Αναδιάρθρωση. του ελληνικού δημόσιου χρέους ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ THΣ ΔΗΜΑΡ. Σπύρος Λαπατσιώρας. Ασημίνα Ξηροτύρη. Παναγιώτης Πετράκης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναδιάρθρωση. του ελληνικού δημόσιου χρέους 20.11 ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ THΣ ΔΗΜΑΡ. Σπύρος Λαπατσιώρας. Ασημίνα Ξηροτύρη. Παναγιώτης Πετράκης"

Transcript

1 ΕΚΔΗΛΩΣΗ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ THΣ ΔΗΜΑΡ Αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους ΟΙ EIΣΗΓΗΣΕΙΣ Ομιλητές: Σπύρος Λαπατσιώρας Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης Ασημίνα Ξηροτύρη Κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της ΔΗΜΑΡ Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθήνας Δημήτρης Χατζησωκράτης Μέλος ΕΕ της ΔΗΜΑΡ, υπεύθυνος Οικονομικής Πολιτικής Νίκος Χριστοδουλάκης Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθήνας Συντονιστής: Χρήστος Μέγας Δημοσιογράφος

2 Αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους Ομιλητές: Σπύρος Λαπατσιώρας Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης Ασημίνα Ξηροτύρη Κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της ΔΗΜΑΡ Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθήνας Δημήτρης Χατζησωκράτης Μέλος ΕΕ της ΔΗΜΑΡ, υπεύθυνος Οικονομικής Πολιτικής Νίκος Χριστοδουλάκης Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθήνας Συντονιστής: Χρήστος Μέγας Δημοσιογράφος

3 >Ομιλία του Δημήτρη Χατζησωκράτη Μέλος ΕΕ της ΔΗΜΑΡ, υπεύθυνος Οικονομικής Πολιτικής 1. Πριν από ένα χρόνο ακριβώς, ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ είχαμε διοργανώσει μια Εκδήλωση- Ημερίδα με τίτλο «ΠΟΙΟΣ ΔΡΟΜΟΣ; Ύστερη μνημονιακή και μεταμνημονιακή περίοδος», φιλοδοξώντας, μαζί με εκλεκτούς φίλους να ανιχνεύσουμε και να θέσουμε σε δημόσιο διάλογο πεδία και δέσμες προτάσεων που θα μπορούσαν να εμπνεύσουν κυβερνητικές πολιτικές, ώστε να προωθηθούν: - Ουσιαστικές αλλαγές στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, με στόχο να αντι-κατασταθούν τα μέτρα που αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά και να συνδεθεί με προοδευτικές μεταρρυθμίσεις, με τη δημοκρατική ανασυγκρότηση της δημόσιας διοίκησης, την αναζωογόνηση της αγοράς, τη δημιουργία ε-νός διχτύου κοινωνικής προστασίας - Ισχυρό πρόγραμμα αναπτυξιακών παρεμβάσεων ικανό να αντιμετωπίσει την ύφεση, να ανατάξει την οικονομία, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και νέα εισοδήματα -Πακέτο μέτρων που θα αναδιαρθρώσουν το χρέος, θα μετακινήσουν και θα μειώσουν τις επιβαρύνσεις του στοους προϋπολογισμούς. Δεν θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι η επίδραση της Ημερίδας μας ήταν καθοριστική, επηρέασε και άλλαξε τις επιλογές της δικομματικής κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Αλλά εμείς είμαστε αποφασισμένοι και επανερχόμαστε για να τα ξαναπούμε, και να τα ξαναπούμε, και να τα ξαναπούμε, όπως έλεγε πεισματικά και ο αείμνηστος Μιχάλης. 2. Σήμερα όμως στοχεύουμε και θα επικε-ντρωθούμε στο χρέος και στα της αναδιάρ-θρωσης του δημόσιου χρέους, που έχει έλθει, επιτέλους, και από την κυβέρνηση σε πρώτο πλάνο και υποχρεώνει και τους εταίρους για αποφάσεις επ αυτού. Προτάσεις για το χρέος, την αναδιάρθρωση, τη διαχείριση ή και την απάλοιψή του έχουν διαμορφώσει όλες οι πολιτικές δυνάμεις. Αυ-τό όμως δεν είναι αρκετό. Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙ-ΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ θεώρησε και θεωρεί ότι για το ζήτημα αυτό, που υπερβαίνει χρονικά τις σημερινές πολιτικές δυνάμεις και θα καθορίζει το μέλλον των πολιτών της χώρας, τουλάχιστον για την επόμενη 30ετία, οι πολιτικές δυνάμεις του δημοκρατικού τόξου της χώρας οφείλουν να συνεννοηθούν και να διαμορφώσουν την ελάχιστη κοινή συμφωνία. Είναι μια πρόταση που ο Πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ γνωστοποίησε και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ζήτησε τη σύγκληση του Συμβουλίου πολιτικών αρχηγών. Μετά την άμεση άρνηση πρωθυπουργού και αντιπροέδρου της κυβέρνησης, ο Φ. Κουβέλης κάλεσε την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό να συζητηθεί το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους σε ειδική συνεδρίαση της Βουλής, όπου ο σταυρωτός διάλογος θα επέτρεπε και τον έλεγχο των προτάσεων αλλά και την όποια ανάδειξη συμφωνιών. Φωνή βοώντων εν τη ερήμω. Η πρόταση αυτή φυσικά θα παραμένει ανοικτή 5

4 3. Θα ήθελα να κάνω τρεις προκαταρκτικές παρατηρήσεις: Η πρώτη παρατήρηση: Η σημερινή δικομματική κυβέρνηση δεν μπόρεσε μέχρι σήμερα να πετύχει ώστε οι εταίροι να υλοποιήσουν την απόφαση - δέσμευση του Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου 2012 ότι: «τα κράτη μέλη της ΕΕ θα εξετάσουν, αν κριθεί απαραίτητο, περαιτέρω μέτρα βοήθειας, που θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, χαμηλότερη συγχρηματοδότηση σε διαρθρωτικά κεφάλαια και/ή περαιτέρω μείωση επιτοκίων στα διμερή δάνεια, προκειμένου να επιτευχθεί επιπλέον αξιόπιστη και βιώσιμη μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, όταν η Ελλάδα φτάσει να έχει ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα». Η κυβέρνηση δεν ζήτησε από το τέλος Δεκεμβρίου του 2013, όπου ήταν δεδομένη η επίτευξη πλεονάσματος για το 2013, την προετοιμασία μιας συμφωνίας βιώσιμης μείωσης του χρέους, που θα τίθετο σε ισχύ αμέσως μετά την επίσημη από την Eurostat καταγραφή του πλεονάσματος τον περασμένο Απρίλιο. Αντιθέτως, ως μη όφειλε, δέχονταν από τους εταίρους τις συνεχείς αναβολές, είτε λόγω πλέον των ευρωεκλογών είτε, το χειρό-τερο, για έναρξη διαδικασίας συζήτησης, μετά την περαίωση της 5ης αξιολόγησης από την τρόικα, που ακόμη δεν έχει τελειώσει και της οποίας μέχρι σήμερα παρακολουθούμε το τραγικό σήριαλ. Μεμφόμαστε την κυβέρνηση για την πραγματική αδυναμία διαπραγμάτευσης. Η δεύτερη παρατήρηση: Ο τραγικός χειρισμός του περασμένου Οκτωβρίου από τον πρωθυ-πουργό με τις εξαγγελίες του για το εξωπέταγμα του ΔΝΤ και την έξοδο από τα Μνημόνια. Στο διαγκωνισμό και τη διελκυστίνδα του με τον ΣΥΡΖΑ για το ποιός «θα σκίσει τα μνημόνια» πιο γρήγορα, πρωθυπουργός αυτός, εξαΰλωσε τα όποια ψήγματα εμπιστοσύνης των ηγεσιών των εταίρων για τις δυνατότητες του πολιτικού προσωπικού της χώρας μας να μπορούν να προβλέπουν και να σχεδιάζουν με βάση τα δεδομένα και όχι το θυμικό. Ο κ. πρωθυπουργός θα βρει μπροστά του, αν δεν το έχει ήδη διαπιστώσει, και τα ερωτηματικά των ηγετών της πολιτικής του οικογένειας άλλα και τη μη διάθεσή τους για «πολιτική πίστωση» και «προκαταβολή» εν όψει των, εξ αντικειμένου, πολιτικά δύσκολων μηνών, που έρχονται με την έναρξη του νέου χρόνου στην Ελλάδα. Αλλά τα τελευταία ουδόλως θα μας ενδιέφεραν αν δεν είχαν, εξ αντικειμένου, τις επιπτώσεις τους στην πορεία της χώρας μας. Οι σημαίες τις εξόδου από τα Μνημόνια ήταν από νάιλον. Υπεστάλησαν στο Eurogroup της 6ης Οκτωβρίου και κληροδότησαν στη χώρα μια νέα συμφωνία που ενέχει: (α)πιο ακριβό δανεισμό: Η χώρα θα αναζητά κεφάλαια από τις αγορές. Με την εξασφάλιση της πιστωτική γραμμή ECCL, βεβαίως τα επι-τόκια των αγορών θα μειωθούν σχετικά με τα σημερινά επίπεδά τους, ωστόσο θα είναι πολύ υψηλότερα από εκείνα (2%) του ESM. (β) Πιο αυστηρό έλεγχο. Η Ελλάδα θα ελέγχεται από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς και το ΔΝΤ χωρίς, πλέον, ο έλεγχος να συνοδεύεται από φθηνά κεφάλαια. Ο έλεγχος θα υφίσταται χωρίς νέα χρηματοδότηση, όπως επεδίωκαν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και το ΔΝΤ. Τα κε-φάλαια θα υπάρχουν μόνο ως απόθεμα, για ώρα ανάγκης. Ο έλεγχος θα είναι συνεχής και θα ασκείται, είτε προσφύγουμε σε αυτά είτε όχι. Αλλά ταυτοχρόνως θα υφίσταται και ένας άλλος έλεγχος, πέραν των όποιων τυπικών δια-δικασιών, που θα είναι άτεγκτος, γιατί αυτόν θα τον επιβάλλουν οι αγορές. Με το ΔΝΤ και την Ε.Ε. υπάρχουν περιθώρια διαπραγμάτευσης, με τις αγορές όχι. Είτε σε δανείζουν είτε δεν συμφωνούν και δεν σε δανείζουν. Κι όταν σε δανείζουν, σου δίνουν επιτόκια που ενσωματώνουν τον κάθε φορά κίνδυνο που εκτι-μούν ότι έχεις. Αν δεν σε δανείσουν, προσφεύγεις στον ECCL. Το πολιτικό κόστος για την όποια κυβέρνηση αναγκαστεί σε τέτοια «υποχώρηση» θα είναι τεράστιο. Το μάθημα για το τι κοστίζουν οι λεονταρι-σμοί και στην ηγεσία της κυβέρνησης είχε δυ-στυχώς πολύ ακριβά δίδακτρα! Ελπίζω και η αξιωματική αντιπολίτευση κάτι να διδάχτηκε. Ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, δεν αποφύγαμε να αναδεικνύουμε, αυτήν ακριβώς την περίοδο, την κατεύθυνση προς την οποία θα έπρεπε να κινηθούμε, ως χώρα, που θα κάλυπτε δύο πεδία: Το πρώτο: η κατάρτιση και επεξεργασία αυτού του πολυθρύλητου εθνικού σχεδίου, στρατηγικού σχεδίου ανασυγκρότησης, για το κράτος, την οικονομία την αναπτυξιακή προοπτική χωρίς νέα ελλείμματα και την κοινωνική συνοχή. Το δεύτερο: η διαπραγμάτευση με την Ευρώπη και το ΔΝΤ μιας νέας συμφωνίας για την υλοποίηση του εθνικού σχεδίου μας, που θα περιελάμβανε: Τη συνέχιση της φθηνής δανειοδότησης, στοιχείο της οποίας θα μπορούσε να αποτελεί και η αξιοποίηση των αδιάθετων 11,4 δις του ΤΧΣ για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας. Την ελάφρυνση και βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους (για την αναδιάρθρωση του οποίου και θα μιλήσουμε σήμερα). Την μείωση του ύψους των πρωτογενών πλεονασμάτων (και τουλάχιστον κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες από το 4,5% του ΑΕΠ, που μνημονιακά προβλέπεται να διασφαλίζει η χώρα από το 2016 και εντεύθεν). Η τρίτη παρατήρηση: Η εμμονή Σαμαρά και Βενιζέλου περί της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους. Και καλά να το υποστηρίζει ο κ. Βενιζέλος, έχοντας συγγράψει την PSIάδα του, την οποία, σημειωτέον, είναι και ο μόνος στην Ελλάδα και στην Ε.Ε. που την απαγγέλει! Ο Πρωθυπουργός όμως; Όταν οι πλέον ευνοϊκές διατυπώσεις που ακούγονται από όλους τους οικονομολόγους συνοψίζονται στο ότι : «το τεράστιο μέγεθος του χρέους προκειμένου να καταστεί βιώσιμο απαιτεί συνδυασμό πρωτογενών πλεονασμάτων και ρυθμών μεγέθυνσης που είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθούν μόνο με εθνικές προσπάθειες μέχρι το Μόνο για τα χρεολύσια, οι απαιτήσεις τα επόμενα χρόνια ( ) ανέρχονται σε 70,5 δισ.. Οι τόκοι το 2013 ανήλθαν σε 6.1 δισ. ή 3.4 % του ΑΕΠ. Για να πετύχουμε τον στόχο του 2022, χρειαζόμαστε πρωτογενή πλεονάσματα γύρω στο 5,9% (ή περίπου 13 δισ.!) αν έχουμε ρυθμό ανάπτυξης 3,5% και επιτόκια 2,5%.», όπως σημειώνει ο Π. Λιαργκόβας, επικεφαλής του Γρ. Προϋπολογισμού της Βουλής. Και αυτό που είναι προφανές με οικονομικούς όρους ήλθε προχθές στην Καθημερινή της Κυριακής με άρθρο του ο κ. Σαμαράς να το ξεπεράσει με πολιτικούς όρους! Αναφέρει: «Δυστυχώς, αυτό που δεν καταλαβαίνει η αντιπολίτευση, είναι πως μια χώρα που δεν έχει βιώσιμο χρέος, δεν μπορεί να δανειστεί από τις αγορές!» Και συνεχίζει: «Όποιος διακηρύσσει ότι το χρέος μας είναι «μη βιώσιμο», δεν πηγαίνει σε «νέα διαπραγμάτευση». Λέει στις αγορές να ΜΗΝ τον δανείζουν! Και πηγαίνει σε νέο αναγκαστικό δανεισμό, με νέους επαχθείς όρους!». Εμείς αυτό που αντιτείνουμε απλά στον κ. Πρωθυπουργό είναι οι αγορές δεν τρώνε κουτόχορτο. Ξέρουν ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός! Δεν πείθονται από τις όποιες διαβεβαιώσεις του όποιου πρωθυπουργού. Αντιθέτως, οι διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού ότι το χρέος είναι βιώσιμο δίνουν τη δυνατότητα σε όσες ηγεσίες των κρατών μελών δεν θέλουν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στη χώρα να χρησιμοποιούν ως άλλοθι αυτό που ο πρωθυπουργός της χώρας ισχυρίζεται. Και δεν υπάρχει κανένα κοινοβούλιο που να θέλει να ψηφίσει μέτρα που θα καταστήσουν το χρέος της Ελλάδας ακόμη πιο βιώσιμο! Συμπέρασμα: Ο πρωθυπουργός πρέπει πάραυτα να εγκαταλείψει τη θέση του αυτή ως επιζήμια. Nα συνταχθεί με το πολύ απλό: «Ελάτε, όλοι μαζί, να καταστήσουμε το χρέος μας βιώσιμο!» 4. Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ξεκινάει από την παραδοχή ότι το χρέος της κεντρικής Κυβέρνησης 325,8δις ευρώ(176,9% του ΑΕΠ για το 2014, τόσο ως προς το απόλυτο ύψος του, όσο ως προς την υφιστάμενη δομή του (το 74,15% του χρέους είναι δάνεια και τουλάχιστον το 90% είναι εξωτερικό ) και την κατανομή στο χρόνο των πληρωμών τόκων και χρεολυσίων, δημιουργεί εξαιρετικά υψηλές ετήσιες επιβαρύνσεις και δεσμεύει πολύτιμους πόρους που θα μπορούσαν να προσανατολιστούν στην υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης. Το δημόσιο χρέος δεν είναι βιώσιμο χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις. Θεωρούμε τη διαχείριση και την μακροχρόνια βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους όχι ως μια τεχνοκρατική διαδικασία αλλά ως ένα κατ εξοχήν πολιτικό ζήτημα. Παρακολουθούμε τις προτάσεις και των επιστημόνων και των ευρωπαϊκών ερευνητικών κέντρων, που γίνονται είτε για την αντιμετώπιση καθαυτού του ελληνικού προβλήματος είτε για συνολικές λύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 6 7

5 Στον δημόσιο διάλογο έχουν περίπου διατυπωθεί όλα. Κάθε πρόταση περιλαμβάνει πτυχές οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν στοιχεία συστατικά μιας συνολικής πρότασης της χώρας μας απέναντι στα θεσμικά όργανα, ΕΚΤ, EFSF,ESM, ΔΝΤ και τα κράτη μέλη της ΕΕ. Θέλουμε όμως να είναι απολύτως σαφές ότι με τις προτάσεις, που κεντρικό στοιχείο τους περιέχουν τη διαγραφή του μεγαλύτερου ή λιγότερο μεγάλου μέρους του χρέους δεν συμφωνούμε θεωρώντας ότι, απλώς, ως εκ της ίδιας της δομής του χρέους (το 80% ανήκει στον επίσημο τομέα) η πιθανότητα να δεχθούν τα κράτη- μέλη της ΕΕ να θέσουν στα κοινοβούλιά τους τέτοια πρόταση δεν υφίσταται. Η εμμονή σε μια τέτοια πρόταση ακυρώνει όλο το σύστημα των προτάσεων προς διεκδίκηση, που θα μπορούσε, συναινετικά, να δώσει λύσεις στον κοινά επιδιωκόμενο στόχο του να καταστήσουμε βιώσιμο το χρέος. Ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, για την αντιμετώπιση του δημόσιου χρέους έχουμε διακρίνει την αναγκαιότητα πολιτικής παρέμβασης για να διαμορφωθούν δυο δέσμες προτάσεων της ελληνικής κυβέρνησης: Α. Κοινή ευρωπαϊκή δράση: Και συγκεκριμένα, πρώτον: > Η αξιοποίηση των προτάσεων, που έχουν διατυπωθεί από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την εφαρμογή του Ενισχυμένου Συμφώνου Σταθερότητας. Είναι απολύτως αναγκαία, προκειμένου ο στόχος της δημοσιονομικής σταθερότητας να μην αντιστρατεύεται τους στόχους της ανάπτυξης και της καταπολέμησης της ανεργίας. Αυτό γιατί ο πλέον καθοριστικός τρόπος για τη μείωση του χρέους είναι η επιτάχυνση της αναπτυξιακής διαδικασίας. Δεύτερον: > Η ενεργοποίηση μιας διαδικασίας διαλόγου αναφορικά με την ανάπτυξη κοινών εργαλείων για την διαχείριση του δημόσιου χρέους σε κοινοτικό επίπεδο ( αμοιβαιοποίηση του χρέους, λειτουργία της ΕΚΤ ως δανειστή ύστατης στιγμής, παρέμβαση της ΕΚΤ στην πρωτογενή αγορά ομολόγων, ευρωομόλογο κλπ). Σε αυτή την κατεύθυνση η κυβέρνηση οφείλει να στηρίξει στις σχετικές προτάσεις. Η ΔΗΜΑΡ, από το ιδρυτικό της Συνέδριο, πρότεινε σταθερά την «αμοιβαιοποίηση» μέρους του χρέους των κρατών μελών, για κοινή εγγύηση του χρέους που ξεπερνά το όριο του Μάαστριχτ το 60% διαχείρισή του από την ΕΚΤ ή έναν προς τούτο ειδικό φορέα. Υπάρχουν στον ευρωπαϊκό χώρο παραλλαγές της πρότασης αυτής από ερευνητικά κέντρα και οικονομολόγους, για το τμήμα του χρέους το κάτω από το 60%. Τελευταία, το πρότεινε ως ιδέα και το Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων της Γερμανίας με πολλούς, βεβαίως, περιοριστικούς όρους. Το σημαντικό είναι ότι υπάρχει κινητικότητα στο ζήτημα αυτό. Από τις αρχές του 2013 ο απελθών Μπαρόζο είχε ανακοίνωσε σύσταση ομάδας εργασίας για το ζήτημα της κοινής ευρωπαϊκής έκδοσης χρέους υπό τη μορφή ενός ταμείου απόσβεσης των δημοσίων χρεών και ευρωγραμματίων, υπό την πίεση του Ευρωκοινοβουλίου προκειμένου αυτό με τη σειρά του να ψηφίσει το δημοσιονομικό σύμφωνο. Και τρίτον: > Το πέρασμα του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των Τραπεζών στον ESM, και μείωση του χρέους ισόποσα, είτε κατά ένα μέρος μικρότερο της τρέχουσας χρηματιστηριακής αξίας, των τραπεζικών μετοχών που θα περάσουν στο ESM. Αυτό για την Ελλάδα θα αντιστοιχούσε σε μείωση του ελληνικού χρέους κατά 25 δις ευρώ, που είναι οι συμμετοχές του ΤΧΣ στις 4 συστημικές τράπεζες. Β. Ελληνική διεκδίκηση: Πρώτον: > η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των διμερών δανείων και αυτών από τον EFSF στα 70 χρόνια, καθώς και η μείωση των επιτοκίων των διμερών δανείων και η μετατροπή του σημερινού χαμηλού κυμαινόμενου επιτοκίου (Euribor 3μήνου+ 0,5%) σε σταθερό για τα επόμενα 15 χρόνια, στη βάση της Απόφασης του Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου Και δεύτερον: > η διασφάλιση σταθερής αναπτυξιακής πορείας της χώρας και η επιστροφή της χώρας σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μέσα από: 1. Την μείωση του ύψους των πρωτογενών πλεονασμάτων (και τουλάχιστον κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες από το 4,5% του ΑΕΠ, που μνημονιακά προβλέπεται να διασφαλίζει η χώρα από το 2016 και εντεύθεν). Είναι αδύνατον να επιτυγχάνεται τέτοιου ύψους πλεόνασμα, συνεχώς τα επόμενα έτη και ταυτοχρόνως να επιδιώκονται συνεχείς υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης. 2. την διασφάλιση ενός επενδυτικού προγράμματος στήριξης από τα κράτη- μέλη της ΕΕ, της τάξης των 20 δις ευρώ(αυτού που συζητείται ως ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ) προκειμένου να μπορέσει η χώρα να επιστρέψει. Την πρόταση αυτή την υποστηρίζει από την ίδρυσή της η ΔΗΜΑΡ. Τέλος, θα μου επιτρέψετε να κλείσω με μια υπενθύμιση γιατί δεν πρέπει να ξεχνιόμαστε. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας θα βρίσκεται η ελληνική οικονομία τουλάχιστον μέχρι το 2040, σύμφωνα με την δίπτυχη δέσμη μέτρων (two pack) για την οικονομική διακυβέρνηση της ευρωζώνης, που άρχισε να εφαρμόζεται από τον Οκτώβριο του Σύμφωνα με το Άρθρο 14 του εν λόγω νομικού πλαισίου ακόμη και μετά τη λήξη ενός Μνημονίου τα κράτη μέλη παραμένουν υπό εποπτεία εφόσον δεν έχει ε-ξοφληθεί τουλάχιστον το 75% της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει ληφθεί από ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη, τον ESM ή το EFSF. Φυσικά αυτή η εποπτεία δεν θα έχει τα χαρακτηριστικά των Μνημονίων όπως τα βιώνουμε, ως Ελλάδα, τα τέσσερα τελευταία χρόνια. Είναι όμως ένα θεσμικό πλαίσιο, που θα το υφιστάμεθα, όπως και οι άλλοι ευρωπαίοι, μέχρις ότου το αλλάξουμε 8 9

6 > Ομιλία της Ασημίνας Ξηροτύρη Κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της ΔΗΜΑΡ Παρά το μέγεθος, τη βιαιότητα της δημοσιονομικής προσαρμογής, το δημόσιο χρέος παραμένει σε εξαιρετικά υψηλό λειτουργώντας αποτρεπτικά για την ανάπτυξη και την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, αλλά και την προσέλκυση επενδύσεων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του προσχεδίου του Προϋπολογισμού 2015, το ύψος του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί το 2014 στα 322,4δις ή 176,9% του ΑΕΠ (οριακή αύξηση έναντι του 2013) και για το 2015 θα διαμορφωθεί στα 320,2δις ή 170,1% του ΑΕΠ, σχετική μείωση έναντι του Η μικρή αυτή μείωση αυτή του δημόσιου χρέους οφείλεται κατά την Κυβέρνηση στην επίτευξη σημαντικού ταμειακού πλεονάσματος, στην πρόοδο του προγράμματος των αποκρατικοποιήσεων και στην αναμενόμενη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ο χρονικός ορίζοντας των λήξεων του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης εκτείνεται μέχρι το 2057, πενήντα χρόνια περίπου. Και αναρωτιέται κανείς πως θα τα καταφέρουμε; Όταν οι κανόνες της νέας Οικονομικής διακυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ιδιαίτερα αυστηροί. Όταν ο στόχος για το χρέος των κρατών μελών είναι μόλις στο 60% του ΑΕΠ, και όταν οι κανόνες γίνονται πολύ αυστηρότεροι για χώρες που βρίσκονται σε προσαρμογή όπως η δική μας, η οποία το 2020 και αν θα τα καταφέρει, θα έχει δημόσιο χρέος 125% του ΑΕΠ; Όπως προκύπτει και από την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους της τέταρτη αναθεώρηση του προγράμματος προσαρμογής, δηλαδή το ελληνικό δημόσιο χρέος, το οποίο αυτή τη στιγμή όπως είπαμε είναι στο 177% του ΑΕΠ, αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 125% του ΑΕΠ έως το 2020 και στο 112% ως το Και βέβαια γιαυτό μέχρι το 2020 θα πρέπει να πληρώσουμε 77,7 δις ευρώ σε χρεολύσια και 49,4 δις περίπου σε τόκους, δηλαδή συνολικά 127 δις ; Πως θα εξευρεθούν αυτοί οι πόροι και επί πλέον θα περισσέψουν για την ανάπτυξη και την κοινωνική και παραγωγική ανάκαμψη της χώρας ; Μίας χώρας που έχει φθάσει σε συνθήκες, οιονεί πολεμικής καταστροφής από την οικονομική κρίση, με την μεγαλύτερη τα τελευταία εκατό χρόνια ύφεση σε χώρα, που εκτόξευσε την ανεργία στα ύψη και με διάχυτο φόβο και την ανασφάλεια για τα πάντα, λόγω του βίαιου προγράμματος προσαρμογής που της επεβλήθη (όσο σε καμία άλλη χώρα) και που ο τρόπος εφαρμογής του διόγκωσε τις κοινωνικές ανισότητες και φτωχοποίησε μεγάλο ποσοστό των πολιτών της. Όσον αφορά το «δημοσιονομικό κενό», το οποίο η Τρόικα προβάλλει βίαια θα έλεγα σήμερα για να επιβάλλει και άλλα μέτρα και κυρίως τα βαρύτατα όπως για το ασφαλιστικό και για τα εργασιακά δικαιώματα. Για να πιέσει μάλιστα ανέβασε το κενό στα 3,6δις και τώρα μας κάνει έκπτωση 50%. Είχαμε πει από πέρυσι στη Βουλή τόσο κατά τον προϋπολογισμό του 2014 και το Μεσοπρόθεσμο ΠΔΣ , όσο και πριν ένα μήνα κατά στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2015, όταν με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα η Κυβέρνηση παρουσίασε περίπου μηδενικό το κενό για το 2014 και το 2015, ότι έπρεπε να κλείσει το θέμα αυτό με την Τρόικα, γιατί δεν υπάρχει περίπτωση για άλλα μέτρα μετά τις τεράστιες θυσίες του ελληνικού λαού και την πρωτοφανή προσαρμογή, ούτε βέβαια η χώρα ήταν έτοιμη να βγει στις αγορές για δανεισμό. Και ότι έπρεπε προ πολλού να ανοίξει με συστηματικό και γενναίο τρόπο την διαπραγμάτευση για την αναθεώρηση του χρέους, για να αξιοποιήσει έτσι και τις μεγάλες θυσίες των πολιτών κι την απόφαση του Εurogroup το 2012 για περαιτέρω ελαφρύνσεις στο χρέος. Σήμερα αντί να πάμε μπροστά πάμε πολύ πίσω και η θηλιά του χρέους σφίγγει ακόμη περισσότερο. Κατά τον ίδιο τρόπο οι εκτιμήσεις της Κυβέρνησης για την εξέλιξη της δημόσιας οικονομίας στηρίζονται σε αισιόδοξες προβλέψεις τόσο για τους ρυθμούς μεγέθυνσης και ανάπτυξης, και του ονομαστικού ΑΕΠ, όσο και για τη μείωση της ανεργίας. Πιο είναι το μαγικό ραβδί που θα εξασφαλίσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι και 3,9% το 2015 και 5,8% το 2018 και θα μειώσει σχεδόν στο μισό την ανεργία όταν η αναπτυξιακή διαδικασία είναι μέχρι σήμερα στην κατάψυξη, αλλά και από το σχεδιασμό της Κυβέρνησης απουσιάζει κάθε αναφορά σε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και βιώσιμες στοχεύσεις. Γιατί χωρίς να ξεκαθαρίσει το μίγμα οικονομικής πολιτικής και συγκεκριμένα να υπάρξει ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της χώρας με βάση τα μεγάλα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει, προϊόν διαλόγου και συναίνεσης δεν μπορεί να υπάρξει διατηρήσιμη ανάπτυξη. Συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα έχουν καταφέρει να διατηρήσουν πολύ λίγες χώρες στον κόσμο και προϋπόθεση είναι η επιστροφή στην ανάπτυξη, με ολοκληρωμένο πρόγραμμα, με πρόσθετες και στοχευμένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις, με ένα πρόσθετο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων που θα προσελκύσουν και ιδιωτικές με στόχευση τη μείωση της ανεργίας και την τόνωση της ρευστότητας. Επί πλέον η έως τώρα πτώση των εισοδημάτων και οι συνεχείς ανασχεδιασμοί στο φορολογικό σύστημα δεν επιτρέπουν κάποια αισιόδοξη πρόβλεψη για γρήγορη αύξηση των εσόδων και μείωση της φοροδιαφυγής. Γιαυτό και το σημαντικότερο θέμα που υπερτονίζουμε και επισημαίνουμε συνεχώς από το 2012, είναι η μεγάλη ανάγκη για την εκπόνηση ενός εθνικού σχεδίου ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας που θα αποτελέσει και τη βάση μίας διευρυμένης αναδιαπραγμάτευσης με τους εταίρους, Στις συζητήσεις για τους προϋπολογισμούς και για το ΜΠΔΣ είχα επισημάνει με έμφαση ότι λείπουν οι εθνικές προτάσεις για ένα στρατηγικό πρόγραμμα ανασυγκρότησης αναφορικά με την πολιτική της επόμενης περιόδου με κύριο στόχο την ανάσχεση της ανεργίας και την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας, και το οποίο θα συνδέεται άμεσα με τις διεκδικήσεις της χώρας για την αναδιάρθρωση του χρέους και τη συνολική, δίκαιη λύση διεξόδου από την κρίση, ώστε να υπάρξουν προοπτικές ανάκαμψης. Οποιαδήποτε άλλη πολιτική βαθαίνει την ύφεση, διαλύει την οικονομία και διαρρηγνύει την κοινωνική συνοχή. (Και γιατί στο τέλος, όταν δεν έχεις να προτείνεις τίποτα, πρέπει να αποδεχθείς τα πάντα ή όπως έγινε μέχρι σήμερα να αποδεχθείς την κυριαρχία του μνημονίου στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας). Η Κυβέρνηση με απαράδεκτη καθυστέρηση παρουσίασε τελευταία ένα σχέδιο αξόνων για την ανάπτυξη το οποίο βασίζεται στις σχετικές εκθέσεις των ΙΟΒΕ, ΚΕΠΕ και McKinsey, που όμως ποτέ δεν τέθηκε υπόψη των αρμόδιων φορέων και του πολιτικού κόσμου ως ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίες τροποποιήσεις και να επιτευχθεί η ευρύτερη δυνατή συναίνεση και αποδοχή. Δεν μπορεί όμως να επέλθει ουσιαστική ανάπτυξη στην ελληνική οικονομία και παραγωγική ανασυγκρότηση, όσο δεν έχουν εξασφαλιστεί ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές συναινέσεις για την μελλοντική πορεία και τις στρατηγικές επιλογές για την ανάπτυξη και το παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Και βέβαια αν δεν υπάρχει αυτό το υπόβαθρο ποτέ η χώρα δεν θα μπορέσει να κάνει μία αποτελεσματική διαπραγμάτευση με τους δανειστές για την αναθεώρηση του χρέους και την ουσιαστική στήριξη και με πρόσθετους πόρους για τη βιώσιμη ανάπτυξή της. Μετά από όσα συμβαίνουν δυστυχώς όλοι έχουμε κατανοήσει ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος μέσα σε αυτό το σύνθετο και σκληρό συνάμα περιβάλλον στο εξωτερικό αλλά και στο εσωτερικό δεν πρόκειται να τεθεί σε τροχιά μείωσης και να γίνει «βιώσιμο» ως το 2020 ή 2022, τα τοκοχρεολύσια 10 11

7 των επόμενων ετών δεν μπορούν να καλυφθούν από δημόσια έσοδα, δηλαδή αποκλειστικά με εθνικές προσπάθειες αποταμίευσης (πρωτογενή πλεονάσματα και ιδιωτικοποιήσεις), χωρίς οποιαδήποτε αναδιάταξη ή αναδιάρθρωση και κυρίως χωρίς πρόσθετη βοήθεια για ένα αναπτυξιακό σοκ στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Ούτε βέβαια διαφαίνεται δυνατότητα ανα-χρηματοδότησης από τις αγορές με ανεκτά επιτόκια. Η πρόσφατη εμπειρία ήταν τραυματική. Παρόλα αυτά η Κυβέρνηση πριν λίγο καιρό εμφανίσθηκε αισιόδοξη για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Μάλιστα ο Πρωθυπουργός στην συζήτηση για ψήφο εμπιστοσύνης ισχυρίσθηκε ότι βγαίνουμε άμεσα από το μνημόνιο, ότι χρέος είναι βιώσιμο και ότι το χρηματοδοτικό κενό των δύο επόμενων ετών θα καλυφθεί με δανεισμό. Η μικρή μείωση του δημόσιου χρέους στο 170,1% του ΑΕΠ για το 2015 έναντι 176,9% του ΑΕΠ, οφείλεται κατά την Κυβέρνηση στην επίτευξη σημαντικού ταμειακού πλεονάσματος, στην πρόοδο του προγράμματος των αποκρατικοποιήσεων και στην αναμενόμενη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. (Το ίδιο μοτίβο, η ίδια συνταγή δηλαδή με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά πως και από ποιους, τα συνήθη υποζύγια ; και με κατά φαντασία υλικά για την αναμενόμενη αύξηση του ΑΕΠ, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, αλλά πως; με ποιο πρόγραμμα, με ποιους δημόσιους πόρους για να προσελκύσουν και τους ιδιωτικούς, με ποια ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, και το κυριότερο με εξωτερικό δανεισμό ή πρόσθετης ευρωπαϊκής στήριξης ;) Η Κυβέρνηση εξακολουθεί να κινείται με επιπολαιότητα και όχι με συγκεκριμένο σχέδιο. Προχωρά σε απίθανες απλουστεύσεις που αντί να πείσουν τους εταίρους ότι η αναγκαιότητα της χώρας, μετά τις τεράστιες θυσίες των πολιτών, είναι η αναδιάρθρωση του χρέους, μπορεί να οδηγηθούμε είτε στην αδυσώπητη πίεση των αγορών, είτε σε μία διαρκή επιτήρηση, με νέου τύπου μνημόνιο. Τον τελευταίο μήνα οι εξελίξεις είναι ραγδαίες αλλά και οδυνηρές. Κυκλοφορούν διάφορα σενάρια, ενώ οι πιέσεις της Τρόικας γίνονται θα έλεγα εξωπραγματικές. Τα σενάρια για την επιτήρηση, για την μετά μνημόνιο εποχή, όπως και η παραπομπή στις καλένδες του μεγάλου θέματος της αναθεώρησης του χρέους αλλάζουν συνεχώς. Επικρατέστερα : Το μεν ΔΝΤ μέσω της Κ. Λαγκάρντ ομιλεί για ένα άλλο πρόγραμμα τύπου <προληπτικής στήριξης και εποπτείας> στις ταραγμένες αυτόν τον καιρό διεθνείς αγορές. Υπονοεί ότι η πόρτα της εξόδου από το μνημόνιο είναι ανοικτή αρκεί το ΔΝΤ να πάρει στο ακέραιο τα χρήματά του και να προχωρήσουν οι δύσκολες μεταρρυθμίσεις στο Δημόσιο, το εργασιακό και στο ασφαλιστικό, ενώ επανειλημμένα έχει ζητήσει από τους Ευρωπαίους να εγγυηθούν ξανά τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Η ΕΕ από την άλλη πλευρά μιλά για τν ενισχυμένης εποπτείας προληπτική γραμμή (ECCL) από τις αρχές του 2015, που εντάσσεται στο οπλοστάσιο των πιστωτικών προληπτικών γραμμών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM). Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φαίνεται να ξεχνούν τις αποφάσεις του Eurogroup το 2012, που προέβλεπαν περαιτέρω νέες ελαφρύνσεις για το ελληνικό χρέος υπό την προϋπόθεση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων και διατυπώνουν ότι το ζήτημα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους δεν βρίσκεται σήμερα στο επίπεδο των διαπραγματεύσεων με την Ελληνική Κυβέρνηση για τη λήψη μιας προληπτικής μορφής στήριξης και ότι οι διαπραγματεύσεις για περαιτέρω ανακούφιση του χρέους θα ξεκινήσουν μετά την της αξιολόγησης της τρέχουσας αξιολόγησης του χρέους. Στο πνεύμα αυτό τελευταία ο κ. Ντράγκι μας προτρέπει να εστιάσουμε στις μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα. Πώς άραγε μια περαιτέρω μείωση μέχρις εξοντώσεως του εργατικού κόστους. Για να συνεχίσει ότι σε ότι αφορά την αναδιάρθρωση του χρέους αυτή δεν είναι ούτε αναγκαία ούτε χρήσιμη. Μεγάλη συζήτηση επίσης γίνεται μετά την επιτυχία των stress tests των ελληνικών τεσσάρων συστημικών τραπεζών για το μαξιλάρι των 11,5 δις του ΤΧΣ, με τον Πρωθυπουργό να δηλώνει στη Βουλή για επιστροφή αυτών ώστε να μειωθεί το χρέος και τον κ. Στουρνάρα να προσθέτει εφόσον το δεχθούν τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια, αλλοιώς θα παραμένει ως χρέος για την κάλυψη τυχόν υποτροπής των Τραπεζών Σε αυτό το πολύπλοκο και σκληρό περιβάλλον για μας το θέμα των διαπραγματεύσεων διεκδικήσεων για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους αποτελεί υπόθεση <εθνικού χαρακτήρα>. Είναι κοινή διαπίστωση ότι η μελλοντική πορεία της χώρας είναι γεμάτη αβεβαιότητα. Η αυταπάτη όμως που δημιουργεί η Κυβέρνηση για την πολιτική σταθερότητα ότι αυτή μπορεί να εξασφαλίζεται με την ευθυγράμμιση στις σήμερα ασκούμενες πολιτικές ακυρώνει κάθε προσπάθεια προόδου και διεκδικήσεων. Η εμπειρία δείχνει ότι υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα σε οικονομική και πολιτική σταθερότητα πάρα ταύτα δεν κατατέθηκαν ποτέ και απουσιάζουν οι εθνικές προτάσεις για ένα στρατηγικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης και ανάκαμψης που θα αποτελέσει τη βάση για την μελλοντική πορεία της χώρας, αλλά και μίας διευρυμένης αναδιαπραγμάτευσης με τους εταίρους και το σημαντικότερο λείπει κάθε πρωτοβουλία διαβούλευσης για την επίτευξη ευρύτερων πολιτικών και κοινωνικών συναινέσεων. Αυτό είναι το υπόβαθρο της πολιτικής πόλωσης, κοινωνικό οικονομικό και αναπτυξιακό, που θα κορυφώνεται όσο πλησιάζουμε στην προεδρική εκλογή και το ορατό ενδεχόμενο των εθνικών εκλογών και σε αυτό πρέπει να αναφερθούν τα κόμματα στα πολιτικά τους προγράμματα και να εξειδικεύσουν τις προτάσεις τους για να αναζητηθούν και οι λύσεις για τη διαχείριση του χρέους και την ανάκαμψη της χώρας. Απαιτείται να διεκδικήσει η χώρα από τους εταίρους μια ουσιαστική αναδιάρθρωση και δραστική μείωσή του, ώστε να καταστεί δυνατή η εξυπηρέτησή του με οικονομικούς και κοινωνικούς όρους. Ταυτόχρονα απαιτείται ένα ευρωπαϊκό επενδυτικό πρόγραμμα, με ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων και παροχή εγγυήσεων και ρευστότητας στην αγορά, που θα δημιουργήσει προϋποθέσεις για την αναπτυξιακή ώθηση της χώρας. Το θέμα είναι και δύσκολο και σοβαρό. Η διεκδίκηση της λύσης γίνεται με τη μέγιστη δυνατή συνεννόηση στο εσωτερικό της χώρας και τη δημιουργία ευρύτερων συμμαχιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην κατεύθυνση αυτή της διερεύνησης και της επίτευξης ουσιαστικών συγκλίσεων η Δημοκρατική Αριστερά επισημαίνει ότι αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους αποτελεί υπόθεση εθνικού χαρακτήρα. Συνεπώς, δηλώνει ότι είναι έτοιμη να συμμετάσχει στη διαμόρφωση ενός κοινά αποδεκτού πλαισίου από όλα τα κόμματα του συνταγματικού τόξου ενόψει της διαπραγμάτευσης για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους. Για τις συζητήσεις όπως η σημερινή, έχουμε έγκαιρα καταθέσει μια δέσμη προτάσεων που στηρίζεται στη βάση ότι η δημοσιονομική εξισορρόπηση, κατά συνέπεια και η εξυπηρέτηση του χρέους, πρέπει να επιδιωχθεί μέσα από μια πολιτική που θα αυξάνει το παραγόμενο προϊόν της οικονομίας και όχι μέσω μιας πολιτικής λιτότητας και περικοπών. > Αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα η αποδέσμευση της οικονομικής πολιτικής από τους υφεσιακούς περιορισμούς του Προγράμματος Δημοσιονομικής Στήριξης της Ελλάδας που έχει συμφωνηθεί μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της Τρόικας. Συνεπώς, πρέπει να αποφευχθεί περαιτέρω δανεισμός από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ή από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης και η αναδιάρθρωση του χρέους να μην περιλαμβάνει τη σύναψη νέων δανείων. > Απαιτείται η στήριξη της ελληνικής κυβέρνησης στις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την εφαρμογή του Ενισχυμένου Συμφώνου Σταθερότητας προκειμένου ο στόχος της δημοσιονομικής σταθερότητας να μην αντιστρατεύεται τους στόχους της ανάπτυξης και της καταπολέμησης της ανεργίας. > Υπάρχει ανάγκη να ενεργοποιηθεί μια διαδικασία διαλόγου αναφορικά με την ανάπτυξη κοινών εργαλείων για την διαχείριση του δημόσιου χρέους σε κοινοτικό επίπεδο (ευρω-ομόλογο, αμοιβαιοποίηση του χρέους, λειτουργία της ΕΚΤ ως δανειστή ύστατης στιγμής, παρέμβαση της ΕΚΤ στην πρωτογενή αγορά ομολόγων)

8 > > Επιδιώκουμε την θεσμοθέτηση σε εθνικό επίπεδο της «ρήτρας απασχόλησης», δηλαδή της νομοθετικής δέσμευσης ότι τμήμα (π.χ. 30%) των επιπλέον πόρων που θα προκύψουν από την ελάφρυνση λόγο της αναδιάρθρωσης του χρέους θα προσανατολιστεί σε προγράμματα ενίσχυσης της απασχόλησης και καταπολέμησης της ανεργίας. > Σε ό,τι αφορά τα συγκεκριμένα εργαλεία αναδιάρθρωσης του χρέους τονίζουμε την ανάγκη να συμπεριληφθούν και τα παρακάτω: > ανάληψη του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των Τραπεζών από τον ESM, > «Aμοιβαιοποίηση» μέρους του χρέους των κρατών μελών, για κοινή εγγύηση του χρέους που ξεπερνά το όριο του Μάαστριχτ το 60% από την ΕΚΤ. κ.ά Σπύρος Λαπατσιώρας Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης Ευχαριστώ τους διοργανωτές για την πρόσκληση και για την ευκαιρία μίας συζήτησης η οποία απαιτείται να διεξαχθεί σε μεγάλο βάθος στην ελληνική κοινωνία. Λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος και των χρονικών περιορισμών της συζήτησης, είναι προφανές ότι θα παρουσιάσω, χωρίς αναλυτική υποστήριξη, μόνο κάποια κύρια σημεία. Πριν προχωρήσω σε αυτά θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ σε δύο σημεία τα οποία ενέχουν θέση προϋποθέσεων για το θέμα μας. Κάποιες προϋποθέσεις που υπόκεινται της συζήτησης Πρώτο σημείο, αποτελεί η διαπίστωση ότι το θέμα της αναδιάρθρωσης του δημοσίου χρέους αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου ζητήματος. Την αντιμετώπιση μίας κρίσης η οποία δεν είναι μόνο οικονομική αλλά αφορά τη θεσμική διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας. Δεύτερο σημείο. Το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους μπορεί να εξεταστεί αυτοτελώς. Ωστόσο, συνδέεται με το ιδιωτικό χρέος (δηλαδή τα χρέη των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών) καθώς και με το εξωτερικό χρέος, δηλαδή το χρέος του δημοσίου, των τραπεζών, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών προς το εξωτερικό. Αυτή η διασύνδεση μπορεί να διαπιστωθεί με αρκετούς τρόπους. Για παράδειγμα, αν εξετάσουμε το άθροισμα του δημόσιου και του ιδιωτικού χρέους των κρατών μελών της ευρωζώνης θα διαπιστώσουμε ότι η Ελλάδα δεν έχει το υψηλότερο ποσοστό, παρά το υψηλό δημόσιο χρέος. Αυτό έχει σημασία για να καταλάβουμε τη λειτουργία που είχε και με διαφορετικό τρόπο έχει και σήμερα το χρέος στη νεοφιλελεύθερη ρύθμιση της οικονομίας. Σχηματικά παρατηρούμε ότι στα κράτη μέλη που το δημόσιο χρέος είναι χαμηλό το ιδιωτικό είναι υψηλό και αντίστροφα. Με άλλα λόγια, λαμβάνοντας υπόψη την ευρύτητα της κρίσης και τις ανάγκες που διαμορφώνει, το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους αποτελεί ζήτημα που αγγίζει το ευρύτερο ζήτημα του κυκλώματος χρηματοδότησης της οικονομίας και προφανώς συνδέεται και με την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους ζητήματα τα οποία δε θα αναπτύξουμε σε αυτήν την παρέμβαση αλλά θα αποτελούν υπόβαθρο στους συλλογισμούς μας και συνάμα αναγκαίες προεκτάσεις μία συζήτησης για την έξοδο από την κρίση. Είναι «βιώσιμο» το ελληνικό δημόσιο χρέος; Για να αναπτύξουμε το κύριο θέμα μας πρέπει να απαντήσουμε σε ένα βασικό ερώτημα. Απαιτείται αναδιάρθρωση του χρέους; Συνηθίζεται στη δημόσια συζήτηση και όχι μόνο, να αναφερόμαστε στο ύψος του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ για να ενισχύσουμε επιχειρήματα για την αναγκαιότητα αναδιάρθρωσης. Ωστόσο η συσχέτιση του χρέους με το ΑΕΠ δεν αποτελεί σαφές κριτήριο «βιωσιμότητας». Η Ισπανία βρέθηκε προ της χρεοκοπίας το 2011 με δημόσιο χρέος κάτω του 40% επί του ΑΕΠ το 2008, ενώ, το αξιόχρεο της Ιαπωνίας (με πάνω από 200% χρέος επί του ΑΕΠ) δεν αμφισβητήθηκε. Για τις ανάγκες τις συζήτησης θέτω το ακόλουθο κριτήριο: το χρέος είναι «βιώσιμο» όταν μπορεί να πληρώνεται και αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι μπορεί να πληρώνεται. Αυτό το κριτήριο σημαίνει ότι λαμβάνεται υπόψη η χρονική κατανομή πληρωμών (τι απαιτείται να πληρώνεται κατ έτος για την εξυπηρέτηση του χρέους) καθώς και η διαθεσιμότητα των πόρων (που πηγή τους είναι τα δημόσια έσοδα και τα δάνεια) για να πραγματοποιηθούν οι πληρωμές

9 Όσοι υποστηρίζουν ότι το ελληνικό χρέος είναι «βιώσιμο» και δεν απαιτείται αναδιάρθρωση εμφανίζουν ένα ισχυρό επιχείρημα. Το δημόσιο χρέος είναι μεν πολύ υψηλό ως προς το ΑΕΠ (ή άλλους δείκτες) ωστόσο με τις συμφωνίες που έχουν γίνει έχει μία πολύ ομαλή κατανομή πληρωμών για τα χρεολύσια σε βάθος 50 ετών. Ίδια εικόνα παρατηρείται και στις πληρωμές για τόκους αν εξαιρέσουμε την περίοδο που λήγει η περίοδος αναστολής για την καταβολή τόκων προς το EFSF/ESM (ζήτημα το οποίο προφανώς πρέπει να διευθετηθεί). Αν το εξετάσει κάποιος το ζήτημα αφηρημένα, συγκρίνοντας για παράδειγμα τις υποχρεώσεις που έχουν άλλα κράτη έχουν κάθε έτος, τότε το επιχείρημα εμφανίζεται ισχυρό. Ωστόσο πρόκειται για αφηρημένο επιχείρημα, επειδή δε λαμβάνει υπόψη τη συγκυρία. Ας το δούμε πιο συγκεκριμένα. Αν εξετάσουμε την σύγχρονη ιστορία των αναδιαρθρώσεων θα παρατηρήσουμε ότι σχεδόν κάθε επιχείρηση αναδιάρθρωσης την ακολουθεί μία δεύτερη επιχείρηση. Οι λόγοι γι αυτό το γεγονός δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς. Μπορούμε να εικάσουμε μία απάντηση, ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη και την αναποτελεσματικότητα της μεγάλης αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους: οι πρώτες αναδιαρθρώσεις είναι σχεδιασμένες συντηρητικά, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη των σύνολο των αναγκών και των αποτελεσμάτων τους. Βέβαια, το ιστορικό προηγούμενο δεν αποτελεί επιχείρημα για την αναγκαιότητα αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους. Το βασικότερο επιχείρημα για την αναγκαιότητα αναδιάρθρωσης προκύπτει από την ίδια την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Τα επόμενα έτη ( ) πρέπει να καταβληθούν 90δισ σε χρεολύσια και τόκους, κατά μέσο όρο 9δισ. σε χρεολύσια και 6δισ. σε τόκους. Τα χρήματα για αυτές τις πληρωμές, με βάση τον υπάρχοντα σχεδιασμό, θα προέλθουν εν μέρει από πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 4%-4,5% και δευτερευόντως από τα έσοδα των ιδιωτικοποιήσεων. Κυρίως όμως, θα προέλθουν με δανεισμό από τις αγορές ομολόγων για την αναχρηματοδότηση του χρέους που λήγει. Στο πρώτο σκέλος, τα διαρκή και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα σημαίνουν αφαίρεση δυνητικών και υπαρκτών πόρων από την ελληνική κοινωνία. Ανεργία 25%, και πάνω από 50% στους νέους, αποτελούν δείκτες που παραπέμπουν όχι απλά σε οικονομική κρίση αλλά σε μία οξύτατη πολιτική και θεσμική κρίση. Για λόγους στοιχειώδους κοινωνική σταθερότητας, όχι για τον ευρύτερο στόχο εξόδου από την κρίση, απαιτείται άμεση μείωση της ανεργίας όχι σε βάθος δεκαετίας που προβλέπει η τρέχουσα διαχείριση της κρίσης. Για να το θέσουμε με διαφορετικό τρόπο, η πολιτική του πρώτου σκέλους, τα υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα τα οποία κατευθύνονται στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, συνεπάγεται αυτό που είναι γνωστό από το 2010, από την αρχή της τρέχουσας ευρωπαϊκής στρατηγικής διαχείρισης της κρίσης του 2008 και της εξειδίκευσής της το 2010 στην Ελλάδα: σταθερή γέννεση «πολιτικού κινδύνου» παρατηρήσιμου από τις αγορές ομολόγων. Αυτός πηγάζει από την ταχεία αποσύνθεση του κοινωνικού ιστού και την αποδόμηση των κοινωνικών ταυτοτήτων λόγω των τρεχουσών πολιτικών, όχι από τις εκλογές. Επομένως, οι δημοσιονομικοί στόχοι και η έξοδος στις αγορές ομολόγων, που αποτελεί το βασικό πυλώνα αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέος, είναι ένας συνδυασμός μέσων που παράγει αντιφάσεις, πιθανόν «εκρηκτικές», στη διαχείριση του χρέους. Για τις ιδιωτικοποιήσεις σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, δε χρειάζεται να μακρηγορήσουμε. Συνθηματικά, αποτελούν πηγή μείωσης των μελλοντικών εσόδων και διαδικασία πώλησης υποτιμημένων περιουσιακών στοιχείων, αν αφήσουμε στην άκρη καταγγελίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας για τις διαδικασίες που ακολουθούνται. Η αδυναμία της τρέχουσας στρατηγικής αντιμετώπισης του ζητήματος του δημόσιου χρέους και ο μη-«βιώσιμος» χαρακτήρας του ενισχύεται και από άλλα στοιχεία. Το σχέδιο μείωσης του δημόσιου χρέους προϋποθέτει υψηλούς και συνεχείς ρυθμούς μεγέθυνσης, ανεξαρτήτως του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος που διαμορφώνεται και της επίδρασης που θα έχει αυτό. Επίσης δεν έχει προβλέψεις για έκτακτες ανάγκες. Συμπερασματικά, στην ευνοϊκότερη περίπτωση, οι τρέχοντες σχεδιασμοί διαχείρισης του χρέους, μορφές εσωτερικού δανεισμού και πρόσβασης στις αγορές, αποτελούν, ταυ- τόχρονα, σχεδιασμούς οργάνωσης μιας συνεχώς οριακής και ασταθούς ισορροπίας και όξυνσης του κοινωνικού ανταγωνισμού σε οριακά επίπεδα, οι οποίοι συνάμα έχουν ως προαπαιτούμενο την πραγματοποίηση πολλών και αρκετά αισιόδοξων υποθέσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με ελάχιστα πιο ρεαλιστικές παραδοχές και κατανοώντας το οριακό κοινωνικό σημείο που βρισκόμαστε απαιτείται μία άλλη προσέγγιση. Αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους Το ζήτημα της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους έχει δύο πτυχές. Η πρώτη, αφορά την ίδια την αναδιάρθρωση και τα άμεσα αποτελέσματά της. Η δεύτερη, αφορά την ευρύτερη αποτελεσματικότητά της και την στόχευση που εντάσσεται. Ξεκινάμε με την πρώτη πτυχή. Σε κάθε συζήτηση για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους τίθεται το ζήτημα της διαγραφής τουλάχιστον μέρους αυτού. Δεν αντιτίθεμαι στην υπεράσπιση αυτών των στόχων το αντίθετο. Ωστόσο, από τη σκοπιά της κοινωνική συγκυρίας, ουσιώδες για κάθε πρόταση θεωρώ τη δυνατότητα που δίνει στον τερματισμό της λιτότητας ή για να το θέσω διαφορετικά στις δυνατότητες διεύρυνσης του δημοσιονομικού χώρου χειρισμών ώστε να απελευθερωθούν υπαρκτοί και δυνητικοί πόροι για την άμεση αντιμετώπιση της ανεργίας και την ανάπτυξη. Αυτό σημαίνει ότι η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους θα πρέπει να εμπεριέχει αναγκαία μία πρόταση «παύσης πληρωμών» για ένα χρονικό διάστημα. Δηλαδή για παράδειγμα και συνθηματικά «πέντε χρόνια χωρίς χρέος», χρεολύσια και τόκους, έτσι ώστε να απελευθερωθούν πόροι για την άμεση και γρήγορη μείωση της ανεργίας και την πραγματοποίηση δημόσιων επενδύσεων Αυτό δε συνεπάγεται αναγκαία διαγραφή αυτών των απαιτήσεων: μπορεί να σημαίνει την ανταλλαγή τους με μελλοντικές υποχρεώσεις, την «απόσυρσή» τους στο χρόνο, με τον περιορισμό να μη διαταράσσεται η ομαλότητα της κατανομής και του ύψους των πληρωμών και να επιτρέπονται ενεργητικές πολιτικές εξόδου από την κρίση. τέτοια πρόταση δε σημαίνει ότι δεν απαιτείται απομείωση του δημόσιου χρέους. Αυτή η απομείωση είναι συνδυασμός δύο κυρίως παραγόντων, εφόσον θεωρούμε δεδομένη τη δημοσιονομική ισορροπία εσόδων και εξόδων και δε λαμβάνουμε υπόψη έκτακτες πληρωμές και μεγάλες μεταβολές στα επιτόκια. Αφενός μεν του «κουρέματος» αφετέρου δε της οικονομικής μεγέθυνσης. Ως προς το «κούρεμα», αν λάβουμε υπόψη τον ευρωπαϊκό συσχετισμό δυνάμεων, μία πρόταση η οποία έχει ευρωπαϊκή διάσταση μίας και το ζήτημα του δημόσιου χρέους πλέον είναι ευρωπαϊκό ζήτημα αν κοιτάξουμε προς την Ιταλία και την Γαλλία, είναι η ανάληψη από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μέσω μίας συμφωνίας ανταλλαγής ενός μεγάλου τμήματος του χρέους των κρατών μελών. Αυτή η ανταλλαγή προφανώς θα πρέπει να είναι διαρθρωμένη έτσι ώστε να λαμβάνει υπόψιν της την «παύση πληρωμών». Η ευρωπαϊκή διάσταση του θέματος είναι πολύ σημαντική καθώς οι εθνικές αναδιπλώσεις κερδίζουν έδαφος και φαίνονται σημάδια ρευστοποίησης για το πολιτικό σκηνικό σε Γαλλία και Ιταλία και όχι μόνο εκεί. Σε αυτήν την κατεύθυνση απαιτείται ευρωπαϊκός συντονισμός, πέραν των ιδιαιτεροτήτων και των χρονικών περιορισμών που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Ως προς την οικονομική μεγέθυνση χρειάζεται να είμαστε πιο αναλυτικοί και αφορά και τη δεύτερη πτυχή της συζήτησης. Το πλαίσιο μίας πρότασης για τηναναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους Η δημόσια συζήτηση για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους μετατοπίζεται διαρκώς στο ερώτημα του τι μπορεί να προκύψει κατά τη διαπραγμάτευση και συνεπώς σε μία συνεχή «μελέτη» των ευρωπαϊκών και διεθνών πολιτικών συσχετισμών. Ωστόσο, η αναδιάρθρωση του χρέους δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο αντιμετώπισης της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί από την ύφεση και αυτής της ίδιας. Επομένως, λογικά, προέχει μία συζή

10 τηση ενός «εσωτερικού» σχεδίου αντιμετώπισης της κατάστασης στο οποίο θα εντάσσεται ως ένα τμήμα του η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους. Γύρω από ένα τέτοιο σχέδιο διεξάγεται δημόσια συζήτηση, όχι όμως στο βάθος και στην έκταση που απαιτείται. Αναγκαία ένα τέτοιο σχέδιο έχει ως άξονά του ένα σύνολο μεταρρυθμιστικών τομών στους θεσμούς οργάνωσης της ελληνικής κοινωνίας και μόνο υπό αυτό το πρίσμα μπορούμε να συζητήσουμε για ένα αναπτυξιακό σχέδιο το οποίο θα εγγυάται την οικονομική μεγέθυνση. Ένα τέτοιο σχέδιο υπήρξαν οι πολιτικές που εγγράφονταν στο Μνημόνιο. Δε συζητώ εδώ για τη φιλοσοφία τους ή τη στόχευσή τους η οποία, εν γένει και ειδικά σε πολλούς άξονες και σημεία, με βρίσκει αντίθετο. Αναγκαία είναι όμως η κατανόηση της αποτυχίας αυτού του σχεδίου ως προς τους ρητά τεθιμένους στόχους του. Ως προς τα δημόσια οικονομικά επέτυχε μεν, το στόχο δημοσιονομικής ισορροπίας αλλά με το κόστος της δημιουργίας πρωτοφανούς ύφεσης και ανεργίας (και εδώ βασίζεται η όλη συζήτηση για τους δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές και την εκτίμησή τους). Ως προς το εξωτερικό χρέος και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, διαπιστώνεται μία μέγιστη αποτυχία. Η σύλληψη ήταν η μείωση των μισθών να επιφέρει πτώση των τιμών στα διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά ώστε να διευρυνθούν οι εξαγωγές. Ωστόσο οι τιμές όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί αλλά αυξάνουν (ή παραμένουν σχετικά σταθερές σε μερικούς κλάδους, όπως στις υπηρεσίες) και οι εξαγωγές παραμένουν στα επίπεδα προ κρίσης. Αυτή η αποτυχία είναι σημαντική, επειδή, με δεδομένα τα υφεσιακά αποτελέσματα της δημοσιονομικής πολιτικής και της μείωσης της εγχώριας ζήτησης, αναμενόταν ότι οι εξαγωγές θα αποτελέσουν την μηχανή της μεγέθυνσης. Ως πρός τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος παρατηρούμε μόνο ότι διακηρύχθηκε η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η αναγκαία αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους με συνέπεια ο κύκλος της απομόχλευσης και της πιστωτικής συρρίκνωσης να είναι ακόμη μπροστά μας. Αναφέρομαι στους τρεις βασικούς πυλώνες πολιτικών του Μνημονίου όχι για λόγους ιστορίας αλλά γιατί αφορούν και τη συζήτησή μας. Ένα σχέδιο για την ανάπτυξη πρέπει να απαντά και σε αυτές τις αποτυχίες. Η δημοσιονομική ισορροπία μπορεί να μπορεί να επιτευχθεί με αλλαγή του φορολογικού συστήματος ώστε να γίνει δικαιότερο και να διατηρηθούν οι δαπάνες σε ένα ευρωπαϊκό επίπεδο. Η φορολόγηση επί του κεφαλαίου και του πλούτου στην Ελλάδα, η τεκμαρτή, με βάση τα πραγματικά έσοδα, είναι από τις χαμηλότερες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η σταθερότητα των τιμών των εξαγώγιμων προϊόντων, παρά τη πτώση των μισθών, μας παραπέμπει σε δύο πραγματικότητες. Πρώτη, τα περιθώρια ακαθάριστου κέρδους στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί στη διάρκεια της κρίσης, αυτό δείχνει άλλωστε και το μερίδιο του ακαθάριστου λειτουργικού πλεονάσματος στο εθνικό προϊόν, επομένως συμπεραίνουμε την παρουσία ολιγοπωλιακών δομών και θεσμών αποκόμισης προσόδου. Δεύτερη, αν εξετάσουμε τους χρηματοπιστωτικούς λογαριασμούς, οι επιχειρήσεις έχουν αυξημένες υποχρεώσεις (δάνεια) και πολύ μειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Προκύπτει επομένως η διπλή αναγκαιότητα, αφενός μεν, αναδιάρθρωσης των επιχειρηματικών δανείων, αφετέρου δε, δημιουργίας ρυθμιστικού πλαισίου αποδιάρθρωσης της ισχύος των ολιγοπωλιακών δομών (με στόχο να συμπιεσθούν τα περιθώρια απόδοσης). Προφανώς αυτά μας εισάγουν σε μία πολιτική η οποία στοχεύει να σταματήσει τις υφεσιακές τάσεις της απομόχλευσης και της συνακόλουθης πιστωτικής συρρίκνωσης. Αποτελεί αναγκαίο πυλώνα μίας τέτοιας πολιτικής και για λόγους ανάπτυξης αλλά, από πολλές πλευρές πιο σημαντικό και προϋπόθεση για την ανάπτυξη, και για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης η αναδιάρθρωση και των δανείων των νοικοκυριών, με γνώμονα τα εισοδήματά τους και τις δυνατότητες αποπληρωμής. Με άλλα λόγια η επιστροφή στις αγορές, ως μέσο διαχείρισης του δημόσιου χρέους, προϋποθέτει εύλογες προσδοκίες μεγέθυνσης και πτώση του πολιτικού κινδύνου, τα οποία, αμφότερα, απαιτούν ανάσχεση της κοινωνικής αποδόμησης, σχέδιο και δυνατότητες διαχείρισης της εσωτερικής ζήτησης (όπως για παράδειγμα συμβάλλει η αύξηση του κατώτατου μισθού) και της εξωτερικής ζήτησης (η παρέμβαση στις ολιγοπωλιακές δομές και στους θεσμούς δημιουργίας προσόδων φυσικά εδώ δεν αναφερόμαστε ούτε στη «μάχη της Κυριακής» ούτε στα φαρμακεία, γιατί δεν είναι εδώ το ζήτημα). Αυτά απαιτούν μεταρρυθμίσεις μετασχηματισμούς των θεσμών, που αγγίζουν το μεταπολεμικό τουλάχιστον ιστορικό βάθος και επομένως συνθέτουν ένα νέο σχέδιο για τη διανομή του πλούτου, των εισοδημάτων και της ισχύος ως προϋπόθεση για ένα υπόδειγμα βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο Βαρβαρέσος το 1952, παρόλο που αναφέρεται μόνο στο φορολογικό ζήτημα, συγκεφαλαιώνει τη διάγνωση για την αποτυχία της σύγχρονης στρατηγικής διαχείρισης τη κρίσης και επομένως και του πολιτικού συστήματος. Παρόλο που είναι μεγάλο απόσπασμα, ας μου επιτραπεί η ανάγνωσή του, μιας και αποτελεί ακόμη δείκτη του δρόμου που πρέπει να διαβούμε: «Το τρωτόν της Ελληνικής φορολογίας δεν είναι το υπερβολικόν της βάρος αλλά η άνισος κατανομή της Τούτο υπήρξεν ανέκαθεν χαρακτηριστικόν του Ελληνικού φορολογικού συστήματος και εν εκ των κυριωτέρων αιτίων της κοινωνικής ανισότητος και των κοινωνικών αντιθέσεων στη χώρα». «Οσάκις υποκύπτομεν εις τας πιέσεις των διαφόρων συμφερόντων προσπαθούμεν να δικαιολογήσωμεν την συνθηκολόγησιν ταύτην (φοροαπαλλαγή, φοροδιαφυγή)... Το αποτέλεσμα μοιραίως είναι η επιβολή ολοκλήρου του φορολογικού βάρους επί των οικονομικά ασθενέστερων». «Οι ξένοι σύμβουλοί μας (Αγγλοι και Αμερικανοί) καίτοι ετόνισαν επανειλημμένως την ανεπάρκειαν της συμμετοχής των οικονομικώς ισχυροτέρων... συνεκέντρωσαν μάλλον τας προσπαθείας εις την εκ της εμμέσου φορολογίας αύξησιν των εσόδων. Προφανώς, εσχημάτισαν την εντύπωσιν ότι δεν έχωμεν ούτε την θέλησιν ούτε την ικανότητα να φορολογήσωμεν τους οικονομικώς ισχυρούς. Εις μας απόκειται να αποδείξωμεν ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί εις την χώραν μας δίκαιον και άρτιον φορολογικόν σύστημα». Αντί για Συμπέρασμα Συγκεφαλαιώνοντας τα προηγούμενα κάθε πρόταση αναδιάρθρωσης του δημοσίου χρέους πρέπει να συγκροτείται σε δύο μεγάλους άξονες. Ο πρώτος, είναι ένα σχέδιο μετασχηματισμών οι οποίοι απαντάνε με πειστικό και ρεαλιστικό τρόπο στα ερωτήματα που εγείρονται από την κρίση, την τρέχουσα διαχείρισή της και τις αναγκαιότητες/ προϋποθέσεις εξόδου από αυτήν. Ο δεύτερος, μία πρόταση αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους η οποία εξυπηρετεί τον πρώτο στόχο και έχει συγχρόνως ευρωπαϊκή διάσταση

11 > Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθήνας I. Βασικές αρχές ανάπτυξης του προβληματισμού 1. Οι σκέψεις αφορούν μόνο στο χρέος και δεν επεκτείνονται, λόγω χρόνου, σε θέματα ανάπτυξης, παρόλο βέβαια που και τα δύο θέματα είναι στενά συνδεδεμένα. 2. Ο οικονομικός χρόνος είναι μια έννοια που θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Η έστω θεμελιωμένη αιτιότητα στις κοινωνικές επιστήμες δεν υλοποιείται απαραιτήτως. Συνήθως, μεσολαβούν γεγονότα που είναι πιθανόν να αλλάξουν τη ροή των πραγμάτων. Συνεπώς όταν προτείνονται λύσεις θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο πραγματικός προσδοκώμενος χρόνος υλοποίησης. 3. Οι σκέψεις που παρατίθενται λαμβάνουν υπόψη τους το υπάρχον Ευρωπαϊκό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η Ελλάδα. ΙΙ. Σημεία για την κρίση χρέους στην Ευρώπη 1. Όταν ξεκίνησε η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη, η σχέση ακαθάριστου ελλείμματος και ΑΕΠ ήταν 66,4% (2007). Σημειωτέον, ότι σήμερα είναι 96,4%. Δεδομένου ότι η σχέση αυτή δεν ήταν πολύ υψηλή και ήταν πολύ μικρότερη από τα όρια που προδιέγραφαν τότε οι Reinhart and Rogoff, στην αμφιλεγόμενη δουλειά τους, με κάνουν να συμπεραίνω ότι η «φιλοσοφία» αντιμετώπισης της κρίσης χρέους σχετίζεται περισσότερο με την ανάγκη διαμόρφωσης μιας «ευέλικτης» ευρωπαϊκής οικονομίας (supply side theories) και τη διαμόρφωση και επικράτηση ενός κυριαρχικού οικονομικού και πολιτικού status quo και λιγότερο με την αντιμετώπιση αυτού καθεαυτού του προβλήματος χρέους. 2. Η αντιμετώπιση του χρέους προβλήματος του στηρίχθηκε σε μια λογική muddle through (κουτσοκαταφέρνω) με κύρια σημεία: α) την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταβολών, β) το μερκαντιλιστικό μοντέλο ανάπτυξης (εξωτερικά πλεονάσματα), γ) τα Dragieconomics του whatever it takes (Ιούλιος 2012), και δ) της διαμόρφωσης της Banking Union. Αυτό το μείγμα πολιτικής έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την απεριόριστη υπομονή (δρω μόνο όταν έχω εξαντλήσει όλες τις άλλες επιλογές) και οι εκπλήξεις έρχονται συνήθως από την αρνητική και όχι από τη θετική πλευρά. Αυτά τα σημεία αντιδράσεων, μας αφορούν διότι χαρακτηρίζουν και τον τρόπο διαχείρισης της ελληνικής κατάστασης. Πίνακας 1. Κόστος και Κίνδυνος στο Ευρωπαϊκό Χρέος (τέλος του 2013) Κόστη Ιδιωτικού Τομέα ( δις) Μέτρα ρευστότητας & Απαιτήσεις ( δις) της Απομόχλευσης Bail Out Ελλάδος Κρατική βοήθεια στο τραπεζικό σύστημα Bail In Κύπρου 6.0 (τέλος του 2011) 682 Emergency Liquidity Assistance (ELA) 994 Παροχή ρευστότητας από την ΕΚΤ (Απρίλιος 2013)* 1176 Πιστώσεις του Target2 (τέλος του 2012) 800 Προγράμματα Σταθερότητας σε κράτη 558 Απαιτήσεις απομόχλευσης Πηγή: Petrakis P.E., Kostis P.C., Valsamis D.G. (2013) European Economics and Politics in the Midst of the Crisis. From the Outbreak of the Crisis to the Fragmented European Federation, Springer. * Η παροχή ρευστότητας από την ΕΚΤ αποτελεί το άθροισμα των εξής: Main refinancing operations, Longer-Term refinancing operations, Marginal lending facility, Other Liquidity-providing operations. III. Σημεία για την κρίση χρέους στην Ελλάδα 1. Η Ελληνική διαχείριση της κρίσης χρέους αντίθετα χαρακτηρίστηκε από ένα «οργανωμένο» και χαρακτηριζόμενο ως «τέλεια καταιγίδα» πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής υπό συνθήκες νομισματικής στενότητας. Δεν έχει ξανασχεδιαστεί παρόμοιο πρόγραμμα και όλη η Νέο-Κευνσιανή νεότερη φιλοσοφία έδειξε και δείχνει ότι είναι εξαιρετικά προβληματικό. Η θεωρητική του βάση είναι παρόμοια με αυτήν που εφαρμόστηκε για την Ευρωπαϊκή κρίση. Με το πρόγραμμα αυτό κερδήθηκε χρόνος από τα οικονομικά κέντρα εξουσίας (τραπεζικές) για να βελτιωθούν (ασφαλιστούν) τις θέσεις τους και να αξιοποιήσουν τα νέα δεδομένα. Η ουσία του προγράμματος βρίσκεται στην μεταφορά του βάρους του χρέους στο μέλλον, στον Ελληνικό ιδιωτικό και κοινωνικό τομέα (ασφαλιστικά ταμεία) και στον Ευρωπαϊκό και διεθνή επίσημο τομέα. Το βάρος του χρέους μειώθηκε σοβαρά. Αν σήμερα τίποτα δεν είχε συμβεί θα έπρεπε να πληρώναμε 25 δις για τόκους έναντι 9 δις που πληρώνουμε σήμερα και για τα επόμενα 7-8 χρόνια. 2. Η βιωσιμότητα του χρέους στηρίζεται στις παρακάτω βασικές υποθέσεις (Πίνακας 2): Πινάκας 2. Οι βασικές υποθέσεις για τη βιωσιμότητα του χρέους με βάση τις εκτιμήσεις του Bruegel (Ιούνιος 2014) Debt in 2013 (% GDP) Average Growth (%, ) 3.8 Average primary surplus (% GDP, ) 3.7 Average interest rate (%, ) 2.5 Total stock-flow adjustment in (% GDP) -4.3 Total privatization in 2014 ( billion) 20.0 Debt in 2020 (% GDP) Πηγή: Bruegel (June 2014). Φαίνεται από τα παραπάνω ότι όλα σχετίζονται με τις υποθέσεις. Το 120% ως ποσοστό για τη βιωσιμότητα του χρέους (για το 2020) έχει έλθει από το άγνωστο

12 IV. Τρία Σημεία που θα ήθελα να αναδείξω 1. Τι κάνει τους εταίρους να φαίνεται να έχουν αλλάξει γνώμη σε σχέση με το Νοέμβριο του 2012 και να μην είναι πρόθυμοι να συζητήσουν με την Ελλάδα την ελάφρυνση του χρέους; α. Τεχνικό, όχι τεχνητό, (με την έννοια ότι προκύπτει από συμφωνημένες σχέσεις) αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα. Το αδιέξοδο είναι πραγματικό και έχει ισχυρές προδιαγραφές για να δημιουργήσει προβλήματα στη συνέχεια. β. Το οικονομικό (ελλειμματικό) πρόγραμμα της αντιπολίτευσης, με δεδομένο ότι αργά ή γρήγορα θα γίνουν εκλογές τις οποίες φαίνεται να κερδίζει. γ. Οι διεθνείς συνθήκες αβεβαιότητας (ΗΠΑ / επιτόκιο, Κίνα / ανάπτυξη). δ. Η αδυναμία του κυρίαρχου Ευρωπαϊκού μοντέλου να δουλέψει αποτελεσματικά με συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας. ε. Η κατακόρυφη αύξηση της αβεβαιότητας στην Ελλάδα. Διάγραμμα 1. Δείκτης Οικονομικής Αβεβαιότητας στην Ελληνική Οικονομία 3. Αρχές αναδιοργάνωσης του χρέους. Οι αρχές αναδιοργάνωσης του χρέους (που μπορεί να έχουν αποδεχτό χαρακτήρα από τους εταίρους είναι οι παρακάτω) α. Να κατονομαστεί η πλευρά που θα υποστεί το κόστος. β. Να υπάρχει ένα αναλογικό όφελος και κόστος σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες. Με άλλα λόγια είναι πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο να υπάρξει λύση μόνο για την Ελλάδα. γ. Η ρύθμιση είναι τέτοια που δε θα πυροδοτεί περαιτέρω τον ηθικό κίνδυνο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη (Συνταγματική κατοχύρωση του χρυσού κανόνα). Εξάλλου έτσι δουλεύει το μοντέλο των ΗΠΑ. δ. Δεν θα υπάρχουν διακρατικές μεταφορές πλούτου. ε. Δε θα υπάρχει νομισματικοποίηση του χρέους. ζ. Η λύση θα περιλαμβάνει μία μεταφορά του βάρους στο μέλλον στο βαθμό που δεν υπάρχει άμεση διαγραφή. Τα ποσά που εμπλέκονται σε μία Ευρωπαϊκή λύση ρύθμισης χρέους στις υπερχρεωμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι αδιανόητου ύψους (1 με 1,5 τρις ευρώ!). Αυτό το κάνει πολύ δύσκολο ζήτημα. Με βάση τα παραπάνω εκτιμάται ότι: α. το χρονικό διάστημα που θα ακολουθήσει στην Ελλάδα θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Με τις αποδώσεις του δημόσιου ομολόγου να βρίσκονται πολύ υψηλά είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κάποιος οτιδήποτε άλλο εκτός από το Μνημόνιο ή Ενισχυμένο Πρόγραμμα Πίστωσης. Για να μιλάμε για απλή εποπτεία που έτσι και αλλιώς έχουν όλες οι χώρες της Ευρωζώνης σε κάποια μορφή θα έπρεπε να έχουμε αποδώσεις κάτω από 4,5%. β. Το απλούστερο κύριο σημείο που θα έπρεπε να εστιάσει η εσωτερική οικονομική πολιτική στις διαπραγματεύσεις είναι η μείωση της υποχρέωσης πρωτογενούς πλεονάσματος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Μία παρόμοια συμφωνία δε χρειάζεται να εγκριθεί από κανένα κοινοβούλιο. Τέτοιου ύψους υποχρεώσεις ουδέποτε τηρήθηκαν από κανέναν. Και ούτε τώρα θα τηρηθούν. Εξάλλου αυτό (η μείωση της υποχρέωσης) γίνεται στην πράξη (ένστολοι, διοικητικοί, ενισχύσεις κ.τ.λ.). Ας το συμφωνήσουμε και δημοσίως για να αυξηθεί και η εμπιστοσύνη στην Ελληνική οικονομία. Σημείωση: Ο Δείκτης Οικονομικής Αβεβαιότητας για την Ελληνική οικονομία έχει υπολογισθεί με βάση τη μεθοδολογία που αναπτύσσεται στη δημοσίευση Petrakis P.E., Valsamis D.G., Kostis P.C. (2014) Uncertainty Shocks in Eurozone Periphery Countries and Germany, Cyprus Economic Policy Review, 8(2), December 2014 (αναμένεται). Η πρόσφατη αύξηση της αβεβαιότητας αποτυπώνεται τόσο στα spreads των ελληνικών ομολόγων όσο και στον Δείκτη Αβεβαιότητας. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρούμε ότι από τον Αύγουστο 2014 η πορεία του δείκτη είναι έντονα ανοδική δείγμα των έντονων αρνητικών γεγονότων που λαμβάνουν χώρα το τελευταίο διάστημα. 2. Η λανθασμένη στρατηγική διαχείρισης της εξόδου από το Μνημόνιο. Ξεκίνησε η κυβέρνηση από την καθαρή έξοδο για να καταλήξει όχι στην Προληπτική Γραμμή Πίστωσης, όπως θα ήταν λογικό αφού ξεκίνησε από διαπραγμάτευση με «Καθαρή Έξοδο», αλλά στην Ενισχυμένη Γραμμή Πίστωσης! Αυτό δείχνει ξεκάθαρο λάθος στους σχεδιασμούς και υπολογισμούς. Αλήθεια πως δικαιολογείται τέτοιος έντονος διαχωρισμός (decoupling) με την περίπτωση της Πορτογαλίας; 22 23

13 > Νίκος Χριστοδουλάκης Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθήνας Σήμερα υπάρχει ανάγκη ριζικής επανεξέτασης του προβλήματος του χρέους και οι επιλογές δεν είναι απεριόριστες. Στην πραγματικότητα είναι μόλις τρείς: α. Μονομερής διαγραφή, πράγμα που θα οδηγήσει σε πλήρη σύγκρουση με τις πιστώτριες χώρες και έξοδο από το Ευρώ. β. Συναινετική διαγραφή χρέους, πράγμα που θα απαιτήσει όμως νέο Μνημόνιο και προγράμματα προσαρμογής. Υπό τις παρούσες πολιτικές συνθήκες, η έγκριση τους είναι κοινοβουλευτικά επισφαλής ενώ το αποτέλεσμα θα είναι και πάλι ασταθές και αδιέξοδο. γ. Αναδιάρθρωση πληρωμών και ισχυρή ανάπτυξη. Η επιλογή αυτή είναι η μόνη που αποσοβεί μια νέα κρίση τόσο στις σχέσεις της Ελλάδας με τους εταίρους στην Ευρωζώνη γιατί αποφεύγει την άρνηση πληρωμών όσο και μια νέα ανάφλεξη συγκρούσεων στο εσωτερικό της χώρας επειδή δεν απαιτεί νέο Μνημόνιο και απηνή δημοσιονομική λιτότητα. Η τρίτη επιλογή βέβαια δεν είναι ούτε εύκολες ούτε αυτόματες. Πέρα από την συμφωνία που πρέπει να γίνει με τις πιστώτριες χώρες για την μείωση του επιτοκίου και άλλες διευκολύνσεις και επιμήκυνση στον χρονικό καταμερισμό των πληρωμών, απαιτείται και η διασφάλιση δύο άλλων διαδικασιών: η σταθερότητα του δημοσιονομικού πλεονάσματος και η υλοποίηση του αναπτυξιακού στόχου με νέες επενδύσεις. Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος έστω και μικρού παρέχει σήμερα την δυνατότητα να τεθούν νέοι κανόνες για την σταθεροποίηση της οικονομίας και να αναληφθούν πρωτοβουλίες για την έξοδο από την ύφεση, όπως περιγράφονται στην συνέχεια. Νέα Συμφωνία Το πρώτο και καθοριστικό βήμα είναι ο απεγκλωβισμός της χώρας από τον μηχανισμό των συνεχών και αδιέξοδων μέτρων λιτότητας που επιβάλει το Μνημόνιο και να σταματήσει η ακραία αποτυχημένη διαδικασία διαβουλεύσεων με την Τρόϊκα. Στόχος πρέπει να είναι η διαμόρφωση μιας Νέας Συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα είναι διμερής και όχι τετραμερής όπως είναι σήμερα. Η σημερινή συγκυρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοεί την ανάληψη πρωτοβουλίας για την αλλαγή του πλαισίου ασφυκτικής υπαγόρευσης, καθώς όλο και περισσότεροι αναγνωρίζουν την αναποτελεσματικότητα των μεθόδων ακραίας λιτότητας που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια. Η διαμάχη μεταξύ ΔΝΤ και Ευρωζώνης για το ποιος απέτυχε περισσότερο, μπορεί να αξιοποιηθεί από την Ελλάδα για την υπαγωγή όλων των εκκρεμών θεμάτων σε ένα πλαίσιο διαπραγμάτευσης, αποκλειστικά ευρωπαϊκό. Αν δεν μπορούμε να πειστούμε μόνοι μας για αυτή την προοπτική, ας θυμηθούμε τουλάχιστον την τόλμη του συντηρητικού Ισπανού Πρωθυπουργού που το 2012 έκλεισε την πόρτα στο ΔΝΤ και ανέλαβε ο ίδιος το κόστος για την απαιτούμενη προσαρμογή. Μέσα σε ένα χρόνο η Ισπανία βγήκε από την ύφεση και τελικά τον Δεκέμβριο 2013 απαλλάχθηκε από το καθεστώς επιτήρησης. Στην Ευρώπη όλοι ξέρουν ότι ήρθε η ώρα για περισσότερο ρεαλισμό και λιγότερο δογματισμό στις αποφάσεις που δεν αφορούν μόνο την τύχη μιας οικονομίας, αλλά τελικά και την ίδια την κοινωνία. Για τον λόγο αυτό, η προσπάθεια εξόδου από την κρίση πρέπει να γίνει από κοινού με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια διαδικασία συναπόφασης, συμμετρικής ευθύνης και ταύτισης επιδιώξεων. Όσο παραπλανητικό και επιζήμιο είναι να ξεσπαθώνουν διάφοροι «εθνικά αγέρωχοι» εναντίον των Βρυξελλών καταγγέλλοντας ότι επεμβαίνουν στα εσωτερικά μας, άλλο τόσο ευθυνόφοβο είναι να θεωρείται η Ελλάδα από την Κομισιόν ως μοιραία περίπτωση κακοδαιμονίας ανεξάρτητα από κυβερνήσεις και πολιτικές θέλοντας έτσι να αποσείσει τις δικές της ευθύνες για την αδράνεια και την ανοχή που έδειξε τα τελευταία χρόνια στην κατρακύλα της ελληνικής οικονομίας. Το περιεχόμενο της Νέας Συμφωνίας μπορεί να περιέχει τα εξής: Το πρωτογενές πλεόνασμα Το πρωτογενές πλεόνασμα αναδεικνύεται σε ακρογωνιαίο λίθο της δημοσιονομικής πολιτικής ώστε να καλύπτονται όλες οι εσωτερικές ανάγκες χρηματοδότησης χωρίς ανάγκη προσφυγής σε νέο δανεισμό εξ αυτού του λόγου. Το πλεόνασμα όμως για να είναι πραγματικό και διατηρήσιμο πρέπει να βασίζεται: > στην αποτελεσματική συλλογή φορολογικών εσόδων και όχι στην επιβολή νέων φόρων, > στον περιορισμό του κόστους λειτουργίας του κράτους και όχι σε νέες περικοπές μισθών και συντάξεων, > στην απορρόφηση των κοινοτικών πόρων για την αναθέρμανση της οικονομίας και όχι στην διακράτηση τους ως προσωρινά έσοδα, όπως επιχειρήθηκε στο παρελθόν. Το πρωτογενές πλεόνασμα δεν πρέπει να αποτελέσει την πλατφόρμα επιβίβασης νέων συντεχνιακών αιτημάτων τα οποία σαν σίφουνας θα σαρώσουν κάθε προοπτική σταθεροποίησης αλλά να κατευθύνεται δεσμευτικά κατά ένα μέρος στην πληρωμή τόκων, ενώ το υπόλοιπο θα χρηματοδοτεί αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και επείγουσες κοινωνικές ανάγκες. Όταν εδραιωθεί η αξιοπιστία στην διάρκεια και στον τρόπο κατανομής πρωτογενών πλεονασμάτων, τότε και μόνο οι αγορές θα αρχίσουν να επαναδανείζουν την Ελλάδα χωρίς να φοβούνται στάση πληρωμών. Λογικά αυτό μπορεί να συμβεί στο τέλος του 2014 και δεν υπάρχει καμιά ανάγκη να επισπευσθεί για λόγους εσωτερικών εντυπώσεων. Για την θεσμική κατοχύρωση του πρωτογενούς πλεονάσματος η καλύτερη μέθοδος θα ήταν η καθιέρωση ενός συνταγματικού κανόνα που θα απαγόρευε την υπέρβαση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων από τον εκάστοτε στόχο και την υποχρεωτική απομείωση του δημόσιου χρέους κάθε χρόνο. Αναλόγως έπραξε το 2011 η Ισπανία ανατρέποντας σε μεγάλο βαθμό τις κερδοσκοπικές πιέσεις. Αναθεώρηση του PSI H ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών πρέπει να γίνει μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) και όχι από τα κονδύλια της δανειακής βοήθειας. Εάν συμπεριληφθούν και τα ομόλογα από προηγούμενες κεφαλαιοποιήσεις, το μέτρο αυτό από μόνο του θα μειώσει το δημόσιο χρέος σχεδόν κατά 25% του ΑΕΠ, προκαλώντας αμέσως μια σημαντική ανακούφιση που θα προστεθεί στις άλλες προσπάθειες ελάφρυνσης του και θα το κάνει οριστικά βιώσιμο. Επειδή τώρα θα ήταν παράδοξο οι μεν τράπεζες να ενισχύονται από το ελληνικό δημόσιο για να καλύψουν τις ζημιές από το «κούρεμα» των ομολόγων του, ενώ οι μικρο-αποταμιευτές να αφήνονται στην τύχη τους για τα ίδια ακριβώς ομόλογα που κατείχαν, θα πρέπει επίσης να βρεθεί μια λύση για αυτούς με τρόπο που δεν δημιουργούνται νομικά προηγούμενα για τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια. Η πιο απλή λύση είναι η ζημία να αναπληρωθεί με φορολογικές πιστώσεις στους δικαιούχους που εκτείνονται σε όση διάρκεια χρειάζεται για να αντισταθμίσουν τις απώλειες στα ομόλογα. Το σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί όπως η επιστροφή φόρων σε αγρότες και άλλες επαγγελματικές κατηγορίες. Άλλος τρόπος μπορεί να είναι η σταδιακή αναπλήρωση των «κουρεμένων» ομολόγων με έντοκα γραμμάτια στην αξία αγοράς των τίτλων ή ακόμα και συνδυασμός των δύο μεθόδων

14 Νέες επενδύσεις Για την επίτευξη του ρυθμού ανάπτυξης 3.50% ετησίως σε μια μεσοπρόθεσμη βάση, χρειάζεται να υλοποιηθεί ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα που θα την πυροδοτήσει. Άλλες δυνατότητες ανάπτυξης είτε μέσω νέων δανείων για τόνωση της ζήτησης είτε με προσλήψεις στο Δημόσιο για να δημιουργηθούν νέα εισοδήματα, απλώς δεν υπάρχουν. Το επενδυτικό πρόγραμμα θα είναι και η διαδικασία παραγωγικής συσσώρευσης που έχει ανάγκη η χώρα για να ξαναβρεθεί σε μια δυναμική προόδου και δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης. Το πρώτο ερώτημα είναι πόσες επενδύσεις χρειάζονται για τον σκοπό αυτό; Η έκταση των επενδύσεων θα πρέπει να είναι ανάλογη του ρυθμού ανάπτυξης. Όπως την περίοδο η επενδυτική δραστηριότητα συρρικνώθηκε δραματικά ακολουθώντας την καταβαράθρωση του ρυθμού ανάπτυξης, έτσι και τώρα πρέπει να επανέλθει ταυτόχρονα με την ανάκαμψη της δραστηριότητας. Αυτό σημαίνει ότι οι καθαρές νέες επενδύσεις τα επόμενα χρόνια πρέπει σταδιακά να φτάσουν ένα επίπεδο γύρω στο 10% του ΑΕΠ. Τα ποσά που πρέπει να επενδυθούν μέχρι το 2020 ανέρχονται συνολικά στα 107 δισεκατομμύρια Ευρώ. Το δεύτερο ερώτημα είναι από πού θα βρεθούν αυτά τα κονδύλια και σε ποιους τομείς πρέπει να κατευθυνθούν; Ενδιαφέρουσες μελέτες έχουν γίνει από ειδικευμένους οργανισμούς, οι οποίοι έχουν εντοπίσει τα παραγωγικά πλεονεκτήματα κάθε κλάδου στην Ελλάδα και έχουν εκτιμήσει τις πιθανές επενδυτικές ροές προς αυτούς. Οι τομείς που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον είναι η ενέργεια, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης, οι μεγάλες τουριστικές μονάδες, νέα έργα αερομεταφορών, όπως επίσης και η ανασυγκρότηση των επιχειρήσεων που δοκιμάστηκαν από την κρίση. Σε αυτές τις επενδύσεις προστίθενται τα έργα που θα γίνουν με χρηματοδότηση από τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, καθώς και οι αποκρατικοποιήσεις κρατικής περιουσίας. Συνολικά οι αναμενόμενες επενδύσεις ανέρχονται σε 90 δισεκατομμύρια Ευρώ και απομένουν άλλα 17 δισεκατομμύρια Ευρώ μέχρι το απαιτούμενο ύψος των 107 δισεκατομμυρίων. Το επενδυτικό κενό των 17 δισεκατομμυρίων Ευρώ μπορεί να καλυφθεί με την δημιουργία ενός επιπλέον αναπτυξιακού προγράμματος από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων που θα χρηματοδοτήσει υποδομές, κατάρτιση και νέες επιχειρήσεις για τις χώρες του Νότου και την Ελλάδα. Μόνο έτσι θα γίνει οργανωμένη επανεκκίνηση της οικονομίας, αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις δυνατότητες της χώρας και δημιουργία βιώσιμων θέσεων απασχόλησης για την νέα γενιά. Διαφορετικά, ακόμα και αν η ύφεση υποχωρήσει το επόμενο έτος, το πιο πιθανό η χώρα να διέλθει από μια φάση «άνεργης ανάκαμψης», καθώς οι επιχειρήσεις θα διστάζουν να εκλάβουν τα πρώτα σημάδια ως τερματισμό της αβεβαιότητας και δεν θα κάνουν νέες προσλήψεις. Με βάση τις κατά καιρούς διαβεβαιώσεις των αρχών της ΕΕ, η στήριξη αυτή με ένα ν επενδυτικό πρόγραμμα εξετάζεται ήδη από τις κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών. Η συμμετοχή του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος στην κυβέρνηση της Γερμανίας είναι καθοριστική για μια τέτοια πρωτοβουλία, αφού προεκλογικά αναγνώρισε δημόσια ότι ο ευρωπαϊκός Νότος χρειάζεται ένα νέο Σχέδιο Μάρσαλ για να ξεκολλήσει από την ύφεση και να αρχίσει να δημιουργεί ξανά θέσεις απασχόλησης. Όσο και να ξεθωριάσει μετεκλογικά, η δέσμευση του μπορεί να αποτελέσει ένα σημείο πίεσης από τις κυβερνήσεις των χωρών του Νότου, αξιοποιώντας μάλιστα και την συγκυρία των Ευρωεκλογών που διαφορετικά θα διεξαχθούν μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης δυσπιστίας και αποξένωσης των πολιτών. Μόνο μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο μπορεί να διασφαλιστεί ταυτόχρονα η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και η βιωσιμότητα του χρέους. Διαφορετικά η έλλειψη μιας στιβαρής ανάπτυξης θα συνεχίσει να διογκώνει το χρέος όσα πρωτογενή πλεονάσματα και να επιδιώξει η κυβέρνηση. Η αβεβαιότητα θα αποτρέπει την πραγματοποίηση νέων επενδύσεων και οι μικρές δόσεις ανάκαμψης θα εξατμίζονται χωρίς ουσιαστική ενίσχυση της απασχόλησης. Αργά ή γρήγορα η κρίση θα επανέλθει οξύτερη και θα κάνει την έξοδο από Ευρώ να μοιάζει αναπόφευκτη. Για την ενθάρρυνση των επενδύσεων ανανέωσης κεφαλαίου πρέπει να επιδιωχθεί η χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων με επιτόκια παρόμοια με αυτά που ισχύουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και ένα τέτοιο σχέδιο μπορεί να αναληφθεί επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε συνδυασμό με την ΕΚΤ. Έτσι οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορέσουν να επιβιώσουν και να γίνουν ανταγωνιστικές στην διεθνή αγορά και όχι με τις αλλεπάλληλες μειώσεις μισθών των εργαζομένων, οι οποίες οδήγησαν μεν σε κατάρρευση το οικογενειακό εισόδημα αλλά δεν αναπτέρωσαν καθόλου την ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα με την αναθέρμανση της οικονομίας για την μείωση του χρέους και της ανεργίας, η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα ένα εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων, αποκρατικοποιήσεων και ανταγωνιστικής απελευθέρωσης αγορών και επαγγελμάτων. Και στους τρεις αυτούς τομείς τα αποτελέσματα την τελευταία τριετία ήταν πενιχρά, ακριβώς γιατί αντιμετωπίστηκαν ως απειλητικά προαπαιτούμενα των δόσεων της δανειακής βοήθειας και όχι ως εργαλεία αναδιάρθρωσης της οικονομίας. Με τον τρόπο αυτό έδωσαν όλα τα προσχήματα ακόμα και στα πιο σκανδαλώδη συντεχνιακά προνόμια, να εμφανίζονται ως φλάμπουρα «κατά των ξένων» και να διεκδικούν την διαιώνιση τους με αντιστασιακή ρητορική. Το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων πρέπει να σχεδιαστεί χωρίς ξένη υπαγόρευση για να μην εκλαμβάνεται ως άλλος ένας όρος των Μνημονίων, αλλά και χωρίς χατίρια στις κομματικές και πελατειακές ομάδες που καραδοκούν να ξαναγυρίσουν στις προσφιλείς τακτικές πιέσεων και διανομής προνομίων. Το πρόγραμμα θα αποτελέσει το διαρθρωτικό αντιστήριγμα στο πρωτογενές πλεόνασμα και την βάση επανεδραίωσης της αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας

15

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

εθνικιστικών και εξτρεμιστικών ομάδων οι οποίες αποβλέπουν στην ενίσχυση της παρουσίας τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενόψει δε και των εκλογών την

εθνικιστικών και εξτρεμιστικών ομάδων οι οποίες αποβλέπουν στην ενίσχυση της παρουσίας τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενόψει δε και των εκλογών την Ομιλία Πάνου Καρβούνη Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα στο Συνέδριο του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών και Ερευνών (ΕΚΕΜΕ) και της Trans European Policy Studies

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις Χαιρετισμός του Προέδρου της ΕΕΤ κ. Γιώργου Ζανιά στην εκδήλωση του Ελληνογαλλικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών με θέμα: Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα Πέμπτη, 10.04.2014 Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Επίτροπε, Υπουργοί, αγαπητοί σύνεδροι Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση σας καλωσορίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 17 Ιουνίου 2015 Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 Υποβλήθηκε σήμερα στην Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο η Έκθεση της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει τους Μετόχους της Εταιρείας για τα ακόλουθα ζητήματα:

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει τους Μετόχους της Εταιρείας για τα ακόλουθα ζητήματα: «ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΝΙΚΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Σύμφωνα με το άρθρο 13 10 του κ.ν. 2190/1920 Δυνάμει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Π. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗ - ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωση της

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

100 ημέρες. Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου. Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013

100 ημέρες. Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου. Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013 Συγκρότημα Τράπεζας Κύπρου 100 ημέρες Ανασκόπηση μεταβατικής περιόδου 01 Ιουνίου 10 Σεπτεμβρίου 2013 Σταθεροποίηση, Αναδιάρθρωση και Απορρόφηση πρώην Λαϊκής, Γενική Συνέλευση Μετόχων για εκλογή νέου Διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 1 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 30 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Χριστόφορου Βερβαρδάκη στον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010 Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών Εκδήλωση του KEBE και ΟΠΕΚ με θέμα «Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές για την ανάπτυξη» Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ.

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΟΥΡΗΣ Αντικείμενα αναφοράς Ανασκόπηση της κρίσης και εφαρμογή «μνημονιακών»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

SN 4070/15 1. Euro Summit. Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT. Euro Summit Statement. Θέμα

SN 4070/15 1. Euro Summit. Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT. Euro Summit Statement. Θέμα Euro Summit Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT Θέμα Euro Summit Statement Brussels, 12 July 2015 Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης τονίζει την επιτακτική ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη προς

Διαβάστε περισσότερα

No 22_Φεβρουάριος 2014 Κείμενο Πολιτικής Εσωτερική Υποτίμηση: Προοπτικές, Περιορισμοί και Εναλλακτικές Επιλογές Γιώργος Αργείτης Αν.

No 22_Φεβρουάριος 2014 Κείμενο Πολιτικής Εσωτερική Υποτίμηση: Προοπτικές, Περιορισμοί και Εναλλακτικές Επιλογές Γιώργος Αργείτης Αν. No 22_Φεβρουάριος 2014 Κείμενο Πολιτικής Εσωτερική Υποτίμηση: Προοπτικές, Περιορισμοί και Εναλλακτικές Επιλογές Γιώργος Αργείτης Αν. Καθηγητής, ΕΚΠΑ Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά

«Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά «Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Κ. ΜΙΧΑΛΗ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ «Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Περιεχόμενα Το πλαίσιο της πολιτικής μας Μακροοικονομικό περιβάλλον και προβλέψεις Μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ Του Σάββα Γ. Ρομπόλη Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ 1. Εισαγωγή Οι δυσμενείς και σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ 21-22 ΜΑΡΤΙΟΥ HELLAS PHARM HELEXPO MAROUSSI

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ 21-22 ΜΑΡΤΙΟΥ HELLAS PHARM HELEXPO MAROUSSI Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΥ 21-22 ΜΑΡΤΙΟΥ HELLAS PHARM HELEXPO MAROUSSI Ο ρόλος του φαρμακείου στην διαμόρφωση μιας εθνικής πολιτικής φαρμάκου είναι ιδιαίτερα σημαντικός και πολυδιάστατος.

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας Γεώργιος Αλετράς / ΕΥΔ ΠΑΑ-Μονάδα Α Λακωνία, 3 Μαρτίου 2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του Παρουσίαση «Έκθεσης για την Οικονομία και την Απασχόληση 2013» 16 Δεκεμβρίου 2013, Αίθουσα Εκδηλώσεων ΕΤΚΑ/ΠΕΟ Άνοιγμα Παύλου Καλοσυνάτου, Γενικού Διευθυντή του ΙΝΕΚ- ΠΕΟ Συνάδελφε Γ.Γ. της ΠΕΟ και Πρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 3 Ο ΜΝΗΜΟΝΙΟ

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 3 Ο ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 3 Ο Ευκαιρίες και Προβληματισμοί για Επενδύσεις Γεώργιος Σ. Μαυραγάνης LL.M., Ph.D. (UCL) Δικηγόρος πρώην Υφυπουργός Οικονομικών 1 ΑΕΠ 0,8% το 2014, 0,8% στο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα