ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ"

Transcript

1 Κ. ΛΟΪΛΟΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ «ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ» Η γερμανική Ιστοριογραφία, αλλά και η κοινή γνώμη της Γερμανίας συγκλονίστηκαν στα τελευταία χρόνια της προηγούμενης δεκαετίας από μια οξύτατη αντιπαράθεση γύρω από το θέμα της γενοκτονίας των Εβραίων κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι ιδεολογικές προεκτάσεις της «διαμάχης των Ιστορικών» καταγράφηκαν ήδη 1. Πρωταρχικός στόχος αυτού του κειμένου είναι να επισημάνει άλλες παραμέτρους της διαμάχης. Συγκεκριμένα αναφέρεται στη διαπλοκή της δημόσιας χρήσης της Ιστορίας με την πολιτική επικαιρότητα αφενός, και στην ηθική διάσταση της γενοκτονίας αφετέρου, που αποτελεί αναμφίβολα το πιο ευαίσθητο και κρίσιμο θέμα της Γερμανικής Ιστορίας. Το «αδιανόητο» της συστηματικής εξόντωσης εκατομμυρίων ανθρώπων αναδεικνύεται ως πεμπτουσία ενός ανυπέρβλητου προβλήματος της σύγχρονης γερμανικής κοινωνίας, δηλαδή της «υπέρβασης του παρελθόντος» (Vergangenheitsbewältigung). Δεν είναι υπερβολική η διαπίστωση ότι η οξύτητα της διαμάχης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό ακριβώς στις ηθικές διαστάσεις 2, οι οποίες είναι συνυφασμένες με θεμελιώδη ερωτήματα για το παρόν και το μέλλον της γερμανικής κοινωνίας. Όπως είναι φυσικό η σπουδαιότητα του θέματος προκάλεσε πληθώρα δημοσιευμάτων. Οι κραδασμοί της αντιπαράθεσης ξεπέρασαν τα σύνορα της Γερμανίας, αφού η προβληματική του εγγίζει και άλλες χώρες όπως π.χ. την Αυστρία και αφορά την ευρωπαϊκή Ιστορία γενικότερα Βλ. Α. Α. Κύρτσης, «Ιστορία και Ιδεολογία στη Γερμανία», Ιστορικά τχ. 7 (1987) Βλ. τις σημαντικότερες απόψεις στο συλλογικό τόμο: «Historikerstreit)). Die Dokumentation der Kontroverse um die Einzigartigkeit der nationalsozialistischen Judenvernichtung, Μόναχο Ανάλογες συζητήσεις έγιναν και στην Αυστρία με αφορμή και την υπόθεση Βάλντχαϊμ, βλ. σχετικά G. Boltz, «Oesterreichs verborgene Nazivergangenheit und der Fall Waldheim», Forum 430/31 (1989) Για τις συζητήσεις του θέματος εκτός Γερ- 12

2 178 Κ. Λούλος Η διένεξη πηγάζει καταρχήν από διαφορετικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις και αντιθετικά μοντέλα ερμηνείας της εθνικοσοσιαλιστικής περιόδου. Από την μια πλευρά είναι η ομάδα των «αναθεωρητικών», που επιδιώκουν την ιστορικοποίηση της περιόδου με απολογητικές θέσεις και σχετικοποίηση των κοινωνικο-ψυχολογικών επιπτώσεων της. Γι' αυτόν τον σκοπό χρησιμοποιούν ερμηνευτικά μοντέλα Νεοϊστορισμού, που προέρχονται από την γνωστή θεωρία του Leopold von Ranke ότι «κάθε εποχή είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον Θεό» 4. Δηλαδή ερμηνεύουν την εθνικοσοσιαλιστική περίοδο ενύπαρκτα, μέσα από τις δικές της κατηγορίες και συνθήκες. Πρώτη συνέπεια αυτής της προσέγγισης είναι να διαχέεται στην κοινή γνώμη η άποψη ότι τα ναζιστικά εγκλήματα δεν είχαν μοναδικό χαρακτήρα, αλλά ήταν μια περίπτωση γενοκτονίας όπως άλλες στην παγκόσμια ιστορία. Σ' αυτό το σημείο πρέπει να διευκρινίσουμε ότι κανένας από τους «αναθεωρητικούς» δεν αμφισβητεί την έκταση και την φρίκη των εθνικοσοσιαλιστικών εγκλημάτων. Από την άλλη πλευρά έχουμε το μέτωπο των επικριτών της «αναθεα)- ρησης», με πρώτο τον γνωστό φιλόσοφο J. Habermas. Αυτοί επικρίνουν την συγκεκριμένη μέθοδο ιστορικοποίηση ς, διότι προσφέρει στη γερμανική κοινωνία μια απαράδεκτα άκριτη δυνατότητα αντιμετώπισης του αρνητικού παρελθόντος, που συνεπάγεται τον κίνδυνο υπέρβασης του προβλήματος απλώς με την απώθηση του 5. Η πολιτικοποίηση της Ιστορίας, δηλαδή η χρησιμοποίηση της για τη διαμόρφωση μιας εθνικής συνείδησης χωρίς προβλήματα ταύτισης με το παρελθόν, έχει διατυπωθεί προγραμματικά από έναν Ιστορικό της ομάδας των «αναθεωρητικών». Ο Μ. Stürmer όχι μόνο δεν απορρίπτει τον συνδυασμό Ιστορίας και πολιτικής, αλλά αντίθετα υπογραμμίζει, ότι όποιος αρνείται αυτή την σχέση «...αγνοεί ότι σε μια χώρα χωρίς Ιστορία, κερδίζει το μέλλον εκείνος που γεμίζει τη μνήμη, διαμορφώνει τις έννοιες και ερμηνεύει το παρελθόν». Με αφετηρία αυτό το αξίωμα ο Stürmer διαμορφώνει ένα μοντέλλο «χρήσης» της Ιστορίας, που θεμελιώνεται στην «παγκόσμια πολιτική και μανίας βλ. τα άρθρα των G. Boltz για την Αυστρία, G. E. Rusconi για την Ιταλία και G. Leggewie για την Γαλλία, στο: D. Dinner (επιμ.), Ist der Nationalsozialismus Geschichte?, Φρανκφούρτη Μια εύστοχη ανάλυση του προβληματισμού και των προεκτάσεων του θέματος για την Γερμανία μας δίνει το βιβλίο του Ch. S. Maier, The Unmasterable Past, Λονδίνο W. J. Mommsen, «Weder Leugnen noch Vergessen befreit von der Vergangenheit», στη Frankfurter Rundschau, Βλ. ενδεικτικά τα επιχειρήματα του J. Habermas, «Eine Art Schadensabwicklung. Die apologetischen Tendenzen in der deutschen Zeitgeschichtsschreibung)), στο Historiker streit, σ. 63.

3 Εθνική σννείδηση y.ai Ιστορία στη Γερμανία 179 οικονομική υπευθυνότητα» της σύγχρονης Γερμανίας και επιβάλλει την αναζήτηση της «...χαμένης Ιστορίας» 6, δηλαδή την «...ηθικά θεμιτή και πολιτικά αναγκαία» ιστορικοποίηση της αρνητικής περιόδου του εθνικοσοσιαλισμού. Πέρα από το γεγονός ότι δικαίως αμφισβητήθηκε η έννοια «της χαμένης Ιστορίας» ως απλό ρητορικό σχήμα, αφού ειδικά για την συγκεκριμένη υπάρχει πληθώρα ερευνών, αξιοσημείωτη είναι σ' αυτό το σημείο η καταρχήν αντίθετη άποψη του Stürmer από τους άλλους «αναθεωρητικούς» στο ζήτημα της πολιτικοποίησης της Ιστορίας. Ιδιαίτερα οι E. Nolte, Α. Hillgruber και Κ. Hildebrand απορρίπτουν κάθε ιδέα πολιτικής διαπλοκής και αντίθετα επικαλούνται την αυστηρή επιστημονικότητα των θέσεων τους. Σε σημείο μάλιστα ώστε να επιδιώκουν την περιθωριοποίηση της παρέμβασης του Habermas ως μη ειδικού, δηλαδή Ιστορικού 7, παραβλέποντας ότι την ουσία της κριτικής του συμμερίζονται και πολλοί Ιστορικοί, ότι το θέμα της γενοκτονίας αφορά λόγω της ασύλληπτης ακρότητας του κάθε πολίτη, και ακόμη ότι το θέμα δεν είναι δυνατό να αποτιμηθεί, εάν διαχωριστεί από το ηθικό πλαίσιο, στο οποίο ενυπάρχει. Είναι χαρακτηριστικό της στάσης των «αναθεωρητικών», να αγνοούν τις βαθύτερες αιτίες της διαμάχης απορρίπτοντας την συνάρτηση της επιστημονικής επιχειρηματολογίας με την ηθική και την πολιτική. Από επιστημολογική άποψη οι θέσεις των «αναθεωρητικοί» παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες. Αυτό αφορά προ πάντων την προτεινόμενη εξομοίωση του Άουσβιτς με τα εγκλήματα του σταλινικού καθεστώτος κατά των Κουλάκων. Την θέση αυτή, που αποτέλεσε την αφετηρία της όλης διαμάχης, εισήγαγε στη συζήτηση ο Nolte με μια σειρά ερωτημάτων, τα οποία δεν είναι παρά επικαλυμμένες διαπιστώσεις, όπως θα δούμε στη συνέχεια: «Εκτέλεσαν οι εθνικοσοσιαλιστές, εκτέλεσε ο Χίτλερ μια "ασιατική" πράξη ίσως μόνο επειδή ο ίδιος και οι όμοιοι του θεωρούσαν εαυτούς δυνητικά ή πραγματικά θύματα μιας "ασιατικής" πράξης; Δεν προηγείται το Γκούλακ του Άουσβιτς; Δεν είναι οι "ταξικοί φόνοι" των Μπολσεβίκων το λογικό και πραγματικό προοίμιο των φυλετικών φόνων των Ναζιστών; 8». Στη συνέχεια η ανάπτυξη του θέματος από τον Nolte υποβάλλει το συμπέρασμα ότι η γενοκτονία Εβραίων, Σίντι και Ρομ, Σλάβων και άλλων εθνοτήτων, δεν ήταν 6. Μ. Stürmer, «Geschichte in geschitslosem Land», στην FAZ, Βλ. σχετικά τις θέσεις των «αναθεωρητικών» στο Historikerstreit, ό.π.: Ε. Nolte, «Die Sache auf den Kopf gestellt», σ. 223 Α. Hillgruber, «Für Forschung gibt es kein Frageverbot», σ. 234 Κ. Hildebrand, «Das Zeitalter der Tyrannen», σ * H. J. Fest, «Die geschuldete Erinnerung», σ E. Nolte, «Vergangenheit, die nicht vergehen will», στη FAZ, σ. 86. Είναι ενδεικτικό ότι με τον όρο ((ασιατική πράξη» εννοείται μια ενέργεια ακραίας βαρβαρότητας, η προέλευση της οποίας καθορίζεται στον ανατολικό κόσμο.

4 180 Κ. Αούλος παρά αποτέλεσμα προληπτικής άμυνας των Ναζιστών και το Άουσβιτς αντίγραφο του «Αρχιπελάγους Γκούλακ». Ο Nolte εφαρμόζει την καθόλα θεμιτή συγκριτική μέθοδο. Όμως σχετικοποιεί άκριτα τα ναζιστικά εγκλήματα, αφού πέρα από τις ομοιότητες μεταξύ των δύο καθεστώτων, όπως την εχθρικότητα κατά του αστικού δημοκρατικού συστήματος και τις παρόμοιες μορφές καταπίεσης, παραβλέπει σημαντικότατες διαφορές. Συγκεκριμένα αγνοεί αντιθέσεις στην ιδεολογία, στην μελλοντική προοπτική, στις κοινωνικές αιτίες και συνέπειες, στην εκτίμηση των διεργασιών της εξέλιξης της Ιστορίας. Ακόμη δεν λαμβάνει υπόψη του τις σημαντικότατες ποιοτικές διαφορές σχετικά με τις μορφές καταπίεσης, όπως για παράδειγμα ότι από την μια πλευρά έχουμε το γραφειοκρατικά αμέτοχο και τεχνικά τέλειο σύστημα εξόντωσης του Ναζισμού σ' ένα εκβιομηχανισμένο Γ' Ράιχ. Ενώ από την άλλη βρίσκεται το σχετικά καθυστερημένο σταλινικό κράτος, όπου κυριαρχεί ένα μείγμα εμφυλιοπολεμικών ακροτητών, μαζικών εκτελέσεων, εργασιακής δουλείας και πείνας 9. Κατά του επιλεκτικού τρόπου σύγκρισης διατυπώθηκε ένα ακόμη σοβαρό επιχείρημα, το οποίο συγχρόνως υπογραμμίζει την μοναδικότητα της γενοκτονίας των Εβραίων. Δηλαδή το γεγονός ότι ποτέ προηγουμένως στην Ιστορία ένα κράτος μέσω του ηγέτη του δεν αποφάσισε, ανακοίνωσε και έθεσε σε ενέργεια με όλες τις κρατικές εξουσίες την εξόντωση μιας ορισμένης ομάδας ανθρο')πων, συμπεριλαμβανομένων των υπερηλίκων, των γυναικών, των παιδιών και αυτών ακόμη των βρεφών 10. Παρόμοια απολογητικές τάσεις απορρέουν κι από μια άλλη θέση του Nolte, με την οποία υποστηρίζει ότι όταν το 1939 ο πρόεδρος του Σιωνιστικού Συνεδρίου, Ch. Weizmann, κάλεσε τους Εβραίους να συμπαραταχθούν με την Μ. Βρετανία, ο Χίτλερ εξέλαβε αυτή την έκκληση ως μια μορφή κήρυξης πολέμου. Με συνέπεια να συμπεραίνεται ότι εν μέρει δικαίως αντιμετωπίστηκαν οι Εβραίοι ως εμπόλεμη πλευρά και εκτοπίστηκαν στα στρατόπεδα με τα γνωστά, φρικτά αποτελέσματα 11. Και αυτή η ερμηνεία του Nolte παραποιεί την ιστορική πραγματικότητα. Αναμφίβολα γνωρίζει και ο ίδιος ότι τότε δεν υπήρχε εβραϊκό κράτος, καθώς επίσης ότι το Σιωνιστικό Συνέδριο δεν είχε την υπόσταση κυβέρνησης, ο')στε η δήλωση του Weizmann να ισχύει ως κήρυξη πολέμου J. Kocka, «Hitler sollte nicht durch Stalin und Pol Pot verdrängt werden», στη Frankfurter Rundschau, E. Jäckel, «Die elende Praxis der Untersteller», Die Zeit, G. 11. E.Nolte, «Die negative Lebendigkeit des Dritten Reichs», στο Aspects of the Third Reich, επιμ. W. Koch, Λονδίνο 1985, σ M. Broszat, «Wo sich die Geister scheiden», στο Historikerstreit, ό.π., σ. 191.

5 Εθνική αννείοηοϊ] και Ιστορία στη Γερμανία 181 Η επιδίωξη να εμφανιστεί η γενοκτονία ως αντίδραση στην «ασιατική» απειλή, όπως την «αισθάνονταν» ο Χίτλερ και οι Ναζιστές 13 αντικρούεται από την ιστορική ανάλυση αιτιών και κινήτρων. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι οι απαρχές του αντισημιτισμού στη Γερμανία πηγάζουν από παλαιότερες εποχές. Ο δε συνδυασμός του με τον κομμουνισμό είχε εμφανιστεί σε εθνικιστικούς κύκλους ήδη προ του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Ο ίδιος ο Χίτλερ είχε διαμορφώσει την ιδέα της ολοκληρωτικής εξόντωσης των Εβραίων πριν από το 1924, δηλαδή πολύ πριν γίνουν γνωστές οι συνθήκες δίωξης των Κουλάκων 14. Αυτό σημαίνει ότι το ολοκαύτωμα δεν οφείλεται στα διαδραματιζόμενα στη Σοβιετική Ένωση και φυσικά δεν έχει άμεση σχέση με το Παγκόσμιο Σιωνιστικό Συνέδριο. Ορθά λοιπόν αμφισβητήθηκε οος ατεκμηρίωτη η θεώρηση του Nolte που αποδέχεται ως κύρια αιτία της γενοκτονίας τον «ασιατικό» κίνδυνο, πόσο μάλλον που μέχρι το 1941 ο Χίτλερ συμμαχούσε με τον Στάλιν 15. Μετά από αυτές τις διαπιστώσεις τίθεται πιεστικά το ερώτημα για τα κίνητρα που διέπουν τις «αναθεωρητικές» θέσεις του Nolte. Η απάντηση εμπεριέχεται στον υπότιτλο ενός άρθρου του στην έγκυρη εφημερίδα Die Zeit: «Κατά του αρνητικού εθνικισμού στην θεώρηση της Ιστορίας» 16. Όπως ορθά επισημάνθηκε στόχος του δεν είναι απλώς να «εξωραΐσει» το εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς και τα εγκλήματα του. Αλλά πολύ περισσότερο να περιορίσει την απήχηση συμπερασμάτων της Ιστοριογραφίας των προηγούμενων δεκαετιών, τα οποία όχι μόνο απομυθοποίησαν την Γερμανική Ιστορία, αλλά συγχρόνως απελευθέρωσαν πνευματικές δυνάμεις που αντιμετώπιζαν με κριτική διάθεση την επίκαιρη κοινοτική κατάσταση στη Γερμανία 17. Αναλόγως απολογητικά είναι και τα συμπεράσματα που απορρέουν από ορισμένες θέσεις του Hillgruber. Βασικό παράδειγμα αποτελεί η ερμηνεία του σ' ό,τι αφορά την αμυντική προσπάθεια της Βέρμαχτ στο ανατολικό μέτωπο κατά την προέλαση του σοβιετικού στρατού το 1944/45. Ο Hillgruber διατείνεται ότι ο γερμανικός στρατός δεν αγωνιζόταν μόνο για να διασώσει τον άμαχο πληθυσμό, αλλά ότι υπεραμυνόταν και του δυτικού πολιτισμού, τον οποίο ταυτίζει με τις γερμανικές πόλεις. Ακόμη «εξαγνίζει» τον αμυντικό αγώνα υπογραμμίζοντας την πλευρά των στρατιωτών και του απελπι- 13. E.Nolte, «Die Sache...», ό.π., σ R. Löwenthal, «Leserbrief an die FAZ», J. Kocka, ό.π. 16. E. Nolte, «Gegen den negativen Nationalismus in der Geschichtsbetrachtung», Historikerstreit, ό.π., σ. 224/ W. J. Mommsen, ό.π.

6 182 Κ. Λούλος σμένου άμαχου πληθυσμού, ενώ παράλληλα εγκωμιάζει «...αξιωματούχους του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, που αναδείχθηκαν στους κινδύνους της τελευταίας απεγνωσμένης άμυνας» 18. Αυτή η ερμηνεία του Hillgruber μυθοποιεί τα γεγονότα, αφού παρακάμπτει το ουσιαστικότερο δίλημμα της άμυνας στο ανατολικό μέτωπο, δηλαδή ότι η συνέχιση της διατηρούσε σε λειτουργία τον μηχανισμό εξόντωσης των στρατοπέδων. Ο Hildebrand από την πλευρά του εκθειάζει τις «αναθεωρητικές» απόψεις του Nolte και υπεραμύνεται των θέσεων του Hillgruber 19. Ο ίδιος υπερβαίνει με ιδιόμορφο τρόπο το πρόβλημα της ανάλυσης των προϋποθέσεων της εθνικοσοσιαλιστικής τυραννίας μεταθέτοντας την διερεύνηση τους σε μεταφυσικό επίπεδο, διότι όπως διατείνεται, αυτές «...χάνονται στο "Ανεύρετον", μέσα από μια αλυσίδα αιτιών» 20. Σε παρόμοιο πλαίσιο κινείται και η «αναθεωρητική» επιχειρηματολογία του σχετικά με τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Υποστηρίζει δηλαδή ότι βασική αιτία για την έκρηξη του πολέμου ήταν η κατάρρευση της λεγόμενης Balance of Power, και όχι οι ιμπεριαλιστικές διαθέσεις των Μ. Δυνάμεων και ιδιαίτερα της Γερμανίας. Μ' αυτό τον τρόπο υποβαθμίζεται η προεξάρχουσα ευθύνη της γερμανικής πολιτικής στην έκρηξη του πολέμου 21. Ολοκληρώνοντας αυτή την σύντομη αναφορά σε οριακές θέσεις των «αναθεωρητικών» πρέπει να γίνει μνεία σ' έναν ακόμη υποστηρικτή των απόψεων του Nolte, τον Η. J. Fest. Είναι γνωστός βιογράφος του Χίτλερ και επιπλέον κατέχει σημαντική θέση μεταξύ αυτών που επηρεάζουν την κοινή γνο)- μη, ως συνεκδότης της ευρείας κυκλοφορίας συντηρητικής Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ). Ο Fest αποδεχόμενος ως αιτία για την γενοκτονία την «βούληση εξόντωσης» του Χίτλερ συμβάλλει στον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης 22, αφού έτσι παραγνωρίζει ότι το καθοριστικό πλαίσιο για την «πολιτική της γενοκτονίας» ήταν οι δομές της γερμανικής κοινωνίας, που επέτρεψαν στους εθνικοσοσιαλιστές να εφαρμόσουν τα άνομα σχέδια τους. Και σ' αυτή την περίπτωση έχουμε σύγκλιση των «αναθεωρητικών» σ' ένα 18. Α. Hillgruber, «Der Zusammenbruch im Osten 1944/45 als Problem der deutschen Nationalgeschichte», στο Zweierlei Untergang. Die Zerschlagung des Dritten Reichs und das Ende des europäischen Judentums, επιμ. Α. Hillgruber, Βερολίνο 1986, σ Κ. Hildebrand, ό.π., σ. 91. Βλ. ακόμη την τοποθέτηση του στις θέσεις του Nolte στο Historische Zeitschrift, τ. 242, 1986, σ. 465 κ.ε. 20. Κ. Hildebrand, «Wer den Abgrund entrinnen Mail, muss ihn aufs genauste ausloten», Die Welt, W. J. Mommsen, ό.π. 22. Η. J. Fest, ό.π., σ. 105.

7 Εθνική συνείδηση και Ιστορία στη Γερμανία 183 κρίσιμο ζήτημα. Την πρόταξη του ερωτήματος περί αιτιακής σχέσης μεταξύ σταλινικών και χιτλερικών εγκλημάτων, όπως την αντιλαμβάνεται ο Nolte. Αυτό όμως επιβάλλει έναν αντιδεοντολογικό περιορισμό της συζήτησης, αφού έτσι παραμερίζονται κρίσιμα θέματα, που αφορούν στις συμπεριφορές της γερμανικής κοινωνίας. Για παράδειγμα δεν ερευνάται η έλλειψη αποφασιστικής αντίδρασης της γερμανικής κοινής γνώμης εναντίον των διώξεων των Εβραίων. Παραβλέπεται η αποδοχή εκ μέρους πολλών Γερμανών του εξοστρακισμού των Εβραίων από την κοινωνική ζωή, γεγονός που αποτέλεσε την αφετηρία των εξελίξεων που οδήγησαν στην γενοκτονία. Ακόμη υποβαθμίζεται το γεγονός της ενεργού συμμετοχής πολλών Γερμανών στο ναζιστικό σύστημα, δηλαδή στις ομάδες κρούσης, στις εντοπίσεις, στην «αξιοποίηση» εβραϊκών περιουσίων και στην εκτέλεση της γενοκτονίας 23. Η αναγκαιότητα διερεύνησης αυτών των φαινομένων γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, αν ληφθεί υπόψη ότι και οι ερμηνείες που επικεντρώνονται στον αυταρχικό χαρακτήρα του γερμανικού λαού και στη λατρεία του προς την τάξη και την εξουσία, δεν επεξηγούν επαρκώς την έκταση της ηθικής αδιαφορίας και της απάθειας μπροστά στη φρίκη της γενοκτονίας. Ιστορικοί και διανοητές επισημαίνουν την προφανή έλλειψη κριτικής διάθεσης εκ μέρους των «αναθεωρητικών» και τονίζουν ότι η ενύπαρκτη προσέγγιση των ιστορικών φαινομένων, πέρα από τον απολογητικό χαρακτήρα της, θεμελιώνει και μια ιδεολογικά και πολιτικά άκριτη αντιμετώπιση των επίκαιρων προβλημάτων της σύγχρονης γερμανικής κοινωνίας 24. Και τελικά αποβλέπει στην αποδυνάμωση του κριτικού λόγου, που είχε επικρατήσει στις κοινωνικές επιστήμες στις δεκαετίες του '60 και '70. Από την άλλη πλευρά προωθείται ο «αναθεωρητικός» λόγος, ο οποίος τροφοδοτεί πολιτικές επιδιώξεις με επιχειρήματα από την Ιστορία, και προσφέρει έστω ακουσία επιστημονική κάλυψη σε πληθώρα προπαγανδιστικών δημοσιευμάτων ακροδεξιών τάσεων 0. Ως βασικό αντίλογο σ' αυτή την κριτική οι «αναθεωρητικοί» προβάλλουν την ελευθερία της επιστήμης να θέτει ερωτήματα, όσο ευαίσθητα και φλέγοντα κι αν είναι αυτά 26. Ωστόσο η επιστημονική ελευθερία, την οποία δεν 23. Η. Mommsen, «Neues Geschiehtsbewusstsein und Relativierung des Nationalsozialismus», Historikerstreit, ό.π., σ Κ. Sontheimer, «Maskenbildner schminken eine neue Identität», Historikerstreit, σ Η. A. Winkler, «Auf ewig in Hitlers Schatten?», Historikerstreit, ό.π., σ Κ. Hildebrand, ό.π. A. Hillgruber, ό.π. «Für Forschung...», σ. 232 E. Nolte, ό.π., σ. 228, 230- Η. J. Fest, ό.π., σ. 100 Μ. Stürmer, ό.π. Ακόμη βλ. τους Th. Nipperdey, «Unter der Herrschaft des Verdachts», Historikerstreit, ό.π., σ. 217

8 184 Κ. Λούλος αμφισβήτησε κανένας από τους επικριτές, αποκαλύπτεται ως ρητορικό σχήμα, αφού οι «αναθεωρητικοί» δεν προβληματίζονται ως προς το περιεχόμενο του όρου. Δεν λαμβάνουν δηλαδή υπόψη τους ότι ως αφηρημένη έννοια συγκεκριμενοποιείται από τον επιστήμονα. Ο οποίος όμως διέπεται από κάποιας μορφής ιδεολογία, που ενυπάρχει μερικώς στο έργο του, ακόμη και όταν ο ίδιος καταβαλλει προσπάθειες να παραμείνει αντικειμενικός στις κρίσεις του. Η παραγνώριση εκ μέρους των «αναθεωρητικών» αυτών των παραμέτρων και η εμμονή τους σε παραδοσιακά ερμηνευτικά πρότυπα της προπολεμικής Ιστοριογραφίας, δεν εκφράζουν παρά μια συντηρητική κοινωνική αντίληψη 27. Σ αυτήν αντιπαραθέτουν οι επικριτές μια πλουραλιστική, ανοιχτή σε επιρροές κοινωνία, από την οποία απορρέει ένα μοντέλο κριτικής ανάλυσης των ιστορικών φαινομένων. Ένα μοντέλο που ενσωματώνει τις σύγχρονες κατηγορίες θεώρησης, δεν περιορίζεται στην αποδοχή του ερευνητή ως ουδέτερου μέσου μεταφοράς της «αλήθειας» των πηγών, αλλά απαιτεί απ' αυτόν να συνειδητοποιεί το ρόλο του ως παραγωγού ιδεολογίας και να λαμβάνει υπόψη του τις επιρροές και τις μεταβολές, στις οποίες υπόκειται. Μια θεώρηση της Ιστορίας δηλαδή, που δεν παραβλέπει ότι η σχέση του ερευνητή με το παρελθόν μπορεί να μετασχηματιστεί στο βαθμό που η πραγματικότητα και μ' αυτή τα ενδιαφέροντα, τα πάθη, ο τρόπος σκέψης και οι κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς μεταβάλλονται 28. Στη συνειδητοποίηση αυτής της προβληματικής ακριβώς βρίσκεται το νόημα της κριτικής κατά των «αναθεωρητικών». Γι' αυτό το λόγο τους καταλογίζεται ότι το ενδιαφέρον τους δεν επικεντρώνεται στην διερεύνηση των αιτιών μέσα από την απελευθερωτική δυναμική της κριτικής. Αλλά ότι αναζητεί το «επιδοκιμαζόμενο παρελθόν», και αποδέχεται την Ιστορία μόνο ως θετική παράδοση για την διατήρηση μνημών, που ενισχύουν την διαμόρφωση μιας θετικιστικής εθνικής ταυτότητας. Όμως η ιστορικοποίηση της ναζιστικής περιόδου είναι ανέφικτη χωρίς την επίγνωση ότι η Ιστοριογραφία λειτουργεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις, διέπεται από συγκεκριμένα ενδιαφέροντα και υπόκειται σε εξαρτήσεις. Η αντιπαράθεση για μεθοδολογικά ζητήματα και ερευνητικά συμπεράσματα αποτελούν μόνο μια πλευρά της «διαμάχης των Ιστορικών». Ως βαθύτερη αιτία αναδεικνύεται το πρόβλημα της «υπέρβασης του παρελθόντος», που είναι άρρηκτα συνυφασμένο με την αναζήτηση εθνικής ταυτότητας. Η προσπάθεια υπέρβασης αυτού του προβλήματος μέσα από την θετικιστική και Η. Möller, «Es kann nicht sein, was nicht sein darf», ό.π., σ. 322, που συμπλέει με αυτή την άποψη των ((αναθεωρητικών». 27. J. Habermas, «Vom öffentlichen Gebrauch der Historie», Die Zeil, H. Mommsen, ((Historische Methode», στο Fischer-Lexikon «Geschichte», επιμ. W. Besson, Φρανκφούρτη 1969, σ. 80.

9 Εθνική συνείδηση και Ιστορία στη Γερμανία IS.") θεώρηση της Ιστορίας, δεν είναι μοναδική στα χρονικά της μεταπολεμικής Γερμανίας. Ήδη κατά την περίοδο του «Τυχρού Πολέμου» είχε επικρατήσει στους Γερμανούς «...μια συμπεριφορά, που δεν ήθελε να γνωρίζει τίποτα από το παρελθόν,...μια υποχώρηση στην ιστορική ανυπαρξία, (μια) άνευ όρων συνθηκολόγηση μπροστά στην Ιστορία» 29. Η στάση αυτή εκφράστηκε δραματικά στην δεκαετία του '60 με την περίφημη συζήτηση-fischer. Οι θέσεις του Fischer ότι η Γερμανία φέρει την πρωταρχική ευθύνη για την έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου 30, προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις του ακαδημαϊκού κατεστημένου, που συνοδεύτηκαν κι από παρεμβάσεις πολιτικών του συντηρητικού χοίρου 31. Τελικά όμως παγιώθηκαν στην Ιστοριογραφία, διότι μέσα από την επανεξέταση και κριτική ανάλυση το^ν πηγίόν επιτεύχθηκε η υπέρβαση των προβαλλόμενων εθνικοπολιτικοίν σκοπιμοτήτων και η απομυθοποίηση των απολογητικών τάσεων της παραδοσιακής Ιστοριογραφίας, που είχαν κυριαρχήσει επί δεκαετίες. Σ' ό,τι αφορά την ηθική πλευρά του θέματος της γενοκτονίας, ορθά παρατηρήθηκε πως το ερώτημα περί «μοναδικότητας» των ναζιστικών εγκλημάτων δεν είναι πρωταρχικό. Αφού για την μεταπολεμική γερμανική κοινωνία δεν αλλάζει τίποτα ως προς το βάρος της ευθύνης, ακόμη κι αν αυτά δεν ήσαν «μοναδικά» 32. Το μέγεθος ευθύνης του Χίτλερ για αυτά δεν είναι δυνατό να θεωρείται προϋπόθεση για μια αντιστρόφως ανάλογη απαλλαγή της γερμανικής κοινωνίας. Βέβαια ο Χίτλερ έδωσε τη διαταγή για την εξόντωση, όμως όπως ορθά επισημάνθηκε, κανείς δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη που την αποδέχθηκε, την ανέχθηκε και την εκτέλεσε. Όπως επίσης δεν απαλλάσσεται κανένα μεμονωμένο άτομο, αλλά ούτε και η κοινωνία, στην οποία συνέβη αυτό 33. Το μείζον αυτό πρόβλημα διατύπωσε με ευαισθησία και πραγματισμό ο κύριος επικριτής των «αναθεωρητικών», επισημαίνοντας ότι: «Μετά το Άουσβιτς δεν είναι δυνατό χωρίς μελέτη να διαμορφωθεί μια εθνική συνείδηση από τις καλύτερες παραδόσεις του έθνους, παρά μόνο μέσα από την κριτική αντιπαράθεση με την ηθική καταστροφή της εθνικοσοσιαλιστικής περιόδου. Χωρίς αυτή τη στάση οι Γερμανοί θα χάσουν για τον εαυτό τους, αλλά και οι άλλοι λαοί για τους Γερμανούς, τον σεβασμό» W. J. Mommsen, «Historisches Denken der Gegenwart», 6.π., σ F. Fischer, Griff nach der Weltmacht, Ντύσσελντορφ, Βλ. την ανάλυση της διαμάχης Ι. Geiss, Studien über Geschichte und Geschichtswissenschaft, Φρανκφούρτη E. Jäckel, ό.π. 33. Chr. Meier, «Kein Sohusswort», Historikerstreit, ό.π., σ J. Habermas, ό.π.

10 186 Κ. Λούλος Είναι, προφανές ότι. το θέμα της γενοκτονίας δεν αφορά μόνο στην επιστημονική διάσταση, αλλά αποτελεί καθαυτό υπαρξιακό πρόβλημα. Ο ουδέτερος παρατηρητής είναι δύσκολο να κατανοήσει πόσο επιβαρύνει τη γερμανική κοινωνία, αλλά και κάθε άτομο, ένα τόσο τρομακτικό παρελθόν, δηλ. η πρωτοφανής αγριότητα των ναζιστικών εγκλημάτων. Είναι δύσκολο να συλλάβει το μέγεθος της ηθικής ευθύνης ότι αυτά έγιναν από τυφλωμένους μεν από φυλετικό φανατισμό ναζιστές, αλλά οπωσδήποτε από Γερμανούς. Δηλαδή από ένα έθνος που είχε στο παρελθόν τεράστια συμβολή στο πολιτισμικό γίγνεσθαι της Ευρώπης. Χωρίς αμφιβολία οι ριζικές τομές στην πολιτική πορεία της Γερμανίας από το 1871 και μετέπειτα αποδυνάμωσαν την αίσθηση της ιστορικής συνέχειας στο λαό, που δυσκολεύεται να κατανοήσει το παρελθόν του και να αντιμετωπίσει την Ιστορία του. Πάνω από όλα όμως είναι το απάνθρωπο σύστημα του Ναζισμού, που αποτέλεσε την τραυματική εμπειρία, η οποία περιορίζει την ιστορική σκέψη 35. Μ' αυτά τα δεδομένα δεν είναι παράδοξο ότι η απώθηση αυτής της περιόδου, εκτός από τις συνειδητές προσπάθειες επικάλυψης, λειτουργεί σ' ένα βαθμό και ως θεραπευτική διεργασία. Ωστόσο η στρατηγική απώθησης, που έμμεσα προωθείται από τους «αναθεωρητικούς» δεν είναι μόνο επιστημονικά αντιδεοντολογική, αλλά και αναποτελεσματική. Αυτό κατέδειξε η μεγάλη απήχηση που είχε στην κοινή γνώμη της Γερμανίας στο τέλος της δεκαετίας του '70 η προβολή μιας τηλεοπτικής ταινίας με θέμα το Holocaust. Λαμβανομένης υπόψη της ευρύτατης ενημέρωσης της κοινής γνίόμης με δημοσιεύματα και τηλεοπτικά προγράμματα κάθε χρόνο στην επέτειο της κατάρρευσης του Γ' Ράιχ, υπέθετε κανείς ότι δεν υπήρχαν Γερμανοί που δεν γνώριζαν έστω και επιφανειακά τον απάνθρωπο μηχανισμό των στρατοπέδων εξόντωσης. Μ' αυτά τα δεδομένα ήταν για τον ουδέτερο τηλεθεατή μια συγκλονιστική εμπειρία, η παρουσία μιας γυναίκας σ ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα στρογγυλής τράπεζας, η οποία από τηλεφώνου, κλαίγοντας με αναφυλλητά προσπαθούσε να πείσει τον συνομιλητή της ότι μέχρι την προβολή της ταινίας δεν «γνώριζε» τίποτα σχετικό με την φρίκη των στρατοπέδων, μολονότι ως νεαρή κοπέλλα κατοικούσε κοντά σ' ένα από αυτά! Η αξιόπιστη συντριβή της μπροστά σε εκατομμύρια ακροατών καταμαρτυρεί ότι όλα τα χρόνια είχε απωθήσει την ευθύνη της γνώσης των φοβερών εγκλημάτων, η οποία αφυπνίστηκε με αφορμή την μελοδραματική εκείνη ταινία. Σίγουρα η γυναίκα αυτή δεν αποτελεί μοναδικό παράδειγμα για το ανέφικτο της απώθησης αρνητικών πτυχών της Γερμανικής Ιστορίας. Οι «αναθεωρητικές» θέσεις, αλλά και η ίδια η «διαμάχη των Ιστορικών» μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η κριτική μέθοδος αν και συμφιλίωσε ευρύ- 35. W. J. Mommsen, ό.π.

11 Εθνική σννείόηση και Ιστορία στη Γερμανία 187 τερα στρώματα της κοινωνίας με την ιδέα της ευθύνης, δεν επέτυχε όμως να ξεπεράσει το πρόβλημα της «υπέρβασης του παρελθόντος». Η φοβερή αλήθεια των αδιανόητων εγκλημάτων υπερβαίνει την ανθρώπινη ψυχική δύναμη, η οποία δυσκολεύεται να αποδεχθεί την απάνθρωπη ακρότητα. Ένας περιώνυμος της παραδοσιακής Ιστοριογραφίας, ο Fr. Meinecke, διατύπωσε λίγα χρόνια μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο την πεμπτουσία του προβλήματος σε μία φράση: «Το σκέπτομαι και μου είναι αδύνατο να το ξεπεράσω» Βλ. την παράθεση στο G. Graig, Deutsche Geschichte J866-J945, Μόναχο 1980, σ. 673.

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία.

Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία. 02.02.2015 Εορτασμός της ημέρας μνήμης του Ολοκαυτώματος Χριστίνα Κουλούρη Καθηγήτρια Νεότερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πάντειο Πανεπιστήμιο Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Α. Το κείμενο αναφέρεται στη σχέση του τύπου με τη δημοκρατία. Κατά το συγγραφέα, ο τύπος πρέπει να είναι αμερόληπτος,

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 15 Ταξίδι στον χρόνο

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Mission Berlin 15 Ταξίδι στον χρόνο 15 Ταξίδι στον χρόνο Η Άννα πρέπει να πάει στο διαιρεµένο Βερολίνο από το ανατολικό στο δυτικό τµήµα. Και σαν να µην έφτανε αυτό, πρέπει να βρει µέσα σε 55 λεπτά ποιο γεγονός θέλει να εξαλείψει η RATAVA:

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ

«ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ «ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ» ΟΜΑΔΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ: ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ Η τέχνη είναι ο αγωγός του ωφέλιμου για τον άνθρωπο. Υπηρετεί την αλήθεια, για αυτό και δεν μπορεί να ωραιοποιεί τη χυδαιότητα του πολέμου, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα:

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ηλίας Ντίνας elias.dinas@politics.ox.ac.uk Σπύρος Κοσμίδης spyros.kosmidis@politics.ox.ac.uk

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Οργανώσεις Ιωάννης Σαλμόν Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ Χαιρετισμός Του κ. Α/ΓΕΣ, ως Εκπροσώπου του κ. Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στo Συνέδριο Χειρισμού Κρίσεων«ΑΘΗΝΑ 2011» Θεσσαλονίκη, 03 Ιουν 11 - 1 - Κύριοι πρέσβεις

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή για τις γερμανικές αποζημιώσεις

Ομιλία του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή για τις γερμανικές αποζημιώσεις ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ Αθήνα, 10 Μαρτίου 2015 Ομιλία του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή για τις γερμανικές αποζημιώσεις Κυρία Πρόεδρε, Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές, Παίρνω σήμερα το λόγο στην ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ / ΟΛΥΜΠΙΣΜΟΥ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ / ΟΛΥΜΠΙΣΜΟΥ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ / ΟΛΥΜΠΙΣΜΟΥ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Ολυμπισμός ως Κοινωνικό Φαινόμενο Ο Αθλητισμός αποτελεί το μεγαλύτερο κοινωνικό φαινόμενο της εποχής Απασχολεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το υλικό:

Πληροφορίες για το υλικό: Πληροφορίες για το υλικό: Ο σκοπός της δημιουργίας του πιο κάτω ηλεκτρονικού υλικού είναι η ενίσχυση της διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος και των Γενοκτονιών. Το υλικό αυτό περιέχει ιστοσυνδέσμους με πολλές

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑδυαδικό 2η εξεταστική περίοδος από 20/12/15 έως 5/01/16 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ o μ ά θ η μ α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Β Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19291 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2.11.2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Μανιαδάκη Πόπη Α Παρ. 1 η : Η αμφισβήτηση της κριτικής στάσης του τηλεθεατή και

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Eλληνες, μη Εβραίοι, σε φασιστικά και ναζιστικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως: Εμπειρίες και μαρτυρίες 1942-1945. Σάββατο 6 Ιουνιου 2015, ώρα 7: 30 μ.μ.

Eλληνες, μη Εβραίοι, σε φασιστικά και ναζιστικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως: Εμπειρίες και μαρτυρίες 1942-1945. Σάββατο 6 Ιουνιου 2015, ώρα 7: 30 μ.μ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Το «Αρχείο Πολέμου» έχει την τιμή να σας προσκαλέσει σε εκδήλωση με θεμα Eλληνες, μη Εβραίοι, σε φασιστικά και ναζιστικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως: Εμπειρίες και μαρτυρίες 1942-1945 Σάββατο 6

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

Reprisals Remembered: German-Greek Conflict and Car Sales during the Euro Crisis

Reprisals Remembered: German-Greek Conflict and Car Sales during the Euro Crisis Reprisals Remembered: German-Greek Conflict and Car Sales during the Euro Crisis Βασιλική Φούκα Hans-Joachim Voth Abstract Κατά τη διάρκεια της κρίσης του ελληνικού χρέους μετά το 2010, η γερμανική κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Κώστα Σκανδαλίδη 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα