Πρώιμα Διαγνωστικά Χαρακτηριστικά Αυτισμού 1 ο Παγκύπριο Συνέδριο Αυτισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρώιμα Διαγνωστικά Χαρακτηριστικά Αυτισμού 1 ο Παγκύπριο Συνέδριο Αυτισμού"

Transcript

1 Πρώιμα Διαγνωστικά Χαρακτηριστικά Αυτισμού 1 ο Παγκύπριο Συνέδριο Αυτισμού Δέσπω Μηναΐδου, MS, CCC-SLP ΕΕΠ-Τμήμα Αποκατάστασης ΤΕΠΑΚ Λευκωσία, 23 Μαΐου 2015

2 Κατά την τελευταία δεκαετία παρουσιάζεται μια δραματική αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης του αυτισμού. Τα νέα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας υπολογίζουν ένα μέσο όρο παγκόσμιας εμφάνισης του αυτισμού σε 62/10 000, το οποίο δηλώνει ότι 1 παιδί στα 160 μπορεί να κινδυνεύει να εμφανίσει Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Επηρεάζονται τέσσερεις φορές περισσότερο τα αγόρια παρά τα κορίτσια 2

3 Autism is on the Rise Eden II Programs

4 ορισμός Ο Αυτισμός ή η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) ορίζεται ως μια αναπτυξιακή διαταραχή η οποία εμφανίζεται στην παιδική ηλικία. Ο αυτισμός επηρεάζει αρνητικά τις κοινωνικές, γνωστικές, γλωσσικές και επικοινωνιακές ικανότητες ενός ατόμου. 4

5 Προκλήσεις της ΔΑΦ Οι μεγαλύτερες προκλήσεις που παρουσιάζουν τα παιδιά με αυτισμό είναι δυσκολίες στην επικοινωνία, στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και στη συμπεριφορά. 5

6 Διαγνωστικά κριτήρια - DSM V Τον Μάιο του 2013, η Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία εξέδωσε το DSM-V με τα νέα διαγνωστικά κριτήρια στην Ψυχική Υγεία. Το DSM-V (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders): Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας είναι εγχειρίδιο για την κατάταξη των νοητικών διαταραχών γραμμένο σε απλή γλώσσα. Μέσα στα νέα αυτά διαγνωστικά κριτήρια, εξέδωσε και τα νέα διαγνωστικά κριτήρια για τον αυτισμό. 6

7 DSM V τα νέα διαγνωστικά κριτήρια αναφέρονται στη «Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ)» ( Autistic Spectrum Disorder ), αντί του ορισμού «Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές» ( Pervasive Developmental Disorders ) που χρησιμοποιούσε το DSM-IV. Αυτό είναι μια μεγάλη διαφορά. 7

8 Το DSM IV συμπεριελάμβανε τις ακόλουθες διαγνωστικές κατηγορίες: Autistic Disorder Σύνδρομο Asperger s Σύνδρομο Rett s Childhood Disintegrative Disorder Pervasive Developmental Disorder- Not Otherwise Specified (Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή-μη άλλως προσδιοριζόμενη) 8

9 DSM V Το αναθεωρημένο διαγνωστικό εγχειρίδιο αναφέρει με ένα πιο ξεκάθαρο τρόπο για (Ι) «Επίμονα ελλείμματα στην κοινωνική επικοινωνία και την κοινωνική αλληλεπίδραση σε διάφορα πλαίσια», (ΙΙ) «Περιορισμένες, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, ενδιαφέροντα ή δραστηριότητες» 9

10 DSM V Αναφέρεται επίσης ότι τα συμπτώματα θα πρέπει να έχουν εκδηλωθεί σε πρώιμη αναπτυξιακή περίοδο, να προκαλούν κλινικά ελλείμματα στη λειτουργικότητα του παιδιού και να μην μπορούν να επεξηγηθούν καλύτερα από νοητική δυσλειτουργία ή από γενικευμένη αναπτυξιακή καθυστέρηση. 10

11 Νέα διαγνωστική κατηγορία η οποία αναφέρεται στο DSM V Κοινωνικό (πραγματολογική) επικοινωνιακή διαταραχή Social (Pragmatic) Communication Disorder Αναφέρεται σε άτομα τα οποία παρουσιάζουν διαταραχές στην κοινωνική χρήση της γλώσσας, αλλά δεν παρουσιάζουν τις «Περιορισμένες, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, ενδιαφέροντα ή δραστηριότητες» οι οποίες παρατηρούνται στα άτομα στη ΔΑΦ. 11

12 Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα περιστατικά παραπέμπονται για αξιολόγηση λόγω κοινωνικόεπικοινωνιακών δυσκολιών! Τυπική ανάπτυξη 12

13 Τυπική ανάπτυξη κοινωνικο-επικοινωνιακών ικανοτήτων στους 2 μήνες: Προτιμούν να κοιτάζουν τα μάτια στους 4 μήνες: Χαμογελούν όταν ο γονιός τους χαμογελά στους 8-10 μήνες: Ανταποκρίνονται στο όνομα τους 13

14 Τυπική ανάπτυξη κοινωνικο-επικοινωνιακών ικανοτήτων στους 9 μήνες: Αλληλεπιδρούν σε χαμόγελα, ήχους και νοήματα (social turn taking) 9 με 10 μηνών: Κατανοούν όταν κάποιος δείχνει σε κοντινά αντικείμενα (αντιδρούν στην Κοινή Προσοχή (Συνδετική/ μοιρασμένη/ συνδυασμένη Προσοχή) / RJA Responding to Joint Attention) 14

15 Τυπική ανάπτυξη κοινωνικό-επικοινωνιακών ικανοτήτων 13 με 18 μηνών: Δείχνουν σε αντικείμενο που τους ενδιαφέρει (έχουν πρωτοβουλία Έναρξης Κοινής Προσοχής / IJA-Initiate to Joint Attention ) Εναλλάζουν το βλέμμα τους ανάμεσα στο πρόσωπο και το αντικείμενο 18 μηνών: Ακολουθούν μόνα τους το βλέμμα κάποιου άλλου (π.χ. ο γονιός βλέπει κάτι και το παιδί το κοιτάζει επίσης) 15

16 Πρώιμα διαγνωστικά χαρακτηριστικά Red flags for AUTISM Διάγνωση ΔΑΦ στην ηλικία 2-2χρ,6μ Όπως έχω αναφέρει, στο DSM-V είναι ξεκάθαρο ότι τα συμπτώματα θα πρέπει να έχουν εκδηλωθεί σε πρώιμη αναπτυξιακή περίοδο παρόλο που έχουν αναγνωριστεί αργότερα. Οι κόκκινες σημαίες Σημαντικότητα έγκαιρου εντοπισμού συμπτωμάτων: η έγκαιρη και στοχευμένη παρέμβαση, μερικές φορές μπορεί να είναι τόσο ενθαρρυντική όσο η πρόληψη ή ο περιορισμός της εμφάνισης των συμπτωμάτων του αυτισμού. 16

17 Έγκαιρος εντοπισμός Η Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία εισηγείται όπως: Γίνεται έλεγχος να ακολουθεί ένα σημείο το παιδί στους 12 μήνες Να δίνεται δοκίμιο ανίχνευσης αυτισμού στους 18 και 24 μήνες Να αρχίσει η παρέμβαση μόλις υπάρχει υπόνια για διάγνωση 17

18 Πρώϊμα χαρακτηριστικά Αυτισμού Στην ηλικία των 6 μηνών Σε αυτήν την ηλικία είναι δύσκολη η πρόγνωση για αυτισμό με σαφήνεια Παρουσιάζονται κάπως παθητικά, παίρνουν πρωτοβουλία και ανταποκρίνονται μη συστηματικά και μουρμουρούν λιγότερο Πρόσφατες έρευνες δείχνουν μείωση σε Παρατήρηση/κοίταγμα σε πρόσωπο Αντίδραση σε χαμόγελο με χαμόγελο Βαβίσματα μεταξύ 6-12 μηνών (Ozonoff, 2010, J Am Academy of Child & Ad Psy) 18

19 Autism in baby (μειωμένη προσοχή) 19

20 Σημαντική περίοδος - κλειδί! μηνών Πρόσφατες, σημαντικές έρευνες εντόπισαν διαφορές όσον αφορά τις κοινωνικο-επικοινωνιακές ικανότητες νηπίων μέσω μελέτης δεδομένων με τη χρήση της τεχνολογίας. 20

21 Πρώιμα χαρακτηριστικά Αυτισμού Στους 12 με 18 μήνες Διαφορές στην κοινωνική αλληλεπίδραση Ακραία συμπεριφορά (extremes of temperament) - μπορεί να κυμαίνεται από απάθεια μέχρι έντονο ξέσπασμα θυμού Έλλειψη θετικού συναισθήματος (lack of positive affect), κοινωνικού χαμόγελου, κοινωνικού ενδιαφέροντος Φτωχή βλεμματική επαφή (είναι εμφανής από την ηλικία του ενός έτους) 21

22 Πρώιμα χαρακτηριστικά Αυτισμού Στους 12 με 18 μήνες Διαφορές στην επικοινωνία Λιγότερα/μειωμένα νοήματα Έλλειψη ανταλλαγής βαβίσματος Έλλειψη συντονισμού διαφόρων μορφών επικοινωνίας (π.χ. δεν διατηρούν βλεμματική επαφή καθώς επικοινωνούν, δείχνουν, τείνουν προς κάτι) 22

23 Πρώιμα χαρακτηριστικά Αυτισμού Στους 12 με 18 μήνες Διαφορές στην προσοχή και ανταπόκριση Προσέχουν περισσότερο αντικείμενα παρά ανθρώπους Φτωχή κοινωνική προσοχή όμως προσέχουν (αντιδρούν) σε ήχους του περιβάλλοντος (π.χ. δεν ανταποκρίνονται στο όνομα τους αλλά τρέχουν στο παράθυρο να δουν ένα ελικόπτερο που περνά) Δυσκολίες στην αποδέσμευση της οπτικής προσοχής (δυσκολεύονται να κοιτάξουν κάτι άλλο, δηλαδή να μεταφέρουν το βλέμμα τους σε κάτι άλλο από αυτό που έχουν εστιάσει) 23

24 Πρώιμα χαρακτηριστικά Αυτισμού Στους 12 με 18 μήνες Διαφορές στο παιγνίδι ή στις δεξιότητες του παιγνιδιού Έλλειψη μίμησης με παιγνίδια Παίζει λιγότερο και χειρίζεται διαφορετικά τα παιχνίδια του (παίζει με το δικό του τρόπο και χειρίζεται τα παιγνίδια με ανορθόδοξο τρόπο) 24

25 Πρώιμα χαρακτηριστικά Αυτισμού Τι γίνεται με Κινητικές δεξιότητες; Συνήθως τα παιδιά αυτά δυσκολεύονται στο συντονισμό των κινήσεων παρουσιάζεται αργοπορία στο να αρκουδίσουν, να γυρίσουν, να καθίσουν και μείωση ικανότητας συντονισμού των δεξιοτήτων αυτών Παρουσιάζουν ασυντόνιστες κινήσεις Στερεοτυπικές συμπεριφορές; προσήλωση στα χέρια ή πετάλισμα χεριών(hand flapping) μπορεί να παρουσιάζεται και σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά- όμως εάν συνεχίζεται μετά την ηλικία των 2 χρόνων, τότε εμπίπτει μέσα στις ΔΦΑ Παλινδρόμηση 25

26 Πρώιμα χαρακτηριστικά αυτισμού τα οποία διαφοροποιούν τις ΔΦΑ από άλλες αναπτυξιακές δυσκολίες: Μη τυπικός χειρισμός παιχνιδιών Μειωμένη κοινωνική επικοινωνία Επαναλαμβανόμενες κινητικές συμπεριφορές (Zwaigenbaum et al, 2009) 26

27 Συνήθης ιεραρχία της πρώτης πεντάδας στόχων για νήπια με ΔΦΑ 27

28 Πρώτη πεντάδα στόχων Θέλουμε τα παιδιά : 1. Να απολαμβάνουν την κοινωνική αλληλεπίδραση 2. Να κατανοούν και να χρησιμοποιούν μη-λεκτική επικοινωνία (ιδιαίτερα νοήματα) 3. Να δίνουν προσοχή στα πρόσωπα των ανθρώπων και στα λεγόμενα τους (τις λέξεις) 4. Να μιμηθούν 5. Να αντιδρούν στην Κοινή Προσοχή όταν προσφέρεται (Αυτή είναι η συνήθης ιεραρχία των στόχων. Εάν ένα παιδί απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση είναι ευκολότερο να προχωρήσουμε με τους υπόλοιπους στόχους) 28

29 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Είναι το πρώτο βήμα για τα νήπια υψηλού κινδύνου 29

30 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Στρατηγικές αντιμετώπισης αυτού του στόχου: Ακολούθησε το παιδί (follow the child s lead): λάβε μέρος/μπες στο παιγνίδι του(include), μιμήσου(imitate) και γίνε ενοχλητικός (intrude) Παίξτε παιγνίδια που εμπλέκουν ανθρώπους και τραγούδια 30

31 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Ακολούθησε το παιδί με το Να συμπεριλάβεις τον εαυτό σου σε ότι κάνει Να προσπαθήσεις να ερμηνεύσεις Να μιμηθείς Να παρέμβεις με το να γίνεις ενοχλητικός Γιατί να ακολουθήσουμε το παιδί; Αυτό δεν απαιτεί από το παιδί να μετατοπίσει την προσοχή του κάπου αλλού Επιτυγχάνεται εστίαση και οι δύο στην ίδια δραστηριότητα Είναι πιο κοινωνικό (ενθαρρύνει την κοινωνική επαφή) 31

32 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Ακολούθησε το παιδί : να συμπεριλάβεις τον εαυτό σου σε ότι κάνει Παρατήρησε τι κάνει το παιδί Πλησίασε / φέρε πιο κοντά σου ότι το ενδιαφέρει Λάβε και συ μέρος σε ότι κάνει το παιδί (χωρίς πίεση να σταματήσει το παιδί ότι κάνει και χωρίς να το αναγκάσεις να μετατοπίσει το ενδιαφέρον του αλλού) 32

33 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Ακολούθησε το παιδί: μίμηση Εξαρτημένη μίμηση: Μιμήσου ότι κάνει το παιδί Χωρίς πίεση προς το παιδί για να μιμηθεί Ή μιμήσου αργότερα: Μιμήσου κάτι που είδες το παιδί να κάνει στο παρελθόν Κάνε το να φαίνεται πολύ διασκεδαστικό Χωρίς πίεση προς το παιδί να μιμηθεί 33

34 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Η μίμηση του παιδιού προάγει: Συντονισμένη κοινή προσοχή (όπου το παιδί έχει ένα λόγο να προσέξει διότι το απολαμβάνει) Κοινωνική πρωτοβουλία Εμπλοκή (επιτρέπει στον ενήλικα και στο παιδί να παίζουν και να απολαμβάνουν κάτι μαζί) 34

35 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Ακολούθησε το παιδί: ενοχλώ, επεμβαίνω σε ότι κάνει το παιδί Ενόχλησε: Να επιμείνεις να λάβεις μέρος με παιχνιδιάρικο τρόπο με το: Να εμποδίζεις (να μπαίνεις στην πορεία του) Να χρησιμοποιείς ανόητες πράξεις με εφευρετικό τρόπο (using creative stupidity) Κρύβοντας αντικείμενα Να φυλάξεις ή να κρατήσεις κάτι (διότι θα το δώσεις άμεσα στο παιδί) Να δώσεις έκταση/προέκταση στο παιγνίδι 35 (διάφοροι τρόποι που μπορεί να επέμβεις: με λόγια, με το να κρύψεις κάτι, )

36 1 ος Στόχος: Να απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση Απολαύστε παιγνίδια και τραγούδια που εμπλέκουν ανρθώπους Δυαδική αλληλεπίδραση (μόνο δύο άτομα εμπλέκονται) Ακολουθούν προβλεπόμενες ρουτίνες Αισθητηριακή/κίνηση Τα τραγούδια δεν εμπλέκουν παιγνίδια αλλά προσφέρουν αισθητηριακά ερεθίσματα και άμεση κινητική εμπλοκή. 36

37 1 ος Στόχος Λόγω των διαφορών (δυσκολιών) στην κοινωνική αλληλεπίδραση, θέλουμε τα παιδιά Να απολαμβάνουν την κοινωνική αλληλεπίδραση Ακολουθήστε το παιδί με το να συμμετέχετε, να μιμηθείτε και να επέμβετε σε αυτό που κάνει Να απολαμβάνουν τα παιγνίδια και τα τραγούδια με τους ανθρώπους (εάν το παιδί απολαμβάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση, θα είναι ευκολότερο να προχωρήσει στον επόμενο στόχο) 37

38 2 ος Στόχος Να κατανοούν και να χρησιμοποιούν μη-λεκτική επικοινωνία (ιδιαίτερα νοήματα) Helt, M. (2008) Article: Can children with Autism recover 38

39 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Τυπική Ανάπτυξη: Πρώτες χειρονομίες 7-9 μηνών: Πρώτη δεικτική χειρονομία (π.χ. τίνει να πιάσει ένα αντικείμενο ή για να το πιάσουν ή για να σπρώξει μακριά) Αυτή η πρώτη δεικτική ικανότητα περιλαμβάνει ότι «κάτι γίνεται» 8-12 μηνών: χρησιμοποιεί αντικείμενα για να ελκύσει την προσοχή (παρουσιάζει κάτι, δίνει) Καθιερωμένα/τελετουργικά αιτήματα Χειρονομίες σε κοινωνικές ρουτίνες (π.χ. κίνηση του σώματος) 39

40 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Γύρω στους 12 μήνες Αναπαραστατικές χειρονομίες (π.χ. χαιρετισμός, να βάλει το χέρι με το οποίο κρατά το ποτήρι στο στόμα) Γύρω στους 13 μήνες Κουνά το κεφάλι για «Όχι» Γύρω στους 16 μήνες κουνά το κεφάλι για «Ναι» Γύρω στους 18 μήνες Σύνθετες αναπαραστάσεις (π.χ. να στείλει φιλάκι, να κάνει «sh») 40

41 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Τυπική Ανάπτυξη: Δείξιμο (pointing) Ανταποκρίνεται στο δείξιμο: 9 με 10 μηνών: κοντινά αντικείμενα (το παιδί θα προσέξει που δείχνει ο γονιός) Χρησιμοποιεί πρωτο-προστακτικό δείξιμο μηνών: δείχνει για να ζητήσει κάτι Χρησιμοποιεί πρωτο-δηλωτικό δείξιμο: μηνών: δείχνει απλά για να δηλώσει κάτι (κατανοούμε το δείξιμο πριν το χρησιμοποιήσουμε ανταπόκριση στην κοινή προσοχή) 41

42 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Δύο Στρατηγικές προσέγγισης αυτού του στόχου: Ακολούθησε το παιδί: ερμηνεύσετε (κατανόηση) Δώστε στο παιδί λόγο για να επικοινωνήσει και περιμένετε (έκφραση) (κατανοείστε τι εννοεί το παιδί με το να δείξει και βάλτε του λόγια χρησιμοποιήστε το για παρουσίαση εκφραστικού λόγου) 42

43 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Ακολούθησε το παιδί: ερμηνεύσετε Βάλτε λόγια σε αυτό που θέλει να πει το παιδί, τα οποία θα έλεγε εάν μπορούσε Πείτε / κάνετε (χρησιμοποιήστε χειρονομία) στο επίπεδο του παιδιού (χαμηλά) Π.χ. γονατίζει ο γονιός για να δείξει ένα πουλί που κάθεται κάπου χαμηλά δείχνει το πουλί και λέει: «Πουλί» 43

44 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Ερμηνεύοντας τα παιδιά: Αντιμετωπίστε ότι κάνει το παιδί σαν να γίνεται σκόπιμα Χρησιμοποιήστε μικρές προτάσεις με απλές λέξεις / χειρονομίες π.χ. η μητέρα έχει στο χέρι της τα κλειδιά, ανοίγει το χέρι της μπροστά στο παιδί και λέει: «Κλειδιά, πάμε» Ερμηνεύστε προσφέροντας λέξεις και χειρονομία Π.χ. προσπαθείτε να επέμβετε σε αυτό που κάνει το παιδί αλλά το παιδί σας σπρώχνει να μείνετε μακριά, χωρίς να σας κοιτάξει. Λες «όχι» κουνώντας το κεφάλι - έτσι βάζετε λόγια στην χειρονομία του παιδιού Π.χ. το παιδί σας τραβά να σας πάρει να του δώσετε μπισκότολέτε «μπισκότο» δείχνοντας το παράλληλα. 44

45 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Δύο Στρατηγικές προσέγγισης αυτού του στόχου: Ακολούθησε το παιδί: ερμηνεύσετε (κατανόηση) Δώστε στο παιδί λόγο για να επικοινωνήσει και περιμένετε (έκφραση) 45

46 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Δώστε λόγο για επικοινωνία και περιμένετε Πάρτε την προσοχή του παιδιού / πρόσωπο με πρόσωπο Δημιουργήστε εμπόδια Δύσκολος χειρισμός (π.χ. να θέλει να ανοίξει κάτι αλλά να μην μπορεί) Μακριά, δεν το φτάνει Λίγο-λίγο (δώστε του λόγο να ξαναέρχεται κοντά σας) Κάνετε κάτι απροσδόκητο Επιλογές (επιτρέψετε στο παιδί να επιλέξει) Περιμένετε το παιδί Κάνετε κάτι που να ενδιαφέρει το παιδί και περιμένετε να αντιδράσει 46

47 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Χειρονομίες που χρησιμοποιούν τα νήπια Απλώνουν το χέρι για είναι προαπαιτούμενο του να δείξει Δίνει μια ικανότητα η οποία χρησιμοποιείται για να τραβήξει την προσοχή ή για να πάρει με ανταλλαγή Δείχνω Ένας σημαντικός στόχος στη θεραπεία/παρέμβαση είναι η ικανότητα να δείχνει το νήπιο (εστίαση σε μη λεκτικές ικανότητες). 47

48 2 ος Στόχος: Χειρονομίες / νοήματα Δώστε λόγο να δείξει απλά για να δηλώσει κάτι (απλά για να δείξει) με βιβλία Αγγίξτε δείχνοντας 1 ο βήμα: το κάνει ο ενήλικας 2 ο βήμα: βοηθήστε/καθοδηγήστε το παιδί να δείξει (χρησιμοποιείστε hand-over-hand, δηλαδή βάλτε το χέρι σας πάνω στο δικό του και κάντε το παιδί να δείξει-έχετε πλήρη έλεγχο κίνησης/υπόδειξης) 48

49 2 ος Στόχος Λόγω των διαφορών στην επικοινωνία θέλουμε τα παιδιά Να κατανοούν και να χρησιμοποιούν μη-λεκτική επικοινωνία (ιδιαίτερα νοήματα) Να ερμηνεύουν (κατανόηση) Να προκαλούν (έκφραση) 49

50 Πρώτη πεντάδα στόχων 3 ος Στόχος Να δίνουν προσοχή στα πρόσωπα των ανθρώπων και στα λεγόμενα τους (τις λέξεις) 50

51 3 ος Στόχος: Πρόσεξε πρόσωπα και λέξεις Δύο στρατηγικές προσέγγισης αυτού του στόχου: Πρόσωπο με πρόσωπο (face to face) Τρόπος παρουσίασης λέξεων 51

52 3 ος Στόχος: Πρόσεξε πρόσωπα και λέξεις Πρόσωπο με πρόσωπο Είναι σημαντικό να δείτε τι ενδιαφέρει το παιδί Είναι σημαντικό για το παιδί να δεί το πρόσωπο σας (του ενήλικα) **** κατεβείτε στο επίπεδο του παιδιού. Σε όποια θέση και εάν είναι το παιδί, ο ενήλικας πρέπει να είναι κι αυτός στην ίδια θέση (στο επίπεδο των ματιών). 52

53 3 ος Στόχος: Πρόσεξε πρόσωπα και λέξεις τρόπος παρουσίασης λέξεων Μικρές λέξεις Αστείες λέξεις (όχ) Λέτε λίγα με έμφαση επαναλάβετε συχνά επαναλάβετε συχνά Χρησιμοποιήστε παύση Με φυσικό τρόπο Μιλάτε/πάτε αργά Επαναλάβετε συχνά Πραγματικά αντικείμενα, χειρονομίες και παρουσιάστε Επαναλάβετε συχνά 53

54 3 ος Στόχος Λόγω των διαφορών στην προσοχή χρειάζεται τα παιδιά Να δίνουν προσοχή στα πρόσωπα των ανθρώπων και στα λεγόμενα τους (τις λέξεις) Πρόσωπο με πρόσωπο Λέξεις (μικρές προτάσεις, παύσεις, έμφαση, να δείχνουμε) 54

55 Video: Early Signs of Autism:24 months 55

56 Πρώτη πεντάδα στόχων 4 ος Στόχος Βοηθήστε το νήπιο να μιμηθεί 56

57 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Ακολουθήστε την πρωτοβουλία του παιδιού και μιμηθείτε. Υπάρχουν δύο τομείς της μίμησης: Η μίμηση του παιδιού Η καθοδήγηση του παιδιού να μιμηθεί εσάς 57

58 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Μίμηση: Τυπική ανάπτυξη Απλές, γνωστές κινήσεις με αντικείμενα (π.χ. το τηλέφωνο ) Σύνθετες, πρωτότυπες κινήσεις με αντικείμενα, κινήσεις σώματος 58

59 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Ικανότητες μίμησης: στον Αυτισμό Ανάπτυξη μίμησης που εμπλέκει κίνηση εκφραστικού λόγου ανάπτυξη Ανάπτυξη μίμησης που εμπλέκει αντικείμενα ικανότητες παιχνιδιού Stone et al. 1997; Stone & Yoder 2001 αναπτύσσει 59

60 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Πώς δουλεύουμε τη μίμηση: Αντιγράψτε ότι κάνει το παιδί Προσθέστε κάτι νέο Εάν δε μιμηθεί, τότε καθοδηγήστε (με κίνηση, λέξη,..) 60

61 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Αντιγράψετε ότι κάνει το παιδί Παρατηρήστε στο παιδί Ήχους Εκφράσεις/κινήσεις προσώπου Κινήσεις σώματος Χρησιμοποίηση / τι κάνει με αντικειμένα Οι ήχοι/κινήσεις/πράξεις των νηπίων μπορεί να είναι φίνες/δαιμόνιες ή ασυνήθιστες. 61

62 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Εφόσον η αλληλεπίδραση έχει εδραιωθεί, προσθέστε κάτι νέο Μια δράση (κάνετε κάτι άλλο) Μια χειρονομία/ κίνηση σώματος Ένα ήχο Πάντα να συμπεριλαμβάνετε τα ενδιαφέροντα του παιδιού (μόλις το παιδί αντιληφθεί ή προσέξει ότι ο ενήλικας το μιμείται, τότε προσθέστε το κάτι νέο το οποίο να απολαύσει το παιδί) 62

63 4 ος Στόχος: Βοηθήστε το παιδί να μιμηθεί Εάν δε μιμηθεί, τότε καθοδηγήστε (cue) Προσφέρετε σωματική καθοδήγηση ή χειρονομία για να προσφέρετε μια ικανοποιητική ευκαιρία στο παιδί να μιμηθεί π.χ. εάν θέλετε το παιδί να κάνει παλαμάκια, πιάστε τα χεράκια του και δείξτε του πώς να τα κάνει-σημαντική είναι η θέση του ενήλικα, πρέπει να είναι στο επίπεδο του παιδιού 63

64 4 ος Στόχος Λόγω των διαφορών στην επικοινωνία και στο παιχνίδι θέλουμε Το παιδί να μιμηθεί 64

65 Πρώτη πεντάδα στόχων 5 ος Στόχος Αντίδραση / ανταπόκριση στην Κοινή Προσοχή όταν προσφέρεται (Response to Joint Attention) Κοινή προσοχή: Η ικανότητα της συντονισμένης/παράλληλης προσοχής ανάμεσα σε ανθρώπους και αντικείμενα Sullivan et al.,

66 5 ος Στόχος: Αντίδραση στην κοινή προσοχή Κοινή προσοχή Αντίδραση στην κοινή προσοχή Προγνωστική Ικανότητα για την μετέπειτα γλωσσική επίδοση (η γλωσσική ικανότητα παρουσιάζεται να είναι καλύτερη με την παρουσίαση της ικανότητας της κοινής προσοχής) Είναι μια πολύ σημαντική κοινονικο-επικοινωνιακή ικανότητα Μίμηση της κοινής προσοχής Δείξετε κάτι που θα προκαλέσει ενδιαφέρον στο παιδί Συντονίστε ανάμεσα στο να βλέπετε και το άτομο και το αντικείμενο 66

67 5 ος Στόχος: Αντίδραση στην κοινή προσοχή Πως δουλεύουμε την αντίδραση στην κοινή προσοχή: 1 ο βήμα: Κάνετε το παιδί να προσέξει (βεβαιωθείτε ότι έχετε την προσοχή του παιδιού) και αυτό επιτυγχάνεται με το Να πλησιάσετε το παιδί Να πείτε το όνομα του Να παρουσιάσετε ένα αντικείμενο και να ονομάσετε μια δραστηριότητα Να αρχίσετε να παίζετε Για να κερδίσετε την προσοχή ενός νηπίου ίσως χρειαστεί να επεμβείτε μέσω παιχνιδιου, να επιμένετε να ενοχλείτε με αστείο, παιχνιδιάρικο τρόπο. 67

68 5 ος Στόχος: Αντίδραση στην κοινή προσοχή Αφού έχετε κερδίσει την προσοχή του παιδιού 2 ο βήμα: Κατευθύνετε την προσοχή του παιδιού σε ένα κοντινό αντικείμενο Βάλτε ένα αγαπημένο αντικείμενο, παιγνίδι σε κοντινή απόσταση Κατευθύνετε την προσοχή του παιδιού σε ένα μακρινό αντικείμενο Εάν είστε έξω στη φύση μπορεί να δείξετε ένα χαρταετό που πετά ψηλά,.. Δώστε λόγο στο παιδί να κοιτάξει Μπορεί να βάλετε κάτι που θέλει μακριά π.χ. ένα χυμό ψηλά στο ράφι, ή σε ένα απροσδόκητο τόπο π.χ. ένα κεραστικό μέσα σε ένα συρτάρι, ή να κάνετε κάτι μια «ανόητη» πράξη π.χ. ρίξτε κάτι κάτω. 68

69 5 ος Στόχος: Αντίδραση στην κοινή προσοχή Μπορείτε επίσης να κατευθύνετε την προσοχή ενός παιδιού σε ένα παιχνίδι ή σε ένα αντικείμενο με Επιπλέον (διάφορα) βοηθήματα όπως Κοιτάζοντας Δείχνοντας Προσθέτοντας επιφωνήματα ή λέξεις τα οποία θα ελκύσουν την προσοχή του Π.χ. έχοντας βάλει τον σκούφο του παιδιού στον καναπέ, κατεβείτε στο επίπεδο του παιδιού και δείξτε τον, γυρίστε το κεφάλι, κοιτάξτε και πείτε: Να ο σκούφος σου! Μετά κάνετε το ίδιο αλλά μην δείξετε. 69

70 5 ος Στόχος: Αντίδραση στην κοινή προσοχή Μπορείτε να δουλέψετε την αντίδραση στην κοινή προσοχή μέσα από Τις καθημερινές ρουτίνες του παιδιού Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού Με παιγνίδια με ανθρώπους ** Με τραγούδια ** **για αυτά τα δύο είναι πιο δύσκολο διότι δεν εμπλέκονται αντικείμενα τα οποία μπορούμε να δείξουμε 70

71 5 ος Στόχος Λόγω διαφορών στην ανταπόκριση θέλουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά Να ανταποκριθούν στην Κοινή Προσοχή όταν προσφέρεται 71

72 τελευταίο μήνυμα Στον αυτισμό, σημαντικό δεν είναι τι κάνει ένα νήπιο αλλά τι ΔΕΝ κάνει που πρέπει να προσέξουμε! Επίσης όλοι συμφωνούμε ότι η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση είναι εξαιρετικά κρίσιμη για παιδιά στο ΦΑ ούτως ώστε να μπορέσουν να φτάσουν στα ανώτερα γι αυτούς επίπεδα λειτουργικότητας. Με το σκεπτικό ότι τα συμπτώματα του αυτισμού εκδηλώνονται στην πρώιμη αναπτυξιακή περίοδο, θετικό είναι το μήνυμα της έγκαιρης διάγνωσης στο ΦΑ και πιο σημαντική η έγκαιρη παρέμβαση η οποία μερικές φορές μπορεί να είναι τόσο ενθαρρυντική όσο η πρόληψη ή ο περιορισμός της εμφάνισης των συμπτωμάτων του αυτισμού. 72

73 Χρήσιμες ιστοσελίδες First signs: Autism Speaks: Pediatrics (journal): The Hanen Centre : Hanen Early Language Program, Starting Early Red Flags and treatment Tips for Toddlers on the Autism Spectrum 73

74 Σας ευχαριστώ 74

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Ιουλιέττα Καλλή-Λαούρη, M.D., Ph.D. Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπεύτρια Παιδιών & Εφήβων 1 ο Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας ΑΥΤΙΣΜΟΣ Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας ΟΡΙΣΜΟΣ Οι Neisworth και Wolfe (2005) ορίζουν τον αυτισμό ως «αναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από σημειωμένη δυσκολία στην επικοινωνία και τις κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ) Κατερίνα Μάσχα Λέκτορας Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης kmascha@psy.soc.uoc.gr ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» Αξιολόγηση Συλλογή πληροφοριών Ερμηνεία Στόχοι της παρέμβασης Η Αξιολόγηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Επιβλέπων καθηγητής: ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΠΑΓΑΛΟΥ ΑΓΛΑΪΑ Α.Μ: 12514 Τι είναι ο αυτισμός; Είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ 2. Τριάδα των διαταραχών: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑ Μαρία Βακαλοπούλου

ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ 2. Τριάδα των διαταραχών: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΗΤΑ Μαρία Βακαλοπούλου ΕΠΕΑΕΚ 2 Μαρία Βακαλοπούλου ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: Είναι κάθε προσπάθεια την οποία κάνει το παιδί ή ο ενήλικας προκειμένου να επηρεάσει την συμπεριφορά ενός άλλου προσώπου και με την προσμονή ότι αυτό το πρόσωπο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός & Εκπαίδευση. Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ.

Αυτισμός & Εκπαίδευση. Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ. Αυτισμός & Εκπαίδευση Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ. Τι είναι ο αυτισμός; Κύριος εκπρόσωπος των διάχυτων διαταραχών της ανάπτυξης, που διαρκούν ολόκληρη τη ζωή (DSM-IV,

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Από την Catherine Faherty. Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου

ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Από την Catherine Faherty. Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΙΔΕΕΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Από την Catherine Faherty Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου Ιδέες για ομάδες στο νηπιαγωγείο και στο δημοτικό που συμπεριλαμβάνουν μαθητές με αυτισμό: οργανώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Ζακοπούλου Βικτωρία

Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Ζακοπούλου Βικτωρία ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΥΨΗΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ Μια έκδοση των Σύστημα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων ikid Πρωταρχικός μας στόχος είναι να παρέμβουμε στην δυσκολία, και να χτίσουμε πάνω στις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό. Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί

Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό. Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί Μειονεξίες σε 3 λειτουργικές περιοχές Κοινωνικές σχέσεις Επικοινωνία Σκέψη, φαντασία Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger;

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Το σύνδρομο Asperger είναι μία νευρολογική διαταραχή, η οποία, σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο και ερευνητή Tony Attwood, προσβάλλει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί

Διαβάστε περισσότερα

EUPA_LO_007_M_010. Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

EUPA_LO_007_M_010. Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αριθμός μεθοδολογικού εργαλείου Κώδικας και Τίτλος Τομέα Εργασίας Κώδικας και Τίτλος Ενότητας Αριθμός και Τίτλος Μαθησιακού Αποτελέσματος Τίτλος μεθοδολογικού εργαλείου Στόχος μεθοδολογικού εργαλείου EUPA_LO_007_M_010

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές Επικοινωνίας & Λόγου στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Μαρία Παπαντωνίου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ιαταραχές Επικοινωνίας & Λόγου στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Μαρία Παπαντωνίου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ιαταραχές Επικοινωνίας & Λόγου στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Μαρία Παπαντωνίου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ (1) Πώς αναπτύσσεται η Επικοινωνία και η Γλώσσα;

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές επικοινωνίας στον αυτισμό

ιαταραχές επικοινωνίας στον αυτισμό ιαταραχές επικοινωνίας στον αυτισμό Βογινδρούκας Γιάννης Λογοπεδικός Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας ΨΝΘ ΚΟΙΝΩΝΕΩ - Ω = είμαι μέτοχος, ενεργώ από κοινού ΚΟΙΝΩΝΙΑ= κοινωνική ομάδα, συναναστροφή ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΣ: Ο αυτισμός είναι μια σπάνια διαταραχή. ΑΛΗΘΕΙΑ: Παλαιότερες επιδημιολογικές έρευνες έδειχναν ότι στον γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας στα παιδιά να ολοκληρώνουν με ανεξαρτησία τις καθημερινές δραστηριότητες

Μαθαίνοντας στα παιδιά να ολοκληρώνουν με ανεξαρτησία τις καθημερινές δραστηριότητες Μαθαίνοντας στα παιδιά να ολοκληρώνουν με ανεξαρτησία τις καθημερινές δραστηριότητες Το «Center on the Social and Emotional Foundations for Early Learning (CSEFEL)» των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής. και υπερκινητικότητα: Δρ Μαρίνα Πατσίδου Ηλιάδου. Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ

Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής. και υπερκινητικότητα: Δρ Μαρίνα Πατσίδου Ηλιάδου. Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα: Δρ Μαρίνα Πατσίδου Ηλιάδου Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ Η περίπτωση του Ορέστη Προνήπιο Χωρίς προβλήματα στο νοητικό επίπεδο. Έχει πολύ καλό γνωστικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ Κριτήρια Ποιοτική απόκλιση στην κοινωνική αλληλεπίδραση Ποιοτική απόκλιση στην επικοινωνία υσκολίες στη σκέψη, στη φαντασία, περίεργα

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία μου χωρίζεται σε 3 μέρη:

Η εργασία μου χωρίζεται σε 3 μέρη: Η εργασία μου χωρίζεται σε 3 μέρη: 1. Αυτισμός 2. Σύνδρομο Asperger 3. Περιστατικό Ο Στόχος μου: να παρουσιάσω τις δύο διαταραχές, ομοιότητες και διαφορές, και να δώσω ένα μικρό δείγμα λογοθεραπευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΔΕΠ-Υ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ASPERGER

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΔΕΠ-Υ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ASPERGER ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΔΕΠ-Υ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ASPERGER ΟΝΟΜΑ ΦΟΙΤΗΤΗ: ΧΡΟΝΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ (11832) ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : 1.1 Ορισμοί. 1.2.Ιστορική Αναδρομή. 1.3.Χαρακτηριστικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ikid Σύνοψη Ελένη Λούκουτου Εξωτερικές δραστηριότητες για παιδιά µε αυτισµό Περιεχόµενο

ikid Σύνοψη Ελένη Λούκουτου Εξωτερικές δραστηριότητες για παιδιά µε αυτισµό Περιεχόµενο Ελένη Λούκουτου ikid Εξωτερικές δραστηριότητες για παιδιά µε αυτισµό Σύνοψη Περιεχόµενο Αυτισµός και Κολύµβηση Στίβος Ιππασία Πολεµικές τέχνες Ποδηλασία Μουσική Τέχνη Από την αρχαιότητα ήταν γνωστές οι

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού;

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; Hard of hearing child or suffering from autism spectrum disorder? Χειμώνα Θ 1 Βλατάκη Μ 2 Πρώιμος Ε 1 Παπουτσάκη

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Εμπνεύστε το παιδί σας να κατακτήσει τη ζωή του! Ελατε να ξεκλειδωσουμε μια-μια τις πορτες που οδηγουν στην αυτοεκτιμηση και στην επιτυχια του! Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Η μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση παιδιών με αυτισμό σε διαχωριστικά πλαίσια. Άντρη Χριστοδουλίδου Πρωτοπαπά BSc Special Education V.E. MSc Technology in Education

Εκπαίδευση παιδιών με αυτισμό σε διαχωριστικά πλαίσια. Άντρη Χριστοδουλίδου Πρωτοπαπά BSc Special Education V.E. MSc Technology in Education Εκπαίδευση παιδιών με αυτισμό σε διαχωριστικά πλαίσια Άντρη Χριστοδουλίδου Πρωτοπαπά BSc Special Education V.E. MSc Technology in Education Ένταξη - πόσο εύκολο είναι; Ασχολείται περισσότερο με τα αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΗΣ ΣΤΟ M.D.D.E. M.Sc. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό:

Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό: Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό: Αλέξης Φωτεινός Μαρία Τσίπη Βέρα Φλόκαλη Ειρήνη Τριανταφυλλίδη ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Άννα Πιθαρούλη ΑΥΤΙΣΜΟΣ Ο ΚΌΣΜΟΣ ΕΝΌΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΎ

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους;

Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους; ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΟΓΙΝΔΡΟΥΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ «Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους;» Ανάλογα με το επίπεδο της κοινωνικής τους ανάπτυξης είναι και το επίπεδο της λειτουργικής τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή εργασία

Μεταπτυχιακή εργασία Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Μεταπτυχιακή εργασία Θεωρία του Νου, θεωρία της Εκτελεστικής Δυσλειτουργίας και θεωρία της Αδύναμης Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Η τυπική κλινική εικόνα του αυτισμού περιλαμβάνει:

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Η τυπική κλινική εικόνα του αυτισμού περιλαμβάνει: ΑΥΤΙΣΜΟΣ Βιργινία Πολυμεροπούλου Εργοθεραπεύτρια Ο Αυτισμός αποτελεί τη βαρύτερη ψυχική διαταραχή της παιδικής ηλικίας. Περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Αμερικανό Παιδοψυχίατρο L. Kanner το 1943. Ο Kanner

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές. Γιώργος Καραντάνος, Παιδοψυχίατρος Κων/νος Φρανσίς, Παιδοψυχίατρος Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

Αυτισμός Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές. Γιώργος Καραντάνος, Παιδοψυχίατρος Κων/νος Φρανσίς, Παιδοψυχίατρος Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» Αυτισμός Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές Γιώργος Καραντάνος, Παιδοψυχίατρος Κων/νος Φρανσίς, Παιδοψυχίατρος Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» Κλινική οντότητα του Αυτισμού Kanner, 1943 Έννοια Καίρια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙηΙΊυκ. ηιογκεινη^ \ovnettines ^ οποαε. ο! λ ΙΙ^ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ :ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ

ΙΙηΙΊυκ. ηιογκεινη^ \ovnettines ^ οποαε. ο! λ ΙΙ^ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ :ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ :ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΙΙηΙΊυκ ο! λ ΙΙ^ ηιογκεινη^ \ovnettines ^ οποαε ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΠΡΙΦΤΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ- ΚΟΖΕΤΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: κ. ΜΑΚΡΗΣ Γ. ΠΟΛΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Δρ. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Λέκτορας Ενιαίας Εκπαίδευσης

Εκπαίδευση παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Δρ. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Λέκτορας Ενιαίας Εκπαίδευσης Εκπαίδευση παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Λέκτορας Ενιαίας Εκπαίδευσης Πώς νοιώθω όταν μου ανακοινώσουν ότι στη τάξη μου θα φοιτά παιδί με Δ.Α.Φ. Πανικός

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογίζεται ότι 67 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως είναι άτομα με αυτισμό.

Υπολογίζεται ότι 67 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως είναι άτομα με αυτισμό. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 2η ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Στις 18 Δεκεμβρίου 2007 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών εξέδωσε το υπ'αριθμόν 62/139 ψήφισμά της ανακηρύσοντας την 2η Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Βαζάκα Σοφία Επιμέλεια εργασίας: Τσαφούτης Βασίλειος (Α.Μ. 414) Τσολάκης Γεώργιος (Α.Μ. 582) Ιωάννινα, 2009-2010

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Ι Ζαφειρίου Καθηγητής Παιδιατρικής Νευρολογίας- Αναπτυξιολογίας ΑΠΘ

Δημήτριος Ι Ζαφειρίου Καθηγητής Παιδιατρικής Νευρολογίας- Αναπτυξιολογίας ΑΠΘ Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (Attention Deficit Hyperactivity Disorder,ADHD) στην Εφηβεία Δημήτριος Ι Ζαφειρίου Καθηγητής Παιδιατρικής Νευρολογίας- Αναπτυξιολογίας ΑΠΘ Μαρία Κυριαζή

Διαβάστε περισσότερα

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται.

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Απρίλιος 2012 είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab Τετράδια Κιθάρας Extra ενότητα Χρήση του PowerTab Ευγένιος Αστέρις 1 Περιεχόμενα Πρόλογος... 3 Εγκατάσταση του Power Tab... 4 Εισαγωγή ενός αρχείου midi στο Power Tab... 5 Μελέτη με το Power Tab... 9 Εξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ειδική Φυσική Αγωγή. Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 11η: Αυτισμός και Προσαρμογές Άσκησης Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Η ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΡΕΠΑΝΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ.: 11380 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ

Η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Η ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΡΕΠΑΝΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ.: 11380 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Η ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΡΕΠΑΝΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ.: 11380 ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Η έννοια του αυτισμού Ο όρος «Αυτισμός» προέρχεται από την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ T. E. I. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ Η ΨΥΧΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ASPERGER ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΚΟΤΣΑΓΙΑΝΝΙΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική Αγωγή (κατάποση δισκίων)

Φαρμακευτική Αγωγή (κατάποση δισκίων) Φαρμακευτική Αγωγή (κατάποση δισκίων) Για παιδιά με αυτισμό 2 Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να αναλύσουμε γιατί το παιδί μας δεν δέχεται να πάρει το δισκίο. Η κατάποση δισκίων για ένα παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΑΦ. 10 Πράγματα για την Εκπαίδευση στην τάξη που απλά δουλεύουν. Οδηγίες προς εκπαιδευτικούς

ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΑΦ. 10 Πράγματα για την Εκπαίδευση στην τάξη που απλά δουλεύουν. Οδηγίες προς εκπαιδευτικούς ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΑΦ 10 Πράγματα για την Εκπαίδευση στην τάξη που απλά δουλεύουν Οδηγίες προς εκπαιδευτικούς Κείμενο επιμέλεια: Αλεξάνδρου Στράτος Εκδόσεις «ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Παιδιού Εφήβου

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίας του Νου και Αυτισμός: Ανασκόπηση Θεωρητικών Προσεγγίσεων και Κλινικών Εφαρμογών

Θεωρίας του Νου και Αυτισμός: Ανασκόπηση Θεωρητικών Προσεγγίσεων και Κλινικών Εφαρμογών Θεωρίας του Νου και Αυτισμός: Ανασκόπηση Θεωρητικών Προσεγγίσεων και Κλινικών Εφαρμογών Α. Γενά & Ε. Τσιρέμπολου Εθνικό & Καποδιστριακό Παν/μιο Αθηνών Θεωρία του Νου «ανάγνωση το νου»: κατανόηση των επιθυμιών

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing

Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing Βοηθώντας τα Παιδιά µε το Focusing Μερικές Οδηγίες για Συνοδούς Simon Kilner Μετάφραση στα ελληνικά: Αριάδνη Λαμπράκη «Και θα είναι εντάξει αν...;» Πώς λέει «όχι» το παιδί σου; Τι είναι το Focusing * ;

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια:

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια: Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Οι μαθητές στέλνουν συχνά μηνύματα ο ένας στον άλλο. Μερικοί μαθητές λαμβάνουν μηνύματα που δεν είναι πολύ ευχάριστα και αποτελούν μια μορφή εκφοβισμού. Στο βίντεο: Τραπέζι:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα