ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ."

Transcript

1 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin and Gange, Operating Systems Concepts. Deitel, Deitel and Choffnes, Operating Systems Λειτουργικά Συστήματα, Γ.Α. Παπαδόπουλος, Πανεπιστήμιο Κύπρου Λειτουργικά Συστήματα, Κ. Διαμαντάρας, ΤΕΙΘ Systems Programming in C, A.D. Marshal, University of Cardiff Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εισαγωγή στο μάθημα Ιστορικά στοιχεία Ανασκόπηση διακοπών Βασικές λειτουργίες Κλήσεις συστήματος και φλοιός Θέματα υλοποίησης Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

3 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα Ένα σύγχρονο υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από: Έναν ή περισσότερους επεξεργαστές Κύρια Μνήμη Δίσκους Εκτυπωτές Διάφορες μονάδες εισόδου/εξόδου Διάφορες αποθηκευτικές μονάδες Η διαχείριση όλων αυτών των μερών απαιτεί ένα επίπεδο λογισμικού το Λειτουργικό Σύστημα Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

4 Σύγχρονες Πολυεπίπεδες Μηχανές (1) Διεπαφές λειτουργικού συστήματος: Κατώτερα επίπεδα: Διακοπές, Ρουτίνες Εξυπηρέτησης Διακοπών, Είσοδος /Έξοδος, Διαχείριση Μνήμης, Διαχείριση Επεξεργαστή (γλώσσα μηχανής) Ανώτερα επίπεδα: Κλήσεις Συστήματος, Application Program Interface, User Interface (Assembly, C, Φλοιός, Σενάρια Φλοιού, GUI) 4

5 Σύγχρονες Πολυεπίπεδες Μηχανές (2) Dual Mode: Το λ. σ. εκτελείται σε kernel (supervisor) mode ενώ το υπόλοιπο λογισμικό συστήματος και εφαρμογών εκτελείται σε user (protected) mode. Μόνο το λ.σ. έχει άμεση επικοινωνία με τα κατώτερα επίπεδα, το ανώτερο λογισμικό ουσιαστικά καλεί ειδικές ρουτίνες του λ.σ. για την εξυπηρέτησή του. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

6 Το Λειτουργικό Σύστημα ως Εικονική Μηχανή Το Λειτουργικό Σύστημα αποκρύπτει τη δύσχρηστη διεπαφή με το υλικό (Αρχιτεκτονική Συνόλου Εντολών) και την αντικαθιστά με εύχρηστες Aφαιρέσεις (Διεργασίες, Αρχεία, Εικονική/Ιδεατή Μνήμη, Συσκευές Ε/Ε, Κλήσεις Συστήματος κλπ). Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

7 Το Λειτουργικό Σύστημα ως Διαχειριστής Πόρων Επιτρέπει την συγχρονική (concurrent) ή ταυτόχρονη εκτέλεση πολλών προγραμμάτων Διαχειρίζεται τη CPU, τη μνήμη, τις συσκευές Ε/Ε και τους άλλους πόρους του συστήματος Επιτρέπει πολυπλεξία (διαμοιρασμό) πόρων με δύο τρόπους: Χρονική πολυπλεξία (χρονομερισμός) Χωρική πολυπλεξία (τοποθέτηση σε μνήμη, δίσκο) Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

8 Υλικό Μαθήματος (Βιβλία) * Tanenbaum, Modern Operating Systems. * Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. * Silberschatz, Galvin and Gange, Operating Systems Concepts. Και τα τρία βιβλία είναι διεθνώς πολύ γνωστά, κάνουν συχνές επανεκδόσεις. Επιπλέον υλικό -τρεις βασικές κατηγορίες: * Χρήση Λειτουργικών Συστημάτων (Power Users, πχ UNIX books) * Προγραμματισμός Συστημάτων (API, πχ Unix Programming). * Υλοποίηση Λειτουργικών Συστημάτων (πχ ΜΙΝΙΧ, Linux κλπ)

9 Υλικό Μαθήματος (Διαδίκτυο) * Compus, httlp://compus.uom.gr Εβδομαδιαία παρακολούθηση, ανακοινώσεις, θέματα, σύνδεσμοι. * PdP Lab, Συλλογές διαδικτυακού υλικού, για διάφορα θέματα αρκετά για λειτουργικά συστήματα, προγραμματισμό συστημάτων, Linux και Ελεύθερο-Ανοικτό Λογισμικό. Εδώ συνήθως οδηγούν οι σύνδεσμοι του Compus. * Wikipedia Το λήμμα computer operating system αποτελεί καλή εκκίνηση, όπως και οι σύνδεσμοι σε επιμέρους θέματα της Wikipedia. * Google (πχ το site του Stallings)

10 Σχέδιο Μαθήματος Εβδομάδα Περιγραφή Επισκόπηση Λ.Σ Διεργασίες και Νήματα Δρομολόγηση Διαδιεργασιακή Επικοινωνία Αδιέξοδα Διαχείριση Μνήμης Συστήματα Αρχείων Δίσκοι, Eίσοδος/Έξοδος Eπανάληψη Κεφάλαια

11 Αξιολόγηση Εξετάσεις χωρίς βιβλία και σημειώσεις. Θα χορηγείται μόνο βοηθητικό υλικό (αν αυτό απαιτείται). Οδηγός ύλης και ασκήσεων το βιβλίο 'Modern Operating Systems (Σύγχρονα Λειτουργικά Συστήματα)' του Tanenbaum, με έμφαση στο υλικό των σημειώσεων. Εργαστήρια (μελέτες περίπτωσης): κυρίως Ubuntu Linux Δευτέρα και Παρασκευή 10:00-12:00 εργαστήριο 533 Συνεπής παρακολούθηση και υποβολή ασκήσεων ~ 3 μονάδες

12 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εισαγωγή στο μάθημα Ιστορικά στοιχεία Ανασκόπηση διακοπών Βασικές λειτουργίες Κλήσεις συστήματος και φλοιός Θέματα υλοποίησης Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

13 Ιστορία Λειτουργικών Συστημάτων Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) Prentice-Hall,

14 Προϊστορία Εκτέλεση ενός προγράμματος, μονο-προγραμματισμός: Ένα μοναδικό πρόγραμμα, η εργασία (Job), φόρτωνε τον μεταγλωττιστή και το πρόγραμμα εφαρμογής σε γλώσσα υψηλού επιπέδου στη μνήμη, αποθήκευε τον αντικείμενο κώδικα (object code) και στη συνέχεια το φόρτωνε και το συνέδεε με τις λοιπές ρουτίνες βιβλιοθήκης. Εκτελούσε το παραγόμενο εκτελέσιμο πρόγραμμα το οποίο και είχε πρόσβαση στο σύστημα μόνον αυτό. Όταν το πρόγραμμα τερματιζόταν, τα αποτελέσματα αποθηκευόταν σε μορφή ταινίας ή διάτρητων καρτών και η εργασία ξεκινούσε από την αρχή με άλλο πρόγραμμα εφαρμογής. Η σύνταξη του προγράμματος εφαρμογής και η παραγωγή αποτελεσμάτων γινόταν σε ξεχωριστά συστήματα (διατρητικές, εκτυπωτικές μηχανές). Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) Prentice-Hall,

15 Συστήματα Δέσμης (1) (a) Οι προγραμματιστές φέρνουν τις κάρτες στο (b) Το 1401 διαβάζει δέσμες εργασιών σε ταινία. (c) Ο χειριστής μεταφέρει τη ταινία εισόδου στο (d) Το 7094 εκτελεί τους υπολογισμούς. (e) Ο χειριστής μεταφέρει την ταινία εξόδου στο (f) Το Tanenbaum, 1401 εκτυπώνει αποτελέσματα. Modern Operatingτα Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

16 Συστήματα Δέσμης (2) Δομή μιας τυπικής εργασίας δέσμης (batch). Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

17 Συστήματα Δέσμης (3) Λόγος ανάπτυξης: πολύ ακριβές μηχανές, μείωση του νεκρού χρόνου Κεντρική ιδέα: η χρήση ενός λογισμικού που λέγεται επόπτης (monitor) Ο χρήστης υποβάλλει την εργασία του σε ένα χειριστή ο οποίος τοποθετεί όλες τις εργασίες μαζί σε μια συσκευή εισόδου για να χρησιμοποιηθούν από τον επόπτη. Κάθε πρόγραμμα είναι φτιαγμένο έτσι ώστε όταν ολοκληρώνεται να επιστρέφει στον επόπτη για να φορτωθεί άλλο πρόγραμμα. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) Prentice-Hall,

18 Συστήματα Δέσμης (4) Επόπτης (Monitor) Λογισμικό που ελέγχει τις εργασίες που εκτελούνται Ομαδοποιεί τις εργασίες προς εκτέλεση Όταν μια εργασία τερματιστεί ο έλεγχος μεταφέρεται στον monitor Ο monitor παραμένει στην κεντρική μνήμη και είναι διαθέσιμος Job Control Language (JCL) Γλώσσα σεναρίου (scripting language) που παρέχει οδηγίες στον monitor όπως ποιος compiler θα χρησιμοποιηθεί ποια δεδομένα θα χρησιμοποιηθούν χρήση ειδικών πόρων 18

19 Συστήματα Δέσμης (5) Διεπαφές με κατώτερα επίπεδα : Προστασία: οι εργασίες (τα προγράμματα των χρηστών) που εκτελούνται δεν πρέπει να τροποποιούν την περιοχή μνήμης όπου υπάρχει ο monitor. Χρονo-προγραμματισμός: πρέπει να αποφεύγεται η μονοπώληση του συστήματος από μια μοναδική εργασία (εκτέλεση ενός μόνο προγράμματος), εφαρμογή απλής δρομολόγησης ή χρονοπρογραμματισμού και ομαδοποίησης εργασιών με βάση τα χαρακτηριστικά τους (ελαφρές και βαριές δουλειές, cpu και I/O -bound). Προνομιούχες (privileged) εντολές: εκτελούνται μόνον από το monitor, κυρίως για διαδικασίες Ι/Ο (ταινίες). Διακοπές: μηχανισμός του λ.σ. για παραχώρηση και ανάκτηση του ελέγχου του συστήματος από το monitor και την επικοινωνία με τα κατώτερα επίπεδα. 19

20 Πολυπρογραμματισμός (1) Ένα σύστημα πολυπρογραμματισμού με τρείς εργασίες στη μνήμη. Job ~ Task = Εργασία. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

21 Πολυπρογραμματισμός (2) Λόγος ανάπτυξης : ο επεξεργαστής παραμένει ανενεργός λόγω διαφοράς ταχύτητας με τις συσκευές Ι/Ο 21

22 Πολυπρογραμματισμός (3) Μονοπρογραμματισμός : όταν η εκτελούμενη εργασία διέκοπτε, αναμένοντας να ολοκληρωθεί μια διαδιασία Ι/Ο, η CPU έμενε ανενεργή (σε επιστημονικές εφαρμογές η σπατάλη χρόνου είναι ελάχιστη, διαδικασίες Ι/Ο συμβαίνουν σπάνια, ενώ σε εμπορικές εφαρμογές η σπατάλη είναι 80-90%) Πολυπρογραμματισμός : διαμερισμός της μνήμης σε τμήματα ώστε κάθε εργασία να καταλαμβάνει άλλο τμήμα μνήμης. Όταν μια εργασία περίμενε μια Ι/Ο, κάποια άλλη χρησιμοποιούσε την CPU. Αν μπορούσαν να παραμείνουν στη μνήμη πολλές εργασίες ταυτόχρονα τότε το ποσοστό χρήσης της CPU έφθανε και το 100%. 22

23 Πολυπρογραμματισμός (4) Μεγέθη που χαρακτηρίζουν την απόδοση ενός τέτοιου λ.σ. : * Μέση χρησιμοποίηση (utilisation) των πόρων: % * Ρυθμαπόδοση (throughput): jobs/μονάδα χρόνου Τα πολυπρογραμματιζόμενα συστήματα δέσμης βασίζονται σε επιπλέον διεπαφές με κατώτερα επίπεδα (πέρα από αυτές των συστημάτων δέσμης): * σε διακοπές για Ι/Ο, Direct Memory Access (DMA) * στη διαχείριση μνήμης (προστασία μνήμης, μεταξύ των εργασιών και του λ.σ.) * σε πιο σύνθετους αλγόριθμους δρομολόγησης εργασιών ανάλογα με τα ειδικά χαρακτηριστικά τους (CPU, I/O bound) αλλά και περιορισμούς βέλτιστης χρήσης πόρων. 23

24 Πολυπρογραμματισμός Παράδειγμα (1) 24

25 Πολυπρογραμματισμός Παράδειγμα (2.1) 25

26 Πολυπρογραμματισμός Παράδειγμα (2.2) 26

27 Χρονομερισμός (time-sharing) Πολυπρογραμματισμός Χρηστών με απόκριση σε 'πραγματικό' Χρόνο Προέκυψαν από τις διαμαρτυρίες όσων περίμεναν ώρες ή ημέρες για να πάρουν αποτελέσματα από τα πολυπρογραμματιζόμενα μαζικά συστήματα. Βασικά κριτήρια ο Χρόνος Απόκρισης (Response Time) και ο Χρόνος Ολοκλήρωσης (Turnaroud Time) Κάθε χρήστης συνδέεται μέσω τερματικού και η CPU εξυπηρετεί εκ περιτροπής κάθε πρόγραμμα χρήστη με ένα σύντομο καταιγισμό (burst) ή ένα κβάντο (quantum) υπολογισμού (χρονοδιακοπή timeout). Ο ΗΥ προσφέρει μια διαλογική εξυπηρέτηση με την τεχνική του χρονομερισμού. Έμφαση στις σύντομες διαλογικές εργασίες. 27

28 Πολυπρογραμματισμός και Χρονομερισμός 28

29 Unix Multics (αρχές '70): το πρώτο λ.σ. που έθεσε τα περισσότερα χαρακτηριστικά των σύγχρονων λ.σ. Μπροστά από την εποχή του. Unix και C (τέλη του '70): ελαφρύ και αποδοτικό υποσύνολο του Mulltics για mini-υπολογιστές PDP. To πρώτο σχετικά portable (φορητό) και open (ανοικτό) λ.σ. Unix BSD - Berkeley Software Distribution, ανοικτό. Unix System V ATT, κλειστό. Πολλά παρακλάδια και ανταγωνιστές, διαφορετικό λειτουργικό για κάθε οικογένεια υπολογιστών. Ο ανταγωνισμός οδήγησε σε πολλές ανομοιογένειες. Τελική λύση: POSIX standard, ανοικτό πρότυπο. Προτυποποίηση υπηρεσιών λ..σ. Με τη μορφή system calls (κλήσεων συστήματος), δηλ. αιτήσεων για λήψη υπηρεσίας από το λ.σ. Καθορίζεται η ονομασία, οι παράμετροι εισόδου, οι τιμές επιστροφής (syntax) και οι όλες οι αλλαγές που επέρχονται στο σύστημα (semantics). Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

30 MS-DOS CP/M, DR-DOS, MS-DOS: λ.σ. Βασισμένα στο Unix αλλά πολύ μικρά ώστε να χωρούν σε μια εύκαμπτη δισκέτα (λιγότερο από 500 Κbytes, λίγες χιλιάδες γραμμές): single-user, single-tasking, ελάχιστη προστασία, εικονική μνήμη..περιορισμένη υποστήριξη κατωτέρων επιπέδων λόγω απλών επεξεργαστών. Μέσα '80: H ΙΒΜ υιοθετεί το MS-DOS στα ανοικτής αρχιτεκτονικής PC's της. Επικράτηση του MS-DOS. Ταχύτατη ανάπτυξη επεξεργαστών και λ.σ. μαζί με τις εφαρμογές των PC's. 'Εμφαση στη φιλικότητα προς το χρήστη. User friendly interface: διεπαφή φιλική προς το χρήστη (όχι commandline). Αρχικά στις εφαρμογές, ακόμη και με απλά γραφικά. Έμφαση στο τελικό χρήστη. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

31 Windows Xerox PARC (Χ-Windows): ποντίκι, εικονίδια, menu, point-and-click, drug-and-drop (X-window system). Apple Macintosh: πρώτο παραθυρικό GUI (Graphical User Interface) σε PC. MS-Windows: μετά από δικαστική διαμάχη...αρχικά οχι καλά αλλά φθηνά και ανοικτότερα της Apple...Σταδιακά ή Γραφική Διεπαφή Χρήστη (GUI) υποκαθιστά το command-line για τον τελικό χρήστη. Στο Linux ο διαχωρισμός GUI-shell είναι εμφανής, στα MS-Windοws ή στο MacOS όχι. Σταδιακά η γραμμη εντολών αποκρύπτεται τελείως. Ακόμη και τα παραδοσιακά Windows τείνουν να αντικατασταθούν από web-based GUI's. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

32 Linux ή MS-Windows ή..? Τέλη '90: Ισχυρά PC's, πολύ ισχυρότερα από τα minis του Unix! Windows NT και μετά: Βασισμένο στο VMS. Oυσιαστικά διαφορετικό από το MS-DOS. Προς Multi-user, Multi-tasking, τοπικά δίκτυα. +: Desktop, εγκατεστημένη βάση. -: κλειστό, δυσκίνητο (backward..) Linux, FreeBSD, Minix, Solaris, MacOS: ανοικτά λ.σ. για PC's. GUI's: Χ-Windows και Gnome, KDE, Xfce.. +: Server, δίκτυο, ανοικτό λογισμικό. -: τελικοί χρήστες, φιλικότητα. Δίκτυα, Διαδίκτυο, Web: επικοινωνία (επικράτηση TCP/IP, HTTP), διαμοιρασμός, πρόσβαση, ασφάλεια. δια-λειτουργικότητα. Σταδιακή σύγκλιση: τα MS-Windows ωριμάζουν, το Linux γίνεται φιλικό. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

33 Προοπτικές: Android και Cloud Αναγκαστική σύγκλιση λόγω διαλειτουργικότητας σε επίπεδο Διαδικτύου: Web-based GUI/OS, Εφαρμογές και Υπηρεσίες Ιστού. * Διαχείριση συστημάτων πολλών επεξεργαστών (multicore) * Κινητοί και Αφανείς υπολογισμοί, Ενσωματωμένα συστήματα * Κατανεμημένα Συστήματα, Ενδιάμεσο Λογισμικό (Middleware) * Δικτυοκεντρικές υπηρεσίες, Web Services, Webtops, WebOS. * Virtualization, Clouds, Grids : * Λ.Σ. Κινητών, Tablets, Smart Phones (πχ Android) * Webtops, WebOS (πχ eyeos) * Clouds (πχ Amazon EC, ~okeanos) Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

34 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εισαγωγή στο μάθημα Ιστορικά στοιχεία Ανασκόπηση διακοπών Βασικές λειτουργίες Κλήσεις συστήματος και φλοιός Θέματα υλοποίησης Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

35 Dual Mode (1) Ένα supervisor mode bit προστίθεται στο καταχωρητή Processor Status Word (PSW) για να δείχνει την τρέχουσα κατάσταση, πχ: supervisor/kernel (0) ή user (1) mode. Όταν συμβεί μια διακοπή το υλικό μεταπίπτει σε supervisor/kernrl mode. Interrupt/fault supervisor user set user mode Οι Προνομιούχες εντολές (Privileged instructions) μπορούν να προκύψουν μόνον σε supervisor/kernel mode. 35

36 Dual Mode (2) 0 To supervisor mode bit δείχνει αν η CPU εκτελεί πρόγραμμα χρήστη (user mode) ή βρίσκεται σε κατάσταση πυρήνα (kernel mode). Ορισμένες εντολές ή προσπελάσεις σε δεδομένα είναι δυνατές μόνον όταν η CPU λειτουργεί σε kernel mode. CPU OS code OS data Program A data Data Mode bit PSW R0 x Rn PC Program B Data x registers code library 2n main memory 36

37 Ανάκληση-εκτέλεση με διακοπές Η Ρουτίνα Εξυπηρέτησης Διακοπών (Interrupt Service Routine) λειτουργεί σε kernel mode ώστε μόνο ο πυρήνας μπορεί να ελέγχει το PSW και τα Interrupt Masks. Ανάλογα με το τύπο της διακοπής η κατάσταση (mode) παραμένει σε kernel ή επιστρέφει σε user mode. 37

38 Κατηγορίες διακοπών Υπάρχουν τρεις κύριες κατηγορίες διακοπών που προξενούν τη διακοπή της κανονικής εκτέλεσης του προγράμματος. External interrupts (εξωτερικές) Internal interrupts (εσωτερικές) Software interrupts (λογισμικού) 38

39 Εξωτερικές διακοπές Προέρχονται από συσκευές Ι/Ο, συσκευές χρονισμού, από κυκλώματα που παρακολουθούν την τροφοδοσία του ηλεκτρικού ρεύματος και γενικά από οποιαδήποτε εξωτερική πηγή. Παραδείγματα δημιουργίας εξωτερικών διακοπών: * συσκευές Ι/Ο που απαιτούν μεταβίβαση δεδομένων, * συσκευές Ι/Ο που ολοκληρώνουν τη μεταφορά δεδομένων * σφάλμα τροφοδοσίας * διακοπές χρονισμού, υπέρβασης χρονικού ορίου προγραμμάτων (χρονοδιακοπή, timeout) 39

40 Εσωτερικές διακοπές Προέρχονται από εσφαλμένη χρήση εντολών και δεδομένων. Ονομάζονται επίσης παγιδεύσεις (traps). Παραδείγματα εσωτερικών διακοπών : * υπερχείλιση καταχωρητών * υπερχείλιση στοίβας * προσπάθεια διαίρεσης με το μηδέν * σφάλμα προστασίας * λανθασμένος κωδικός εντολής Αυτές οι συνθήκες σφάλματος προκαλούν συνήθως το πρόωρο τερματισμό της εκτέλεσης ενός προγράμματος. Το πρόγραμμα εξυπηρέτησης που επεξεργάζεται τις εσωτερικές διακοπές καθορίζει τη διορθωτική ενέργεια που πρέπει να γίνει. 40

41 Σύγκριση εσωτερικών και εξωτερικών διακοπών Οι εσωτερικές διακοπές ξεκινούν από κάποια ασυνήθιστη κατάσταση που προκαλείται από ένα πρόγραμμα παρά από κάποιο εξωτερικό γεγονός. Οι εσωτερικές διακοπές είναι σύγχρονες με το πρόγραμμα ενώ οι εξωτερικές είναι ασύγχρονες. Αν το πρόγραμμα εκτελεστεί ξανά, οι εσωτερικές διακοπές θα συμβούν στο ίδιο σημείο κάθε φορά. Οι εξωτερικές διακοπές εξαρτώνται από εξωτερικές συνθήκες που είναι ανεξάρτητες από το πρόγραμμα που εκτελείται κάθε φορά. Οι εσωτερικές διακοπές και οι εξωτερικές διακοπές ξεκινούν από σήματα που προέρχονται από το υλικό ή την CPU. 41

42 Διακοπές λογισμικού Μια διακοπή λογισμικού ξεκινά από την εκτέλεση μιας εντολής που συμπεριφέρεται περισσότερο ως διακοπή παρά σαν μια κλήση διαδικασίας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από έναν προγραμματιστή για να ξεκινήσει μια διαδικασία διακοπής σε οποιοδήποτε σημείο του προγράμματος. Η πιο συνήθης χρήση των διακοπών λογισμικού σχετίζεται με την κλήση μιας εντολής επόπτη (supervisor call instruction). Αυτή η εντολή παρέχει τον τρόπο για τη μετάβαση της CPU από τη κατάσταση χρήστη (user mode) σε κατάσταση επόπτη (kernel/supervisor mode). Όταν ένα πρόγραμμα χρήστη χρειαστεί μια λειτουργία του λ.σ που απαιτεί το σύστημα να περιέλθει σε kernrl/supervisor mode, το πρόγραμμα χρήστη καλεί μια εντολή επόπτη. Αυτό συνήθως γίνεται έμμεσα, μέσω κλήσης συστήματος (system call). Όλες οι κλήσεις συστήματος δεν προκαλούν απαραίτητα διακοπή λογισμικού. Μπορεί να υλοποιηθούν και σε user mode. Η εντολή επόπτη προκαλεί μια διακοπή λογισμικού που αποθηκεύει την τρέχουσα κατάσταση της CPU και εισάγει σε μια νέα κατάσταση την CPU που ανήκει στην κατάσταση επόπτη. 42

43 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εισαγωγή στο μάθημα Ιστορικά στοιχεία Ανασκόπηση διακοπών Βασικές λειτουργίες Κλήσεις συστήματος και φλοιός Θέματα υλοποίησης Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

44 Βασικές Λειτουργίες Οι λειτουργίες που ακολουθούν αποτελούν τα βασικά συστατικά (components) ενός λ.σ. και τα κεντρικά θέματα των ενοτήτων που θα ακολουθήσουν. Είναι οι βασικές λογικές αφαιρέσεις που αποκρύπτουν τα κατώτερα επίπεδα από τις εφαρμογές και το χρήστη. Διαχείριση Διεργασιών Διαχείριση Μνήμης Διαχείριση Αρχείων Διαχείριση Ε/Ε Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

45 Διαχείριση διεργασιών Μια διεργασία είναι η λογική αφαίρεση ενός προγράμματος που εκτελείται (στιγμιότυπο, instance) μαζί με τα δεδομένα του. Μια διεργασία για να εκτελεστεί απαιτεί συγκεκριμένους πόρους, όπως CPU, μνήμη, αρχεία, συσκευές Ε/Ε. Το λ.σ. είναι υπεύθυνο για: Δημιουργία και τερματισμό διεργασιών Αναστολή και επανεκτέλεση διεργασιών Δρομολόγηση ή χρονο-προγραμματισμό διεργασιών Παροχή μηχανισμών: Συγχρονισμού διεργασιών Επικοινωνίας διεργασιών Επίλυσης προβλημάτων ανταγωνισμού και αδιεξόδων 22 September 2008

46 Διαχείριση μνήμης (1) Το λ.σ. είναι υπεύθυνο για : Να αποφασίσει σε ποιό τμήμα της κύριας μνήμης θα φορτωθεί η κάθε διεργασία, αν υπάρχει ελεύθερος χώρος. Να δεσμεύει και αποδεσμεύει το χώρο της κύριας μνήμης. Να κρατά λογαριασμό ποιά τμήματα της κύριας μνήμης είναι σε χρήση και από ποιά διεργασία. Nα διασφαλίζει την προστασία των τμημάτων κύριας μνήμης που χρησιμοποιεί κάθε διεργασία και το λ.σ. Ο χώρος διευθύνσεων μιας διεργασίας είναι μια λογική αφαίρεση 46 των τμημάτων μνήμης που χρησιμοποιεί.

47 Διαχείριση μνήμης (2) Λογικά Τμήματα (Segments): O χώρος διευθύνσεων κάθε διεργασίας χωρίζεται σε λογικά τμήματα (κώδικας, δεδομένα, στοίβα κλήσεων, heap). Επανατοποθέτηση (Relocation): Ο χώρος διευθύνσεων της διεργασίας έχει 'λογικές' διευθύνσεις που παραμένουν ίδιες όταν αλλάζουν οι 'φυσικές' διευθύνσεις λόγω δρομολόγησης. Εικονική/Ιδεατή Μνήμη (Virtual Memory): O χώρος διευθύνσεων της διεργασίας έχει 'λογικές' διευθύνσεις που μπορεί να ξεπερνούν σε μέγεθος τις 'φυσικές' διευθύνσεις. Ο προστατευμένος, επανατοποθετήσιμος, λογικά χωρισμένος σε τμήματα, χώρος διευθύνσεων μιας διεργασίας αποτελεί μια λογική αφαίρεση της κύριας μνήμης, την οποία παρέχει το λ.σ. προς τα ανώτερα επίπεδα. 47

48 Διαχείριση αρχείων Ένα αρχείο είναι μια λογική αφαίρεση της φυσικής οργάνωσης της πληροφορίας στη δευτερεύουσα μνήμη και σε συσκευές Ε/Ε. Επίσης αποτελεί απλή δομή δεδομένων στη κύρια μνήμη, δηλαδή μια ακολουθία (ροή, stream) από bytes που μπορεί να διαβαστεί σε ομάδες (blocks, records, fields, characters). Το λ.σ. είναι υπεύθυνο για: Δημιουργία, διαγραφή, αντιγραφή, μετονομασία, μετακίνηση, σύνεση αρχείων. Δημιουργία, διαγραφή, και διαχείριση καταλόγων. Απεικόνιση / επικοινωνία δεδομένων αρχείων μεταξύ κύριας και δευτερεύουσας μνήμης. Φόρτωμα/σώσιμο αρχείων πρός/από τη κύρια μνήμη. 22 September 2008

49 Διαχείριση Ε/Ε Το λ.σ. είναι υπεύθυνο για: Απεικόνιση συσκευών Ε/Ε στη μνήμη (I/O buffer) Επικοινωνία δεδομένων από/πρός τη συσκευή Ε/Ε Παροχή ενός συνόλου γενικευμένων διεπαφών ή οδηγών Ε/Ε (λογική αφαίρεση συσκευών E/E, πχ συσκευές χαρακτήρων και συσκευές block) Παροχή ή τη δυνατότητα ενσωμάτωσης/ενημέρωσης νέων/ εξειδικευμένων οδηγών/συσκευών Ε/Ε 22 September 2008

50 Η Ε/E ως αφαίρεση Συσκευή Ε/Ε = ειδικό αρχείο, ανάλογα με το τύπο της συσκευής Αρχείο χαρακτήρων: πληκτρολόγιο, οθόνη, εκτυπωτής, ποντίκι κλπ Αρχείο δυαδικό (block): δίσκοι, CD, DVD. Εγκατάσταση = αναγνώριση ελεγκτή, οδηγού Προσάρτηση = σύνδεση στο σύστημα αρχείων Λειτουργία = ανάγνωση, εγγραφή σε ειδικό αρχείο Περιορισμός της διεπαφής με τα κατώτερα επίπεδα στην εγκατάσταση. 50

51 Διαχείριση E/E και αρχεία Το λ.σ. είναι υπεύθυνο για: Διαμόρφωση, οργάνωση χώρου και διαχείριση των δίσκων Εκχώρηση χώρου σε αρχεία και τήρηση σχετικού μητρώου Συντονισμό και χρονο-δρομολόγηση προσπελάσεων (αναγνώσεων / εγγραφών) στο δίσκο. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall,

52 Ασφάλεια και προστασία Το λ.σ. Παρέχει ασφάλεια μέσω μηχανισμών προστασίας που ελέγχουν τα δικαιώματα / άδειες προσπέλασης των διεργασιών και των χρηστών στους πόρους του συστήματος, δηλαδή στη CPU, στη κύρια μνήμη, στη δευτερεύουσα μνήμη και στις συσκευές Ε/Ε. Ο μηχανισμός προστασίας του λ.σ. καθορίζει και ελέγχει: Τις προνομιούχες λειτουργίες / εντολές στη CPU (dual mode). Το χώρο διευθύνσεων κάθε διεργασίας στη κύρια (και ιδεατή) μνήμη. Τις άδειες προσπέλασης διεργασιών και αρχείων. Τα δικαιώματα προσπέλασης χρηστών και διεργασιών. 22 September 2008

53 Μερικές ακόμη υπηρεσίες Περιβάλλον εκτέλεσης (Run Time Environment). Φόρτωση και εκτέλεση προγραμμάτων χρηστών και άλλων εφαρμογών. Επαναφορά σε περίπτωση σφάλματος. Έλεγχοι σφαλμάτων σε όλες τις λειτουργίες. Καταγραφές (Logging) διαφόρων λειτουργιών. Δικτύωση (Networking) Βασικές υπηρεσίες για σύνδεση με άλλα υπολογιστικά συστήματα μέσω δικτύου (πρωτόκολλο TCP/IP). 22 September 2008

54 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εισαγωγή στο μάθημα Ιστορικά στοιχεία Ανασκόπηση διακοπών Βασικές λειτουργίες Κλήσεις συστήματος και φλοιός Θέματα υλοποίησης Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

55 Κλήσεις συστήματος (1) Η διεπαφή μεταξύ του λ.σ. και των ανωτέρων επιπέδων ορίζεται μέσω ενός συνόλου εκτεταμένων εντολών (extended instructions) που παρέχει το λ.σ. Αυτές οι εκτεταμένες εντολές είναι περισσότερο γνωστές ως κλήσεις συστήματος (system calls). Γράφονται γενικά σε γλώσσα C ή assembly. Περιλαμβάνονται σε βιβλιοθήκες που παρέχουν διεπαφή με γλώσσες υψηλού επιπέδου, συνήθως C. Υπάρχουν τρεις γενικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη μεταβίβαση παραμέτρων στις κλήσεις συστήματος: Μεταβίβαση παραμέτρων σε καταχωρητές. Αποθήκευση των παραμέτρων σε περιοχή της μνήμης. Αποθήκευση των παραμέτρων στη στοίβα κλήσεων. 55

56 Κλήσεις συστήματος (2) Τα προγράμματα του χρήστη επικοινωνούν με το λ.σ. και αιτούνται εξυπηρέτηση εκτελώντας κλήσεις συστήματος. Σε κάθε κλήση συστήματος αντιστοιχεί μια καθορισμένη γνωστή διαδικασία την οποία μπορούν να καλέσουν τα προγράμματα του χρήστη (καλά ορισμένο API, πχ POSIX ή Windows API). Η διαδικασία αυτή τοποθετεί τις παραμέτρους κλήσης συστήματος σε μια επιλεγμένη περιοχή και στη συνέχεια εκπέμπει μια εντολή software interrupt ή trap (κλήση διαδικασίας σε kernel / supervisor mode) για να ξεκινήσει το λ.σ. Μόλις το λ.σ. αναλάβει τον έλεγχο, μετά από τo software interrupt ή trap εξετάζει αν οι παράμετροι είναι αποδεκτές, και αν είναι εκτελεί την εργασία. 56

57 Κλήσεις συστήματος (3) Όταν η εργασία τελειώσει, το λ.σ. τοποθετεί έναν κωδικό κατάστασης (status code) σε έναν καταχωρητή, ειδοποιώντας για την επιτυχή ή ανεπιτυχή εκτέλεση και εκτελεί μια εντολή επιστροφής από διακοπή (return from interrupt / trap), για να επιστρέψει τον έλεγχο στη διαδικασία βιβλιοθήκης που προκάλεσε τη κλήση συστήματος. Στη συνέχεια η διαδικασία βιβλιοθήκης επιστρέφει στο πρόγραμμα που την κάλεσε, επιστρέφοντας τον κωδικό κατάστασης σαν τιμή επιστροφής (return value) μιας συνάρτησης. Ο αριθμός και ο τύπος των κλήσεων συστήματος διαφέρει στα διάφορα λ.σ. 57

58 Κλήσεις συστήματος (4) Πέρασμα παραμέτρων μέσω καταχωρητή δείκτη σε πίνακα. 22 September 2008

59 Κλήσεις συστήματος (5) Τα 11 βήματα για την εκτέλεση της κλήσης συστήματος count = read(fd, buffer, nbytes). Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

60 Οι κλήσεις συστήματος ως αφαίρεση Οι κλήσεις συστήματος επιτρέπουν την διαχείριση διαφορετικών κατωτέρων επιπέδων (διαφορετικού υλικού) χωρίς την αλλαγή της διεπαφής των ανωτέρων επιπέδων. Τα ανώτερα επίπεδα 'βλέπουν' ουσιαστικά το υλικό μέσω των κλήσεων συστήματος (του ΑPI) του λ.σ. χωρίς να ενδιαφέρονται για το υλικό καθ' αυτό. Η υλοποίηση ενός λ.σ. είναι για τα ανώτερα επίπεδα υλοποίηση κλήσεων συστήματος. Μια εφαρμογή λέμε οτι 'τρέχει' σε ένα λ.σ. όταν περιλαμβάνει τις κατάλληλες κλήσεις συστήματος. 60

61 Κλήσεις Συστήματος για Διαχείριση Διεργασιών Κλήσεις συστήματος POSIX για διαχείριση διεργασιών. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

62 Κλήσεις Συστήματος για Διαχείριση Αρχείων (1) Κλήσεις συστήματος POSIX για διαχείριση αρχείων. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

63 Κλήσεις Συστήματος για Διαχείριση Αρχείων (2) Κλήσεις συστήματος POSIX για διαχείριση αρχείων. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

64 Μερικές 'αλλες Κλήσεις Συστήματος Μερικές ακόμη κλήσεις συστήματος POSIX. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

65 Win32 API και POSIX Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

66 Win32 Application Programming Interface Το Win32 API επιτρέπει την ανάπτυξη εφαρμογών για διαφορετικές εκδόσεις των Windows 66

67 Πού είναι οι κλήσεις συστήματος; Χρήση γλώσσας C 'Μικρή', μεταφερτή (portable) γλώσσα, ανεξάρτητος (system independent) μεταγλωττιστής, πολλές Βιβλιοθήκες (system dependent) Βιβλιοθήκες C: Header (include) files και Object (lib) files Πρότυπες βιβλιοθήκες: ISO Standard και ISO POSIX ή Win32, Win64 API (για Windows) Μεταγλώττιση πολλών αρχείων (Separate compilation) Make (Build): ενημέρωση μόνο των αρχείων που έχουν τροποποιηθεί από τη προηγούμενη μεταγλώττιση Εξαρτήσεις (Dependencies): ποιά αρχεία εξαρτώνται από ποιά κατά τη μεταγλώττιση. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

68 Διαδικασία μεταγλώττισης στη C Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

69 Τυπική χρήση C σε Linux /usr/bin/gcc: εκτελέσιμο GNU C (gcc) /usr/include: header files /usr/lib: library object files $ gcc prog.c $./a.out #include <stdio.h> #include <stdlib.h> int main (int argc, char **argv, char **envp) {... } Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

70 Πρότυπες Βιβλιοθήκες C ISO C library header files <assert.h> <complex.h> <stddef.h> <ctype.h> <stdio.h> <errno.h> <stdlib.h> <fenv.h> <string.h> <float.h> <tgmath.h> <inttypes.h> <time.h> <limits.h> <wchar.h> <locale.h> <wctype.h> <math.h> <setjmp.h> <signal.h> <stdarg.h> <stdbool.h> <stdint.h> C POSIX library header files <cpio.h> <dirent.h> Allows the opening and listing of directories. <fcntl.h> File opening, locking and other operations. <grp.h> User group information and control. <pwd.h> passwd (user information) access and control. <sys/ipc.h> Inter-process communication (IPC). <sys/msg.h> POSIX message queues. <sys/sem.h> POSIX semaphores. <sys/stat.h> File information (stat et al). <sys/time.h> Time and date functions and structures. <sys/types.h> Various data types used elsewhere. <sys/utsname.h> uname and related structures. <sys/wait.h> Status of terminated child processes (see wait) <tar.h> <termios.h> Allows terminal I/O interfaces. <unistd.h> Various essential POSIX functions and constants. <utime.h> inode access and modification times. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

71 Παράδειγμα κλήσεων συστήματος #include <stdio.h> #include <stdlib.h> #include <unistd.h> main() { int pid, status; printf("forking process\n"); pid = fork(); wait(&status); printf("the process id is %d \n", getpid()); printf("value of pid is %d\n", pid); if (pid == 0) printf("i am the child, status is %d\n", status); else printf("i am the parent, status is %d\n", status); execl("/bin/ls","/bin/ls"," l", NULL); printf("this line is not printed\n"); }

72 Φλοιός ή Κέλυφος (1) Οι κλήσεις συστήματος χρησιμοποιούνται όχι μόνο από τις διάφορές εφαρμογές αλλά και από τον απλό χρήστη στη καθημερινή του επαφή με. το λ.σ. Η επικοινωνία χρήστη - λ.σ. επιτυγχάνεται μέσω δύο ειδικών προγραμμάτων συστήματος: Ο φλοιός ή κέλυφος (shell) ή διερμηνευτής εντολών (commnad interpreter) είναι ένα πρόγραμμα που επεξεργάζεται τη γραμμή εντολών (command line). Οι εντολές έχουν ευθεία σχέση με κλήσεις συστήματος. Στα σύγχρονα desktop λ.σ. η γραφική διεπαφή χρήστη (GUI) αποκρύπτει συνήθως το φλοιό αντικαθιστώντας τη πληκτρολόγηση εντολών με point-and-click σε εικονίδια και menus. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

73 Φλοιός ή Κέλυφος (2) Διαλογικός φλοιός: επικοινωνία μέσω τερματικού. Μη-διαλογικός φλοιός: επικοινωνία μέσω άλλης διεργασίας (πχ μέσω GUI ή μέσω δικτύου) Φλοιός δέσμης: εκτέλεση δέσμης (batch) ή σεναρίου (script) εντολών χωρίς απαραίτητα τη σύνδεση χρήστη (πχ backup). Ο διαλογικός φλοιός παρέχει μια προτροπή (prompt) και αναμένει εντολές που ενεργοποιούνται με Enter. Πχ $ date <enter> $ ls l > mydir <enter> $ ls a grep bash <enter> $ sort <file1 >file2 <enter> $ cat file1 file2 file3 sort > /dev/lp <enter>

74 Φλοιός ή Κέλυφος (3) Κάθε γραμμή εντολής (command line) περιέχει ονόματα εντολών, επιλογές (options), ορίσματα (arguments), τελεστές και άλλες δεσμευμένες λέξεις του.φλoιού. Περιβάλλον (environment) του φλοιού λέγεται μια λίστα από μεταβλητές που ορίζουν τις συνθήκες εκτέλεσης του φλοιού, πχ κωδικός χρήστη, κατάλογος εργασίας, ονόματα διαδρομής εντολών, τύπος τερματικού κλπ. Κάθε γραμμή εντολής δημιουργεί μια ή περισσότερες διεργασίες που επικοινωνούν με αρχεία, συσκευές και μεταξύ τους (μέσω του λ.σ.) για την εκτέλεση των εντολών. Η εκτέλεση μιας εντολής ή ενός σεναρίου μπορεί να γίνει στο προσκήνιο (foreground) ή στο παρασκήνιο (background) ή να χρονοπρογραμματεί (για μη-διαλογικές εντολές). $ gedit & $ Ο φλοιός δημιουργεί τη διεργασία gedit αλλά δεν τη περιμένει να τερματιστεί. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

75 Φλοιός ή Κέλυφος (4) Μια ή περισσότερες γραμμές εντολών μπορούν να ομαδοποιηθούν σε ένα αρχείο κειμένου που ονομάζεται αρχείο δέσμης (batch file) ή σενάριο (script). Αυτό μπορεί να εκτελεστεί ως σύνολο, με απλή κληση του ονόματός του. Ο. φλοιός έχει δική του 'γλώσσα' που επιτρέπει σύνθεση εντολών. Έτσι γίνεται μεγάλο μέρος της δουλειάς του προγραμματισμού συστημάτων. #!/bin/bash # This script can clean up files that end up in *.old. USAGE="Usage: $0 dir1 dir2 dir3... dirn" if [ "$#" == "0" ]; then echo "$USAGE" exit 1 fi while (( "$#" )); do if [[ "$(ls $1)" == "" ]]; then echo "Empty directory $1, nothing to be done." else find $1 type f a name '*.old' exec rm i {} \; fi shift done Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

76 #include <stdio.h> #include <unistd.h> Απλός Φλοιός int main(void) { char command[80]; int pid, status; for(;;) { printf("my_shell: "); if(fgets(command, sizeof(command), stdin) == NULL) { printf("\n"); return 0; } command[strlen(command) 1] = '\0'; if((pid = fork()) == 0) execlp(command, command, 0); while(wait(&status)!= pid) continue; printf("\n"); } }

77 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εισαγωγή στο μάθημα Ιστορικά στοιχεία Ανασκόπηση διακοπών Βασικές λειτουργίες Κλήσεις συστήματος και φλοιός Θέματα υλοποίησης Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

78 Τύποι Λ.Σ. με βάση τις απαιτήσεις ΛΣ mainframes ΛΣ διακομιστών ΛΣ προσωπικών υπολογιστών ΛΣ παράλληλων συστημάτων ΛΣ κατανεμημένων συστημάτων ΛΣ συστημάτων πραγματικού χρόνου ΛΣ παιχνιδιών και πολυμέσων ΛΣ κινητών, PDAs... ΛΣ ενσωματωμένων συστημάτων ΛΣ μικροελεγκτών ΛΣ συστημάτων αισθητήρων ΛΣ έξυπνων καρτών Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

79 Δομή Λ.Σ. με βάση την αρχιτεκτονική Μονολιθικά συστήματα Πολυεπίπεδα συστήματα Συστήματα Μικροπυρήνα Συστήματα Πελάτη Διακομιστή Κατανεμημένα συστήματα Παράλληλα συστήματα Εικονικές μηχανές Πολυμεσικά συστήματα 79

80 Μονολιθικά Συστήματα (1) Ένα κύριο πρόγραμμα καλεί την ρουτίνα εξυπηρέτησης που απαιτείται. Οι κλήσεις συστήματος εκτελούνται μέσω ενός συνόλου ρουτινών εξυπηρέτησης. Ένα σύνολο βοηθητικών ρουτινών υποστηρίζουν τις ρουτίνες εξυπηρέτησης. Πρόκειται για μια συλλογή από διαδικασίες, κάθε μια από τις οποίες μπορεί να καλέσει οποιαδήποτε άλλη, όταν τη χρειαστεί. Κάθε διαδικασία είναι ορατή σε οποιαδήποτε άλλη. Η επικοινωνία μεταξύ των διαδικασιών γίνεται με πέρασμα παραμέτρων (ορισμάτων). Παραδείγματα μονολιθικών λ.σ : OS/360, VMS, Linux Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

81 Μονολιθικά Συστήματα (2) Το πρόγραμμα του χρήστη δημιουργεί μια κλήση συστήματος που προκαλεί μια διακοπή λογισμικού (trap), μια ειδική εντολή η κλήση πυρήνα kernel call. Το λ.σ. (main procedure) προσδιορίζει τον αριθμό εξυπηρέτησης (παράμετρο) που ζητήθηκε. Το λ.σ. εντοπίζει και καλεί τη διαδικασία εξυπηρέτησης (service routine). Aυτή μπορεί να καλέσει με τη σειρά της βοηθητικές ρουτίνες (utility routines). Ο έλεγχος επιστρέφεται στο πρόγραμμα του χρήστη μετά την ολοκλήρωση της κλήσης συστήματος. 81

82 Μονολιθικά Συστήματα (3) Απλή δομή μονολιθικού λ.σ. 82

83 Συστατικά τυπικού πυρήνα (kernel) Δρομολογητής διεργασιών (process scheduler) Διαχειριστής μνήμης (memory manager) Διαχειριστής συσκευών Ε/Ε (I/O manager) Διαχειριστής διαδιεργασιακής επικοινωνίας (interprocessor communication (IPC) manager) Διαχειριστής συστήματος αρχείων (file system manager) 83

84 Πολυεπίπεδα Συστήματα (1) Η πολυεπίπεδη (στρωματοποιημένη) αρχιτεκτονική προσπαθεί να βελτιώσει το σχεδιασμό των μονολιθικών πυρήνων ομαδοποιώντας συστατικά που υλοποιούν παρόμοιες λειτουργίες σε επίπεδα (στρώματα). Κάθε επίπεδο επικοινωνεί μόνον με τα γειτονικά του (επάνω και κάτω). Οι αιτήσεις των διεργασιών διαπερνούν αρκετά επίπεδα πριν ολοκληρωθούν. Η ρυθμοαπόδοση (throughput) μπορεί να είναι μικρότερη από τα μονολιθικά λ.σ. Απαιτούνται επιπλέον μέθοδοι για τη μεταβίβαση και τον έλεγχο των δεδομένων. Τα επίπεδα είναι σχετικά εύκολο να διαχωριστούν λογικά αλλά όχι φυσικά (υλοποίηση). 84

85 Πολυεπίπεδα Συστήματα (2) 85

86 Λογικά Επίπεδα - Αρθρώματα (Modules) 0 : Επίπεδο Αρχιτεκτονικής Συνόλου Εντολών (διακοπές, γλώσσα )μηχανής, άμεση επικοινωνία με το υλικό) : ιαχείρηση στοιχειωδών διεργασιών (παροχή εντολών όπως suspend, resume, wait, signal) και υλοποίηση θεματικής εναλλαγής. 2: ιαχείρηση περιφερειακών συσκευών (π.χ. διάβασμα από ή γράψιμο σε δίσκο). 3: Εικονική (Iδεατή) μνήμη (υποστήριξη λογικών διευθύνσεων μνήμης) : Διαδιεργασιακή επικοινωνία (pipes). 5: ιαχείρηση αρχείων (create, open, write) στο επίπεδο του χρήστη (π.χ. μέσα από το ρεπερτόριο εντολών μίας γλώσσας προγραμματισμού). 6: ιαχείρηση περιφερειακών συσκευών και παροχή ομοιογενών μηχανισμών πρόσβασης του χρήστη σε όλα τα είδη τους, έστω και αν αυτά παρουσιάζουν μεταξύ τους σημαντικές διαφορές στη λειτουργία τους. 7: Kατάλογοι σε επίπεδο χρήστη (mkdir, rmdir). 8: ιαχείρηση διεργασιών σε επίπεδο χρήστη (quit, kill, at). 9: Προγραμματισμός συστήματος με κατάλληλες γλώσσες (όπως ο φλοιός ή κέλυφος του Unix).

87 Συστήματα μικροπυρήνα (1) Σε ένα μονολιθικό λ.σ. ο πυρήνας περιλαμβάνει τη δρομολόγηση, το σύστημα αρχείων, τη δικτύωση, τους οδηγούς συσκευής, τη διαχείριση μνήμης κ.α. Υλοποιείται ως μια μοναδική διεργασία και όλα τα στοιχεία διαμοιράζονται τον ίδιο χώρο διευθύνσεων. Ένα λ.σ. μικροπυρήνα αναθέτει λίγες λειτουργίες στον καθ' αυτό πυρήνα (που εκτελείται σε kerner mode) και τις υπόλοιπες τις αναθέτει σε διακομιστές ή εξυπηρετητές (servers) που εκτελούνται σε κατάσταση χρήστη (user mode). Η διεργασία του χρήστη διεργασία πελάτης (client process) στέλνει την αίτηση σε διεργασία διακομιστή (server process) η οποία εκτελεί τις απαραίτητες λειτουργίες επιστρέφει την απάντηση. Οι λειτουργίες μπορεί να απαιτούν αιτήσεις προς άλλες διεργασίες (π.χ. drivers). Ο πυρήνας διαχειρίζεται την επικοινωνία μεταξύ clients και servers μέσω μυνημάτων. 87

88 Συστήματα μικροπυρήνα (2) Δομή του λ.σ. MINIX 3. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

89 Συστήματα μικροπυρήνα (3) Το σχήμα του μικροπυρήνα που ουσιαστικά μεταβιβάζει μηνύματα και δρομολογεί clients και servers δεν είναι απόλυτα ρεαλιστικό. Κάποιες λειτουργίες είναι δύσκολο, ακόμη και ακατόρθωτο να πραγματοποιηθούν σε user mode. Τυπικό παράδειγμα οι λειτουργίες E/E που απαιτούν πλήρη πρόσβαση σε συσκευές Ε/Ε. Τρόποι επίλυσης : * Οι κρίσιμες διεργασίες (I/O drivers, οδηγοί Ε/Ε) εκτελούνται σε kernel mode με πλήρη πρόσβαση στο υλικό, αλλά συνεχίζουν να επικοινωνούν με άλλες διεργασίες σε user mode. * Ο μικροπυρήνας προστατεύει τις συσκευές Ε/Ε ελέγχοντας τις άδειες πρόσβασης διεργασιών και τον ανταγωνισμό για κατάληψη πόρων, αλλά δεν είναι υπεύθυνος για τη προστασία των δεδομένων. 89

90 Συστήματα μικροπυρήνα (4) Επεκτασιμότητα Επιτρέπει την προσθαφαίρεση υπηρεσιών και χαρακτηριστικών. Μεταφερσιμότητα Οι αλλαγές που απαιτούνται για τη μεταφορά του συστήματος σε νέο επεξεργαστή γίνονται στον μικροπυρήνα και όχι στις άλλες υπηρεσίες. Αντικειμενοστραφές λ.σ. Τα συστατικά του λ.σ. είναι αντικείμενα με σαφώς καθορισμένες διεπαφές που μπορούν να διασυνδεθούν. Αξιοπιστία Αρθρωτός (modular) σχεδιασμός. Ο μικρού μεγέθους μικροπυρήνας μπορεί να ελεγχθεί με ακρίβεια. 90

91 Σύστημα μικροπυρήνα και Μοντέλο Πελάτη Διακομιστή Το σύστημα μικροπυρήνα ως μοντέλο πελάτη-διακομιστή. 91

92 Κατανεμηνένα Συστήματα και Μοντέλο Πελάτη-Διακομιστή Το μοντέλο πελάτη-διακομοστή σε κατανεμημένο σύστημα. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

93 Μοντέλο Πελάτη Διακομιστή (1) Το μοντέλο Πελάτη Διακομιστή έχει γενικότερη εφαρμογή, πέρα από την αρχιτεκτονική λ.σ. Μικροπυρήνα. Τα περισσότερα λ.σ. είναι δομημένα με τη λογική των υπηρεσιών-servers (services ή daemons) που εκτελούνται στο παρασκήνιο (background) και αναμένουν αιτήσεις (κλήσεις) από διεργασίες clients, που μπορεί να είναι προγράμματα χρηστών ή άλλες διεργασίες που δημιουργούνται από το λ.σ. για την εξυπηρέτηση αιτημάτων προγραμμάτων χρηστών. Το μοντέλο Πελάτη Διακομιστή επεκτείνεται φυσιολογικά στα δίκτυα και στο Διαδίκτυο, όπου η διεργασία διακομιστή βρίσκεται σε διαφορετικό σύστημα από τη διεργασία πελάτη και η αίτηση εξυπηρέτησης όπως και το αποτέλεσμα της κλήσης μεταβιβάζονται μέσω του δικτύου. Π.χ. web browser = client, web site = web server. Αντίστοιχα: mail server, ftp server, print server, telnet/ssh server. 93

94 Μοντέλο Πελάτη Διακομιστή (2) 22 September 2008

95 Κατανεμημένα Συστήματα (1) Κατανέμουν τις διάφορες λειτουργίες σε διαφορετικούς υπολογιστές, συνεδεδεμένους μέσω δικτύου. Συστήματα βασισμένα σε τερματικά (terminals) Ο χρήστης έχει 'έξυπνο' τερματικό. Απομακρυσμένη σύνδεση και μεταφορά δεδομένων σε απομακρυσμένο υπολογιστή (server), όπου γίνεται και η βασική επεξεργασία, ενώ τοπικά γίνεται κυρίως η παρουσίαση. Ουσιαστικά πολυχρηστικά συστήματα. Δίκτυα βασισμένα σε PC's (τυπικό client-server) O χρήστης έχει προσωπικό υπολογιστή. Η επεξεργασία είναι κυρίως τοπική, τα δεδομένα να μεταφέρονται από / προς ειδικούς servers, κυρίως κατά τις λειτοουργίες φόρτωσης, ενημέρωσης και αποθήκευσης. Επεξεργασία συναλλαγών (βάσεις δεδομένων). 95

96 Κατανεμημένα Συστήματα (2) Δικτυακά συστήματα (γενικευμένο client-server) Ο χρήστης έχει ισχυρό σταθμό εργασίας. Ο ίδιος υπολογιστής μπορεί να είναι client ή server ανάλογα με τη διαδικασία. Η επεξεργασία είναι τοπική (client-side) ή / και απομακρυσμένη (server-side), τα δεδομένα μεταφέρονται από / προς ή προσπελαύνονται απευθείας σε εξειδικευμένους servers. Παράδειγμα: 3-tier κατανεμημένα συστήματα (client, web server, dbms server), peer-to-peer. Δικτυοκεντρικά συστήματα (net-centric computing) Ο χρήστης έχει δικτυακό υπολογιστή / πελάτη. Η αποθήκευση των δεδομένων, η παρουσίαση, η επεξεργασία γίνονται μέσω αιτήσεων σε διαφορετικούς servers, διαφανώς για το χρήστη. Παράδειγμα: web services, grid computing, cloud computing, softare as service. 96

97 Κατανεμημένα Συστήματα (3) Πλεονεκτήματα Διαμοίραση πόρων Αύξηση της ταχύτητας υπολογισμού / throughput Αξιοπιστία Δυνατότητες επικοινωνίας Μειονεκτήματα Ασφάλεια και προστασία Τα κατανεμημένα συστήματα αποκρύπτουν: τον τρόπο πρόσβασης σε έναν πόρο το τόπο όπου βρίσκεται κάποιος πόρος τη διαμοίραση πόρων από πολλούς χρήστες που ανταγωνίζονται για τη χρήση τους τη μετακίνηση ενός πόρου σε άλλο μέρος ενώ είναι σε χρήση τις διαφορές στην αναπαράσταση δεδομένων 97

98 Κατανεμημένα Συστήματα (4) Ετερογενές κατανεμημένο σύστημα 98

99 Παράλληλα Συστήματα Συστήματα Διαμοιραζόμενης Μνήμης ή Πολυ-επεξεργαστές Symmetric Multi-Processors (SMPs) Multi-Core Systems Βασικά ζητήματα. Διαχείριση πολλαπλών επεξεργαστών (συντονισμός, εξισορρόπηση) Διαχείριση κρυφής μνήμης (συνέπεια και ακεραιότητα) Διαχείριση κοινής μνήμης (ακεραιότητα) Συστήματα Κατανεμημένης Μνήμης ή Πολυ-υπολογιστές Multi-Computers Συστοιχίες (Clusters) Networks of Workstations Βασικά ζητήματα Διαχείριση πολλαπλών πυρήνων/αντιγράφων λ.σ. (ενημέρωση) Διαχείριση πολλαπλών υπολογιστών (συντονισμός, εξισορρόπηση) Διαχείριση κατανεμημένης μνήμης (μεταβίβαση μηνυμάτων) Διαχείριση τοπικών συσκευών Ε/Ε (κατανεμημένα συστήματα)

100 Εικονικές Μηχανές Virtualization (1) Δομή του VM/370 με CMS. Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

101 Εικονικές Μηχανές Virtualization (2) (a) Υπερεπόπτης τύπου 1 (b) Υπερεπόπτης τύπου 2 Tanenbaum, Modern Operating Systems 3 e, (c) 2008 Prentice-Hall, Inc. All rights reserved

102 Πλεονεκτήματα / Μειονεκτήματα Παρέχει πλήρη προστασία του συστήματος, καώς κάθε εικονική μηχανή είναι απομονωμένη από την άλλη και όλες από το σύστημα (sandbox). Όμως η απομόνωση προκαλεί περιπλοκές στο διαμοιρασμό και επικοινωνία των συσκευών Ε/Ε και δικτύωσης (ο οδηγός του οδηγού..). Επιπτρέπει τον πειραματισμό και την ανάπτυξη λ.σ. χωρίς να κινδυνεύει το σύστημά μας. Επιτρέπει τη πολυπλεξία (διαμοιρασμό) συστημάτων σε ανώτερο επίπεδο: ο κάθε χρήστης θεωρεί οτι έχει ένα προσωπικό σύστημα (virtualization). Επιτρέπει τη συνύπαρξη client-server σε ένα σύστημα (net-in-abox). Απλοποίηση ανάπτυξης. Έχει μεγάλες απαιτήσεις σε πόρους (CPU, μνήμη). Αλλά ταιριάζει στα σύγχρονα πολυ-πύρηνα συστήματα. 22 September 2008

103 Εικονικές μηχανές και εφαρμογές System Virtual Machines: επιτρέπουν εικονικές αρχιτεκτονικές ή/και εικονικά λ.σ. πάνω σε άλλα λ.σ. - VMWare, Quemu, VirtualBox, KVM, Xen Τρέχουσα εφαρμογή: Cloud Systems Application Virtual Machines: επιτρέπουν την εκτέλεση οικογενειών εφαρμογών ανεξάρτητα από το λ.σ. ή την αρχιτεκτονική, - JVM : μεταγλώττιση προγραμμάτων Java σε πλατφόρμα bytecode και εκτέλεση σε JRE - εξομοίωση MS- DOS σε Windows Δες Wikipedia 22 September 2008 στο λήμμα Virtual Machine

104 Java Virtual Machine 22 September 2008

105 Εξομοίωση MS-DOS Εκτέλεση προγραμμάτων MS-DOS σε Windows 105

106 Αρχές σχεδιασμού Λ.Σ. Απόδοση Σταθερότητα Κλιμάκωση Επεκτασιμότητα Φορητότητα Ασφάλεια Ευχρηστία 22 September 2008

107 Υλοποίηση Λ.Σ. Πολιτικές: ΤΙ πρέπει να γίνει. Μηχανισμοί: ΠΩΣ αυτό θα υλοποιηθεί. Ο διαχωρισμός πολιτικών από μηχανισμούς είναι πολύ σημαντικός, γιατί επιτρέπει εύκολη τροποποίηση. Γλώσσα Asssembly: Σίγουρα το system-dependent part. Αποδοτική υλοποίηση αλλά δύσκολη επεκτασιμότηα, μικρή φορητότητα, αδυναμία χρήσης βιβλιοθηκών γλωσσών υψηλού επιπέδου (πχ γραφικά). Γλώσσα C: Λιγότερο αποδοτική υλοποίηση, εύκολη επεκτασιμότητα, μεγάλη φορητότητα, μεγάλη ευχρηστία. Συνήθως συνδυασμός των δύο προσεγγίσεων. 22 September 2008

108 Εγκατάσταση και λειτουργία Λ.Σ. Το λ.σ. πρέπει να είναι 'γραμμένο' για τη συγκεκριμένη αρχιτεκτονική (system dependent part). Πχ Linux ports για x86, x86-64, MIPS, PowePC, SPARC, Μ68000, ARM.. Το αρχικό πρόγραμμα εγκατάστασης SYSGEN εκτελείται αρχικά και συλλέγει πληροφορίες για τη διαμόρφωση του συγκεκριμένου συστήματος. Αναγνωρίζει πχ την ύπαρξη άλλου λ.σ. Στη συνέχεια διαμερίζει (partition) και διαμορφώνει (format) το δίσκο ή τμήμα του και εγκαθιστά το λ.σ. Booting εκκίνηση του εγκατεστημένου λ.σ. Πρόσφατα: Live-CD, USB-flash boot. Bootstrap program πρόγραμμα που βρίσκεται στη ROM και βρίσκει το Master Boot Record (MBR) ή το Boot Loader (πχ Grub, Lilo), ειδικό πρόγραμμα που κρατά λογαριασμό για τη θέση του πυρήνα (ή των πυρήνων) στο δίσκο. 22 September 2008

109 Αρχιτεκτονική Windows XP 109

110 Αρχιτεκτονική Windows

111 Γενική αρχιτεκτονική UNIX User Interface The layers of a UNIX system. 111

112 Αρχιτεκτονική Linux 112

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή»

Σκοπός Μαθήματος. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Γενικές Πληροφορίες. Στόχοι Μαθήματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θεωρία: Εργαστήριο: Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Σκοπός Μαθήματος Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Θεωρία: Βασικές έννοιες των λειτουργικών συστημάτων Βασικές αρχές σχεδιασμού τους Κεφάλαιο 1 «Εισαγωγή» Εργαστήριο: Πρακτική εξάσκηση στη χρήση των λειτουργικών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 1 : Εισαγωγή Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 4 «Αρχιτεκτονικές ΛΣ» Διδάσκων: Δ Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας 1 1. Μονολιθικά συστήματα Αρχιτεκτονικές ΛΣ 2. Στρωματοποιημένη αρχιτεκτονική 3. Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ)

Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Λειτουργικά Συστήματα (Λ/Σ) Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Βασίλης Σακκάς 13/11/2013 1 ΒασικέςΈννοιεςΛ/Σ Η επικοινωνία μεταξύ Λ/Σ και των προγραμμάτων του χρήστη γίνεται μέσω του συνόλου των «εκτεταμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διάλεξη 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι διαφάνειες έχουν καθαρά επικουρικό χαρακτήρα στην παρουσίαση των διαλέξεων του μαθήματος. Δεν αντικαθιστούν σε καμία περίπτωση την παρακάτω βιβλιογραφία που

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Modern Operating Systems Laboratory Exercises, Shrivakan Mishra Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3.1: Λειτουργικά Συστήματα. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 3.1 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 3.1: Λειτουργικά Συστήματα. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 3.1 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 3.1: Λειτουργικά Συστήματα 1 3.1.1 Λογισμικό και Υπολογιστικό Σύστημα Ένα σύγχρονο υπολογιστικό σύστημα αποτελείται από: το υλικό: τα ηλεκτρονικά μέρη του υπολογιστή και το λογισμικό: το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διεργασίες και Νήματα Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διεργασίες και Νήματα Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Modern Operating Systems Laboratory Exercises, Shrivakan Mishra Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Περίληψη. Ι. Προστασία Υλικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΛΣ

2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Περίληψη. Ι. Προστασία Υλικού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ ΛΣ 2. Σκοποί και Λειτουργίες των ΛΣ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ I. Προστασία του υλικού II. Επικοινωνία με τον χρήστη III. Διαχείριση, αξιοποίηση και έλεγχος πόρων IV. Ικανότητα και ευκολία εξέλιξης Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤρόποςΑξιολόγησης: α) Εργαστήρια (Προαιρετικάµε 20% - 35% βαρύτητα µόνοθετικά) β) Τελική Γραπτή Εξέταση

ΤρόποςΑξιολόγησης: α) Εργαστήρια (Προαιρετικάµε 20% - 35% βαρύτητα µόνοθετικά) β) Τελική Γραπτή Εξέταση ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΙ - UNIX Ύλη του Μαθήµατος Μάθηµα: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ UNIX Βιβλίο Μαθήµατος: α) Tanenbaum, A.:ΣύγχροναΛειτουργικάΣυστήµατα, 2ηΈκδοση, Εκδόσεις Κλειδάριθµος. β) Wrightson, K.,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 - Θέματα Εφαρμοσμένης Επιστήμης Υπολογιστών. Κοντογιάννης Βασίλειος ΠΕ19

Ενότητα 3 - Θέματα Εφαρμοσμένης Επιστήμης Υπολογιστών. Κοντογιάννης Βασίλειος ΠΕ19 Ενότητα 3 - Θέματα Εφαρμοσμένης Επιστήμης Υπολογιστών 3.1.1 Λογισμικό και Υπολογιστικό Σύστημα Τι είναι το υλικό ενός υπολογιστικού συστήματος; Το σύνολο των ηλεκτρονικών και μηχανικών μερών του που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Λειτουργικά Συστήματα Ι Κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων Δομή Η/Υ Ο Η/Υ αποτελείται από δυο βασικά στοιχεία: Υλικό (το ηλεκτρονικό-μηχανικό μέρος πχ συσκευές, πλακέτες κλπ) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.4 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 4 Λογισμικό συστήματος Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 4.1 Λογισμικό συστήματος (application software) Καραμαούνας Πολύκαρπος 2 Λογισμικό εφαρμογών (application software): προγράμματα για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System)

Λειτουργικά Συστήματα 1.1 Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Υλικό Hardware Λογισμικό Software... κώδικας ΥΛΙΚΟ Κάθε ηλεκτρονικό, ηλεκτρικό και μηχανικό μέρος του Η/Υ. ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Προγράμματα,δηλαδή οδηγίες γιατοτιπρέπεινακάνειοη/υ. Λειτουργικό Σύστημα Είναι ένα βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 4 : Αρχιτεκτονικές ΛΣ Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2: Βασικές Έννοιες ΛΣ. POSIX. Κλήσεις Συστήματος. Δομές ΛΣ. Kernel/Device Drivers. Bootstrap. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε)

Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, μνήμης και Ε/Ε) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών Εισαγωγή στην Πληροφορική Αστροφυσικός Αναπλ. Καθηγητής ΕΜΠ romylos@survey.ntua.gr Λειτουργικά συστήµατα, διεργασίες και δροµολόγηση Σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή

Τι είναι ένα λειτουργικό σύστημα (ΛΣ); Μια άλλη απεικόνιση. Το Λειτουργικό Σύστημα ως μέρος του υπολογιστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Λειτουργικά Συστήματα (διαχείριση επεξεργαστή, και Ε/Ε) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων. Minix Overview

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων. Minix Overview Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων Minix Overview Σύνοψη 5ης ιάλεξης Λειτουργικό Σύστημα Minix Οργάνωση του Λειτουργικού Συστήματος Οργάνωση πηγαίου κώδικα Minix recompilation Σύνοψη Μαθήματος Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μάθημα 1 ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα Κάθε Η/Υ αποτελείται από το Υλικό (Hardware) και το Λογισμικό (Software). Το Υλικό είναι το ηλεκτρικό, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Υπολογιστικό σύστημα Υλικό (hardware) Λογισμικό (Software) Ολοκληρωμένα κυκλώματα, δίσκοι, οθόνη, κλπ. Λογισμικό συστήματος Προγράμματα εφαρμογών Χρειάζονται ένα συντονιστή!!!

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες»

1. Εισαγωγή. Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ. Διεργασίες. Ορισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» 1. Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 3 «Διεργασίες» Διδάσκων: Δ Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας Η έννοια της διεργασίας (process) είναι θεμελιώδης για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες Λειτουργικών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Επισκόπηση Λ.Σ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Επισκόπηση Λ.Σ. Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz, Galvin

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 8: Λειτουργικά Συστήματα Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Λειτουργικά Συστήματα. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Λειτουργικά Συστήματα Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Λειτουργικά Συστήματα», 2015-2016 Κεφάλαιο 4: Διεργασίες Πρόγραμμα Πρόγραμμα 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4. Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4. Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4 Λογισμικό Συστήματος 4.1 Λογισμικό συστήματος Λογισμικό εφαρμογών (application software):προγράμματα για την αντιμετώπιση εξειδικευμένων προβλημάτων π.χ. επεξεργασία κειμένου, μισθοδοσία κλπ.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης III

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διαχείριση μνήμης III ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διαχείριση μνήμης III Υλικό από: Tanenbaum, Modern Operating Systems,Structured Computer Organization Stallings, Operating Systems: Internals and Design Principles. Silberschatz,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2: Βασικές Έννοιες ΛΣ. POSIX. Κλήσεις Συστήματος. Δομές ΛΣ. Kernel/Device Drivers. Bootstrap. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία

Παράλληλη Επεξεργασία Παράλληλη Επεξεργασία Φροντιστήριο: Εισαγωγή στα Πολυεπεξεργαστικά Συστήματα Διερασίες και Νήματα σε Πολυεπεξεργαστικά Συστήματα Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων Υψηλής Επίδοσης Parallel and Distributed

Διαβάστε περισσότερα

Επιτεύγµατα των Λ.Σ.

Επιτεύγµατα των Λ.Σ. Επιτεύγµατα των Λ.Σ. ιεργασίες ιαχείριση Μνήµης Ασφάλεια και προστασία δεδοµένων Χρονοπρογραµµατισµός & ιαχείρηση Πόρων οµή Συστήµατος ιεργασίες Ένα πρόγραµµα σε εκτέλεση Ένα στιγµιότυπο ενός προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Βασικές Πηγές: Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εισαγωγή Αρχιτεκτονική Υπολογιστών: μια Δομημένη Προσέγγιση, Α. Tanenbaum, Vrije Universiteit, Amsterdam. Computer Architecture and Engineering, K. Asanovic, CS1/2-52,

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση ενός σύγχρονου Υπολογιστικού Συστήματος ή Ηλεκτρονικού Υπολογιστή (Η/Υ) Τα σύγχρονα συστήματα Η/Υ έχουν την παρακάτω οργάνωση:

Οργάνωση ενός σύγχρονου Υπολογιστικού Συστήματος ή Ηλεκτρονικού Υπολογιστή (Η/Υ) Τα σύγχρονα συστήματα Η/Υ έχουν την παρακάτω οργάνωση: Οργάνωση ενός σύγχρονου Υπολογιστικού Συστήματος ή Ηλεκτρονικού Υπολογιστή (Η/Υ) Τα σύγχρονα συστήματα Η/Υ έχουν την παρακάτω οργάνωση: Page 1 Χρήστης Εφαρμογή Λειτουργικό Σύστημα Υλικό Γνωστά Λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (software)

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (software) ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (software) Το Λογισµικό του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Περιεχόµενα Ορισµός Λογισµικού Κατηγορίες Λογισµικό Συστήµατος Λογισµικό Εφαρµογών Το λογισµικό είναι: Το λογισµικό Το σύνολο των προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2 : Σκοποί ΛΣ Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά συστήματα Ι. Καθηγητής Κώστας Αναγνωστόπουλος

Εισαγωγή στα Λειτουργικά συστήματα Ι. Καθηγητής Κώστας Αναγνωστόπουλος Εισαγωγή στα Λειτουργικά συστήματα Ι Καθηγητής Κώστας Αναγνωστόπουλος Τι είναι Λειτουργικό Σύστημα Ένα πρόγραμμα ή συλλογή προγραμμάτων που ελέγχει και διαχειρίζεται το υλικό μιας υπολογιστικής μηχανής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Λογισμικό Συστήματος & Εφαρμογών ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Γενική Δομή Υπολογιστών Λειτουργικό σύστημα Υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Υπολογιστικό Σύστημα Λειτουργικό Σύστημα Αποτελεί τη διασύνδεση μεταξύ του υλικού ενός υπολογιστή και του χρήστη (προγραμμάτων ή ανθρώπων). Είναι ένα πρόγραμμα (ή ένα σύνολο προγραμμάτων)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2: Δομή λειτουργικών συστημάτων Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρέχει µια διεπαφή (interface) ανάµεσα στο υλισµικό και στα προγράµµατα εφαρµογών/χρηστών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρέχει µια διεπαφή (interface) ανάµεσα στο υλισµικό και στα προγράµµατα εφαρµογών/χρηστών. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Υλισµικό (Hardware) Επεξεργαστής-ΚΜΕ (Processor, CPU): εκτέλεση εντολών Μνήµη (Memory): προσωρινή αποθήκευση πληροφοριών Μονάδες ε/ε (I/O devices): Μονάδες δίσκων: Μόνιµη αποθήκευση πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Γιαννακίδη Αποστόλη Επιβλέπων καθηγητής Τσούλος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το λειτουργικό σύστημα. Προγραμματισμός II 1

Το λειτουργικό σύστημα. Προγραμματισμός II 1 Το λειτουργικό σύστημα Προγραμματισμός II 1 lalis@inf.uth.gr Συστήματα υπολογιστών Ειδικού σκοπού συστήματα για μια συγκεκριμένη εφαρμογή η εφαρμογή είναι γνωστή εκ των προτέρων περιορισμένοι υπολογιστικοί

Διαβάστε περισσότερα

Το λειτουργικό σύστημα. Προγραμματισμός II 1

Το λειτουργικό σύστημα. Προγραμματισμός II 1 Το λειτουργικό σύστημα Προγραμματισμός II 1 lalis@inf.uth.gr Συστήματα υπολογιστών Ειδικού σκοπού συστήματα για μια συγκεκριμένη εφαρμογή περιορισμένοι υπολογιστικοί / αποθηκευτικοί πόροι δεν τίθεται θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1

Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος Διεργασιών. Περιεχόμενα. Ανάγκη ύπαρξης διεργασιών 1 ΕΠΛ222: Λειτουργικά Συστήματα (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Operating Systems: Internals and Design Principles, 8/E, William Stallings) Ενότητα 2 (Κεφάλαιο 3) Περιγραφή και Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Η/Υ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Η/Υ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Η/Υ ΔΟΜΗ ΤΟΥ Η/Υ (PC compatibles) RAM CPU PCI Bridge PCI Bridges P2P Bridge RAM CPU PCI Bridge PCI2ISA Bridge Δομή της CPU Register file IP CPU TLB Level-1 cache RAM SP MMU

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Λ.Σ. ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Υποστήριξη Λ.Σ. ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Υποστήριξη Λ.Σ. ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Επικοινωνία με περιφερειακά Αρτηρία εισόδου-εξόδου, διευθύνσεις, εγγραφές αναγνώσεις Διαδικασία εξόδου έλεγχος κατάστασης περιφερειακού περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ. Λογισμικό. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος

Προγραμματισμός Η/Υ. Λογισμικό. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Προγραμματισμός Η/Υ Λογισμικό ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Αλληλεπίδραση Συστημάτων Χρήστες Λογισμικό Εφαρμογών Λειτουργικό Σύστημα Επιπλέον

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική I. "Λογισμικό (Software)" B. Φερεντίνος

Πληροφορική I. Λογισμικό (Software) B. Φερεντίνος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΙΣ. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Πληροφορική I "Λογισμικό (Software)" B. Φερεντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ

Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Λειτουργικά Συστήματα Η/Υ Κεφάλαιο 7 «Διαχείριση Μνήμης» Διδάσκων: Δ. Λιαροκάπης Διαφάνειες: Π. Χατζηδούκας 1 Κύρια Μνήμη 1. Εισαγωγή 2. Βασική διαχείριση μνήμης 3. Μνήμη και πολυπρογραμματισμός 4. Τμηματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI)

Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2016-17 Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) (συσκευές εισόδου-εξόδου) http://mixstef.github.io/courses/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Λειτουργικά Συστήµατα 3.1 Η εξέλιξη των λειτουργικών συστηµάτων 3.2 Αρχιτεκτονική λειτουργικών συστηµάτων 3.3 Συντονισµός των δραστηριοτήτων του υπολογιστή 3.4 Χειρισµός ανταγωνισµού µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 3: Διεργασίες Ι Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Λειτουργικά Συστήματα. Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1ο. 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων

Κεφάλαιο 1ο. 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων Κεφάλαιο 1ο 1.1.5 Πολυπρογραμματισμός 1.1.6 Πολυδιεργασία 1.2.2. Κατηγορίες Λειτουργικών Συστημάτων http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπρογραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός 2 The shell

Προγραµµατισµός 2 The shell Προγραµµατισµός 2 The shell 1 CLI vs GUI! CLI (Command Line Interface) Μεγαλύτερη ευελιξία και ταχύτητα Πιο εύκολο να γίνουν πολύπλοκες λειτουργίες. find. -mtime -2 -name '*.txt' -exec sed -i.bak 's/hi/bye/g'

Διαβάστε περισσότερα

ver Επεξεργαστές κειμένου, λογιστικών φύλλων, παρουσιάσεων Οδηγοί συσκευών (Device Drivers)

ver Επεξεργαστές κειμένου, λογιστικών φύλλων, παρουσιάσεων Οδηγοί συσκευών (Device Drivers) ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΙΣ. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Ορισμοί Πληροφορική I Πρόγραμμα: ένα σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Εισαγωγή

Λειτουργικά Συστήματα. Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα Ι 4/10/2016 Περιληπτικά Στο σημερινό μάθημα θα δούμε ποια είναι η θέση του Λειτουργικού Συστήματος στην οργάνωση ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 313: Τεχνολογία Λειτουργικών Συστηµάτων

ΗΜΥ 313: Τεχνολογία Λειτουργικών Συστηµάτων ΗΜΥ 313: Τεχνολογία Λειτουργικών Συστηµάτων ιδάσκων: Χρίστος Παναγιώτου Υπολογιστικό Σύστηµα Ένα υπολογιστικό σύστηµα αποτελείται από Πώς καταφέρνουν και λειτουργούν όπως αναµένει ο χρήστης; 1 Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος)

Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος) Λειτουργικά Συστήματα (1 ο μέρος) Η Επιστήμη των Υπολογιστών: Μια Ολοκληρωμένη Παρουσίαση J. Glenn Brookshear Κεφάλαιο 3: Λειτουργικά Συστήματα 3.1 Ιστορικό των λειτουργικών συστημάτων 3.2 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χρονοπρογραμματισμός Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Κ Διαμαντάρας, Λειτουργικά Συστήματα, Τμήμα Πληροφορικής ΤΕΙΘ Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ H/Y

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ H/Y ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ H/Y ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΑΤΖΗ ΟΥΚΑΣ ΑΡΤΑ 2007 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 1 1.1 Ορισµός λειτουργικού

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ. Πληροφορική Α' Γυμν. Το Λειτουργικό Σύστημα του Υπολογιστή

1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ. Πληροφορική Α' Γυμν. Το Λειτουργικό Σύστημα του Υπολογιστή 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ Μάθημα: Ενότητα: Πληροφορική Α' Γυμν. Το του Υπολογιστή 1. Τι ονομάζεται Πρόγραμμα; Είναι οι οδηγίες που δίνονται στον υπολογιστή για να εξηγήσουμε πώς γίνεται μια εργασία (δηλαδή η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Διδακτικοί Στόχοι

Κεφάλαιο 3. Διδακτικοί Στόχοι Κεφάλαιο 3 Σε ένα υπολογιστικό σύστημα η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) εκτελεί τις εντολές που βρίσκονται στην κύρια μνήμη του. Οι εντολές αυτές ανήκουν σε προγράμματα τα οποία, όταν εκτελούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Εισαγωγή στη C Λίγα λόγια για την C Γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου. Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον Dennis Richie στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (Bell Labs). Η

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Πληροφορικής

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Πληροφορικής ΕΥ311-Διαδικτυακός και Ταυτόχρονος Προγραμματισμός Εργαστήριο: Παραδείγματα δημιουργίας διεργασιών στο Linux Ένα πρόγραμμα (το στιγμιότυπο της εκτέλεσης του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 3 : Διεργασίες Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ II. Υφαντόπουλος Νικόλαος Υποψήφιος Διδάκτορας Contact:

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ II. Υφαντόπουλος Νικόλαος Υποψήφιος Διδάκτορας Contact: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ II Υφαντόπουλος Νικόλαος Υποψήφιος Διδάκτορας Contact: nifantop@unipi.gr Περιεχόμενα ενότητας Διεργασίες Κλήσεις δημιουργίας και τερματισμού διεργασιών Επικοινωνία διεργασιών μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Computer System Hardware Υποδομή του Information Technology Υλικό Υπολογιστών (Hardware) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές συσκευές Ε/Ε. Είσοδος Έξοδος στον υπολογιστή. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Μ.

Βασικές συσκευές Ε/Ε. Είσοδος Έξοδος στον υπολογιστή. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) Μ. Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2016-17 Οργάνωση Υπολογιστών (IΙI) (συσκευές εισόδου-εξόδου) http://mixstef.github.io/courses/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι. Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ. Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι. Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ. Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Ι ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Διδάσκων: Επ. Καθ. Κ. Λαμπρινουδάκης clam@unipi.gr 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μνήμη : Πόρος ζωτικής σημασίας του οποίου η διαχείριση απαιτεί ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών. Εισαγωγή στο Λ.Σ. UNIX

Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών. Εισαγωγή στο Λ.Σ. UNIX Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Εισαγωγή στο Λ.Σ. UNIX Εργαστηριακές Σημειώσεις Εισαγωγή στο UNIX Αρμοδιότητες των Λ.Σ. Διαχείριση πόρων o o Συσκευές I/O (disk, keyboard, mouse, terminal) Μνήμη Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα. Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Λειτουργικά Συστήματα. Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Λειτουργικά Συστήματα

Πληροφορική 2. Λειτουργικά Συστήματα Πληροφορική 2 Λειτουργικά Συστήματα 1 2 Λογισμικό Υπολογιστών Υπολογιστής Υλικό Λογισμικό Λειτουργικό Σύστημα Προγράμματα Εφαρμογών 3 Λειτουργικό Σύστημα (Operating System) Λειτουργικό Σύστημα (ΛΣ) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ιεραρχία Μνήμης. Εικονική μνήμη (virtual memory) Επεκτείνοντας την Ιεραρχία Μνήμης. Εικονική Μνήμη. Μ.Στεφανιδάκης

Ιεραρχία Μνήμης. Εικονική μνήμη (virtual memory) Επεκτείνοντας την Ιεραρχία Μνήμης. Εικονική Μνήμη. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής ρχιτεκτονική Υπολογιστών 2016-17 Εικονική Μνήμη (και ο ρόλος της στην ιεραρχία μνήμης) http://mixstef.github.io/courses/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Δευτερεύουσα μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2α: Αθηνά Βακάλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένοι Μικροεπεξεργαστές. Εργαστήριο 4 - Editor

Προηγμένοι Μικροεπεξεργαστές. Εργαστήριο 4 - Editor Προηγμένοι Μικροεπεξεργαστές Εργαστήριο 4 - Editor Περιγραφή Υλοποίηση ενός υποτυπώδους editor που θα: Διαβάζει ένα προκαθορισμένο αρχείο Θα το απεικονίζει στην οθόνη Θα κάνει highlight με έναν ελεγχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β

Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Λιβανός Γιώργος Εξάμηνο 2017Β Το Λ.Σ. είναι υπεύθυνο για την κατανομή των πόρων του συστήματος (επεξεργαστές, μνήμη, αποθηκευτικά μέσα και συσκευές εισόδου/εξόδου) στα διάφορα ανταγωνιζόμενα προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 2β: Αθηνά Βακάλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος

Λειτουργικά Συστήματα 7ο εξάμηνο, Ακαδημαϊκή περίοδος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ KΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ http://www.cslab.ece.ntua.gr Λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό Ενότητα 2 η : Λειτουργία Η/Υ Ι. Ψαρομήλιγκος Χ. Κυτάγιας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2012-2013 Βιβλιογραφία "C Προγραμματισμός", Deitel & Deitel, Πέμπτη Έκδοση, Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήµατα

Λειτουργικά Συστήµατα Λειτουργικά Συστήµατα UNIX Ιστορία του UNIX 1940-50 υπολογιστές για ένα άτοµο και µία εργασία για κάθε χρονική περίοδο επικράτηση batch systems 1960 ερευνητικά συστήµατα διαµοιρασµού χρόνου Dartmouth College:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικό Σύστημα: διαχείριση πόρων. Διαχείριση αρχείων. Τι είναι ένα αρχείο ; Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων)

Λειτουργικό Σύστημα: διαχείριση πόρων. Διαχείριση αρχείων. Τι είναι ένα αρχείο ; Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Λειτουργικό Σύστημα: διαχείριση πόρων Εισαγωγή Λειτουργικά Συστήματα (ΙΙ) (διαχείριση αρχείων) Επικοινωνία με χρήστη

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή και Έλεγχος ιεργασιών

Περιγραφή και Έλεγχος ιεργασιών Περιγραφή και Έλεγχος ιεργασιών Περίληψη ιεργασίες Πολυπρογραµµατισµός Καταστάσεις ιεργασιών Περιγραφή διεργασιών στο ΛΣ Έλεγχος διεργασιών Το ΛΣ Linux 1 ιεργασία (process) ιεργασία είναι κάθε πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Ιστορία ΛΣ. Ιεραρχία Εφαρμογών. Ρυθμοί Λειτουργίας kernel/user. Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διεργασίες και Νήματα Εργαστηριακές Ασκήσεις

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Διεργασίες και Νήματα Εργαστηριακές Ασκήσεις ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διεργασίες και Νήματα Εργαστηριακές Ασκήσεις Υλικό από: Modern Operating Systems Laboratory Exercises, Shrivakan Mishra Σύνθεση Κ.Γ. Μαργαρίτης, Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικοποίηση. Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 5ο Εξάμηνο,

Εικονικοποίηση. Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 5ο Εξάμηνο, Εικονικοποίηση Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 5ο Εξάμηνο, 2016-2017 Εικονικοποίηση - Σύνοψη Γενικά Οργάνωση VMM Τεχνικές Εικονικοποίησης Εικονικοποίηση Μνήμης Live Migration Εικονικοποίηση - Σύνοψη Γενικά Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Λειτουργικά Συστήματα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Λειτουργικά Συστήματα ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μάθημα: Λειτουργικά Συστήματα Βιβλίο Μαθήματος: α) Tanenbaum, A.: Σύγχρονα Λειτουργικά Συστήματα, Εκδόσεις Κλειδάριθμος. β) Silberschatz, Α., Galvin, P. B., Gagne, G. (μτφ.) : Λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr

ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr ιεργασίες και νήµατα Προγραµµατισµός ΙΙΙ 1 lalis@inf.uth.gr Η έννοια της διεργασίας ιεργασία (process) είναι ο µηχανισµός εκτέλεσης ενός προγράµµατος σε ένα λειτουργικό σύστηµα. Η διεργασία είναι µια ενεργή

Διαβάστε περισσότερα