Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ"

Transcript

1 Π. ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ Είναι καλά γνωστό ότι το δέντρο υπήρξε συχνά αντικείμενο λατρείας σ' όλες τις αρχαίες θρησκείες. Στις σελίδες αυτής της μελέτης κρίναμε σκόπιμο να καταπιαστούμε με την εικονογραφία της λατρείας αυτής στην Κύπρο που ουσιαστικά δεν υπήρξε αντικείμενο μελέτης ως σήμερα εκτός από ένα ειδικό άρθρο για την εικονογραφία του ιερού δέντρου πάνω σε κυλίνδρους της Τελευταίας Εποχής του Χαλκού. 1 Στην κυρίως Ελλάδα η δεντρολατρεία υπήρξε μία από τις σημαντικότερες λατρείες στην αρχαιότητα και άρχισε να επικρατεί έντονα στον χώρο αυτό κυρίως κατά τη Μινωική και Μυκηναϊκή περίοδο. Κατά τον Μ. Nilsson η δεντρολατρεία χαρακτήριζε τις αγροτικές περιοχές όπου κτιζόταν για τα ιερά δέντρα υπαίθρια ή αγροτικά ιερά. 2 Το δέντρο, εκτός του ότι αντιπροσώπευε τη δύναμη της φύσης, του αποδιδόταν συχνά και παράλληλα τα χαρίσματα της αθανασίας και της υγείας. Φαίνεται ότι στον αρχαίο κόσμο της ανατολικής Μεσογείου δεν υπήρχε μόνο η λατρεία του δέντρου αλλά και κάποια τάση ταύτισης του με την ανθρώπινη ύπαρξη και την ανθρώπινη ψυχή. Αρχαίοι ποιητές αναφέρουν το θρόισμα των φύλλων των δέντρων στον αέρα σαν τραγούδι υπάρξεων όπως ήταν οι νύμφες και είναι καλά γνωστός ο μύθος του Απόλλωνα και της Δάφνης και η μετατροπή του ανθρώπου σε φυτό, όπως καλά γνωστός είναι και ο τρόπος χρησμοδότησης στο μαντείο της Δωδώνης που οφειλόταν στο θρόισμα των φύλλων της ιερής δρυός του Διός. Η Κύπρος ήταν μια εύφορη νήσος με εκτεταμένα και πυκνά δάση. Έτσι κατά την αρχαιότητα δεν μπορούσε να μένει έξω από το γενικό θρησκευτικό γίγνεσθαι, δηλ. την υιοθέτηση της λατρείας του δέντρου. Μελετώντας σήμερα την εικονογραφική εξέλιξη της λατρείας αυτής μέσα στους αιώνες, παρατηρούμε ότι στην Κύπρο έχουμε ήδη από τον 16ο αιώνα π.χ., δηλ. την αρχή της Τελευταίας Εποχής του Χαλκού, απεικόνιση ιερού δέντρου ή ιερού φυτού σ' ένα αγγείο του τύπου White Slip I που ανήκει στη συλλογή του Λεωνίδα Γεωργίου από τη Λευκωσία. Το φυτό εδώ απεικονίζεται με "εξανθρωπισμένη" μορφή, γιατί στην κορφή του φέρει κεφαλή ανθρώπινη. (Πίν. VΙa). Πρόκειται για μοναδικού τύπου εικονογραφία που καταδεικνύει τον συγκρητισμό και την ταύτιση του ανθρώπινου όντος με το δέντρο. Λίγο μεταγενέστερος (13ος αιώνας π.χ.) είναι και ένας κύλινδρος από αιματίτη που δεν δημοσιεύτηκε από τον Μ. Meekers 3 και παρουσιάζει μια δαιμονική μορφή να γονατίζει μπροστά στο ιερό δέντρο και από την άλλη ένα γρύπα. Βρέθηκε στις ανασκαφές κοντά στο τέμενος Χαλά Σουλτάν στη Λάρνακα (Πίν. VIβ). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εικονογραφία του ιερού δέντρου παρουσιάζει ένας αμφοροειδής μυκηναϊκός κρατήρας από τη συλλογή του Κυπριακού Μουσείου στη Λευκωσία με αριθμό Α1647 (Πιν. VIγ). Ο κρατήρας βρέθηκε στην Κύπρο αλλά έχει άγνωστη ακριβή προέλευση. Παρουσιάζει στον ώμο δύο αντιθετικούς ταύρους και στο μέσο το ιερό φυτό ή ιερό δέντρο. Χρονολογείται τον 13ο 1. Μ. Meehes The sacred tree on Cypriot cylinder seals" RDAC 1987 σελ Μ. Nilsson The Minoan-Mycenaean Religion and its survival in Greek Religion Lund 1927 p Βλ. αν. σημ. 1

2 124 Π. ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ αιώνα π.χ. Την εικονογραφία των εραλδικών ταύρων με το ιερό δέντρο που παρουσιάζεται εδώ για πρώτη φορά θα την δούμε παρακάτω να συνεχίζεται και να κυριαρχεί στην Αρχαϊκή κυπριακή αγγειοπλαστική. Όπως έχει λεχθεί και πιο πάνω, η κυπριακή αγγειοπλαστική ήδη από τις αρχές της Κυπρο- Αρχαϊκής I περιόδου είναι πλούσια σε παραστάσεις με απεικόνιση ζώων, πτηνών κι' ανθρώπων αντιθετικά τοποθετημένων μπροστά σ' ένα ιερό δέντρο ή φυτό. Οι παραστάσεις αυτές μπορούν να ομαδοποιηθούν τυπολογικά σε τέσσερις ομάδες ως εξής: 1) Ιερό δέντρο με πουλιά, 2) Ιερό δέντρο με ζώα, 3) Ιερό δέντρο με ανθρώπους 4) Ιερό δέντρο με μυθολογικά όντα (σφίγγες). Στη συνέχεια θα παρουσιάσουμε αναλυτικά τη συγκεκριμένη εικονογραφία σε κάθε μια απ' αυτές τις ομάδες: 1. Ιερό δέντρο με πουλιά: Ένα δείγμα της ομάδας αυτής είναι ο αμφορέας με Λευκό Γραπτό διάκοσμο του τύπου IV που προέρχεται από την Επισκοπή Λεμεσού (Πιν. VIIa). Ο εν λόγω αμφορέας φέρει παράσταση αντιθετικών πτηνών στο λαιμό και χρονολογείται στην Κυπρο-Αρχαϊκή I περίοδο. Πολύ κοντά στον τύπο και στην τεχνοτροπία της πιο πάνω παράστασης βρίσκεται η παράσταση με αντιθετικά πτηνά στον αμφορίσκο από τις συλλογές του Κυπριακού Μουσείου με άγνωστη προέλευση (1967/ΧΙ-22/4) (Πιν. VIIβ), που χρονολογείται στο τέλος της Κυπρο-Αρχαϊκής II περιόδου. Φαίνεται ότι και στις δύο πιο πάνω περιπτώσεις το ιερό φυτό είναι ο φοίνικας. Ένα άλλο δείγμα που ανήκει στην ίδια ομάδα αλλά είναι διαφορετικής τεχνοτροπίας είναι ο αμφορέας με αρ. 1954/ΙΙΙ-5/1 άγνωστης προέλευσης που ανήκει στις συλλογές του Κυπριακού Μουσείου. (Πιν. VIIγ). Εδώ τα πουλιά αποδίδονται με την τεχνοτροπία του ορθόδοξου "ελεύθερου" ζωγραφικού ρυθμού και το αντικείμενο χρονολογείται στις πρώτες φάσεις της Κύπρο-Αρχαϊκής I. Όσον αφορά το είδος του φυτού που θεωρείται εδώ ιερό είναι δύσκολο να ταυτιστεί. Ένα άλλο εξαιρετικό δείγμα της τεχνοτροπίας αυτής προέρχεται από την Συλλογή Πιερίδη. Πρόκειται για αγγείο του ελεύθερου ζωγραφικού ρυθμού και παρουσιάζει φοίνικα μεγάλων διαστάσεων με δύο αντιθετικά πουλιά (Πιν. VIII:a) και χρονολογείται στον 7ο αιώνα π.χ. Παρόμοιου τύπου και τεχνοτροπίας, ιδιαίτερα των πτηνών, είναι η οινοχόη από τη συλλογή Κολοκασίδη στη Λευκωσία και αυτή άγνωστης προέλευσης, η οποία φέρει "φανταστικό" δέντρο το οποίο είναι αδύνατο να ταυτιστεί με οποιοδήποτε φυσικό δημιούργημα. Ίσως να πρόκειται για δέσμη από στάχυα. Χρονολογείται στην Κυπρο-Αρχαϊκή I περίοδο (Πιν. VIIIβ). Παρόμοιος τύπος αγγείου προέρχεται από τις συλλογές του Μητροπολιτικού Μουσείου. Πρόκειται για μια οινοχόη με ανοικτή εκροή του Δίχρωμου τύπου. 4 Παρόμοιας τεχνοτροπίας είναι η οινοχόη μεγάλων διαστάσεων με αρ. Β από τις συλλογές του Κυπριακού Μουσείου. Προέρχεται από τη Βατυλή (Επ. Αμμοχώστου) (Πιν. Χα). Τα αντιθετικά πουλιά έχουν αποδοθεί με την τεχνοτροπία του ελεύθερου ζωγραφικού ρυθμού και το ιερό δέντρο στο κέντρο πολύ πιθανόν να παρουσιάζει ελιά ή ροδιά. Σ' αυτή την ομάδα ανήκει μια άλλη σειρά από παραστάσεις που το χαρακτηριστικό τους είναι "τα φανταστικά" δέντρα ή φυτά που αποτελούνται από στοιχεία που θυμίζουν ρεαλιστικά μέρη του δέντρου ή φυτού και πολλά άλλα στοιχεία που αντιπροσωπεύουν καθαρά γεωμετρικά διακοσμητικά μοτίβα. 4. V. Karageorghis-J. de Gagnier "La ceramique chypriote de style figure", Roma 1974 p.366

3 Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ 125 Μια ξεκάθαρη εικονογραφία ιερού δέντρου που αποτελείται από σύνθεση καθαρά γεωμετρικών μοτίβων προέρχεται από τους Στύλλους (επ. Αμμοχώστου). Πρόκειται για μετόπη κύλικα (αρ. Β 2007) με το ιερό δέντρο στο κέντρο και δύο αντιθετικά πουλιά που έχουν αποδοθεί με τα χαρακτηριστικά του "ελεύθερου" ζωγραφικού ρυθμού (Πιν. VIIIγ). Παρόμοια αγγεία που παρουσιάζουν μη ρεαλιστικά φυτά ή δέντρα είναι μια οινοχόη από τη συλλογή του Ιδρύματος Πιερίδη (Πιν.ΙΧα) που χρονολογείται στο τέλος της Κυπρο-Αρχαϊκής I περιόδου. Πρόκειται για πλούσια σύνθεση με κεντρικό άξονα άνθος λωτού. Το φυτό του λωτού αποτελείται από γεωμετρικά διακοσμητικά στοιχεία. Μια άλλη οινοχοΐσκη (αρ. ευρ. 1987/IV-24/1) από τις συλλογές του Κυπριακού Μουσείου που παρουσιάζει ιερό φυτό στη μέση δύο αντιθετικών πουλιών (Πιν. ΙΧβ) ανήκει στην ίδια τεχνοτροπία. Η εικονογραφία του σύνθετου ιερού φυτού (σύμπλεγμα γεωμετρικών και ρεαλιστικών στοιχείων), παρατηρείται και στη διακόσμηση ενός δίνου άγνωστης προέλευσης και Δίχρωμου ρυθμού (αρ. 1950/ΧΙΙ-29/2) που προέρχεται από τις συλλογές του Κυπριακού Μουσείου. (Πιν. Χβ) Η εικονογραφία του "φανταστικού" ή ημιφανταστικού ιερού δέντρου υπάρχει πλούσια και σε πολλά άλλα παραδείγματα που προέρχονται από την Κύπρο αλλά βρίσκονται σήμερα στις συλλογές ξένων Μουσείων της Ευρώπης και της Αμερικής. ' Ενα τέτοιο παράδειγμα κοσμεί δύο κύλικες, μια από το Εθνικό Μουσείο της Κοπεγχάγη 5 και μια από τη συλλογή Teddy Kalleh στα Ιεροσόλυμα. 6 Μοναδικές και αξιόλογες απ' αυτή την άποψη είναι δύο ακόμη οινοχόες. Η μία βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου και απεικονίζει σύνθετο ιερό δέντρο που φαίνεται ότι μπορεί να ταυτιστεί με το άνθος του ηλιοτροπίου πλαισιωμένο από λωτούς. Στα δεξιά και αριστερά της σύνθεσης αυτής βρίσκονται αντιθετικά πουλιά. 7 Ένα άλλο αγγείο προέρχεται από τις συλλογές του Μητροπολιτικού Μουσείου της Ν. Υόρκης. Είναι μια πλούσια διακοσμημένη οινοχόη του "ελεύθερου" ζωγραφικού ρυθμού, στην οποία ο ζωγράφος παρουσιάζει την τάση του horror vacui, γιατί ο ελεύθερος χώρος στις πλευρές του αγγείου ζωγραφίζεται με ζεύγος ελαφιών, ένα στην κάθε πλευρά. 8 Τέλος έχουμε περιπτώσεις όπου το ιερό φυτό είναι θαμνώδες ή αποτελείται μόνο από έναν κλάδο. Ένας και μοναδικός ιερός κλάδος απεικονίζεται στην οινοχοΐσκη με αρ. Β.794 (Πιν. ΙΧγ) με άγνωστη προέλευση. Επίσης θαμνώδη ιερά φυτά παρουσιάζονται σε δύο οινοχόες από το Μουσείο του Λούβρου (αρ. Α. 197, AM 293) με αντιθετικά πουλιά του τύπου White Painted V που χρονολογούνται στην Κυπρο-Αρχαϊκή II περίοδο Ιερό δέντρο με αντιθετικά ζώα: Πρόκειται για τη δεύτερη ομάδα της τυπολογίας της εικονογραφίας του ιερού δέντρου στην Κυπρο-Αρχαϊκή κεραμική. Μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι τα εραλδικά ζώα που πλαισιώνουν αντιθετικά το ιερό δέντρο ή φυτό είναι δύο ειδών δηλ. αίγαγροι και ταύροι. Ένα ενδιαφέρον και σπάνιο παράδειγμα της εικονογραφίας αυτής προέρχεται από έναν αμφορέα 5. Βλ. αν. σελ Βλ. αν. σελ Βλ. αν. σελ Βλ. αν. σελ Βλ. αν. σελ

4 126 Π. ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ της Κύπρο-Αρχαϊκής I περιόδου από τη συλλογή Χρ. Χαράκη στη Λεμεσό. (Πιν. ΧΙα). Το αγγείο φέρει δύο αντιθετικούς αίγαγρους και το ιερό δέντρο κάτω από τη λαβή. Πρόκειται για μία μοναδική εικονογραφία σε μοναδική θέση αποδοσμένη γραμμικά. Μια άλλη μοναδική παράσταση που αφορά εραλδικούς αίγαγρους είναι αυτή που δημοσιεύτηκε από τον Ohnefalsch Richter. Παρουσιάζει ένα δέντρο κατασκευασμένο από γεωμετρικά μοτίβα και άνθος λωτού στην κορυφή με δύο εραλδικούς αίγαγρους μεγάλων διαστάσεων." 1 Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν στη μελέτη της εικονογραφίας του ιερού δέντρου οι παραστάσεις ταύρων. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι ταύροι αποδίδονται σκυφτοί σε επιθετική στάση σχεδόν σε όλες τις γνωστές περιπτώσεις. Ίσως αυτή η στάση να εκφράζει παραπέρα προστασία του ιερού δέντρου από την απλή εραλδική παρουσία. Τέτοιες παραστάσεις έχουμε από αρκετά μέρη της Κύπρου, κυρίως από την επαρχία Αμμοχώστου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η βαρελόσχημη οινοχόη με αρ. 1958/Χ-4/1 που βρέθηκε στη Γύψου (Πιν. Χγ). Παρουσιάζει επιτιθέμενους ταύρους με ιερό φυτό ένα άνθος λωτού πλαισιωμένο με άλλα γεωμετρικά μοτίβα. Της ίδιας περίπου σχολής και τεχνοτροπίας είναι ο κύλικας από το Σπαθαρικό (Πιν. ΧΙΙα,β) που ανήκει στη συλλογή του Επαρχιακού Μουσείου Αμμοχώστου. Ο κύλικας που είναι του Δίχρωμου τύπου και χαρακτηριστικής τεχνοτροπίας του ζωγραφικού ρυθμού της ευρύτερης περιοχής Αμμοχώστου-Καρπασίας παρουσιάζει δύο όψεις, όπου οι επιτιθέμενοι εραλδικοί ταύροι προστατεύουν διαφορετικό ιερό φυτό. Ένα μοναδικό δείγμα της εικονογραφίας του ιερού δέντρου προέρχεται από τη συλλογή Τ. Φυλακτού στη Λευκωσία (σήμερα βρίσκεται στη συλλογή Γ. Παρασκευαϊδη, Λ/σία). Πρόκειται για κρατήρα ή δίνο μεγάλων διαστάσεων διακοσμημένο με υβριδικού τύπου τεχνική (Γραπτής, Δίχρωμου και Μελανής επί Ερυθρού) και φέρει μια ζώνη όπου στο κέντρο βρίσκεται το ιερό δέντρο (ελιά;) με αντιθετικούς ταύρους να το φρουρούν. Στην αριστερή άκρη υπάρχει ακόμη ένα δέντρο που είναι φοινικιά (Πιν. ΧΙβ). Το αγγείο χρονολογείται στην Κυπρο-Αρχαϊκή I περίοδο και προέρχεται προφανώς από την περιοχή Κουρίου-Αμαθούντας." Η εικονογραφία του ιερού δέντρου με εραλδικά ζώα παρουσιάζει στην περίπτωση αυτή ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί οι ταύροι που το φρουρούν φέρουν στην πλάτη τους πουλιά τα οποία παρουσιάζονται σαν επιπλέον εραλδικά στοιχεία για το ίδιο το δέντρο. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένας αμφορέας με αρ. ΑΜ66Ο που προέρχεται από τις συλλογές του Μουσείου του Λούβρου. Ο αμφορέας ανήκει στην Κυπρο-Αρχαϊκή I περίοδο και φέρει αντιθετικούς ταύρους μπροστά σ' ένα συμβατικό "ιερό δέντρο" με δύο άνθη λωτού στη βάση. Η όλη εικονογραφία παρουσιάζει την καινοτομία ότι εισάγονται για πρώτη και μοναδική φορά τα ψάρια σαν εραλδικά όντα πάνω από τις ράχες των ταύρων. 12 Φαίνεται ότι η συγκεκριμένη αυτή εικονογραφία του ιερού δέντρου με τους εραλδικούς ταύρους ήταν δημοφιλής και σ' άλλες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, αν κρίνουμε από το μέρος ενός πλούσια διακοσμημένου κρατήρα που βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο και βρέθηκε στη Al-Mina Max Ohnefalsch-Richter "Kypros the Bible and Homer" London 1893 σελ V. Karageorghis "Two pictorially decorated vases of the Cypro-Archaic period" in Studies presented in Memory of P. Dikaios, Nicosia 1979 σελ V. Karageorghis-J. de Gagnier "La ceramique chypriote de style figure", Roma 1974 p Βλ. αν. σελ. 155

5 Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ Ιερό δέντρο με αντιθετικές ανθρώπινες μορφές: Το χαρακτηριστικό της ομάδας αυτής είναι ότι οι ανθρώπινες μορφές που φρουρούν ή κάποτε μυρίζουν το ιερό δέντρο ή φυτό είναι κατ' εξοχήν γυναικείες και κοσμούν αμφορείς μεγάλων διαστάσεων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση στον ώμο αμφορέα Κυπρο-Αρχαϊκής περιόδου που προέρχεται από τη συλλογή Ν. Μιχαηλίδη στη Λ/σία (Πιν. ΧIIγ) Αντιθετικές γυναικείες μορφές στηρίζουν φυτό λωτού. Διαφορετική είναι η εικονογραφία του τύπου που απεικονίζεται στους μεγάλους αμφορείς, δηλ. τον αμφορέα με αρ. 1951/ΙΙ-27/1 που προέρχεται από την Έγκωμη (επ. Αμμοχώστου) (Πιν. ΧΙΙΙβ) και τον αμφορέα με αρ. Β.2020 άγνωστης προέλευσης (Πιν. ΧΙΙΙα). Και στις δύο περιπτώσεις οι γυναικείες μορφές που στέκουν αντιθετικά μυρίζουν τα άνθη λωτού που αποτελούν μέρος ενός φανταστικού ιερού δέντρου ή ιερού φυτού. 4. Ιερό δέντρο με αντιθετικές σφίγγες: Εκτός από τα πιο πάνω εραλδικά φυσικά όντα παρουσιάζονται στην περίπτωση της εικονογραφίας του ιερού δέντρου στην Κύπρο και όντα μυθολογικά όπως οι σφίγγες. Είναι καλά γνωστό ότι η εικονογραφία της σφίγγας έχει μια βαθιά παράδοση στην κυπριακή τέχνη και χρησιμοποιήθηκε κατά καιρούς από τους Κύπριους τεχνίτες για διακόσμηση όχι μόνο κεραμικής αλλά και χάλκινων, ελεφάντινων, χρυσών και άλλων αντικειμένων ήδη από την Τελευταία Εποχή του Χαλκού. Στην προκειμένη περίπτωση του ιερού δέντρου, η σφίγγα χρησιμοποιήθηκε στην εραλδική στάση η οποία του προσφέρει προστασία. Ένα παράδειγμα της εικονογραφίας αυτής είναι ο κύλικας αρ. 867 από το Μουσείο Αμμοχώστου. (Πιν XIVa) Προέρχεται από τον Αγ. Θεόδωρο και παρουσιάζει σφίγγες να φρουρούν το ιερό φυτό που σ' αυτή την περίπτωση είναι το άνθος λωτού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή της ίδιας εικονογραφίας για διακόσμηση του πήλινου θώρακα πολεμιστή που βρέθηκε στο ιερό στο Καζάφανι' 4 (Πιν. ΧIVβ). Όλες οι πιο πάνω παραστάσεις χρονολογούνται στην Κυπρο-Αρχαϊκή I περίοδο. Η εικονογραφία αυτού του τύπου κοσμεί επίσης δύο αμφορείς που προέρχονται από τις συλλογές του Κυπριακού Μουσείου στη Λευκωσία. Ο ένας είναι αμφορέας με κάθετες λαβές (αρ. Β2ΟΟ9) και φέρει ιερό δέντρο που καταλήγει σε λωτούς (Πιν. ΧVβ). Η δεύτερη περίπτωση αφορά τον αμφορέα με αρ. Β.333. Εδώ οι αντιθετικές σφίγγες προστατεύουν ένα φανταστικό ιερό δέντρο από το οποίο προβάλλουν άνθη λωτού (Πιν.ΧVα). Μια άλλη ενδιαφέρουσα παραλλαγή της εικονογραφίας αυτής παρουσιάζεται πάνω σε μια πυξίδα (αρ. 839) με πώμα που προέρχεται από τις συλλογές του Βρετανικού Μουσείου. 15 Η εικονογραφία του ιερού δέντρου είχε σε βάθος επηρεάσει ακόμη και τοπικά εργαστήρια στην Κύπρο, όπως φαίνεται από έναν αμφορίσκο του εργαστηρίου της Αμαθούντας, ο οποίος προέρχεται από ιδιωτική συλλογή και βρίσκεται σήμερα με μακρόχρονο δανεισμό στο Princenton University Art Museum στις ΗΠΑ V. Karageorghis "A favissa at Kazaphani", RDAC 1978, V. Karageorghis - J. de Gagnier, βλ. αν. p V. Karageorghis "The Princenton Amphoriskos of the Amathus style" in RDAC 1990, σελ.21

6 128 Π. ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ Αφού μελετήσαμε τις διάφορες παραλλαγές τις εικονογραφίας του ιερού δέντρου στην κυπριακή κεραμική της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου, θα περάσουμε τώρα σε ένα άλλο αντικείμενο με σπάνια παράσταση που δημοσιεύεται εδώ για πρώτη φορά. Πρόκειται για έναν αμφορίσκο του τύπου V της Γραπτής κεραμικής που ανήκει στην συλλογή Λ. Γεωργίου από τη Λευκωσία (πρώην συλλογή Π. Κολοκασίδη) (Πιν. XVI). Ο αμφορίσκος που χρονολογείται στην Κυπρο-Αρχαϊκή II περίοδο φέρει στον ώμο του πολύ ενδιαφέρουσα παράσταση που σχετίζεται απόλυτα με την δεντρολατρεία. Τα κεντρικά σημεία της παράστασης είναι δύο μορφές, μία ανδρική και μία γυναικεία, των οποίων τα χέρια μετατρέπονται σε φύλλα δέντρου ή άλλου φυτού. Οι μορφές αυτές πλαισιώνονται με "δέντρο ζωής", πουλιά και ψάρια. Πρόκειται για μια τοποθέτηση των ανθρώπινων όντων μέσα στο φυσικό τους περιβάλλον. Η μετατροπή των ανθρώπων σε δέντρα υπάρχει ξεκάθαρα στη μυθολογία των Ελλήνων, φτάνει να φέρουμε στο μυαλό μας τον μύθο του Απόλλωνα και της Δάφνης. Δύο άλλες σημαντικές αρχαιότητες που έρχονται να συμπληρώσουν το ρεπερτόριο της εικονογραφίας της δεντρολατρείας στην κυπριακή αρχαιότητα προέρχονται από τα Μανδριά της επαρχίας Πάφου. Πρόκειται για δύο συμπλέγματα πήλινων ειδωλίων. (Πίν. VIδ,ε). Παρουσιάζουν γυναικείες μορφές που φορούν ψηλό πόλο να χορεύουν ή ίσως να προσεύχονται γύρω από ένα φυτό ή δέντρο. Τα συμπλέγματα αυτά χρονολογούνται στην Κυπρο-Αρχαϊκή II περίοδο. Σαν κατακλείδα θα πρέπει να τονιστεί ότι η δεντρολατρεία στην Κύπρο υπήρξε τόσο βαθύριζη, γι' αυτό και διασώζεται ζωντανή μέχρι σήμερα στην κυπριακή λαογραφία και στη λαϊκή παράδοση Α. Ρουσουνίδης "Δέντρα στην ελληνική λαογραφία με ειδική αναφορά στην Κύπρο", Λευκωσία 1988 Α. Πανάρετος "Η Δεντρολατρεία από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα", Λευκωσία 1969

7 ΠΙΝΑΚΑΣ VI ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ

8 ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ VII

9 ΠΙΝΑΚΑΣ VIII ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ

10 ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ IX

11 ΠΙΝΑΚΑΣ Χ ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ

12 ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ XI

13 ΠΙΝΑΚΑΣ XII ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ

14 ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ XIII

15 ΠΙΝΑΚΑΣ XIV ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ

16 ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ XV

17 ΠΙΝΑΚΑΣ XVI ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας;

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ 0 Γνωρίζουμε από τα αγγεία σε τάφους ότι κατά την Γεωμετρική Εποχή, οι άνθρωποι στην Κύπρο έπιναν κρασί, χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, έτρωγαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Το ξένο εργατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΝ ΟΓΔΟΟ Π.Χ. ΑΙΩΝΑ (ΠΙΝΑΚΕΣ IX-XIV)

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΝ ΟΓΔΟΟ Π.Χ. ΑΙΩΝΑ (ΠΙΝΑΚΕΣ IX-XIV) ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΝ ΟΓΔΟΟ Π.Χ. ΑΙΩΝΑ (ΠΙΝΑΚΕΣ IX-XIV) Μια πρώτη ματιά στην τέχνη της Κύπρου, όπως παρουσιάζεται στην αγγειοπλαστική του 8ου π.χ. αιώνα, δε

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Α Γ Ι Ω Τ Η Π Α Ν Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ. «Επί των ποταμών Βαβυλώνος εκεί εκαθίσαμεν

Π Α Ν Α Γ Ι Ω Τ Η Π Α Ν Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ. «Επί των ποταμών Βαβυλώνος εκεί εκαθίσαμεν Π Α Ν Α Γ Ι Ω Τ Η Π Α Ν Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ «Επί των ποταμών Βαβυλώνος εκεί εκαθίσαμεν και εκλαύσαμεν εν τω μνησθήναι ημάς της Σιών». (Ψαλμ.136,1) ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Από τον Ηρόδοτο μέχρι τον Απόστολο Παύλο Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική Ευρυδίκη Κεφαλίδου Η κεραμική είναι το πολυπληθέστερο και πιο συχνό αρχαιολογικό αντικείμενο. Με τη βοήθεια της κεραμικής: α) εντοπίζουμε μια αρχαιολογική θέση β) χρονολογούμε

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1. Εισαγωγικό Μάθημα Αρχιτεκτονική/Τοπογραφία-Γλυπτική-Αγγειογραφία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Μεγαλύτερη μείωση των τιμών κατοικιών το 1 ο τρίμηνο του 1 Ο δείκτης τιμών κατοικιών για το 1 ο τρίμηνο του (οικίες και διαμερίσματα)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΣΧΟΛΕΙΟ:...

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΣΧΟΛΕΙΟ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΣΧΟΛΕΙΟ:... Διάρκεια έκθεσης: Μάιος 2014 - Ιούνιος 2015 Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά 10:00-19:00 Εκπαιδευτικό τετράδιο, αριθμός 32 Επιμέλεια τετραδίου: Ελένη Ζαπίτη Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα

Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα Στα περισσότερα Μουσεία της Ελλάδας τα πήλινα αγγεία αποτελούν τα πιο συνηθισµένα εκθέµατα. Αγγεία εξάλλου είναι τα αντικείµενα που έρχονται στο φως µε τη µεγαλύτερη συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. Διαμ.βασης=5,5 εκ.

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. Διαμ.βασης=5,5 εκ. ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. Διαμ.βασης=5,5 εκ. 2 Κ 6143 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2 εκ. Διαμ.βασης=5,2 εκ. 3 Κ 3066 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,2εκ. Διαμ.=8,4εκ.

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο Θέμα της διδακτικής πρότασης Η εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής κεραμικής τέχνης Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τα κυριότερα στοιχεία εξέλιξης της κεραμικής τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ. Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 5

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ. Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 5 Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 5 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ISBN 978-9963-43-767-2

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης Ξένου Εργατικού υναµικού από τις Επιχειρήσεις της Κύπρου 2 0 0 0-2 0 0 3

ιαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης Ξένου Εργατικού υναµικού από τις Επιχειρήσεις της Κύπρου 2 0 0 0-2 0 0 3 ιαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης Ξένου Εργατικού υναµικού από τις Επιχειρήσεις της Κύπρου 2 0 0 0-2 0 0 3 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Βασική επιδίωξη της µελέτης είναι η εξέταση των διαχρονικών τάσεων απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 4 ο Τρίμηνο Συνεχίστηκαν οι μειώσεις τιμών κατοικιών κατά το 4 ο του Ο δείκτης τιμών κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) κατά το τέταρτο του κατέγραψε μείωση 2,6% σε

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ. Σκοπός της μελέτης

ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ. Σκοπός της μελέτης ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Βασική ευθύνη και αρμοδιότητα της ΑνΑΔ είναι η προώθηση της κατάρτισης και ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού σύμφωνα με τις προτεραιότητες της οικονομίας. Η προσφορά προγραμμάτων κατάρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακό Μουσείο. Ελληνικά

Κυπριακό Μουσείο. Ελληνικά Κυπριακό Μουσείο Ελληνικά 1 Κυπριακό Μουσείο Εισαγωγή. Το Κυπριακό Μουσείο βρίσκεται στην Λευκωσία και είναι το αρχαιολογικό μουσείο της Κύπρου που καλύπτει την ιστορία του νησιού από την νεολιθική εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ. Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 7

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ. Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 7 Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 7 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ISBN 978-9963-43-------------------

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ. Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 9

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ. Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 9 Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Σ Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Η Σ Α ν Α Δ K A T A T O 2 0 0 9 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ISBN 978-9963-43-845-7

Διαβάστε περισσότερα

B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ B. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Εισαγωγή... 23 Πορίσματα της θεωρίας και της νομολογίας... 24 I. Η αρμοδιότητα... 24 II. Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση Καθηγητής: Αναστασιάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 ISBN 9963-43-748-6 -------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς:

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς: Η χρήση της ελιάς σο στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Διατροφής, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Νοέµβριος 12 2014 13:20 Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Τι ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισµού για τις ανασκαφικές εργασίες στον τάφο της Αµφίπολης. Τι έδειξαν οι ανασκαφές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΟΜΒΟΥ Ψαράς που κρατάει ψάρια, τοιχογραφία από τον προϊστορικό οικισμό στο Ακρωτήρι της Θήρας, 70 π.χ., Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΣΕ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΣΕ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΟΦΙΑ ΑΔΡΑΚΤΑ ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΣΕ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ Κατά το 2000 π.χ. ή κατά άλλους το 2300 στο νεκροταφείο των Βουνών της Κύπρου παρασχέθηκαν ως κτερίσματα αγγεία που κοσμούνταν με περιστέρια 1 -εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕΥΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Τρίμηνο 12 Συνεχίζεται η πτώση τιμών και το 12 Οι τιμές κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) υποχώρησαν περαιτέρω κατά 1% το πρώτο τρίμηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΗΝΟΜΟΡΦΑ ΑΓΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ (ΠΙΝΑΚΕΣ VII-IX)

ΠΤΗΝΟΜΟΡΦΑ ΑΓΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ (ΠΙΝΑΚΕΣ VII-IX) ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΤΗΝΟΜΟΡΦΑ ΑΓΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ (ΠΙΝΑΚΕΣ VII-IX) Τα πλαστικά αγγεία της Κύπρου αποτελούν μια πολύ ενδιαφέρουσα ομάδα της οποίας η μελέτη αναλήφθηκε για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ 113: Αττική ερυθρόμορφη αγγειογραφία της κλασικής εποχής

ΙΑ 113: Αττική ερυθρόμορφη αγγειογραφία της κλασικής εποχής Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΙΑ 113: Αττική ερυθρόμορφη αγγειογραφία της κλασικής εποχής Παραδόσεις: Πέμπτη 15:00-18:00 (αίθουσα 421) Πέμπτη 15.00-18.00, Αίθουσα 437 Επίθετα: Ν-Ω (εκτός από το 5 ο μάθημα, βλ. παρακάτω)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ 6 ο Γυµνάσιο Ν.Ιωνίας Τάξη: A Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ. Σάρδη Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΙΚΗ Εργασία των µαθητριών: Προσόρα Μαρία Ρίζου Ιωάννα Λάµπρου Κατερίνας Απρίλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης. 1 ο ΕΤΟΣ

ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης. 1 ο ΕΤΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Πολυτίδης Δημήτρης 1 ο ΕΤΟΣ 1 η φάση: Ερώτημα συζήτησης: Που χρησιμοποιείται τη γεωμετρία στην εργασία σας και στην καθημερινή σας ζωή. (Μια διδακτική ώρα).

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ Σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Πανεπιστημιόπολης, στο τέρμα Ιλισίων, βρίσκεται το Αρχαιολογικό Πάρκο. Εδώ έχουν μεταφερθεί από το 2004

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλληλη επεξεργασία FNA μαστού σε υγρή μορφή προς μικροσκόπιση

Κατάλληλη επεξεργασία FNA μαστού σε υγρή μορφή προς μικροσκόπιση ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΗΡΙΩΝ Κατάλληλη επεξεργασία FNA μαστού σε υγρή μορφή προς μικροσκόπιση Εργαστήριο κυτταρολογικό στο ΓΝΑ ΛΑΙΚΟ Ιωάννα Χαραλάμπους Α.Μ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. ιαµ.βασης=5,5 εκ.

ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. ιαµ.βασης=5,5 εκ. ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΟΙ ΘΕΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, ΠΡΟΘΗΚΗ 54 ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1 Κ 6990 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,7εκ. ιαµ.βασης=5,5 εκ. 2 Κ 6143 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2 εκ. ιαµ.βασης=5,2 εκ. 3 Κ 3066 ΠΗΛΙΝΟΣ ΛΥΧΝΟΣ Υ=2,2εκ. ιαµ.=8,4εκ. 4

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 7. O Πολύκλειτος και η σχολή χαλκοπλαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

(B)Προτείνεται η άμεση δημιουργία Ανοικτής αγοράς Παζαράκι (Μαρκέτας; ) (Open Market) η οποία να συνδιαστει με το μουσείο, μοναστήρι και αγροτόσπιτο

(B)Προτείνεται η άμεση δημιουργία Ανοικτής αγοράς Παζαράκι (Μαρκέτας; ) (Open Market) η οποία να συνδιαστει με το μουσείο, μοναστήρι και αγροτόσπιτο Χειμερινός Τουρισμός Πρόταση Γιάννη Καρούσου Πρόταση η οποια κατεθεσα στο δημοτικο συμβουλιο. η πρώτη ολοκληρωμένη για ενίσχυση του χειμερινού τουρισμού (εγχώριου). μέτρα, κίνητρα και ιδέες οι οποιες ολες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕYΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 1 ο Τρίμηνο Συνεχίστηκαν οι μειώσεις τιμών κατοικιών κατά το 1 ο του Ο δείκτης τιμών κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) κατέγραψε τριμηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ, ΕΡΕΥΝΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς αναφορικά με το Μποϊκοτάζ της 14 ης και 15 ης Μαρτίου 2015. για την

Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς αναφορικά με το Μποϊκοτάζ της 14 ης και 15 ης Μαρτίου 2015. για την Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς αναφορικά με το Μποϊκοτάζ της 14 ης και 15 ης Μαρτίου 2015 για την Μάρτιος 2015 Μέλος Του ομίλου εταιρειών παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Cypronetwork Του ΣΕΔΕΑΚ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντικείμενα που φαίνονται πιο κάτω, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κατασκευάστηκαν, πριν από περίπου 4000 χρόνια.

Τα αντικείμενα που φαίνονται πιο κάτω, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κατασκευάστηκαν, πριν από περίπου 4000 χρόνια. Τα αντικείμενα που φαίνονται πιο κάτω, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, κατασκευάστηκαν, πριν από περίπου 4000 χρόνια. Αδράχτι με σφονδύλι, από χαλκό, πηλό και νήμα. Δεν γνωρίζουμε τον χώρο ανασκαφής του.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000

ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2000 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΑ ΜΕ ΤΑ ΥΨΩΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ (ΠΙΝΑΚΕΣ XXIII - XXXI)

Η ΘΕΑ ΜΕ ΤΑ ΥΨΩΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ (ΠΙΝΑΚΕΣ XXIII - XXXI) ΠΑΥΛΟΣ ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ Η ΘΕΑ ΜΕ ΤΑ ΥΨΩΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ (ΠΙΝΑΚΕΣ XXIII - XXXI) Τα πήλινα ειδώλια που παρουσιάζουν μια γυναικεία θεότητα με υψωμένα χέρια είναι πλατιά διαδεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture

CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών. Culture 2000 Framework Programme in Support of Culture CULT-RURAL Ανάδειξη ενός κοινού πολιτισμικού χώρου των Ευρωπαϊκών Αγροτικών Κοινωνιών "Culture 2000" Framework Programme in Support of Culture ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Λουίζα Καραπιδάκη Ιστορικός Τέχνης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα