ΠΕΡΙΛΗΨΗ Α. Γενικό πλαίσιο - Στόχοι Β. Μεθοδολογία Γ. Συμπεράσματα ανάλυση του εξωτερικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος της Ιαπωνίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΛΗΨΗ Α. Γενικό πλαίσιο - Στόχοι Β. Μεθοδολογία Γ. Συμπεράσματα ανάλυση του εξωτερικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος της Ιαπωνίας"

Transcript

1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Α. Γενικό πλαίσιο - Στόχοι Με τα σημερινά δεδομένα, οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν παρουσιάζουν αξιοσημείωτη δραστηριότητα στην ιαπωνική αγορά, πιθανότατα επειδή δεν επιδεικνύουν την κατάλληλη προσαρμοστικότητα στην ιαπωνική κουλτούρα. Με τη συγκεκριμένη μελέτη επιχειρείται ο προσδιορισμός των παραγόντων του περιβάλλοντος, τους οποίους πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι ελληνικές επιχειρήσεις, προκειμένου να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά τους. Οι παραπάνω παράγοντες εξετάζονται μέσω της ανάλυσης των ελληνικών εξαγωγών κρασιού στην ιαπωνική αγορά. Β. Μεθοδολογία Η πραγματοποίηση των στόχων της εργασίας έγινε με τη βοήθεια εκτενούς έρευνας, η οποία βασίστηκε σε δευτερογενείς και πρωτογενείς πηγές. Οι δευτερογενείς πηγές αφορούν την αναλυτική ανασκόπηση της πρόσφατης βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας καθώς και στατιστικούς πίνακες, σχετικά με το ιαπωνικό πολιτιστικό περιβάλλον, αλλά και με τις ελληνοιαπωνικές εμπορικές σχέσεις. Η πρωτογενής ποιοτική έρευνα βασίστηκε σε προσωπικές συνεντεύξεις με επιλεγμένα στελέχη, τα οποία δραστηριοποιούνται πάνω στο αντικείμενο της μελέτης. Γ. Συμπεράσματα Από την ανάλυση του εξωτερικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος της Ιαπωνίας, προκύπτει ότι υπάρχουν έντονες διαφορές στην κουλτούρα και στην γενικότερη φιλοσοφία της ιαπωνικής επιχειρηματικότητας σε σχέση με την κουλτούρα του δυτικού πολιτισμού, στις οποίες οι ελληνικές επιχειρήσεις οφείλουν να προσαρμοστούν. Όσον αφορά την εικόνα της Ελλάδας στην Ιαπωνία, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι ενώ το ιαπωνικό κοινό τιμά και σέβεται τον αρχαίο πολιτισμό, γνωρίζει ελάχιστα για τη σύγχρονη Ελλάδα. Μάλιστα, στον τομέα της παράδοσης και στις υπηρεσίες μετά την πώληση οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν πολύ κακή φήμη στην Ιαπωνία. Επομένως, επιβάλλεται η βελτίωση του 1

2 ελληνικού image στην ιαπωνική αγορά, ώστε να αναστραφεί αυτή η άλλοτε ανεπαρκής και άλλοτε αρνητική εικόνα για την Ελλάδα. Αναφορικά με τις ελληνο ιαπωνικές εμπορικές σχέσεις, παρόλο που το εμπορικό ισοζύγιο είναι έντονα ελλειμματικό για την Ελλάδα, διαφαίνονται κάποιες δυνατότητες βελτίωσής του, εφόσον οι ελληνικές επιχειρήσεις εστιαστούν σε συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς με συγκεκριμένα προϊόντα (βιολογικά τρόφιμα, φυσικά καλλυντικά, ποιοτικό κόσμημα κ.λ.π). Απαραίτητη προϋπόθεση όμως είναι, να ακολουθήσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις ένα κατάλληλο πρόγραμμα προετοιμασίας, να δείξουν συνέπεια και επαγγελματισμό και να οπλιστούν με επιμονή και υπομονή. Όσον αφορά την περίπτωση του κρασιού, ενώ από πρώτη άποψη φαίνεται ότι το προϊόν αυτό δεν έχει κάποιες ιδιαίτερες προοπτικές στην ιαπωνική αγορά μια πιο προσεκτική ανάλυση, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν σχετικά περιθώρια για την προώθηση του στην αγορά αυτή. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η προσαρμογή των επιχειρηματικών σχεδίων στην ιαπωνική κουλτούρα. Με τον τρόπο αυτό, το κρασί μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης των ελληνικών εξαγωγών στην Ιαπωνία. 2

3 SUMMARY A. General framework - Aims Up to date, Greek enterprises do not show a remarkable activity in the Japanese market. This is probably due to their lack of adaptability to the particular characteristics of Japanese culture. The present study attempts to focus on those factors of the external environment, which the Greek enterprises have to consider in order to increase their efficiency in Japan. Those factors are being examined through the case study of Greek wine in this particular market. B. Methodology The aims of the present work have been achieved in two different ways: a. Through the research of the most resent bibliography, as well as the study of statistical data, concerning the Japanese culture and the Greek Japanese balance of trade. b. Through qualitative research that concerns interviews of highly ranked employees, who are working on this specific topic (e.g. on the exports of Greek wine). C. Conclusions There are marked differences between the Japanese and the western culture. This conclusion derives from the analysis of the external and business Japanese environment. Therefore, the challenge for Greek enterprises lies in their adjustment to these differences. As far as the image of Greece is concerned, Japanese people admire the ancient Greek civilization nevertheless, their knowledge on modern Greece is limited. Additionally, in the sector of distribution and after- sales service, Greek enterprises are not highly esteemed. Therefore, the improvement of a Greek image is imperative, so as to reverse this inadequate and negative country profile. 3

4 As for the Greek- Japanese balance of trade, it presents a great deficit for Greece. Despite that, there seems to be a possibility of improvement providing that the Greek enterprises will focus on specific sectors of the market with needed products such as organic food, natural cosmetics, jewellery of high quality and design etc. It is essential though for Greek enterprises to be appropriately organized, to show loyalty to their commercial obligations and to be equipped with patience. Although the exports of Greek wine in the Japanese market do not seem to be promising, the result from the research is that there is potential for its promotion. Primarily though, it is necessary for Greek business to adjusted itself to Japanese culture. With this in mind, Greek wine may also make new business opportunities for other Greek products to Japan. 4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Σκοπός της εργασίας Με τα σημερινά δεδομένα της αύξησης του ανταγωνισμού και του κορεσμού των αγορών, οι ελληνικές επιχειρήσεις αναζητούν νέες δυνητικές αγορές, στις οποίες υπάρχουν περιθώρια δραστηριοποίησης για αύξηση του κύκλου εργασιών τους. Μια από αυτές τις αγορές φαίνεται να είναι και η Ιαπωνία, η οποία αν και τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει μια σχετική οικονομική ύφεση, εν τούτοις, κατά γενικό κανόνα θεωρείται μια αρκετά εύρωστη αγορά, με περιθώρια ανάπτυξης για τους ξένους επιχειρηματίες. Παράλληλα, είναι γενικά παραδεκτό στην επιστήμη του μάρκετινγκ ότι η επιτυχημένη δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων στο διεθνή στίβο προϋποθέτει την προσαρμοστικότητα (adaptation) των διεθνών προγραμμάτων μάρκετινγκ στις μη ελεγχόμενες μεταβλητές του περιβάλλοντος (οικονομία, κουλτούρα). Όσον αφορά την Ιαπωνία, αυτή είναι μια χώρα η οποία παρουσιάζει μεγάλες διαφορές και ιδιαιτερότητες αναφορικά με τις παραπάνω μεταβλητές. Με τα σημερινά δεδομένα, οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν φαίνεται να έχουν αξιοσημείωτη δραστηριότητα στην ιαπωνική αγορά. Ίσως ένας κύριος λόγος να είναι η ανεπαρκής προσαρμοστικότητα των επιχειρηματικών προγραμμάτων και των διεθνών προγραμμάτων μάρκετινγκ στην ιαπωνική κουλτούρα. Με τη συγκεκριμένη μελέτη επιχειρείται ο προσδιορισμός των παραγόντων του περιβάλλοντος, οι οποίοι λόγω των ιδιαιτεροτήτων τους, είναι πιθανό να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Στη συνέχεια, οι παραπάνω παράγοντες εξετάζονται με την ανάλυση της περίπτωσης των ελληνικών εξαγωγών κρασιού στη συγκεκριμένη αγορά. Β. Μεθοδολογία Η πραγματοποίηση των στόχων της εργασίας έγινε με τη βοήθεια εκτενούς έρευνας, η οποία βασίστηκε σε δευτερογενείς και πρωτογενείς πηγές. Οι δευτερογενείς πηγές αφορούν την αναλυτική ανασκόπηση της πρόσφατης βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, σχετικά με το ιαπωνικό πολιτιστικό περιβάλλον, αλλά και με τις ελληνοιαπωνικές εμπορικές σχέσεις. Συγκεκριμένα ανατρέξαμε: στη βιβλιοθήκη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας 5

6 στη βιβλιοθήκη της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης στη βιβλιοθήκη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ) στα αρχεία του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων στη βιβλιοθήκη του Ελληνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου Στη συνέχεια έγινε πρωτογενής ποιοτική έρευνα, η οποία βασίστηκε σε προσωπικές συνεντεύξεις με επιλεγμένα στελέχη τα οποία δραστηριοποιούνται πάνω στο αντικείμενο της μελέτης. Συγκεκριμένα απευθυνθήκαμε στους ακόλουθους φορείς: στον Ελληνικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου (ΟΠΕ) στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας (Σχέδιο «Ερμής») στην Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων για την ανάλυση της περίπτωσης του κλάδου του κρασιού. Γ. Δομή της εργασίας 1. Ανάλυση εξωτερικού περιβάλλοντος, όπου περιγράφεται η ιαπωνική οικονομία καθώς και το πολιτιστικό περιβάλλον της χώρας αυτής. 2.Το Ιαπωνικό επιχειρηματικό περιβάλλον, όπου καταρχήν περιγράφεται ο ιαπωνικός τρόπος διοίκησης επιχειρήσεων, από τον οποίο προκύπτουν οι απαιτήσεις για αποτελεσματική συνεργασία με τους ιάπωνες. Στη συνέχεια αναλύεται η καταναλωτική συμπεριφορά των ιαπώνων καθώς και το ιαπωνικό marketing, από όπου εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα. 3. Οι Ελληνο- Ιαπωνικές εμπορικές σχέσεις, όπου αφού παρουσιαστεί η εικόνα της Ελλάδας στην Ιαπωνία, αναλύεται το εμπορικό μας ισοζύγιο με την Ιαπωνία κατά την τελευταία δεκαετία και σχολιάζονται τα κύρια εξαγώγιμα προϊόντα της Ελλάδας στην Ιαπωνία. Στη συνέχεια γίνεται μια περιγραφή τόσο του «σχεδίου Ερμής» που ο στόχος του είναι η βελτίωση των ελληνο- ιαπωνικών οικονομικών σχέσεων, όσο και των κοινοτικών προγραμμάτων, που αποσκοπούν στη μείωση του εμπορικού ελλείμματος της Ε.Ε με την Ιαπωνία. 4.Το ελληνικό κρασί και οι προοπτικές του στην ιαπωνική αγορά, όπου γίνεται μια ανάλυση του κλάδου από την πλευρά της ελληνικής προσφοράς και από την πλευρά της ιαπωνικής ζήτησης, από την οποία προκύπτουν μια σειρά από συμπεράσματα και στρατηγικές προτάσεις. 6

7 Ι. ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Α. ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ 1 Με βάση το ιδιόμορφο οικονομικό πρότυπο που εφάρμοσε η μεταπολεμική Ιαπωνία κατάφερε να ξεπεράσει τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετώπιζε και να πραγματοποιήσει μια γρήγορη οικονομική ανάπτυξη, που από πολλούς έχει χαρακτηριστεί ως «ιαπωνικό θαύμα». Μερικοί από τους παράγοντες που συνέβαλαν είναι ο ρόλος του κράτους, ο ρόλος της θρησκείας και γενικότερα της κουλτούρας (σύνδεση της προόδου της χώρας με την υπερηφάνεια που έχουν ως έθνος), η εφαρμογή κάποιων πρωτοποριακών τεχνικών στο βιομηχανικό τομέα, όπως η συλλογική λήψη αποφάσεων και η πολιτική διαχείρισης των εμπορευματικών αποθεμάτων τη στιγμή που χρειάζονται (just in time) κ.α 2. Η ιαπωνική οικονομία ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 50, εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης: Το διάστημα ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης ήταν 10,4%, ενώ κατά την περίοδο διατηρήθηκε από 3,6% έως 4,0%, παρά τις δύο πετρελαϊκές κρίσεις. Η αυξητική αυτή τάση συνεχίστηκε με χαμηλότερους ρυθμούς μέχρι το 1992, που ξεκινά η ύφεση. Όμως, η Ιαπωνία παρά την πρόσφατη ύφεση εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς κεφαλαίου, προηγμένης τεχνολογίας και διοίκησης. Η Ιαπωνική οικονομία είναι η δεύτερη σε μέγεθος και σπουδαιότητα παγκοσμίως μετά τις Η.Π.Α και χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερο δυναμισμό. Το ΑΕΠ της Ιαπωνίας είναι δεύτερο μετά από αυτό των ΗΠΑ (4.3 τρις $ το 1999), δηλαδή περίπου το 45% των ΗΠΑ, με βάση τις τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Για πολλά χρόνια οι κυβερνήσεις έδιναν προτεραιότητα στην παραγωγή και την οικονομική μεγέθυνση σε βάρος της κατανάλωσης και της ευημερίας. Όμως, μετά από μακροχρόνιες και επίπονες διαπραγματεύσεις, η Ιαπωνία άνοιξε σταδιακά την αγορά της στον ξένο ανταγωνισμό, περιορίζοντας σε σημαντικό βαθμό τα διάφορα δασμολογικά και μη δασμολογικά εμπόδια. 1 Βλ. ΥΠΕΘΟ Δ/νση ΔΟΣ: Γενικό Ενημερωτικό Σημείωμα για τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας- Ιαπωνίας, Ιανουάριος Βλ. Χ. Παπαναούμ: «Το ιαπωνικό θαύμα», Οικονομικός, 11 Νοεμβρίου

8 Σήμερα, το τμήμα της υψηλής τεχνολογίας (αυτοκίνητα, τεχνολογικός εξοπλισμός κ.α) που είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό, είναι ανοιχτό στο διεθνή ανταγωνισμό σύμφωνα με τις παγκόσμιες συμφωνίες εμπορίου που έχει υπογράψει η χώρα. Αντίθετα, τα τμήματα τροφίμων και ποτών, ένδυσης και υπόδησης, υλικών υποδομών και κατασκευών, που δεν είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικά, λαμβάνουν κρατική προστασία που περιορίζει τις εισαγωγές. Πληθυσμός: Α.Ε.Π: 1999: 495,1 τρις Γεν 1998: 526,7 τρις Γεν Μεταβολή ΑΕΠ: 1999: 0,2% 1998:1,9% Δείκτης Τιμών Καταναλωτή: 1999: 0,3% 1998: 0,3% Διάρθρωση απασχόλησης 1999: Πρωτογενής τομέας: 5,2% Δευτερογενής τομέας: 31,4% Τριτογενής τομέας: 63,4% Ανεργία: 1999: 4,7% 1998: 3,3% Εμπορικό Ισοζύγιο: 1999: 71 δις ΗΠΑ 1998: 108 δις ΗΠΑ 8

9 Β. ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ 1. Εισαγωγή Το κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον σχετίζεται με το σύνολο των αξιών, των πεποιθήσεων και συμβολικών εννοιών που μεταβιβάζονται από τη μια γενεά στην άλλη και που μπορούν να μεταβληθούν με πολύ αργό ρυθμό με την πάροδο του χρόνου 4. Μερικά από τα στοιχεία που το συνθέτουν είναι: α. η σημασία που δίνεται στους διάφορους θεσμούς όπως η οικογένεια, η θέση της γυναίκας στην κοινωνία, η σημασία της θρησκείας, ο ρόλος που αποδίδεται στις τέχνες, στον αθλητισμό, οι κανόνες ηθικής, η γλώσσα, οι αισθητικές αντιλήψεις, η σημασία των χρωμάτων, το φαγητό κ.α. Με άλλα λόγια περιλαμβάνει όλους εκείνους τους παράγοντες που συνθέτουν τον συνολικό τρόπο ζωής της εκάστοτε κοινωνίας και είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη σε οποιαδήποτε εξαγωγική προσπάθεια. Οι διαφορές κουλτούρας μπορούν να γίνουν αντιληπτές σε πολλά διαφορετικά πεδία 5,όπως: Χρόνος Σε αντίθεση με τις δυτικές χώρες όπου κυριαρχεί η φιλοσοφία «ο χρόνος είναι χρήμα», σε μερικές ασιατικές χώρες, ο χρόνος αντιμετωπίζεται διαφορετικά, αλλά όχι με λιγότερη σημασία από ότι στις πρώτες. Σαν αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής τοποθέτησης απέναντι στο χρόνο, ένας επιχειρηματίας που επισκέπτεται μια ασιατική αγορά, μπορεί να χρειαστεί μεγαλύτερη διαπραγματευτική περίοδο από ότι για παράδειγμα στην αγορά των ΗΠΑ. Επίσης, μπορεί να δυσανασχετήσει αν αναγκαστεί να περιμένει σε κάποιο ραντεβού και πιθανώς να φανεί αυτό στην έκφρασή του όταν γίνει δεκτός, με αποτέλεσμα οι συζητήσεις να αρχίσουν σε ένα δυσάρεστο κλίμα. Όμως, για τον ασιάτη επιχειρηματία είναι πολύ πιο σημαντικό να μη δείξει στον προηγούμενο επισκέπτη του ότι ο χρόνος του τελείωσε, από ότι να αφήσει τον επόμενο να περιμένει για μισή ώρα. Επίσης, είναι πιθανό ο απαιτούμενος χρόνος για τη λήψη μιας απόφασης να ποικίλει σημαντικά ανάμεσα στους συναλλασσομένους. Όμως, δεν πρέπει να 4 Βλ. Γ. Πανηγυράκης, Διεθνές Εξαγωγικό Marketing, Τόμος 1, Αθήνα: Εκδόσεις Σταμούλης, 1999, σελ Βλ. R. Fletcher: Μην αφήνετε τα ήθη και τα έθιμα να εμποδίσουν τις προοπτικές σας»,oπε, Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ Εξαγωγών, Αθήνα: Ινστιτούτο Εξαγωγικών Σπουδών, 1993, σελ

10 ασκηθούν πιέσεις για συντόμευση της διαδικασίας γιατί στα μάτια του άλλου ατόμου μπορεί να φανεί σαν μείωση της σημασίας που αποδίδουμε στην συγκεκριμένη πρόταση. Τέλος, η αντίληψη του χρόνου μπορεί να επηρεάσει τη σημασία και προτεραιότητα που δίνουν οι διαφορετικοί λαοί στον μακροχρόνιο σχεδιασμό και προγραμματισμό και επομένως στη διάθεσή τους για τον καθορισμό συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων. Χώρος Οι πολιτισμικές διαφορές εκφράζονται και από τη στάση απέναντι στο χώρο. Για παράδειγμα σύμφωνα με τις δυτικές αντιλήψεις, ο χώρος αντανακλά τη δύναμη και τη θέση ενός ατόμου (το μέγεθος ενός γραφείου, ο τόπος εγκατάστασης κ.λ.π). Όμως αν κρίνουμε με βάση αυτά τα πρότυπα, βρισκόμενοι σε άλλους πολιτισμούς, πιθανώς να οδηγηθούμε σε παρερμηνείες σχετικά με τη δύναμη τους συγκεκριμένου ατόμου. Άλλα χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η προσωπική εγγύτητα, οι αποστάσεις μεταξύ των ατόμων όταν μιλούν κ.α. Έτσι ενώ για τους έλληνες και τους άραβες η μεγάλη εγγύτητα είναι κάτι το συνηθισμένο, για τους ασιάτες είναι αδιανόητο. Οικειότητα Χαρακτηριστικά όπως η ταχύτητα δημιουργίας σχέσεων, οι υποχρεώσεις που δημιουργεί και τα κίνητρα διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στους λαούς. Σε πολλές κοινωνίες όπως στην ιαπωνική, οι φιλίες δεν στηρίζονται σε επιχειρηματικά συμφέροντα και δε δημιουργούνται τόσο γρήγορα όσο σε άλλες. Όταν όμως δημιουργηθούν είναι βαθύτερες, με μεγαλύτερη διάρκεια και σεβασμό. Για παράδειγμα η προσφώνηση των συναδέλφων ανεξάρτητα ιεραρχίας με το μικρό όνομα είναι συνηθισμένη πρακτική στις δυτικές επιχειρήσεις, ενώ για τους λαούς της Ασίας, θεωρούνται σαν μια εισβολή στον προσωπικό κόσμο ενός ατόμου. Επομένως, κατά το σχεδιασμό της προσέγγισης μιας ξένης αγοράς πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πολιτιστικοί παράγοντες, αφού το πολιτιστικό περιβάλλον επιδρά και στα καταναλωτικά πρότυπα και στις συνήθειες των ατόμων. Έτσι κρίνεται απαραίτητο, η στρατηγική προώθησης να προσαρμόζεται 10

11 στις πολιτιστικές αξίες και καταναλωτικές προτιμήσεις των ατόμων, προκειμένου να έχει πιθανότητες επιτυχίας. Με δύο λόγια, οι πολιτισμικές διαφορές επιδρούν τόσο στον τρόπο συνεργασίας όσο και στο είδος των προϊόντων που καταναλώνονται και στις αποδεκτές μορφές προώθησης. 2. Τα βασικά χαρακτηριστικά της νοοτροπίας των ιαπώνων Προκειμένου να γίνει κατανοητός ο τρόπος σκέψεις και δράσης των οικονομικών παραγόντων της Ιαπωνίας, είναι χρήσιμο να αναφερθούν οι διαφορές με το δυτικό τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς. Στο κεφάλαιο σχετικά με τον ιαπωνικό τρόπο διοίκησης γίνεται φανερό το πως οι παρακάτω παράγοντες επηρεάζουν τη φιλοσοφία των ιαπωνικών επιχειρήσεων. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ιαπωνικής κοινωνικής οργάνωσης είναι: η ομαδικότητα, η ιεραρχία και η συμμετοχή όλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων 6. Η βασική μονάδα είναι η ομάδα και η ατομικότητα υποχωρεί μπροστά στις ανάγκες του συνόλου. Ομάδες συγκροτούνται μέσα στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο, στις κοινωνικές εκδηλώσεις και στους χώρους εργασίας και χαρακτηρίζονται από ένα σύνολο κοινών υποχρεώσεων και στόχων. Έτσι, όλοι μαζί καλούνται να αντιμετωπίσουν τις αποτυχίες, ακόμα και μεμονωμένων μελών τους, αφού αυτές δεν εκλαμβάνονται ως ατομικές. Παρατηρείται έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των ομάδων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι όταν τα μέλη μιας επιχείρησης απεργούν, οι ανταγωνίστριες επιχειρήσεις το βρίσκουν σαν μια καλή ευκαιρία να αυξήσουν την παράγωγή τους, ώστε να καταφέρουν να αποσπάσουν ένα τμήμα του μεριδίου αγοράς της. Η ιεραρχία παίζει σημαντικό ρόλο στη διάρθρωση της ομάδας και τηρείται με αυστηρότητα. Τα παλαιότερα μέλη σε μια ομάδα έχουν τον τελευταίο λόγο σε μια απόφαση και είναι αυτά που κρίνουν και τη συμπεριφορά των άλλων μελών. Κανένας δεν προσπαθεί να παρακάμψει την ιεραρχία, αλλά αντίθετα όλη τη σέβονται και επομένως ο καθένας ασκεί τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί. Είναι πολύ σημαντικό, όταν κάποιος έρχεται σε επαφή με μια ομάδα, να έχει κατά νου τη σημασία αυτού του παράγοντα. 6 Βλ. Δ. Τριποσπίτης: «Η επίδραση των κοινωνικών δομών στην οικονομική ανάπτυξη της Ιαπωνίας», Αγορά Χωρίς Σύνορα, 2 (1)

12 Παρόλη την ύπαρξη της ιεραρχίας, όλα τα μέλη της ομάδας όχι μόνο μπορούν αλλά και αναμένεται να εκφέρουν τη γνώμη τους, προκειμένου να ληφθεί μια απόφαση. Βέβαια, αυτό προϋποθέτει τη διάχυση της πληροφορίας σε όλα τα μέλη της ομάδας και είναι εντυπωσιακή η ταχύτητα διάδοσης των νέων δεδομένων και πληροφοριών, ώστε όλοι να είναι σε θέση να διατυπώσουν την άποψή τους. Μάλιστα, η συλλογή, επεξεργασία και διανομή της πληροφόρησης έχει χαρακτηριστεί ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες της βιομηχανικής ανάπτυξης της Ιαπωνίας. 3. Θρησκεία 7 Στην Ιαπωνία υπάρχουν δύο βασικές θρησκείες, ο Σιντοϊσμός και ο Βουδισμός. Παρόλο που πολλά άτομα υποστηρίζουν ότι δεν έχουν συγκεκριμένα πιστεύω, η πλειοψηφία συμμετέχει στις τελετές και των δύο θρησκειών. Για παράδειγμα οι περισσότερες τελετές γάμου γίνονται σύμφωνα με τα έθιμα του Σιντοϊσμού, ενώ οι κηδείες ακολουθούν τις πρακτικές του Βουδισμού. Σύμφωνα με τη θρησκεία του Σιντοϊσμού, που γεννήθηκε στην Ιαπωνία μέσα από την αρχαία ιστορία και από μύθους, τα στοιχεία της φύσης (δέντρα, βουνά, αέρας, θάλασσα) έχουν πνευματικές δυνάμεις. Αντίθετα, ο Βουδισμός ξεκίνησε στην Ινδία και ήρθε στην Ιαπωνία μέσω της Κίνας και της Κορέας, γύρω στα μέσα του 6 ου αιώνα 8. Σήμερα ο Βουδισμός είναι η κυρίαρχη θρησκεία, με 90 εκατομμύρια οπαδούς το Πολλές οικογένειες έχουν μικρούς βωμούς στα σπίτια τους, όπου τιμούν τους προγόνους τους. Τέλος, ο χριστιανισμός ήρθε στην Ιαπωνία, μέσω ισπανών και πορτογάλων ιεραπόστολων, στα μέσα του 16 ου αιώνα, αλλά οι χριστιανοί αποτελούν ένα μικρό τμήμα του πληθυσμού (1,5 εκ. το 1994) 9. Οι ιάπωνες, αντιμετωπίζουν τον Κομφουκιανισμό 10 σαν ένα σύνολο ηθικών αξιών, περισσότερο από ότι σαν θρησκεία. Εισήχθηκε στην Ιαπωνία στην αρχή 7 ibid 8 9 ibid 10 Κομφούκιος ( π.χ): Κινέζος φιλόσοφος και ιδρυτής θρησκείας. Το όνομά του στα κινέζικα προφέρεται Κουγκ-φου-τσε και σημαίνει «σεβαστός δάσκαλος». Ο Κομφούκιος κατείχε σημαντική θέση στην κοινωνία της εποχής του, πήρε διάφορα αξιώματα και διορίστηκε και Υπουργός Δικαιοσύνης. Επειδή οι άρχοντες δεν ήθελαν να συμμορφωθούν προς τις υποδείξεις 12

13 του 6 ου αιώνα και άσκησε μεγάλη επιρροή στην ιαπωνική σκέψη και τρόπο συμπεριφοράς, αλλά μετά τον 2 ο παγκόσμιο πόλεμο η επίδρασή του μειώθηκε. Η διδασκαλία του περιέχει κανόνες ηθικής και πολιτικής ζωής, σύμφωνα με τις οποίες: ο άνθρωπος πρέπει να αγωνίζεται για τις ακόλουθες πέντε αρετές: τη σοφία, την αγαθότητα, την ειλικρινή αφοσίωση, τον σεβασμό και την ανδρεία. Ύψιστο χρέος του ανθρώπου είναι να ακολουθεί πιστά τους νόμους που προσιδιάζουν στη θέση του ώστε να καταφέρει να ζήσει αρμονικά προς τον εαυτό του και τους συνανθρώπους του. 4. Οικογένεια 11 Η ιαπωνική οικογένεια είναι παραδοσιακά πολύ κλειστή, αφού η ιαπωνική παράδοση υπαγορεύει στενές σχέσεις μεταξύ παιδιών και γονιών ακόμα και μετά το γάμο. Ακόμα και σήμερα, τρεις γενεές συγκατοικούν στο ίδιο σπίτι και μάλιστα αποτελούν το 9,87% περίπου των ιαπωνικών νοικοκυριών. Ωστόσο, τα ιαπωνικά νοικοκυριά ακολουθούν όλο και περισσότερο τα πρότυπα των δυτικών χωρών, όπου διαμένουν δύο αντί για τρεις γενεές στο ίδιο σπίτι. Η μέση ηλικία γάμου είναι 28,5 για τους άντρες και 26,4 για τις γυναίκες. Επίσης, ο αριθμός των διαζυγίων (1,6 διαζύγια ανά άτομα) είναι μικρότερος σε σχέση με αυτόν των δυτικών χωρών (4,6 στις ΗΠΑ και 3,0 στο Ηνωμένο Βασίλειο). Με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά, μπορεί να διακρίνει κανείς τρεις κατηγορίες νοικοκυριών: ανύπαντρους άντρες και γυναίκες, παντρεμένα ζευγάρια χωρίς παιδιά και ζευγάρια με παιδιά που μένουν μαζί τους. Καθώς οι ιάπωνες αναβάλλουν το γάμο για μια μεγαλύτερη ηλικία, η πρώτη κατηγορία είναι ίσως η πιο δυναμική και προσφέρει καλές ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις που απευθύνονται σε αυτήν: τουριστικές, είδη σπορ, μοντέρνα εστιατόρια κ.α. του παραιτήθηκε και άρχισε να περιοδεύει στην Κίνα για να διαδώσει τις ιδέες του. Δεν είχε προβλέψει την ίδρυση θρησκείας, αλλά οι μαθητές του έδωσαν στα διδάγματά του, χαρακτήρα θρησκευτικού δόγματος, έχτισαν ναούς για να τον τιμήσουν και έγραψαν πολλά βιβλία. Αφοσίωσε τη ζωή του στην ηθική αναμόρφωση του κινεζικού λαού. Τον 1 ο π.χ αιώνα αναγνωρίστηκε ως επίσημη θρησκεία της του κινεζικού λαού, τον 9 ο μ.χ αιώνα επικράτησε έναντι του Βουδισμού και, τον 11 ο αιώνα νίκησε και τον Ταοϊσμό και επιβλήθηκε ως ενιαία θρησκεία του κινεζικού λαού. (Βλ. Νεώτερον εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν «Ηλίου»). 11 Βλ. Views of Japan, Urban Connections Inc, Tokyo

14 Σήμερα, επειδή οι περισσότερες οικογένειες έχουν ένα ή δύο παιδιά, η μέση ηλικία του ιαπωνικού πληθυσμού ( ) αυξάνει γρήγορα, όπου 20,01 εκ του συνολικού πληθυσμού είναι παιδιά κάτω των 15 χρόνων, αλλά ταυτόχρονα 18,26 εκ. είναι άνω της ηλικίας των 64 ετών. Έτσι, όπως συμβαίνει και στις άλλες βιομηχανικές χώρες, ο πληθυσμός της Ιαπωνίας περνάει στην τρίτη ηλικία και μέχρι το 2020 θα είναι ένας από τους πιο γηρασμένους πληθυσμούς στον κόσμο. Οι προβλέψεις είναι ότι ο πληθυσμός πάνω από 65 χρόνων από 14,6% που είναι σήμερα θα φτάσει το 24% το Τα αντίστοιχα ποσοστά για τις άλλες βιομηχανικές χώρες για το 2020 θα είναι 14% για τις ΗΠΑ, 16% για την Αγγλία και 20% για την Γερμανία 12. Λόγω της γήρανσης του πληθυσμού παρατηρούνται αλλαγές στο σύστημα υγείας και κοινωνικής ασφάλισης, ενώ γίνονται προσπάθειες ώστε τα άτομα της τρίτης ηλικίας να παραμένουν ενεργά, μέσω της εργασίας και του εθελοντισμού. Μια δεκαετία πριν, η πλειοψηφία των επιχειρήσεων είχαν θέσει το όριο συνταξιοδότησης μεταξύ της ηλικίας των 55 και 59 ετών, αλλά σήμερα το 90,2% των επιχειρήσεων θέτουν το όριο άνω των 60 ετών. Επιπλέον, η τάση αυτή αναμένεται να δημιουργήσει μεγάλη ζήτηση για υπηρεσίες και προϊόντα που έχουν σχέση με την υγεία και τη διασκέδαση αυτών των ατόμων. Είναι γεγονός, ότι στις άλλες ανεπτυγμένες χώρες οι μεσήλικες αποτελούσαν ανέκαθεν μια σημαντική ηλικιακή ομάδα, στην οποία απευθυνόντουσαν πολλές εταιρείες, δεδομένου ότι διαθέτουν υψηλότερο εισόδημα από τις άλλες ηλικιακές ομάδες καθώς και πολύ ελεύθερο χρόνο. Αντίθετα στην Ιαπωνία, λόγω της νοοτροπίας που τους διακρίνει οι μεσήλικες δεν αντιμετώπιζαν τους εαυτούς τους ως καταναλωτές, αλλά ως παραγωγούς, με έντονη την ευθύνη να εξασφαλίσουν τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, παρέχοντάς τους τα απαραίτητα αγαθά, έχοντας βαθιά ριζωμένη την αίσθηση του καθήκοντος. Όμως, σταδιακά η τάση αυτή αλλάζει και φαίνονται περισσότερο διατεθειμένοι να απολαύσουν τα αγαθά της ζωής, ξοδεύοντας το διαθέσιμο εισόδημά τους. Ένας κλάδος με καλές προοπτικές για αυτήν τη κατηγορία είναι ο κλάδος του τουρισμού. Τέλος, όσον αφορά τις γυναίκες, αυτές εντάσσονται όλο και περισσότερο στο εργατικό δυναμικό και το 1997 το 39,5% ήταν γυναίκες, ενώ ανάμεσα στην 12 ΚΕΠΕ: «Σχέδιο Δράσης για την προώθηση των Ελληνο-Ιαπωνικών Οικονομικών Σχέσεων (Σχέδιο Ερμής)», Αθήνα, Ιανουάριος

15 ηλικία των τριάντα και των σαράντα, αφού τα παιδιά τους έχουν κάπως μεγαλώσει, επανέρχονται στην παραγωγική διαδικασία. 5. Το εκπαιδευτικό σύστημα Οι ιάπωνες θεωρούν την εκπαίδευση και τη μόρφωση πολύ σημαντικές και η γνώση αντιμετωπίζεται ως πολύ μεγάλη αρετή 13. Η εκπαίδευση είναι υποχρεωτική μέχρι την ηλικία των δεκαπέντε ετών και χρηματοδοτείται από το κράτος. Όμως, μετά από αυτή την ηλικία τα έξοδα εκπαίδευσης επιβαρύνουν τους ίδιους τους γονείς, είτε σε ιδιωτικά είτε σε δημόσια σχολεία. Επειδή η είσοδος στα πανεπιστήμια είναι πολύ δύσκολη και ο ανταγωνισμός πολύ σκληρός, οι μαθητές συνήθως παρακολουθούν μαθήματα σε «φροντιστήρια» (juku or yobiko) από πολύ μικρή ηλικία, τόσο κατά τη διάρκεια της εβδομάδας όσο και τα Σαββατοκύριακα, τα οποία επιβαρύνουν οικονομικά τους γονείς. Μάλιστα, καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες ώστε να υπάρχει συνεργασία μεταξύ του επιχειρηματικού και του ακαδημαϊκού κόσμου, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του αυξημένου παγκόσμιου ανταγωνισμού. Έτσι, αναγνωρίζεται η ανάγκη συνεχούς επανεκπαίδευσης και επιμόρφωσης του εργατικού δυναμικού, ενίσχυσης της κινητικότητας των εργαζομένων και σταδιακή εγκατάλειψη του συστήματος της δια βίου απασχόλησης στην ίδια επιχείρηση, καθώς και της δημιουργίας ενός εκπαιδευτικού συστήματος που να ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη της ατομικής πρωτοβουλίας. 6. Εργασία 14 Οι ιάπωνες εργαζόμενοι είναι γνωστοί παγκοσμίως σαν πολύ εργατικοί και αφοσιωμένοι στη δουλειά τους, από την οποία αντλούν πολύ μεγάλη ευχαρίστηση. Δουλεύουν πολλές ώρες και διανύουν μεγάλες αποστάσεις από το σπίτι τους στην πόλη. Η πλειοψηφία τους δίνει προτεραιότητα στην επαγγελματική ζωή σε σχέση με την προσωπική. Ωστόσο, παρατηρούνται κάποιες αλλαγές στην συμπεριφορά των εργαζομένων, αφού ένα μεγάλο ποσοστό έχει αρχίσει να αναζητά περισσότερο ελεύθερο χρόνο για να 13 Βλ. Views of Japan, Urban Connections Inc, Tokyo

16 αφιερώσει στα ενδιαφέροντά εκτός δουλειάς καθώς και στην απόλαυση της οικογενειακής ζωής. Αυτή η τάση είναι περισσότερο φανερή στις νεότερες γενεές των εργαζομένων. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με έρευνες, το μερίδιο αυτών που επιθυμούν να εργαστούν στην ίδια εταιρεία μέχρι να συνταξιοδοτηθούν, συνεχώς μειώνεται. Γνωρίζουν την πραγματικότητα, όπου δεδομένης της έντασης του ανταγωνισμού και της παγκοσμιοποίησης, μεγάλες και καταξιωμένες εταιρείες μπορεί να μην διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στο μέλλον. Συνεπώς δεν υπάρχει εξασφάλιση ότι θα συνεχίσουν να εργάζονται για την ίδια εταιρεία. Η νέα γενιά των εργαζομένων ενδιαφέρεται για εργασίες που είναι ευχάριστες, δημιουργικές και που προσφέρουν ενδιαφέρουσες εμπειρίες, στις οποίες μάλιστα να μπορούν να χρησιμοποιήσουν και τη φαντασία τους. Έτσι, η μεγάλη πρόκληση για τις εταιρείες είναι να είναι σε θέση να προσφέρουν ενδιαφέρουσες θέσεις εργασίας στους εργαζομένους, ώστε να κερδίσουν τα πιο ικανά στελέχη και να καταφέρουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές, ενώ για τους εργαζομένους η μεγάλη πρόκληση είναι να εξασφαλίσουν την «απασχολησιμότητά» τους. 7. Διατροφικές συνήθειες Το φαγητό των διαφόρων λαών επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το σύστημα αξιών του πολιτιστικού περιβάλλοντος, σε βαθμό που το τελευταίο αποφασίζει αν ένα προϊόν είναι κατάλληλο για τροφή και επομένως το ενδεχόμενο αποδοχής ή απόρριψής του από τους καταναλωτές. Στην Ιαπωνία, οι συνήθεις τροφές περιλαμβάνουν ψάρι, ρύζι, θαλασσινά, λαχανικά και τσάι. Το κρέας αποτελεί ένα μικρό μέρος της διατροφής των κατοίκων, αλλά ωστόσο συνταγές που περιλαμβάνουν κοτόπουλο, χοιρινό και βοδινό, έχουν προστεθεί στη δίαιτά τους. Στο ρύζι αποδίδονται συμβολικές ιδιότητες και απαιτείται μια ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου ευγένειας κατά τη διάρκεια του γεύματος. Το πράσινο τσάι, που αποτελεί το αγαπημένο ποτό στην Ιαπωνία, σερβίρεται στο τέλος στο ίδιο μπολ που έχει σερβιριστεί το ρύζι καθώς και σε οποιεσδήποτε συναντήσεις. Ένα ποτήρι σακί (εθνικό ποτό) προσφέρεται πάντα σαν επιδόρπιο. 16

17 8. Συμπεράσματα Όλοι οι παραπάνω παράγοντες συνθέτουν το πολιτιστικό περιβάλλον της Ιαπωνίας και είναι αυτονόητο ότι καμία ξένη επιχείρηση που ενδιαφέρεται για τη συγκεκριμένη αγορά δεν μπορεί να τους μεταβάλλει. Αντίθετα, η κάθε ξένη επιχείρηση οφείλει να τους λάβει υπόψη της κατά τη χάραξη της στρατηγικής της (επιλογή των προϊόντων, του τρόπου διείσδυσης κ.λ.π), προκειμένου να πετύχει αξιόλογα εξαγωγικά αποτελέσματα. Μάλιστα, οι παραπάνω παράγοντες είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για τη χάραξη της επικοινωνιακής στρατηγικής, ώστε τα προγράμματα προβολής και προώθησης να είναι αποτελεσματικά. Με άλλα λόγια, η κάθε επιχείρηση πρέπει να προσαρμοστεί η ίδια στις ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης αγοράς. 17

18 ΙΙ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Α. ΤΟ ΙΑΠΩΝΙΚΟ MANAGEMENT 15 Η ανάλυση του ιαπωνικού management είναι απαραίτητη, προκειμένου να γνωρίσουμε τους στόχους, τον τρόπο διοίκησης και την οργάνωση των ιαπωνικών επιχειρήσεων, δεδομένου ότι επηρεάζουν τον τρόπο επικοινωνίας και διαπραγματεύσεων που εφαρμόζουν. Αποτελούν επομένως χρήσιμες πληροφορίες για τους έλληνες επιχειρηματίες όσον αφορά την συνεργασία με ιάπωνες συναδέλφους τους. Ως γνωστό, με τον όρο management εννοούμε τη διαδικασία σχηματισμού στόχων και τακτικών καθώς και ελέγχου και συντονισμού των αναγκαίων ενεργειών, προκειμένου να εξασφαλισθεί η επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων. 16 Αναμφίβολα το management στη σημερινή εποχή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα ανάπτυξης και βελτίωσης της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων και ενώ μέχρι σήμερα ως κύριοι εκπρόσωποι και εκφραστές του managerial Know-how έχουν αναγνωριστεί οι ΗΠΑ, λόγω της οικονομικής τους κυριαρχίας κατά την μεταπολεμική περίοδο, μια σημαντική προσφορά στις μεθόδους και πρακτικές του management προέρχεται από την Ιαπωνία. Μάλιστα, το μοντέλο οργάνωσης στη διοίκηση των επιχειρήσεων που εφαρμόζει η Ιαπωνία παρουσιάζει πολλές και σημαντικές διαφορές σε σχέση με τις αποδεκτές ως σήμερα μεθόδους. 1. Τα κύρια χαρακτηριστικά των ιαπωνικών επιχειρήσεων Μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά των ιαπωνικών επιχειρήσεων 17 είναι τα ακόλουθα: ο μακροχρόνιος σχεδιασμός Σε αντίθεση με τις αμερικανικές και τις δυτικο-ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οι ιαπωνικές επιχειρήσεις έχουν την τάση να προγραμματίζουν μακροχρόνια. Το 15 Βλ. Π. Ούτσιος: «Συγκριτική Μελέτη του Τρόπου Διοίκησης των Αμερικάνικων και Ιαπωνικών Επιχειρήσεων», Διπλωματική Εργασία στο Διατμηματικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα των Τμημάτων Ο.Δ.Ε. & Ε.Ε.Μ., ΟΠΑ Βλ. CIM, Diploma Strategic Marketing management: Planning and Control, 1995, σελ.4, Βλ. Δ. Παπατριανταφύλλου: «Το Ιαπωνικό Management», Introduction to Japanese Studies, ELIAMEP, Athens 1992, σελ

19 γεγονός αυτό εξηγείται από πολλούς λόγους. Για παράδειγμα, στην Ιαπωνία οι βασικοί χρηματοδότες των επιχειρήσεων είναι οι τράπεζες, που εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στη μακροχρόνια επιβίωση των επιχειρήσεων. Αντίθετα στις δυτικές επιχειρήσεις, οι managers δέχονται συχνά πιέσεις να παρουσιάσουν αποδεκτούς οικονομικούς δείκτες, ενώ ταυτόχρονα παραμένουν στις διοικητικές τους θέσεις για μικρά χρονικά διαστήματα, με αποτέλεσμα οι αποφάσεις να μην χρεώνονται σε αυτούς, αφού στο εντωμεταξύ έχουν προαχθεί ή έχουν αλλάξει επιχείρηση. Δυστυχώς, αυτή η νοοτροπία δεν ενθαρρύνει τις επενδύσεις που η περίοδος απόδοσης τους εκτείνεται σε ένα μακροχρόνιο ορίζοντα. Έτσι, στις ιαπωνικές επιχειρήσεις μπορούμε να δούμε 5ετή, 10ετή ακόμα και 15ετή προγράμματα, κάτι που δύσκολα θα συναντήσουμε στις αμερικανικές επιχειρήσεις. Μάλιστα, η συνήθειά τους αυτή τις έχει οδηγήσει σε μια σταθερότερη οικονομική πολιτική. οι ομόφωνες και συλλογικές αποφάσεις Όσον αφορά τις επιχειρηματικές αποφάσεις ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα του management οι ιάπωνες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εξασφάλιση ομόφωνων και συλλογικών αποφάσεων, μια συνήθεια εντελώς αντίθετη με αυτή των δυτικών managers. Στην πραγματικότητα, το πιο δύσκολο στάδιο της διαδικασίας είναι η κατανόηση και η ανάλυση του προβλήματος και η ανάπτυξη διαφόρων εναλλακτικών λύσεων. Έτσι, ένας πολύ μεγάλος αριθμός ατόμων, από διαφορετικά τμήματα και διευθύνσεις, εμπλέκεται στην προετοιμασία και την λήψη των αποφάσεων, αφού όλοι έχουν το δικαίωμα να εκφράσουν ανοιχτά την άποψή τους. Βέβαια, η τελική αρμοδιότητα για τη λήψη της απόφασης ανήκει στην ανώτατη διοίκηση, η οποία έχει την ευχέρεια να την αποδεχτεί ή να την απορρίψει. Όμως, το πιθανότερο είναι μια απόφαση να επιστραφεί στους υφισταμένους για περαιτέρω μελέτη παρά να απορριφθεί αμέσως. Μια πρόταση επιβεβαιώνεται μέσα από μια διαδικασία που είναι γνωστή ως Ringi. Το Ringi-Sho, είναι ένα έντυπο με την πρόταση που υποβάλλει ένα μέλος του προσωπικού, το οποίο προσυπογράφεται από όλους όσους συμμετέχουν στην απόφαση ή επηρεάζονται από αυτήν, πριν φτάσει στην ανώτατη διοίκηση για επίσημη έγκριση. Είναι γεγονός ότι η παραπάνω αποτελεί μια πολύ χρονοβόρα και πολύπλοκη διαδικασία, που προϋποθέτει ένα ολοκληρωμένο σύστημα ενημέρωσης όλων 19

20 των ενδιαφερομένων τμημάτων καθώς και ένα άψογο συντονισμό μεταξύ τους. Η θετική πλευρά αυτής της μεθόδου είναι ότι επιτυγχάνεται μια άμεση και χωρίς προβλήματα εφαρμογή των αποφάσεων, δεδομένου ότι έχει εξασφαλιστεί ομοφωνία, ενώ ταυτόχρονα το σχέδιο έχει γίνει απολύτως κατανοητό. Επομένως, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να κινηθούν ταχύτατα και δεν απαιτείται επιπλέον χρόνος για να πεισθούν οι εργαζόμενοι για την ορθότητα της απόφασης. Αντίθετα στις δυτικές επιχειρήσεις, οι αποφάσεις λαμβάνονται από μεμονωμένα άτομα και συνήθως μόνο λίγοι συμμετέχουν στη διαδικασία. Επομένως, ενώ η λήψη της απόφασης είναι γρήγορη, η εφαρμογή της είναι πολύ χρονοβόρα και απαιτεί πολλούς συμβιβασμούς από τα στελέχη που έχουν αντίθετες απόψεις. Μάλιστα, η ροή των αποφάσεων ακολουθεί μια πορεία από κάτω προς τα επάνω ( bottom-up decision-making), σε αντίθεση με τα δυτικά πρότυπα που ισχύει ακριβώς το αντίθετο ( top-down ). ο συλλογικός επιμερισμός των ευθυνών Στις ιαπωνικές επιχειρήσεις, κυρίως λόγω της προσπάθειας για ομοφωνία στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, η έμφαση δίνεται στη συλλογική ευθύνη. Έτσι, οι ατομικές ευθύνες υπονοούνται αντί να διατυπώνονται ξεκάθαρα, αφού η οργανωσιακή δομή είναι μάλλον ασαφής. Η ευθύνη των αποφάσεων αντιμετωπίζεται συλλογικά και συνεπώς είναι πολύ δύσκολο να αποδοθούν προσωπικές ευθύνες. Αυτές αποδίδονται σε ομάδες ατόμων, γεγονός που απορρέει από την πρακτική της ομόφωνης λήψης αποφάσεων. Συνήθως γίνεται προσπάθεια να αποφευχθεί η προσωπική επίθεση και κριτική, ώστε να προστατευτούν τα άτομα από την κατηγορία για μεμονωμένες παραλείψεις ή λάθη. η κοινή επιχειρηματική κουλτούρα Οι ιαπωνικές εταιρείες αφιερώνουν αρκετό χρόνο και προσπάθεια για να δημιουργήσουν μια κοινή κουλτούρα και φιλοσοφία για όλα τα μέλη τους και αποδίδουν ιδιαίτερη αξία στην ενότητα και στην αρμονία μέσα στην επιχείρηση. Με την πάροδο του χρόνου αναπτύσσουν ένα καθαρά δικό τους τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας, μια δική τους φιλοσοφία, την οποία γνωστοποιούν σε όλα τα μέλη τους. Ταυτόχρονα, διαμορφώνουν ένα ανταγωνιστικό πνεύμα 20

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΑΘΗΝΑ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εισαγωγικό Σημείωμα Η Ελληνική Εταιρία Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) είναι μη κερδοσκοπικό Σωματείο, που ως σκοπό έχει τη «διάδοση των αρχών και της σωστής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ Έρευνα Μάρκετινγκ 2 Σύνολο Τεχνικών και Αρχών που αποβλέπουν στη συστηματική Συλλογή Καταγραφή Ανάλυση Ερμηνεία Στοιχείων / Δεδομένων, με τέτοιο τρόπου που να βοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ 2 ΧΑΛΙΚΙΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οικονομική Επιστήμη Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γιατί δημιουργήθηκε η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων & Εκπαίδευση Δημήτριος Σταυρουλάκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών 1 Ορίζοντας το Μάρκετινγκ Το marketing είναι η επιστήμη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Π. Θεοδωρίδης 1. Διεθνές Marketing. Business Game Ανάλυση Χώρας

Π. Θεοδωρίδης 1. Διεθνές Marketing. Business Game Ανάλυση Χώρας Country Region Global 2016 Διεθνές Εξαγωγικό Marketing Π. Θεοδωρίδης 1 Στόχος Κατανόηση των επιχειρηματικών διαδικασιών και αποφάσεων σχετικά με το διεθνές και εξαγωγικό μάρκετινγκ Επιλογή τρόπου εισόδου

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ»

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» ΕΠΙΤΑΓΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Ε.Ι. ΚΑΙ Τ.Ε.Ι. «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» Βασικός στόχος του προγράμματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Η Στελέχωση 1

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Η Στελέχωση 1 Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Η Στελέχωση 1 Με τον όρο στελέχωση εννοούνται εκείνες οι λειτουργίες που διασφαλίζουν ότι η οργάνωση έχει στο παρόν, και θα έχει στο κοντινό μέλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων»

Εισήγηση. του κ. Θανάση Λαβίδα. Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ. στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Εισήγηση του κ. Θανάση Λαβίδα Γενικού Γραµµατέα & Επικεφαλής ιεθνών ράσεων ΣΕΒ στη «ιηµερίδα Πρέσβεων» Υπουργείο Εξωτερικών Αθήνα, 31 Ιουλίου 2007 Αξιότιµοι Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις, Η ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

Q&A. Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο;

Q&A. Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο; Q & A 1 2 Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο; Το νέο ανταγωνιστικό πεδίο, η νέα καταναλωτική συμπεριφορά και συνολικά το νέο τοπίο δημιουργεί ασφυκτική πίεση στις ανεξάρτητες επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα Ενότητα 2: Επιχειρηματική Ιδέα Νικόλαος Καρανάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ 2000 2013 : ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Επιχειρήσεις και οργανισµοί Να απαντήσετε αν είναι σωστή ή λανθασµένη

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Π αν επ ισ τή μι ο Π ειρ αι ώ ς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό. Οι ανθρώπινοι πόροι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία επειδή μπορούν να αποτελέσουν το ανταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 8: Ηγεσία στις ομάδες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 8: Ηγεσία στις ομάδες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 8: Ηγεσία στις ομάδες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Παράγοντες χαρακτηριστικά αποτελεσματικού σχολείου

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Παράγοντες χαρακτηριστικά αποτελεσματικού σχολείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Παράγοντες χαρακτηριστικά αποτελεσματικού σχολείου Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια 1 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Υπολογιστικά φύλλα 2 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Internet και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη.

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη. Πέμπτη, 25/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη κατά την εναρκτήρια τελετή του 11 ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Τουρισμού 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» Σας

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Ενότητα # 6: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. Ενότητα # 6: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Ενότητα # 6: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το ερωτηματολόγιο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε όλη την οργάνωση, σε ένα τμήμα σε μια συγκεκριμένη δράση ή ομάδα εργασίας. Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί σε πιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Το Περιβάλλον Μάρκετινγκ

Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Το Περιβάλλον Μάρκετινγκ Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Το Περιβάλλον Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί 3 ης Ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο 1. Γενικά για την επιχείρηση Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις

Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις 30 Μαρτίου 2015 Εισηγητής : B.Αϊβαζίδης MSc, PhDc Χαρακτηριστικά του σημερινού εργασιακού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Λειτουργικός στόχος του σχολείου είναι η μόρφωση των ανθρώπων. 2. Η επιχείρηση αποτελεί κοινωνική οργάνωση, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Περιγραφή του μαθήματος Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η διεξοδική ανάλυση των θεμάτων που αφορούν τη σημασία, τη φύση και τις ιδιαιτερότητες των διεθνών επιχειρηματικών

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

-ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ.

-ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ. Σχεδιασμός -ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ.Δύσκολη εργασία.χρονοβόρος-δαπανηρός. Δεν ασκεί έλξη -ΜΥΘΟΙ.Σπατάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ενότητα 3η: Βασικές Προσεγγίσεις Μέτρησης Ποιότητας της Υπηρεσίας

Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ενότητα 3η: Βασικές Προσεγγίσεις Μέτρησης Ποιότητας της Υπηρεσίας Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ενότητα 3η: Βασικές Προσεγγίσεις Μέτρησης Ποιότητας της Υπηρεσίας Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων &

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Οργανωσιακή Κουλτούρα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Οργανωσιακή Κουλτούρα Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Οργανωσιακή Κουλτούρα Οργανωσιακή Κουλτούρα, Εννοιολογικός Προσδιορισμός O Ο όρος Οργανωσιακή Κουλτούρα πρωτοεμφανίστηκε στην αμερικάνικη ακαδημαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Μπιτζένης Π. Αριστείδης. Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού

Μπιτζένης Π. Αριστείδης. Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού Μπιτζένης Π. Αριστείδης 1 1 Οργανισμός είναι ένα σύνολο οργανωμένων ανθρώπων που εργάζονται μαζί για την ολοκλήρωση ενός κοινού σκοπού 2 1 1) Υπάρχει ξεκάθαρος σκοπός (στόχος-οι) 2) Απαρτίζονται από ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις. Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διοίκηση της Τεχνολογίας στις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Δρ. Δημήτρης Μανωλόπουλος Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σκοπός της διάλεξης Σ-1: Να αναφερθεί στους παράγοντες που

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Αυτό το ερωτηματολόγιο έχει σκοπό να βοηθήσει τους επιχειρηματίες και διευθυντές εταιριών να κατανοήσουν καλύτερα της διάφορες περιοχές κλειδιά της επιχείρησής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

a) Frederick Taylor b) Henri Fayol c) Max Weber d) Gantt

a) Frederick Taylor b) Henri Fayol c) Max Weber d) Gantt ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ) Να σηµειώσετε µε Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Ο Gantt υποστήριξε την ανάγκη για ανάπτυξη της συνεργασίας και της κατανόησης µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα 1 Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα -ΣΕΒΕΣ- για την εκδήλωση της 13 ης Απριλίου 2011 του ΤΕΕ Εποπτεία Αγοράς Προϊόντων Δομικών Κατασκευών Δράσεις και Προοπτική τους. 1. Άμεση ισχύς του ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1. Όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013 Η διαδρομή στον επιχειρηματικό στίβο Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα B Τρίμηνο 2010 Αθήνα, Ιούλιος 2010 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Β Τρίμηνο 2010 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα δειγματοληπτικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε για 5η συνεχή χρονιά από τη Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα. Εισαγωγή σε μια γνωστή άγνωστη έννοια. Δημήτρης Βέργαδος Συντονιστής Επικοινωνίας ΣΕΒ

Επιχειρηματικότητα. Εισαγωγή σε μια γνωστή άγνωστη έννοια. Δημήτρης Βέργαδος Συντονιστής Επικοινωνίας ΣΕΒ Επιχειρηματικότητα Εισαγωγή σε μια γνωστή άγνωστη έννοια Δημήτρης Βέργαδος Συντονιστής Επικοινωνίας ΣΕΒ Τι είναι επιχειρηματικότητα; Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία δημιουργίας μιας νέας επιχειρηματικής

Διαβάστε περισσότερα