Από την Αλεξάνδρεια του «αίµατος» στην Αίγυπτο του Νάσσερ: συνέχειες και ρήξεις στην ταυτότητα της αιγυπτιώτικης παροικίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από την Αλεξάνδρεια του «αίµατος» στην Αίγυπτο του Νάσσερ: συνέχειες και ρήξεις στην ταυτότητα της αιγυπτιώτικης παροικίας"

Transcript

1 Από την Αλεξάνδρεια του «αίµατος» στην Αίγυπτο του Νάσσερ: συνέχειες και ρήξεις στην ταυτότητα της αιγυπτιώτικης παροικίας Μανώλης Μαραγκούλης «Ο αποικιακός κόσµος είναι ένας κόσµος µανιχαϊκός» Frantz Fanon, Οι κολασµένοι της γης «Ότι έµαθαν οι Αιγύπτιοι απ τους ξένους, το έµαθαν όχι µε τη θέληση των ξένων αλλά ενάντια σ αυτήν» Οδυσσέας Παναγιώτου, Σκέψεις για την «εκπολιτιστική» αποστολή των αποδήµων στις παροικίες Με την παρούσα εργασία επιχειρούµε να διερευνήσουµε µια σειρά από ποικίλες αναπαραστάσεις των σηµαντικότερων ιστορικών γεγονότων του αιγυπτιακού λαού από το 1882 έως το 1956, τις οποίες παράγουν και αναπαράγουν οργανικοί διανοούµενοι των θεσµικών κέντρων εξουσίας, ή υποβάλλουν σε κριτική ανασκόπηση ετερογενείς κοινότητες λόγιων, λογοτεχνών, διανοητών και δηµοσιογράφων της ελληνικής παροικίας στην Αίγυπτο η εξέτασή τους καταδεικνύει την ιδιάζουσα θέση της στο αποικιακό σύστηµα καταµερισµού εξουσίας και γνώσης, τη συγκρότηση του ιδρυτικού ιδεολογήµατος και την κλίµακα των µεταβολών τής συλλογικής ταυτότητάς της. Για να διαλευκανθούν τα µέσα και οι τρόποι µε τους οποίους προσλαµβάνουν και υποδέχονται τα κινήµατα αντίστασης των Αιγυπτίων οι διαµορφωτές της ιδεολογίας της παροικίας, οι επίσηµοι φορείς της οποίας την τοποθετούν στη ύση, έχοντας την πεποίθηση ότι τα µέλη της είναι πρωτοπόρα της ευρωπαϊκής «εκπολιτιστικής αποστολής», πρόκειται να αξιοποιήσουµε, αναπροσαρµόζοντας στα ιδιαίτερα συµφραζόµενα του αντικειµένου εξέτασης, ορισµένες από τις µεθόδους ανάλυσης του αποικιακού τύπου Λόγου που έχει επεξεργαστεί ο Edward Said στις µελέτες του για τον Οριενταλισµό, την αποικιακή και αντι-αποικιακή κουλτούρα, και οι οποίες τροφοδοτούνται ανελλιπώς από τις µετααποικιακές και τις subaltern σπουδές. Η συγκρότηση της ταυτότητας της ελληνικής παροικίας, του «µικρού λευκού» στο αποικιακό έδαφος, συναρτάται και εξαρτάται, σε διαφορετικό κατά περίπτωση βαθµό, από ένα πλέγµα τριών παραγόντων: τη βρετανική αποικιοκρατία, το αιγυπτιακό αντι-αποικιακό κίνηµα και την εµπλοκή του µητροπολιτικού κέντρου. Οι δυο πρώτοι συνιστούν το 1

2 κατεξοχήν δίπολο αντιπαλότητας στο χώρο όπου εδαφικοποιείται και δραστηριοποιείται η παροικία. Κατά συνέπεια η κατασκευή της εικόνας του ενός από τους δυο πόλους εµπεριέχει υπόρρητα ή φανερά και την εικόνα του άλλου: ανάµεσα στα δυο κυρίαρχα πορτρέτα µπορούµε να διακρίνουµε ευκρινώς το κοσµοείδωλο της αλληλεξαρτηµένης, αλληλένδετης και διιστάµενης, συνάµα, παροικιακής ταυτότητας. Ταυτόχρονα, δεδοµένου ότι το ευρύ χρονικό άνυσµα των ανταποκρίσεων ξεκινά από τις απαρχές εγκαθίδρυσης του αγγλικού αποικιακού συστήµατος στην Αίγυπτο, συνεχίζει µε την κορύφωση, την κλιµακούµενη φθορά και φτάνει µέχρι την κατάρρευσή του, θα επιχειρήσω να τις συνεξετάσω αντιστικτικά για να συσχετιστούν µε το εκάστοτε ιστορικό πλαίσιο αναφοράς και να διαλευκανθούν τα δίκτυα των θυγατρικών ή διιστάµενων σχέσεών τους. Το ρεύµα εγκατάστασης στο αιγυπτιακό έδαφος Ελλήνων από διάφορες περιοχές του ελλαδικού κράτους και από εκείνες των οθωµανικών κτήσεων κλιµακώνεται µε αυξητικούς ρυθµούς κατά τη δεκαετία του 1860, γεγονός που συµβαδίζει µε ανάλογο φαινόµενο ευρωπαϊκού χαρακτήρα. Από το 1863, εξάλλου, ξεκινά η αποκαλούµενη χρυσή εποχή του χεδίβη Ισµαήλ, ο οποίος διακηρύσσει θριαµβευτικά ότι επί των ηµερών του «η Αίγυπτος δεν ανήκει πλέον στην Αφρική, αλλά είναι τµήµα της Ευρώπης». Στα 1869 οργανώνονται µεγαλειώδεις τελετές για να εορταστούν τα εγκαίνια της διώρυγας του Σουέζ. Μερικά χρόνια αργότερα, στα 1876, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης σπατάλης, της διαφθοράς της Αυλής και των υπέρογκων υψηλότοκων δανείων, µεγάλο µέρος των οποίων, ωστόσο, δεν είχε εισπραχθεί, επιβάλλεται στη χώρα αγγλο-γαλλικός οικονοµικός έλεγχος µε σκοπό να διασφαλιστεί η εξόφληση των χρεών στους Ευρωπαίους πιστωτές. Με παρέµβαση των ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών, ο µέχρι πρότινος εξυµνούµενος ως πεφωτισµένος ανατολίτης ηγεµόνας Ισµαήλ, εκθρονίζεται στα Το αξίωµα παραχωρείται στο γιο του Tawfiq, ο οποίος αποδεικνύεται πιο πειθήνιος στις εντολές της επιτροπής οικονοµικού ελέγχου. Παράλληλα, όµως, εκδηλώνονται αντιδράσεις από τµήµατα νεαρών διανοουµένων, φιλελεύθερων πασάδων διεκδικώντας τη σύσταση αντιπροσωπευτικής Βουλής ως µέσον περιορισµού της απολυταρχικής χεδιβικής διακυβέρνησης και αξιωµατικών του στρατού, που επιζητούν την αντικατάσταση των Τουρκο-Κιρκάσιων στρατιωτικών από Αιγύπτιους. Έτσι σχηµατίζεται ένα εθνικο-απελευθερωτικού τύπου κίνηµα µε κεντρικό σύνθηµα: «Η Αίγυπτος στους Αιγύπτιους». Του αντιπολιτευτικού αυτού ρεύµατος ηγείται ο αντισυνταγµατάρχης Ahmed Urabi. Τον Σεπτέµβριο του 1881ο Urabi απαιτεί από τον Tawfiq την παραίτηση του Υπουργού των Στρατιωτικών και την υλοποίηση του αιτήµατος για ανακήρυξη Συντάγµατος. Τις εσωτερικές διαφορές ανάµεσα στον Tawfiq και στο κίνηµα του Urabi υποθάλπουν 2

3 συστηµατικά οι διπλωµατικοί εκπρόσωποι της Αγγλίας και της Γαλλίας προς όφελος των στρατηγικών συµφερόντων των κυβερνήσεών τους. Κρίσιµο γεγονός αυτής της δραστηριότητας είναι ο κατάπλους αρκετών πλοίων του αγγλικού και γαλλικού στόλου, ανάµεσά τους και δυο ελληνικών θωρηκτών, στην Αλεξάνδρεια τον Μάιο του 1882, µε το πρόσχηµα ότι ενδιαφέρονται να προστατεύσουν τη ζωή και τις περιουσίες των Ευρωπαίων κατοίκων από ενδεχόµενη εξέγερση των Αιγυπτίων. Στις 11 Ιουνίου ο διαπληκτισµός ενός Μαλτέζου µε έναν ιθαγενή, ο οποίος κατέληξε στο µαχαίρωµα και τον θάνατο του δευτέρου, λειτούργησε σαν θρυαλλίδα για να ξεσπάσει η συσσωρευµένη οργή ποικίλων στρωµάτων του αιγυπτιακού λαού. Αµέσως επακολούθησαν πολύωρες ταραχές µε αρκετούς τραυµατίες και νεκρούς και από τις δύο πλευρές. Για τις αιτίες και την αφορµή που οδήγησαν στα αιµατηρά γεγονότα της 11 ης Ιουνίου, τις συµπλοκές µεταξύ Ευρωπαίων και Αιγυπτίων, τη µαζική φυγή των Ελλήνων παροίκων, τον βοµβαρδισµό της Αλεξάνδρειας από τον αγγλικό στόλο στις 11 Ιουλίου και την πυρπόληση της ευρωπαϊκής συνοικίας, παράγεται από την επαύριον των γεγονότων κιόλας ένα εξαιρετικά πλούσιο, ιδεολογικά συνεκτικό και ποικιλόµορφο ειδολογικά κειµενικό corpus, το οποίο συµπεριλαµβάνει χρονογραφικού τύπου µονογραφίες, δηµοσιογραφική αρθρογραφία, αποµνηµονεύµατα, δηµώδες κυπριακό τραγούδι, διπλωµατικές εκθέσεις και αναφορές. Αυτό το πρωτογενές αρχείο λόγων αποτελεί την, θεωρούµενη ως αξιόπιστη, πηγή άντλησης πληροφοριών και τεκµηρίων για ανάλογου περιεχοµένου µεταγενέστερα κείµενα, οι συγγραφείς των οποίων αναδηµοσιεύουν επιλεκτικά κάποια αποσπάσµατά του, τα ενσωµατώνουν στη δική τους αφήγηση, τα επικαλούνται ή επικυρώνουν το περιεχόµενό τους µε δικές τους κρίσεις. Κατ αυτό τον τρόπο το ιδρυτικό «καθεστώς αλήθειας» επικαιροποιείται, κάθε φορά που το αντι-αποικιακό αιγυπτιακό κίνηµα προκαλεί παροικιακές ανταποκρίσεις, επαληθεύεται και επανεδραιώνεται η ισχύς του λειτουργώντας, ταυτόχρονα, πολλαπλασιαστικά, αφού το καινούριο υλικό που απλώνεται και σε άλλα είδη λόγου, για παράδειγµα περιηγητικά κείµενα, πολιτικές πραγµατείες, σχολικά εγχειρίδια 1, προστίθεται στο ήδη υπάρχον. Η ανθεκτική αυτή αλυσίδα συνέχειας πρόκειται να διαρραγεί κατά τη µεταπολεµική περίοδο, η οποία νοηµατοδοτείται από το µετα-αποικιακό σκηνικό, µέσα 1 Βλ. ενδεικτικά το εγχειρίδιο ιστορίας της Έκτης ηµοτικού των κοινοτικών εκπαιδευτηρίων. Χατζηπέτρου Μιχαήλ Χ., Ιστορία της νεωτέρας Ελλάδος µετά συνοπτικής ιστορίας της νεωτέρας Αιγύπτου, Αλεξάνδρεια 1941, 114: «κατά το 1882 εξερράγησαν εις την Αλεξάνδρειαν αιµατηρόταται ταραχαί υπό την αρχηγίαν του Αραµπή πασά, αι οποίαι κατέληξαν εις σφαγάς των Ευρωπαίων. Οι στρατιώται του Αραµπή αφού ηνώθησαν και µε τον ιθαγενή όχλον, εχύθησαν εις όλας τας συνοικίας της Αλεξανδρείας και ήρχισαν να λεηλατούν, να πυρπολούν τα καταστήµατα και να κατασφάζουν τους Ευρωπαίους». 3

4 από τη συνολική επανεξέταση της γενεαλογίας της δεσπόζουσας παροικιακής ιδεολογίας. Ας πάρουµε όµως τα πράγµατα από την αρχή. Το κείµενο, στο οποίο προσφεύγουν συχνότερα όσοι ασχολούνται κατά περιόδους µε την επανάσταση του Urabi αξιολογώντας το ως «περισπούδαστον έργον» 2 για το θέµα που πραγµατεύεται, είναι η εκατόν ενενήντα µιας σελίδων ιστοριογραφικού τύπου µονογραφία του Νικολάου Σκωτίδη µε τίτλο Η εν Αιγύπτω κρίσις εν έτει 1881 και 1882, η συγγραφή της οποίας ολοκληρώθηκε στην Αλεξάνδρεια στις 5 Οκτωβρίου 1882 και εκδόθηκε στην Αθήνα στα Στο περιεχόµενο του έργου επικεντρώνουν την κριτική τους και οι πιο αντιπροσωπευτικοί από την κοινότητα της µεταπολεµικής αριστερής διανόησης επιχειρώντας µια αναστοχαστική αναδίφηση των περασµένων. Ο Νικόλαος Σκωτίδης υπογράφει το κείµενό του ως «Υποπρόξενος Γραµµατέας του εν Αλεξανδρεία Πολιτικού Πρακτορείου και Γενικού Προξενείου της Ελλάδος». Στη θέση αυτή υπηρέτησε από το 1879 έως το Κατά συνέπεια, τόσο από τα διαθέσιµα βιογραφικά στοιχεία, όσο και από τη δήλωση του ίδιου στον πρόλογο, αλλά και από το περιεχόµενο, συνάγεται ότι υπήρξε αυτόπτης µάρτυρας των γεγονότων και ότι οµιλεί ως φορέας αντιλήψεων ενός θεσµικού κέντρου εξουσίας 3. Λαµβάνοντας υπόψη όλες τις προαναφερόµενες παραµέτρους πρόκειται να διεξέλθω το θέµα εστιάζοντας στη µελέτη και ανάλυση της αφήγησης των προαναφερόµενων επεισοδίων, που διατρέχει το κείµενο αυτό, συνεξετάζοντας το λεξιλόγιό του µε άλλους οµόλογους ή αντιπαραθετικούς τύπους Λόγου. Η προλογική δήλωση του συγγραφέα ότι «παρέστην απ αρχής µάρτυς των περιπετειών του αιγυπτιακού δράµατος» και µάλιστα από διπλωµατική θέση, γεγονός που του προσδίδει υψηλό κοινωνικοπολιτισµικό κεφάλαιο και πρόσβαση στη γνώση ενός µεγάλου φάσµατος εµπιστευτικών εγγράφων, καθώς και η απεύθυνση προς «τοις συνδεοµένοις στενώς µετά της εν Αιγύπτω µεγάλης ηµών αποικίας», δηλ. τους κύκλους ιθυνόντων, συνιστούν µια ισχυρή βάση αξιόπιστης αφήγησης για το προσφερόµενο «ενδιαφέρον ανάγνωσµα». 4 Έτσι, οι τυχόν αντιρρήσεις του υποψιασµένου αναγνωστικού κοινού κάµπτονται χωρίς πολλές αντιστάσεις. Στην εισαγωγή, επιχειρώντας µια σε βάθος χρόνου αναδροµή στην ιστορία της Αιγύπτου, ο Σκωτίδης σκιαγραφεί το αρχέγονο πορτρέτο του Αιγύπτιου ως «αγαθού άγριου», το οποίο αλλοιώνεται από τη στιγµή που 2 Βλ. Μιχαηλίδης Ευγένιος, «Ο αιγυπτιώτης ελληνισµός εν τη νεωτέρα ιστορία», Εκκλησιαστικός Φάρος, τόµ. 28 ος, Αλεξάνδρεια 1929, Βλ. Καζαµίας Αλέξανδρος, «Το ιµπεριαλιστικό φρόνηµα του έθνους. Η εκστρατεία του Τρικούπη στην Αίγυπτο, Μάιος-Ιούνιος 1882», ηµάδης Κων. Α., επιµ., Ο ελληνικός κόσµος ανάµεσα στην εποχή του ιαφωτισµού και στον εικοστό αιώνα, τόµ. Β, Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα 2007, Βλ. Σκωτίδης Νικόλαος, Η εν Αιγύπτω κρίσις εν έτει 1881 και 1882, τυπ. Παρνασσός, Αθήνα

5 ασπάζεται το Ισλάµ και επανέρχεται στην αρχική του µορφή µε την έλευση των Ευρωπαίων: «Εν γένει δε ο Αιγύπτιος παρίσταται ως φίλος µεν του κέρδους, πράος δε τον χαρακτήρα και φιλήδονος, υπήκοος τοις Νόµοις και ταις Αρχαίς, και φίλος των ξένων, της εργασίας και της προόδου Αφ ης εποχής το του Μωάµεθ θρήσκευµα επεκράτησεν εν Αιγύπτω, ο χαρακτήρ και τα έθιµα του αιγυπτιακού λαού µετεβλήθησαν. Εγένετο φανατικός, αρειµάνιος και άξενος. Βαθµηδόν όµως και κατ ολίγον δια της µετά Ευρωπαίων επιµιξίας, ήρξατο επανερχόµενος εις τας παλαιάς αυτού έξεις, αποβάλλων το αρειµάνιον αυτού ήθος» 5. Στη συνέχεια διαπιστώνει µε θλίψη ότι η θετική επίδραση του ευρωπαϊκού στοιχείου εξανεµίστηκε µε ταχείς ρυθµούς το τελευταίο διάστηµα. Η ευθύνη για την µεταστροφή επιρρίπτεται στον Urabi και στους υποστηρικτές του, τους αποκαλούµενους φανατικούς ισλαµιστικούς κύκλους µε τα «δηλητηριώδη και εξεγερτικά διδάγµατα εν τοις Τζαµίοις και καφενείοις» 6. Τόσο γρήγορα αποφλοιώθηκε το επίπλαστο πολιτισµένο προσωπείο και επανεµφανίστηκε στη θέση του το βάρβαρο πρόσωπο του αιγυπτιακού λαού. Η αποκαλυπτική ηµέρα για την επιβεβαίωση της διαδεδοµένης από καιρό «φήµη[ς] περί σφαγής των εν Αλεξανδρεία Ευρωπαίων υπό του ιθαγενούς όχλου» 7 γίνεται η 11 η Ιουνίου Την αφορµή της θεωρούµενης προµελετηµένης «επιθέσεως» 8 έδωσε το προαναφερόµενο επεισόδιο, το οποίο ο Σκωτίδης νοηµατοδοτεί διαφορετικά µιλώντας αόριστα για κάποια έριδα µεταξύ «Ευρωπαίων τινών και Φελλάχων», κατά την οποία σκοτώθηκαν ένας Μαλτέζος και ένας ιθαγενής. Συνεχίζοντας παρατηρεί ότι «εντός ηµισείας ώρας» εισόρµησαν στον ευρωπαϊκό τοµέα της πόλης «χιλιάδες ιθαγενών [οι οποίοι] εξωπλίσθησαν διά ροπάλων (ναµπούτ), άτινα προυνόησε να προµηθευθή προ τινων ηµερών ο φανατικός κληρικός Μούσα ελ-ακάτ» 9. Το εξεγερµένο ιθαγενές υποκείµενο εµφανίζεται να αποτελείται από «ρακένδυτο[υς] το πλείστον και γυµνο[ύς] τους πόδας, ανήκον[τες] εις την εσχάτην τάξιν της κοινωνίας» 10. Και ακολουθεί διεξοδικά η περιγραφή της «σφαγής» από την οποία παραθέτουµε το εξής ενδεικτικό απόσπασµα: 5 Ό.π., Ό.π., Ό.π., Ό.π., «Περί την 1 µ.µ της Κυριακής 11/23 Ιουνίου, όµιλοι διάφοροι φελλάχων απετελούντο εν διαφόροις συνοικίαις της Αλεξανδρείας συσκεπτόµενοι περί της ώρας της κατά των Ευρωπαίων επιθέσεως, ην προ πολλών ηµερών εµελέτων», Ό.π., Ό.π., 51. 5

6 «Οι Κανίβαλοι ούτοι διηρέθησαν εις διάφορα στίφη, και διεχύθησαν βαθµηδόν και κατ ολίγον εις άπασαν την πόλιν, εξεµούντες τας αισχροτέρας των ύβρεων κατά των χριστιανών, και κραυγάζοντες «θάνατος εις τους απίστους» [ ] Μόλις εκραύγαζον αγρίως «κτυπάτε τους απίστους» και τα ρόπαλα έπιπτον σωρηδόν επί των θυρών και των παραθύρων των καταστηµάτων τα άγρια στίφη εισήρχοντο εις αυτά, κατέθραυον τας κεφαλάς των ευρισκοµένων εν αυτοίς αόπλων Ευρωπαίων και εξήρχοντο φέροντα την λείαν» 11. Λίγες σελίδες πιο πριν, ωστόσο, αναφέρεται ότι οι Ευρωπαίοι το αµέσως προηγούµενο διάστηµα «δεν έπαυσαν εξοπλιζόµενοι» 12. Την πληροφορία αυτή επιβεβαιώνει και ο Αλφρέδος Μπότσης στο πολυσέλιδο κείµενό του Η επανάστασις της Αιγύπτου εν έτεσι , 13 δηµοσιευµένο δέκα χρόνια ύστερα από εκείνο του Σκωτίδη, από το οποίο δανείζεται τις περιγραφές της «σφαγής» και των λεηλασιών, ενώ συχνά παραπέµπει και στη γαλλική έκδοσή του 14. Το ακραίο ρατσιστικό και οριενταλιστικό λεξιλόγιο για τα υποτελή αιγυπτιακά στρώµατα, στα οποία επιρρίπτεται συλλήβδην και η κατηγορία για την, θεωρούµενη ότι καθοδηγήθηκε από τον Urabi, πυρπόληση των ευρωπαϊκών συνοικιών της Αλεξάνδρειας 15 ύστερα από τον βοµβαρδισµό του αγγλικού ναυτικού, διασταυρώνεται, διανθισµένο και εµπλουτισµένο µε παραπλήσιους επιθετικούς προσδιορισµούς, µε εκείνο του Αλφρέδου Μπότση, του Γεωργίου Μαρµαρά στο έργο του Η καταστροφή της Αλεξάνδρειας και της Πηνελόπης έλτα στο αυτοβιογραφικό της κείµενο Πρώτες Ενθυµήσεις. Η Πηνελόπη έλτα ήταν οχτώ χρονών το καλοκαίρι του Οι Πρώτες Ενθυµήσεις γραµµένες «γύρω στα ή και αργότερα», σύµφωνα µε τον επιµελητή τους Παύλο Ζάννα, αναφέρονται σε περιστατικά της παιδικής της ηλικίας. Αναπλάθοντας τις απόψεις για τους εγχώριους κατοίκους που πρυτανεύουν ανάµεσα στους κύκλους των µεγαλοαστικών αλεξανδρινών οικογενειών, επώνυµα µέλη των οποίων αναλαµβάνουν την ηγεσία της κοινότητας, σηµειώνει: «Για τους φελλάχους είχαµε τη µεγαλύτερη περιφρόνηση, εµείς όλοι οι «άσπροι». Τους θεωρούσαµε σχεδόν κτήνη. Ένας άσπρος έβαζε εµπρός δεκάδες µαύρους και τους έτρεπε σε φυγή. Το να δείρεις Αράπη όχι µόνο 11 Ό.π., Ό.π., Βλ. Μπότσης Αλφρέδος Ν., Η επανάστασις της Αιγύπτου εν έτεσι , Φέξης, Αθήνα 1893, 87: «Ουχ ήττον µεθ όλας τα διαβεβαιώσεις ταύτας οι εν Αλεξανδρεία ιδίως Ευρωπαίοι ήρξαντο οπλιζόµενοι Εντός τριών ηµερών άπαντα τα οπλοπωλεία ήσαν κενά αγορασθέντων πάντων των πιστολίων, τυφεκίων και περιστρόφων». 14 Βλ. Σκωτίδης Νικ., L Egypte contemporaine et Orabi Pasha, Paris, Βλ. Σκωτίδης Νικ., ό.π., 113 και εξής. 6

7 επιτρέπουνταν, αλλά κ επιβάλλουνταν Ήταν κτήνη. Γι αυτό κάθε τους ξύπνηµα, σαν του Άραµπη, ήταν κτηνώδες.» 16 Σ αυτόν τον µανιχαϊκά διαιρεµένο χώρο σε λευκούς πολιτισµένους έποικους και σε σκουρόχρωµους ή «µαύρους» απολίτιστους ιθαγενείς «η γλώσσα του άποικου, όταν µιλάει για τον αποικιοκρατούµενο, είναι µια γλώσσα ζωολογική», 17 παρατηρεί ο Frantz Fanon. Βάσιµα συνάγεται ότι µε το παραπάνω γλωσσικό υλικό κατασκευάζεται µια ακραίας µορφής απαξιωτική και αµαυρωµένη εικόνα του ίδιου του Urabi και των αιγυπτιακών υποτελών στρωµάτων σχηµατίζοντας κατ αντανάκλαση το εναντιόµορφο είδωλό της, εκείνο της πολιτισµένης ελληνικής παροικίας. Η εδαφικότητά της εµφανίζεται να απειλείται θανάσιµα και αναιτιολόγητα κάποιοι µιλούν ακόµη και για συµπεριφορές ακραίας αγνωµοσύνης των Αιγυπτίων 18 - δεδοµένου ότι σε αυτό το συνεκτικό αφηγηµατικό σχήµα αποσιωπάται επιµελώς το θεµελιακό προνοµιακό καθεστώς ύπαρξής της, ενώ υπερτονίζεται ο εκπολιτιστικός και προοδευτικός της χαρακτήρας. Το τελευταίο σκέλος αυτής της συλλογιστικής διαλέγεται µε αντίστοιχη του Cromer, του πρώτου Άγγλου Αρµοστή, ο οποίος διατηρεί την ελπίδα οι µελλοντικές γενιές των Φελλάχων, σε πείσµα της «άγνοιας και της υποτιθέµενης αγνωµοσύνης των Αιγυπτίων», να θυµούνται την πρωταρχικής σηµασίας συµβολή της «αγγλο-σαξωνικής φυλής» στο να ακολουθήσουν τελικά το δρόµο του «πραγµατικού υτικού πολιτισµού» 19. Αναµενόµενη, λοιπόν, είναι η προσδοκία της σωτήριας καταστολής της αιγυπτιακής ανταρσίας. Το κλίµα πανικού και φόβου ανάµεσα στους λιγοστούς Ευρωπαίους που τόλµησαν να παραµείνουν αποκλεισµένοι σε µια βίλα του Ραµλίου αφηγείται στα Αποµνηµονεύµατα οικογένειας προσφύγων ο Φερδινάνδος Φ. Όδδης, σηµαίνων λόγιος της εποχής 20, ο οποίος αναπαριστά τις σκηνές σχεδιαζόµενης σφαγής τους από το αποκαλούµενο «πλήθος των πιθήκων» 21. Μια ισλαµιστική αντιχριστιανική διάσταση στο κίνηµα του Urabi δίνει το δηµώδες 16 Βλ. έλτα Πηνελόπη Σ., Πρώτες ενθυµήσεις, Ερµής, Αθήνα 2000, Βλ. Fanon Frantz, Οι κολασµένοι της γης, µετάφ. Αγγ. Αρτέµη, Κάλβος, Αθήνα 1982, Βλ. Προκοπίου Σωκράτης Α., Νεοέλληνες στην Ασία και Αφρική, πρωτοπόροι του πολιτισµού, τυπ. Ι.. Σοφιανόπουλου, Αθήνα 1930, 182-3: «το έργο των Ελλήνων της Αιγύπτου, που σαν ζωογόνος και ανανεωτική ένεση µπήκε στις φλέβες της άρρωστης χώρας και συνετέλεσε στη σηµερινή ανθηρότητα και ευρωστία της, πράγµα που τους επιφύλαξε κάποτε, στην επανάσταση του Αραµπή το 1882 αντί του µάνα χολή δηλαδή διωγµούς άγριους, σφαγές, εµπρησµούς, διαρπαγές και θηριωδίες αφάνταστες από τον όχλο της Αλεξάνδρειας». 19 Βλ. Cromer, The Earl of, Modern Egypt, Macmillan & Co., London, 1911, Βλ. αναλυτικές βιογραφικές πληροφορίες στο: Ανωνύµου, «Φερδινάνδος Φ. Όδδης (Οδυσσεύς)», Εικοστός Αιών, τχ , Αλεξάνδρεια 7 και 16 Οκτωβρίου 1895, 2-3, Βλ. Όδδης Φ. Φ., Αποµνηµονεύµατα οικογένειας προσφύγων, τυπ. Αν. Βιτάλη, Αλεξάνδρεια

8 κυπριακό τραγούδι Άσµα του βοµβορδισµού της Αλεξανδρείας που έχει ανθολογήσει ο Αθανάσιος Σακελλαρίου 22 : «Αρκίζει ο Αραβήµπεης φωτιάν της πολιτείας Και καίει τους χριστιανούς χωρίς καµµίαν αιτίαν» Ο Σκωτίδης, αφού επιβιβάζεται σε ένα από τα δύο ελληνικά πολεµικά πλοία, «ανυποµόνως και εν αγωνία» περιµένει «την ανατολήν της αυγής της 11 Ιουλίου, καθ ην αι άτακται δυνάµεις της Αιγύπτου ήθελον δώσει λόγον των διαπραχθέντων προ ενός ακριβώς µηνός κατά αόπλων Ευρωπαίων» 23. Το πρωί της 11 ης Ιουλίου λήγει το τελεσίγραφο του Άγγλου ναυάρχου Seymour προς τον Urabi να παραδώσει τα φρούρια και να εγκαταλείψει την Αλεξάνδρεια. Ο Urabi αρνείται να συµµορφωθεί και το αγγλικό ναυτικό αρχίζει σφοδρό βοµβαρδισµό. Αξίζει να παρακολουθήσουµε, όµως, ορισµένα σηµεία από το κείµενο του Σκωτίδη: «ην εκ των ωραιοτέρων ηµερών, ας βλέπει τις εν Αιγύπτω ο ορίζων φαιδρός και διαυγής το αχανές Λιβυκόν πέλαγος γαληνιαίον και ήρεµον µόνον απόγειός τις αύρα εσχηµάτιζε ρυτίδας τινάς επί της επιφανείας της θαλάσσης. Ο ήλιος ανέτειλε στίλβων και µεγαλοπρεπής διά των ακτίνων του δε διέλυσεν αµέσως µικρά τινά νέφη ατµών φαινοµένων εν τοις απωτάτοις σηµείοις του ορίζοντος Ακριβώς την 7 ην ώραν της πρωΐας µέγας κρότος πυροβόλου αντήχησεν εν τω κενώ. Ήτο το σύνθηµα του βοµβαρδισµού εκπεµφθέν εκ της Ναυαρχίδος Μυριάδες πτηνών περιδεών και φωναζόντων απεµακρύνοντο της ξηράς Από της 3 ης ώρας οι πυροβολισµοί ηλαττώθησαν επαισθητώς, περί την 4 ην δε ώραν, ότε προσήλθεν εις βοήθειαν των τριών θωρηκτών ο «Παράβολος», εσίγησεν εντελώς Εν µια και µόνη ηµέρα η θαλασσοκράτωρ ύναµις απέδειξεν, ότι η κατά τα τελευταία έτη µακροθυµία αυτής δεν ήτο ένδειξις αδυναµίας.» 24 Η αγγλική επέµβαση, µε τη «µεγαλοπρεπή εικόνα του βοµβαρδισµού των φρουρίων της Αλεξάνδρειας» 25, που οδήγησε στην εδαφική κατοχή της Αιγύπτου, αναπαρίσταται όχι µόνο νοµιµοποιηµένη αλλά και προσδοκώµενη εµφανίζεται ως σύµβολο της κατίσχυσης του δυτικού πολιτισµού στην αναµέτρησή του µε την ανατολική βαρβαρότητα. Υποτίθεται ότι έγινε για να προστατεύσει τα συµφέροντα της ελληνικής παροικίας και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών πληθυσµών, για να αποκαταστήσει τη διασαλευθείσα τάξη και νοµιµότητα και για να 22 Βλ. Σακελλαρίου Αθ. Α., «Άσµα του βοµβορδισµού της Αλεξάνδρειας», Τα κυπριακά, τόµ. 2 ος, Αθήνα 1891, Βλ. Σκωτίδης Νικ., ό.π., Ό.π., Ό.π.,

9 αναλάβει το αγγλικό έθνος το υψηλό ηθικό χρέος ώστε «η Αίγυπτος και πάλιν να χρησιµεύση ως σπουδαία εστία πολιτισµού εν τη Αφρική» 26. Ο αυτοαναφορικός αφηγητής στο κείµενο του Όδδη, αφού διαφύγει τον κίνδυνο, συναντά στο δρόµο τον πρώτο Άγγλο στρατιώτη. Ενθουσιασµένος αναφωνεί και δηλώνει σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο: «- Ζήτω η γηραιά και φιλάνθρωπος Αλβιών! Κατά τας τροµεράς εκείνας στιγµάς πάντες ήµεν Αγγλόφιλοι.» 27 Ο Ιωάννης Λαµπρίδης στην αποκαλούµενη πολιτική µελέτη του Ο εν Αιγύπτω σύγχρονος ελληνισµός, τυπωµένη στην Αθήνα στα 1904, υποστηρίζει ότι οι Έλληνες οφείλουν να είναι «θερµότατοι ευχέται της επί µακρόν παγιώσεως των Άγγλων εν ταις νυν αφρικανικαίς αυτών κτήσεσι» καθότι υπό την προστασία τους «προάγονται και θα προαχθώσιν έτι µάλλον ποικίλα και ύψιστα συµφέροντα του Ελληνισµού καθ όλην την Αφρικήν» 28. Κατά συνέπεια η αγγλική κατοχή δε συµβάλλει µόνο στον εκπολιτισµό της αιγυπτιακής κοινωνίας, αλλά δηµιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον που ευνοεί και ενθαρρύνει την ανάλογη αποστολή της παροικίας η δεσπόζουσα ιδεολογία της γίνεται αναπόσπαστο τµήµα του αποικιακού Λόγου και µάλιστα στην πιο ακραία εκδοχή του, δεδοµένου ότι αποµιµείται µε υπερβάλλοντα ζήλο το αποικιακό ιδίωµα του κυρίαρχου. Η συνέχεια της δεσπόζουσας ιδεολογίας και οι απαρχές της αµφισβήτησης Ο ιδρυτικός µύθος, που κατασκευάζει µια σκοτεινή εικόνα για το εθνικοαπελευθερωτικό αιγυπτιακό κίνηµα του Urabi και µια ακηλίδωτη για το αποικιακό σύστηµα, συµβάλλει θεµελιακά στη δόµηση της δεσπόζουσας παροικιακής ταυτότητας συνεχίζει να τροφοδοτεί µε συναφές λεξιλόγιο και τις αφηγήσεις για τη thawra (επανάσταση) του Saad Zaghloul, που εκδηλώθηκε στα 1919 διεκδικώντας το δικαίωµα της αυτοδιάθεσης και αυτοκυβέρνησης. Παραλείποντας να επεκταθούµε στην εξαιρετικά πλούσια πρωτογενή βιβλιογραφία της εποχής, περιοριζόµαστε να αναφερθούµε ενδεικτικά στο πολυσέλιδο κεφάλαιο «Η Αλεξάνδρεια του τρόµου και του αίµατος» από το κείµενο του δηµοσιογράφου Ηρακλή Λαχανοκάρδη Παλαιά και νέα Αλεξάνδρεια που δηµοσιεύτηκε στα Ο συντάκτης 26 Ό.π., Βλ. Όδδης Φ. Φ., ό.π., Βλ. Λαµπρίδης Ι., Ο εν Αιγύπτω σύγχρονος ελληνισµός, τυπ. Π.. Σακελλαρίου, Αθήνα 1904, Βλ. Λαχανοκάρδης Ηρακλής, Παλαιά και νέα Αλεξάνδρεια, Πατριαρχικό τυπογραφείο, Αλεξάνδρεια 1927,

10 του επιχειρεί να συνδέσει σε µια γραµµική, σειριακή ακολουθία τα γεγονότα του 1882 µε τις «σφαγές» του Για την περιγραφή των πρώτων χρησιµοποιεί το βιβλίο του Σκωτίδη, θεωρώντας ότι είναι «εκ των πλέον αυθεντικών συγγραµµάτων» 30 από όσα γράφτηκαν για το ζήτηµα, από το οποίο αναδηµοσιεύει αυτούσια τα σχετικά κεφάλαια. Για «τας αιµατηράς σελίδας της συγχρόνου αλεξανδρινής ιστορίας» 31, που παρουσιάζονται µε αρκετές λεπτοµέρειες κάτω από τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Η ανθρωποσφαγή του 1921», οµιλεί ο ίδιος από τη θέση του αυτόπτη µάρτυρα χρησιµοποιώντας ανάλογες εκφράσεις µε εκείνες του Σκωτίδη. Οι οργανωµένες αντιδράσεις των Αιγυπτίων στα σχέδια της βρετανικής αποικιακής αρχής να επιβάλει µονοµερώς τη µορφή διακυβέρνησης της χώρας τους µετά το πέρας του Πρώτου Παγκόσµιου Πολέµου αποδίδονται στα «άτοπα εθνικιστικά κηρύγµατα και τον τυφλόν φανατισµόν ανευθύνων ροπαλοφόρων και χαµινίων του κατωτάτου όχλου» 32. Ωστόσο, κατά τον Μεσοπόλεµο, εξαιτίας της ωριµότερης ανάπτυξης του αιγυπτιακού κινήµατος, σε συνδυασµό µε τις αλλαγές στο διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον, για παράδειγµα την επικράτηση της µπολσεβίκικης επανάστασης και την εξάπλωση των αντι-αποικιακών κινηµάτων σε πολλές περιοχές της Αφρικής και της Ασίας, η αποικιοκρατία αρχίζει να εισέρχεται σε περίοδο κρίσης αντιπροσώπευσης, η οποία αντανακλάται και στον παροικιακό µικρόκοσµο, όπου, υπό το κράτος της αγωνίας για τις επικείµενες µεταρρυθµίσεις, όπως την κατάργηση του προνοµιακού καθεστώτος των διοµολογήσεων και των Μικτών ικαστηρίων, όλο και συχνότερα ακούγεται η έκκληση από πολλούς για υποβολή ρεαλιστικών σχεδίων και για επείγουσα υλοποίηση προγραµµάτων αναπροσαρµογής στις µεταβαλλόµενες αιγυπτιακές συνθήκες. Η πιο προωθηµένη φωνή στο πλαίσιο αυτού του ρεύµατος αναπροσανατολισµού κατευθύνσεων είναι του Σακελλάρη Γιαννακάκη, ηγετικής προσωπικότητας της µαρξιστικής διανοητικής κοινότητας. Παραµονές του Συνεδρίου του Montreux (Απρίλιος-Μάιος 1937) προσκαλεί τους οµοεθνείς του να «αποδείξουµε εµπράκτως (όχι µε λόγια) στους Αιγυπτίους ότι είµαστε ειλικρινείς τους φίλοι. Ότι είµαστε έτοιµοι να υποστούµε µαζύ τους τες χαρές και τες λύπες τους µέσα στα κάδρα των νόµων της ανεξαρτήτου πατρίδας τους» 33. Από τότε, λοιπόν, αρχίζει να γίνεται εµφανής η παρουσία ενός αντιρρητικού αριστερού ρεύµατος σκέψης, το οποίο θα ωριµάσει µεταπολεµικά 30 Ό.π., Ό.π., Ό.π., Βλ. Γιαννακάκης Σ. Μ., «Ενόσω δεν είνε ακόµη αργά», Παναιγύπτια, τχ , Αλεξάνδρεια 24 Απριλίου-1 Μαΐου 1937,

11 συστήνοντας τη δική του «δοµή αίσθησης», όπου το διακριτό λεξιλόγιο των φορέων του εντάσσεται σε µια στρατευµένη γραµµατική αµφισβήτησης και ανασκευής του ιδρυτικού και ηγεµονικού «καθεστώτος αλήθειας», το οποίο κυριάρχησε επί µακρόν χάρη και στη συναίνεση που του παρείχαν σιωπηρά ή φανερά τα εξαρτηµένα στρώµατα της παροικίας. Στο βαθµό που τα αναλογούσε ήσαν ευνοηµένα από τον αποικιακό καταµερισµό εργασίας συγκρινόµενα µε τα ιθαγενή υποτελή στρώµατα. Η αντι-αφήγηση του αποικιακού παρελθόντος Το µεταπολεµικό µετα-αποικιακό σκηνικό, όπως είναι εύλογο, επηρεάζει αποφασιστικά τις συνθήκες διαβίωσης της παροικία. Η αποκληθείσα επανάσταση της 23 ης Ιουλίου 1952, καθοδηγηµένη από το κίνηµα των Ελεύθερων Αξιωµατικών, ανατρέπει το παλιό εξαρτηµένο καθεστώς. Ο Gamal Abdel Nasser, ως πρόεδρος της αιγυπτιακής κυβέρνησης, το καλοκαίρι του 1956 αναγγέλλει την εθνικοποίηση της διώρυγας του Σουέζ. Ακολουθεί η κήρυξη του πολέµου από τον συνασπισµό Αγγλίας-Γαλλίας-Ισραήλ και η αποτυχία τους να επιβάλουν τη θέλησή τους. Στο µεταξύ ο αντι-βρετανικός αγώνας των Ελληνοκυπρίων έχει τους δικούς του µάρτυρες, ενώ το ελλαδικό µητροπολιτικό κέντρο, µε τη συνέργεια των διπλωµατικών αρχών και των κοινοτικών ηγεσιών, επεµβαίνει απροκάλυπτα στα εσωτερικά της παροικίας επιχειρώντας να καταστείλει το αριστερό κίνηµά της. Η ηγεσία του διεκδικεί τον εκδηµοκρατισµό της κοινοτικής διοίκησης και ταυτόχρονα επικροτεί τις νίκες του εθνικού αντι-αποικιακού αιγυπτιακού κινήµατος συµµετέχοντας ενεργά στις λαϊκές κινητοποιήσεις και συστήνοντας ελληνικά τµήµατα πολιτοφυλακής κατά τον πόλεµο του Σουέζ. Η µαρξιστική διανοητική κοινότητα της γενιάς του Στρατή Τσίρκα, ανάµεσα σε άλλα ζητήµατα, εστιάζει τον αντίλογό της, ιδιαίτερα κατά τη δεκαετία 50, και στην αποκατάσταση της «αλήθειας» όσον αφορά στο αιγυπτιακό εθνικο-απελευθερωτικό κίνηµα αναλαµβάνοντας το εγχείρηµα να το εξιστορήσει εξ αρχής από την οπτική των υπάλληλων παροικιακών στρωµάτων. Με άλλα λόγια, επιδιώκει να χαρτογραφήσει και να αποκαλύψει τις λανθάνουσες και αποσιωποιηµένες ως τότε σχέσεις αλληλεγγύης, τα συγγενικά οράµατα και τις παραπλήσιες συνθήκες διαβίωσης αποσκοπώντας στην ανακατασκευή της παροικιακής συλλογικής ταυτότητας, µε την προϋπόθεση ότι θα συντελείται ταυτόχρονα η απο-αποικιοποίηση της συνείδησης. Τα µέλη της, εκπαιδευτικοί, δηµοσιογράφοι, λογοτέχνες, καλλιτέχνες, δικηγόροι, ιατροί, υπάλληλοι και στελέχη ελληνικών επιχειρήσεων κ.λπ., αξιοποιούν 11

12 εκ παραλλήλου ετερογενείς µορφές λόγου που συµπεριλαµβάνουν προκηρύξεις, διαλέξεις, µελέτες, πυκνή αρθρογραφία από τα δηµοσιογραφικά έντυπα της Φωνής και του Πάροικου, αφιερώµατα στους ηγέτες και στην ιστορική διαδροµή του αιγυπτιακού κινήµατος, µεταφράσεις κειµένων Αιγύπτιων διανοητών, λογοτεχνών και πολιτικών. ηµοσιεύονται αποσπάσµατα από την αυτοβιογραφική τριλογία του Taha Hussein El-Ayam (Μέρες), σελίδες από το µυθιστόρηµα Ηµερολόγιο ενός δικαστή του Tawfiq al-hakim, ενώ κυκλοφορεί σε αυτοτελή έκδοση το πολιτικό µανιφέστο Η φιλοσοφία της επαναστάσεως του Gamal Abdel Nasser 34. Η λογοτεχνική γραφή γίνεται, σε αρκετές περιπτώσεις, το αντηχείο του αντι-αποικιακού διανοητικού κλίµατος ο επώνυµος συγγραφέας αναλαµβάνει να αρθρώσει, διαθλασµένες στο λογοτεχνικό πεδίο, τις αγωνίες και τις προσδοκίες µιας καταπιεσµένης συλλογικότητας 35. Το συλλογικό όραµα γίνεται αναπόσπαστο στοιχείο της ατοµικότητας και αντίστροφα. Στο πλαίσιο αυτό ο Τσίρκας, αξιοποιώντας ποικίλους τύπους λόγου, ξεκινά το δικό του voyage in στο καταγωγικό παρελθόν. Στη φιλολογική µελέτη Ο Καβάφης και η εποχή του παραθέτει κάποιες χαρακτηριστικές περιγραφές για το κίνηµα του Urabi, τις σχολιάζει και αφορµάται για την υπονόµευση του δεσπόζοντος «καθεστώτος αλήθειας» αποβλέποντας στην αντικατάστασή του µε ένα καινούριο: «στις 11 Ιουνίου 1882, ο όχλος σκότωσε ξένους υπηκόους στην Αλεξάνδρεια. Αγγλία και Γαλλία, που ενδιαφέρονταν ιδιαιτέρως για την προστασία των ξένων, επεµβαίνουν. Η κατάστασις προσέλαβε χαρακτήρα ξενηλατικόν, επήλθον σφαγαί και λεηλασίαι εις Αλεξάνδρειαν, οι Άγγλοι απεβιβάσθησαν. Όποιο ελληνικό βιβλίο κι αν ανοίξεις, θα βρεις αυτή την εκδοχή. Επί ολόκληρες γενιές, τα ελληνόπουλα της Αιγύπτου αυτά διδάσκονταν κι αυτά κατάντησαν να πιστεύουν. Μα ιδού ποια είναι η αλήθεια» 36. Αµέσως παρακάτω υποστηρίζει ότι η «σφαγή» ήταν ένα «µεγάλο ψέµα για να δικαιολογηθεί ο βοµβαρδισµός και η κατοχή» 37 ενώ, αντ αυτού, επρόκειτο για µια καλοσχεδιασµένη επιχείρηση του χεδίβη στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει τη διατήρηση της εξουσίας του. Ο Τσίρκας, για να τεκµηριώσει τις απόψεις του, επικαλείται τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκέντρωσε ο φίλος του Urabi Άγγλος ποιητής Wilfred Scawen Blunt. Ανάλογες αντιλήψεις συµµερίζονται, εξάλλου, πολλά µέλη της αριστερής διανοητικής κοινότητας τόσο για τα γεγονότα του 34 Βλ. Γκαµάλ Άµπντ ελ-νάσερ, Η φιλοσοφία της επαναστάσεως, µετάφ. Ε. Σ. ηµητριάδη, Κάιρο Βλ. ενδεικτικά Βοΐσκου Ελένη, Ο παλµός της ζωής µας, Κάιρο Βλ. Τσίρκας Στρ., Ο Καβάφης και η εποχή του, Κέδρος, 8 η έκδ., Αθήνα 1987, Ό.π.,

13 όσο και για βίαια επεισόδια κατά την επανάσταση του , αλλά και για την πυρκαγιά που ξέσπασε στις 25 Ιανουαρίου του 1952 στο Κάιρο 40, κατά την οποία καταστράφηκε, ανάµεσα σε άλλα κτίρια, το ξενοδοχείο Shepherd, προσφιλής χώρος διαµονής για τους Ευρωπαίους περιηγητές και ταξιδιώτες. Η αντίληψη ότι οι µυστικές υπηρεσίες των κατασταλτικών µηχανισµών της αποικιακής αρχής σε συνεργασία µε εκείνες της τοπικής εξουσίας εφαρµόζουν στρατηγικές δυσφήµισης και υπονόµευσης του αιγυπτιακού αντιστασιακού κινήµατος, εκµεταλλευόµενες για δικό τους όφελος οργανωτικές αδυναµίες του ή εξωθώντας τεχνηέντως τις εσωτερικές διχογνωµίες στα άκρα, διαθλάται στο µυθιστορηµατικό πρόσωπο του Μπρουκς στη Νυχτερίδα του Τσίρκα. Ο Ζακ, ο Ελβετός µεσήλικας εραστής της Μαρί-Κλωντ, φίλης της Νάνσυ, αφηγείται το περίπλοκο δίκτυο δυσκολιών που αντιµετώπιζε ο Άγγλος δικαστής, αρµόδιος να συλλέξει το πραγµατολογικό υλικό για τις βιαιοπραγίες του Μαΐου Για να εξιχνιάσει τις περιστάσεις και να οδηγηθεί σε αντικειµενικά συµπεράσµατα, σύµφωνα µε τον αφηγητή, ο δικαστής: «Έβαλε το στοιχειώδες ερώτηµα της εγκληµατολογίας: Ποιόν ωφέλησαν οι ταραχές;» 41. Υιοθετώντας ανάλογου περιεχοµένου ερωτήµατα η αριστερή διανοητική κοινότητα αµφισβητεί και υπονοµεύει την αφηγηµατική στρατηγική των φορέων της δεσπόζουσας ιδεολογίας αποκαθιστώντας το ανεστραµµένο είδωλο της αιγυπτιακής αντίστασης. Στο προτεινόµενο καινούριο κάδρο της αιγυπτιώτικης ταυτότητας τα πρώην ηρωοποιηµένα σύµβολα των Βρετανών αποικιακών αξιωµατούχων και των ιθυνόντων της παροικίας, όπως του Γεωργίου Γούσιου, του Νικολάου Σκωτίδη, του Ναυάρχου Seymour, του Προξένου Malet, του Ύπατου Αρµοστή Λόρδου Cromer, του Λόρδου Kitchener, του Στρατηγού Allenby κ.ά, αποκαθηλώνονται και ανυψώνονται στη θέση τους, αγιοποιηµένες τώρα, οι εικόνες των δυσφηµισµένων Αιγύπτιων ηγετών, του Ahmed Orabi, του Mustafa Kamil, του Saad Zaghloul, του Gamal Abdel Nasser, ενώ δίπλα τους τοποθετούνται σε µια γραµµική σειρά τα πορτρέτα των µουσουλµάνων διανοητών του εθνικο-απελευθερωτικού κινήµατος και 38 Βλ. Ξένος Πάνος Ν., Οι εθνικο-απελευθερωτικοί αγώνες του αιγυπτιακού λαού, Αλεξάνδρεια 1957, 20: «Και να θυµηθή κανείς ότι και ο καυγάς για τις σφαγές έπρεπε να προκληθή (τι σύµπτωση!) από ένα Βρεττανόν υπήκοο, ένα Μαλτέζο!...Τις σφαγές της Αλεξάνδρειας, τις προετοίµασε µε πράκτορές του ο Άγγλος Πρόξενος Έντουαρντ Μάλετ». 39 Βλ. Τσίρκας Στρ., «Μηδέν άγαν, Αύγουστε!», Η Αυγή, 25 Ιανουαρίου 1962: «Η αγγλική πολιτική, καταχθόνια και ύπουλη, προκάλεσε µε πράκτορές της µια κίνηση διωγµού της αρµένικης µειονότητας, για να παραστρατήσει την επαναστατική ορµή του λαού και να συκοφαντήσει το κίνηµά του». 40 Βοΐσκου Ελ., ό.π., 73: «Η πυρκαϊά, γνωστό παιχνίδι για να πείσει τον κόσµο ότι τέτιος λαός χρειαζόταν πυγµή και ξένη κατοχή που να φέρει την τάξη. Όµως ο κόσµος δεν πείστηκε. Πολλοί προείδαν το κακό. Άλλοι το κατάλαβαν αµέσως. Κι οι πιο δύσπιστοι δεν άργησαν να πειστούν για τα αντίθετο». 41 Βλ. Τσίρκας Στρ., Η Νυχτερίδα, Κέδρος, 23η έκδ., Αθήνα 1991,

14 της Nahda (Αναγέννησης) της Αραβικής Γραµµατείας, του Jamal ed-din al-afghani, του Mohammad Abduh, του Taha Hussein, του πολιτικού συντρόφου του Ahmed Urabi και ποιητή Samy el-baroudi κ.ά. Κοντά στους Αιγύπτιους παίρνουν θέση και οι Άγγλοι επικριτές της αποικιοκρατίας, όπως ο ποιητής Wilfred S. Blunt, ο δικηγόρος υπεράσπισης του Urabi Alexander M. Broadley κ.ά. Την προοπτική του επικής σύνθεσης πίνακα δίνουν οι ελληνικοί πληθυσµοί που ζουν στις εξαθλιωµένες αιγυπτιακές συνοικίες της Γκαµαλίγια και του Μούσκι στο Κάιρο, του Μεξ και του Γκαµπάρι στην Αλεξάνδρεια. ιαβιώντας ανάµεσα στο αποικιακό και στο αντι-αποικιακό διπολικό περιβάλλον, η παροικία εισέρχεται στη µετα-αποικιακή εποχή της αιγυπτιακής κοινωνίας µε το χειραφετικό πρόταγµα της αποαποικιοποίησης της συλλογικής συνείδησης, όπως αυτή εκπορεύεται από την αριστερή διανοητική κοινότητα. Οι φορείς της υπερασπίζονται την ιδέα ότι για να επαναποκτήσει η παροικία την εδαφικότητά της θα χρειαστεί να συµφιλιωθεί µε τις καινούριες συνθήκες και να συµµορφωθεί µε τους νόµους που θεσπίζει το µέχρι πρότινος αποικιοκρατούµενο ιθαγενές υποκείµενο, θεωρούµενο τώρα πλέον ως κυρίαρχο στο νεοσύστατο ανεξάρτητο αιγυπτιακό έθνος-κράτος. Ωστόσο, η βολονταριστική και µεταιχµιακή αυτή χειρονοµία µεταστροφής της συλλογικής ταυτότητας, η οποία εµπεριέχει στον πυρήνα της τόσο την προσδοκία να αποτραπεί ο θρυµµατισµός και η απεδαφικοποίηση της παροικίας, όσο και την ηθική ευθύνη να ανταποδοθούν τα «τροφεία» 42 στη «µητέρα» Αίγυπτο, αδυνατεί µάλλον να διαγνώσει επαρκώς ή να αποδεχτεί, αποφεύγοντας ουτοπικού τύπου πολιτικές, τη µετα-αποικιακή ιστορική πραγµατικότητα κατά την οποία, σύµφωνα µε την κατηγορηµατική απόφανση του Frantz Fanon: «η αποαποικιοποίηση είναι πάντα ένα βίαιο φαινόµενο η αποαποικιοποίηση είναι απλούστατα η αντικατάσταση ενός είδους ανθρώπων µε ένα άλλο είδος ανθρώπων. Χωρίς µεταβατικό στάδιο, υπάρχει γενική, πλήρης, απόλυτη αντικατάσταση» 43. Μέσα σ αυτό το χωροχρόνο, η φωνή του Αντουάνου, µυθοπλαστικού προσώπου της Νυχτερίδας και φορέα των περιθωριοποιηµένων ελληνικών στρωµάτων, µολονότι χρονολογείται από την παρελθοντική εποχή του Urabi εντούτοις κατορθώνει να ακουστεί στο µετα-αποικιακό παρόν της δεκαετίας του 60. Ο απόηχός της φτάνει καθυστερηµένα, έχοντας απωλέσει, στο µεταξύ, τον επίκαιρο χαρακτήρα του προειδοποιητικού πολιτικού µηνύµατος προς τους οµοεθνείς: 42 Βλ. Τσίρκας Στρ., Ο πολιτικός Καβάφης, Κέδρος, 5 η έκδ., Αθήνα 1984, Βλ. Fanon Frantz, ό.π., 9. 14

15 «Βάλτε το καλά στο κακάρι σας. Μουσαφιραίοι είσαστε. Ο λαός αυτός ξύπνησε και γυρεύει να γίνει αφέντης στο σπίτι του. Μην τους εµπιστεύεστε, µωρέ, τους εγγλέζους, που σας κάνουν τον προστάτη» 44. Βιβλιογραφία Βοΐσκου Ελένη, Ο παλµός της ζωής µας, Κάιρο Γκαµάλ Άµπντ Ελ-Νάσερ, Η φιλοσοφία της επαναστάσεως, µετάφ. Ε. Σ. ηµητριάδη, Κάιρο έλτα Πηνελόπη, Πρώτες ενθυµήσεις, Ερµής, Αθήνα Καζαµίας Αλ., «Το ιµπεριαλιστικό φρόνηµα του Έθνους. Η εκστρατεία του Τρικούπη στην Αίγυπτο, Μάιος-Αύγουστος 1882», στο ηµάδης Κ., επιµ., Ο ελληνικός κόσµος ανάµεσα στην εποχή του ιαφωτισµού και στον εικοστό αιώνα, τόµ. Β, Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα 207, Λαχανοκάρδης Ηρ., Παλαιά και νέα Αλεξάνδρεια, Πατριαρχικό Τυπογραφείο, Αλεξάνδρεια Λαµπρίδης Ι., Ο εν Αιγύπτω σύγχρονος ελληνισµός, τυπ. Π.. Σακελλαρίου, Αθήνα Μαρµαράς Γ., Η καταστροφή της Αλεξάνδρειας, Αθήνα Μιχαηλίδης Ευγένιος, Η εκκλησία Αλεξανδρείας κατά τα γεγονότα του Αραβή πασσά ( ), ανάτυπο, Τυπ. Ανατολή, Αλεξάνδρεια Μπότσης Αλφρέδος Ν., Η επανάστασις εν Αιγύπτω εν έτεσι , Γ. Φέξης, Αθήνα Ξένος Πάνος Ν., Οι εθνικο-απελευθερωτικοί αγώνες του αιγυπτιακού λαού, Αλεξάνδρεια Όδδης Φ. Φ., Αποµνηµονεύµατα οικογένειας προσφύγων, Τύποις Αν. Βιτάλη, Αλεξάνδρεια Προκοπίου Σωκράτης Α., Νεοέλληνες στην Ασία και Αφρική, πρωτοπόροι του πολιτισµού, τυπ. Ι.. Σοφιανόπουλου, Αθήνα Σκωτίδης Νικ, Η εν Αιγύπτω κρίσις εν έτει 1881 και 1882, Αθήνα Τρίµη-Κύρου Κατερίνα, «Η πόλις αύτη δεν είνε πόλις Αιγυπτιακή, είνε πόλις διεθνής»: Η αλεξανδρινή παροικία απέναντι στο αιγυπτιακό κίνηµα ανεξαρτησίας ( )», στο αµανάκης Μιχ., Καρδάσης Βας., 44 Βλ. Τσίρκας Στρ., Η, ό.π.,

16 Μιχελεκάκη Θεοδ., Χουρδάκης Αντ., επιµ., Ιστορία της νεοελληνικής διασποράς, τόµ. Α, Ε ΙΑΜΜΕ, Ρέθυµνο 2004, Τσίρκας Στρατής, Ο Καβάφης και η εποχή του, Κέδρος, Αθήνα Ό.π., Ο πολιτικός Καβάφης, Κέδρος, 5 η έκδ., Αθήνα Bergue Jacques, Egypt: Imperialism and Revolution, trans. Jean Stewart, Faber & Faber, London Blunt, Wilfred S., Secret history of the English occupation of Egypt, Knopf, New York Broadley, Alexander M., How we defended Arabi and his friends, Chapman and Hall, London Chirol Valentine Sir, The Egyptian problem, Macmillan and Co., London Cole Juan R. J., Colonialism and revolution in the Middle East, The American University in Cairo Press, Cairo, Cromer, The Earl of, Modern Egypt, Macmillan and Co., London, Harlow Barbara & Carter Mia, eds, Imperialism and orientalism. A documentary sourcebook, Blackwell Publishers ltd, Oxford Fanon Frantz, Οι κολασµένοι της γης, µετάφ. Αγγ. Αρτέµη, Κάλβος, Αθήνα Mitchell Timothy, Orientalism and the exhibitionary order, Dirks Nicholas B, ed., Colonialism and Culture, The University of Michigan Press, Michigan 1992, Norman Daniel, Islam, Europe and Empire, Edinburgh University Press, Edinburgh1966. Reimer Michael J., Colonial bridgehead: Government and Society in Alexandria, , The American University in Cairo Press, Cairo Safran Nadav, Egypt in search of political community, Harvard University Press, Cambridge Al-Sayyid Marsot, Afaf Lutfi, A short history of modern Egypt, Cambridge University Press, Cambridge Scholch Alexander, Egypt for the Egyptians, Ithaca Press, London

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 Πίνακας περιεχοµένων Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 1. Ανθρωπογεωγραφία 19 2. Οι εξελίξεις στην οικονοµία 37 2.1. Ο πρωτογενής τοµέας της οικονοµίας 37 Tεχνογνωσία, συνέχειες, τοµές 55 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;...

Φύλλο εργασίας. (1) Ποια αίτια οδηγούν στη δημιουργία των αποικιών (φαινόμενο αποικιοκρατίας) σύμφωνα με την πηγή;... Κεφάλαιο Τρίτο Οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον Κόσμο τον 19ο αιώνα Ενότητα 15 Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί Φύλλο εργασίας 1. Αφού μελετήσετε τη γραπτή

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 152 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ δια χειρός Dr. Ε. Φραγκεδάκη ISBN: 978-960-93-3811-0 SAPPHO SOFT Dr. Ε. Φραγκεδάκη ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 109 5. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ «Συμμετοχή σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα» στα πλαίσια του Άρθρου 1 Α (2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και / ή του Πρωτοκόλλου του 1967 για

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Πρόκειται για το συνέδριο που οργανώθηκε στη Μασσαλία το Φεβρουάριο του 1918, απάντηση στο σχολικό βιβλίο, «η ρωσική επανάσταση...

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη 11/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Άμυνας κ. Δημήτρη Ηλιάδη "European Union Military Committee Away Day" Λάρνακα, π.μ.

Πέμπτη 11/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Άμυνας κ. Δημήτρη Ηλιάδη European Union Military Committee Away Day Λάρνακα, π.μ. Πέμπτη 11/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Άμυνας κ. Δημήτρη Ηλιάδη "European Union Military Committee Away Day" Λάρνακα, 09.00 π.μ. Σας καλωσορίζω στην Κύπρο, και θέλω να εκφράσω την ικανοποίησή μου, που μου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ Κυρίες και Κύριοι, Είναι μοιραίο, όταν ακολουθείς ως ομιλητής τους συγκεκριμένους σπουδαίους προλαλήσαντες να πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1 Πότε, για ποιο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος 1 Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης της

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τετάρτη, 16 Οκτώβριος :21 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 16 Οκτώβριος :40

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Τετάρτη, 16 Οκτώβριος :21 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 16 Οκτώβριος :40 1. Υπάρχουν πολλές μορφές βίας και τυραννικών καθεστώτων. Τι το ιδιαίτερο έχει ο ναζισμός; α) Οι διάφορες μορφές βίας και τυραννίας δεν σου επιτρέπουν να μιλάς, να ενεργείς, να σκέφτεσαι, να μαθαίνεις

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας 3ο Συνέδριο Επιστηµονικής Εταιρείας Πολιτικής Οικονοµίας «Η Ελληνική οικονοµία &ι ι η πολιτική των Μνηµονίων: κατάσταση & προοπτικές» Πάτρα, 14-15 15 Ιανουαρίου 2014 Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ Aθήνα, 10 Απριλίου 2008 ΠΟΡΙΣΜΑ Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 Κατόπιν διερεύνησης της µε αριθµό πρωτοκόλλου 2015/2008 αναφοράς της κυρίας *** και της ανεπαρκούς αιτιολόγησης που παρείχε το Προξενείο Καϊρου,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του ΥΠΕΞ, με θέμα: «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα» Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2010 Είναι ιδιαίτερη χαρά που απευθύνομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ.Σ. ΤΟΥ ΣΠΕ Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΣΤΙΣ , ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ.Σ. ΤΟΥ ΣΠΕ Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΣΤΙΣ , ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ.Σ. ΤΟΥ ΣΠΕ Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΣΤΙΣ 9.9.2009, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ Εγκριµένη οµόφωνα από το.σ. στην Συνεδρίαση του στις 7.9.2009 Γενικά:

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Τομέας Νεότερης Ιστορίας

Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Τομέας Νεότερης Ιστορίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Τομέας Νεότερης Ιστορίας 15 η Θερινή Συνάντηση Μεταπτυχιακών Φοιτητών Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρέθυμνο, 19 21 Ιουλίου 2010 Αίθουσα 3 της Φιλοσοφικής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117)

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιους απευθύνεται ο συγγραφέας της διδαχής περί φθόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Ρατσισμός ονομάζεται η στάση, κατά την οποία τα μέλη μιας φυλής ή εθνικής ομάδας θεωρούν ως μειονεκτούντα τα μέλη άλλης φυλής ή εθνικής ομάδας και ως συνέπεια αυτού αναπτύσσουν μία έντονη

Διαβάστε περισσότερα

Β Παγκόσµιος Πόλεµος Ο.Η.Ε.

Β Παγκόσµιος Πόλεµος Ο.Η.Ε. Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Α Παγκόσµιος Πόλεµος Κ.Τ.Ε. Β Παγκόσµιος Πόλεµος Ο.Η.Ε. Να συνθέσετε ένα κείµενο 150 περίπου λέξεων στο οποίο να αναφερθείτε στους αρχικούς στόχους και

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Ιστορίας Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 2000

Θέµατα Ιστορίας Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 2000 Θέµατα Ιστορίας Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α.1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. "Το Πνεύµα των Νόµων" (1748) ήταν έργο του: α. Βολταίρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Ιδρυτική διακήρυξη Η Ελλάδα βιώνει για άλλη μια φορά μια εθνική τραγωδία που απειλεί την κοινωνία με διάλυση και υπονομεύει την ίδια την υπόσταση του έθνους. Η χώρα παγιδευμένη στη μέγγενη παράνομων διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή Μετανάστευση Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση Μετακίνηση ανθρώπων μεμονωμένα ή κατά ομάδες Σε χώρους διαφορετικούς από την κατοικία τους Λόγοι οικονομικοί, κοινωνικοί, εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας 1830-1880 Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Παπαθεοδώρου 1 η ενότητα: «Εισαγωγή στα ρομαντικά χρόνια» Ρομαντισμός. Η ανάδυση του μυθιστορήματος. Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΓΩΝ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό ένα από τα γράµµατα της Στήλης Β, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση ΣΤΗΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κωστας Βεργοπουλος ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΟΥΘΕΝΑ

Κωστας Βεργοπουλος ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΟΥΘΕΝΑ 1 Κωστας Βεργοπουλος ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΟΥΘΕΝΑ Με προσφατη συνεντευξη του στην Καθημερινη της 31 ης Ιανουαριου, ο προεδρος της Βουλης των Ελληνων παραδεχθηκε με ειλικρινεια που τον τιμα μια πραγματικοτητα, που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 1: Επιστημολογικά Θέματα Ιστορίας I

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 1: Επιστημολογικά Θέματα Ιστορίας I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 1: Επιστημολογικά Θέματα Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό Βιογραφικά είδη (Βιογραφία, µυθιστορηµατική βιογραφία, αυτοβιογραφία, µυθιστορηµατική αυτοβιογραφία, βιογραφικό σηµείωµα, αυτοβιογραφικό σηµείωµα, αποµνηµονεύµατα, ηµερολόγιο, συστατική επιστολή) Περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 28 Μαΐου 2013 07:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Page 1 of 5 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Του Θάνου Κατσάμπα Σε λιγότερο από δύο μήνες συμπληρώνονται έξι χρόνια αφότου η Ελλάδα περιέπεσε στη δίνη των προγραμμάτων στήριξης από

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα