ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ*"

Transcript

1 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ 3 ( ) ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ* Το Τάγμα του Νοσοκομείου του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ που είχε ως αποστολή την προστασία και περίθαλψη των προσκυνητών των Αγίων Τόπων και των υπερασπιστών της Χριστιανικής πίστης, πρωτοεμφανίστηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης σταυροφορίας στην Ιερουσαλήμ 1. Εκεί παρέμεινε μέχρι την κατάληψη της πόλης από τους Σαρακηνούς τό 1187 για να μεταφερθεί στην Άκκρα ως την κατάληψη και αυτής περίπου έναν αιώνα αργότερα. Μεσολάβησε ένα διάστημα μετεγκατάστασης στην Κύπρο, όπου σύντομα έγινε φανερό ότι οι πολιτικές συνθήκες δεν ευνοούσαν την μόνιμη εγκατάσταση του, και ύστερα από δύο δεκαετίες αναζητήσεων η έδρα του Τάγματος μεταφέρθηκε στή Ρόδο τό 1309 ή Εκεί παρέμεινε ως την παράδοση του νησιού στον Σουλεϊμάν τόν Μεγαλοπρεπή τό *. Μία πρώτη εκδοχή του παρόντος παρουσιάστηκε στη Ρόδο, τον Σεπτέμβριο του 1993 στο Συνέδριο: "2400 χρόνια της Πόλης της Ρόδου: Ιστορία και Προβλήματα". 1. Για την περίοδο , βλ. κυρίως J. RILEY-SMITH, The Knights of St. John in Jerusalem and Cyprus, London Βλ. επίσης J. DELÀ VILLE LE ROULX, Les Hospitaliers en Terre Sainte et à Chypre ( ), Paris Ο ιστορικός του Τάγματος που καλύπτει όλη την εποχή της κυριαρχίας του στη Ρόσο είναι ο G. Bosio, Dell' Istoria della Sacra Religione di San Giovanni Gerosolimitano, τ. 2, Roma Ο Bosio βάσισε την Ιστορία του στη μελέτη των Αρχείων του Τάγματος στη Μάλτα και είναι μια αρκετά καλή πληγή πληροφοριών. J. DELA VILLE LE ROULX, Les Hospitaliers à Rhodes jusqu' à la morte de Phillibert de Naillac, Paris 1913, για την περίοδο η οποία καλύπτεται και από πολλά άρθρα του σύγχρονου ιστορικού Α. Luttrell, τα περισσότερα συγκεντρωμένα σε τρεις τόμους: Α. LUTTRELL, The Hospitallers in Cyprus, Rhodes, Greece and the West: Collected Studies, London 1978, A. LUTTRELL, Latin Greece, the Hospitallers and the Crusades: , Collected Studies, London 1982, A. LUTTRELL, The Hospitallers of Rhodes and their Mediterrannean World, Collected Studies, London Για την περίοδο ύστερα από το 1440 βλ. Η. ΚΟΛΛΙΑΣ, Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου και το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, Αθήνα 1994, σ Για το διάστημα πολλές πληροφορίες στο: Ζ. ΤΣΙΡΠΑΝΛΗΣ, Ανέκδοτα Έγγραφα

2 70 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ οπότε και εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Ρόδο για να καταλήξει ύστερα από χρόνια περιπλανήσεων στη Μάλτα το Ο Κανόνας του Τάγματος ίσχυε από το 1156 και είχε τίς ρίζες του στον αντίστοιχο Κανόνα του Τάγματος του Αγίου Βενεδίκτου, αλλά τό Τάγμα του Αγίου Ιωάννη δεν ήταν αυστηρά μοναστικό με τόν τρόπο που ήταν οι Βενεδικτίνοι ή οι Κινστερκιανοί 3. Δεν ήταν ούτε λαϊκή αδελφότητα όπως πολλά από τα μικρά τάγματα που προσέφεραν νοσηλευτικές υπηρεσίες κατά τόν ύστερο Μεσαίωνα, αλλά ανήκε σε μιά ολιγομελή αλλά σημαντική ομάδα Ταγμάτων της Καθολικής Εκκλησίας με υποχρεώσεις και δικαιώματα θρησκευτικά, στρατιωτικά και κοινωνικά. Ήταν επίσης ένα εξαιρούμενο Τάγμα της Καθολικής Εκκλησίας, δηλαδή υπαγόταν κατευθείαν στον Πάπα και όχι στους κατά τόπους επισκόπους. Όπως οριζόταν από τον Κανόνα, στην έδρα του έπρεπε να υπάρχει μεγάλο Νοσοκομείο αφιερωμένο στην περίθαλψη των υπερασπιστών της πίστεως αλλά και των ασθενών λαϊκών της περιοχής, πράγμα που τηρήθηκε απρόσκοπτα καθ' όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας του Τάγματος. Τα στρατιωτικά καθήκοντα των αδελφών επικεντρώνονταν στην υπεράσπιση της πίστης από τους Σαρακηνούς, κάτι που βαθμιαία μετέπεσε σε υπεράσπιση του εδάφους της κυριαρχίας τους από τους εκάστοτε πολιορκητές, αν και η λύτρωση των Αγίων Τόπων εξακολούθησε για πολύ καιρό ύστερα από την οριστική απώλεια τους να αποτελεί τό επίκεντρο της ιδεολογίας των Ιωαννιτών. Ύστερα από την περίθαλψη των ασθενών και την υπεράσπιση της πίστης, η οικοδομική ήταν μία ακόμη προσφιλής δραστηριότητα του Τάγματος, και στη Ρόδο που ως το 1309 ήταν μια μακρινή επαρχία στα ασαφή νοτιοανατολικά όρια του Βυζαντινού κράτους, βρέθηκε πρόσφορο πεδίο δράσεως και για την οικοδόμηση τειχών, εκκλησιών και δημοσίων κτιρίων 4. Η ιπποτική πόλη, όπως διαμορφώθηκε από το Τάγμα πάνω στη θέση της βυζαντινής, είχε ισχυρή οχύρωση και χωριζόταν από εσωτερικό τείχος στο collachium (αλλιώς castrum ή castellum), όπου διέμεναν οι αδελφοί-μέλη του Τάγματος και στεγάζονταν οι λειτουργίες του, και στο burgus όπου διέμεναν οι λοιποί κάτοικοι της Ρόδου και διεξαγόταν το εμπόριο. Η ενασχόληση του Τάγματος με τα οικοδομικά ήταν διαρκής, κι αυτό γιατί η μεσαιωνική πόλη στους δύο αιώνες της διακυβέρνησης για τη Ρόδο και τις Νότιες Σποράδες από το Αρχείο των Ιωαννιτών Ιπποτών, 1 ( ), Ρόδος 1995, εισαγωγή, σ Το κείμενο του Κανόνα στο CH 70 (βλ. κατωτέρω, σημ. 9). 4. Το κλασσικό έργο, υπό μορφήν corpus των αρχιτεκτονικών μνημείων, είναι: Α. GABRIEL, La Cité de Rhodes, τ. Ι, Topographie et architecture militaire, Paris 1921 και τ. Π, Architecture civile et religieuse, Paris 1923.

3 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ 71 της από το Τάγμα υπέστη εκτεταμένες καταστροφές αρκετές φορές. Τις δύο πολιορκίες, του 1440 και του 1481, και κυρίως τους καταστροφικούς σεισμούς του 1481, ακολούθησαν μεγάλες ανοικοδομήσεις 5. Ακόμα, η εξέλιξη των τεχνικών πολιορκίας στα τέλη του δέκατου πέμπτου αιώνα επέβαλε τόν εκσυγχρονισμό του αμυντικού συστήματος, με αποτέλεσμα να υποστεί η τοπογραφία των τειχών αλλά καί του περιβάλλοντος τους κάποιες αλλαγές. Τέλος, κατά την πολιορκία του 1522 χρειάστηκε να κατεδαφιστούν πολλά κτίρια που βρίσκονταν κοντά στα τείχη, για την προμήθεια οικοδομικού υλικού για την ενίσχυση τους 6. Ύστερα από την αποχώρηση του Τάγματος από τη Δωδεκάννησο στα 1522, η οικοδομική ιστορία της πόλης της Ρόδου εξακολούθησε να περιστρέφεται γύρω από το μεσαιωνικό κέλυφος. Η τουρκική κατάκτηση βρήκε την Ρόδο εξ ολοκλήρου κτισμένη από το Τάγμα, και οι νέοι κύριοι της Ρόδου εγκαταστάθηκαν στα κτίρια με σχεδόν μηδαμινές κατεδαφίσεις, εύκολα αναστρέψιμες προσθήκες και νέες κατασκευές μόνο εκεί όπου το επέβαλαν η θρησκεία και οι συνήθειες τους. Από την πλευρά των Τούρκων, η εγκατάλειψη μάλλον παρά η παρέμβαση ευθύνεται για τις όποιες αλλοιώσεις στο χτισμένο περιβάλλον. Το 1912 το νησί πέρασε στα χέρια των Ιταλών που, στην αρχή σποραδικά, όσο όμως περνούσε ο καιρός οργανωμένα, βάσει σχεδιασμού και μετά την επικράτηση του Φασισμού σε αρμονία με την κυρίαρχη ιδεολογία, επιδόθηκαν σε εκτεταμένες αρχαιολογικές ανασκαφές και αναστηλώσεις κτιρίων 7. Όταν οι Ιταλοί παρέλαβαν την πόλη, η τοπογραφία της ήταν ουσιαστικά αυτή των αρχών του δέκατου έκτου αιώνα. Είχαν την ευχέρεια της επιλογής για το ποια κτίρια επρόκειτο να κατεδαφιστούν και ποια να αναστηλωθούν, καθώς και για το ποια οικοδομική φάση επρόκειτο να διατηρηθεί κατά την τυχόν επέμβαση. Η αναστήλωση των Ιταλών δεν είχε μουσειακό χαρακτήρα, αλλά βασίστηκε στη φιλοσοφία της επανάχρησης και του διδακτισμού. Η πρότυπη όμως για την εποχή της αυτή επέμβαση εξαφάνισε πάρα πολλές μαρτυρίες για φάσεις προηγούμενες απ' αυτή της οποίας προτιμήθηκε η αναστήλωση κάθε κτιρίου 8. Οι εκτεταμένες ανασκαφές στην κα- 5. BOSIO, ό.π., σ ό.π., 639 κ.ε. 7. Αναλυτική παρουσίαση του έργου των Ιταλών στο La Presenza Italiana nel Dodecanneso tra il 1912 e il 1948: La Ricerca Archeologica, la Conservazione, le Scelte Progettuali, επιμ. εκδ. G. ROCCO-MONICA LIVADIOTTI, Roma Σχετικά με τις αναστηλωτικές επεμβάσεις των Ιταλών, ό.π. σ και G. CiACCi, Rodi: Come si Inventa una Città, Roma Τα θαυμάσια σχέδια του αρχιτέκτονα Mario Paolini που φυλάσσονται στο Αρχείο της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής

4 72 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ θορισμένη «αρχαιολογική ζώνη» της πόλης είχαν παρόμοιες συνέπειες 9. Το αποτέλεσμα, που ακόμα και ύστερα από τους βομβαρδισμούς του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και τις μετά το 1948 επεμβάσεις της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας διατηρείται σχεδόν αναλλοίωτο ως τις μέρες μας, ήταν μια πόλη που σε ένα μεγάλο τμήμα της διατηρούσε την εικόνα των αρχών του δέκατου έκτου αιώνα, ενώ σε ένα άλλο, περιορισμένο στο ανατολικό τμήμα του collachium, ήταν ένας εκτεταμένος αρχαιολογικός χώρος. Η εξάλειψη πολλών μαρτυριών με την ανασκαφή αλλά και την αναστήλωση θέτει ένα μεγάλο εμπόδιο στη μελέτη της τοπογραφίας προηγουμένων εποχών. Παρ' όλα αυτά, πληροφορίες για την τοπογραφία της μεσαιωνικής πόλης, σ' όλες τις διαδοχικές της φάσεις, μπορούν να αντληθούν από μία διαφορετική πηγή. Το Τάγμα των Ιωαννιτών διατηρούσε στην έδρα του λεπτομερές αρχείο των διοικητικών του πράξεων, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου σώζεται σήμερα στη Μάλτα, ενώ ορισμένα μέρη του υπάρχουν διάσπαρτα σε βιβλιοθήκες και αρχεία της Ευρώπης 10. Τα έγγραφα είναι ταξινομημένα κατά χρονολογική σειρά και κατά θεματικές ενότητες, και συχνά αναφέρουν κτίρια ως όρια προσδιορισμού γαιών. Περισσότερο από την αρχαιολογική έρευνα που στην περίπτωση της μεσαιωνικής Ρόδου πολλές φορές παρουσιάζει δυσχέρειες ή είναι αδύνατη, ή σε συνδυασμό μ' αυτήν όπου αυτό είναι δυνατόν, είναι οι πληροφορίες από τα έγγραφα που έρχονται να συμπληρώσουν τα κενά. Είναι λοιπόν σημαντική Αθηνών είναι αποτυπώσεις τελικών φάσεων κι έτσι δεν έχουμε λεπτομερή τεκμηρίωση κατά τη διάρκεια των εργασιών, πράγμα που θα διέσωζε κάποιες μαρτυρίες. 9. Τα κτίρια που κατεδαφίστηκαν είτε λόγω της κακής τους κατάστασης είτε για άλλους λόγους, καταγράφηκαν από τον Paolini ύστερα από τον πόλεμο σε τοπογραφικό σχέδιο της πόλης, όπου σημειώνονται και τα κτίρια στα οποία έγιναν άλλες επεμβάσεις. Rocco-LiVADiOTTi, ό.π., ένθετος πιν Σχεδόν το σύνολο του αρχείου του Τάγματος από την ίδρυση του ως το 1310 έχει δημοσιευθεί σε τέσσερεις τόμους από τον J. DELA VILLE LE ROULX, Cartulaire Generale des Hospitaliers de S. Jean de Jerusalem, , Paris , (εδώ αναφέρεται ως CH και με τον αριθμό λήμματος). Για το αρχείο που αντιστοιχεί στην περίοδο έχουν δημοσιευθεί, σχολιασμένα, μόνο έγγραφα από τα Αρχεία της Μάλτας που αντιστοιχούν στην πολιτική του Τάγματος στη Ρόδο και τις σχέσες με το εκεί Ελληνικό στοιχείο: ΤΣΙΡΠΑΝΛΗΣ, ό.π., σ Άλλα έγγραφα έχουν δημοσιευτεί σποραδικά σε ειδικού ενδιαφέροντος μελέτες, όπως π.χ. GABRIEL, ό.π., όπου έχει δημοσιευτεί αριθμός εγγράφων σχετικών με κτιριακά θέματα, όπως και σε μελέτες του Α. Luttrell. Αναφορές στα αδημοσίευτα έγγραφα στο παρόν σημειώνονται με ΕΒΜ (Εθνική Βιβλιοθήκη Μάλτας). Το μεγαλύτερο μέρος του Αρχείου ύστερα από το 1310 παραμένει και σήμερα αδημοσίευτο.

5 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ 73 κάθε προσπάθεια για ταύτιση ενός από τα κύρια κτίρια του Τάγματος που συχνά χρησιμοποιούνται σαν ορόσημα σ' αυτές τις περιγραφές, όπως είναι το Νοσοκομείο. Σήμερα στον επισκέπτη της Ρόδου είναι γνωστό ως Νοσοκομείο το κτίριο που στεγάζει το Αρχαιολογικό Μουσείο και που άρχισε να κατασκευάζεται το 1440, και χρηματοδοτήθηκε αρχικά από κληροδότημα του Μαγίστρου του Τάγματος Antoni Fluvià ( )". Όπως φαίνεται, η κληρονομιά του Fluvià σπαταλήθηκε γρήγορα, αφού από το 1441 ο ρυθμός της κατασκευής επιβραδύνθηκε και αναζητήθηκαν νέες πηγές χρηματοδοτήσεως. Το νέο Νοσοκομείο άρχισε να χρησιμοποιείται το 1483, ενώ κατά τη διάρκεια των πέντε δεκαετιών της κατασκευής του λειτουργούσε κανονικά το Νοσοκομείο στο κτίριο που είχε χτιστεί για το σκοπό αυτό τον δέκατο τέταρτο αιώνα. Ύστερα από τη μεταφορά των ασθενών στο νέο κτίριο, το παλιό Νοσοκομείο αποδόθηκε στον φυσικό του ιδιοκτήτη που ήταν το κοινό ταμείο του Τάγματος με έξοδα του οποίου είχε κατασκευαστεί, αφού παρακάμφθηκαν κάποιες απόπειρες των Γάλλων Ιπποτών του Τάγματος να εγκατασταθούν σ' αυτό. Από τότε το παλιό Νοσοκομείο αναφέρεται αρκετά συχνά στα επίσημα έγγραφα του Τάγματος, κυρίως σε νοταριακού χαρακτήρα έγγραφα προσδιορισμού ορίων γαιών, ως Vetera infirmarla. Το παλιό Νοσοκομείο βρισκόταν στο collachium. Το πιθανότερο είναι να επέζησε ως τη μεγάλη πολιορκία του 1522 τουλάχιστον, έστω και όχι ακέραιο, ενώ η τύχη του ύστερα από την πολιορκία του 1522 και την κατάληψη της Ρόδου από τους Τούρκους δεν είναι γνωστή. Ενώ η ταύτιση του νέου Νοσοκομείου με το κτίριο του σημερινού Αρχαιολογικού Μουσείου δεν παρουσίασε προβλήματα αφού υπήρχε σ' αυτό κτητορική επιγραφή 12, στη Ρόδο σήμερα δεν υπάρχει κτίριο που να ταυτίζεται με απόλυτη ασφάλεια με το παλιό Νοσοκομείο. Τα περισσότερα κτίσματα στη μεσαιωνική πόλη της Ρόδου χρονολογούνται ύστερα από το 1440, και εκείνα που έστω και εν μέρει χρονολογούνται στον δέκατο τέταρτο αιώνα είναι ελάχιστα 13, άρα κατ ' ανάγκην είναι περιορισμένη σ' αυτά η πιθανότητα να ταυτιστεί το κτίριο του παλιού Νοσοκομείου. Από τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα έχει προταθεί η ταύτιση του με ένα κτίριο 11. Σχετικά με την ιστορία της κατασκευής του Νοσοκομείου: FOTCNI KARASSAVA TSILINGIRI, The Architecture of the Fifteenth Century Hospital of Rhodes: A Historical Approach, Ph. D Thesis, University of London, London 1994, σ A. MAIURI, L' Ospedale dei Cavalieri a Rodi, Bolletino d'arte del Ministero de Publica Istruccione, (1921), ΚΟΛΛΙΑΣ, ό.π. σ. 91.

6 74 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ στην Πλατεία Αργυροκάστρου, στη ΝΑ περιοχή του collachium 14. Από τότε η ταύτιση αυτή είναι γενικά αποδεκτή, παρόλο που δεν έχει γίνει χωρίς την έκφραση επιφυλάξεων από αυτούς που την πρότειναν. Το κτίριο υπέστη αρκετές επεμβάσεις, η έκταση και η φύση των οποίων δεν είναι ακριβώς γνωστή 15, κατά τη διάρκεια της Ιταλικής κατοχής της Ρόδου όταν μετετράπη σε στέγη του Ιστορικού και Αρχαιολογικού Ινστιτούτου. Η πρόσοψη του έχει δύο οικοδομικές φάσεις, που χρονολογούνται και οι δύο στον δέκατο τέταρτο αιώνα από την οικοδομική τεχνική τους αλλά και από την παρουσία του μαγιστρικού οικοσήμου του Roger de Pins ( ). Ο σημαντικότερος λόγος όμως που οδήγησε στην ταύτιση του με το παλιό Νοσοκομείο ήταν η ύπαρξη στην πρόσοψη του ενός αψιδωτού ανοίγματος με ανατολικό προσανατολισμό, που αργότερα, επί διακυβερνήσεως του Μαγίστρου Fabrizzio del Caretto ( ) είχε κλείσει με τοίχο και που κατά πάσα πιθανότητα ήταν λείψανο παρεκκλησίου. Το παρεκκλήσιο ήταν κοινό γνώρισμα των νοσοκομείων του Τάγματος, ανοιχτό στο θάλαμο ασθενών ώστε να ακούν την λειτουργία από τα κρεββάτια τους, όπως όριζε διάταξη από τον δωδέκατο ήδη αιώνα 16, αλλά τα νοσοκομεία δεν ήταν τα μόνα κτίρια που είχαν αυτό το χαρακτηριστικό. Παλάτια, χώροι συναθροίσεων και άλλα κτίρια δημόσιας λειτουργίας είχαν συχνά ενσωματωμένα παρεκκλήσια. Δεν είναι ίσως τυχαίο ότι ο πρώτος που πρότεινε την ταύτιση του κτιρίου της Πλατείας Αργυροκάστρου με το παλιό Νοσοκομείο, ο Ιταλός αρχαιολόγος Giuseppe Gerola, αρχικά πίστευε ότι επρόκειτο για το παλάτι του de Pins όπου είχε διεξαχθεί το Γενικό Συμβούλιο (Capitulum Generale) του Για τη σπουδαιότητα του κτιρίου της Πλατείας Αργυροκάστρου, είτε αυτό ήταν Νοσοκομείο είτε όχι, συνηγορεί το γεγονός ότι λίγα χρόνια ύστερα από την πρόταση Gerola για την ταύτιση του με το Νοσοκομείο βρέθηκε τυχαία, κατά τη διάρκεια καθαρισμού κάτω από τη σκάλα της πρόσοψης που ήταν μετεγενέστερη κατασκευή, μιά πλάκα με τους θυρεούς του Τάγματος και των Μαγίστρων Villeneuve, Corneillan και Gozon, που ήταν 14. GABRIEL, ό.π., τ. Ι σ. 9 και τ. II, σ. 73 και G. GEROLA, Il Restauro dello Spitale dei Cavalieri a Rodi, L'Arte, (1914), Μερικές γενικές πληροφορίες δημοσιεύονται στο ROCCO-LIVADIOTTI, ό.π. σ , εικ CH G. GEROLA, Ι Monumenti Medioevali dei Tredici Sporadi, Annuario della Regia Scuola Archeologica di Atene, 1, (Bergamo 1914), 237. Η ύπαρξη του παλατιού βεβαιώνεται και από τον Bosio, ό.π. σ. 259.

7 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ 75 οι προκάτοχοι του de Pins στην ηγεσία του Τάγματος 18. Είναι σημαντικό να συγκεντρώσουμε τις πληροφορίες που έχουμε σχετικά με το παλιό Νοσοκομείο. Ήδη το 1311 υπάρχει αναφορά στο hospital des seignors malades και ταυτόχρονα στην ξεχωριστή enfermerie των αδελφών, στο ίδιο έγγραφο 19. Μόλις τρία χρόνια αργότερα, στα 1314, ο Μάγιστρος Foulque de Villaret εξέδωσε απόφαση για την ίδρυση Νοσοκομείου που αναφερόταν ως hospitale στο Κάστρο της Ρόδου. Στο έγγραφο της διαταγής ορίζονταν και οι οικονομικές πηγές από τίς οποίες επρόκειτο να χρηματοδοτηθεί το έργο, και που ήταν διάφορες πρόσοδοι αποκλειστικά του κοινού ταμείου του Τάγματος 20. Για τα επόμενα τριάντα χρόνια οι πηγές είναι σιωπηλές σχετικά με το Νοσοκομείο και την κατασκευή του. Σ' αυτό το διάστημα, εκτός από τις προσπάθειες για την ισχυροποίηση του Τάγματος στο νησί και την κοινωνία του, προβλήματα στη λειτουργία του προκάλεσαν και οι εσωτερικές ταραχές και οι αλλεπάλληλες κρίσεις εξουσίας που κατέληξαν στην παύση του Foulque de Villaret από τον Πάπα και την αντικατάσταση του από τον Hélion de Villeneuve. Η πρώτη αναφορά σ' ένα εν λειτουργία Νοσοκομείο από εξωτερικό παρατηρητή χρονολογείται στο διάστημα της διακυβέρνησης του Villeneuve. Στα 1345, ένας ανώνυμος Άγγλος προσκυνητής που ταξίδευε για την Ιερουσαλήμ, περιέγραψε το Νοσοκομείο που είδε στη Ρόδο: «μέσα στο κάστρο βρίσκεται το Νοσοκομείο, μητέρα, τροφός, προστάτις και θεραπαινίδα όλων των ασθενών» 21. Υπήρχε λοιπόν εν λειτουργία Νοσοκομείο επί Villeneuve, ο οποίος όμως δε μνημονεύεται σε σχέση μ' αυτό αργότερα παρά μόνο το 1421, πολύ μετά το θάνατο του (1346), και τότε απλώς ως institutor μιας θείας λειτουργίας που ετελείτο στο Νοσοκομείο 22. Το 1357, επί διακυβερνήσεως De Pins, εκδόθηκε διάταγμα για την αποπεράτωση του Νοσοκομείου και για τη λειτουργία του «όπως 18. Α. MAIURI-G. JACOPI, Monumenti e Arte dei Cavalieri Gerosolimitani a Rodi, Clara Rhodos, 1, (1928), A. LUTTRELL, The Hospitallers Medical Tradition: , The Military Orders, Fighting for the Faith and Caring for the Sick, επ. εκδ. M. Barber, Cambridge 1994, Κείμενο στο GABRIEL, ό.π., τ. II, σ G. GOLUBOVICH, (επιμ. εκδ.), Itinerarium quiusdam Anglici, Terram Sanctam et alia Loca Sancta visitantis ( ), Bibliotheca Bio-bibliographica Palaestinae IV, σ Μέρος του κειμένου σε Αγγλική μετάφραση: Α. LUTTRELL, The Hospitallers at Rhodes , A History of the Crusades, επ. εκδ. Κ. SETTON, Wiskonsin 1975 σ Κείμενο: I. PAPPALARDO, Storia Sanitaria del' Ordine Gerosolimitano di Malta, Ρώμη 1958, σ. 126.

8 76 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΠΡΗ πρέπει και όπως συνηθίζεται» 23. Οι αναφορές στο νοσοκομείο που έχουμε από τον δέκατο τέταρτο και τις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα προέρχονται κυρίως από αφηγήσεις προσκυνητών. Οι περιγραφές τους, συνήθως λιγόλογες, αφορούν στη λειτουργία του Νοσοκομείου που φαίνεται ότι τους εντυπωσίαζε περισσότερο από το ίδιο το κτίριο 24 και περιορίζονται κατά κανόνα να το τοποθετήσουν infra castrum. Διαβάζουμε στην περιγραφή ενός προσκυνητή των αρχών του δέκατου πέμπτου αιώνα, που επισκέφθηκε το Νοσοκομείο: "e monstrato che gl' ebbeno Γ hospitale, loquale e bello e ficto in dicto castello et pieno de infermi di diverse natione et la munitione de Γ instrumenti bellici, laquale era bellissima e copiosissima" 25. Ο ταξιδιώτης δεν επαινεί ιδιαίτερα το κτίριο του Νοσοκομείου, πράγμα που μας κάνει να υποπτευόμαστε ότι ήταν ένα λιτό κτίριο που δεν εντυπωσίαζε σε σχέση με τη γειτονική του οπλοθήκη. Την ίδια περίπου εποχή, στα 1421, πρωτογράφτηκε η περιγραφή της πόλης από τον Φλωρεντινό ιερέα Christoforo Buondelmonti, που διαφέρει από τις άλλες περιγραφές των προσκυνητών αφού ο συγγραφέας έζησε για ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα στη Ρόδο πριν γράψει το βιβλίο του για τα νησιά του Αρχιπελάγους, και συνεπώς ήταν γνώστης της τοπογραφίας της 26. Ο Buondelmonti περιγράφει έτσι την πόλη που τον φιλοξένησε: 23. Κείμενο στο GABRIEL, ό.π. τ. II, σ. 14, σημ Για παράδειγμα βλ. το κείμενο του ανώνυμου Άγγλου, όπως στη σημείωση 21, τις εντυπώσεις του Roberto Sanseverino που επισκέφτηκε τη Ρόδο στις αρχές του δέκατου πέμπτου αιώνα, όπως στη σημ. 25, την περιγραφή του Κυρίου της Anglure που επισκέφτηκε τη Ρόδο το 1395 και που μιλά με επαινετικά λόγια για τη φροντίδα των ασθενών στο Νοσοκομείο: Le Saint Voyage du Seigneur d' Anglure, επ. εκδ. F. BONNARDOT και Α. LONGON, Paris 1878, σ. 9, και τέλος την αναφορά του Nompar de Caumont, που αναφέρεται στην καθημερινή ζωή των ασθενών στο Νοσοκομείο καθώς και στο γεγονός ότι όποιος επισκεπτόταν τους ασθενείς κέρδιζε μερικές μέρες συγχώρησης: Le Voyage de Γ Oultremer de Nompar, Seigneur de Caumont (1418), επ. εκδ. P. NOBLE, Oxford 1975, σ. 52. Επίσης βλ. LUTTRELL Medical Tradition, R. SANSEVERINO, Viaggio in Terra Santa, Scelta di Curiosità Letterarie Inedite ο Rare, Bologna 1888, σ Το πρωτότυπο του C. BUONDELMONTI, Liber Insularum Archipelagi, που γράφτηκε γύρω στα 1421 για να δωρηθεί στον Καρδινάλιο Ορσίνι, έχει χαθεί. Για τα πολλά σωζόμενα αντίγραφα που ομαδοποιούνται σε τρεις εκδοχές βλ. Α. LUTTRELL, The Later History of the Maussoleion and its Utilization in the Hospitaller Castle at Bodrum, Reports of the Danish ArcheologicaJ Exredition to Bodrum, The Maussoleion at Ahcamassos, II, εκδ. Κ. Jeppissen, Aarhus 1986, κατάλογος στις σ Επίσης HILLARY TURNER, Christoforo Buondelmonti and the Isolarlo, Terrae Incognitae, (1987),

9 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARLA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ 77 "nunc autem ad comparationem antique civitatis modica est que septentrionem prospectât et in quatuor divisa remanet. Primaque superior pars munitissima valde in qua reverendissimus in Christo pater magnus magister hospitalis hierosolimitanis habitat; secunda autem a fratribus dicti Ordinis possessa est, in qua est ecclesia nobilissima Sancii Johannis hedificata quam dicti fratres honorifice tenent et semper alacriter totis viribus sancta atque catolica fide Saracenos invadunt; tertia denique pars munitione cum hospitali dicti conventus resedit in quo peregrini transeuntes per Roddum habeant refugium; quarta et ultima pars dicte civitatis a mercatoribus una cum Grecis habitata est" 27. Από τα τέσσερα μέρη της περιγραφής του Buondelmondi τα τρία, δηλαδή το παλάτι του μαγίστρου, το collachium και η πόλη όπου ζούσαν οι λοιποί κάτοικοι της Ρόδου γίνονται σήμερα εύκολα αντιληπτά ως αυτόνομα, κυρίως γιατί είχαν ξεχωριστή οχύρωση. Ούτε όμως το Νοσοκομείο του δέκατου πέμπτου αιώνα, ούτε και το υποδεικνυόμενο ως παλιό Νοσοκομείο της Πλατείας Αργυροκάστρου μπορούν να οριοθετήσουν ένα τέταρτο μέρος, ισάξιο με τα υπόλοιπα τρία, αφού βρίσκονται σαφώς στο εσωτερικό του collachium όπως και η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη. Περισσότερο πιθανό είναι ο Buondelmonti να είχε κατά νου ένα οχυρό κτίριο κοντά στα τείχη, απ' όπου και η αναφορά στη munitione την οποία όπως είδαμε αναφέρει και ο Sanseverino, με τα οποία θα αποτελούσε ένα αναπόσπαστο μέρος. Ο Buondelmonti είναι ο μόνος που περιγράφει με τέτοιο τρόπο την πόλη των αρχών του δέκατου πέμπτου αιώνα, αλλά και η περιγραφή της πόλης που διαβάσαμε είναι η μοναδική λεπτομερής που γνωρίζουμε. Σε μια μαγιστρική απόφαση του 1504 που αφορά μια απογραφή ιδιοκτησιών στην περιοχή του collachium, αναφέρεται ότι το παλιό Νοσοκομείο ήταν infra castrum και in contrata Sancti Demetrii 28. Μέσα στο κάστρο, εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο ήταν μόνο η μικρή οικογενειακή εκκλησία των Piossasco που σώζεται σήμερα. Είναι απαραίτητο να σημειωθεί ότι όπως πρόσφατα έγινε ευρύτερα γνωστό 29, η εκκλησία του Αγ. Δημητρίου δεν βρίσκεται σήμερα στη αρχική της 27. Το χειρόγραφο που μεταγράφεται εδώ είναι το Bibliotheca Marciana Ms. Lat. Χ 125 (coll. 3773) αρ. 52, φ ν., αρ. 52 στον κατάλογο Luttrell, αφού μου υποδείχτηκε ως εγκυρότερο από την Δρα Η. Turner, την οποίαν ευχαριστώ. 28. Κείμενο στο GABRIEL, ό.π., σ ROCCO-LIVADIOTTI, ό.π., σ. 32.

10 78 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ θέση. Κατά τις ανασκαφικές εργασίες το 1940 για την αποκάλυψη του Ρωμαϊκού Τετραπύλου κρίθηκε αναγκαία η κατεδάφιση και ανακατασκευή του σε άλλο σημείο, και συνεπώς ως σημείο αναφοράς μπορεί να ληφθεί η θέση του όπως σημειώνεται στους τοπογραφικούς χάρτες της πόλης πριν το 1940 και όχι η σημερινή. Η πραγματική θέση της εκκλησίας ήταν κοντά στα τείχη και συγκεκριμένα κοντά στον πύργο του Αγίου Παύλου. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο έγγραφο αναφέρονται και άλλα ακίνητα που είναι in contrata Sancti Demetriii αλλά που δυστυχώς είναι αδύνατο να εντοπισθούν, ανάμεσα στα οποία είναι και ο κήπος της Vetera infirmarla. Αντίθετα, η Παναγία του Κάστρου και η οικία Villaragut που διασώζονται και που βρίσκονται πιο κοντά στο κτίριο της πλατείας Αργυροκάστρου απ' ότι το εκκλησάκι του Αγ. Δημητρίου, δεν έχουν στο έγγραφο τον ίδιο με το Νοσοκομείο χαρακτηρισμό, αλλά ούτε και συσχετίζονται με την vetera infirmarla. Ακόμα μια πληροφορία σχετική με τη θέση του παλιού Νοσοκομείου έρχεται από ένα παραχωρητήριο του ΝΓ αυτό επιτρεπόταν σε κάποιον πολίτη της Ρόδου να οικοδομήσει το εργαστήριο του σ' ένα χώρο εφαπτόμενο με την εξωτερική παρειά του τείχους. Τα όρια αυτού του οικοπέδου ήταν προς Α ο πύργος που «έβλεπε» το λιμάνι, προς Δ η πύλη μεταξύ των τειχών και του προμαχώνα, προς Β το λιμάνι και προς Ν το μεσαίο τείχος που οδηγούσε από το τείχος της πόλης στον πύργο που προαναφέρθηκε και που όπως αναφέρει το έγγραφο παλιότερα ονομαζόταν στην καθομιλουμένη turris infirmane veteris αλλά είχε μετονομαστεί την εποχή συντάξεως του εγγράφου σε turns porte ante latrinas. Αν και δεν γνωρίζουμε ακριβώς τη μορφή που είχαν τα τείχη το 1440 για λόγους που αναφέρθηκαν προηγουμένως, η πορεία τους στην περιοχή που περιγράφεται πρέπει να ήταν αρκετά παρόμοια με των αρχών του δεκάτου έκτου αιώνα που μας είναι γνωστή. Στην περιγραφή ανταποκρίνεται ο πύργος που τον δέκατο έκτο αιώνα ονομαζόταν πύργος του Αγίου Παύλου, αφού είναι ο μόνος απ' όσους είναι γύρω στο λιμάνι που θα μπορούσε να έχει στα δυτικά του περιοχή έξω από τα τείχη. Η επεξήγηση στο έγγραφο για την αλλαγή της λαϊκής ονομασίας του πύργου έχει νόημα κατά τη γνώμη μου μόνο αν η μετονομασία ήταν πρόσφατη. Ένας λόγος για την αλλαγή αυτή σ' ένα νέο, όχι τόσο εύηχο όνομα, θα μπορούσε να είναι η αποφυγή της σύγχυσης ανάμεσα σε δύο vetere infirmane. Ας μην ξεχνάμε ότι το έγγραφο συντάχθηκε σύντομα μετά την ίδρυση του νέου Νοσοκομείου, 30. ΕΒΜ Κωδ. 354, φ Το κείμενο έχει δημοσιευθεί και από τον ΤΣΙΡΠΑΝΛΗ, ό.π., σ

11 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ 79 όταν το όνομα «παλιό Νοσοκομείο» είχε ήδη αρχίσει να χαρακτηρίζει αυτό που ακόμα ήταν σε λειτουργία. Εδώ θα πρέπει να διευκρινισθούν ορισμένοι όροι που ήταν σε ευρεία χρήση αναφορικά με τα νοσοκομεία του Τάγματος των Ιωαννιτών, αφού αυτό είναι ένα θέμα που πολλή σύγχυση μπορεί να προκαλέσει. Η κύρια αποστολή του ήταν, όπως προαναφέρθηκε, η περίθαλψη των ασθενών και των τραυματιών προσκυνητών των Αγίων Τόπων, που ρητά επιβαλλόταν από τον Κανόνα να γίνεται σε Νοσοκομείο στην έδρα του Τάγματος. Οι όροι με τους οποίους αναφέρεται το Νοσοκομείο των προσκυνητών στα έγγραφα των πρώτων αιώνων της ύπαρξης του Τάγματος είναι hospitale, xenodochium και nosocomium. Ταυτόχρονα, ο θρησκευτικός χαρακτήρας και η μοναστική καταγωγή του Τάγματος του επέβαλαν να διατηρεί στο κεντρικό Αρχηγείο του, αλλά και σε τοπικά, τα λεγόμενα preceptories, αναρρωτήρια για χρήση αποκλειστικά των μελών του. Τα αναρρωτήρια αυτά που ονομάζονταν infirmaries, γνωρίζουμε από τα έγγραφα ότι στα πρώτα αρχηγεία, αυτά της Ιερουσαλήμ και της Άκκρας, ήταν ξεχωριστά από τα νοσοκομεία των προσκυνητών 31. Φαίνεται ότι συχνά στις preceptories υπήρχαν ανεξάρτητα από την ύπαρξη Νοσοκομείου για τους λαϊκούς 32. Στις πρώτες δεκαετίες της κυριαρχίας του Τάγματος στη Ρόδο είναι πολύ πιθανό να συνυπήρξαν σε χωριστά κτίρια το Νοσοκομείο, συνήθως hospitale στα κείμενα της εποχής, για τους λαϊκούς, και η infïrmaria για τους αδελφούς του Τάγματος. Το 1440, σχεδόν ταυτόχρονα με την έναρξη των εργασιών για την οικοδόμηση του Νέου Νοσοκομείου, εκδόθηκε από το Τάγμα και ο Κανονισμός λειτουργίας του 33. Το Νοσοκομείο ως τότε, όπως και όλα τα προγενέστερα του κεντρικά Νοσοκομεία του Τάγματος, λειτουργούσε σύμφωνα με ορισμένα ειδικά άρθρα του Κανόνα του Τάγματος που του είχε παραδοθεί το 1156, τον Κανονισμό του Νοσοκομείου που συντάχθηκε το και με άλλες ειδικές διατάξεις που είχαν προστεθεί στους αιώνες που μεσολάβησαν. Με την έγκριση του νέου Κανονισμού του 1440 όχι μόνο γινόταν η κωδικοποίηση των άρθρων που ως τότε ίσχυαν, αλλά και εισάγονταν καινούργια που αφορούσαν είτε σε νοσηλευτικές πρακτικές είτε στο θεολογικό μέρος της λειτουργίας του Νοσοκομείου. Σ' αυτόν φαίνεται καθαρά ότι το 1440 το hospitale και η infïrmaria αποτελούσαν 31. KARASSAVA-TSILINGIRI, ό.π., σ LUTTRELL, Medical Tradition, ό.π., Το κείμενο έχει δημοσιευθεί από τον PAPPALARDO, ό.π., σ CH 627. Για μία προγενέστερη εκδοχή του Κανονισμού που διασώζεται μόνο στην Αγγλο-Νορμανδική διάλεκτο, βλ. LUTTRELL, Medical Tradition, ό.π., 67.

12 80 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ ενιαίο ίδρυμα, πράγμα που όπως φαίνεται από τον Κανονισμό επρόκειτο να συνεχιστεί και στο νέο Νοσοκομείο 35. Είναι χαρακτηριστικό ότι από την εποχή της συντάξεως του νέου Κανονισμού και μετά χρησιμοποιείται με αυξανόμενη συχνότητα η σύνθετη ονομασία hospitale et infirmarla για το Νοσοκομείο 36, αλλά το όνομα infirmarla είναι πλέον το συνηθέστερο όνομα που χρησιμοποιείται είτε για το παλιό είτε για το νέο Νοσοκομείο. Το 1440 είναι ένα terminus post quem για την εγκατάλειψη της χωριστής infirmarla που λειτουργούσε για τους αδελφούς κατά τη μοναστική παράδοση. Το ερώτημα κατά πόσον το κτίριο της Πλατείας Αργυροκάστρου είναι ή όχι η vetera infirmarla πρέπει να τεθεί σε νέα βάση. Το ποσοστό στο οποίο σώζεται το κτίριο του δέκατου τέταρτου αιώνα δεν επιτρέπει από μόνο του την ασφαλή του ταύτιση. Το γεγονός ότι η πρόσοψη του έχει δύο οικοδομικές φάσεις που χρονολογούνται στον δέκατο τέταρτο αιώνα συνηγορεί υπέρ της ταυτίσεως, αφού όπως είδαμε η διαταγή για την κατασκευή του Νοσοκομείου εξεδόθη το 1313, ενώ το 1356 αποφασίστηκε η αποπεράτωση του. Συνηγορεί επίσης η παρουσία τόσο του μαγιστρικού θυρεού De Pins στην πρόσοψη όσο και του ανάγλυφου με τους θυρεούς των προκατόχων του, αν δεχθούμε ότι το τελευταίο ήταν εντοιχισμένο στην πρόσοψη του παρεκκλησίου. Γεγονός είναι ότι παραλείπεται ο θυρεός του Villaret, επί διακυβερνήσεως του οποίου ιδρύθηκε το παλιό Νοσοκομείο, αφού όπως είδαμε ο Villeneuve ποτέ δεν θεωρήθηκε ιδρυτής του, αλλά αυτό ίσως δικαιολογείται από το ότι ο Villaret ήταν persona non grata ύστερα από την παύση του από τον Πάπα. Αυτή καθεαυτή η ύπαρξη παρεκκλησίου αποτελεί ένα ισχυρό στοιχείο υπέρ αυτής της υποθέσεως, αλλά όχι και απόδειξη, αφού εξίσου πιθανή είναι η ύπαρξη του και σε παλάτι ή δημόσιο κτίριο: η κατοικία του Μαγίστρου, για παράδειγμα, διέθετε πάνω από ένα παρεκκλήσιο, και το κατάλυμμα της Γλώσσας της Γαλλίας στο collachium είχε πρόσκτισμα με παρεκκλήσιο. Από κτιριολογική άποψη, το κτίριο της Πλατείας Αργυροκάστρου δεν προσφέρει στον παρατηρητή άλλα στοιχεία που να πείθουν ότι ακολουθούσε τον τύπο των Νοσοκομείων του Τάγματος. Θα ήταν επιθυμητή μια ενδελεχής αρχαιολογική διερεύνηση του εσωτερικού του, πράγμα που ωστόσο κα- 35. Στο άρθρο το σχετικό με την υποδοχή των ασθενών που διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1440 (κείμενο: PAPPALARDO, σ. 186), περιγράφεται διαφορετικό τυπικό υποδοχής στο Νοσοκομείο για τους λαϊκούς και διαφορετικό για τους αδελφούς, ωστόσο ο τόπος υποδοχής παραμένει ο ίδιος. Βλ. επίσης ό.π., σ. 188, για τα διαφορετικά δικαιώματα αδελφών και λαϊκών κατά την ανάρρωση. 36. Βλ. για παράδειγμα ΕΒΜ Κωδ. 390 (Liber Bullarum του έτους 1490), φ. 205.

13 ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ (VETERA INFIRMARIA) ΣΤΗ ΡΟΔΟ 81 θίσταται αδύνατον όχι μόνον από το γεγονός ότι το κτίριο χρησιμοποιείται συνεχώς, αλλά κυρίως από την επισκευή και μετατροπή του στη δεκαετία του , για να δειχθεί η ύπαρξη ή όχι εσωτερικής αυλής και η διάταξη ή όχι των χώρων σε δύο ορόφους με ξεχωριστές λειτουργίες, που μαζί με την ύπαρξη παρεκκλησίου ήταν οι βασικές αρχές που τηρούνταν στον σχεδιασμό κάθε μεγάλου Νοσοκομείου των Ιωαννιτών 38. Το κτίριο δεν ανταποκρίνεται στην περιγραφή του Buondelmonti αλλά ούτε και σ' αυτές που διαβάζουμε στα έγγραφα του 1440 και Η περιγραφή του 1504 υποδεικνύει για το Νοσοκομείο μια θέση βορειότερα και πλησιέστερα στα τείχη, πράγμα που αν συνέβαινε θα δικαιολογούσε και την διαμόρφωση του ως μεμονωμένου, οχυρού κτίσματος, ενός από τα τέσσερα μέρη της πόλης του Buondelmonti. Σε άλλη θέση, και πάλι κοντά στα τείχη, φαίνεται από την περιγραφή του 1440 ότι λειτουργούσε κατά τις πρώτες τουλάχιστον δεκαετίες της κυριαρχίας του Τάγματος στη Ρόδο η προορισμένη για τη νοσηλεία των αδελφών infirmaria που είχε σίγουρα πέσει σε αχρηστία πριν από τη σύνταξη του εγγράφου. Από το 1483, όταν οι ασθενείς μεταφέρθηκαν από το παλιό στο νέο Νοσοκομείο, ως σήμερα, έχει μεσολαβήσει σχετικά με τον τρόπο αντίληψης της τοπογραφίας της μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου μια περίοδος πέντε αιώνων καταστροφών. Ειδικά η περιοχή όπου, σύμφωνα με τα παραπάνω, προτείνεται να τοποθετηθεί το παλιό Νοσοκομείο, δηλαδή στο ΒΑ μέρος του collachium, έχει κατά την περίοδο της Ιταλικής κατοχής ισοπεδωθεί από τις αρχαιολογικές ανασκαφές 39. Η τοπογραφία της Ρόδου όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα είναι αποτέλεσμα του αρχαιολογικού σχεδιασμού που έκαναν στην περίοδο οι Ιταλοί αρχαιολόγοι και αρχιτέκτονες με τη συνδρομή του Γάλλου αρχιτέκτονα Albert Gabriel. Σε αρκετά σημεία η επιστημονική οπτική έχει αλλάξει, και οφείλεται μεγάλη προσοχή στη χρήση των πληροφοριών που σχετίζονται με κτίρια που δεν είναι ασφαλώς ταυτισμένα, όπως είναι η Vetera infirmaria. 37. Τα σχέδια όψεων του Paolini (ROCCO-LIVADIOTTI, ό.π. σ. 230, εικ. 38 και 39) δεν παρέχουν αρκετές πληροφορίες, ελλείψει κατόψεως της οποίας το σχέδιο πιστεύεται ότι χάθηκε, και περιέχουν αρκετά υποθετικά στοιχεία. 38. FOTINI KARASSAVA-TSILINGIRI, The Fifteenth Century Hospital of Rhodes: Tradition and Innovation, The Military Orders: Fighting for the Faith and Caring for the Sick, επ. εκδ. M. BARBER, Cambridge 1994, σ ROCCO-LIVADIOTTI, ό.π., σ , εικ. 59, 66 και πιν. 1 όπου σημειώνονται τα κτίρια της αρχαιολογικής ζώνης που κατεδαφίστηκαν.

14 82 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ ΤΣΙΛΙΓΓΙΡΗ SUMMARY TOPOGRAPHICAL PROBLEMS OF MEDIEVAL RHODES: THE VETERA INFIRMARIA The Order of the Hospital of St. John of Jerusalem was one of the Military Orders founded during the First Crusade. Apart from fighting, its main duties were hospitaller and it had to maintain a great Hospital at their headquarters, first in Jerusalem and later in Acre, Cyprus, Rhodes, and Malta. The Order ruled Rhodes between 1310 and In 1483 their new Hospital, which was being built since 1439, was put to use. This Hospital, today the Archeological Museum of the town, succeeded another which from then on was called the Vetera infirmarla in the Order's written documents. While the new Hospital is securely identified, the site of the Vetera infìrmarìa is in fact unknown. It is generally believed that an extensively repaired building which today houses the Historical-Archeological Institute of Dodecannese can be identified with it, on the grounds of some architectural characteristics surviving on its façade, and of the fact that part at least of the building was built in the fourteenth century. Some literary evidence from the fifteenth century, though, suggests otherwise. Very few buildings datable to the fourteenth century survive today in the town of Rhodes. The topography of the medieval town itself wes extensively altered in the later part of the Hospitaller rule, from 1480 to 1522 when the Turks of Suleyman the Magnificent occupied the island. Later, in the twentieth century, during Italian rule, a huge project of rehabilitating, rebuilding and excavating the medieval town was realized, and the sixteenth century image was consolidated, while earlier evidence was concealed or altogether lost. As buildings dated to earlier phases of the history of the town are valuable as landmarks for the study of the topography of these phases, it is important to identify them securely before employing them in this manner. The Vetera infìrmarìa is one such building, often appearing in the documents as a landmark. In the present paper, an effort is being made to locate the vetera infirmarla within the medieval town, using mainly documentary evidence. The possibility of the simultaneous existence of two vetere infirmarle is discussed, one probably destined for the sick brethren exclusively. The identification of the vetera infirmarla with the Historical-Archeological Institute cannot be excluded but it cannot be proven either. In any case, restituting a topography for the fourteenthand early fifteenth century town of Rhodes is a complicated affair and should be taken up with caution. FOTINI KARASSAVA TSILINGIRI

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ Ιστορικό Τα Μετέωρα αποτελούν, μετά το Άγιο Ορος, το μεγαλύτερο και με συνεχή παρουσία από την εποχή της εγκατάστασης των πρώτων ασκητών μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή εργασία : Μελέτη της εξέλιξης του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας με χρήση μεθόδων Γεωπληροφορικής.

Μεταπτυχιακή εργασία : Μελέτη της εξέλιξης του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας με χρήση μεθόδων Γεωπληροφορικής. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΡΟΦΟΡΡΙΙΚΗ Μεταπτυχιακή εργασία : Μελέτη της εξέλιξης του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας με

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Χριστιάνα Νικολάου. Τάξη: Β 5. Θέμα: Εργασία στην ιστορία. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαρία Χατζημιχαήλ.

Ονοματεπώνυμο: Χριστιάνα Νικολάου. Τάξη: Β 5. Θέμα: Εργασία στην ιστορία. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαρία Χατζημιχαήλ. Ονοματεπώνυμο: Χριστιάνα Νικολάου Τάξη: Β 5 Θέμα: Εργασία στην ιστορία. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαρία Χατζημιχαήλ. Μάρτιος 2013 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. Γενική εισαγωγή. 2 Ιστορική αναδρομή 3 4 Περιγραφή του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

(Biomass utilization for electric energy production)

(Biomass utilization for electric energy production) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ T.Ε.I. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Επιβλέπων: ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΒΕΡΝΑΔΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής Συνεπιβλέπουσα: ΕΡΙΕΤΤΑ Ι. ΖΟΥΝΤΟΥΡΙΔΟΥ, Παν. Υπότροφος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ.

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ. 13641/ΣΓ/σβ ΑΘΗΝΑ, 30 Απριλίου 2003. ΘΕΜΑ: Τήρηση βιβλίων αποθήκης, παραγωγής κοστολογίου, τεχνικών προδιαγραφών

Αριθ. Πρωτ. 13641/ΣΓ/σβ ΑΘΗΝΑ, 30 Απριλίου 2003. ΘΕΜΑ: Τήρηση βιβλίων αποθήκης, παραγωγής κοστολογίου, τεχνικών προδιαγραφών Αριθ. Πρωτ. 13641/ΣΓ/σβ ΑΘΗΝΑ, 30 Απριλίου 2003 Π Ρ Ο Σ Το Υπουργείο Οικονομικών Δ/νση 15η Βιβλίων & Στοιχείων Καρ. Σερβίας 10 Α Θ Η Ν Α ΘΕΜΑ: Τήρηση βιβλίων αποθήκης, παραγωγής κοστολογίου, τεχνικών προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ, ΠΗΓΩΝΙΤΗΣ Ή ΣΥΡΠΑΓΑΝΟΣ, Ο ΚΑΛΟΜΙΣΙΔΗΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ, ΠΗΓΩΝΙΤΗΣ Ή ΣΥΡΠΑΓΑΝΟΣ, Ο ΚΑΛΟΜΙΣΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ, ΠΗΓΩΝΙΤΗΣ Ή ΣΥΡΠΑΓΑΝΟΣ, Ο ΚΑΛΟΜΙΣΙΔΗΣ Ἀναπάντεχες λεπτομέρειες γιὰ τὸν βίο καὶ τὴν πολιτεία τοῦ Ἰωάννη Λάσκαρη μᾶς εἶναι γνωστὲς ἀπὸ μιὰ σειρὰ ἐγγράφων (ποὺ ἀνακάλυψε στὰ κρατικὰ ἀρχεῖα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΣΤΡΕΥΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑΣ ΔΑΦΝΗ

Η ΔΙΑΣΤΡΕΥΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑΣ ΔΑΦΝΗ Η ΔΙΑΣΤΡΕΥΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ-ΜΑΡΙΝΑΣ ΔΑΦΝΗ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ιονίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΖΑΡΑΒΕΛΑ Δ. 1, και ΒΡΥΩΝΗΣ Δ. 1 1 4ο Τ.Ε.Ε. Καλαμάτας, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκ/σης Μεσσηνίας e-mail: dzaravela@yahoo.qr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Παρή Καλαμαρά Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εύβοιας Εμπορικό Επιμελητήριο - Χαλκίδα, 7-6-2015 Τα κάστρα στα χρόνια του Βυζαντίου

Διαβάστε περισσότερα

Title 奄 美 大 島 瀬 戸 内 地 域 の 近 現 代 史 資 料 とその 検 討 (1) 社 会 運 動 関 係 資 料 Author(s) 斎 藤, 憲 Editor(s) Citation 人 間 科 学 : 大 阪 府 立 大 学 紀 要. 10, p.31-65 Issue Date 2015-03-20 URL http://hdl.handle.net/10466/14437

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΥΓΡΑΣΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΚΤΙΡΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΥΓΡΑΣΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΚΤΙΡΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΥΓΡΑΣΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΚΤΙΡΙΑ Κωνσταντίνα Αναστασίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΑΘ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η διαμόρφωση επικοινωνιακής στρατηγικής (και των τακτικών ενεργειών) για την ενδυνάμωση της εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιταλία όπως μας την αφηγείται η θάλασσα. www.signamaris.it

Η Ιταλία όπως μας την αφηγείται η θάλασσα. www.signamaris.it Η Ιταλία όπως μας την αφηγείται η θάλασσα www.signamaris.it ΤΟ SIGNA MARIS ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΥ OΡΓΑΝΙΣΜΟΥ POIN ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ-ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Προωθεί την μοναδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΛΕΞΙΑ ΤΣΕΡΛΙΓΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Γ. Α. ΦΡΑΓΚΙΑ ΑΚΗΣ. 2012 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ.Δ/νση: Μεθώνης 10 & Κανάρη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Ιούνιος 2015. Πειραιάς, 11/09/2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Ιούνιος 2015. Πειραιάς, 11/09/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11/09/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Ιούνιος 2015 Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ),

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Οι θαλάσσιες οχυρώσεις και τα λιμάνια της πόλης της Ρόδου

Οι θαλάσσιες οχυρώσεις και τα λιμάνια της πόλης της Ρόδου Οι θαλάσσιες οχυρώσεις και τα λιμάνια της πόλης της Ρόδου Κατερίνα ΜΑΝΟΥΣΟΥ-ΝΤΕΛΛΑ Περίοδος Δ', Τόμος Λ' (2009) Σελ. 67-80 ΑΘΗΝΑ 2009 Κατερίνα Μανούσου-Ντέλλα ΟΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΟΧΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Αθήνα 15 Μαΐου 2015 Συνδιοργάνωση Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

επιπτώσεις της : συντάχθηκε πριν τους νόµους 3843/10 & 4014/11)

επιπτώσεις της : συντάχθηκε πριν τους νόµους 3843/10 & 4014/11) εκτίµηση & πολεοδοµικόςέλεγχος ήαλλιώς η ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ καιοι επιπτώσεις της στην ΠΩΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ (ΠΡΟΣΟΧΗ : συντάχθηκε πριν τους νόµους 3843/10 & 4014/11) ΠΑΠΩΤΗΣ ΑΡΗΣ Αγρ. Τοπογράφος µηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων

Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων Πτυχιακή Εργασία: Τοπογραφικό διάγραμμα σε ηλεκτρονική μορφή κεντρικού λιμένα Κέρκυρας και κτιρίου νέου επιβατικού σταθμού σε τρισδιάστατη μορφή και σχεδίαση με AutoCAD

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Ερείπια του αρχικού φρουρίου το 1210μ.Χ Ανατολική πλευρά του φρουρίου που σώζονται στην ανατολική πλευρά του φρουρίου 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μεσαιωνικό Κάστρο Κολοσσίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 13. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Αθήνα 12/2/2004. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ο.Κ.Κ./β. Αρ. Πρωτ.: οικ.

Σελίδα 1 από 5 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 13. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Αθήνα 12/2/2004. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ο.Κ.Κ./β. Αρ. Πρωτ.: οικ. Σελίδα 1 από 5 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 13 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Αθήνα 12/2/2004 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ο.Κ.Κ./β Αρ. Πρωτ.: οικ. 7646 ΘΕΜΑ: Εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας για τις οποίες αντί της έκδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµετρική ιερεύνηση των Ελλειµµάτων της Ελληνικής Οικονοµίας

Οικονοµετρική ιερεύνηση των Ελλειµµάτων της Ελληνικής Οικονοµίας Οικονοµετρική ιερεύνηση των Ελλειµµάτων της Ελληνικής Οικονοµίας του Παντελίδη Παναγιώτη ιδακτορική ιατριβή η οποία υποβλήθηκε στο Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας Οικονοµικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Ο «Παράδεισος» του Τιντορέττο

Ο «Παράδεισος» του Τιντορέττο Ο «Παράδεισος» του Τιντορέττο Το 2012 κατά την 20ή επέτειο του Μουσείου Thyssen-Bornemisza παρουσιάστηκε το πρόσφατα συντηρημένο τεράστιο έργο «Παράδεισος» του Τιντορέττο (164 x 492 cm). Οι μελέτες και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Δεκέμβριος 2013. Πειραιάς, 12/03/2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Δεκέμβριος 2013. Πειραιάς, 12/03/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 12/03/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Δεκέμβριος 2013 Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕ ΟΙΚΙΣΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ STUDY PHOTOVOLTAIC PARK WITH SUBSTATIONS

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Ρόδος. Στοιχεία πολεοδομικής ανάλυσης μιας μεσαιωνικής οχυρωμένης πόλης

Ρόδος. Στοιχεία πολεοδομικής ανάλυσης μιας μεσαιωνικής οχυρωμένης πόλης Ρόδος. Στοιχεία πολεοδομικής ανάλυσης μιας μεσαιωνικής οχυρωμένης πόλης Κατερίνα ΜΑΝΟΥΣΟΥ-ΝΤΕΛΛΑ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΑ' (2000) Σελ. 27-42 ΑΘΗΝΑ 2000 Κατερίνα Μανούσου-Ντέλλα ΡΟΔΟΣ. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΑΘΗΝΑ 2009 ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ το παρελθόν 1 6 Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα