1ο & 2ο ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ιανουάριος Δεκέμβριος January December 2008 Volume 9, No 1 & 2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1ο & 2ο ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Ιανουάριος Δεκέμβριος 2008. January December 2008 Volume 9, No 1 & 2"

Transcript

1 ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 10, Νο 1, 2 Τόμος 9ος Τεύχη: 1ο & 2ο Ιανουάριος Δεκέμβριος 2008 A SIX MONTH ISSUE of the THESSALIAN STOMATOLOGIC SOCIETY of GREECE January December 2008 Volume 9, No 1 & 2 < >

2 <> Odontostomatologic News, Volume 10, No 1, 2

3 ΟΔΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ Εξαμηνιαία περιοδική έκδοση της Στοματολογικής Εταιρείας Θεσσαλίας ΟDONTOSTOMATOLOGIC NEWS A six month issue of the Thessalian Stomatologic Society of Greece ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Aποστολοσ Τσολακησ Mixaλhσ Κατσουρακησ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ροδοπη Κουρσουμη Δημητρησ Παπαγεωργιου Χρηστοσ Λενιτσασ Ιωαννησ Αετοπουλοσ Βιολεττα Φουντη Μπεη Νικοσ Φακασ Αχιλλεασ Νταβελησ Γερασιμοσ Αγγελοπουλοσ Κωνσταντινοσ Ζαρογιαννησ Γεωργιοσ Βασιλακησ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Απόστολος Τσολάκης Τσιμισκή Λάρισα τηλ , fax ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ, ΠΑΡΑΓΩΓΗ ZANΔEΣ dtp /Εκδόσεις Έντυπες και Ηλεκτρονικές Αγαπηνού Θεσσαλονίκη τηλ./fax EDITORS IN CHIEF Αpostolos Tsolakis Μιchalis Κατsourakis EDITORIAL BOARD Rοdopi Κοursoumi Dimitris Papageorgiou Christos Lεnιtsas Ioannis Aetopoulos Violetta Founti Beϊ Νικοs Fακαs Achilleas Davelis Gerasimos Angelopoulos Kοnstantinos Zαrogiannis Georgios Vassilakis ADDRESS FOR CORRESPONDENCE Dr Apostolos Tsolakis 45, Tsimiski Str., Larisa, GR Greece tel , fax PRODUCED BY ZANDES dtp /Print and Electronic Publications 6, Agapinou Str., Thessaloniki, GR Greece tel./fax Τα Οδοντοστοματολογικά Νέα είναι το επίσημο επιστημονικό έντυπο της Στοματολογικής Εταιρείας Θεσσαλίας και εκδίδεται κάθε τετράμηνο. Ετήσια συνδρομή: Μέλη ΣΕΘ, δωρεάν. Μη μέλη, 40. Υπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο: Απόστολος Τσολάκης Τσιμισκή 45 Λάρισα τηλ , fax Στοματολογικη Εταιρεια Θεσσαλιασ Tο περιοδικό είναι ανηρτημένο στον ιστότοπο της Στοματολογικής Εταιρείας Θεσσαλίας (www.stometh.gr) για πληρέστερη ανάγνωση, με έγχρωμες εικόνες κ.λπ. Odontostomatologic News is the official publication of the Thessalian Stomatologic Society of Greece. Annual subscription: Members TSSG, free. Non members, 40. Responsibility according to the law: Dr Apostolos Tsolakis 45, Tsimiski Str., Larisa, GR Greece tel , fax Thessalian Stomatologic Society of Greece The magazine has been uploaded to the website of the Thessalian Stomatologic Society of Greece (www.stometh.gr) for full reading, with coloured images, etc 1, 2/2008 ΙSSΝ <>

4 Odontostomatologic News, Volume 9, No 1, 2 Οδηγίες προς τους Συγγραφείς Τα «ΟΔΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ» είναι το επίσημο περιοδικό της Στοματολογικής Εταιρείας Θεσσαλίας και δημοσιεύει ανασκοπήσεις, πρωτότυπες εργασίες, ενδιαφέρουσες περιπτώσεις, κλινικές ή εργαστηριακές μελέτες, ενημερωτικά άρθρα με αντικείμενο την Οδοντοστοματολογία γενικά και τις ειδικότητες ή υποειδικότητές της ειδικότερα, ως και κάθε άρθρο που θα κρίνεται ότι έχει σχέση με την Οδοντιατρική επιστήμη. Κάθε εργασία, που υποβάλλεται στο περιοδικό, πρέπει να συνοδεύεται από επιστολή, στην οποία θα αναφέρονται: α) η κατηγορία της εργασίας και β) ότι η εργασία δεν έχει δημοσιευθεί ούτε πρόκειται να δημοσιευθεί σε άλλο ελληνικό ή ξένο περιοδικό. Το κείμενο των εργασιών υποβάλλεται σε τρία αντίγραφα, ενώ οι εικόνες και τα σχήματα σε δύο. Γίνεται, επίσης, αποδεκτή η υποβολή αντιγράφου σε ψηφιακή μορφή. Η δακτυλογράφηση του κειμένου γίνεται μόνο στη μια όψη του φύλλου, σε διπλό διάστημα και περιθώρια 2,5 cm. Στην αρχή της πρώτης σελίδας αναγράφονται: 1) ο τίτλος του άρθρου 2) τα ονόματα των συγγραφέων και 3) το όνομα της κλινικής εργαστηρίου απ όπου προέρχεται η εργασία. Στο τέλος της εργασίας, θα υπάρχει παραπομπή με το όνομα και τη διεύθυνση του πρώτου συγγραφέα. Κάθε εργασία θα περιλαμβάνει σαφώς τα επιμέρους τμήματα της δομής που την αποτελούν π.χ., μία κλινικοεργαστηριακή μελέτη πρέπει να αποτελείται από: α) ελληνική περίληψη έως 150 λέξεις, β) εισαγωγή όπου θα αναφέρεται ο σκοπός της εργασίας, γ) περιγραφή του υλικού και της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήθηκε στην εργασία, δ) τα αποτελέσματα, ε) συζήτηση των αποτελεσμάτων σε σχέση με τα βιβλιογραφικά δεδομένα επί του θέματος. Στο τέλος, θα υπάρχει ο τίτλος, τα ονόματα των συγγραφέων και περίληψη, έως 400 λέξεις, στα αγγλικά. Η βιβλιογραφία θα υπάρχει στο τέλος, κατά αλφαβητική σειρά και σύμφωνα με τους κανόνες του Index Medicus. Αναγράφονται, δηλαδή, τα επώνυμα των συγγραφέων, τα αρχικά των ονομάτων τους, ο τίτλος της εργασίας και το όνομα του περιοδικού με τις ανάλογες διεθνείς συντομεύσεις, π.χ.: Spyropoulos M N, Tsolakis A I, Katsavrias E, Alexandridis K. Effects of experimental unilateral condylectomy followed by altered mandibular function on the maxilla and zygoma. European Journal of Orthodontics 1997; 19: Αναφορές σε βιβλία γίνονται ως ακολούθως: Moorrees C F A. The dentition of the growing child. Harvard University Press, Cambridge Οι βιβλιογραφικές παραπομπές στο κείμενο, αναφέρονται με τα ονόματα των συγγραφέων και την ημερομηνία δημοσίευσης του άρθρου. Όταν οι συγγραφείς είναι δύο, αναφέρονται και τα δύο ονόματα. Όταν είναι περισσότεροι των δύο, αναφέρεται ο πρώτος και ακολουθεί: και συν. Οι εικόνες πρέπει να είναι τυπωμένες σε γιαλιστερό χαρτί, αριθμημένες στο πίσω μέρος τους και με ένα βέλος να δείχνεται το πάνω μέρος της φωτογραφίας. Τα σχήματα πρέπει να είναι σχεδιασμένα με σινική μελάνη, έτοιμα για άμεση εκτύπωση. Οι υπότιτλοι των εικόνων γράφονται σε χωριστή σελίδα και αριθμούνται σύμφωνα με τις αντίστοιχες φωτογραφίες. Η γλώσσα του κειμένου να είναι η απλή νεοελληνική και να υπάρχει, κατά το δυνατόν, γλωσσική ομοιογένεια. Οι εργασίες, που δημοσιεύονται, αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του συγγραφέα και του περιοδικού. Η δημοσίευση μιας εργασίας δεν συνεπάγεται αποδοχή των απόψεων των συγγραφέων από πλευράς περιοδικού. Εργασίες και επιστολές θα αποστέλλονται στη διεύθυνση: Δρ Απόστολος Ι. Τσολάκης Τσιμισκή Λάρισα τηλ , fax Instructions for Authors «Odontostomatologic News» is the official journal of the Stomatologic Society of Thessaly and publishes original articles, review articles, reports of interesting clinical cases, clinical or laboratory studies, editorials, letters to the editor and any article related to Odontostomatology. Manuscripts may be written in Greek or English and should include a summary in English or Greek respectively. Greek summaries of our foreign authors will be prepared by the editorial board. Manuscripts may be submitted in triplicate copies, where as figures and plates in two copies. Articles submitted in computer disks or through are also welcomed. Manuscripts must be typewritten with double spaced lines and there should be wide margins (about 2.5 cm). The first page of the manuscript should include the title of the article, full name(s) of the author(s), academic degrees, and institutional affiliations and positions. The second page should have only the title of the paper. The last page of the manuscript should include the corresponding author s address, business and home telephone numbers, fax numbers, and address. Any article must include 1. Abstract of 150 words or less 2. Introduction indicating the purpose of the study 3. Description of the methods and materials used 4. Results 5. Discussion 6. Conclusions and 7. References. A summary in English or Greek of 400 words or less must be provided at the end. References should be written in a separate page and in alphabetic order. References in the text should be quoted by the author s name(s) and the year of publication. In the case of two authors both names should be stated. If there are more than two authors only the first author plus et al. is used. References to papers must be given as follows: Spyropoulos M N, Tsolakis A I, Katsavrias E, Alexandridis K. Effects of experimental unilateral condylectomy followed by altered mandibular function on the maxilla and zygoma. European Journal of Orthodontics 1997; 19: References to books must be given as follows: Moorrees C F A. The dentition of the growing child. Harvard University Press, Cambridge Illustrations. Two sets of high contrast glossy prints of illustrations, numbered in the back with an arrow pointing the upper part of the illustration must also be sent. Each figure must be accompanied by a legend. Type all legends together on one separate sheet of paper. Tables. Each table should be typed on a separate sheet of paper. The number of the table and the heading must be typed at the top of the tables. All tables and illustrations should be cited consecutively in the text. Statements and opinions expressed in the article and communications are not necessarily those of the editor and the editor disclaims any responsibility for such material. Copyright. Authors submitting manuscripts do so with the understanding that if their work is accepted for publication, copyright of the article, including the right to reproduce the article in all forms and media, shall be assigned exclusively to Odontostomatologic News. No reasonable request by authors for permission to reproduce their contribution will be refused. Correspondence. Manuscripts for publication should be sent to: Dr Apostolos Tsolakis, Editor, Odontostomatologic News, 45, Tsimiski Str., Larisa, GR Greece tel , fax <>

5 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ CONTENTS Eπίδραση της σύγκλεισης στη λειτουργία και την αισθητική των ολικών οδοντοστοιχιών βιβλιογραφική ανασκόπηση... 7 Κωνσταντίνος Τσούτης, Σταυρούλα Κυπραίου, Βασίλειος Χρονόπουλος, Φώφη Καμποσιώρα, Ηρακλής Γούσιας Συγκλεισιακά σχήματα στις ολικές οδοντοστοιχίες βιβλιογραφική ανασκόπηση...13 Κωνσταντίνος Τσούτης, Σταυρούλα Κυπραίου, Βασίλειος Χρονόπουλος, Φώφη Καμποσιώρα, Ηρακλής Γούσιας Νάρθηκες λεύκανσης: τεχνικές, υλικά και στάδια κατασκευής...23 Μιχάλης Κ. Πάτρας, Λάμπρος Γκαβάνας, Σπύρος Δουκουδάκης Eνδοστοματικές καταγραφές: Υλικά, τεχνικές και τρόποι επαλήθευσης...37 Έλλη Κ. Κοτίνα, Μιχάλης Κ. Πάτρας, Νικήτας Σ. Συκαράς Αποκατάσταση εκτεταμένου κατάγματος κεντρικού τομέα της άνω γνάθου με σύνθετη ρητίνη, εφαρμόζοντας την τεχνική της διαστρωμάτωσης...45 Αρετή Βροχάρη, Βασίλειος Χρονόπουλος Καθυστερημένη ανατολή μόνιμων δοντιών. Χειρουργικές τεχνικές αποκάλυψης. Αναφορά περιπτώσεων...53 Στυλιανός Δαλαμπίρας, Aλέξανδρος Τρικαλιώτης, Ιωάννης Λαυρεντιάδης, Μαριάνθη Στρουθοπούλου, Ιωάννα Μπριάνη, Απόστολος Τσολάκης The effect of occlusion on function and esthetics of complete dentures. Literature review... 7 K. Tsoutis, S. Kypreou, V. Chronopoulos, F. Kamposiora, I. Gousias Occlusal Schemes in Complete Dentures. Literature review...13 K. Tsoutis, S. Kypreou, V. Chronopoulos, F. Kamposiora, I. Gousias Bleaching trays: techniques, materials and laboratory procedures...23 M.K. Patras, L. Gavanas, S. Doukoudakis Interocclusal Records: Materials, Methods and Verification of Accuracy...37 E. Kotina, M. Patras, N. Sykaras Restoring severely fractured central incisor with direct resin composite restoration, utilizing the layering technique...45 A. Vrochari, V. Chronopoulos Retarded eruption of permanent teeth. Surgical approach of three cases...53 S. Dalampiras, A. Trikaliotis, I. Lavrentiadis, M. Strouthopoulou, I. Mpriani, A. Tsolakis <>

6 Odontostomatologic News, Volume 9, No 1, 2 ΟΔΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τόμος 9ος, Τεύχη 1o, 2o Ιανουάριος _ Δεκέμβριος 2008 ΟDONTOSTOMATOLOGIC NEWS A SIX MONTH ISSUE OF THE THESSALIAN STOMATOLOGIC SOCIETY Volume 9, Issues 1, 2 January _ December 2008 Μήνυμα της Σύνταξης Editor s Message Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κύριο μέλημα της συντακτικής επιτροπής είναι η δημοσίευση άρθρων που έχουν αφ ενός επιστημονική αξιοπιστία και αφ ετέρου πρακτική χρησιμότητα για τον γενικό οδοντίατρο. Όπως είχε ανακοινωθεί, το πρώτο τεύχος κάθε έτους κυκλοφορεί σε ηλεκτρονική μορφή, στο τέλος Ιουνίου κάθε έτους, μέσω του ιστοτόπου της εταιρείας μας, και τυπώνεται, μαζί με το δεύτερο τεύχος, στο τέλος Δεκεμβρίου του αντίστοιχου έτους. Στα τεύχη τού 2008, αποφασίσθηκε να περιέχονται άρθρα που αφορούν στη σύγκλειση των ολικών οδοντοστοιχιών, στις ενδοστοματικές καταγραφές για προσθετική αποκατάσταση, στους νάρθηκες λεύκανσης, σε αποκατάσταση κατάγματος κεντρικού τομέα και στις χειρουργικές τεχνικές αποκάλυψης μόνιμων δοντιών που έχουν καθυστερήσει να ανατείλουν. Η συντακτική επιτροπή αξιολογεί με επιστημονικά κριτήρια όλα τα υποβαλλόμενα άρθρα, προωθώντας αυτά αμέσως, στους κριτές του περιοδικού. Επιπλέον, με ιδιαίτερη προσοχή αξιολογεί τις παρατηρήσεις κάθε συναδέλφου. Δρ Απόστολος Τσολάκης Επίκουρος Καθηγητής Ορθοδοντικής ΕΚΠΑ Dear Colleagues, The Editorial Board accepts articles that meet the rules of evidence-based dentistry and also provide a practical use for the general dentists and/or specialists in dentistry. As it has been stated, the first issue of each year will be circulated electronically in June via our website. In December, the first issue will be published again together with the second issue of the year. It has been decided that articles with the following topics will be published in our 2008 issues: occlusion of complete dentures, interocclusal records for prosthetic oral rehabilitation, bleaching trays, restoration of fractured central incisor and surgical approach of retarded in eruption permanent teeth. The Editorial Board is looking for immediate scientific consideration of all articles from the journal s reviewers and welcomes all comments and suggestions of our colleagues. Sincerely yours, Apostolos Tsolakis Assistant Professor of Orthodontics, University of Athens <>

7 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 2 ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τόμος 9ος Τεύχoς: 1ο Ιανουάριος Ιούνιος 2008 A SIX MONTH ISSUE of the THESSALIAN STOMATOLOGIC SOCIETY of GREECE January June 2008 Volume 9, No 1 <>

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α τεύχους Eπίδραση της σύγκλεισης στη λειτουργία και την αισθητική των ολικών οδοντοστοιχιών βιβλιογραφική ανασκόπηση...7 Κωνσταντίνος Τσούτης, Σταυρούλα Κυπραίου, Βασίλειος Χρονόπουλος, Φώφη Καμποσιώρα, Ηρακλής Γούσιας Συγκλεισιακά σχήματα στις ολικές οδοντοστοιχίες βιβλιογραφική ανασκόπηση Κωνσταντίνος Τσούτης, Σταυρούλα Κυπραίου, Βασίλειος Χρονόπουλος, Φώφη Καμποσιώρα, Ηρακλής Γούσιας Νάρθηκες λεύκανσης: τεχνικές, υλικά και στάδια κατασκευής...23 Μιχάλης Κ. Πάτρας, Λάμπρος Γκαβάνας, Σπύρος Δουκουδάκης <>

9 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 2 Βροχάρη και Χρονόπουλος Οδοντοστοματολογικά Νέα 2008, 9: -1. Eπίδραση της σύγκλεισης στη λειτουργία και την αισθητική των ολικών οδοντοστοιχιών βιβλιογραφική ανασκόπηση. Κωνσταντίνος Τσούτης 1, Σταυρούλα Κυπραίου 1, Βασίλειος Χρονόπουλος 2, Φώφη Καμποσιώρα 2, Ηρακλής Γούσιας 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η σύγκλειση στις ολικές οδοντοστοιχίες έχει απασχολήσει την οδοντιατρική επιστήμη για πολλά χρόνια. Από τις αρχές τού 20ού αιώνα, πρωτοπόροι οδοντίατροι κατασκεύασαν ποικίλους τύπους τεχνητών δοντιών και πρότειναν διάφορα συγκλεισιακά σχήματα για την προσθετική αποκατάσταση ασθενών με ολική νωδότητα. Ο τύπος των τεχνητών δοντιών, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή μιας ολικής οδοντοστοιχίας, καθώς και η επιλογή του συγκλεισιακού σχήματος, επηρεάζουν τη μασητική ικανότητα του ασθενούς, την αισθητική απόδοση της πρόσθεσης, καθώς και το ρυθμό απορρόφησης των στηρικτικών ιστών πάνω στους οποίους εδράζεται η οδοντοστοιχία. Στην παρούσα εργασία, γίνεται ανασκόπηση των μελετών που αφορούν την επίδραση της σύγκλεισης στην αισθητική και λειτουργική απόδοση των ολικών οδοντοστοιχιών, καθώς και στη διατήρηση των στηρικτικών ιστών. uλέξεις κλειδιά (Key words): σύγκλειση, ολικές οδοντοστοιχίες, αισθητική οδοντοστοιχιών, μασητική ικανότητα, συγκλεισιακά σχήματα, occlusion, complete dentures, denture aesthetics, masticatory efficiency, occlusal schemes. Υποβλήθηκε: 15/1/2008, Αποδεκτό: 22/1/ Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Προσθετικής, Πανεπιστημίου Αθηνών. 2 Επίκ. Καθηγητής Προσθετικής, Πανεπιστημίου Αθηνών. 3 Λέκτορας Προσθετικής, Πανεπιστημίου Αθηνών. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία της οδοντιατρικής και ειδικότερα της οδοντικής προσθετικής ξεκινά από την αρχαιότητα. Οι πρώτες οδοντικές προσθέσεις κατασκευάστηκαν πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια περίπου. Ήταν φτιαγμένες από δόντια και κόκαλα ζώων και στηρίζονταν σε γειτονικά δόντια, με ταινίες ή σύρματα χρυσού. Η πρώτη προσθετική αποκατάσταση, που μοιάζει με ολική οδοντοστοιχία, χρονολογείται γύρω στο 1500 μ.x. και ήταν σκαλισμένη σε κόκαλο βοδιού (Δημητρίου και συν. 1998). Στις μέρες μας, οι ολικές οδοντοστοιχίες αποκαθιστούν τη νωδότητα και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής σ ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού. Ένας βασικός παράγοντας, που καθορίζει την επιτυχία ή αποτυχία τους και ο οποίος έχει απασχολήσει την οδοντιατρική επιστήμη εδώ και ενάμισι αιώνα περίπου, είναι η σύγκλειση. ΣΥΓΚΛΕΙΣΙΑΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΜΑΣΗΤΙΚΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ ΟΠΙΣΘΙΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ Τα συγκλεισιακά σχήματα, που χρησιμοποιούνται στις ολικές οδοντοστοιχίες, μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες: 1. Τα σχήματα ισόρροπης και 2. Τα σχήματα μη ισόρροπης σύγκλεισης (Trapozzano 1960). < > <>

10 Tsoutis et al Odontostomatologic News, Volume 9, 9, No No 1, 12 Οι τύποι τεχνητών δοντιών, που είναι εμπορικά διαθέσιμοι σήμερα, διαχωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: α) Τα ανατομικά δόντια με κλίση φύματος άνω τών 30, που πρώτος τα κατασκεύασε ο Gysi, το β) Τα ημιανατομικά δόντια με κλίση φύματος μικρότερη τών 30. γ) Τα μη ανατομικά δόντια ή, αλλιώς, επίπεδα δόντια με 0 κλίση φύματος (Κapur 1972). Σύμφωνα με το Glossary of Prosthodontic Terms (8th ed., Mosby 2005), ως ισόρροπη σύγκλειση ορίζεται η ύπαρξη αμφοτερόπλευρων, ταυτόχρονων προσθίων και οπισθίων συγκλεισιακών επαφών των δοντιών, τόσο σε κεντρική, όσο και σε έκκεντρες θέσεις. Τα αρχικά συγκλεισιακά σχήματα, που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών, ήταν σχήματα ισόρροπης σύγκλεισης με πολλαπλές οδοντικές επαφές, τόσο σε κεντρική, όσο και σε έκκεντρες θέσεις. Στηρίζονταν στη σφαιρική θεωρία, που έλεγε: «Οι οδοντικές επαφές πρέπει να είναι πολλαπλές και σε αρμονία με τους ανατομικούς ελεγκτές και τα λειτουργικά χαρακτηριστικά κάθε ασθενή.» (Young 1949, Needles 1922). Αυτό το σχήμα απαιτούσε χρήση ανατομικών δοντιών και πολλών καταγραφών για τη ρύθμιση πλήρως προσαρμοζόμενου αρθρωτήρα. Με τον τρόπο αυτό, πίστευαν ότι η ισόρροπη σύγκλειση, που πετύχαιναν στον αρθρωτήρα, θα μεταφερόταν και στο στόμα. Από τότε, σχεδιάστηκαν πάρα πολλοί τύποι πλήρως προσαρμοζόμενων αρθρωτήρων, από διαφόρους κατασκευαστές. Ο Κurth (1949), σε μελέτη του, συνέκρινε την κίνηση που αναπαράγει ένας πλήρως προσαρμοζόμενος αρθρωτήρας με την κίνηση της κάτω γνάθου κατά τη μάσηση, και βρήκε ότι το μόνο κοινό σημείο ήταν η κεντρική σχέση. Εφόσον ο αρθρωτήρας δεν μπορούσε να αναπαραγάγει τις κινήσεις της μάσησης, τέθηκε το ερώτημα αν η ισόρροπη σύγκλειση, που πετυχαίνουμε στον αρθρωτήρα, θα υπάρχει και στο στόμα, κατά τις λειτουργικές κινήσεις. Επιπλέον, κατά τη μάσηση, λόγω της παρεμβολής του βλωμού μεταξύ των φραγμών, δεν ήταν σίγουρο αν και κατά πόσο θα υπήρχαν επαφές μεταξύ των δοντιών. Έχει μείνει στην ιστορία, η φράση τού Prime (Boswell 1951): «Enter bolus exit balance» (Η είσοδος του βλωμού διώχνει την ισόρροπη σύγκλειση). Στις αρχές τού 20ου αιώνα, παράλληλα με την ανάπτυξη των ανατομικών δοντιών και της θεωρίας της ισόρροπης σύγκλεισης, διαπιστώθηκε ότι η άνεση και η αποτελεσματικότητα των οδοντοστοιχιών δεν αυξανόταν, κατ ανάγκη, με την αύξηση του ύψους των φυμάτων (Sears 1953). Σε αρκετές περιπτώσεις, συνέβαινε το αντίθετο. Έτσι, άρχισε να αναπτύσσεται η θεωρία της επίπεδης σύγκλεισης και να κατασκευάζονται τα μη ανατομικά δόντια, πρώτα από τον Sears (1922, 1927) και στη συνέχεια από άλλους ερευνητές, όπως οι Hall (1931), French (1935, 1954), Thompson (1937), Sobolick (1938), Hardy (1942, 1952), Shultz (1951). Ο Sears απαρίθμησε 41 διαφορετικά είδη μη ανατομικών δοντιών, που είχαν παρουσιαστεί στη βιβλιογραφία κατά την περίοδο (Sears 1953). Με την εισαγωγή τών μη ανατομικών δοντιών, δεν ήταν πια απαραίτητη η χρησιμοποίηση πλήρως προσαρμοζόμενων αρθρωτήρων και πολύπλοκων καταγραφών για την κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών. Με αυτή την άποψη, διαφωνούσαν αρκετοί ερευνητές και κυρίως αυτοί που είχαν αναπτύξει τους αρθρωτήρες και τις τεχνικές της ισόρροπης σύγκλεισης. Η σύγκρουση απόψεων διήρκησε περισσότερο από 40 χρόνια. Το 1972, διοργανώθηκε το International Prosthodontic Workshop on Complete Denture Occlusion. Εκεί, συγκεντρώθηκαν οι μεγαλύτεροι ερευνητές της εποχής και έγινε ανασκόπηση τών ως τότε βιβλιογραφικών δεδομένων και ανάλυση όλων των απόψεων, σχετικά με το συγκλεισιακό σχήμα που θα πρέπει να αποδίδουμε στις ολικές οδοντοστοιχίες. Το συμπέρασμα, στο οποίο κατέληξαν, ήταν πως η επιστημονική έρευνα, μέχρι εκείνη την περίοδο, αδυνατούσε να τεκμηριώσει την υπεροχή ενός τύπου τεχνητών δοντιών ή ενός συγκλεισιακού σχήματος έναντι των άλλων, και επομένως, το λογικό ήταν να χρησιμοποιείται η λιγότερο πολύπλοκη προσέγγιση που ικανοποιεί τις απαιτήσεις τού κάθε ασθενούς (Κapur 1972). Όμως, ποια είναι η λιγότερο πολύπλοκη προσέγγιση σε σχέση με τις απαιτήσεις του ασθενή; Για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα, πρέπει πρώτα να αναλυθούν οι απαιτήσεις που πρέπει να έχει η προσθετική μας αποκατάσταση. Σε μια ευρεία έννοια, οι ολικές οδοντοστοιχίες πρέπει να αποκαθιστούν την αισθητική και την ομαλή λειτουργία του στόματος και να είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας και της ακεραιότητας των σκληρών και μαλακών ιστών. ΣΥΓΚΛΕΙΣΗ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ Η αισθητική των ολικών οδοντοστοιχιών καθορίζεται κυρίως από τη θέση, τη σχέση και τη μορφολογία των προσθίων δοντιών, καθώς και από τη διαμόρφωση των λείων επιφανειών. Όμως, σημαντικό ρόλο στην τελική αισθητική απόδοση της αποκατάστασης παίζουν και τα οπίσθια δόντια, καθώς και το συγκλεισιακό σχήμα που επιλέγεται. Τα ανατομικά δόντια πλεονεκτούν, από αισθητική άποψη, έναντι τών μη ανατομι < > <>

11 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 1 2 Τσούτης και συν. κών, διότι, λόγω της ύπαρξης των φυμάτων, μοιάζουν περισσότερο με τα φυσικά δόντια. Σε ό,τι αφορά το συγκλεισιακό σχήμα, η ισόρροπη σύγκλειση έχει καλύτερη αισθητική απόδοση από την επίπεδη, επειδή επιτρέπει την κάθετη πρόταξη των προσθίων δοντιών (στην επίπεδη, τα πρόσθια δόντια συντάσσονται με μηδενική κάθετη πρόταξη) και λόγω τής περισσότερο φυσικής εμφάνισης που προσδίδουν στην αποκατάσταση οι καμπύλες αντιστάθμισης. ΣΥΓΚΛΕΙΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΙΚΟΥ ΣΥΣΤΉΜΑΤΟΣ Η πρόσληψη της τροφής, η μάσηση, η κατάποση και η φώνηση αποτελούν τις βασικότερες λειτουργίες του στοματογναθικού συστήματος. Οι περισσότερες βιβλιογραφικές αναφορές, σχετικά με τη σύγκλειση των οδοντοστοιχιών και τη λειτουργία του στόματογναθικού συστήματος, περιγράφουν την επίδραση της σύγκλεισης στη μάσηση. Σε ό,τι αφορά τη μάσηση σε σχέση με τις ολικές οδοντοστοιχίες, πρέπει να μελετήσουμε αν και κατά πόσο οι τύποι δοντιών και τα συγκλεισιακά σχήματα επηρεάζουν τις κινήσεις της μάσησης, τις οδοντικές επαφές κατά τη μάσηση και τη μασητική απόδοση του ασθενούς. Ο Boucher (1953) αναφέρει ότι ο τύπος των οπισθίων δοντιών επηρεάζει τις κινήσεις της μάσησης. Κατά την άποψή του, τα επίπεδα δόντια παρέχουν μεγαλύτερη ελευθερία στις πλάγιες κινήσεις σε σχέση με τα ανατομικά. Άλλοι ερευνητές (Drago 1984) βρήκαν ότι η μασητική μορφολογία των οπισθίων επηρεάζει τις μασητικές κινήσεις σε ενόδοντες ασθενείς και όχι σε ασθενείς με οδοντοστοιχίες. Αυτό αποδόθηκε στη διαφορά ιδιοδεκτικής αισθητικότητας που παρατηρείται μεταξύ των δύο ομάδων ασθενών. O Boswell (1951) αναφέρει ότι ένας παράγοντας, που επηρεάζει την κίνηση της κάτω γνάθου κατά τη μάσηση, είναι το είδος της τροφής. Παρατήρησε ότι, όσο πιο σκληρή είναι η τροφή, τόσο μεγαλύτερη είναι η πλάγια μετακίνηση της κάτω γνάθου κατά τη μάσηση και αντίστροφα. Σε έρευνα τών Yoshida et al (1988), βρέθηκε ότι η μασητική μορφολογία των οπισθίων τεχνητών δοντιών σε άλλους ασθενείς επηρεάζει και σε άλλους δεν επηρεάζει τις μασητικές κινήσεις. Στους πρώτους, βρέθηκε ότι η μασητική απόδοση ήταν μέγιστη με τη χρήση ανατομικών δοντιών και στους δεύτερους, με τη χρήση ημιανατομικών δοντιών. Από τα παραπάνω, προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι κινήσεις της κάτω γνάθου, κατά τη μάσηση, είναι ατομικό χαρακτηριστικό του κάθε ασθενούς ίσως αυτό να ερμηνεύει και τη διχογνωμία μεταξύ των ερευνητών. Ένα άλλο στοιχείο, που χρειάζεται διερεύνηση, είναι για το αν και κατά πόσο έχουμε επαφές δοντιών κατά τη μάσηση. Οι Yurkstas και Emerson (1954) ήταν οι πρώτοι που μελέτησαν τις οδοντικές επαφές σε ολικές οδοντοστοιχίες, κατά τη μάσηση. Τόσο αυτοί, όσο και οι Brewer και Hudson (1961) ανέφεραν επαφές στη μη εργαζόμενη πλευρά, στην πλειονότητα των μασητικών κύκλων. Οι Jankelson και συν. (1953), σε μελέτη τους επί φυσικών και τεχνητών φραγμών, βρήκαν ότι οι οδοντικές επαφές ήταν ελάχιστες και επομένως δεν ήταν αναγκαία η ύπαρξη ισόρροπων επαφών σε έκκεντρες θέσεις κατά τη μάσηση. Αντίθετα, οι Adams και Zander (1954), σε αντίστοιχη έρευνα, βρήκαν ότι η συχνότητα των οδοντικών επαφών ήταν μικρή στην πρώιμη φάση του μασητικού κύκλου και αυξανόταν προοδευτικά, προς το τέλος της μάσησης. Οδοντικές επαφές καταγράφηκαν και σε κεντρική και σε έκκεντρες θέσεις, με πιο συχνές τις κεντρικές επαφές. Aντίστοιχα ευρήματα με αυτά τού Adams έχουν αναφερθεί και από άλλους ερευνητές (Anderson and Picton 1957). O Trapozzano (1955) αναφέρει ότι, αν θα υπάρχουν ή όχι οδοντικές επαφές κατά τη μάσηση, εξαρτάται από τρεις κύριους παράγοντες: 1) Το είδος και το μέγεθος του βλωμού. 2) Το συγκλεισιακό σχήμα και τον τύπο των τεχνητών δοντιών που χρησιμοποιούνται, τα οποία και θα καθορίσουν την ευκολία ή δυσκολία με την οποία θα τεμαχιστεί ο βλωμός. 3) Τη δύναμη με την οποία το κάθε άτομο μασά την τροφή. Σε έρευνα τών Kumagai και συν. (1999), βρέθηκε ότι η συχνότητα των οδοντικών επαφών είναι διαφορετική μεταξύ της πλευράς που έχει συνηθίσει να μασά ο ασθενής και της αντίθετης. Επιπλέον, το είδος της τροφής δεν επηρέαζε μόνο τη συχνότητα αλλά και το είδος των επαφών (κεντρικές ή έκκεντρες). Επομένως, φαίνεται ότι οδοντικές επαφές, κατά τη μάσηση, δεν υπάρχουν ή, αν υπάρχουν, είναι ελάχιστες κι αυτό, σε κάποιο βαθμό, εξηγεί το γεγονός πως τόσο τα ισόρροπα, όσο και τα μη ισόρροπα σχήματα λειτουργούν στις ολικές οδοντοστοιχίες. Η πρώτη μελέτη για την επίδραση της σύγκλεισης στη μασητική απόδοση των οδοντοστοιχιών, έγινε από τον Thompson (1937), ο οποίος βρήκε ότι τα ανατομικά δόντια υπερέχουν έναντι των μη ανατομικών. Από τότε, έχουν δημοσιευθεί αρκετές εργασίες πάνω σ αυτό το θέμα, με αντικρουόμενα αποτελέσματα. Ορισμένοι συγγραφείς (Payne 1951, Payne 1952, Dubojska et al 1998) αναφέρουν ότι τα συγκλεισιακά σχήματα ισόρροπης σύγκλεισης, σε συνδυασμό με < > <>

12 Tsoutis et al Odontostomatologic News, Volume 9, No 9, No 1, 21 χρήση ανατομικών δοντιών, πλεονεκτούν, ενώ άλλοι (Manly and Vinton 1951, Kapur et al 1965, Perez et al 1985, Motwani and Sidhaye 1990, Kelly 1975) θεωρούν ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στη μασητική απόδοση μεταξύ των διαφόρων τύπων δοντιών και συγκλεισιακών σχημάτων. Αυτή η διχογνωμία ίσως να οφείλεται στην ύπαρξη και άλλων παραγόντων, που επηρεάζουν τη μασητική απόδοση των ολικών οδοντοστοιχιών. Οι Trapozzano και Lazzari (1952) βρήκαν ότι η μασητική απόδοση των διαφόρων τύπων δοντιών ήταν διαφορετική όταν άλλαζε το είδος της τροφής. Ο Kelly (1975) αναφέρει ότι η μασητική δύναμη, που μπορεί να ασκήσει ο ασθενής, η προηγούμενη του εμπειρία με οδοντοστοιχίες και η μορφολογία των ακρολοφιών παρουσιάζουν σημαντική συσχέτιση με τη μασητική απόδοση ενώ η σύγκλειση φαίνεται να μην παίζει σημαντικό ρόλο. Συσχέτιση μεταξύ μεγέθους και μορφολογίας νωδής ακρολοφίας, καθώς και εύρους επιφάνειας έδρασης των οδοντοστοιχιών με τη μασητική απόδοση βρέθηκε και σε εργασία τών Κoshino και συν. (2002). Το συμπέρασμα, που προκύπτει από τα βιβλιογραφικά δεδομένα, είναι ότι τα ανατομικά δόντια πλεονεκτούν, ως προς τη μασητική απόδοση, σε σχέση με τα μη ανατομικά, διότι η ύπαρξη των φυμάτων διευκολύνει την κατάτμηση της τροφής. Φαίνεται όμως, ότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τη μασητική απόδοση, οι οποίοι, σε σημαντικό βαθμό, εξαρτώνται από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή. Αυτό ίσως ερμηνεύει και τις πολλές αντίθετες απόψεις μεταξύ των ερευνητών. ΣΥΓΚΛΕΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΡΙΚΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ Η διαδικασία της απορρόφησης της νωδής φατνιακής ακρολοφίας καθορίζεται από ανατομικούς, μεταβολικούς και μηχανικούς παράγοντες (Δημητρίου και συν. 1998). Η σύγκλειση σχετίζεται με τους μηχανικούς παράγοντες και συγκεκριμένα με τις δυνάμεις που ασκούνται στο οστούν. Σε εργασία του, ο Frechette (1955) μελέτησε τις δυνάμεις που ασκεί η άνω οδοντοστοιχία στο υποκείμενο οστούν. Βρήκε ότι, όταν χρησιμοποιούνται ανατομικά δόντια, οι δυνάμεις αυτές είναι μικρές στην κορυφή της ακρολοφίας και μεγαλύτερες στις πλάγιες επιφάνειές της. Αντιστρόφως, με τη χρήση μη ανατομικών δοντιών οι δυνάμεις παίρνουν μέγιστη τιμή στην κορυφή της ακρολοφίας και μικρότερες τιμές στις πλάγιες επιφάνειές της. Ο Κydd, σε εργασίες του (1956, 1960), μελέτησε την παραμόρφωση της κάτω οδοντοστοιχίας από την επιδραση των μασητικών δυνάμεων και βρήκε ότι ήταν μεγαλύτερη όταν χρησιμοποιούνταν ανατομικά δόντια και μικρότερη για τα ημιανατομικά και μη ανατομικά δόντια. Oι Ohguri και συν. (1999) συνέκριναν την επίδραση τριών συγκλεισιακών σχημάτων ανατομικής ισόρροπης σύγκλεισης, lingualized occlusion και επίπεδης σύγκλεισης στις δυνάμεις που ασκούνται στις ακρολοφίες και βρήκαν ότι, κατά τη μάσηση σκληρής τροφής, αυτές οι δυνάμεις ήταν μικρότερες σε συγκλεισιακά σχήματα ανατομικής ισόρροπης και lingualized occlusion, και μεγαλύτερες στην επίπεδη σύγκλειση. Αντίστοιχα αποτελέσματα υπήρχαν και κατά τη μάσηση μαλακής τροφής. Ο Kawano και συν. (1996) μελέτησαν την επίδραση της παρειογλωσσικής θέσης των δοντιών στην κατανομή των δυνάμεων στους στηρικτικούς ιστούς και βρήκαν ότι οι δυνάμεις αυτές παίρνουν τη μικρότερη τιμή τους όταν τα δόντια τοποθετούνταν στην κορυφή της ακρολοφίας. Από τα παραπάνω, φαίνεται ότι υπάρχουν αντίθετες απόψεις μεταξύ των ερευνητών ως προς την επίδραση της σύγκλεισης στη διατήρηση των στηρικτικών ιστών του στόματος. Η χρήση ανατομικών δοντιών φαίνεται να συνδέεται με εφαρμογή πλάγιων δυνάμεων στις ακρολοφίες, που θεωρούνται οι πιο καταστρεπτικές, αλλά το μέτρο αυτών των δυνάμεων εξαρτάται, σε σημαντικό βαθμό, από το μέτρο της δύναμης με την οποία κάνει κατάσπαση ο ασθενής και από την έκταση των πλάγιων κινήσεων που κάνει η κάτω γνάθος. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα συμπεράσματα, που προκύπτουν από την κλινική και εργαστηριακή έρευνα, μέχρι σήμερα, είναι ότι η τεχνική απλότητα είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα τών μη ανατομικών δοντιών και των επίπεδων συγκλεισιακών σχημάτων. Καλύτερη αισθητική απόδοση επιτυγχάνεται με τα ανατομικά δόντια και τα ισόρροπα συγκλεισιακά σχήμα. Σε ό,τι αφορά την επίδραση της σύγκλεισης στη μασητική λειτουργία των ασθενών, δεν ξεκαθαρίζεται, από τη μέχρι σήμερα έρευνα, η υπεροχή κάποιου τύπου δοντιών ή κάποιου συγκλεισιακού σχήματος έναντι των άλλων. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, αυτό μάλλον οφείλεται στο γεγονός ότι η μασητική απόδοση επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, κάποιοι από τους οποίους αποτελούν ατομικό χαρακτηριστικό του κάθε ασθενούς. Επίσης, ατομικό χαρακτηριστικό, σε σημαντικό βαθμό, είναι και το αν θα έχουμε ή όχι επαφές μεταξύ των δοντιών κατά τη μάσηση. Αυτό ίσως να ερμηνεύει το γεγονός ότι τόσο τα ισόρροπα, όσο και τα μη ισόρροπα σχήματα λειτουργούν στις ολικές οδοντοστοιχίες. Ακόμη, αυτό το γεγονός μπο <10> < >

13 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 1 2 Τσούτης και συν. ρεί να είναι και ο λόγος των αντικρουόμενων αποτελεσμάτων πολλών μελετών, όπου σε άλλες φαίνεται να προτιμώνται από τους ασθενείς τα ισόρροπα συγκλεισιακά σχήματα έναντι των μη ισόρροπων και σε άλλες το αντίθετο. Η έρευνα για την επίδραση της σύγκλεισης στην προστασία και διατήρηση των στηρικτικών ιστών, επίσης παρουσιάζει αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η χρήση ανατομικών δοντιών φαίνεται να συνδέεται με εφαρμογή πλάγιων δυνάμεων στις ακρολοφίες που θεωρούνται οι πιο καταστρεπτικές, αλλά το μέτρο αυτών των δυνάμεων εξαρτάται, σε σημαντικό βαθμό, από το μέτρο της δύναμης με την οποία κάνει κατάσπαση ο ασθενής και από την έκταση των πλάγιων κινήσεων που κάνει η κάτω γνάθος. Επιπλέον, αν οι δυνάμεις αυτές θα οδηγήσουν σε απορρόφηση των ακρολοφιών, εξαρτάται και από πολλούς άλλους μεταβολικούς και ανατομικούς παράγοντες. SUMMARY The effect of occlusion on function and esthetics of complete dentures. Literature review. K. Tsoutis, S. Kypreou, V. Chronopoulos, F. Kamposiora, I. Gousias Odontostomatologic News 2008, : -. Occlusion of complete dentures has been a concern since many years. From the beginning of the 20th century, several dental pioneers were the developers of numerous posterior tooth forms and arrangements. The selection of the occlusal scheme and the posterior tooth form directly affects the masticatory efficiency of the patient, the aesthetic appearance of the prosthesis and the preservation of the supporting hard and soft tssues. In this paper the correlation of occlusion with aesthetics, masticatory efficiency and preservation of the supporting tissues is presented. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Δημητρίου Π, Ζήσης Α, Καρκαζής Ηρ, Πολυζώης Γ, Σταυράκης Γ: Κινητή Προσθετική, Ολικές Οδοντοστοιχίες. 3η έκδοση, εκδ. Μπονισέλ,1998: Adams S, Zander H: Functional tooth contacts in lateral and in centric occlusion. JADA 1954; 69: Anderson D, Picton D: Tooth contact during chewing. Jour. Dent. Research 1957; 36: Boswell J: Practical occlusion in relation to complete dentures. Journal of Prosthetic Dentistry 1951; 1(3): Boucher C: Occlusion in Prosthodontics. Journal of Prosthetic Dentistry 1953; 3: Brewer A, Hudson D: application of miniaturized electronic devices to the study of tooth contacts in complete dentures. Journal of Prosthetic Dentistry 1961; 11:62. Drago C: The effect of posterior tooth form on the chewing cycle in the frontal plane. Journal of Prosthetic Dentistry 1984; 51(4): Dubojska A, White G, Pasiek S: The importance of occlusal balance in the control of complete dentures. Quint. International 1998; 9(6): Frechette A: Masticatory forces associated with the use of various types of artificial teeth. Journal of Prosthetic Dentistry 1955; 5: Jankelson B, Hoffmann G, Hendron J: The physiology of the stomatognathic system. JΑDA 1953; 46(4): Κapur Κ: Occlusal Patterns and Tooth Arrangements. International Prosthodontic Workshop. Lang and Kelsey 1972: Kapur K, Soman S, Shapiro S: The effect of denture factors on masticatory performance. V. Food platform area and metal inserts. Journal of Prosthetic Dentistry 1965; 15: Kawano F, Nagao K, Inoue S, Matsumoto N: Influence of buccolingual position of artificial posterior teeth on the pressure distribution on the supporting tissue under a complete denture. Jour. of Oral Rehabil. 1996; 23: Kelly E. Factors affecting masticatory performance of complete denture wearers. Journal of Prosthetic Dentistry 1975; 33(2): Koshino H, Hirai T, Ishihima T, Ohtomo K: Influence of mandibular residual ridge shape on masticatory efficiency in complete denture wearers. Int. Jour. of Prosthodontics 2002; 15(3): Kumagai H, Watanabe T, Kobayashi K, Suzuki T, Nagao M, Nikawa H, Hamada T: Incidence of occlusal contacts with complete dentures during mastication using a 6 channel telemetry system: preliminary measurements. Jour. of Oral. Rehabil 1999; 26: Kurth L: Mandibular movement and articulator occlusion. JADA 1949; 39: Kydd W: Comminuting efficiency of varied occlusal tooth form and the associated deformation of the complete denture base. JADA 1960; 6: Kydd W: Complete denture base deformation with varied occlusal tooth form. Journal of Prosthetic Dentistry 1956; 6: Manly R, Vinton P: A survey of the chewing ability of denture wearers. Jour. Dent. Research 1951; 30: Motwani B, Sidhaye A: The need of eccentric balance during mastication. Journal of Prosthetic Dentistry 1990; 64(6): Needles J. The mechanics of spherical articulation. JADA 1922; 9: Ohguri T, Kawano F, Ichikawa T, Matsumoto N: Influence of occlusal scheme on the pressure distribution under a complete denture. Int. Jour. of Prosthodontics 1999; 12(4): <11> < >

14 Tsoutis et al Odontostomatologic News, Volume 9, 9, No No 1, 12 Payne S: A study of posterior occlusion in duplicate dentures. Journal of Prosthetic Dentistry 1951; 1: Payne S: Comparative study of posterior occlusion, Journal of Prosthetic Dentistry 1952; 2: Perez P, Kapur K, Garret N: Studies of biologic parameters for denture design. Part III: Effect of occlusal adjustment, base retention, and fit on masseter muscle activity and masticatory performance. Journal of Prosthetic Dentistry 1985; 53(1): Sears V: Thirty years of non anatomic teeth. Journal of Prosthetic Dentistry 1953; 3(5): The Glossary of Prosthodontic Terms. 8th ed., Mosby 2005:17. Thompson M: Masticatory efficiency as related to cusp form in denture prosthesis. Am. Dent. A. J. Dent. Cosmos 1937; 24: Trapozzano V, Lazzari J: An experimental study of the testing of occlusal patterns on the same denture bases. Journal of Prosthetic Dentistry 1952; 2(4): Trapozzano V. Tests of balanced and non balanced occlusions. Journal of prosthetic dentistry 1960; 10(3): Trapozzano V: An analysis of current concepts of occlusion. Journal of Prosthetic Dentistry 1955; 5(6): Yoshida K, Okane H Nagasava T, Tsuru H: A criterion for the selection of artificial posterior teeth: Jour. of Oral. Rehabil 1988; 15: Young H: Diagnosis of problems in complete denture prosthesis. JADA 1949; 39:185. Yurkstas A, Emerson W:A study of tooth contact during mastication with artificial dentures. Journal of Prosthetic Dentistry 1954; 4:168. Διεύθυνση επικοινωνίας: Κωνσταντίνος Τσούτης Πανός 5 Γαλάτσι Αθήνα < > <12>

15 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 2 Βροχάρη και Χρονόπουλος Οδοντοστοματολογικά Νέα 2008, 9: -. Συγκλεισιακά σχήματα στις ολικές οδοντοστοιχίες βιβλιογραφική ανασκόπηση. Κωνσταντίνος Τσούτης 1, Σταυρούλα Κυπραίου 1, Βασίλειος Χρονόπουλος 2, Φώφη Καμποσιώρα 2, Ηρακλής Γούσιας 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η σύγκλειση στις ολικές οδοντοστοιχίες έχει απασχολήσει την οδοντιατρική επιστήμη για πολλά χρόνια. Από τις αρχές τού 20ού αιώνα, πρωτοπόροι οδοντίατροι κατασκεύασαν ποικίλους τύπους τεχνητών δοντιών και πρότειναν διάφορα συγκλεισιακά σχήματα για την προσθετική αποκατάσταση ασθενών με ολική νωδότητα. Κάποια από αυτά χρησιμοποιούνται και σήμερα, ενώ σε άλλα έχουν γίνει τροποποιήσεις. Είναι ενδιαφέρον ότι, μέχρι και τις μέρες μας, κανένα από αυτά τα συγκλεισιακά σχήματα δεν είναι αποδεκτό από το σύνολο της οδοντιατρικής κοινότητας. Όλα έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα και δεν υπάρχει επαρκής μακρόχρονη επιστημονική έρευνα και στατιστικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν την υπεροχή κάποιου σε σχέση με τα υπόλοιπα. Στην παρούσα εργασία, γίνεται ανασκόπηση των συγκλεισιακών σχημάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. uλέξεις κλειδιά (Key words): σύγκλειση, ολικές οδοντοστοιχίες, ισόρροπη σύγκλειση, μη ισόρροπη σύγκλειση, συγκλεισιακά σχήματα, occlusion, complete dentures, balanced occlusion, occlusal schemes. Υποβλήθηκε: 29/1/2008, Αποδεκτό: 12/2/ Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Προσθετικής, Πανεπιστημίου Αθηνών. 2 Επίκ. Καθηγητής Προσθετικής, Πανεπιστημίου Αθηνών. 3 Λέκτορας Προσθετικής, Πανεπιστημίου Αθηνών. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένας μεγάλος αριθμός εργασιών έχει παρουσιαστεί στη διεθνή βιβλιογραφία, σχετικά με τη επιλογή συγκλεισιακών σχημάτων στις ολικές οδοντοστοιχίες. Ο Beck, σε εργασία του το 1972, αναφέρει δέκα διαφορετικά συγκλεισιακά σχήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις ολικές οδοντοστοιχίες. Ορισμένα από αυτά, κατασκευάζονταν με τύπους τεχνητών δοντιών που δεν είναι εμπορικά διαθέσιμοι σήμερα. Στις μέρες μας, κάποια από αυτά τα σχήματα δεν χρησιμοποιούνται, ενώ υπάρχουν άλλα που δεν εφαρμόζονταν εκείνη την εποχή. Τα συγκλεισιακά σχήματα, που χρησιμοποιούνται στις ολικές οδοντοστοιχίες, μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες: 1. Τα σχήματα ισόρροπης σύγκλεισης και 2. Τα σχήματα μη ισόρροπης σύγκλεισης (Trapozzano 1960). Τα βασικότερα συγκλεισιακά σχήματα μαζί με τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τους, παρουσιάζονται στη συνέχεια. 1. ΣΥΓΚΛΕΙΣΙΑΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΣ ΣΥΓΚΛΕΙΣΗΣ 1.1. Ισόρροπη σύγκλειση με ανατομικά δόντια. Ως ισόρροπη σύγκλειση ορίζεται η ύπαρξη αμφοτερόπλευρων, ταυτόχρονων προσθίων και οπισθίων συγκλεισιακών επαφών των δοντιών σε κεντρική και σε έκκεντρες θέσεις. Τα οπίσθια δόντια συντάσσονται με καμπύλες αντιστάθμισης τόσο σε <13> < >

16 Tsoutis et al Odontostomatologic News, Volume 9, 9, No No 1, 12 προθιοπίσθιο όσο και σε μετωπιαίο επίπεδο, έτσι ώστε να υπάρχουν επαφές δοντιών σε εργαζόμενη και μη εργαζόμενη πλευρά κατά τις πλαγιολισθήσεις (σχήμα 1), καθώς και επαφές μεταξύ προσθίων και οπισθίων δοντιών στην προολίσθηση (Jordan 1978, Morrow et al 1986, Zarb and Bolender 2004). Για την κατασκευή οδοντοστοιχιών με αυτό το συγκλεισιακό σχήμα, απαιτείται ημιπροσαρμοζόμενος αρθρωτήρας, καταγραφή προσωπικού τόξου, καταγραφή κεντρικής σχέσης και καταγραφές προολίσθησης ή πλαγιολισθήσεων, ανάλογα με τον τύπο του αρθρωτήρα που χρησιμοποιείται. Tα πλεονεκτήματα της ανατομικής ισόρροπης σύγκλεισης είναι: 1) Καλύτερη αισθητική απόδοση της οδοντοστοιχίας λόγω της χρήσης τών ανατομικών δοντιών που έχουν φύματα και μοιάζουν περισσότερο με τα φυσικά δόντια. Επιπλέον, επειδή με αυτό το συγκλεισιακό σχήμα επιτρέπεται η σύνταξη των προσθίων δοντιών με κατακόρυφη πρόταξη. 2) Η μασητική απόδοση αυτών των οδοντοστοιχιών είναι καλύτερη λόγω των φυμάτων. Αυτό έχει ως συνέπεια να απαιτούνται μικρότερες δυνάμεις για να γίνει λειοτρίβηση της τροφής και επομένως μειώνεται η φόρτιση των ακρολοφιών. 3) Η χρήση ανατομικών δοντιών και η διάταξή τους σε αρμονία με τις κροταφογναθικές διαρθρώσεις και τους μύες της μάσησης είναι ένα συγκλεισιακό σχήμα μηχανικά και φυσιολογικά εξισορροπημένο, πιο σταθερό και άρα πιο ανεκτό από το στοματογναθικό σύστημα (Κapur 1972). 4) Η συναρμογή των φυμάτων πιστεύεται ότι αποτρέπει τη περιστροφική τάση των βάσεων των οδοντοστοιχιών και καθοδηγεί την κάτω γνάθο στο σωστό κλείσιμο. Κάνει τη μάσηση πιο κατακόρυφη, μειώνοντας την πλάγια κίνηση κατά τον φυσιολογικό κύκλο (Boucher 1953). Με αυτό τον τρόπο, μειώνονται οι οριζόντιες δυνάμεις και οι τραυματισμοί των υποκειμένων ιστών. Τα μειονεκτήματα της ανατομικής ισόρροπης σύγκλεισης είναι: 1) Χρειάζονται ακριβείς και πολλαπλές καταγραφές για να αποδοθεί αυτό το συγκλεισιακό σχήμα στον αρθρωτήρα. Αυτό απαιτεί περισσότερο χρόνο και αυξημένη προσοχή από τον οδοντίατρο. Σε ασθενείς με καλές ακρολοφίες και μη ενδοτικούς ιστούς, κάτι τέτοιο δεν είναι πρόβλημα. Πρόβλημα ανακύπτει σε περιπτώσεις ακρολοφιών με αυξημένη απορρόφηση και ευένδοτους ιστούς, όπου είναι δύσκολο να ληφθούν καταγραφές με ακρίβεια (Jones 1972, Parr and Loft 1982). Σχήμα 1. Ισόρροπη σύγκλειση με ανατομικά δόντια. Αριστερά: Επαφές οπισθίων δοντιών σε κεντρική σχέση. Δεξιά: Επαφές οπισθίων δοντιών σε εργαζόμενη και μη εργαζόμενη πλευρά κατά την πλαγιολίσηση (από Sowter, Rem. Prosth. Techniques, σελ. 72). 2) Η ύπαρξη επικλινών επιπέδων στα ανατομικά δόντια οδηγεί σε ανάπτυξη μεγαλύτερων πλαγίων δυνάμεων που μεταφέρονται στις ακρολοφίες (Boucher 1953). Οι δυνάμεις αυτές θεωρείται ότι είναι πιο καταστρεπτικές από τις κατακόρυφες και μπορεί να επιταχύνουν την οστική απορρόφηση. 3) Τα αποτελέσματα της ισόρροπης σύγκλεισης με ανατομικά δόντια έχουν μικρή διάρκεια, διότι αν συμβεί μικρή απορρόφηση των ακρολοφιών, λόγω άνω και πρόσθιας μετακίνησης της κάτω γνάθου θα διαταραχτεί η όποια καλή σύγκλειση υπήρχε αρχικά (Jones 1972, Parr and Loft 1982, Ortman 1971). Η επαναδιευθέτηση της σύγκλεισης είναι δυσκολότερη και πιο χρονοβόρα από ότι σε άλλα συγκλεισιακά σχήματα (Parr and Loft 1982). 4) Η αναπροσαρμογή των βάσεων των οδοντοστοιχιών με ανατομικά δόντια είναι πιο δύσκολη εργασία (Κapur 1972). 5) Σε σκελετικές ανωμαλίες ΙΙης και ΙΙΙης τάξης και όταν χρειάζεται σύνταξη των οπισθίων δοντιών σε σταυροειδή σύγκλειση, έχουμε δυσκολία λόγω της ακρίβειας συναρμογής των ανατομικών δοντιών (Hardy 1963, Curtis et al 1988, LaVere and Freda 1972). 6) Η ισόρροπη σύγκλειση πιστεύεται ότι είναι εξ ολοκλήρου μηχανική και μόνο στον αρθρωτήρα υπάρχει, όχι στο στόμα (Jones 1972, Kurth 1949). Σε μελέτη του, o Kurth αναφέρει ότι το μόνο κοινό σημείο μεταξύ των κινήσεων του αρθρωτήρα και των κινήσεων του στόματος, κατά τη μάσηση, είναι η κεντρική σχέση. 7) Δεν έχει καλά αποτελέσματα σε ασθενείς με ατροφικές ακρολοφίες (Parr and Loft 1982, Ortman 1977) Ισόρροπη σύγκλειση με χρήση ημιανατομικών δοντιών. Για τη σύνταξη ημιανατομικών δοντιών σε ισόρροπη σύγκλειση, ισχύουν οι ίδιες βασικές αρχές που < > <14>

17 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 2 Τσούτης και συν. Σχήμα 2. Σύγκλειση με αντίστροφη καμπύλη Μonson (από Boswell Journal of Prosthetic Dentistry 1951;1(3): εφαρμόζονται και στην ισόρροπη σύγκλειση με ανατομικά δόντια (Morrow et al 1986). Τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ισόρροπης σύγκλεισης με χρήση ημιανατομικών δοντιών είναι παρόμοια με αυτά τις ισόρροπης σύγκλεισης με ανατομικά δόντια. Οι διαφορές είναι ότι: α) έχουμε μείωση των οριζόντιων δυνάμεων που ασκούνται στις ακρολοφίες, λόγω μείωσης του ύψους των φυμάτων και β) έχουμε μείωση της αισθητικής απόδοσης σε σχέση με τα ανατομικά δόντια λόγω μείωσης της κλίσης της τομικής τροχιάς (Parr and Loft 1982) Ισόρροπη σύγκλειση με χρήση μη ανατομικών δοντιών. Η χρήση μη ανατομικών δοντιών δεν συνεπάγεται αποκλειστικά επιλογή συγκλεισιακού σχήματος επίπεδης σύγκλεισης. Τα μη ανατομικά δόντια μπορούν να συνταχθούν και με ισόρροπη σύγκλειση. Αυτό επιτυγχάνεται με δύο τρόπους: α) Τοποθετώντας τα δόντια έτσι, ώστε να αποδώσουμε καμπύλες αντιστάθμισης (Christensen 1960, Morrow et al 1986)) και β) Με επικλινή επίπεδα (balancing ramps), που κατασκευάζονται στις ακρυλικές βάσεις άπω των δεύτερων κάτω γομφίων και έρχονται σε επαφή με τους άνω δεύτερους γομφίους κατά την προολίσθηση και τις πλαγιολισθήσεις (Nepola 1958, Nimmo and Kratochvil 1985). Με αυτό το συγκλεισιακό σχήμα, έχουμε τα πλεονεκτήματα της επίπεδης σύγκλεισης και επιπλέον: 1) Καλύτερη αισθητική από αυτή της επίπεδης σύγκλεισης, διότι έχουμε κατακόρυφη πρόταξη των προσθίων δοντιών. 2) Αποτελεί συγκλεισιακό σχήμα εκλογής για ασθενείς με σκελετική τάξη ΙΙ, υποδιαίρεση Ι. Οι ασθενείς αυτοί έχουν συνηθίσει να λειτουργούν σε μια θέση κατά πολύ προσθιέστερη της κεντρικής σχέσης. Αυτό το Σχήμα 3. (Α) Ισόρροπη σύγκλειση με ανατομικά δόντια. (Β) Επίπεδη σύγκλειση. (C) Σύγκλειση με αντίστροφη καμπύλη Μonson. H κατακόρυφη στικτή γραμμή δείχνει την κατεύθυνση των δυνάμεων που δέχονται οι οδοντοστοιχίες. (D) Σύγκλειση με καμπύλη Pleasure (από Ortman Dental Clinics of North America 1977;21(2) ). σχήμα συνδυάζει την ευελιξία στη σύνταξη των δοντιών, λόγω της έλλειψης φυμάτων, γεγονός που μας βοηθά ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ασθενών με ανώμαλες γναθικές σχέσεις, καθώς και την ύπαρξη ισόρροπων επαφών στις πολλαπλές έκκεντρες θέσεις της κάτω γνάθου, στις οποίες λειτουργούν αυτοί οι ασθενείς, γεγονός που συντελεί στην καλύτερη ευστάθεια των οδοντοστοιχιών. Στα μειονεκτήματα της ισόρροπης σύγκλεισης με μη ανατομικά δόντια, συγκαταλέγονται τα μειονεκτήματα των μη ανατομικών δοντιών και επιπλέον: 1) Η σύνταξη των δοντιών είναι μια πιο πολύπλοκη διαδικασία σε σχέση με την αντίστοιχη στην επίπεδη σύγκλειση. 2) Η καμπύλη αντιστάθμισης λειτουργεί ως ένα επίμηκες φύμα, που προκαλεί πλάγιες δυνάμεις στις οδοντοστοιχίες Σύγκλειση με αντίστροφη καμπύλη Monson (reverse pitch occlusion). Αυτό το συγκλεισιακό σχήμα παρουσιάστηκε αρχικά από τα αδέρφια Avery (Avery and Avery 1930). To βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι τα οπίσθια δόντια τροποποιούνται και διατάσσονται με τέτοιο τρόπο ώστε, αντί να έχουμε, σε μετωπιαίο επίπεδο, την κλασική καμπύλη του Monson με την κυρτή επιφάνεια προς τα κάτω, έχουμε μια ανάστροφη καμπύλη (anti Monson), στην οποία η κυρτή επιφάνεια είναι προς τα πάνω. Το πετυχαίνουμε τροχίζοντας τα παρειακά κάτω και τα υπερώια άνω φύματα (σχήμα 2). To πλεονέκτημα αυτού του συγκλεισιακού σχήματος είναι ότι, στις αρχικές φάσεις της μάσησης, που έχουμε παρεμβολή του βλωμού μεταξύ των φραγμών, < > <15>

18 Tsoutis et al Odontostomatologic News, Volume 9, 9, No No 1, 12 οι δυνάμεις που θα ασκούνται στις οδοντοστοιχίες, λόγω της κλίσης των μασητικών επιφανειών των δοντιών, θα έχουν γλωσσική και κάτω κατεύθυνση για την κάτω οδοντοστοιχία και παρειακή άνω κατεύθυνση για την άνω οδοντοστοιχία. Επομένως, είναι ευνοϊκές για τη συγκράτηση της κάτω οδοντοστοιχίας, στην οποία έχουμε και τα μεγαλύτερα προβλήματα συγκράτησης, λόγω μικρής επιφάνειας έδρασης, και μη ευνοϊκές για τη συγκράτηση της άνω οδοντοστοιχία (σχήμα 3C). Το συγκλεισιακό σχήμα reverse pitch occlusion, παρόλο που θα έπρεπε να ταξινομείται στα μη ισόρροπα συγκλεισιακά σχήματα, λόγω της έλλειψης οδοντικών επαφών στις έκκεντρες θέσεις, θεωρείται ένα μονόπλευρα ισόρροπο συγκλεισιακό σχήμα, διότι παρέχει ισορροπία στην οδοντοστοιχία, κατά τα αρχικά στάδια της μασητικής λειτουργίας, πριν ακόμη φθάσουμε να έχουμε οδοντικές επαφές. Τα υπόλοιπα πλεονεκτήματά του είναι αντίστοιχα με τα πλεονεκτήματα τών μη ανατομικών δοντιών. Στα μειονεκτήματα, συγκαταλέγονται τα μειονεκτήματα τών μη ανατομικών δοντιών και επιπλέον: 1) Το γεγονός ότι δύσκολα εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που απαιτείται σταυροειδής σύνταξη των δοντιών. 2) Δεν είναι σχήμα ισόρροπης σύγκλεισης, διότι δεν παρέχει αμφοτερόπλευρες οδοντικές επαφές σε έκκεντρες θέσεις της κάτω γνάθου. Συνεπώς, μπορεί να έχουμε μειωμένη ευστάθεια των οδοντοστοιχιών στις παραλειτουργικές κινήσεις, καθώς και στην τελευταία φάση της μάσησης, αν, τελικά, υπάρχουν οδοντικές επαφές, διότι, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, για το συγκεκριμένο θέμα υπάρχει διχογνωμία (Boswell 1951, Sauser 1957). Σχήμα 4. Συγκλεισιακό σχήμα lingualized occlusion στην περιοχή των γομφίων σε θέση κεντρικής σχέσης. Το υπερώιο άνω φύμα συγκλείνει με την κάτω οβελιαία μασητική αύλακα (από Parr. Dental Clinics of North America 1996; 40(1): ). Σχήμα 5. Συγκλεισιακό σχήμα lingualized occlusion στην περιοχή των γομφίων, σε θέση πλαγιολίσθησης: α) Μη εργαζόμενη πλευρά, β) Εργαζόμενη πλευρά (από Parr. Dental Clinics of North America 1996;40(1): ) Συγκλεισιακό σχήμα με καμπύλη pleasure (pleasure curve occlusal scheme). To συγκεκριμένο συγκλεισιακό σχήμα πρωτοπεριγράφηκε από τον Pleasure (1937) και είναι παρόμοιο με το reverse pitch, με μόνη διαφορά ότι ανάστροφη καμπύλη αντιστάθμισης παρατηρείται μόνο στην περιοχή των προγομφίων. Οι πρώτοι γομφίοι συντάσσονται με την μασητική τους επιφάνεια παράλληλη με το οριζόντιο επίπεδο. Οι άνω και κάτω δεύτεροι γομφίοι συντάσσονται έτσι, ώστε οι μασητικές τους επιφάνειες να έχουν κλίσεις που να μας δίνουν, σε μετωπιαίο επίπεδο, την κλασική καμπύλη τού Monson (σχήμα 3D). Με αυτό τον τρόπο, από ανάστροφη καμπύλη αντιστάθμισης στους προγομφίους, σταδιακά μεταβαίνουμε σε καμπύλη Monson στους δεύτερους γομφίους, που μας δίνει ισόρροπες επαφές στις πλαγιολισθήσεις. Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτού του συγκλεισιακού σχήματος είναι αντίστοιχα με αυτά τού προηγούμενου. Η διαφορά είναι ότι αυτό είναι ένα ισόρροπο συγκλεισιακό σχήμα. Επομένως, το επιπλέον πλεονέκτημά του, σε σχέση με το reverse pitch, είναι ότι, εκτός από την ισορροπία κατά τις αρχικές φάσεις της λειτουργίας της μάσησης, έχουμε και ισορροπία κατά τις παραλειτουργικές κινήσεις, καθώς και κατά την τελική φάση της μάσησης (Pleasure 1937) Lingualized occlusion. H lingualized occlusion είναι ένα συγκλεισιακό σχήμα, στο οποίο τα υπερώια φύματα των άνω δοντιών αρθρώνουν με τις μασητικές επιφάνειες των κάτω δοντιών, τόσο σε κεντρική σχέση όσο και σε πλάγιες κι < > <16>

19 Οδοντοστοματολογικά Νέα, Τόμος 9, Νο 1, 2 Τσούτης και συν. Σχήμα 6. Προσθιοπίσθια καμπύλη αντιστάθμισης σε συγκλεισιακό σχήμα ισόρροπης lingualized occlusion. Τα υπερώια φύματα των προγομφίων και το εγγύς υπερώιο του πρώτου γομφίου ακουμπούν στο μασητικό επίπεδο, με τα αντίστοιχα παρειακά φύματα να είναι μισό χιλιοστό πιο ψηλά (από Morrow Dental Laboratory Procedures. Complete Dentures. 2nd ed., Mosby 1986:266). νήσεις (The Glossary of Prosthodontic Terms, 8th ed., Mosby 2005). Ο Payne, το 1941, το περιέγραψε για πρώτη φορά (σχήμα 4 και 5). Χρησιμοποιούνται ανατομικά δόντια για την άνω γνάθο και την κάτω γνάθο, είτε επίπεδα δόντια, είτε δόντια με αβαθή επικλινή επίπεδα. Οι περισσότερες εταιρείες έχουν κατασκευάσει και ειδικούς τύπους δοντιών για lingualized occlusion. Τα υπερώια φύματα των άνω προγομφίων ακουμπούν στο μασητικό επίπεδο και τα παρειακά τους είναι μισό χιλιοστό άνω τού μασητικού επιπέδου. Στους γομφίους, δίνουμε αντίστοιχη παρειογλωσσική κλίση και εγγύς άπω κλίσεις (σχήμα 6) έτσι, ώστε να αποδώσουμε προσθιοπίσθια καμπύλη αντιστάθμισης (Morrow et all 1986, Zarb and Bolender 2004). Από τον ορισμό, που αναγράφεται στο Glossary of Prosthodontic Terms (2005), φαίνεται ότι η lingualized occlusion είναι ένα σχήμα ισόρροπης σύγκλεισης σε κεντρική και έκκεντρες θέσεις της κάτω γνάθου. Αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο. Μπορούμε να έχουμε lingualized occlusion με διάταξη των δοντιών αντίστοιχη με αυτή της επίπεδης σύγκλεισης, χωρίς δηλαδή να αποδώσουμε καμπύλες αντιστάθμισης, και έτσι να έχουμε ισόρροπες επαφές δοντιών μόνο σε κεντρική σχέση (Parr and Ivanhoe 1996). Αυτή η ευελιξία που μας παρέχει η lingualized occlusion, σε συνδυασμό με την απλότητά της και τα αρκετά της πλεονεκτήματα, κάνουν το συγκεκριμένο συγκλεισιακό σχήμα ιδιαίτερα δημοφιλές. H lingualized occlusion έχει τα παρακάτω πλεονεκτήματα (Ortman 1977, Payne 1941, Parr and Ivanhoe 1996, Lang and Razzoog 1983, Becker et al 1977, Clough et al 1983): Σχήμα 7. Με τα βέλη παρουσιάζεται η κατεύθυνση των δυνάμεων που εφαρμόζονται σε οδοντοστοιχίες κατά τη μάσηση. Αριστερά: Συγκλεισιακό σχήμα ανατομικής ισόρροπης σύγκλεισης. Οι δυνάμεις έχουν λοξή φορά και τείνουν να εκτοπίσουν την κάτω οδοντοστοιχία. Δεξιά: Συγκλεισιακό σχήμα lingualized occlusion. Οι δυνάμεις έχουν κατακόρυφη κατεύθυνση (από Ortman Dental Clinics of North America 1977;21(2) ). 1) Καλή αισθητική απόδοση λόγω της χρήσης ανατομικών δοντιών για την άνω γνάθο, και επειδή επιτρέπει την κατακόρυφη πρόταξη των προσθίων δοντιών. Το τελευταίο, βέβαια, ισχύει μόνο αν κατασκευάσουμε ισόρροπη lingualized occlusion. Σε επίπεδη lingualized occlusion, η κατακόρυφη πρόταξη των δοντιών πρέπει να είναι μηδενική. 2) Αποδίδει καλή μασητική ικανότητα. 3) Είναι σχετικά απλό συγκλεισιακό σχήμα και απαιτούνται λιγότερο ακριβείς καταγραφές σε σχέση με την ισόρροπη σύγκλειση με χρήση ανατομικών δοντιών. 4) Εφόσον αποδώσουμε σχήμα ισόρροπης lingualized occlusion, εξασφαλίζουμε αυξημένη σταθερότητα στις οδοντοστοιχίες κατά τις παραλειτουργικές κινήσεις. 5) Μειώνονται, ακόμη περισσότερο, οι πλάγιες δυνάμεις που ασκούνται στις ακρολοφίες, σε σχέση με τα άλλα συγκλεισιακά σχήματα. Αυτό συμβαίνει διότι περιορίζονται τα έντονα επικλινή επίπεδα (χαρακτηριστικό ανατομικής ισόρροπης σύγκλεισης), καθώς και η επαφή μεταξύ φαρδιών επιφανειών (χαρακτηριστικό σύγκλεισης με χρήση επίπεδων δοντιών). Επιπλέον, η εύκολη λειοτρίβηση της τροφής οδηγεί σε μείωση της πλάγιας κίνησης κατά τον μασητικό κύκλο, γεγονός που επίσης περιορίζει τις πλάγιες δυνάμεις στην ακρολοφία. < > <17>

20 Tsoutis et al Odontostomatologic News, Volume 9, 9, No No 1, 12 6) Δεν υπάρχει έντονη συναρμογή φυμάτων σε μια θέση ακριβώς, αλλά με αυτό το συγκλεισιακό σχήμα έχουμε μια περιοχή γύρω από την κεντρική σχέση στην οποία μπορεί να κλείσει η κάτω γνάθος. Έτσι, είναι ευκολότερη η προσαρμογή σε απορρόφηση των φατνιακών ακρολοφιών. 7) Είναι εύκολα προσαρμόσιμο συγκλεισιακό σχήμα σε περιπτώσεις σκελετικών ανωμαλιών τάξης ΙΙ και ΙΙΙ. 8) Με την lingualized occlusion, οι κάθετες δυνάμεις ασκούνται περισσότερο κεντρικά, στα κάτω δόντια, περιορίζοντας, μ αυτό τον τρόπο, τις δυνάμεις με παρειακή κατεύθυνση, που τείνουν να εκτοπίσουν την κάτω οδοντοστοιχία (σχήμα 7). Από τα παραπάνω, φαίνεται ότι η lingualized occlusion συγκεντρώνει πολλά από τα πλεονεκτήματα όλων των προηγούμενων συγκλεισιακών σχημάτων. Το μειονέκτημά της είναι η μειωμένη αισθητική απόδοση των κάτω δοντιών. 2. ΣΥΓΚΛΕΙΣΙΑΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΜΗ ΙΣΟΡΡΟΠΗΣ ΣΥΓΚΛΕΙΣΗΣ 2.1. Επίπεδη σύγκλειση. Για την κατασκευή οδοντοστοιχιών με επίπεδη σύγκλειση, είναι αρκετός και ένας απλός αρθρωτήρας, αρκεί να έχει τομική βελόνη. Δεν χρειάζονται καταγραφές έκκεντρων θέσεων αλλά μόνο καταγραφή κεντρικής σχέσης. Τα πρόσθια δόντια συντάσσονται χωρίς καμία κατακόρυφη πρόταξη και οριζόντια πρόταξη ανάλογη των διαγναθικών σχέσεων. Τα οπίσθια δόντια είναι μη ανατομικά και τοποθετούνται σ ένα επίπεδο χωρίς καμπύλες αντιστάθμισης. Επομένως, ισόρροπες επαφές δοντιών έχουμε μόνο στην κεντρική σχέση. Ο κάτω δεύτερος γομφίος συνήθως δεν χρησιμοποιείται. Αν όμως υπάρχει χώρος και τον τοποθετήσουμε, θα βρίσκεται πάνω από το επικλινές οστικό υπόβαθρο, που ανέρχεται κατά μήκος του κλάδου της κάτω γνάθου. Σ αυτή την περίπτωση, ο άνω δεύτερος γομφίος τοποθετείται δύο χιλιοστά πάνω από το μασητικό επίπεδο και δεν έρχεται σε επαφή με τον κάτω. Με αυτό τον τρόπο, αποφεύγουμε την ανάπτυξη εκτοπιστικών δυνάμεων στην κάτω οδοντοστοιχία (Jones 1972, Ανδριτσάκης 1984, Morrow et al 1986, Zarb and Bolender 2004, DeVan 1954, Brudrick and Wormley 1969, Villa 1962, σχήμα 8). Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της επίπεδης σύγκλεισης είναι ανάλογα με εκείνα των μη ανατομικών δοντιών (Κapur 1972, Jones 1972, Parr and Loft 1982, Morrow et al 1986, Brudrick and Wormley 1969). Σχήμα 8. Το συγκλεισιακό σχήμα της επίπεδης σύγκλεισης. Ο δεύτερος άνω γομφίος συντάσσεται 2 χιλ. πάνω από το μασητικό επίπεδο. (από Jones JADA 1972; 85:94-100). Στα πλεονεκτήματα, συγκαταλέγονται τα εξής: 1) Είναι ευκολότερα εφαρμόσιμα σε ασθενείς με γναθικές σχέσεις τάξης ΙΙ και ΙΙΙ. 2) Είναι ευκολότερη η χρήση τους σε περιπτώσεις που απαιτείται σύνταξη δοντιών σε σταυροειδή σύγκλειση. 3) Δίνουν στον ασθενή μια αίσθηση ελευθερίας στις κινήσεις και δεν κλειδώνουν την κάτω γνάθο σε μια θέση. 4) Δημιουργούν λιγότερες οριζόντιες δυνάμεις στις φατνιακές ακρολοφίες, λόγω της έλλειψης των φυμάτων. 5) Επιτρέπουν τη χρήση απλοποιημένης τεχνικής, που καταναλώνει πιο λίγο χρόνο. Απαιτούνται λιγότερο ακριβείς καταγραφές. Έχουν ένδειξη σε ασθενείς όποου η λήψη καταγραφών με ακρίβεια είναι δύσκολη. 6) Η επίπεδη σύγκλειση συμβιβάζεται καλύτερα στην απορρόφηση των φατνιακών ακρολοφιών που επέρχεται με την ηλικία. Επομένως, παρέχουν άνεση και αποτελεσματικότητα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 7) Είναι εύκολη η εφαρμογή της επίπεδης σύγκλεισης και δημιουργεί λιγότερα προβλήματα σε ασθενείς με μεγάλη απορρόφηση των φατνιακών ακρολοφιών (Ortman 1977, σχήμα 9). Τα μειονεκτήματα της επίπεδης σύγκλεισης είναι τα εξής: 1) Η αισθητική των οδοντοστοιχιών μειονεκτεί σε σχέση με την αισθητική απόδοση των αποκαταστάσεων με ανατομική ισόρροπη σύγκλειση. Αυτό οφείλεται κυρίως στην έλλειψη κατακόρυφης πρόταξης των προσθίων, καθώς και στη μη φυσική εμφάνιση των δοντιών χωρίς φύματα. < > <18>

Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών

Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών OΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΉΡΙΟ ΚΙΝΗΤΉΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΉΣ Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών Επιμέλεια: Καραβασίλης Δημήτριος Μπούρα Ελένη Οδοντίατροι Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ. ΚΑΘΕ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author.

Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author. Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author. 2012, Γεράσιμος Χρ. Σιάσος / Gerasimos Siasos, All rights reserved. Στοιχεία επικοινωνίας συγγραφέα / Author

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάλληλη τοποθέτηση των τεχνητών δοντιών σε σχέση µε τους υποκείµενους και περιβάλλοντες

Η κατάλληλη τοποθέτηση των τεχνητών δοντιών σε σχέση µε τους υποκείµενους και περιβάλλοντες ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,67(1): 19-26 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΟΥ ΕΤΕΡΗΣ ΖΩΝΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΦΑΤΝΙΑΚΗ ΑΚΡΟΛΟΦΙΑ. Ν. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ*, Μ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ**, Α. ΖΗΣΗΣ*** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η κατάλληλη τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

The Nottingham eprints service makes this work by researchers of the University of Nottingham available open access under the following conditions.

The Nottingham eprints service makes this work by researchers of the University of Nottingham available open access under the following conditions. Luevorasirikul, Kanokrat (2007) Body image and weight management: young people, internet advertisements and pharmacists. PhD thesis, University of Nottingham. Access from the University of Nottingham repository:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (Executive Summary)

Περίληψη (Executive Summary) 1 Περίληψη (Executive Summary) Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο την "Αγοραστική/ καταναλωτική συμπεριφορά. Η περίπτωση των Σπετσών" Κύριος σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΤΕΥΧΟΣ Νο 110 - Δ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 Το πρώτο βραβείο κέρδισε η Ελλάδα για την φωτογραφία Blue + Yellow = Green στον διαγωνισμό 2014 του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ. Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο. την απόκτηση του διπλώματος

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ. Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο. την απόκτηση του διπλώματος ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΑΝΟΜΗΣ Η εργασία υποβάλλεται για τη μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο την απόκτηση του διπλώματος «Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων με εξειδίκευση στα Συστήματα Εφοδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΛΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ REDESIGNING AN ASSEMBLY LINE WITH LEAN PRODUCTION TOOLS

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΛΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ REDESIGNING AN ASSEMBLY LINE WITH LEAN PRODUCTION TOOLS ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΛΙΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ REDESIGNING AN ASSEMBLY LINE WITH

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

*2354431106* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2009

*2354431106* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2009 UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2354431106* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2009 1 hour 30 minutes

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ ΟΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ -9- ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ OΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:. ναφέρει τα δόντια που υπάρχουν στη νεογιλή και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2517291414* GREEK 0543/02 Paper 2 Reading and Directed Writing May/June 2013 1 hour 30 minutes

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική ιδιοκτησία και ιατρικά επιστημονικά έργα

Πνευματική ιδιοκτησία και ιατρικά επιστημονικά έργα 8 ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 25(1), 2008 Moreover, a letter of appreciation should be sent to all corresponding authors who decide to submit their work to the Journal, even in cases when regrettably

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΑΤΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ορθοδοντική ΣTOMA 2014; 42 : 177-185 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ε. ΓΕΩΡΓΑΚΑ 1, Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 2, Ε. ΜΑΡΚΟΒΙΤΣΗ-ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟ ΓΙ ΚΟ ΕΚΠΑ ΙΔ ΕΥ Τ ΙΚΟ Ι ΔΡΥ Μ Α 'ΠΕ Ι ΡΑ ΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΒΑΦΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΉ ΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟ ΓΙ ΚΟ ΕΚΠΑ ΙΔ ΕΥ Τ ΙΚΟ Ι ΔΡΥ Μ Α 'ΠΕ Ι ΡΑ ΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΒΑΦΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΉ ΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥ 515 ΤΕΧΝΟΛΟ ΓΙ ΚΟ ΕΚΠΑ ΙΔ ΕΥ Τ ΙΚΟ Ι ΔΡΥ Μ Α 'ΠΕ Ι ΡΑ ΙΑ ~ " ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΒΑΦΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΉ ΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΥ ΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥ ΛΟΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Write your name here Surname Other names Edexcel GE entre Number andidate Number Greek dvanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Thursday 16 May 2013 Morning Time: 2 hours 45 minutes

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions 2007 Classical Greek Intermediate 2 Translation Finalised Marking Instructions Scottish Qualifications Authority 2007 The information in this publication may be reproduced to support SQA qualifications

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Προστασία ηλεκτροδίων γείωσης από τη διάβρωση»

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Προστασία ηλεκτροδίων γείωσης από τη διάβρωση» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Προστασία ηλεκτροδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία.

Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής κρίσης και τα προσφερόμενα προϊόντα του στην κοινωνία. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡMΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεωργία Χ. Κιάκου ΑΜ : 718 Τo ελληνικό τραπεζικό σύστημα σε περιόδους οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ Παναγιώτα Κουρίδου Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

WWW.Greek Trading. Club

WWW.Greek Trading. Club Trading Level (TL) Σημαντικές πληροφορίες για το Trading Το Trading εμπεριέχει μεγάλο κίνδυνο και δεν είναι για όλους. Ο συγγραφέας και ο εκδότης δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για τις ενέργειες του αναγνώστη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail.

This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail. This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail. Author(s): Chasandra, Mary; Tsiaousi, Louisa; Zisi, Vasiliki; Karatzaferi,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο Νίκος Τσέλιος Eιδικός Προσθετολόγος Απόφοιτος University of Michigan και Baylor College of Dentistry, USA Επιστημονικός Συνεργάτης Προσθετικής Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιάζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme. (a) Note: Award A for vertical line to right of mean, A for shading to right of their vertical line. AA N (b) evidence of recognizing symmetry

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ιπλωµατική Εργασία του φοιτητή του τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα εγκάρσιας διάστασης

Προβλήματα εγκάρσιας διάστασης Προβλήματα εγκάρσιας διάστασης McNamara JA Jr, Brudon WL. Rapid maxillary expansion. In: McNamara JA Jr, Brudon WL, eds. Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. Ann Arbor, Michigan: Needham Press, 2001:211-231.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 4Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητα: ΠΕ 18.08 ΟΔΟΝΤΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

IMES DISCUSSION PAPER SERIES

IMES DISCUSSION PAPER SERIES IMES DISCUSSION PAPER SERIES Will a Growth Miracle Reduce Debt in Japan? Selahattin mrohorolu and Nao Sudo Discussion Paper No. 2011-E-1 INSTITUTE FOR MONETARY AND ECONOMIC STUDIES BANK OF JAPAN 2-1-1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Θωμάς ΣΑΛΟΝΙΚΙΟΣ 1, Χρήστος ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ 2, Βασίλειος ΛΕΚΙΔΗΣ 2, Μίλτων ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ 1, Τριαντάφυλλος ΜΑΚΑΡΙΟΣ 3,

Θωμάς ΣΑΛΟΝΙΚΙΟΣ 1, Χρήστος ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ 2, Βασίλειος ΛΕΚΙΔΗΣ 2, Μίλτων ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ 1, Τριαντάφυλλος ΜΑΚΑΡΙΟΣ 3, Αξιοποίηση Έξι Σεισμών στην Πελοπόννησο για την Συσχέτιση Φασματικών Επιταχύνσεων με την Απόκριση του Δομημένου Περιβάλλοντος Correlation of Spectral Accelerations with the Response of the Built Environment

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ VEHICLE AND ON-VEHICLE EQUIPMENTS FAIR

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ VEHICLE AND ON-VEHICLE EQUIPMENTS FAIR From: Turkish Embassy - Office Of Commercial Counsellor [mailto:dtati@otenet.gr] Sent: Tuesday, April 12, 2011 1:17 PM To: Turkish Embassy - Office Of Commercial Counsellor Subject: FAIR ANNOUNCEMENT AND

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Για την τελική αποτύπωση ολικής οδοντοστοιχίας µε την χωρίς άσκηση πίεσης τεχνική προτιµούµε: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: Υλικό υψηλής ρευστότητας

Για την τελική αποτύπωση ολικής οδοντοστοιχίας µε την χωρίς άσκηση πίεσης τεχνική προτιµούµε: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: Υλικό υψηλής ρευστότητας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ Πότε έχουµε µείωση του ζωτικού χώρου της γλώσσας κατά 1000 mm3 περίπου Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: Σύνταξη των οπισθίων δοντιών κατά 1mm γλωσσικότερα Σε νωδότητα

Διαβάστε περισσότερα

Passport number (or) διαβατηρίου (ή)

Passport number (or) διαβατηρίου (ή) APPLICATION FOR DEMATERIALIZED SECURITIES SYSTEM (S.A.T.) ACCOUNT WITH THE ATHENS EXCHANGE ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΛΩΝ ΤΙΤΛΩΝ (Σ.Α.Τ.) ΜΕ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ Please type Latin Characters.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411 Παρακίνηση εργαζοµένων: Ο ρόλος του ηγέτη στην παρακίνηση των εργαζοµένων. ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ιπλωµατική Εργασία της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411 ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3:

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: 4 Πρόλογος Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «ιερεύνηση χωρικής κατανοµής µετεωρολογικών µεταβλητών. Εφαρµογή στον ελληνικό χώρο», ανατέθηκε από το ιεπιστηµονικό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΓΤΝΑΜΙΚΗ ΙΣΟΔΛΙΓΑ ΓΙΑ ΣΟ ΓΔΝΙΚΟ ΚΑΣΑΣΗΜΑ ΚΡΑΣΗΗ ΓΡΔΒΔΝΧΝ ΜΔ ΣΗ ΒΟΗΘΔΙΑ PHP MYSQL Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Υξήζηνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

Πνεσμαηικά Γικαιώμαηα 2006 Ίδρσμα ECDL (ECDL Foundation - www.ecdl.org)

Πνεσμαηικά Γικαιώμαηα 2006 Ίδρσμα ECDL (ECDL Foundation - www.ecdl.org) Έθδνζε 1.5 PEOPLECERT Hellas A.E - Φορέας Πιζηοποίηζης Ανθρώπινοσ Γσναμικού Κνξαή 3, 105 64 Αζήλα, Τει.: 210 372 9100, Fax: 210 372 9101, e-mail: info@peoplecert.org, www.peoplecert.org Πνεσμαηικά Γικαιώμαηα

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα