ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΚΟΥΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΘΩΜΑΣ ΥΦΑΝΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΚΟΥΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΘΩΜΑΣ ΥΦΑΝΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΚΟΥΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΘΩΜΑΣ ΥΦΑΝΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΠΟΥ ΙΟΡΓΑΝΩΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΓΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΤΙΣ 6 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2003, ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ, ΜΕ ΘΕΜΑ «ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΛΣ, ΑΚΟΥΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Όπως ήδη από τις προηγούµενες εισηγήσεις έχει γίνει φανερό, το θέµα της ακούσιας νοσηλείας αφορά το σύνολο των υπηρεσιών που µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο εµπλέκονται µε θέµατα δηµόσιας υγείας, δηµόσιας ασφάλειας και δηµοσίου συµφέροντος, ενώ οι κοινωνικές του προεκτάσεις είναι κάτι παραπάνω από προφανείς. Αφορά τους ψυχιάτρους που εργάζονται στις λεγόµενες «κλειστές δοµές». Αφορά τους συναδέλφους που εργάζονται στις λεγόµενες «ενδιάµεσες δοµές» στην κοινότητα. Αφορά την αστυνοµική υπηρεσία, την εισαγγελική αρχή, τις νοµικές υπηρεσίες ευρύτερα, τους πολίτες όλους σε τελευταία ανάλυση που εκπροσωπούνται θεσµικά από τον συνήγορό τους. Αφορά όµως κυρίως και πρώτα απ όλα τους ασθενείς µας. Και νοµίζω αξίζει να δούµε πώς νοιώθουν, ποιες είναι οι εµπειρίες των ασθενών µας που έχουµε αναγκαστεί να τους νοσηλεύσουµε παρά την θέλησή τους. 1

2 Ζήτησα από δυο ασθενείς µου να έλθουν να µιλήσουν σήµερα στην ηµερίδα µας. Ο µακρινός τόπος διαµονής τους καθώς και κάποιες επιµέρους επιφυλάξεις σχετικά µε το ότι δεν θα παρέµεναν πλέον ανώνυµοι, τους απέτρεψαν από το να είναι σήµερα µαζί µας, παρότι θα το ήθελαν πολύ. Έτσι, θα περιοριστώ αναγκαστικά σε µια σύντοµη ανασκόπηση του θέµατος από την σύγχρονη επιστηµονική βιβλιογραφία και στις δικές µου εµπειρίες από τα βιώµατα των ακουσίως νοσηλευθέντων ασθενών µας. Οι µελέτες των αντιλήψεων των ασθενών για την ψυχιατρική τους φροντίδα γενικά κινούνται µέσα σε ένα ευρύ φάσµα εµπειριών και βιωµάτων, αναφορικά µε το πώς βιώνεται µια ψυχιατρική νοσηλεία, εκούσια ή ακούσια. Η αρνητικές εµπειρίες κάθε νοσηλείας, συχνά αποδίδονται από τους ασθενείς σε µια αίσθηση ανεπαρκούς επικοινωνίας µε το προσωπικό και στο ότι συχνά νοιώθουν εγκαταλελειµµένοι µέσα σε έναν θάλαµο. Όσοι έχουν αναλάβει την φροντίδα τους, συχνά χαρακτηρίζονται από τους ασθενείς ως άνθρωποι χωρίς όρια, ως προκαλούντες σύγχυση, ως απόντες και µη παρέχοντες επαρκή βοήθεια. Από την άλλη, σε κάθε νοσηλεία συχνά υπάρχει η θετική εµπειρία "της καλής νοσοκόµας", που χαρακτηρίζεται από µια µητρική στάση, ενώ η σχέση µεταξύ του ασθενή και του νοσηλευτή έχει περιγραφεί ως µια σχέση που πολλές φορές εµπνέει µεγάλη εµπιστοσύνη. Χαρακτηριστικό της δύναµης της σχέσης αυτής είναι πως σε µια σχετικά πρόσφατη µελέτη, οι ασθενείς που νοσηλευόταν σε µια ψυχιατρική κλινική εκτίµησαν ως τον πλέον σηµαντικό θεραπευτικό παράγοντα το να µιλάνε µε ένα µέλος του προσωπικού. Τόσο οι εκουσίως νοσηλευόµενοι όσο και όσοι νοσηλεύονται µετά από εισαγγελική εντολή, εµπειρώνται την ψυχιατρική νοσηλεία ως εµπεριέχουσα ούτως ή άλλως κάποιου είδους εξαναγκασµό. Φυσικά, αυτό βιώνεται στον υπέρτατο βαθµό, όταν εισάγονται για νοσηλεία ακουσίως. Η αντίληψη του εξαναγκασµού ποικίλλει αρκετά µεταξύ όσων νοσηλεύονται ακουσίως, τα δε συναισθήµατα των ασθενών σχετικά µε τα περιοριστικά µέτρα που τους επιβάλλονται φαίνεται να σχετίζονται στενά µε την περί δικαίου αίσθηση που έχουν οι ίδιοι. 2

3 Ως ιδιαίτερα εξαναγκαστικές πράξεις βιώνονται συνήθως: η αναγκαστική θεραπεία, η καθήλωση και η παραβίαση της προσωπικής ακεραιότητας, η έλλειψη προσωπικής ελευθερίας και επιλογής και η έκθεσή τους σε ιδιαίτερα έντονα συναισθήµατα, όπως ο θυµός, ο φόβος, η θλίψη, και το αίσθηµα παγίδευσης και αβοήθητου. Αυτές οι περιγραφές δείχνουν πως ένα από τα βασικά προβλήµατα στην αναγκαστική νοσηλεία είναι το πώς θα χειριστεί την παρέµβαση στην αυτονοµία του ασθενή χωρίς την παραβίαση της προσωπικής του ακεραιότητάς. Μια πρώτη γενική µατιά στα συµπεράσµατα των διαφόρων µελετών που έχουν γίνει µέχρι σήµερα, σε αδρές γραµµές θα µπορούσε να συνοψίσει το νόηµα που δίνουν οι ασθενείς στην ακούσια νοσηλεία, ως εξής: Το να βρίσκεται κανείς υπό καθεστώς ακούσιας νοσηλείας ισοδυναµεί µε το να είναι ανίσχυρος και ανίκανος. Ανίκανος και ανήµπορος στο να γίνει κατανοητός, στο να µην είναι σε θέση να κινηθεί ελεύθερα, ανίσχυρος και εξουσιαζόµενος από άλλους, µη εισακουόµενος. Το να βρίσκεται κανείς υπό καθεστώς ακούσιας νοσηλείας βιώνεται ως συνθήκη µη-κατανόησης, όσον αφορά το γιατί περιορίζεται και γιατί αντιµετωπίζεται µε τον τρόπο που αντιµετωπίζεται. Με έναν παρόµοιο τρόπο βρέθηκε να αντιµετωπίζεται η αυστηρότητα των θεραπευτικών µέτρων, βιωνόµενη κυρίως ως ιδιαίτερα καταπιεστική και συχνά αναίτια δύσκαµπτη. Πιο συγκεκριµένα, οι µελέτες καταλήγουν πως οι εµπειρίες των ασθενών από την ακούσια νοσηλεία τους θα µπορούσαν να συνοψισθούν σχηµατικά στις ακόλουθες θεµατικές κατηγορίες: 1. «Να µην είµαι αυτόνοµος» Αυτό το θέµα περιλαµβάνει την εµπειρία του να αναγκάζεται κανείς να υποκύπτει στη θέληση κάποιου άλλου και να παίρνει µια θεραπεία για την οποία δεν συµφωνεί, την εµπειρία του πόσο σκληρό είναι να είναι κανείς κλειδωµένος µέσα και την εµπειρία µιας συντριβής ανάµεσα σε κανόνες και δύσκαµπτα όρια. 3

4 Το να νοσηλεύεται παρά την θέλησή του µπορεί να ερµηνευτεί ως ότι δεν έχει δικαίωµα να αποφασίσει τι να κάνει και πού να είναι. Οι κανόνες και η στάση του προσωπικού βιώνονται ως τόσο άκαµπτοι που θα µπορούσαν να προκαλέσουν έντονες διαµαρτυρίες από την πλευρά των ασθενών. Συχνά αποκαλύπτεται πως ο ασθενής έχει βιώσει το γεγονός ως µια άσχηµη κατάληξη της διάθεσής του να συµβουλευτεί έναν κάποιο γιατρό (εννοώντας Παθολόγο ή Γενικό Ιατρό) για κάποιο πρόβληµά του (εννοώντας σωµατικό πρόβληµα), η οποία είχε σαν αποτέλεσµα την ακούσια εισαγωγή του σε µια ψυχιατρική κλινική. Μετά, υποβάλλεται σε θεραπείες για τις οποίες δεν συµφωνεί, που είναι περιοριστικές, και που, φυσικά, συνιστούν µια καθόλα αρνητική εµπειρία: «Ήθελα να νοσηλευτώ (σε Γενικό Νοσοκοµείο) και το είπα στον γιατρό (τον Παθολόγο). Ίσως γι αυτό κατέληξα να νοσηλευτώ δια της βίας, µόλις ζήτησα βοήθεια γι αυτό (για µια σωµατική νόσο).. Σε πικραίνει τόσο το να νοσηλεύεσαι δια της βίας.» Υπάρχει µια λαχτάρα για την ελευθερία, να βγεί όταν θέλει και να πάει όπου θέλει, και το να αντιµετωπιστεί σε βάση εθελοντική βιώνεται ως ιδιαίτερα σηµαντική παράµετρος, έτσι που ο περιορισµός βιώνεται ως ιδιαίτερα σκληρός: «το µόνο πράγµα που επιθύµησα πολύ ήταν το να βγώ έξω και το να µείνω έξω όσο θέλω. Και να πάω όπου θέλω». Ο εξαναγκασµός δεν γίνεται αποδεκτός, και οι διαµαρτυρίες γίνονται τόσο µε τη χρήση του Νοµικού Πλαισίου όσο και µέσω της φυσικής αντίστασης: «.. Πάλεψα, κλώτσησα, έβαλα επάνω τα πόδια µου επειδή µου κρατούσαν τα µπράτσα, έτσι έβαλα τα πόδια µου πάνω στην πόρτα ώστε να µην µπορούν να µε σύρουν πιο πέρα. Αλλά την δεύτερη µέρα... τότε σκέφτηκα αµέσως πως όχι, δεν είναι απαραίτητο να είµαι εδώ. εν θέλω να είµαι σε ένα νοσοκοµείο. Έτσι, απευθύνθηκα στο αστικό δικαστήριο [ενάντια στην ακούσια νοσηλεία] και έγραψα ότι "είµαι υγιής", ως αξίωση» Οι κανόνες και οι νοµικοί κανονισµοί περιορίζουν τη δυνατότητα ενός "ελεύθερου περάσµατος", ενός «ελεύθερου διαδρόµου» (δηλαδή το δικαίωµα να µετακινείται στους ορόφους ή να βγαίνει από το κτίριο) και επιβάλλουν κανόνες στο 4

5 τι οι ασθενείς επιτρέπεται να κάνουν στον θάλαµο και τι όχι. Το προσωπικό συχνά βιώνεται ως πρόσωπα που είναι ενάντια στις αλλαγές: «και έπειτα υπάρχει πολύ... «Πρέπει»., όχι γραπτές οδηγίες, αλλά πολλοί κανόνες και κανονισµοί. Όπως παραδείγµατος χάριν µε το δικαίωµα της επίσκεψης στο σπίτι. Ότι γι αυτό, θα πρέπει να αποφασίσει ένας γιατρός.» 2. «Να είµαι κακοποιηµένος από τον παρεµβατισµό των άλλων, την σωµατική βία και την απαξίωσή µου ως ανθρώπινης ύπαρξης» Αυτό το θέµα περιλαµβάνει την εµπειρία της έκθεσης στη βία, σε κάποιους πιο δυνατούς, την έκθεση σε µια απάνθρωπη αντιµετώπιση. Το προσωπικό βιώνεται πως ξεπερνά τα όρια της ακεραιότητας και επικρατεί ένα συναίσθηµα πως δεν υπάρχει καµία ανθρώπινη αξία. Υπάρχει συχνά µια αίσθηση πως χρησιµοποιήθηκε περιττή βία και πως ενεπλάκησαν πολλοί: «Γίνοµαι επιθετικός όταν χρησιµοποιούν τη βία, είναι µια καταπάτηση όταν δεν σου λένε απολύτως τίποτα αλλά µόνον σου κάνουν µια λαβή και σε πιάνουν και σε σέρνουν στο κρεβάτι και σου κάνουν µε δύναµη την ένεση και πολλοί άνθρωποι σε κρατάνε εν έπρεπε να χρησιµοποιήσουν τη βία εν υπήρχε ανάγκη να καλέσουν δυό διµοιρίες στρατού Η παραβίαση της προσωπικής ακεραιότητας είναι µια φοβερή εµπειρία και µπορεί να ξυπνήσει συναισθήµατα ότι δεν τον µεταχειρίζονται ως ανθρώπινη ύπαρξη, ότι δεν έχει την ίδια ανθρώπινη αξία µε κάποιον υγιή: «στον καθένα αρµόζει να απολαµβάνει της ίδιας εκτίµησης που απολαµβάνουν όλοι, ακόµα κι αν είναι άρρωστος. Αλλά µερικές φορές εµφανίζεστε σαν να µην σας νοιάζει καθόλου, σαν να µην είµαστε άνθρωποι. Αλλά οι περισσότεροι από αυτους [το προσωπικό], σήµερα (που νοιώθω καλύτερα) βλέπω πως µπορούν και αυτοί να είναι ανθρώπινοι, όπως θάπρεπε να είναι.» 5

6 3. «Να είµαι «Απ έξω», εξοστρακισµένος, αόρατος και µη εισακουόµενος» Αυτό το θέµα περιλαµβάνει την εµπειρία µιας φροντίδας στην οποία δεν δίνεται καµία πληροφορία ή στην οποία δέν υπάρχει καµία συµµετοχή, ότι λαµβάνει κάποια θεραπεία που δεν την καταλαβαίνει, ότι αγνοείται και, φυσικά, υπάρχει η έντονη επιθυµία της κατανόησης και της συµµετοχής. Είναι δύσκολο να γίνει κατανοητός ο λόγος και το νόηµα της θεραπείας, και η φροντίδα παρέχεται χωρίς να δίνεται καµία πληροφορία σχετικά µε το πώς και το γιατί, και κανείς δεν σ ακούει. Εκφράζεται συχνά µια έντονη αίσθηση πως το προσωπικό δεν ενδιαφέρεται, δεν ακούει, τους αγνοεί. Υπάρχει µια εµπειρία ανασφάλειας και αβοήθητου και µια επιθυµία για καλύτερη επαφή µε το προσωπικό. Συχνά ο ασθενής βιώνει πως είναι ένα αντικείµενο θεραπείας χωρίς να έχει πρόσβαση σε οποιαδήποτε πληροφορία. Κανένας δεν ρωτά για τις επιθυµίες του ασθενή και αφήνεται µε όλα τα ερωτήµατα αναπάντητα: «Και έπειτα αυτός [ο γιατρός], ήταν τόσο. αγενής, αναψοκοκκίνισε και είπε "Εντάξει, τώρα θα εισαχθείτε στην κλινική µε εισαγγελική εντολή» και αυτό ήταν όλο, και έπειτα άφησε το δωµάτιο. Και έπειτα κάθισα ακριβώς εκεί, πραγµατικά εµβρόντητος.» Ο λόγος, η αιτία που προκάλεσε την ακούσια νοσηλεία, είναι δύσκολο να κατανοηθεί και αυτό µπορεί να προκαλέσει έντονο φόβο. Είναι αβέβαιο πόσο χρονικό διάστηµα θα ισχύει η εντολή για ακούσια νοσηλεία και πολλές πλευρές της θεραπείας είναι ακατανόητες: «Πρώτα ήµουν φοβισµένος. Τι γυρεύω εγώ στο νοσοκοµείο; [Σχετικά µε το αστικό δικαστήριο] εν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να συµµετέχετε σ αυτό, γενικά δεν καταλαβαίνω τίποτε από ό,τι γίνεται. ηλαδή, δεν µπορώ εκεί να υπερασπιστώ τον εαυτό µου. Αλλά, υποθέτω, είναι κάτι τυπικό αυτό, είναι κάτι που θα πρέπει να το κάνετε» Υπάρχει η εµπειρία ενός προσωπικού που δεν ακούει ή δεν προσέχει τις κραυγές για βοήθεια και που δεν φροντίζει για το πρόσωπο πίσω από τον ρόλο του ασθενούς: 6

7 «Αισθάνθηκα πάρα πολύ κακός και θέλησα να µιλήσω σε κάποιον, ήταν νύχτα, θυµάµαι. Αλλά εκείνος είπε: "δεν µπορώ να σας βοηθήσω" και απλώς αποµακρύνθηκε. Θα µπορούσε τουλάχιστον να καθίσει δίπλα µου. Ή να µου µιλήσει για οτιδήποτε. εν περίµενα από κανέναν να κάνει θαύµατα αλλά απλά, το να είναι εκεί, θα µου ήταν αρκετό.» Η επαφή µε το προσωπικό βιώνεται ως ιδιαίτερα σηµαντική προκειµένου να βοηθηθούν στο να αντιµετωπίσουν τους φόβους και τα άγχη τους και για να βρεθούν σε θέση να δεχτούν την θεραπεία και να παραµείνουν για νοσηλεία µε τη θέλησή τους. Αυτό θα µπορούσε να συµβεί ευκολότερα εάν το προσωπικό µιλούσε περισσότερο στους ασθενείς: «Αυτοί [ το προσωπικό ] σκέφτονται ότι είµαστε τόσο άρρωστοι που δεν µπορούµε να επικοινωνήσουµε. Γι αυτό νοµίζω ότι δεν δουλεύουν σωστά.» 4. «Να µε σέβονται ως άτοµο» Αυτό το θέµα περιλαµβάνει την εµπειρία του να αποδίδεται η ευθύνη ή µέρος της ευθύνης της θεραπείας του και στον ίδιο, όπως επίσης και την εµπειρία της συµµετοχής σε αποφάσεις σχετικά µε τη νοσηλεία του, παρά το εισαγγελικό πλαίσιο της ακούσιας νοσηλείας, θεωρώντας, και εν πολλοίς έχοντας δίκιο, πως υπάρχει η δυνατότητα να αναλάβει κανείς την ευθύνη κάποιου µέρους της θεραπείας του: «επειδή η εισαγγελική εντολή αναιρέθηκε µετά από περίπου 3 εβδοµάδες. Επειδή [ο γιατρός] είπε "σε εµπιστεύοµαι, ότι τώρα θα παραµείνεις εδώ» Σε µερικές καταστάσεις υπάρχει µια συζήτηση µεταξύ του προσωπικού και του ασθενή σχετικά µε τις αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν, που δηµιουργεί ένα ιδιαίτερα θετικό κλίµα: «υπήρξε µια συνεργασία µεταξύ του προσώπου που µας φέρνει σε επαφή, του ψυχιάτρου και εµένα [σχετικά µε την αναίρεση της εισαγγελικής εντολής].» 7

8 5. «Να είµαι προστατευµένος και να µε φροντίζουν» Αυτό το θέµα περιέχει την εµπειρία ότι η ακούσια νοσηλεία είναι απαραίτητη για το καλό του αρρώστου και ότι ο χρόνος της παραµονής στο νοσοκοµείο θα µπορούσε να καλύψει κάποιες ανάγκες. Οι άλλοι ασθενείς και συγγενείς βιώνονται ως πολύτιµοι. Όταν υπάρχει µια ευελιξία στην θεραπεία εκτιµάται ιδιαίτερα, ενώ το να νοσηλεύεται ακουσίως δεν συνδυάζεται πάντα µε ένα συναίσθηµα περιορισµού. Η ακούσια νοσηλεία βιώνεται ως προστασία κατά τη διάρκεια µιας ασθένειας όπου υπάρχει ένας κίνδυνος αυτοκαταστροφής ή απόπειρας αυτοκτονίας. Αυτή η εµπειρία γίνεται θετικότερη µε το χρόνο και η νοσηλεία µπορεί να γίνεται αντιληπτή περίπου ως εθελοντική. Η ακούσια νοσηλεία µπορεί τώρα να δικαιολογηθεί όταν δεν καταλαβαίνει κανείς ότι είναι άρρωστος, και βιώνεται ως µια προστασία ενάντια στην αυτοκαταστροφικότητα και την αυτοκτονία: «Και έπειτα, µου είπαν «ίσως για την ασφάλειά σας και την ασφάλεια των άλλων θα πρέπει να κλειδωθείτε µέσα στο θάλαµο».... γίνεται για το καλό µου.» Οι συγγενείς και άλλοι ασθενείς συµβάλλουν µε την υποστήριξη και την ενθάρρυνση και αυτό βιώνεται ως σηµαντικός παράγοντας για την καλή διαµονή κάποιου στο νοσοκοµείο: «Αλλά έκανα πολύ καλή επαφή µε τους άλλους ασθενείς, έτσι αυτό ήταν πολύ καλό. Υποστηρίζαµε ο ένας τον άλλο» Υπάρχει µια επιθυµία να βγεί έξω από το θάλαµο, και όταν αυτό επιτρέπεται βιώνεται ως µια πολύ θετική εξέλιξη. Μια άδεια να επισκεφτεί το σπίτι προσφέρει ακόµη µεγαλύτερη αίσθηση ελευθερίας. Μπορεί κανείς να κάνει αρκετά από αυτά που θέλει. Αυτό βιώνεται ως ευκαιρία και εκτιµάται ιδιαίτερα: «Μετά από περίπου 1 1/2 εβδοµάδες πήρα δύο µισάωρα όπου θα µπορούσα να βγώ έξω και αργότερα θα µπορούσα να πάρω κι άλλη µισή ώρα το πρωί και µισή το απόγευµα. Μου φάνηκε υπερβολικό, αργότερα όµως µου επετράπη» 8

9 Αρκετές συνεντεύξεις µε τους ασθενείς αποκάλυψαν ότι συχνά νοιώθουν πως το προσωπικό είναι προσαρµόσιµο και ότι έχει ένα ευαίσθητο αυτί: «και έπειτα σκέφτοµαι ότι [ ο γιατρός ] αντέδρασε σωστά, δεδοµένου ότι µπόρεσε να αντιληφθεί πως ήµουν καλύτερα από ό,τι αρχικά είχε θεωρήσει Αυτό δείχνει πως δεν ήταν δύσκαµπτος. Ναι, πράγµατι. Ήταν εύκαµπτος. Ήταν πολύ καλός. Πράγµατι ξαφνιάστηκα όταν αναίρεσε την εισαγγελική εντολή τόσο γρήγορα...» Από όσα αναφέρθηκαν, φαίνεται πως η εµπειρία της ακούσιας νοσηλείας χαρακτηρίζεται από µια κίνηση µεταξύ µεγάλων απωλειών και καλών ευκαιριών. Ο ασθενής έχει στερηθεί την ελευθερία του µε περισσότερους από έναν τρόπους και δεν µπορεί να έχει οποιαδήποτε αίσθηση συµµετοχής στην θεραπεία του. Η παραβίαση της ακεραιότητάς του έχει τις διαστάσεις µιας απώλειας του σεβασµού του από τους άλλους και ένα συναίσθηµα ότι έχει εκπέσει η ανθρώπινη αξιοπρέπειά του. Η ακούσια νοσηλεία βιώνεται ως κάτι στο οποίο ο ασθενής δεν έχει κανένα λόγο, όπου κανένας δεν ενδιαφέρεται και δεν του εξηγεί τίποτε. Μεγάλες, πράγµατι, απώλειες. Από την άλλη, υπάρχουν και συναισθήµατα σεβασµού και εκτίµησης για όσους από το προσωπικό τον φρόντισαν, που µπορεί να εκτιµηθούν ως ευκαιρίες που προσφέρονται στον ασθενή. Του δίνεται µερικές φορές η ευκαιρία να πάρει την προσωπική ευθύνη, να εµπλακεί περισσότερο ενεργητικά µε τη νοσηλεία του και συµµετάσχει σ αυτήν, όπου είναι δυνατόν. Εντούτοις, ακόµη και η εντελώς αντίθετη κατάσταση, δηλαδή το να µην εµπλέκεται στην θεραπεία και να µην απαιτείται να συµµετέχει, µερικές φορές βιώνεται θετικά, σηµαίνοντας την ανακούφιση από τα καθήκοντα και τις ευθύνες, όταν δεν νοιώθει καλά. Ελευθερία, έλεγχος και διαµαρτυρία Η έννοια της αυτονοµίας, συµπεριλαµβανοµένης της ελευθερίας κίνησης, είναι µια έννοια που συνδέεται µε την ελευθερία. Σύµφωνα µε αρκετούς συγγραφείς, υπάρχουν δύο βασικές συνθήκες αυτονοµίας: Η Ελευθερία, ως ανεξαρτησία από τον έλεγχο των επιρροών και Η ράση, ως ικανότητα για δραστηριότητα µε κάποιο σκοπό 9

10 Οι όροι «επιρροή», «έλεγχος», «ελευθερία», «επιλογή» και «λήψη αποφάσεων» είναι στην καθηµερινότητά µας συνώνυµα της αυτονοµίας. Η εµπειρία της απώλειας της ελευθερίας (για παράδειγµα η εµπειρία του κλεισίµατος µέσα και της αδυναµίας να ενεργήσει κανείς σύµφωνα µε τη θέλησή του) είναι προφανής στις αφηγήσεις των ασθενών. Επίσης, οι ιστορίες που περιέχουν µια θετικότερη εµπειρία υπογραµµίζουν τη σηµασία του να µπορούν να βγούν έξω ή να αφήσουν τον θάλαµο για έναν κάποιο χρονικό διάστηµα. Σε αυτές τις ιστορίες, η ανάγκη να βγαίνουν έξω εκφράζεται ως ευκαιρία. Η εµπειρία του εγκλεισµού και του ελέγχου προκαλεί κυρίως την διαµαρτυρία. Ταυτόχρονα, όµως, δηµιουργεί και κάποια συναισθήµατα προστασίας και φροντίδας. Μια από τις σηµαντικότερες ανησυχίες για τους ακούσια νοσηλευόµενους ασθενείς σε πολλές µελέτες, είναι η απώλεια της προσωπικής ελευθερίας και των επιλογών. Όταν οι ασθενείς βιώνουν την πειθαρχία και τον έλεγχο ως απειλή στην προσωπική τους ελευθερία, είναι πιθανόν να αντιδράσουν, αναπτύσσοντας εναντιωµατικές συµπεριφορές. Αντιδράσεις όπως η προσποίηση πως υπακούουν, η απόδραση από το νοσοκοµείο και η προσφυγή µε καταγγελίες στις δικαστικές, αστυνοµικές και ιατρικές αρχές είναι τότε συχνές, κυρίως ως αντιδράσεις µη αποδοχής της κατάστασης και έκφρασης της αίσθησης της απώλειας ενός αγαθού. Αντίθετα, πάνω στο ίδιο θέµα, µερικές από τις θετικές εµπειρίες της ακούσιας νοσηλείας ήταν τα συναισθήµατα της προστασίας και της φροντίδας που βίωναν οι περισσότεροι ασθενείς. Επίσης, τα περιοριστικά µέτρα συχνά εκτιµώνται από τους ασθενείς, που τα βιώνουν ως προστασία από την αυτοκαταστροφικότητα. Ιδιαίτερη σηµασία και θετική αξία αποδίδεται επίσης όταν αυτά τα περιοριστικά µέτρα αίρονται στην ώρα τους, όταν πλέον δεν είναι απαραίτητα, τονίζοντας έτσι την έννοια του σεβασµού στην προσωπικότητα και τα δικαιώµατα των ασθενών. Πληροφόρηση Ένα άλλο είδος περιορισµού και ελέγχου είναι όταν δεν επιτρέπεται στον ασθενή να συµµετέχει στις αποφάσεις για την θεραπεία του και την νοσηλεία. Αναφέρονται εδώ βιώµατα πως παίρνουν κάποια θεραπευτική αγωγή ή νοσηλεύονται µε κάποιους κανόνες χωρίς κανείς να τους έχει εξηγήσει το παραµικρό και χωρίς να έχουν καµία συµµετοχή. 10

11 Το θέµα αυτό αποτελεί αναπόσπαστο τµήµα του γενικότερου αιτήµατος: «Να µε σέβονται ως άτοµο». Όλες οι µελέτες που διερευνούν τις εµπειρίες και τα βιώµατα των ασθενών κατά τη διάρκεια της ακούσιας νοσηλείας τους τονίζουν το πόσο σηµαντικό θεωρείται από τους ασθενείς το να «τους σέβονται ως άτοµα». Σε µια πρόσφατη µεγάλη µελέτη, 46% των ασθενών είπαν πως δεν είχαν καµία πληροφόρηση σχετικά µε την θεραπεία τους. 11% στην ίδια µελέτη δήλωσαν πως δεν τους ειπώθηκε το παραµικρό και 14% πως είχαν µια κάποια πληροφόρηση. Φαίνεται πως η συγκατάθεση µετά από ενηµέρωση (το γνωστό µας από τις πολλές άλλες κλινικές µελέτες informed consent) δεν αποτελεί τον κανόνα εδώ, ακόµη κι αν αυτό κρίνεται τόσο απαραίτητο από ηθικής, νοµικής και δεοντολογικής απόψεως σε κάθε εκούσια νοσηλεία. Επίσης ο ακουσίως νοσηλευόµενος ασθενής έχει το αναφαίρετο δικαίωµα να πληροφορείται για όλα τα θέµατα της νοσηλείας και της θεραπείας του, έστω και αν δεν έχει το δικαίωµα να αποφασίζει γι αυτά. Πέρα από την ηθική και δεοντολογική του διάσταση, είναι απόλυτα τεκµηριωµένο πως η άρνηση της πληροφόρησης µπορεί να έχει σηµαντικές συνέπειες πάνω στα θέµατα της ακεραιότητας και της συγκρότησης του ασθενούς. Η παραβίαση της ακεραιότητας, η βία και η απάνθρωπη θεραπεία Η εµπειρία των ασθενών πως είναι εκτεθειµένοι ή έχουν βιώσει βία, πως είναι στα χέρια δυνατότερων, πως εξουσιάζονται και πως λαµβάνουν κάποιο είδος απάνθρωπης θεραπείας, ερµηνεύονται ως παραβίαση κάθε έννοιας ανθρώπινης αξίας. Πολλοί συγγραφείς συµφωνούν πως θεµελιώδη χαρακτηριστικά του σεβασµού της ακεραιότητας του ασθενή είναι: Ο σεβασµός για τον ασθενή ως πρόσωπο. Ο σεβασµός των ατοµικών διαφορών. Ο σεβασµός των προσωπικών βιωµάτων και ευαισθησιών του κάθε ατόµου. Οι ασθενείς συχνά έχουν βιώµατα που δείχνουν πως κάποιοι από το προσωπικό δεν τους έβλεπαν σαν άτοµα που τους αρµόζει σεβασµός, παρά το ότι αυτό ήταν το καθήκον τους, κάτι που µπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την πορεία και την έκβαση της θεραπείας. Το να είναι κανείς ασθενής συνεπάγεται την εξάρτηση από τους επαγγελµατίες της ψυχικής υγείας, και µια αρνητική εµπειρία 11

12 εξάρτησης αυξάνει την ευπάθεια του ασθενούς. Η εµπειρία ότι δεν λαµβάνει κανείς µια ανθρώπινη θεραπεία και ότι δεν θεωρείται άξιος σεβασµού κάλλιστα µπορεί να ερµηνευθεί πως δεν είναι γενικά ανθρώπινη ύπαρξη. Ακόµα κι αν η βία από την πλευρά του προσωπικού φαίνεται µερικές φορές να επιβάλλεται, για να τα βγάλει πέρα το προσωπικό µε πολύ δύσκολες καταστάσεις, αυτό που µένει στον ασθενή µπορεί να είναι ένα συναίσθηµα απάνθρωπης µεταχείρισης και έλλειψης σεβασµού. Βασικό συµπέρασµα αυτής της σύντοµης ανασκόπησης σχετικά µε τα βιώµατα των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε αναγκαστική νοσηλεία είναι πως τα βιώµατα αυτά είναι σύνθετα. Ενέχουν µια σύνθεση που αποτελείται κυρίως από εµπειρίες καταστρατήγησης και παραβίασης αλλά και από βιώµατα υποστήριξης και βοήθειας. Μετά την νοσηλεία, οι περισσότεροι ασθενείς λένε πως τελικά, παρά τα πολλά αρνητικά σηµεία που είχε, βοηθήθηκαν από αυτή τη νοσηλεία. Ένα σηµαντικό, πάντως, ποσοστό, εµµένει στις αρνητικές και µόνον πλευρές της ακούσιας νοσηλείας. Το να νοσηλεύεται κανείς παρά την θέλησή του, ερµηνεύεται βασικά ως απειλή για την ακεραιότητα της ύπαρξης του ασθενούς. Επιπρόσθετα, όµως, συνοδεύεται από εµπειρίες µεγάλων απωλειών αλλά και καλών ευκαιριών. Ίσως, τα συµπεράσµατα αυτά των µελετών µας δείχνουν τον δρόµο της κατανόησης της προβληµατικής της ακούσιας νοσηλείας αυτής καθεαυτής, και παρέχουν ένα έδαφος για την περαιτέρω συζήτηση των ερωτηµάτων που ήδη έχουν τεθεί σήµερα. «Μεγάλες Απώλειες» ΚΑΙ «Καλές Ευκαιρίες» «Περιορισµός της Ελευθερίας» ΚΑΙ «Μέτρο Ασφαλείας» Οπωσδήποτε, οι ασθενείς µας, µέσα από τις εµπειρίες τους που µας εµπιστεύονται, ζητούν από εµάς να περιορίσουµε στο ελάχιστο την αναγκαιότητα της ακούσιας νοσηλείας. Και υπάρχουν τρόποι γι αυτό. 12

13 Με την πρόληψη, µε την ανάπτυξη της πρωτοβάθµιας ψυχιατρικής περίθαλψης, µε την ανάπτυξη υπηρεσιών που θα παρεµβαίνουν έγκαιρα σε κάθε υποτροπή, όπως είναι οι Κινητές Μονάδες, µε την εύρυθµη λειτουργία των εξωτερικών ιατρείων και των κέντρων ψυχικής υγείας, όπου θα γίνεται η τόσο αναγκαία για την πρόληψη του εγκλεισµού υποστήριξη και «συνέχεια της φροντίδας», είναι επιστηµονικά επιβεβαιωµένο πως ελαχιστοποιούνται οι ανάγκες ακούσιας νοσηλείας. Και σε όσες περιπτώσεις θα εξακολουθούν να χρειάζονται νοσηλεία παρά την θέλησή τους, και πάλι οι ασθενείς µας, µας δείχνουν τον δρόµο. Μας ζητούν να σεβόµαστε την ακεραιότητά τους και την ανθρώπινη υπόστασή τους. Μας τονίζουν πως έχουν δικαίωµα να γνωρίζουν τι γίνεται, έστω και αν δεν έχουν δικαίωµα να αρνηθούν αυτό που γίνεται. Μας ζητούν να τους σεβόµαστε και να τους συµπεριφερόµαστε ως ισότιµους πολίτες. Και µας τονίζουν τι τους βοηθάει: Τους βοηθάει, λένε, να τους εµπιστευόµαστε όπου η κατάστασή τους το επιτρέπει. Τους βοηθάει να τους συµπεριφερόµαστε µε τρόπο που να τους δίνει την αίσθηση της προστασίας, της φροντίδας και της σιγουριάς, έστω κι αν αυτό γίνεται κάτω από έναν νοµικό καταναγκασµό. Τους βοηθάει να τους επιτρέπουµε «νησίδες αυτονοµίας», όπου αυτό είναι εφικτό. Τους βοηθάει, µας λένε, να τους παρέχουµε ένα «Ατοµικό Άσυλο», Άσυλο όχι βέβαια µε την εκπεσµένη έννοια του Ασυλικού Ιδρύµατος, αλλά µε την έννοια του «Ιερού και Απαραβίαστου Χώρου», µε την έννοια του «Χώρου που δεν µπορεί να συληθεί». Επιτρέψτε µου, εδώ, ένα σύντοµο σχόλιο. Η σύγχρονη έννοια της παροχής «Ασύλου» ενέχει δυό αντικρουόµενες πλευρές. Από την µια τον έλεγχο, και από την άλλη την προστασία. Όπως ακριβώς και η ακούσια νοσηλεία. Ζούµε, όµως, σε µια εποχή που κατεξοχήν επιδιώκει τον έλεγχο, την εξήγηση των πάντων, συχνά την χειραγώγηση. Ζούµε σε µια εποχή που η έννοια του Ασύλου, κατά κοινή οµολογία, απειλείται. Οι συζητήσεις για την κατάργηση του 13

14 Πανεπιστηµιακού Ασύλου συχνά γίνονται αποδεκτές. Το Πολιτικό Άσυλο συχνά ερµηνεύεται µε πολλούς τρόπους. Το Άσυλο των µεταναστών παίρνει πολλές φορές περίεργες διαστάσεις διαστελλόµενο και συστελλόµενο κατά το δοκούν. Και εµείς, ορθώς, προσπαθούµε να κλείσουµε τα Άσυλα. Ασφαλώς και θα πρέπει τα Ιδρύµατα και η ιδρυµατική ψυχιατρική να µείνουν στο παρελθόν, ως µελανοί, µάλιστα, τόποι της ψυχιατρικής µας ιστορίας. Θάπρεπε, όµως, νοµίζω, να είµαστε προσεκτικοί στο τι ακριβώς εννοούµε µε το να «Καταργήσουµε το Άσυλο». Εάν η µία παράσταση της Ακούσιας Νοσηλείας µας φέρνει στο νού εικόνες όπως αυτές των Ιδρυµάτων που έχουµε όλοι επώδυνα αντιµετωπίσει,η άλλη πλευρά, της υποτίµησης της υποχρέωσης παροχής φροντίδας και προστασίας που θα πρέπει να παρέχεται σε κάθε ανθρώπινη ύπαρξη, µπορεί να οδηγήσει σε εικόνες σαν αυτές, των αστέγων, εικόνες που µε ρυθµούς αλγορίθµων συναντάµε σήµερα στην καθηµερινότητά µας. Νοµίζω πως η διαθεσιµότητά µας, η δέσµευσή µας πάντα στο πλευρό του αρρώστου, η παροχή της απαραίτητης προστασίας, η αναγνώριση της ιερότητας του διαφορετικού και η αποδοχή του πεπερασµένου των παρεµβάσεών µας αποτελούν ίσως και τον µοναδικό δρόµο για µια µελλοντική επανένταξη των ασθενών µας στον κοινωνικό ιστό από όπου κινδυνεύουν να αποκοπούν. Ένας µεγάλος Γάλλος ψυχαναλυτής έλεγε: «Ανάµεσα στον συµβολικό και στον πραγµατικό θάνατο, ο σχιζοφρενής επιλέγει γενικά τον πρώτο. Τρέµετε Τρέµετε χωρίς φόβο, αν είναι δυνατόν.. Μήπως επιστρέφοντας στη γή θανατωθεί στ αλήθεια» Ευχαριστώ 14

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ασθένεια και stress Ο φόβος της πιθανής ασθένειας και η αγωνία για την επιβίωση Ο φόβος της απώλειας του ελέγχου ζωτικών λειτουργιών Ο φόβος της καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 1. Με βάση διαφορετικές πλευρές της υγείας σας σήµερα, όπως τις περιγράψατε προηγουµένως, πού θα τοποθετούσατε

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Η άποψη του ασθενή Τα προβλήματα στην διάρκεια της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Γ.Ν.Α ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 2015 Σαλιάγα Άννα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Ξενώνες φιλοξενίας οι δυνατές χημειοθεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: ρ. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ (ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ.) Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ρ. Έλλη Ιωαννίδη Καπόλου Κοινωνιολόγος Ερευνήτρια Τοµέας Κοινωνιολογίας, ΕΣ Υ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Σχεδόν ένας στους δέκα κατοίκους της χώρας είναι ξένος υπήκοος (10%)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΣΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κυρίες και κύριοι Ο σύλλογος Ευ ζω με τον καρκίνο ιδρύθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, πριν δέκα χρόνια, με σκοπό τη στήριξη ασθενών και

Διαβάστε περισσότερα

Ε&A: τα δικαιωµατα των ασθενων στη διασυνοριακη υγειονοµικη περιθαλψη

Ε&A: τα δικαιωµατα των ασθενων στη διασυνοριακη υγειονοµικη περιθαλψη MEMO/11/32 Βρυξέλλες, 19 Ιανουαρίου 2011 Ε&A: τα δικαιωµατα των ασθενων στη διασυνοριακη υγειονοµικη περιθαλψη Ένας ηλικιωµένος Γερµανός µε διαβήτη έχει µαζί του πρόσθετες ιατρικές συνταγές σε ένα ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών Τμήμα Έρευνας Κοινωνιοδημογραφικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ 2 1,6 % 1 8,9 2 % 1 4,8 6 % 1 2,1 6 % 6,7 6 % 8,1 1 % 8,1 1 % 1,3 5 % 2,7 % 1,3 5 %

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Επομένως είναι πολύ σημαντικό για εμάς να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις πάνω σε αυτή τη νόσο.

Επομένως είναι πολύ σημαντικό για εμάς να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις πάνω σε αυτή τη νόσο. Έντυπο πληροφόρησης και συγκατάθεσης ασθενών για συμμετοχή στη μελέτη μητρώου της Αυτοσωματικής Υπολειπόμενης Πολυκυστικής Νόσου Νεφρών (Autosomal Recessive Polycystic Kidney Disease, ARPKD) Mελέτη ARegPKD

Διαβάστε περισσότερα

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Αν έχετε µια επείγουσα κατάσταση απειλητική για τη ζωή, πηγαίνετε στα επείγοντα περιστατικά ενός νοσοκοµείου ή καλέστε αµέσως το 911. Ο/η

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ. Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Σ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ 1. Στόχοι της έρευνας Η ad-hoc έρευνα για τη µετάβαση από την αγορά εργασίας στη σύνταξη έχει τέσσερις βασικούς στόχους: Να διερευνήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο για τη συνολική εκτίµηση της ικανοποίησης από τη νοσηλεία

Ερωτηµατολόγιο για τη συνολική εκτίµηση της ικανοποίησης από τη νοσηλεία Ερωτηµατολόγιο για τη συνολική εκτίµηση της ικανοποίησης από τη νοσηλεία COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF SATISFACTION WITH CARE Τη σύνταξη του ερωτηµατολογίου έκαναν οι: A. Bredart D. Razavi Ν. Deelvuax Tην

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Συνηγορίας & Διεκδίκησης Δικαιωµάτων Ασθενών µε Kαρκίνο. Γνώρισε τα ικαιώµατά σου

Πρόγραµµα Συνηγορίας & Διεκδίκησης Δικαιωµάτων Ασθενών µε Kαρκίνο. Γνώρισε τα ικαιώµατά σου Πρόγραµµα Συνηγορίας & Διεκδίκησης Δικαιωµάτων Ασθενών µε Kαρκίνο Γνώρισε τα ικαιώµατά σου Γνωρίζεις τα δικαιώµατα σου ως ασθενής; Γνωρίζοντας τα δικαιώµατά σου µπορείς να τα διεκδικήσεις. Απαίτησε να

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Οικονομική κρίση «Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την αναστάτωση και τις πιθανές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, δεν πρέπει να ξαφνιαστούμε αν δούμε περισσότερες αυτοκτονίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Σάββας Μπακιρτζόγλου, Ψυχολόγος ψυχαναλυτής Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής Παράρτημα ΑΜΕΑ Ανατολικής Αθήνας (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Ακούσια νοσηλεία: Η αναγκαιότητα για εναλλακτική προσέγγιση

Ακούσια νοσηλεία: Η αναγκαιότητα για εναλλακτική προσέγγιση PSYCHIATRIKI 14 (2), 2003 101 Ερευνητική εργασία Research paper Ακούσια νοσηλεία: Η αναγκαιότητα για εναλλακτική προσέγγιση Α.Πολίτης, Γ. Τρίκκας, Α. Πεχλιβανίδης, Π. Μουρτζούχου, Γ.Ν. Χριστοδούλου Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανατομία της κακοποίησης

Η ανατομία της κακοποίησης Η ανατομία της κακοποίησης Πάνω από όλα πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτός που κακοποιεί είναι ένας εκπληκτικός ηθοποιός. Πάρα πολλά θύματα αναφέρουν ότι ο σύντροφός τους τον πρώτο καιρό που τον γνώρισαν ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 4 Ο ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύµιση Εγκυκλίων Οδηγιών Λειτουργικών και Οργανωτικών Θεµάτων Τοµέα Υγείας

Υπενθύµιση Εγκυκλίων Οδηγιών Λειτουργικών και Οργανωτικών Θεµάτων Τοµέα Υγείας Υπενθύµιση Εγκυκλίων Οδηγιών Λειτουργικών και Οργανωτικών Θεµάτων Τοµέα Υγείας /ΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.: Γ32/1300/26.9.2006 Για την εύρυθµη και αποτελεσµατική λειτουργία των Υπηρεσιών Υγείας του

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΑ. 1. Το Κράτος μεριμνά για την προώθηση και το συντονισμό των λειτουργιών της πρόληψης, της περίθαλψης και της κοινωνικής

ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΑ. 1. Το Κράτος μεριμνά για την προώθηση και το συντονισμό των λειτουργιών της πρόληψης, της περίθαλψης και της κοινωνικής ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΑ Ι. Aρ. 12 ΝΔ 104/1973 1. Υπόχρεοι κατά τας κειμένας διατάξεις προς διατροφήν ή περίθαλψην νοσηλευομένων προσώπων και απομακρυνομένων εκ Νοσοκομείων ή Κλινικών Ψυχικών Νόσων, αρνούμενοι όπως

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας:

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας: Έγγραφο δικαιωμάτων Το φυλλάδιο αυτό σας παρέχει σημαντικές πληροφορίες όσον αφορά τα δικαιώματά σας όταν βρίσκεστε στο αστυνομικό τμήμα. Με τον όρο δικαιώματα εννοούμε σημαντικές ελευθερίες και δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC PSYCHIATRIC ASSOCIATION

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC PSYCHIATRIC ASSOCIATION ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC PSYCHIATRIC ASSOCIATION Προς Τον κ. Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθήνα 21 Ιανουαρίου 2009 Αρ. Πρωτ. 695 (Υπόψη του Αντιεισαγγελέα κ. Αν. Κανελλόπουλου) Κοιν. 1. Κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 5η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Θα πρέπει να συμπληρώσετε αυτό το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 Ο σκοπός της συγκεκριµένης µαθησιακής ενότητας είναι να κατανοήσουν οι σπουδαστές τα διαφορετικά επιχειρηµατικά µοντέλα (business models) παροχής υπηρεσιών cloud computing

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας Νοµική Σύµβουλος Ι.Σ.Α. ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Ήδη από το έτος 1939 ισχύει γενική απαγόρευση κάθε διαφήµισης που σχετίζεται µε την άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 12 ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ 12.1. Το Ταµείο εγκρίνει στα άµεσα µέλη του και στα έµµεσα µέλη της ιδίας οικογενείας που πάσχουν από ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια, τη µετάβαση σε ενδεδειγµένα θεραπευτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Υγείας

Κοινωνιολογία της Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Κοινωνιολογία της Υγείας Ενότητα 13 : Η σχέση ασθενούς ιατρού Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Νοσηλευτικής Κοινωνιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα