Διατροφή. Χοληστερόλη και γλυκά. Φυτοφαγία και προστασία της καρδιάς. Ασφαλής η Ασπαρτάμη. Γυμναστική χωρίς γυμναστήριο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διατροφή. www.eligast.gr. Χοληστερόλη και γλυκά. Φυτοφαγία και προστασία της καρδιάς. Ασφαλής η Ασπαρτάμη. Γυμναστική χωρίς γυμναστήριο"

Transcript

1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 ΤΕΥΧΟΣ 65 / 12 ο έτος έκδοσης ISSN: & Διατροφή ΚΩΔΙΚΟΣ 6899 Χοληστερόλη και γλυκά Φυτοφαγία και προστασία της καρδιάς Ασφαλής η Ασπαρτάμη Γυμναστική χωρίς γυμναστήριο Κοιλιοκάκη: ένα συχνό "άγνωστο" νόσημα

2

3 Άρθρο Σύνταξης Μια καινούργια χρονιά γεμάτη προσδοκίες και ελπίδες έχει ξεκινήσει. Εμείς όμως συνεχίζουμε να βρισκόμαστε στο ίδιο έργο θεατές. Σαν να μην πέρασε μια μέρα από τοτέ που η κρίση και οι επιπτώσεις της έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της πραγματικότητας μας. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια διαπραγμάτευση που είναι πάντα κρίσιμη, ξεκινά πάντα με καλούς οιωνούς αλλά σχεδόν πάντα καταλήγει να είναι δύσκολη και απρόβλεπτη. Ακόμη και τώρα που κάποια θετικά στοιχεία εμφανίζονται στον κόσμο των αριθμών, γιατί στον πραγματική ζωή το έστω και μικρό φως αργεί ακόμη να φανεί, οι διαδικασίες αξιολόγησης παραμένουν προβληματικές. Μέσα σε αυτό το όχι και τόσο ευχάριστο περιβάλλον, προσπαθούμε όλοι μας να εντοπίσουμε πράγματα και καταστάσεις που θα μας βοηθήσουν να ανοίξουμε νέους ορίζοντες και να δούμε την φωτεινή πλευρά της καθημερινότητας. Έχουμε την ανάγκη να βρούμε σταθερές, όσο μικρές και αν είναι, που θα μας δίνουν θετική ενέργεια και θα μας συντροφεύουν ευχάριστα. Το περιοδικό του Ελληνικού Ιδρύματος Γαστρεντερολογίας και Διατροφής μπορεί να έχει αυτό τον ρόλο καθώς τα θέματα του απευθύνονται όχι μόνο στους ιατρούς αλλά και στους φίλους-μέλη του Ιδρύματος. Καθώς όμως οι πόροι χρηματοδότησης του Ιδρύματος, που αποτελεί κοινωφελή μη-κερδοσκοπικό οργανισμό, έχουν μειωθεί σημαντικά, το συμβούλιο έλαβε την απόφαση να αλλάξει την συχνότητα έκδοσης του περιοδικού από διμηνιαία σε τριμηνιαία. Τα μέλη της της συντακτικής ομάδας θα συνεχίσουμε την προσπάθεια για παρουσίαση θεμάτων που θα κρατήσουν το ενδιαφέρον των ήδη αναγνωστών και θα προσελκύσουν νέους αναγνώστες. Γεώργιος Π. Καραμανώλης Δ/ντής Σύνταξης 3

4 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΡΤΙΟΣ ΤΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΥΕΞΙΑ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Διμηνιαία ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ Έκδοση του Ελληνκού Ιδρύματος ΚΑΙ Γαστρεντερολογίας ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & Διατροφής ΕΛΙΓΑΣΤ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Άρθρο: Σύνταξης Πρωτοπαθής... χολική κίρρωση Άρθρο: Η σημασία της συχνότητας των γευμάτων... 6 Άρθρο: Χοληστερόλη και γλυκά... 8 Διατροφή: Διατροφή = Τρόπος ζωής... 8 Άρθρο: Δυσκοιλιότητα: Ελκώδης Κολίτιδα. ένα Νέες συχνό θεραπείες σύμπτωμα...12 που δεν πρέπει να υποεκτιμάται...10 Διατροφή: Φυτοφαγία και προστασία της καρδιάς...14 Άρθρο: Υγιεινή διατροφή. Γιατί Άρθρο: είναι Εκκολπώματα τόσο δύσκολη; παχέος...16 εντέρου...17 Άρθρο: Στέβια, το φυσικό γλυκαντικό του μέλλοντος;...18 Περί Διαίτης: Ασφαλής η ασπαρτάμη...19 Παιδί & Εφηβος: Σωστή διατροφή για μαθητές. Υγιεινό Άρθρο: Κολατσιό Ο ρόλος του στο γαστρεντερολόγου Σχολείο στην εντερική απόφραξη...22 Περί Διαίτης: Μη θερμιδογόνες γλυκαντικές ουσίες: «Το Ευεξία: Μηδεν Γυμναστική Αγαν»...23 χωρίς γυμναστήριο...26 Ευεξία: ZUMBA: η κεφάτη άσκηση...26 Παιδί & Εφηβος: Κοιλιοκάκη: ένα συχνό Άρθρο: άγνωστο Μεταβολές νόσημα...28 του τρόπου ζωής κατά τη διάρκεια θεραπείας με κορτικοστεροειδή...27 Συνταγές Μικρά & Νόστιμα Μικρά Tα Nέα & του Νόστιμα Ιδρύματος Επικοινωνούμε Συνταγές Ta Nέα του Ιδρύματος...33 Ιδιοκτήτης: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Εκδότης και υπεύθυνος παρά τω νόμω: Δ. Παπαπαναγιώτου, δημοσιογράφος Έδρα: Πατριάρχου Ιωακείμ 30, Αθήνα Τηλ. Fax.: , URL: ΔιοικητικΟ ΣυμβοΥλιο Πρόεδρος: Δημήτριος Παπαπαναγιώτου, Δημοσιογράφος Διευθυντής: Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης, Γαστρεντερολόγος Γεν. Γραμματέας: Δημήτριος Γ. Καραμανώλης, Γαστρεντερολόγος ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Διευθυντής Σύνταξης: Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης: Συντακτική Επιτροπή: Επιμέλεια- Διόρθωση Κειμένων: Γεώργιος Π. Καραμανώλης, Γαστρεντερολόγος Εμμανουήλ Συμβουλάκης, Γαστρεντερολόγος Ευάγγελος Χολόγκιτας, Παθολόγος Παναγιώτα Καφρίτσα, Παιδίατρος - Παιδογαστρεντερολόγος Ιωάννης Μανιός, Διατροφολόγος - Εργοφυσιολόγος Βασίλειος Παπαμίκος, Νοσοκομειακός Διατολόγος - Διατροφολόγος Παρασκευάς Παπαχρήστος, Διατολόγος - Διατροφολόγος Εμμανουήλ Τσόχατζης, Παθολόγος Γεώργιος Π. Καραμανώλης Ταμίας: Νικόλαος Βιάζης, Γαστρεντερολόγος Μέλη: Νικόλαος Θεοδωρίδης, Επιχειρηματίας Ιωάννης Καραγιάννης, Γαστρεντερολόγος Γεώργιος Παπαθεοδωρίδης, Γαστρεντερολόγος Παρασκευάς Παπαχρήστος, Διατροφολόγος Γρηγόριος Πασπάτης, Γαστρεντερολόγος Χαράλαμπος Τζάθας, Γαστρεντερολόγος Επαμεινώνδας Τσιάνος, Γαστρεντερολόγος Σχεδιασμός, Παραγωγή: Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Εκδοτική Επιμέλεια: ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑmed Ελένη A. Βραχάτη ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑmed Marketing & Διαφήμιση: Μένια Κουκουγιάννη Τηλ.: Κιν.: ISSN: Το περιεχόμενο του κάθε άρθρου εκφράζει την άποψη του συγγραφέα του, η οποία δεν είναι υποχρεωτικά αποδεκτή από τη Συντακτική Επιτροπή 4

5 5

6 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Άρθρο Πρωτοπαθής χολική κίρρωση Επιδημιολογία: Η πρωτοπαθής χολική κίρρωση (ΠΧΚ) είναι μια νόσος που προσβάλλει κυρίως γυναίκες μέσης ηλικίας (50-55 έτη) με υπεροχή έναντι των ανδρών σε αναλογία περίπου 8:1. Τα τελευταία χρόνια λόγω της μεγαλύτερης ευαισθητοποίησης και της καλύτερης διαγνωστικής μεθοδολογίας, η νόσος διαγιγνώσκεται σε πρωιμότερο και συνήθως ασυμπτωματικό στάδιο και επομένως η συχνότητας της στον γενικό πληθυσμό έχει αυξηθεί καθώς και το ηλικιακό της εύρος. Παθογένεια Διάφοροι παράγοντες έχουν ενοχοποιηθεί και εμπλέκονται στην παθογένεια της νόσου. Ωστόσο, η αιτιολογία της νόσου παραμένει ασαφής. Ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου αυξάνεται κατά φορές όταν η νόσος έχει προσβάλλει κάποιον συγγενή πρώτου βαθμού. Κυρίαρχο ρόλο φαίνεται ότι κατέχουν οι αυτοάνοσοι μηχανισμοί αν λάβουμε υπόψη την ανίχνευση των ειδικών αντιμιτοχονδριακών αυτοαντισωμάτων (ΑΜΑ), ενώ συζητείται η πιθανότητα εμπλοκής περιβαλλοντικών παραγόντων, λοιμώξεων από μικρόβια, καπνίσματος, διαμονής σε βιομηχανικές περιοχές και περιοχές ορυχείων. Το τι ακριβώς πυροδοτεί τους παραπάνω μηχανισμούς στην έναρξη του ανοσολογικού μονοπατιού που οδηγεί στην εκδήλωση της ΠΧΚ αποτελεί αντικείμενο μελετών και ερευνών διεθνώς. Κλινική εικόνα και διάγνωση Πολλοί ασθενείς με ΠΧΚ προσέρχεται στον γιατρό χωρίς ειδικά συμπτώματα, ενώ το ποσοστό των ασυμπτωματικών ασθενών αγγίζει το 60%. Τα συμπτώματα που κυρίως αναφέρουν οι ασθενείς είναι η αδυναμία και η εύκολη κόπωση, συμπτώματα που είναι συνήθη στον γενικό πληθυσμό και ειδικά στις μέρες μας. Το αίσθημα βάρους στο δεξιό υποχόνδριο δεν είναι ασύνηθες στην ΠΧΚ, ενώ ο κνησμός μπορεί να είναι τόσο έντονος που να επηρεάζει την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Τέλος, είναι δυνατόν να υπάρχουν υπέρχρωση δέρματος, δερματικές αλλοιώσεις από τον κνησμό και πιο σπάνια ξανθώματα και ξανθελάσματα. Τέλος εξωηπατικά νοσήματα ανευρίσκονται σε συνδυασμό με την ΠΧΚ σε ποσοστό έως και 60%, όπως το σύνδρομο ξηρότητας οφθαλμών και βλεννογόνων, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, το φαινόμενο Raynaud, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η αυτοάνοση θυροειδίτιδα, ο σακχαρώδης διαβήτης και η λεύκη. Για τη διάγνωση της νόσου θα πρέπει να αποκλειστούν από τον θεράποντα γιατρό άλλα χολοστατικά σύνδρο- 6

7 Παρθένης Χαλέβας, Ειδικευόμενος Παθολογίας ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» μα όπως η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα, η χοληδοχολιθίαση και η φαμακευτική χολόσταση. Ο εργαστηριακός έλεγχος είναι απαραίτητος και περιλαμβάνει την μέτρηση παραμέτρων ελέγχου της ηπατικής λειτουργίας οι οποίες αποκαλύπτουν χαρακτηριστικές διαταραχές χολόστασης, όπως είναι η αύξηση της αλκαλικής φωσφατάσης (ALP) και της γ-γλουταμινοτρασφεράσης (γgt). Η αύξηση των τρανσαμινασών είναι συνήθως μέτρια, ενώ αυξημένη χολερυθρίνη σημαίνει ότι η νόσος βρίσκεται ήδη σε προχωρημένα στάδια. Εξαιτίας αυτών των εργαστηριακών ευρημάτων, αρκετοί ασθενείς με ΠXK έχουν οδηγηθεί σε χολοκυστεκτομή λόγω λανθασμένης διάγνωσης. Η αυξημένη χοληστερίνη αποτελεί πολλές φορές και τον λόγο επίσκεψης του ασθενούς στον γιατρό και την αφορμή για διάγνωση, χωρίς όμως να απαιτείται πάντα χορήγηση αντιλιπιδαιμικής αγωγής άπαξ και διαγνωσθεί η νόσος. Τα προτεινόμενα διαγνωστικά βήματα είναι τα ακόλουθα: 1. ανεύρεση αυξημένης αλκαλικής φωσφατάσης στον ορό 2. επιβεβαίωση της ηπατικής προέλευσης της αλκαλικής φωσφατάσης και αποκλεισμός άλλων αιτιών χρόνιας ηπατοπάθειας 3. υπερηχογράφημα άνω κοιλίας 4. προσδιορισμός των ΑΜΑ αντισωμάτων στον ορό του ασθενούς 5. βιοψία ήπατος ειδικά όταν τα ΑΜΑ είναι αρνητικά Δύο από τα τρία κριτήρια θέτουν την διάγνωση της ΠΧΚ }} Αυξημένη αλκαλική φωσφατάση }} AMA σε τίτλο >1/40 }} βιοψία ήπατος με ευρήματα συμβατά με ΠΧΚ Γενικά, η διάγνωση της ΠΧΚ δεν είναι συνήθως δύσκολη. Στις περισσότερες των περιπτώσεων αφορά γυναίκες μέσης ηλικίας ασυμπτωματικές ή που παραπονούνται για χρόνιο κνησμό, κόπωση και ανευρίσκουν αυξημένη αλκαλική φωσφατάση και χοληστερίνη σε τυχαίο εργαστηριακό έλεγχο. Η διάγνωση της νόσου επιβεβαιώνεται με την ανεύρεση θετικών ΑΜΑ στον ορό ή με βιοψία ήπατος αν τα ΑΜΑ είναι αρνητικά (στο 5% των περιπτώσεων ΠΧΚ). Θεραπευτικές παρεμβάσεις στην PBC Περιλαμβάνουν φάρμακα που ανακουφίζουν από τα συμπτώματα της νόσου και φάρμακα που αλλάζουν τη φυσική πορεία της νόσου. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν φάρμακα που ανακουφίζουν από τον κνησμό (π.χ. χολεστυραμίνη 4-16 γρ./ημέρα, ενώ σε ανθιστάμενο κνησμό έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι και ανταγωνιστές οπιοειδών καθώς και UV ακτινοβολία δέρματος για την αποδόμηση της χολερυθρίνης). Για την ανακούφιση της ξηροφθαλμίας και των ξηρών βλεννογόνων και δέρματος χρησιμοποιούνται τοπικές αλοιφές, ενυδατικές κρέμες, τεχνητά δάκρυα, οφθαλμικές σταγόνες με υαλουρονικό οξύ και άλλα προϊόντα που κυκλοφορούν στα φαρμακεία. Σημαντικό ρόλο κατέχει η πρόληψη της οστεοπόρωσης με την χορήγηση διφωσφωνικών, ασβεστίου και βιταμίνης D. Για την αλλαγή της φυσικής πορείας της ΠΧΚ, το αρκτοδεοξυ-χολικό οξύ (UDCA) είναι το μόνο εγκεκριμένο φάρμακο από τον FDA και χορηγείται από τα αρχικά στάδια της νόσου και εφ όρου ζωής. Χορηγείται σε δοσολογία mg/κιλό βάρους σώματος την ημέρα με σημαντική βελτίωση της ηπατικής βιοχημείας και πιθανόν βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών με ΠΧΚ. Σε ασθενείς τέλος με εγκατεστημένη κίρρωση και με ηπατική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, η μεταμόσχευση ήπατος είναι η μοναδική επιλογή, με ποσοστό επιβίωσης υψηλότερο του 70% για τα 2 πρώτα έτη. 7

8 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Άρθρο Χοληστερόλη και γλυκά Στο σώμα μας η χοληστερόλη είναι αναγκαία για τις φυσιολογικές λειτουργίες των κυττάρων. Το μεγαλύτερο μέρος της χοληστερόλης συντίθεται στο ήπαρ (συκώτι), ενώ προσλαμβάνουμε και ήδη σχηματισμένη χοληστερόλη μέσω της διατροφής μας. Είναι αναγκαία για τον οργανισμό, αφού αποτελεί πρόδρομη ουσία μιας ποικιλίας ορμονών, όπως οι σεξουαλικές ορμόνες τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα. Μικρή εισαγωγή - Τι είναι η χοληστερόλη; Στο σώμα μας η χοληστερόλη είναι αναγκαία για τις φυσιολογικές λειτουργίες των κυττάρων. Το μεγαλύτερο μέρος της χοληστερόλης συντίθεται στο ήπαρ (συκώτι), ενώ προσλαμβάνουμε και ήδη σχηματισμένη χοληστερόλη μέσω της διατροφής μας. Είναι αναγκαία για τον οργανισμό, αφού αποτελεί πρόδρομη ουσία μιας ποικιλίας ορμονών, όπως οι σεξουαλικές ορμόνες τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα. Συχνά, επικρατεί μια σύγχυση όσον αφορά στη χοληστερόλη του αίματος και στη χοληστερόλη που υπάρχει στις τροφές (διαιτητική χοληστερόλη). Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν πως έχουν αυξημένη χοληστερόλη αίματος μόνο και μόνο επειδή καταναλώνουν τροφές πλούσιες σε χοληστερόλη. Ας διευκρινίσουμε λοιπόν τη διαφορά μεταξύ των δύο. Πρόσφατες μελέτες παρουσιάζουν ότι τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε κορεσμένα λίπη, είναι 3 έως 5 φορές πιο επικίνδυνα για να αυξήσουν το επίπεδο της χοληστερόλης στο αίμα σε σύγκριση με τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε χοληστερόλη Οι μελέτες δείχνουν ότι οι συνολικές επιδράσεις της χοληστερόλης της δίαιτας είναι μικρές και κλινικά ασήμαντες σε σχέση με την αποδεδειγμένη αύξηση της «κακής» LDL χοληστερόλης στο αίμα από τα κορεσμένα λιπαρά οξέα της δίαιτας. Ήδη από το 1997 μια μεγάλη μεταανάλυση 224 μελετών σε περισσότερα από 8000 άτομα έδειξε ότι οι αυξημένες ποσότητες λίπους και ιδιαίτερα κορεσμένου, που προέρχεται από τροφές ζωικής προέλευσης ευθύνονται πολύ περισσότερο για την αύξηση των λιπιδίων και για την ανάπτυξη καρδιαγγειακών νόσων συγκριτικά με τη χοληστερόλη της δίαιτας. Συστατικά των γλυκών και επίδραση τους στα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα: 1. Ζάχαρη: Παραδόξως ενώ δύσκολα μας περνάει από το μυαλό, πολλές μελέτες δείχνουν μια σχέση μεταξύ κατανάλω- 8

9 Ηλιάνα Ηλιοπούλου, ΜSc, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος σης πρόσθετων σακχάρων και αυξημένων επιπέδων τριγλυκεριδίων και «κακής» LDL χοληστερόλης, τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Όταν καταναλώνεται μεγάλη ποσότητα σακχάρων, το υπερβάλλον ποσό αποθηκεύεται στο συκώτι με τη μορφή τριγλυκεριδίων, των οποίων η αύξηση μπορεί να οδηγήσει σε αθηροσκλήρωση. Τα αυξημένα επίπεδα LDL και τριγλυκεριδίων, σχετίζονται με τη σειρά τους με αύξηση του ενδεχόμενου εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Παράλληλα, υποδεικνύουν ότι η αυξημένη κατανάλωση πρόσθετων σακχάρων, συνδέεται άμεσα και με μειωμένα επίπεδα της αγγειοπροστατευτικής HDL «καλής» χοληστερόλης. Από τα «πρόσθετα σάκχαρα» που ενοχοποιούνται περισσότερο για τις πιο πάνω επιπτώσεις υγείας, είναι η φρουκτόζη, η οποία συναντάται σε μεγάλα ποσά στο σιρόπι από καλαμπόκι υψηλό σε φρουκτόζη. 2. Αυγό: Το «μελανό» σημείο του αβγού θεωρείτο μέχρι πρόσφατα η περιεκτικότητά του σε χοληστερόλη (212 mg σε 1 μέτριο αυγό 50 γραμμαρίων). Το αυγό θεωρήθηκε «κόκκινο πανί» για την υγεία της καρδιάς καθώς υπήρχε η γενικότερη θεώρηση ότι η χοληστερόλη της δίαιτας αυξάνει άμεσα και πολύ τη χοληστερόλη στο αίμα, άρα αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τις καρδιοπάθειες. Ωστόσο, τις τελευταίες δύο δεκαετίες η έρευνα έχει επιτρέψει στα αβγά να «κερδίσουν τις εντυπώσεις» και να αλλάξει το εναντίον τους κλίμα όσον αφορά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αυτή η έλλειψη συσχέτισης του αβγού με τον κίνδυνο καρδιοπαθειών μπορεί να εξηγηθεί με δύο τρόπους σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Κατά πρώτον, τα αβγά είναι καλές πηγές των ισχυρών αντιοξειδωτικών λουτεΐνης και ζεαξανθίνης, που μπορεί να αποτρέπουν την οξείδωση των λιποπρωτεϊνών, διαδικασίας που σχετίζεται άμεσα με τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. Ο δεύτερος λόγος μπορεί να είναι ότι στα άτομα που έχει φανεί η μεγαλύτερη αύξηση ολικής χοληστερόλης στο αίμα μετά από κατανάλωση αβγών, παρατηρήθηκε ότι αυξήθηκε η «κακή» LDL αλλά παράλληλα και η «καλή» και καρδιοπροστατευτική HDL χοληστερόλη. 3. Σουσάμι: Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά. Μιλάμε όμως για καλά λιπαρά, καθώς στην πλειονότητά τους είναι μονοακόρεστα και πολυακόρεστα, με τα κορεσμένα να κατέχουν το μικρότερο ποσοστό στη σύσταση του τροφίμου (15%), ενώ τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα αποτελούν το 45 % και 40 % αντίστοιχα. Είναι πλούσιο σε κάποια απαραίτητα αμινοξέα, ιδιαιτέρως δε, όταν συνδυαστεί με τρόφιμα όπως οι ξηροί καρποί, η πρωτεΐνη που προκύπτει είναι υψηλής βιολογικής αξίας και διαθεσιμότητας, καθώς πλησιάζει τη βιολογική αξία ζωικών πρωτεϊνών. Περιέχει αντιοξειδωτικά στοιχεία όπως οι φυτικές λιγνάνες (σησαμίνη και σεσαμολίνη) και οι στερόλες (καμπεστερόλη, στιγμαστερόλη, β σιτοστερόλη κ.α.) και βιταμίνη Ε. Τα συστατικά του σουσαμιού έχουν συσχετισθεί σήμερα με ευεργετική επίδραση για την καρδιά και τα αγγεία μας, αφού οδηγούν τόσο σε μειωμένη παραγωγή χοληστερόλης από τον ίδιο τον οργανισμό όσο και σε μειωμένη απορρόφηση της χοληστερόλης (λόγω των περιεχόμενων φυτικών ινών) και σε πρόληψη της αρτηριοσκλήρυνσης χάρη στα περιεχόμενα αντιοξειδωτικά του. Το σησαμέλαιο είναι το έλαιο αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες όπως έχει αποδειχτεί συμβάλουν σημαντικά στη διατήρηση της καλής υγείας του οργανισμού. Η περιεκτικότητά του αυτή του προσδίδει μια επιπλέον σημαντικότατη ιδιότητα: Την ανθεκτικότητα στη θερμική επεξεργασία κατά το μαγείρεμα ψήσιμο, βράσιμο, παρασκευή γλυκών. 4. Δημητριακά ολικής αλέσεως και τρόφιμα υψηλά σε διαλύτες, φυτικές ίνες: Όπως η βρώμη, φρούτα και τα λαχανικά. Οι διαλυτές φυτικές ίνες δημιουργούν μέσα στο έντερο ένα είδος ζελατίνης που εμποδίζει την απορρόφηση της χοληστερόλης και άλλων λιπαρών μορίων. Έχει υπολογιστεί ότι 5 έως 10 γραμμάρια διαλυτών φυτικών ινών ημερησίως, μειώνουν την κακή χοληστερόλη LDL κατά 5%. 9

10 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ 5. Τα καρύδια και τα αμύγδαλα: Μπορούν να μειώνουν σημαντικά την κακή χοληστερόλη, όταν καταναλώνονται με μέτρο λόγω του πλούσιου θερμιδικού περιεχόμενου. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα καρύδια, όταν αντιπροσωπεύουν το 20% των θερμίδων δίαιτας για μείωση της χοληστερόλης, μπορούν να μειώνουν κατά 12% την κακή χοληστερόλη LDL. 6. Πολυφαινόλες Μια εξαιρετική πηγή πολυφαινολών είναι το κακάο και φυσικά τα προϊόντα που προκύπτουν από αυτό, όπως η λατρεμένη από πολλούς, σοκολάτα. Οι πολυφαινόλες του κακάο προστατεύουν την LDL («κακή») χοληστερόλη από οξείδωση, πράγμα πολύ σημαντικό αν αναλογιστούμε πως η διαδικασία αυτή αποτελεί το σημαντικότερο από τα πρωταρχικά στάδια της αθηροσκλήρωσης. Σε μικρές λοιπόν ποσότητες (25 30 γρ.), η σοκολάτα εξακολουθεί να κατέχει σημαντικές ποσότητες πολυφαινολών, χωρίς να αποδίδει «απαγορευτικά» ποσά ζάχαρης, λίπους και συνεπώς θερμίδων και έτσι μπορεί να ενσωματωθεί στο εβδομαδιαίο πλάνο μιας ισορροπημένης διατροφής. Η κατανάλωση σοκολάτας δεν επιφέρει αρνητικές διαφοροποιήσεις στη χοληστερόλη, αν και κάτι τέτοιο θα φάνταζε ικανό, από τη στιγμή που η σοκολάτα εμπεριέχει 2 βασικά κορεσμένα λιπαρά το στεατικό (κατά 35%) και το παλμιτικό (κατά 25%). Η «ουδέτερη» στάση της σοκολάτας απέναντι στη χοληστερόλη, οφείλεται στο ότι το στεατικό αποτελεί την εξαίρεση στο κανόνα και δεν αυξάνει τα επίπεδα της χοληστερόλης, όπως τα άλλα κορεσμένα λιπαρά. Έτσι η όποια αρνητική επίδραση στη χοληστερόλη του άλλου κορεσμένου λιπαρού, του παλμιτικού, αντισταθμίζεται βέλτιστα από τις θετικές επιδράσεις που έχει το ελαϊκό οξύ, βασικό μονοακόρεστο λιπαρό της σοκολάτας. 7. Τροπικά τρόφιμα: π.χ. καρύδα, λάδι καρύδας, βούτυρο από κακάο: Αν και οι τροφές αυτές φαίνονται υγιεινές και δεν περιέχουν χοληστερόλη, είναι πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά. Για παράδειγμα, η καρύδα περιέχει 69% κορεσμένα λιπαρά και το βούτυρο κακάο 60%, αυτό σημαίνει πως η μεγάλη ποσότητα κορεσμένων λιπαρών στη διατροφή οδηγεί σε αύξηση της χοληστερόλης, άρα και σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής νόσου. Συμπερασματικά Προτάσεις γλυκών και αντικατάσταση υλικών που περιέχονται στα γλυκά Για όλους τους λόγους που αναλύθηκαν παραπάνω, γλυκά πλούσια σε κορεσμένο λίπος τα οποία αυξάνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα είναι όσα περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζωικού βουτύρου, ζάχαρης και φρουκτόζης, καθώς και κάποιων τροπικών προϊόντων όπως είναι η καρύδα ή το γάλα καρύδας. Το αυγό, μπορεί επίσης να επηρεάσει αλλά σε μικρότερο βαθμό. Έτσι όσα γλυκά τηγανίζονται, όπως τα ντόνατς, οι λουκουμάδες, γλυκά με βάσει το τυρί όπως γλυκείες και αλμυρές πίτες, κουραμπιέδες, κέικ, σουφλέ σοκολάτας με κρέμα γάλακτος και βούτυρο, βουτήματα και μπισκότα βουτύρου, τούρτες, παγωτά παρφέ, κρουασάν βουτύρου και πολλά άλλα καλό είναι να περιορίζονται αν θέλουμε έλεγχο στα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα. Εύκολα ωστόσο μπορούμε να παρασκευάσουμε γλυκά με βάσει υλικά τα οποία βοηθούν στον έλεγχο της χοληστερόλης και είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες που θωρακίζουν τον οργανισμό ενάντια στην καταστροφική δράση των ελευθέρων ριζών και της οξειδωτικής τους δράσης. Τα αντιοξειδωτικά φαίνεται πως μειώνουν την οξείδωση της LDL χοληστερόλης και αναστέλλουν την δράση της στην δημιουργία αθηροσκλήρωσης. Έτσι λοιπόν, εντάσσοντας το σουσάμι, μπορούμε να παρασκευάσουμε χαλβά ή παστέλι, ή σουσάμι με ξηρούς καρπούς και φρούτα. Εντάσσοντας τη μαύρη σοκολάτα, μπορούμε να επιλέξουμε ένα πλήθος γλυκών σε συνδυασμό και με φρούτα ή ξηρούς καρπούς. Η βρώμη μπορεί να αντικαταστήσει μέρος από το λευκό αλεύρι που αποτελεί συστατικό πολλών γλυκών όπως τα κέικ, τα δημητριακά ολικής μπορούν να αποτελέσουν την βάση μιας τάρτας αντί για τριμμένα μπισκότα βουτύρου, το μέλι ή η ακατέργαστη ζάχαρη μπορούν να χρησιμοποιούνται με μέτρο, προσθέτοντας παράλληλα αμύγδαλα και καρύδια ή φρούτα στις τάρτες ή στις πίττες και στα γλυκά ταψιού για περισσότερη γεύση ή παρασκευάζοντας φλωρεντίνες με την φλούδα από το αμύγδαλο και μαύρη σοκολάτα. 10

11 11

12 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Άρθρο Ελκώδης Κολίτιδα Νέες θεραπείες Η Ελκώδης κολίτιδα (ΕΚ) είναι νόσημα που ανήκει στα λεγόμενα ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (ΙΦΝΕ). Προσβάλλει το παχύ έντερο και μπορεί να εκτείνεται σε λίγα εκατοστά από τον πρωκτό ή έως και το τέλος του παχέος εντέρου, το οποίο ονομάζεται τυφλό. Η ακριβής αιτιολογία των ΙΦΝΕ και ειδικά της ΕΚ δεν είναι γνωστή. Η τρέχουσα θεώρηση είναι πως παρουσιάζεται σε άτομα που έχουν γενετική προδιάθεση και αφορά μία έντονη διέγερση του ανοσολογικού συστήματος, πιθανά ενάντια σε στοιχεία της μικροβιακής χλωρίδας του παχέος εντέρου. 12

13 Παντελής Καρατζάς, Ειδικευόμενος Γαστρεντερολόγος, Γ.Ν.Α. «Ευαγγελισμός» Τα συμπτώματα της ΕΚ συνήθως είναι κοιλιακό άλγος, διαρροϊκές κενώσεις με πρόσμιξη αίματος και βλέννης, αίσθημα έπειξης προς κένωση, αίσθημα τεινεσμού και πυρετός. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υπάρχουν για αρκετά μεγάλο διάστημα χωρίς να τίθεται η διάγνωση της νόσου. Από τον εργαστηριακό έλεγχο μπορεί να ανευρεθούν αυξημένοι οι δείκτες φλεγμονής ενώ είναι πιθανό να υπάρχει και πτώση του αιματοκρίτη και του σιδήρου λόγω της απώλειας αίματος. Για αυτό σε κάθε περίπτωση χρειάζεται μία πλήρης και σωστή ιατρική εξέταση. Η βαρύτητα και η έκταση της νόσου ποικίλλει και μπορεί να είναι ήπια (λιγότερες από 4 διαρροϊκές κενώσεις χωρίς αίμα), μέτρια (περισσότερες από 4 αλλά λιγότερες από 6 διαρροϊκές κενώσεις ανά ημέρα) ή βαριά (περισσότερες από 7 διαρροϊκές κενώσεις με μεγάλη απώλεια αίματος καθώς και παρουσία συστηματικών συμπτωμάτων όπως πυρετός). Αναλόγως της βαρύτητας χορηγούνται οι κατάλληλες θεραπείες. Οι διαθέσιμες φαρμακευτικές θεραπείες για την ΕΚ είναι: α) τα αμινοσαλικυλικά, β) τα κορτικοστεροειδή, δηλαδή η κορτιζόνη, γ) τα ανοσοτροποποιητικά όπως η αζαθειοπρίνη και η 6-μέρκαπτοπουρίνη, και δ) οι βιολογικοί παράγοντες όπως η ινφλιξιμάμπη και η ανταλιμπουμάμπη. Σε αποτυχία όλων των ανωτέρω και ως έσχατη λύση υπάρχει η χειρουργική θεραπεία. Οι οδοί χορήγησης των ανωτέρω φαρμάκων είναι είτε από το στόμα, είτε από το ορθό σε μορφή υποκλυσμού( κλύσμα), είτε υποδορίως, είτε τέλος ενδοφλεβίως, δηλ με χορήγηση στη φλέβα. Τα κορτικοστεροειδή χορηγούνται από το στόμα, ενδοφλεβίως και σε ειδικές περιπτώσεις μπορούν να χορηγηθούν και από το ορθό. Από τους βιολογικούς παράγοντες η ινφλιξιμάμπη χορηγείται ενδοφλεβίως ενώ η ανταλιμουμάμπη υποδορίως. Τα αμινοσαλικυλικά χορηγούνται τόσο από το στόμα όσο και από το ορθό με υποκλυσμό, ενώ τέλος τα ανοσοτροποποιητικά φάρμακά χορηγούνται μόνο από το στόμα. Από τα παραπάνω φάρμακα συνήθως τα αμινοσαλικυλικά χορηγούνται σε ήπιες περιπτώσεις, τα ανοσοτροποποιητικά σε βαρύτερες και τέλος οι βιολογικοί παράγοντες σε όσους ασθενείς δεν έχουν ανταποκριθεί στις προηγούμενες θεραπείες. Τα κορτικοστεροειδή δίνονται όταν ο ασθενής βρίσκεται σε φάση έξαρσης της νόσου αλλά δεν μπορούν να χορηγηθούν για παρατεταμένο χρονικό διάστημα λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών που προκαλούν. Πρόσφατα πήρε έγκριση από τον οργανισμό φαρμάκων ένα νέο σκεύασμα, η γκολιμουμάμπη η οποία ανήκει επίσης στους βιολογικούς παράγοντες. Χορηγείται σε περιπτώσεις μέτριας προς βαριάς ΕΚ σε δόση 50 ή 100mg. Η οδός χορήγησης είναι υποδόρια, δηλαδή κάτω από το δέρμα σε μέρη με αυξημένο λίπος όπως είναι το κοιλιακό τοίχωμα. Η τελευταία μεγάλη μελέτη που αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου έδειξε ότι μεγαλύτερο ποσοστό ασθενών που έλαβαν τη γκολιμουμάμπη παρέμειναν σε ύφεση της νόσου για τουλάχιστον 54 εβδομάδες (1 έτος) σε σύγκριση με ασθενείς που λάμβαναν εικονικό φάρμακο (placebo). Φυσικά και η γκολιμουμάμπη, όπως όλα τα φάρμακα, παρουσιάζει ανεπιθύμητες ενέργειες. Η κυριότερη είναι η ευπάθεια σε λοιμώξεις και ιδιαίτερα η αναζωπύρωση λανθάνουσας φυματίωσης. Η γκολιμουμάμπη δεν είναι καινούριο φάρμακο, καθώς ήδη εδώ και χρόνια χρησιμοποιείται σε ασθενείς με ρευματολογικά νοσήματα, όπως η αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Από την εμπειρία μας σε αυτά τα νοσήματα φαίνεται ότι το προφίλ ασφαλείας της γκολιμουμάμπης είναι ανάλογο των υπολοίπων βιολογικών παραγόντων. Πρόσφατα η γκολιμουμάμπη έχει πάρει έγκριση στη θεραπεία ασθενών με ελκώδη κολίτιδα. 13

14 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Διατροφή ΦΥΤΟΦΑΓΙΑ και προστασία της καρδιάς Η λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος επηρεάζεται δυσμενώς από τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, σακχάρου και αρτηριακής πίεσης. Τα υπάρχοντα ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα αυξάνονται όταν καταναλώνουμε τρόφιμα πλούσια σε κορεσμένο λίπος (λιπαρό κρέας, λιπαρά τυριά, βούτυρο και παράγωγα αυτών), τρόφιμα πλούσια σε υδρογονωμένα φυτικά έλαια (πατατάκια, γαριδάκια, μπισκότα, ντόνατς, κρουασάν) και γλυκίσματα πλούσια σε ζωικά λιπαρά και χοληστερόλη. Επίσης, τηγανητά τρόφιμα, και κυρίως αυτά που προετοιμάζονται σε ταχυφαγεία («fast food»), προκαλούν αύξηση των επιπέδων της χοληστερόλης στο αίμα. Αντίθετα, τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά, δεν περιέχουν καθόλου χοληστερόλη και κορεσμένο λίπος. Για τον λόγο αυτό, πρόσφατες επιστημονικές έρευνες υποδεικνύουν ότι οι χορτοφαγικές δίαιτες συνεισφέρουν στην πρόληψη των νοσημάτων της καρδιάς καθώς αποκλείουν από τη διατροφή τα ζωικά προϊόντα. Φυτοφαγία ή αλλιώς χορτοφαγία Χορτοφαγικές δίαιτες εφαρμόζονται από ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, είτε για αρκετές ημέρες ή/και εβδομάδες τον χρόνο, όπως στην περίπτωση της νηστείας για θρησκευτικούς λόγους, είτε και για αρκετά μεγαλύτερες χρονικές περιόδους ή και εφόρου ζωής για τους εκ πεποιθήσεως φυτοφάγους. Ωστόσο, σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός του διατροφικού πλάνου, προκειμένου να εξασφαλιστούν 14

15 Σοφία Ελευθερίου, MSc Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος επαρκείς διατροφικές προσλήψεις στα διάφορα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Κύριο χαρακτηριστικό της νηστείας αλλά και της φυτοφαγίας είναι η αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως είναι το κρέας, το ψάρι, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αυγά και τα παράγωγά τους. Αντίθετα, υπάρχει αυξημένη κατανάλωση τροφίμων όπως το ψωμί, τα δημητριακά, τα ζυμαρικά, τα όσπρια, τα λαδερά φαγητά και φυσικά τα φρούτα και τα λαχανικά. Νηστεία και χορτοφαγία: Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Τόσο ο όρος νηστεία όσο και ο όρος φυτοφαγία περικλείουν ένα εύρος διατροφικών μοτίβων. Ορισμένοι καταναλώνουν πέραν των φυτικών προϊόντων, γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά, άλλοι καταναλώνουν, επιπλέον και όλα τα θαλασσινά ή/και ψάρια, ενώ οι αποκλειστικά φυτοφάγοι (vegans) δεν τρώνε κανένα είδος ζωικής προέλευσης (συμπεριλαμβανομένου και του μελιού). Όσο πιο αυστηρή είναι η δίαιτα, τόσο μεγαλύτερη φροντίδα πρέπει να δοθεί για την εξασφάλιση όλων των θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται ο οργανισμός, ενώ στις περιπτώσεις των αποκλειστικά χορτοφάγων είναι συχνά απαραίτητη η συμπληρωματική χορήγηση σιδήρου, βιταμίνης Β12, αλλά και πιθανότατα ασβεστίου και μερικών άλλων θρεπτικών συστατικών όπως τα ω3 λιπαρά. Ποια είναι τα οφέλη της αποχής από τρόφιμα ζωικής προέλευσης; Τα οφέλη είναι πολλά, καθώς ελαχιστοποιείται η κατανάλωση ζωικού λίπους ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε φυτικά λιπαρά. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών οδηγεί σε πολλαπλά οφέλη υγείας και μπορεί, εάν γίνει σωστά, να οδηγήσει ακόμη και σε μείωση του σωματικού βάρους, σε περίπτωση που αυτό είναι επιθυμητό. Επίσης, η αυξημένη κατανάλωση τροφίμων φυτικής προέλευσης έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών καθώς & άλλων συστατικών μεταξύ των οποίων οι βιταμίνες, τα μέταλλα & τα αντιοξειδωτικά στοιχεία, που παράλληλα με την μειωμένη κατανάλωση λιπαρών ζωικής προέλευσης οδηγεί στην προστασία της καρδιάς και των αγγείων και κατ επέκταση στην βελτίωση της λειτουργίας όλων των συστημάτων του οργανισμού. Υπάρχουν άτομα που θα πρέπει να αποφεύγουν χορτοφαγικές δίαιτες; Πράγματι υπάρχουν κάποιες ομάδες του πληθυσμού που δεν θα πρέπει να αποκλείουν ολοσχερώς τα ζωικά προϊόντα από τη διατροφή τους, παρά μόνο για περιορισμένα χρονικά διαστήματα και πάντα με την σύμφωνη γνώμη του γιατρού τους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το φυτοφαγικό διαιτολόγιο αδυνατεί να παρέχει επαρκή ποσότητα ορισμένων απαραίτητων θρεπτικών συστατικών για τον οργανισμό όπως οι πρωτεΐνες, το ασβέστιο, ο σίδηρος και κάποιες βιταμίνες. Τα παιδιά, οι έφηβοι, οι εγκυμονούσες, οι υπερήλικοι, άτομα με οστεοπόρωση και όσοι έχουν διαγνωσμένη σιδηροπενική αναιμία δεν θα πρέπει να αποκλείουν ολοκληρωτικά τα ζωικά προϊόντα από την διατροφή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα λόγω των αυξημένων αναγκών τους σε αυτά τα θρεπτικά συστατικά. Επιπλέον, σε άτομα με ιδιαίτερα προβλήματα υγείας (πχ. σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια κλπ) τίθενται περιορισμοί στην εφαρμογή ενός χορτοφαγικού διαιτολογίου. 15

16 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Τι θα πρέπει να προσέχουν όσοι τηρούν ένα χορτοφαγικό διαιτολόγιο; Αυτό που πρέπει να τονισθεί είναι ότι όπως σε κάθε διαιτολόγιο, έτσι και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να τηρούνται οι 3 βασικές αρχές της υγιεινής διατροφής: Ισορροπία, ποικιλία και μέτρο. Η ποικιλία αφορά στην κατανάλωση τροφίμων απ' όλες τις ομάδες, όπως είναι τα δημητριακά, τα όσπρια, τα φρούτα και τα λαχανικά, η ισορροπία αφορά στον σωστό συνδυασμό των τροφίμων αυτών στα διάφορα γεύματα και το μέτρο αναφέρεται στον περιορισμό που θα πρέπει να θέτουμε στην ποσότητα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να τίθενται περιορισμοί και να μην καταναλώνεται ανεξέλεγκτη ποσότητα τροφής με τη δικαιολογία ότι αυτά είναι φυτικής προέλευσης. Είναι θρεπτικά επαρκείς οι χορτοφαγικές δίαιτες; Ακόμη και υγιή άτομα που εφαρμόζουν χορτοφαγικές δίαιτες για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να εμφανίσουν ανεπάρκειες σε ορισμένα ζωτικής σημασίας θρεπτικά συστατικά. Μεταξύ αυτών είναι οι πρωτεΐνες, τα ω-3 λιπαρά οξέα (ΕΡΑ & DHA), ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, το ασβέστιο, η βιταμίνη D και η βιταμίνη B 12. Συμπερασματικά, για την προαγωγή της ψυχικής και σωματικής ευεξίας όλων όσων αποφεύγουν τα ζωικά προϊόντα για μεγάλα χρονικά διαστήματα αλλά και των αποκλειστικά φυτοφάγων, θα πρέπει να τηρείται το τρίπτυχο: μέτρο, ποικιλία & ισορροπία, και φυσικά να γίνεται μια επιλογή τροφίμων πλούσιων σε πρωτεΐνη, ασβέστιο, σίδηρο, βιταμίνη Β12, βιταμίνη D και ω-3 λιπαρά οξέα. Η νηστεία της σαρακοστής, αλλά και οι υπόλοιπες νηστείες κατά την διάρκεια όλου του χρόνου, μπορούν να αποτελέσουν μια καλή ευκαιρία για αποτοξίνωση του οργανισμού μας από το κρέας και τα παράγωγά του. Ωστόσο, θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι η τήρηση ενός πλήρους και ισορροπημένου διαιτολογίου καθ όλη την διάρκεια της ζωής μας, το οποίο θα περιλαμβάνει με μέτρο κατανάλωση ποικιλίας τροφίμων από όλες τις διατροφικές ομάδες, δύναται να εξασφαλίσει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό μας, αλλά και να μας προστατέψει από διατροφικές ελλείψεις και χρόνιες εκφυλιστικές νόσους, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, χωρίς να χρειάζεται να καταφεύγουμε σε αυστηρά διαιτητικά πρότυπα. 16

17 Δημήτριος Ε. Καραπιπέρης, Γαστρεντερολόγος-Επεμβατικός Ενδοσκόπος Άρθρο ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΑ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ Τα εκκολπώματα είναι σακκοειδή μορφώματα, που προβάλλουν προς τα εκτός του αυλού. Εκκολπώματα αναπτύσσονται σε όλα τα κοίλα σπλάγχνα, συχνότερα όμως εντοπίζονται στο πεπτικό και ιδίως στο παχύ έντερο (ΠΕ). Η ακριβής επίπτωση των εκκολπωμάτων του ΠΕ δε μπορεί να μετρηθεί, διότι οι περισσότεροι (>70%) παραμένουν ασυμπτωματικοί. Η επίπτωσή τους εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία, η εθνικότητα-γεωγραφική κατοικία, η διατροφή, οι γενετικοί παράγοντες κ.λ.π. Αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας και είναι (στις δυτικές χώρες) <5% σε ηλικίες κάτω των 40 ετών, ανέρχεται σε 30% στα 60 έτη και >65% σε ηλικίες 85 ετών. Η αιτιολογία τους φαίνεται ότι είναι πολυπαραγοντική. Οι σημαντικότεροι παράγοντες είναι: α. εκφυλιστικές αλλαγές στο εντερικό τοίχωμα β. ανεπαρκής διατροφή με φυτικές ίνες γ. αυξημένες ενδοαυλικές πιέσεις δ. κινητικές διαταραχές ε. λειτουργικές ανωμαλίες του εντέρου 17

18 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Η κλινική πορεία των ασθενών με εκκολπώματα είναι: α. Ανεπλίπλεκτη/ασυμπτωματική σε > 70% και β. Επιπλεγμένη/συμπτωματική σε 25-30%. Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού εκκολπωμάτων λέγεται εκκολπωμάτωση. Είναι συνήθως ασυμπτωματική και καλοήθης κατάσταση και ανευρίσκεται τυχαία κατά τον ακτινολογικό έλεγχο με βαριούχο υποκλυσμό ή κολονοσκόπηση ή ακόμη και κατά την χειρουργική επέμβαση, που γίνεται για άλλο λόγο. Τα συμπτώματα που προκαλούν τα εκκολπώματα οφείλονται στις επιπλοκές τους που είναι κυρίως η αιμορραγία από το ορθό και η φλεγμονή (εκκολπωματιτίδα). Όταν λοιπόν τα εκκολπώματα φλεγμαίνουν έτσι ώστε να δημιουργούν συμπτώματα τότε μιλάμε για εκκολπωματική νόσο. Κλινική εικόνα }} Άλγος αριστερού λαγονίου βόθρου η υπογαστρίου, το οποίο μπορεί να είναι ήπιο η δυνατό, συνεχές η κολικοειδές }} Δυσκοιλιότητα ή διάρροιες ή και εναλλαγή τους, που ανακουφίζουν τον ασθενή }} Μικροσκοπική απώλεια αίματος με τα κόπρανα }} Ναυτία κι έμετος }} Πυρετός }} Δυσουρικά ενοχλήματα λόγω φλεγμονώδους διήθησης της ουροδόχου κύστεως }} Πιθανώς ψηλαφητή μάζα στον αριστερό λαγόνιο βόθρο ή εντός της πυέλου Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα και την ψηλάφηση (πόνος στον αριστερό λαγόνιο βόθρο ή το υπογάστριο ή ακόμη και στον δεξιό λαγόνιο βόθρο, ψηλαφητή μάζα), αλλά και στον κατάλληλο παρακλινικό έλεγχο. Η απλή ακτινογραφία, ο βαριούχος υποκλισμός, ο υποκλισμός με γαστροραφίνη, ο υπέρηχος, η αξονική τομογραφία η κολονοσκόπηση, καθώς επίσης η γενική αίματος και ο βιοχημικός έλεγχος είναι χρήσιμα εργαλεία στα χέρια του Ιατρού. Η αξονική τομογραφία είναι συνήθως η μέθοδος εκλογής για την επιβεβαίωση της κλινικής διάγνωσης της οξείας εκκολπωματίτιδος. Αξιόπιστα ανιχνεύει την περιοχή της φλεγμονής και δίνει σημαντικότατες πληροφορίες για την παρουσία ενός αποστήματος, την ουρητηρητική απόφραξη ή το συρίγγιο μεταξύ τμήματος παχέος εντέρου και ουροδόχου κύστεως. Η κολονοσκόπηση σε υποψία οξείας εκκολπωματίτιδος δεν συστήνεται γιατί η εμφύσηση αέρα με το κολονοσκόπιο, μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή. Θα πρέπει να γίνει όμως κατόπιν 4-6 εβδομάδων από την υποχώρηση των συμπτωμάτων για να τεκμηριωθεί η εκκολπωμάτωση και να αποκλεισθεί η περίπτωση κακοήθειας, φλεγονώδους νόσου ή ισχαιμίας του εντέρου. Θεραπεία για την ασυμπτωματική εκκολπωμάτωση του παχέος εντέρου δε χρειάζεται. Αντιμετώπιση χρειάζονται μόνο οι επιπλοκές της εκκολπωματικής νόσου. Τα επεισόδια αιμορραγίας, φλεγμονής ή ατελούς απόφραξης αντιμετωπίζονται με γενικά, συντηρητικά, υποστηρικτικά μέτρα. Όταν είναι πολλαπλά και σημαντικής βαρύτητας, απαιτείται χειρουργική επέμβαση, κατά την οποία αφαιρείται το πάσχον τμήμα του εντέρου κι επανασυνδέονται τα άκρα του. Σε επείγουσες ή επιπλεγμένες καταστάσεις η χειρουργική επέμβαση δεν γίνεται υπό προκαθορισμένα πλάνα κι ασφαλώς καθίσταται ιδιαίτερης βαρύτητας. Σε άτομα με ασυμπτωματική εκκολπωμάτωση θα πρέπει να γίνεται ενημέρωση για τη συχνή και καλοήθη φύση τους και για το χαμηλό ποσοστό των επιπλοκών τους. Συστήνεται διατροφή μεσογειακή, πλούσια σε φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά για να αποφθευθεί η επιδείνωση των εκκολπωμάτων και η εμφάνιση συμπτωμάτων και επιπλοκών. Προτείνεται η σταδιακή αύξηση των φυτικών ινών και η ικανοποιητική ενυδάτωση. Μπορεί να καταπολεμείται η δυσκοιλιότητα με ήπια ηπακτικά που αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων (ψύλιο, γάλα μαγνησίας). Η καθημερινή λήψη 30gr bran σχετίσθηκε με μειωμένη εμφάνιση εκκολπωμάτων ενώ η φυσική άσκηση βοηθάει στην ομαλότερη λειτουργία του παχέος εντέρου. Τέλος η σύσταση για αποφυγή τροφίμων με μικρά μη πεπτόμενα τεμαχίδια (πχ. σουσάμι, σύκα, ξηροί καρποί), διότι μπορεί να εγκλωβιστούν στα εκκολπώματα και να προκαλέσουν ερεθισμό είναι αβάσιμη και δεν ισχύει. 18

19 Βασίλειος Παπαμίκος, Νοσοκομειακός Διαιτολόγος M.Med.Sci, MSc Περί Διαίτης Ασφαλής η Ασπαρτάμη Στις 10 Δεκέμβρη του 2013 η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια Τροφίμων και Ποτών (EFSA) ανακοίνωσε ότι, η ασπαρτάμη είναι ασφαλής για το γενικό πληθυσμό (μεταξύ των οποίων τα παιδιά, οι γυναίκες που είναι έγκυες ή θηλάζουν, και τα άτομα με διαβήτη) με την εξαίρεση των ατόμων που πάσχουν από φαινυλκετονουρία. Η οριστική αυτή επιβεβαίωση της ασφάλειας της ασπαρτάμης θεωρείται πολύ σημαντική. Με τους Ευρωπαίους να είναι είτε υπέρβαροι είτε παχύσαρκοι σε ποσοστό άνω του 50% (WHO) και τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη να εκτιμά ότι 500 εκατομμύρια άτομα θα έχουν εμφανίσει διαβήτη τύπου 2 μέχρι το 2030, οποιοδήποτε νέο που αφορά στη διαχείριση του βάρους είναι τουλάχιστον σημαντική. Επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν τη συμβολή της ασπαρτάμης στον έλεγχο βάρους Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι η ασπαρτάμη μπορεί να συμβάλλει στον έλεγχο του βάρους (de la Hunty, 2006). Το 2012, η Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας υποστήριξε στην επίσημη θέση της ότι «η ασπαρτάμη και τα προϊόντα που περιέχουν ασπαρτάμη, στα πλαίσια ενός διαιτολογίου για τη μείωση ή τη διατήρηση του βάρους, μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να μειώσουν το βάρος τους ή να το διατηρήσουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (AND, 2012). Η μεγάλη αλήθεια είναι ότι τα γλυκαντικά χαμηλών θερμίδων όπως η ασπαρτάμη μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια αντιμετώπισης της παγκόσμιας επιδημίας παχυσαρκίας. Είναι φυσικά σημαντικό να μην παραβλέπουμε τη συνολική σημασία ενός ενεργού, υγιεινού τρόπου ζωής που, για να το πούμε απλά, συνδυάζει το λογικό, ισορροπημένο διαιτολόγιο με την τακτική σωματική άσκηση. Το κλειδί είναι το ενεργειακό ισοζύγιο δηλ. η ποσότητα των θερμίδων που καταναλώνουμε σε σύγκριση με την ποσότητα των θερμίδων που δαπανούμε. Η ασπαρτάμη, που είναι φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη, όπως και άλλα γλυκαντικά χαμηλών θερμίδων, μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να ελέγξουν πιο αποτελεσματικά την πρόσληψη θερμίδων τους και να πετύχουν το σωστό ενεργειακό ισοζύγιο. Επιπλέον, το 2012, ο Αμερικανικός Διαβητολογικός Σύλλογος (American Diabetes Association) και ο Αμερικανικός Καρδιολογικός Σύλλογος (American Heart Association) επιβεβαίωσαν με κοινή τους δημοσίευση τα οφέλη των γλυκαντικών υλών: «όταν τα μη θερμιδογόνα γλυκαντικά αντικαθιστούν τα πρόσθετα σάκχαρα σε τρόφιμα και ροφήματα, μπορούν πιθανόν να συνεισφέρουν στην επίτευξη και τη διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους». Επιπλέον, υποστήριξαν πως τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά, όπως η ασπαρτάμη, επιτρέπουν καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, εφόσον δεν έχουν καμία επίδραση στη γλυκαιμική απόκκριση, δεν επηρεάζουν δηλαδή τα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. 19

20 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΓΑΣΤ Βεβαίως, βασική προϋπόθεση είναι να μην αυξάνει κανείς την ενέργεια που προσλαμβάνει από άλλα τρόφιμα και ροφήματα. Διεξοδική μελέτη των δεδομένων γύρω από την ασφάλεια της ασπαρτάμης Η οριστική γνωμοδότηση της EFSA για την ασφάλεια της ασπαρτάμης, που ανακοινώθηκε το Δεκέμβριο του 2013, ολοκλήρωσε τη διαδικασία αξιολόγησης της ασπαρτάμης ως πρόσθετου τροφίμων στα πλαίσια της προγραμματισμένης επαναξιολόγησης όλων των πρόσθετων τροφίμων που εγκρίθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση πριν τις 20 Ιανουαρίου του Νωρίτερα, το Ιανουάριο του 2013, η ΕFSA είχε δημοσιεύσει το σχέδιο γνωμοδότησης που προέκυψε από τη λεπτομερή και διεξοδική ανάλυση όλων των διαθέσιμων δεδομένων για την ασπαρτάμη, ενώ ακολούθησε και ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση και συνάντηση με τους ενδιαφερόμενους φορείς προκειμένου να συζητηθούν το σχέδιο γνωμοδότησης και τα σχόλια που υπεβλήθησαν κατά τη διαδικασία διαβούλευσης. Η ασπαρτάμη είναι ένα από τα πιο συστηματικά μελετημένα και ελεγμένα συστατικά των τροφίμων που καταναλώνουμε. Η ασφάλεια της ασπαρτάμης υποστηρίζεται από περισσότερες από 200 μελέτες που καλύπτουν μια περίοδο 40 ετών. Η ασπαρτάμη έχει λάβει επανειλημμένα την έγκριση οργανισμών όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO)και η ίδια η EFSA. Οι εμπειρογνώμονες της Ομάδας Εργασίας της EFSA αφού έλαβαν υπόψη όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες και κατόπιν λεπτομερούς ανάλυσης, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η τιμή της Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης (ADI) που ισχύει έως σήμερα και ισοδυναμεί με 40 mg/kg σωματικού βάρους/ημέρα παρέχει προστασία για το γενικό πληθυσμό. Ωστόσο, η ανωτέρω τιμή δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε άτομα που πάσχουν από τη μεταβολική διαταραχή γνωστή με τον ιατρικό όρο φαινυλκετονουρία (PKU), καθώς τα άτομα αυτά πρέπει να ακολουθούν αυστηρώς δίαιτα χαμηλή σε πρόσληψη φαινυλαλανίνης (ένα αμινοξύ που βρίσκεται στις πρωτεΐνες). Η τιμή ADI αντιστοιχεί στη μέγιστη ποσότητα που μπορεί κάποιος να καταναλώνει καθημερινά εφόρου ζωής, χωρίς κανένα κίνδυνο για την υγεία του. Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν ορίσει τη μέγιστη ποσότητα ασπαρτάμης που μπορεί να προστίθεται ανά κατηγορία προϊόντος ώστε η συνολική ημερήσια πρόσληψη να μην υπερβαίνει τη τιμή ADI. Tα πραγματικά επίπεδα κατανάλωσης της ασπαρτάμης είναι πολύ χαμηλότερα από την αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη (ADI), ακόμα και σε ευαίσθητα άτομα (π.χ. παιδιά) ή άτομα με υψηλά επίπεδα κατανάλωσης (π.χ. διαβητικοί) Τί πρέπει να γνωρίζουμε για την ασπαρτάμη Κατά την πέψη της η ασπαρτάμη αποικοδομείται στα 2 αμινοξέα (θεμελιώδη συστατικά των πρωτεϊνών) από τα οποία αποτελείται και μικρή ποσότητα μεθανόλης. Το ασπαρτικό οξύ και η φαινυλαλανίνη περιέχονται σε πολλά πρωτεϊνούχα τρόφιμα, όπως το κρέας, το ψάρι, το τυρί, τα αυγά και το γάλα, ενώ και η μεθανόλη αποτελεί κοινό συστατικό πολλών τροφίμων και ροφημάτων, όπως τα φρούτα και οι χυμοί τους. Ενδεικτικά, μία μερίδα γάλακτος χαμηλών λιπαρών, περιέχει περίπου 6 φορές περισσότερη φαινυλαλανίνη και 13 φορές περισσότερο ασπαρτικό οξύ σε σχέση με την αντίστοιχη ποσότητα αναψυκτικού με μόνη γλυκαντική ύλη την ασπαρτάμη, ενώ μία μερίδα χυμού ντομάτας παρέχει περίπου 6 φορές περισσότερο μεθανόλη σε σχέση με την αντίστοιχη ποσότητα αναψυκτικού με μόνη γλυκαντική ύλη την ασπαρτάμη. Σήμερα η ασπαρτάμη περιέχεται σε περισσότερα από 6000 προϊόντα σε όλο τον κόσμο, όπως ανθρακούχα αναψυκτικά, τσίχλες, γλυκά, ζελέ, κρέμες ζαχαροπλαστικής, παγωτά, κρύα επιδόρπια, επιδόρπια γιαουρτού, επιτραπέζια γλυκαντικά, αλλά και συμπληρώματα διατροφής όπως βιταμίνες. 1 g ασπαρτάμης αποδίδει 4 kcal, όσες δηλαδή και η ζάχαρη. Επειδή όμως είναι περίπου 200 φορές γλυκύτερη από τη ζάχαρη χρησιμοποιείται σε πολύ μικρές ποσότητες και τελικά αποδίδει πρακτικά μηδενικές θερμίδες στα τρόφιμα και ροφήματα όπου χρησιμοποιείται. Συμπεράσματα Η οριστική επιβεβαίωση της ασφάλειας της ασπαρτάμης από την EFSA αποτελεί μία πολύ σημαντική είδηση. Είναι σημαντικό ένας επίσημος φορέας να επιβεβαιώνει την ασφάλεια ενός πρόσθετου, όπως επίσης είναι πολύ σημαντικό ένας επιστήμονας υγείας που διαχειρίζεται την παχυσαρκία και τα συνοδά νοσήματα να ενημερώνει το κοινό για την ασφάλεια της. Η γνώση είναι δύναμη τόσο για τον επιστήμονα υγείας που μπορεί πλέον με απόλυτη σιγουριά να συστήνει τη χρήση της ασπαρτάμης, αλλά και για τον παχύσαρκο που αποκτά ένα όπλο στη μάχη κατά της παχυσαρκίας και των συνοδών νοσημάτων. 20

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου;

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Περιεχόμενα Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Γιατί και με ποιό μηχανισμό εμφανίζονται τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη LDL - κακή χοληστερίνη apo-al ά apo τριγλυκερίδια αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων LDL - κακή χοληστερίνη αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων ΙΑΤΡΕΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Ορέστης Μανούσος Ομοτ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοι οι ασθενείς με συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, επιμελή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς Δυσκοιλιότητα Κενώσεις λιγότερες από τρεις την εβδομάδα σε άτομα που σιτίζονται με δίαιτες δυτικού τύπου Δυσκολία κατά την αφόδευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμφάνιση δυσκοιλιότητας σε άτομα με φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας!φη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος. Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος

Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος. Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος Συνέντευξη Τύπου Παγκόσμια Ημέρα Συνέντευξη Υγείας Πεπτικού Τύπου Συστήματος Παγκόσμια Ημέρα Υγείας Πεπτικού Συστήματος ΟΜΙΛΗΤΕΣ - Μερκούρης Μποδοσάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα