Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ"

Transcript

1 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Επισηµαίνουµε: Βασικά στοιχεία της Ελληνικής κοινωνίας Αλληλεξάρτηση µεταξύ των κοινωνικών, οικονοµικών, πολιτικών και ιδεολογικών παραγόντων στην εξέλιξη µιας χώρας. 1. Τα δηµογραφικά δεδοµένα α. Πληθυσµός Η Ελλάδα Οικονοµία Σύνορα Η χώρα ήταν φτωχή µε απαρχαιωµένες παραγωγικές δοµές (αγροτική παραγωγή ( ), εµπόριο ( ), βιοµηχανία (-) ) Μικρή έκταση και ολιγάνθρωπη. 1832: Η γραµµή Αµβρακικού Παγασητικού ήταν τα σύνορα του Νέου Ελληνικού Κράτους. Νέο κράτος: Πελοπόννησο, Στερεά, Εύβοια, Βόρειες Σποράδες και οι Κυκλάδες. 1864: προστέθηκαν τα Ιόνια νησιά 1881: προστέθηκε η Θεσσαλία, µέρος Ηπείρου, Άκτιον. Πληθυσµός Η πυκνότητα του πληθυσµού: , κατοίκους στο τ. χιλιόµετρο (στη υτ. Ευρώπη οι αριθµοί ήταν τριψήφιοι). Αγροτική παραγωγή Γύρω από τις πόλεις: 1. τα εδάφη ήταν γυµνά, εξαντληµένα από την υπερβόσκηση και υλοτοµία 2. τα χωράφια έµοιαζαν χέρσα εξαιτίας της εκτεταµένης αγρανάπαυσης Πληθυσµός Ο πληθυσµός αυξανόταν µε γρήγορους ρυθµούς Οι οικονοµικές δυνατότητες ήταν περιορισµένες και τα παραγωγικά πλεονάσµατα φτωχά. Εύκολα ερχόταν η καταστροφή (π.χ. Ο ναυτικός αποκλεισµός από τους Αγγλογάλλους το ο Κριµαϊκός πόλεµος προκάλεσε πείνα, αρρώστιες) β. Μετακινήσεις µέσα και έξω από την Ελλάδα 1

2 Μετακινήσεις µέσα στην Ελλάδα Μετά το 1830 οι πόλεις µεγάλωναν χωρίς να έχουν οµοιότητα µε τα κέντρα της δύσης. Η µετακίνηση ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα δεν στόχευε αποκλειστικά σε εγκατάσταση στον αστικό χώρο, γιατί η αργή ανάπτυξη των παραγωγικών δραστηριοτήτων δεν έδινε πολλές ευκαιρίες. Μετακινήσεις έξω από την Ελλάδα ΠΗΓΕΣ Νο 3-2 Παντού ερείπια καπνίζουν Μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσµού: 1. προς τα λιµάνια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης θάλασσας, προς το ούναβη, τη Ν. Ρωσία, τη Μ. Ασία, την Αίγυπτο. 2. προς το τέλος 19 ου αι., αρχές του 20 ου, άνοιξαν οι δρόµοι προς την Αµερική. (αιτία η σταφιδική κρίση) Πηγή (από σχολικό βιβλίο σελ. 13) Το παράθεµα εκδόθηκε το 1877 δηλ. µισό αιώνα µετά την λήξη του πολέµου. Χρησιµοποιεί την υπερβολή για να συγκινήσει και να δείξει τις δυσκολίες. Μάταια δεν υπάρχουν Η πυκνότητα του πληθυσµού κυµαινόταν από 15(1828) σε 43(1911) κατοίκους στο τετραγωνικό χιλιόµετρο (στη υτ. Ευρώπη οι αριθµοί ήταν τριψήφιοι). Ο πληθυσµός αυξανόταν µε γρήγορους ρυθµούς χωρίς ποτέ να εξαντλούνται τα περιθώρια δηµογραφικής εξέλιξης σε µια τόσο αραιοκατοικηµένη χώρα. Οι πόλεις µεγάλωναν χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι έµοιαζαν µε τα βιοµηχανικά, εµπορικά, χρηµατιστικά κέντρα της δύσης. Για τα ευρωπαϊκά µέτρα οι πόλεις της µικρής Ελλάδας έµοιαζαν περισσότερο µε τα µεγάλα χωριά. Μπροστά Οι υποδοµές του κράτους ήταν ακόµη πρωτόγονες. τους διοίκησης Εδώ, φυτείες κατεστραµµένοι Γύρω από τις πόλεις τα εδάφη ήταν γυµνά, εξαντληµένα από την υπερβόσκηση και την υλοτοµία και τα χωράφια έµοιαζαν χέρσα εξαιτίας της εκτεταµένης αγρανάπαυσης µε την οποία οι αγρότες προσπαθούσαν να βελτιώσουν τις αποδόσεις τους. Τα περιφραγµένα περιβόλια πολύ λίγο βελτίωναν την κατάσταση. Ο συγγραφέας σε αυτό το κείµενο δείχνει φιλελληνική διάθεση, παρουσιάζει τα γεγονότα µε τρόπο ροµαντικό. Πίνακας 1 σελ. 15 από σχολικό βιβλίο Εξέλιξη της έκτασης του πληθυσµού 2

3 Η γραµµή Αµβρακικού Παγασητικού ήταν τα σύνορα του Νέου Ελληνικού Κράτους. ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΕΡΟΣ 1Α Ο πληθυσµός αυξανόταν µε γρήγορους ρυθµούς χωρίς ποτέ να εξαντλούνται τα περιθώρια δηµογραφικής εξέλιξης σε µια τόσο αραιοκατοικηµένη χώρα προστέθηκαν τα Ιόνια νησιά Φυσιολογική αύξηση πληθυσµού λόγω της προσάρτησης νέων περιοχών προστέθηκε η Θεσσαλία, µέρος Ηπείρου, Άκτιον. Φυσιολογική αύξηση πληθυσµού λόγω της προσάρτησης νέων περιοχών Μικρή µείωση λόγω Φυσιολογική αύξηση ελληνοτουρκικού πολέµου και της ήττας το Σταθερή έκταση Μετανάστευση στο εξωτερικό Μεγάλη αύξηση. Αιτία οι Βαλκανικοί πόλεµοι και οι νέες περιοχές που προσαρτήθηκαν Μεγάλη αύξηση πληθυσµού λόγω της προσάρτησης νέων περιοχών Συνθήκη Νεϊγύ Μεγάλη αύξηση πληθυσµού λόγω της Συνθήκη Σεβρών προσάρτησης νέων περιοχών Συνθήκη Λοζάνης Προσφυγικό ρεύµα (ΧΑΡΤΗΣ) 2. Παραγωγικές δυνάµεις µέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη ιδέα» εν υπάρχουν ισχυρά κέντρα ανάπτυξης στην Ελλάδα Ισχυρά κέντρα Ελληνισµού έξω από την χώρα Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, οι «ατµοµηχανές» της οικονοµικής και τεχνικής προόδου Οι λόγοι: εν υπήρχαν πρώτες ύλες εν υπήρχε πλεονάζον ειδικευµένο ή έστω πλεονάζον εργατικό δυναµικό Η συσσώρευση κεφαλαίου, ιδιωτικού ή δηµοσίου ήταν ισχνή. Η εσωτερική αγορά ήταν περιορισµένη ως ασήµαντη Έξω από την χώρα υπήρχαν ισχυρά κέντρα Ελληνισµού, πνευµατικά, οικονοµικά, παραγωγικά. Πού; Από Ουκρανία ως το Σουδάν, από τον ούναβη ως τον Καύκασο και από την Σµύρνη ως την Κιλικία. Για του Έλληνες των περιοχών αυτών το µικρό ελληνικό βασίλειο ήταν για πολλά χρόνια µια κακή ανάµνηση, ένας φτωχός συγγενής. Έλληνες Εξωτερικού χώρα Αλλαγή στάσης τέλη Χρειάστηκε να δυσκολέψουν γι αυτούς οι πολιτικές και οικονοµικές 19 ου συνθήκες προς το τέλος κυρίως του 19 ου αι., για να ανακαλύψουν την Ελλάδα. Μεγάλη Ιδέα Αιτίες που οδήγησαν στην αντίληψη της «Μεγάλης Ιδέας» Η πρόοδος του εκτός των εθνικών συνόρων ελληνισµού απασχολούσε το κράτος και ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος ήταν µια ηµιτελής κατασκευή, τα θεµέλια για κάτι µεγαλύτερο. Η «Μεγάλη Ιδέα» που προερχόταν από αυτή την αντίληψη δηµιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράµατος, πράγµα που προϋπέθετε σηµαντική διεύρυνση των συνόρων. 3

4 Επιπτώσεις: Η παρουσία της εθνικής αυτής ιδεολογίας είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονοµικό χώρο ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήµατα έµοιαζαν µε ανοιχτές πληγές στην περίπτωση της Κρήτης και αργότερα της Μακεδονίας. Έτσι οι Ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραµµένο το ενδιαφέρον τους µέσα σ αυτές τις συνθήκες αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήµατα, στην οικονοµική ανόρθωση και στη γεφύρωση του χάσµατος µε την ύση. Έτσι µεγάλωνε το κόστος των προσπαθειών και τις καθιστούσε συχνά έρµαια των εθνικών κρίσεων. Β. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 19 ο ΑΙΩΝΑ Επισηµαίνουµε: Οικονοµικές συνθήκες στην Ελλάδα (19ος). Οικονοµία σε συσχετισµό µε την κοινωνία. Οι αλλαγές στην οικονοµία σε συσχετισµό µε αλλαγές στην πολιτική και την ιδεολογία (ιδιαίτερα σε περίοδο κρίσης). 1. Το εµπόριο Εσωτερικό εµπόριο: 19 ος αι. Εσωτερική εµπορική κίνηση σε χαµηλά επίπεδα Τέλη 19 ου αι. Άξια λόγου εµπορική κίνηση Λόγοι: 1. Τα οικονοµικά µεγέθη της χώρας 2. Ο µικρός πληθυσµός 3. Περιορισµένη αγοραστική δυνατότητα των κατοίκων της 4. Απουσία παραγωγικών µονάδων µεγάλου µεγέθους Η εµπορική κίνηση τροφοδοτήθηκε από εισαγόµενα καταναλωτικά προϊόντα. Εξωτερικό εµπόριο: Σηµαντικό ρόλο Εξωτερικό εµπόριο παθητικό Το εµπόριο της χώρας, από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας, συνδέθηκε µε το εξωτερικό εµπόριο. Λόγοι: 1. Τα οικονοµικά µεγέθη της χώρας 2. Ο µικρός πληθυσµός 3. Περιορισµένη αγοραστική δυνατότητα των κατοίκων της 4. Απουσία παραγωγικών µονάδων µεγάλου µεγέθους Έτσι όταν εξετάζουµε το εµπόριο της χώρας ως το 1913, εννοούµε βασικά το εξωτερικό εµπόριο. Η Ελλάδα αγόραζε από το εξωτερικό πολύ περισσότερα από όσα πωλούσε. Η αξία των εισαγωγών>εξαγωγών. 4

5 Σηµασία εξωτερικού εµπορίου µεγάλη 1. Συνέβαλε στην αντιµετώπιση του επισιτιστικού προβλήµατος 2. Πηγή εσόδων για τα δηµόσια ταµία. (=Τα έσοδα των τελωνείων) Ανάπτυξη του εξωτερικού εµπορίου Η ανάπτυξη του ακολούθησε ρυθµούς ανάλογους µε τη γενικότερη βελτίωση των εθνικών οικονοµικών µεγεθών αλλά και µε τους ρυθµούς ανάπτυξης της διεθνούς εµπορικής κίνησης. Η συνολική αξία των εισαγωγών και εξαγωγών ήταν: Το Το Το Γεωργικά προϊόντα Το ίδιο διάστηµα η Ελλάδα διευρύνθηκε µε την προσάρτηση των Ιόνιων νησιών και της Θεσσαλίας και ότι ο πληθυσµός της αυξήθηκε κατά 2,5 φορές. Το µεγαλύτερο µέρος του εξωτερικού της εµπορίου αφορούσε γεωργικά προϊόντα. Εξαγωγές: Εισαγωγές: 5

6 γεωργικά προϊόντα 2/3 (σε αξία) του συνόλου Οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων αντιπροσωπεύουν τα ¾ των συνολικών εξαγωγών στη δεκαετία η θέση η σταφίδα ελαιόλαδο (ακολουθούσε µε µεγάλη διαφορά) κρασί (µετά το 1900) µικρές ποσότητες φυτικών προϊόντων για βιοµηχανική επεξεργασία Βαµβάκι, Καπνός (2-3%) Κατεργασµένα δέρµατα πηγή 31_1 (ως το 1880) γεωργικά προϊόντα: 1/3 (σε αξία) του συνόλου. 1 η θέση τα δηµητριακά, ιδίως το σιτάρι.(η εγχώρια παραγωγή δεν ήταν σε θέση να καλύψει τις ανάγκες.) µετ/λευτικά προϊόντα: βιοµηχανικά προϊόντα: Από το τέλος του 19 ου πλησίαζαν το 1/5 της συνολικής αξίας των εξαγωγών. Μόλυβδος Μαγγανιούχα µεταλλεύµατα Σµύριδα Θηραϊκή γη Οι εξαγωγές σε βιοµηχανικά προϊόντα ήταν πραγµατικά ασήµαντες. βιοµηχανικά προϊόντα: υφάσµατα νήµατα άνθρακας ξυλεία χηµικά προϊόντα µηχανήµατα Εµπορικοί δεσµοί Ελλάδος: Ελληνική εµπορική δρασ/τητα εκτός συνόρων Ανέπτυξε εµπορικούς δεσµούς κυρίως µε τα βιοµηχανικά κράτη της υτ. Ευρώπης: Αγγλία (σταφίδας, µόλυβδος) Γαλλία Μικρότερα ευρωπαϊκά κράτη όπως π.χ. το Βέλγιο ακολουθούσαν. Οθωµανική αυτοκρατορία Ισχυροί ελληνικοί εµπορικοί οίκοι: Στη Ν. Ρωσία Στις χώρες από τις οποίες διέρχεται ο ούναβης Στην Κωνσταντινούπολη Στη Σµύρνη, την Αλεξάνδρεια Οι εµπορικές δραστηριότητες των Ελλήνων αναπτύσσονταν ανταγωνιστικά ως προς τις δραστηριότητες τόσο των εγχώριων εµπόρων αλλά όσο και των εµπορικών οίκων των ισχυρών βιοµηχανικών κρατών της ύσης. 6

7 Αγροτικά προϊόντα εξαγωγές Αγροτικά προϊόντα εισαγωγές Βιοµηχανικά προϊόντα εξαγωγές Βιοµηχανικά προϊόντα εισαγωγές Εξαγωγές πρώτων υλών Εισαγωγές πρώτων υλών Πίνακας 3 σχολικό βιβλίο σελ. 21 Το εξωτερικό εµπόριο της Ελλάδας % 75% Οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων = 2/3 (σε αξία) του συνόλου. Υπήρχε τάση για διεύρυνση του ποσοστού των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων που έφτασαν να αντιπροσωπεύουν τα ¾ των συνολικών εξαγωγών στη δεκαετία προστέθηκε η Θεσσαλία. Τα βόρεια σύνορα άγγιζαν τον Όλυµπο και την Μακεδονία.(αυξήθηκε η καλλιεργήσιµη έκταση) 1 η θέση η σταφίδα ( σε αξία ½ των συνολικών εξαγωγών), ελαιόλαδο (ακολουθούσε µε µεγάλη διαφορά), κρασί (µετά το 1900), µικρές ποσότητες φυτικών προϊόντων για βιοµηχανική επεξεργασία, βαµβάκι (κατά τον εµφύλιο), καπνός (2-3%). 31% 36% Οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων = 1/3 (σε αξία) του συνόλου. 1 η θέση τα δηµητριακά, ιδίως το σιτάρι. (η εγχώρια παραγωγή δεν ήταν σε θέση να καλύψει τις ανάγκες) Η Ελλάδα διευρύνθηκε µε την προσάρτηση των Ιόνιων νησιών και της Θεσσαλίας και ο πληθυσµός της αυξήθηκε κατά 2,5 φορές. (αυξήθηκαν οι επισιτιστικές ανάγκες) 7% 2% Οι εξαγωγές σε βιοµηχανικά προϊόντα ήταν πραγµατικά ασήµαντες. Οι εξαγωγές µειώνονται ακόµη πιο πολύ µετά το 1880 όταν σταµατά η εξαγωγή κατεργασµένων δερµάτων. 24% 30% Η Ελλάδα διευρύνθηκε µε την προσάρτηση των Ιόνιων νησιών και της Θεσσαλίας και ο πληθυσµός της αυξήθηκε κατά 2,5 φορές. (αυξήθηκαν οι ανάγκες) Υφάσµατα, νήµατα, άνθρακας, ξυλεία, χηµικά προϊόντα Μηχανήµατα Η Ελλάδα αγόραζε από το εξωτερικό πολύ περισσότερα από όσα πωλούσε. Το βασικό πρόβληµα ήταν το ισοζύγιο πληρωµών, η σχέση δηλ. ανάµεσα στην αξία των εισαγωγών και εξαγωγών. 17% 22% Από το τέλος του 19 ου πλησίαζαν το 1/5 της συνολικής αξίας των εξαγωγών. Μόλυβδος, Μαγγανιούχα µεταλλεύµατα, Σµύριδα, Θηραϊκή γη 12% 18% Η Ελλάδα διευρύνθηκε µε την προσάρτηση των Ιόνιων νησιών και της Θεσσαλίας και ότι ο πληθυσµός της αυξήθηκε κατά 2,5 φορές. (αυξήθηκαν οι ανάγκες) Οι πρώτες ύλες που εισάγονται είναι άνθρακας και ξυλεία. 7

8 Αγγλία Πίνακας 4 σχολικό βιβλίο σελ. 21 Εµπορικές συναλλαγές το 1890 Η Αγγλία απορροφούσε το σύνολο σχεδόν των εξαγωγών σταφίδας (κορινθιακή) αλλά και ένα σηµαντικό ποσοστό µεταλλευµάτων (µολύβδου). Η Ελλάδα εισάγει υφάσµατα από την Αγγλία (=βιοµηχανική επανάσταση εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας). Ρωσία Εισάγεται σιτάρι σε χαµηλό κόστος. Η Ελλάδα δεν µπορεί να καλύψει η ίδια της ανάγκες της. Τουρκία Οι εµπορικές σχέσεις αν και υπαρκτές δεν βρίσκονταν στην πρώτη θέση από πλευράς όγκου και αξίας. Και οι 2 χώρες έχουν γεωργία και κτηνοτροφία (τρόφιµα, ζώα, βαµβάκι) Αυστρία άση ξυλεία Γαλλία Κατεργασµένα δέρµατα (ως το 1880) 2. Εµπορική ναυτιλία 18 ο αι. Σηµαντική ναυτιλιακή + εµπορική δραστηριότητα Η σηµαντική και ναυτιλιακή εµπορική δραστηριότητα οφείλεται σε ευνοϊκές συγκυρίες: 1. Στην έξοδο της Ρωσίας στη Μαύρη θάλασσα και στο εµπόριο που αναπτύχθηκε στα λιµάνια της Μαύρης θάλασσας (Οδησσό) και της Μεσογείου συνθήκη Κιουτσούκ Καϊναρτζή. Τα χριστιανικά ελληνικά πλοία προστατεύονταν από την ρωσική ισχύ. 3. Γαλλική επανάσταση και Ναπολεόντειοι πόλεµοι (Η διάσπαση αποκλεισµού) Ο εµπορικός στόλος µετατράπηκε σε πολεµικό Οι δρόµοι του εµπορίου έκλεισαν Τα παραδοσιακά ναυτικά κέντρα (Ψαρά, Γαλαξίδι) καταστράφηκαν Απέµεινε: η προδιάθεση για την θάλασσα και η γνώση των ναυτικών υποθέσεων Σύρος: στο ελληνικό κράτος αναδείχθηκαν νέα κέντρα. Το πιο σηµαντικό από αυτά ήταν η Σύρος. έχτηκε κύµατα προσφύγων κυρίως από την Χίο. Η στρατηγική θέση του νησιού συνέβαλε στη δηµιουργία ισχυρότατου ναυτιλιακού κέντρου. Ελληνικές παροικίες: Σηµαντικό ρόλο στην ανάπτυξη διαδραµάτισαν οι ελληνικές παροικίες στα κυριότερα εµπορικά κέντρα της περιοχής: λιµάνια Ν. Ρωσίας, στις εκβολές του ούναβη, στην Κωνσταντινούπολη, στη Σµύρνη και αργότερα στην Αίγυπτο. 8

9 19 ος Πορεία εµπορικής ναυτιλίας ανοδική Εποχή του ατµού Πηγή Νο 11_3 Ανοδική πορεία παρά την κρίση που πέρασε και τον ανταγωνισµό των ατµόπλοιων (υψηλό κόστος και µεγάλες τεχνικές απαιτήσεις) Ο αριθµός και η χωρητικότητα των πλοίων συνεχώς αυξάνουν Το 1840 χωρητικότητα τόνους Το 1866 χωρητικότητα τόνους Υπήρξαν έντονες αυξοµειώσεις. Πολλά από τα εθνικά δηµόσια έργα έγιναν για την εξυπηρέτηση της ναυτιλιακής δραστηριότητας: λιµάνια, σύστηµα φάρων. Πότε: Προσπάθειες για την είσοδο της ελληνικής ναυτιλίας στην εποχή του ατµού ξεκίνησαν µετά τα µέσα του 19 ου αι. Κεφάλαια: Τα κεφάλαια που χρειάζονταν ήταν σηµαντικά, µε αποτέλεσµα να ανατραπούν οι παραδοσιακές εφοπλιστικές σχέσεις που ίσχυαν και να αναζητηθούν κεφάλαια µέσω εταιρειών και ισχυρών επιχειρηµατικών σχηµάτων. Το κράτος, οι τράπεζες (η Εθνική τράπεζα ιδιαίτερα) και οι εκτός συνόρων οµογενείς συµµετείχαν ενεργά. Όµως η περιορισµένη διαθεσιµότητα κεφαλαίων και ο αυξηµένος επιχειρηµατικός κίνδυνος ανέστειλαν την ανάπτυξη της ελληνικής ατµοπλοΐας. Η παρουσία της γίνεται αισθητή τέλη 19 ου αι. Η ανάπτυξη οφείλεται στην κυριαρχία Ελλήνων επιχειρηµατιών στις µεταφορές στην περιοχή του έλτα του ούναβη αλλά και στην κίνηση στο ίδιο το ποτάµι Συνέπειες του Α Παγκόσµιου πολέµου: Ο Α παγκόσµιος πόλεµος, (οι καταστροφές + οικονοµικές και πολιτικές αλλαγές) µετέβαλε και πάλι τα δεδοµένα. Το 1919 ο ελληνικός εµπορικός στόλος είχε υποδιπλασιαστεί σε σχέση µε το Στην ουσία χρειάστηκε µια νέα αρχή. 9

10 Πίνακας 5 σχολικό βιβλίο σελ. 24 ( ) έτος ιστιοφόρα ατµόπλοια ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΕΡΟΣ 1Α Από την ακµάζουσα προεπαναστατική ναυτιλία απέµεινε η προδιάθεση για την θάλασσα και η γνώση των ναυτικών υποθέσεων. Στο ελληνικό κράτος, στη θέση των παλαιών κέντρων που παρήκµασαν αναδείχθηκαν νέα = Σύρος (έµπειροι έµποροι και ναυτικοί από τη Χίο + θέση του νησιού) Λιµάνια, φάροι ιδρύεται η εταιρεία «Ελληνική ατµοπλοΐα» Ο αριθµός των πλοίων µειώθηκε κατά 270 ενώ η χωρητικότητα τους µειώθηκε µόνο κατά τόνους ατµόπλοια ιστιοφόρα αυξηµένος επιχειρηµατικός κίνδυνος λειτουργεί αποτρεπτικά (µικρή) Το 1880 προσπάθειες για την είσοδο της ελληνικής ναυτιλίας στην εποχή του ατµού. Τα κεφάλαια που χρειάζονταν για την κατασκευή ή την αγορά και την συντήρηση των ατµόπλοιων ήταν σηµαντικά, µε αποτέλεσµα να ανατραπούν οι παραδοσιακές εφοπλιστικές σχέσεις που ίσχυαν για τα ιστιοφόρα και να αναζητηθούν κεφάλαια µέσω εταιρειών και ισχυρών επιχειρηµατικών σχηµάτων Η ανάπτυξη οφείλεται στην κυριαρχία Ελλήνων επιχειρηµατιών στις µεταφορές στην περιοχή του έλτα του ούναβη Η ανάπτυξη οφείλεται στην κυριαρχία Ελλήνων επιχειρηµατιών στις µεταφορές στην περιοχή του έλτα του ούναβη. 3. ιανοµή εθνικών κτηµάτων Πηγή Νο 20 Ορισµός Χρήση Έκταση Προβλήµατα Ήταν οι ακίνητες, οι κτηµατικές ιδιοκτησίες των Οθωµανών στις περιοχές που περιήλθαν στον έλεγχο του ελληνικού κράτους. Η γη ανήκε είτε στο Οθωµανικό δηµόσιο είτε σε µουσουλµανικά ιδρύµατα είτε σε ιδιώτες, ως ιδιοκτησία ή ως δικαίωµα νοµής. Τα κτήµατα αυτά περιήλθαν στο ελληνικό κράτος «επαναστατικώ δικαίω». Αποτελούσαν το πρώτο και το µόνο κεφάλαιο στη διάρκεια του πολέµου και χρησιµοποιήθηκαν ως υποθήκες για τη σύναψη δανείων ή ως µέσα εξασφάλισης εσόδων, µέσω της εκποίησής τους. Περίπου έως στρ. 1. Καλλιεργητές µε δικαίωµα εκµετάλλευσης της γης από τα προεπαναστατικά χρόνια. Καλλιεργούσαν τα χωράφια και έδιναν 15% στον κατ όνοµα ιδιοκτήτη και φόρο επί της παραγωγής (τη δεκάτη). 2. εν υπήρχαν ξεκάθαροι τίτλοι ιδιοκτησίας. Αντιθέτως υπήρχαν 10

11 επάλληλα δικαιώµατα επί της γης. 3. Στην Στερεά ένα µεγάλο τµήµα των εθνικών γαιών πέρασε άµεσα σε ιδιώτες µε απευθείας εξαγορά από τους Τούρκους σε χαµηλή τιµή. Το κράτος όµως έχανε την ευκαιρία της διαµεσολάβησης και της αποκόµισης προσόδων. 4. Συχνές ήταν και οι καταπατήσεις ιδιαίτερα σε εποχές ταραχών και κρίσεις, γεγονός που δύσκολα µπορούσε να αποδειχθεί. Στο χώρο της έγγειας ιδιοκτησίας το οθωµανικό δίκαιο διέφερε από το Βυζαντινορωµαϊκό του ελληνικού κράτους. Πολυτεµαχισµός Τάση για πολυτεµαχισµό των εθνικών γαιών σε µικρές ή µεσαίες ιδιοκτησίες και συγκέντρωση µεγάλων κτηµάτων στα χέρια λίγων κεφαλαιούχων. Ο λόγος είναι: 1)η έλλειψη µεγάλων κεφαλαίων 2)τάση για απόκτηση ακίνητης περιουσίας στις πόλεις Συνέπειες πολυτεµαχισµού: 1) Η απόκτηση µεγάλης έγγειας ιδιοκτησίας δεν ήταν στις προθέσεις των πλουσίων, άµβλυνε τις αντιθέσεις, απέτρεψε την δηµιουργία εντάσεων γύρω από το πρόβληµα των εθνικών γαιών. 2) Αναπτύχθηκε ένα σύστηµα πολιτικής προστασίας. Τοπικοί πολιτευτές αναλάµβαναν να περιορίσουν τις παρεµβάσεις (όπως οι προεστοί κατά την προεπαναστατική περίοδο). Νοµοθετικές ρυθµίσεις Πότε: Η οριστική αντιµετώπιση του προβλήµατος έγινε µε νοµοθετικές ρυθµίσεις κατά την περίοδο (πηγή Νο 21_2) Στόχοι: 1)Να εξασφαλιστούν οι ακτήµονες χωρικοί. 2)Να εξασφαλιστεί το κράτος, µέσα από την διαδικασία της εκποίησης, τα µεγαλύτερα δυνατά έσοδα. Αποτελέσµατα: Οι στόχοι ήταν αντιφατικοί και µόνο ο 1 ος επιτεύχθηκε σε ικανοποιητικό βαθµό. Σύµφωνα µε την νοµοθεσία οι δικαιούχοι µπορούσαν να αγοράσουν όση γη ήθελαν, µε ανώτατο όριο τα 80 στρ. για ξηρικά εδάφη και τα 40 στρ. για αρδευόµενα : διανεµήθηκαν στρ. µε παραχωρητήρια. Σηµαίνει: α) οι φιλοδοξίες ή οι δυνατότητες των αγροτών για απόκτηση καλλιεργήσιµης έκτασης ήταν περιορισµένες β) ο πολυτεµαχισµός ήταν ήδη µεγάλος. Εκτάσεις για δηµητριακά > φυτείες, εκτάσεις µε ελαιόδεντρα, αµπέλια. Επρόκειτο για σηµαντική διανοµή καλλιεργήσιµων γαιών. (βλ. σχήµα 1) Όµως µόνο το 50% του αντιτίµου πληρώθηκε στο κράτος από αγοραστές τους. Σχήµα

12 4. Η εκµετάλλευση των ορυχείων Πηγή Νο 27_3 Τοπική αγορά/ εξαγωγές Ποικιλία κοιτασµάτων Μεθοδική εκµετάλλευση ορυκτών γεγονότα που συντέλεσαν: Η χώρα εκµεταλλεύτηκε Η απουσία βαριάς βιοµηχανίας στην Ελλάδα µικρό ενδιαφέρον για εκµετάλλευση του υπεδάφους. Οι δραστηριότητες στο χώρο αυτό είτε αποσκοπούσαν σε εξαγωγές είτε στην εξυπηρέτηση των περιορισµένων τοπικών αναγκών (= λατοµεία και η παραγωγή οικοδοµικών υλικών). Εξαγωγές: Μεταλλευτικά προϊόντα που τα ισχυρά βιοµηχανικά κράτη της υτικής Ευρώπης χρησιµοποιούσαν ως πρώτες ύλες στη µεταλλουργία τους. Τα προϊόντα αυτά εξάγονταν ακατέργαστα ή µετά από µικρή επεξεργασία. Η Ελλάδα στις περιορισµένες διαστάσεις της του 19 ου αι. είχε ικανοποιητική ποικιλία κοιτασµάτων, συνήθως όµως σε µικρές ποσότητες. Αρχές της δεκαετίας 1860 Νοµοθεσία Πηγή Νο 27 = «εκχώρηση» µεταλλευτικών δικαιωµάτων µε ευνοϊκούς όρους. Ευνοϊκές συγκυρίες όπως π.χ. τα έργα για την διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ, αλλά και το ίδιο το άνοιγµα της διώρυγας που αναβάθµισε συνολικά την ίδια την Ανατολική Μεσόγειο. Το 1866 για Γαλλοιταλική εταιρεία στο Λαύριο. Η εξόρυξη µολύβδου και αργύρου γνώρισε σηµαντική άνθηση. Θειάφι Μήλος Σµυρίδα Νάξος Θηραϊκή γη (ως οικοδοµικό υλικό) Θήρα Μάρµαρο (µε την οικοδοµική ανάπτυξη της χώρας µετά τη δεκαετία 1870_ πήρε σηµαντικές διαστάσεις τέλη 19 ου ). Οι αλυκές = πηγή δηµοσίων εσόδων κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου. 5. ηµιουργία τραπεζικού συστήµατος Ανάγκη Λόγοι ίδρυσης τραπεζικών ιδρυµάτων Υπάρχουσα κατάσταση Με την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, προέκυψε το θέµα της δηµιουργίας κεντρικής τράπεζας αλλά και τραπεζικού συστήµατος αντάξιου εκείνων που λειτουργούσαν στις χώρες της υτικής Ευρώπης. Θα εξυπηρετούσε: 1. κυβερνητικές ανάγκες 2. διαχείριση κρατικού δανεισµού 3. έκδοση χαρτονοµίσµατος 4. Θα έδινε λύση στο χρόνιο πρόβληµα των πιστωτικών αναγκών της οικονοµίας. Θα εξασφάλιζε δηλ. στις επιχειρηµατικές πρωτοβουλίες τα απαραίτητα κεφάλαια µε όρους οργανωµένης αγοράς και όχι τοκογλυφίας. Το πιστωτικό σύστηµα της χώρας βρισκόταν σε πρωτόγονη κατάσταση και συνδέονταν µε το εµπόριο των αγροτικών προϊόντων και ιδιαίτερα της σταφίδας. Οι έµποροι ήταν οι πιστωτές και λειτουργούσαν µε τοκογλυφικές διαθέσεις και όρους. Οι παραγωγοί ήταν οι δανειστές και έπεφταν θύµατα εκµετάλλευσης καθώς επρόκειτο για έναν τρόπο προαγοράς της παραγωγής µε δυσµενείς όρους. Άλλοι κλάδοι της παραγωγής στερούνταν τις πιστώσεις και έτσι περιορίζονταν οι επιχειρηµατικές πρωτοβουλίες. Η κατάσταση αυτή ήταν αντίθετη µε τις προθέσεις και τις πολιτικές του κράτους και αποθάρρυνε 12

13 Προσπάθειες δηµιουργίας πιστωτικού συστήµατος Ιδρύθηκε 1841 Κεφάλαια τα εξωτερικά κεφάλαια του εξωτερικού. ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΕΡΟΣ 1Α Προσπάθειες για την άρση των εµποδίων. Στόχος δεν ήταν η εξάλειψη της τοκογλυφίας, όσο η παράλληλη δηµιουργία ενός σύγχρονου πιστωτικού συστήµατος. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Τα κεφάλαια για την ίδρυση προήλθαν κυρίως από το εξωτερικό ενώ έντονη ήταν η παρουσία κρατικών παραγόντων στις ιδρυτικές διαδικασίες. Οι κύριοι µέτοχοι ήταν: Ο κεφαλαιούχος Εϋνάρδος Το ελληνικό κράτος (20% του αρχικού κεφ.) Έλληνες έµποροι και επιχειρηµατίες της διασποράς Ξένες προσωπικότητες από τον χώρο της οικονοµίας και της πολιτικής Στις επόµενες διευρύνσεις του κεφαλαίου µέτοχοι ήταν: Κεφαλαιούχοι και έµποροι από τον ελληνικό χώρο (Σκουζές, Ράλλης κ.λ.π.) Θεµελιωτής της και πρώτος διοικητής ήταν ο Γεώργιος Σταύρου ραστηριότητα Στην αρχή δεν υπήρχε σαφής προσανατολισµός Το µεγάλο πλεονέκτηµα και ταυτόχρονα κύρια πηγή εσόδων ήταν το εκδοτικό δικαίωµα, η δυνατότητά της να εκδίδει τραπεζογραµµάτια, χαρτονοµίσµατα δηλ. για λογαριασµό του ελληνικού κράτους το οποίο ενίσχυε και επέβλεπε την κυκλοφορία τους. Εξάπλωση Από την Αθήνα κύριες επαρχιακές πόλεις (Ερµούπολη 1845, Πάτρα 1846). Κέρδισε την εµπιστοσύνη Άλλα τραπεζικά και ασφαλιστικά ιδρύµατα 6. Η βιοµηχανία Κέρδισε την εµπιστοσύνη της κοινωνίας είχε συνέπεια τις διαδοχικές διευρύνσεις του µετοχικού της κεφαλαίου. Από τη δεκαετία του 1860 άρχισαν να πολλαπλασιάζονται τα τραπεζικά και ασφαλιστικά ιδρύµατα στην χώρα. Τα πιο σηµαντικά: η Ιονική Τράπεζα (1839 στα υπό Αγγλική κατοχή Ιόνια νησιά) τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας η Γενική Πιστωτική Τράπεζα η Τράπεζα Βιοµηχανικής Πίστεως 19 ος Ελλάδα- Ευρώπη Ελλάδα Πρώτες δεκαετίες ανεξαρτησίας Η βιοµηχανία στον ελληνικό χώρο (19 ο αι.) έχει ελάχιστα κοινά σηµεία µε την βιοµηχανία στη υτική και κεντρική Ευρώπη (= βιοµηχανική επανάσταση). Η ανάπτυξη της βιοµηχανίας ήταν παρούσα στις συζητήσεις, στις οικονοµικές και πολιτικές αναλύσεις ως σχέδιο ή πρόθεση σπάνια ως εφαρµογή. Όµως στην Ελλάδα απουσίαζαν οι προϋποθέσεις ώστε να αναπτυχθεί η βιοµηχανία. Η εµφάνιση µονάδων παραγωγής που θα µπορούσαν να χαρακτηριστούν βιοµηχανικές. Στόχος η εξυπηρέτηση τοπικών αναγκών που σχετίζονταν µε την επεξεργασία αγροτικών προϊόντων. Ήταν η εξέλιξη των παραδοσιακών αλευρόµυλων, των ελαιοτριβείων, των βυρσοδεψείων και των κλωστηρίων. Οι µονάδες αυτές παρέµειναν στάσιµες και περιορισµένες ως προς τα οικονοµικά τους µεγέθη. Αυτό οφειλόταν: 1. στην µικρή έκταση της εγχώριας αγοράς 13

14 Πρώτες απόπειρες ανάπτυξης 2. στην πίεση των εισαγόµενων προϊόντων 3. στην έλλειψη πολυάριθµου, ειδικευµένου και φθηνού εργατικού δυναµικού Απόπειρα ανάπτυξης των βιοµηχανικών δραστηριοτήτων στη χώρα. 1) Κύµα ίδρυσης βιοµηχανικών επιχειρήσεων, πάνω από 100. Πηγή 28_1_2 2) Τάση αύξησης του δυναµικού των ήδη υπαρχόντων µονάδων. Όµως πολύ γρήγορα η απόπειρα αυτή έχασε τη δυναµική. Τέλη 19 ου / αρχές 20 ου παρατηρείται αλλαγή: 1. ηµιουργείται βιοµηχανικό δυναµικό σταθερό, πολυδιάστατο. 2. Τάση για ανάπτυξη της βαριάς βιοµηχανίας, της µεταλλουργίας, της ναυπηγικής, της τσιµεντοβιοµηχανίας. Η βιοµηχανία υπέφερε: 1. Έλλειψη κεφαλαίων και διασπορά υπαρχόντων 2. Περιορισµένη οικονοµική εξάπλωση 3. Έλλειψη πρώτων υλών 4. Έλλειψη εργατικών χεριών 5. Έλλειψη παιδείας τεχνικής ή γενικής Αλλαγή : Αλλαγή υπήρξε µετά το µε την ενσωµάτωση µεγάλων εκτάσεων και πληθυσµών (η ενσωµάτωση των Επτανήσων 1864 και της Θεσσαλίας 1881 δεν άλλαξαν τα δεδοµένα). Τα προβλήµατα παραµένουν: 1) Οι χρόνιες αδυναµίες της ελληνικής βιοµηχανίας εµποδίζουν την ανάδειξή της σε κινητήρια δύναµη της ελληνικής οικονοµίας. 2) Αδύναµη να αντέξει τον εξωτερικό ανταγωνισµό, 3) παρέµεινε προσηλωµένη σε δευτερεύουσες δραστηριότητες αναζώντας την παρέµβαση του κράτους, µε δασµολογικά και άλλα ενισχυτικά µέτρα. 7. Τα δηµόσια έργα Ανάγκη για υποδοµές Προβλήµατα Χρηµατοδότηση έργων Πότε: Παράγοντες: 1830: Οι υποδοµές ήταν ακόµη πρωτόγονες Ενδιαφέρον της διοίκησης για κατασκευή των έργων. Αδυναµία εξεύρεσης των οικονοµικών πόρων. Το ελληνικό κράτος ξεκίνησε µε ένα βαρύ δηµοσιονοµικό φορτίο, την εξυπηρέτηση των δανείων που είχαν συναφθεί στο εξωτερικό κατά την διάρκεια του αγώνα αλλά και αργότερα στους δύσκολους καιρούς της κρατικής του συγκρότησης. Η έλλειψη ιδιωτικού ενδιαφέροντος καθώς οι επενδύσεις στις βασικές αυτές υποδοµές δεν ήταν ιδιαίτερα κερδοφόρες. Το κράτος είτε απευθείας είτε µέσω των δήµων προσπάθησε να ξεπεράσει τις δυσκολίες αυτές µε τις δικές του δυνάµεις. Η δραστηριότητα του ήταν µάλλον υποτονική (ως τη δεκαετία του 1870) καθώς τα χρήµατα έλλειπαν και οι µέθοδοι που υιοθετήθηκαν δεν ήταν δηµοφιλείς (για παράδειγµα οι αγγαρείες των δρόµων στην κατασκευή των δρόµων). Οδικό δίκτυο Τέλη του 19 ου και αρχές 20 ου. (1 η προτεραιότητα) Παράγοντες που προώθησαν την κατασκευή του οδικού δικτύου: 14

15 1. Η οικονοµική ανάπτυξη 2. Οι πιο γρήγοροι ρυθµοί αστικοποίησης 3. Η δηµιουργία των κεντρικών σιδηροδροµικών αξόνων 4. Η ανάπτυξη του εσωτερικού εµπορίου Ανασταλτικοί παράγοντες: Θετικά Σηµαντικότερο έργο Ανασταλτικοί παράγοντες: 1. Μεγάλο κόστος της κατασκευής δρόµων σε ορεινά εδάφη 2. Ανταγωνισµός των θαλάσσιων συγκοινωνιών που κυριαρχούσαν στις µεταφορές κοντά στα παράλια. Αποξήρανση εκτάσεων Αποξήρανση µεγάλων εκτάσεων που καλύπτονταν από νερά λιµνών και ελών. 1. Πλούσια καλλιεργήσιµη γη 2. Καταπολεµήθηκε η ελονοσία (µάστιγα ως τα µέσα του 20 ου ) Αποξήρανση της λίµνης της Κωπαϊδα στη Βοιωτία. ιώρυγα της Κορίνθου Το µεγαλύτερο τεχνικό έργο εκείνης της εποχής. Ξεκίνησε 1881 από µια γαλλική τεχνική εταιρεία (µε πολύ µεγάλη αισιοδοξία) Ολοκληρώθηκε το 1893 µετά από πολλές τεχνικές και οικονοµικές περιπέτειες. Βελτίωσε τους όρους ναυσιπλοΐας, καθώς έκανε περιττό τον περίπλου της Πελοποννήσου. ιάνοιξη Πορθµού Ευρίπου Ευνόησε την ναυσιπλοΐα Κατασκευή φάρων στις ακτές Ευνόησε την ναυσιπλοΐα 8. Το δίκτυο των σιδηροδρόµων Ανεπτυγµένα κράτη 19 ος Κυριαρχία του σιδηροδρόµου στις χερσαίες µεταφορές λόγω της βιοµηχανικής επανάστασης στα ανεπτυγµένα κράτη τον 19 ο αι. Θετικά: Μεταφορά µεγάλου όγκου προϊόντων µε µικρό κόστος, σε µεγάλες αποστάσεις Η βιοµηχανική επανάσταση, η αύξηση της παραγωγής και η δηµιουργία µεγάλων πόλεων προχώρησαν χάρις στον σιδηρόδροµο. Σηµασία: Ο σιδηρόδροµος έγινε το σύµβολο των νέων καιρών και συνώνυµο της ανάπτυξης κατά τον 19 ο αι. πηγή Νο 19_1 Σιδηρόδροµος στην Ελλάδα Ανάγκη Στις µικρότερες και πιο καθυστερηµένες οικονοµικά χώρες η απόκτηση σιδηροδροµικού δικτύου παρουσιάστηκε από πολύ νωρίς ως σηµαντική προϋπόθεση για την είσοδο τους στο χώρο των ανεπτυγµένων κρατών. Πότε Λίγο µετά την ανεξαρτησία το υσκολίες Κεφάλαια Υπήρξαν ανυπέρβλητες δυσκολίες. Η κατασκευή απαιτούσε κεφάλαια. Το µικρό ελληνικό κράτος δεν µπορούσε να τα εξοικονοµήσει. Η προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, επιχειρήσεων ή πιστωτικών ιδρυµάτων προϋπέθετε ότι το προς κατασκευή δίκτυο θα ήταν 15

16 Θάλασσα Κατασκευή δικτύου Ολοκλήρωση κατασκευής Τοπικές ανάγκες Έξοδα για κατασκευή ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΕΡΟΣ 1Α ιδρυµάτων προϋπέθετε ότι το προς κατασκευή δίκτυο θα ήταν αποδοτικό, θα εξασφάλιζε δηλ. την µεταφορά των πρώτων υλών, ζωτικών για την βιοµηχανία και καταναλωτικών αγαθών που οι τοπικές αγορές θα ήταν σε θέση να απορροφήσουν. Στην Ελλάδα δεν υπήρχε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Το ενδιαφέρον των ξένων ή των οµογενών επενδυτών παρέµεινε πολύ µικρό. Οι θαλάσσιες µεταφορές περιόριζαν την αποδοτικότητα του σιδηροδροµικού δικτύου καθώς οι περισσότερες περιοχές ήταν κοντά σε θάλασσα. Ως δεκαετία του 1880: Μία µόνο σιδηροδροµική γραµµή (Αθήνα Πειραιά). Όλες οι υπόλοιπες διακηρύξεις παρέµεναν ανεφάρµοστες. Ως το 1881: Οι γενικότερες αλλαγές που µετέβαλαν τα δεδοµένα της ελληνικής οικονοµίας ως το 1881, δηµιούργησαν τις προϋποθέσεις για την κατασκευή σιδηροδροµικού δικτύου. Γύρω από την χώρα, προχωρούσε η κατασκευή µεγάλων συγκοινωνιακών αξόνων που συνέδεαν την κεντρική Ευρώπη µε την Κωνσταντινούπολη, τη Μικρά Ασία και την Ανατολή ως την Ινδία. Η σύνδεση της Ευρώπης µε την Ανατολή γινόταν και ατµοπλοϊκά από το Πρίντεζι της Ιταλίας προς το Σουέζ και τον Ινδικό Ωκεανό. Οι ελληνικές κυβερνήσεις (µε πρωθυπουργό τον Τρικούπη, κυρίως) έκριναν ότι η χώρα έπρεπε να συνδεθεί µε τους διεθνείς άξονες. Σιδηρόδροµος στην Ελλάδα Ολοκληρώθηκε σε τρεις δεκαετίες, από το 1880 και µετά. Ώθηση δόθηκε στις πρώτες πρωθυπουργίες του Χαρίλαου Τρικούπη ( ). Τα οικονοµικά προβλήµατα επιβράδυναν την κατασκευή του έργου στην δεκαετία του 1890 και το δίκτυο ολοκληρώθηκε µόλις το Κατασκευάστηκε για να εξυπηρετεί τοπικές ανάγκες, χωρίς φιλοδοξίες να αποτελέσει τµήµα του διεθνούς δικτύου (γραµµές πλάτους 1µ_1,5 µ στην Ευρώπη). Το κράτος ανέλαβε το µεγαλύτερο κόστος του έργου και επωµίστηκε το µεγαλύτερο µέρος του δανεισµού που έγινε κυρίως από ξένα πιστωτικά ιδρύµατα. Οι ιδιώτες συµµετείχαν µε µικρότερο ποσοστό (περίπου 30%- αποδοτικότητα αµφίβολη). Ο σιδηρόδροµος διακινούσε αγροτικά κυρίως προϊόντα και από την αρχή της λειτουργίας του παρουσίαζε σοβαρή υστέρηση στα έσοδα σε σχέση µε τους αισιόδοξους υπολογισµούς. Το γεγονός αυτό οδήγησε και στην διακοπή των επενδύσεων στον χώρο αυτό. ( + ) Πρόσφερε πολλά σε µία χώρα που δεν είχε γνωρίσει ως τότε αξιόπιστο χερσαίο συγκοινωνιακό δίκτυο. Σε περιόδους πολέµων πρόσφερε πολλές υπηρεσίες (γρήγορη επιστράτευση + εφοδιασµό του ελληνικού στρατού). ( - ) εν εκπλήρωσε τις αναπτυξιακές προσδοκίες εν έφερε την ανάπτυξη και εκβιοµηχάνιση στις περιοχές που έφτασε. Για να εκπληρώσει τις αναπτυξιακές προσδοκίες έπρεπε να προκαλέσει την αλλαγή κοινωνικών και οικοδοµικών δοµών. Ένα συγκοινωνιακό δίκτυο δύσκολα µπορεί να πετύχει τόσο ριζοσπαστικές αλλαγές. 16

17 9. Τα εθνικά δάνεια πηγή Νο 45_ Από τα χρόνια της επανάστασης, η Ελλάδα κατέφευγε συνεχώς στον δανεισµό. Αυτό ήταν φυσικό για ένα κράτος που ξεκινούσε από το µηδέν και δεν κληρονόµησε από το προηγούµενο καθεστώς οργανωµένο δηµοσιονοµικό σύστηµα. Περιπέτειες των δανείων του αγώνα στη χρηµαταγορά του Λονδίνου. Σύναψη νέων δανείων, που συνόδευσε την άφιξη των Βαυαρών το Η οθωνική κυβέρνηση αρνήθηκε την αποπληρωµή των δανείων, γεγονός που αποµόνωσε την χώρα από τις ευρωπαϊκές χρηµαταγορές ως το Αιτίες δανεισµού: Η αλλαγή των ρυθµών ανάπτυξης από την δεκαετία του 1860 και µετά, οδήγησε αναγκαστικά σε νέο δανεισµό. Οι περιορισµένοι πόροι της χώρας. Τα έκτακτα έξοδα που επέβαλαν οι εθνικές κρίσεις έκαναν αδύνατη την εξοικονόµηση κεφαλαίων για δηµόσιες επενδύσεις. Κατά την δεκαετία του 1880 ο εξωτερικός δανεισµός διογκώθηκε και µέσα σε λίγα µόλις χρόνια η χώρα βρέθηκε να οφείλει ποσά πολλαπλάσια του ετήσιου προϋπολογισµού της. Το µεγαλύτερο µέρος των δανείων χρησίµευσε: 1. Για να καλύψει τα τρέχοντα ελλείµµατα των εθνικών προϋπολογισµών. 2. Για να καλύψει τις δαπάνες από τις στρατιωτικές κινητοποιήσεις ( και ) και τις δαπάνες για τον εξοπλισµό ( δρχ. χρησιµοποιήθηκαν για την ναυπήγηση 3 θωρηκτών το 1889). 3. Μεγάλα ποσά διατέθηκαν για την αποπληρωµή παλαιότερων δανείων. 4. Μικρό µέρος έµενε για παραγωγικές επενδύσεις και δηµόσια έργα. Ποσό όµως απαραίτητο χωρίς το οποίο τα έργα δεν µπορούσαν να ολοκληρωθούν. 10. Πτώχευση του 1893 και ο ιεθνής οικονοµικός έλεγχος πηγή 44_1_2 Πτώχευση του Το 1893 η Ελλάδα βρέθηκε σε αδυναµία να εξυπηρετήσει τα τοκοχρεολύσια (δόσεις που περιλαµβάνουν τόκους + µέρος δανείου) των εξωτερικών της δανείων και ζήτησε επαναδιαπραγµάτευση του δηµοσίου χρέους της ιαπραγµατεύσεις της Ελλάδας µε τις πιστωτικές χώρες ιεθνής οικονοµικός έλεγχος Πότε 1897 Ποιοι Η ήττα της Ελλάδος στον Ελληνοτουρκικό πόλεµο Η Ελλάδα υποχρεώνεται να καταβάλει υπέρογκες πολεµικές αποζηµιώσεις στην Οθωµανική αυτοκρατορία Τα οικονοµικά του ελληνικού κράτους να οδηγηθούν σε καθεστώς ιεθνούς Οικονοµικού Ελέγχου ( ΟΕ). Οι εκπρόσωποι 6 δυνάµεων ανέλαβαν την διαχείριση βασικών κρατικών εσόδων. 1.Αγγλία 2. Γαλλία 3. Αυστρία 4. Γερµανία 5. Ρωσία 6. Ιταλία 17

18 ιαχείριση εσόδων Στόχος ιαχείριση εσόδων Ενέργειες της επιτροπής ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΕΡΟΣ 1Α 1. Έσοδα µονοπωλίων αλατιού 2. Φωτιστικού πετρελαίου 3. Σπίρτων 4. Παιγνιόχαρτων 5. Χαρτιού σιγαρέτων 6. Σµύριδας της Νάξου 7. Φόρο καπνού 8. Λιµενικά δικαιώµατα του Πειραιά 9. Φόρο χαρτοσήµου Το ύψος των εσόδων ανερχόταν σε δρχ. 1) εκπλήρωση των υποχρεώσεων της χώρας προς την Οθωµανική αυτοκρατορία (καταβολή πολεµικής αποζηµίωσης δρχ.). 2) εξυπηρέτηση των άλλων δανείων. 1) Η επιτροπή που ξεκίνησε το 1898 αντιµετώπισε τις ανάγκες µε δάνειο που δόθηκε µε την εγγύηση των δυνάµεων. 2) Φρόντισε για την αποπληρωµή των δανείων. 3) Λειτούργησε ως τεχνικό συµβουλευτικό σώµα (βελτίωσε την ελληνική οικονοµία) Αποτελέσµατα Η εγγύηση των δυνάµεων αύξησε την πιστοληπτική ικανότητα του κράτους Ο έλεγχος απάλλαξε τους δηµοσιονοµικούς µηχανισµούς από δυσλειτουργίες του παρελθόντος. Το 1910: (παρά τα προβλήµατα: της σταφιδικής κρίσης, η αποπληρωµή δανείων απορροφούσε το 1/3 των εθνικών εσόδων) τα δηµόσια οικονοµικά µπορούσαν να χαρακτηριστούν υγιή οι προϋπολογισµοί ήταν ελαφρώς πλεονασµατικοί οι οικονοµικές δυνατότητες ήταν σαφώς αυξηµένες Αυτή η θετική εξέλιξη επέτρεψε: τις µεταρρυθµίσεις των πρώτων κυβερνήσεων του Ελ. Βενιζέλου, την πολεµική προετοιµασία και τη συµµετοχή στους Βαλκανικούς πολέµους χωρίς τις δραµατικές επιπτώσεις του παρελθόντος. 11. Το εξωελλαδικό ελληνικό κεφάλαιο α. Έλληνες κεφαλαιούχοι ος Ψυχρές σχέσεις Οικονοµικές δραστηριότητες έξω από την Ελλάδα: Οι Έλληνες δραστηριοποιούνταν σε πολλές περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης θάλασσας. Στην Αίγυπτο, τη Νότια Ρωσία, τις εκβολές του ούναβη και την Κων/πολη οι οικονοµικές δραστηριότητες που βρίσκονταν σε ελληνικά χέρια ήταν ιδιαίτερα σηµαντικές για την εγχώρια οικονοµία. Σηµασία: Η ύπαρξη αυτών των ισχυρών οµογενειακών οµάδων αποτελούσε µια ελπίδα, µια χρυσή εφεδρεία. Έλληνες διασποράς ελληνικό βασίλειο: Οι σχέσεις δεν ήταν οι καλύτερες δυνατές για πολύ καιρό. Σ ένα κλίµα ανάπτυξης και υψηλών αποδόσεων που χαρακτήριζε τις ευρωπαϊκές οικονοµίες (ως δεκαετία 1870) οι επιχειρηµατικές 18

19 δραστηριότητες είχαν περισσότερες ευκαιρίες ανάπτυξης στις αγορές των µεγάλων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου. Μόνο ένα ολιγάριθµο τµήµα του ελληνισµού της διασποράς εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα τα πρώτα χρόνια. Για τους πολλούς και πιο ισχυρούς παράγοντες της οµογένειας η Ελλάδα δεν είχε ενδιαφέρον. 2. Προσπάθειες προσέλκυσης οµογενών Ενδείξεις συνεργασίας 1870 Σκέψεις για αξιοποίηση των οµογενών από το ελληνικό Βασίλειο Συνθήκες: Στην δεκαετία του 1860 αλλάζει η δυναστεία, οι συνταγµατικοί θεσµοί, επεκτείνεται το ελληνικό κράτος µε την ενσωµάτωση των Επτανήσων, ξεσπά η Κρητική επανάσταση ( ) αποτέλεσµα: Οι πολιτικές αυτές απέδωσαν πενιχρά αποτελέσµατα. Στη δεκαετία του 1860 εφαρµόστηκαν οι συνταγµατικές µεταρρυθµίσεις του Τανζιµάτ (1856) που έδιναν διευρυµένα δικαιώµατα στους χριστιανούς της αυτοκρατορίας. Οι νέες οικονοµικές συνθήκες που επικρατούσαν σε πολλές περιοχές της Οθωµανικής αυτοκρατορίας, έδιναν σαφώς µεγαλύτερες ευκαιρίες στους οµογενείς από εκείνη που η Ελλάδα µπορούσε να προσφέρει Αίτια: Η κρίση του 1873 που µείωσε τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών κεφαλαίων και προκάλεσε την µεταφορά τους προς τα ανατολικά σε αναζήτηση επικερδών τοποθετήσεων. Η µετακίνηση αυτή πίεσε οικονοµικά τους πλούσιους Έλληνες της διασποράς, οι οποίοι ανακάλυψαν την Ελλάδα. Πηγή 8_1, Πηγή 36 ραστηριότητες των οµογενών στην χώρα: Οι τοποθετήσεις σε ακίνητα. Το κριτήριο για τις επενδύσεις ήταν τα υψηλά κέρδη. Αγορά των τσιφλικιών της Θεσσαλίας σε χαµηλές τιµές από τους Οθωµανούς ιδιοκτήτες τους, µετά την ενσωµάτωση της Θεσσαλίας. Επενδύσεις στο εµπόριο, στις µεταλλευτικές δραστηριότητες, στα δηµόσια έργα της Τρικουπικής περιόδου και στον δανεισµό του δηµοσίου. Χαρακτήρας των επενδύσεων των οµογενών στην Ελλάδα: 1. ευκαιριακός χαρακτήρας 2. η ρευστότητα 3. η γρήγορη απόσβεση 4. η επανεξαγωγή των κεφαλαίων στο εξωτερικό 5. το κέρδος 6. «κερδοσκοπικό χαρακτήρα» 7. Στην Ανατολική Μεσόγειο, το κεφάλαιο λειτουργούσε µε βάση το κυνήγι της ευκαιρίας, κερδοσκοπία, µε λίγα λόγια. Αιτίες: Η ελληνική αγορά δεν έδινε τόσες υποσχέσεις ώστε να επιχειρούνται υποσχέσεις µε µακροχρόνιες προοπτικές. Η εύκολη µετατρεψιµότητα της δραχµής ενίσχυε αυτά τα βραχύβια περάσµατα. 19

20 4. Αρχές 20 ου Αλλαγή Στάσης ραστηριότητες των οµογενών: Οι Έλληνες κεφαλαιούχοι διέκοψαν τις παραδοσιακές δραστηριότητες τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Μετέφεραν τις επιχειρηµατικές, βιοµηχανικές, εµπορικές ή χρηµατιστηριακές δραστηριότητες στο ελληνικό κράτος. Στο µεταξύ όµως το ίδιο το κράτος είχε αλλάξει µορφή και οι δυνατότητες του είχαν διαφοροποιηθεί. Αιτίες: 1. Το κίνηµα των Νεοτούρκων 2. Οι Βαλκανικοί πόλεµοι 3. Ο Α Παγκόσµιος πόλεµος 4. Η έξαρση των εθνικισµών 5. Τα πλήγµατα στις οικονοµικές δραστηριότητες των ξένων 6. Οι πολιτικές εξελίξεις στην Ρωσία 7. Το τέλος της Οθωµανικής αυτοκρατορίας και η δηµιουργία της Κεµαλικής Τουρκίας. Σηµασία (-): Το κεφάλαιο που συσσώρευσαν οι Έλληνες της διασποράς δεν αποτέλεσε σταθερή βάση για την ανάπτυξη του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Σηµασία (+): Ωστόσο η παρουσία του ήταν σηµαντική. Ενίσχυσε την ρευστότητα, υπήρξαν στην Ελλάδα κεφάλαια και βοήθησε σηµαντικά τον εκχρηµατισµό της ελληνικής οικονοµίας. β. Έλληνες που ζούσαν έξω από την χώρα (όχι κεφαλαιούχοι) εν πρέπει να ταυτίζουµε τους Έλληνες που ζούσαν έξω από την χώρα µε τους µεγάλους κεφαλαιούχους. Η µεγάλη µάζα των Ελλήνων της διασποράς: ανήκε σε µεσοαστικά ή µικροαστικά στρώµατα, σε µεγάλο ποσοστό ήταν µετανάστες, διατηρούσαν στενούς δεσµούς µε τις οικογένειες που άφησαν πίσω τους, έστελναν σηµαντικό µέρος από το εισόδηµά τους στην πατρίδα. Τα εµβάσµατα αυτά είχαν µεγάλη σηµασία και οι επιπτώσεις τους στην εθνική οικονοµία ήταν το ίδιο σηµαντικές µε τις αντίστοιχες των µεγάλων κεφαλαίων της οµογένειας. ΠΗΓΕΣ (εκτός σχολικού βιβλίου) Νο 3_2 Τσουκαλά, Εξάρτηση και Αναπαραγωγή, σ. 107 Νο 8_1 Τσουκαλά, Εξάρτηση και Αναπαραγωγή, σ. 312/3/6, 320/4 Νο 11_3 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους ΙΓ Νο 19_1 ερτιλή, Κοινωνικός Μετασχηµατισµός και Στρατιωτική Επέµβαση σ Νο 21_2 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους ΙΓ Νο 20 Τσουκαλά, Εξάρτηση και Αναπαραγωγή, σ Νο 27_1 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους ΙΓ Νο 27_3 Αγριαντώνη σ Νο 28_1 Τσουκαλά, Εξάρτηση και Αναπαραγωγή, σ.260 Νο 28_1 ερτιλή, Κοινωνικός Μετασχηµατισµός και Στρατιωτική Επέµβαση σ Νο 31_1 Αγριαντώνη σ.371 Νο 36 Τζόκας, Ανάπτυξη και εκσυγχρονισµός σ

21 Νο 44_1 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους Ι σ Νο 44_2 Τζόκας σ Νο 45_1 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους Ι 79 21

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1. α. Μεγάλη Ιδέα: σχολικό βιβλίο σελ. 15-16: «(Στο μεταξύ) η πρόοδος έρμαια των εθνικών κτίσεων»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ, σελ. 1 Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ, σελ. 1 Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ, σελ. 1 Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ανεξάρτητο νεοελληνικό κράτος άρχισε την ιστορική του πορεία το 1830, μετά από μία δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ OIKONOMIA ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ OIKONOMIA ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ OIKONOMIA ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1830: το ανεξάρτητο νεοελληνικό κράτος άρχισε την ιστορική του πορεία, μετά από μια δεκαετία: σκληρών αγώνων μεγάλων καταστροφών ανθρώπινων απωλειών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ /Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/9/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα. (ΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α 1 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α1 : ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο του ακόλουθου όρου: α. Εθνικές γαίες Α.1.2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. α)εθνικές. ελληνικού. μέσω της. ανερχόταν. β) Μεγάλη. Ιδέα. ύση. Το (ΜΟΝΑ ΕΣ 20) ΘΕΜΑ Β 1. α. 3. δ 4. σελ. 18. » 5. α. 7. α.

ΘΕΜΑ Α. α)εθνικές. ελληνικού. μέσω της. ανερχόταν. β) Μεγάλη. Ιδέα. ύση. Το (ΜΟΝΑ ΕΣ 20) ΘΕΜΑ Β 1. α. 3. δ 4. σελ. 18. » 5. α. 7. α. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥΓ Υ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/09/2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α)εθνικές γαίες ή εθνικά κτήματα «Εθνικές γαίες» ήταν οι ακίνητες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1. Τα δημογραφικά δεδομένα α. Ο πληθυσμός 1830 Η Ελλάδα είναι χώρα φτωχή με απαρχαιωμένες παραγωγικές δομές, μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ελληνική οικονοµία κατά τον 19ο αιώνα 1. Το εµπόριο 2. Η εµπορική ναυτιλία ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Να προσδιορίσετε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ

ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1. Μεγάλα χωριά : Κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα οι πόλεις της Ελλάδας μεγάλωναν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είχαν κάποια ομοιότητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ NEMESIS. ιδιαιτεραμαθηματα.gr. Βοηθητικό Υλικό για την Ιστορία ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ NEMESIS. ιδιαιτεραμαθηματα.gr. Βοηθητικό Υλικό για την Ιστορία ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Βοηθητικό Υλικό για την Ιστορία ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 Βοηθητικό Υλικό για την Ιστορία ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντί Προλόγου Οι σημειώσεις αυτές αποτελούν μια συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2016 ΘΕΜΑ Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: α. Αγροτική Μεταρρύθμιση: σχολικό βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ. μέθοδο διακανονισμού που κυριάρχησε προοδευτικά στο εξωτερικό εμπόριο από το

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ. μέθοδο διακανονισμού που κυριάρχησε προοδευτικά στο εξωτερικό εμπόριο από το ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 1 Νοεμβρίου 2015 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό Βιβλίο, σελ. 48 «Στην περίοδο 1910-1922, των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους.» β. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ 1 ο Κεφάλαιο: Από την Αγροτική Οικονομία στην Αστικοποίηση 1821-1828 Επανάσταση 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και Θεσσαλίας 1896 Εξέγερση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α.1. ΘΕΜΑ Α.2.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α.1. ΘΕΜΑ Α.2. ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑ Α ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΘΕΜΑ Α.1. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Αίθουσα με μηχανές στο εργοστάσιο Chemnitz του Richard Hartmann (1868) Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Εκβιομηχάνιση οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2017 ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2017 ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11, ΠΕΙΡΑΙΑΣ,Τ.Κ.18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2017 ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. «Πολιτικός σχηματισμός μικρότερης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03/042016

3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03/042016 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03/042016 ΟΜΑΔΑ Α Α1 Άσκηση τύπου «Σωστό-Λάθος». 1. Μέχρι και στα τέλη του 19 ου αι. οι Έλληνες της Διασποράς υποτιμούσαν το ελληνικό κράτος ως πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Ενδεικτικές Προτεινόμενες Απαντήσεις Ιστορίας Γ Λυκείου Προσανατολισμού ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Απάντηση σελ. 77 σχολικού βιβλίου: Μέσα στην Εθνοσυνέλευση του 1862 1864 σχηματίστηκε η πολιτική παράταξη των Εκλεκτικών που είχε μικρότερη απήχηση. «Οι Εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Φροντιστήριο Στην Ελληνική Γλώσσα Απαντήσεις

Ειδικό Φροντιστήριο Στην Ελληνική Γλώσσα Απαντήσεις Απαντήσεις Α1. α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: το κόμμα του Γ. θεοτόκη Αντιβενιζελικών. Σελ. 92-93 και Από τα Αντιβενιζελικά κόμματα..το πιο διαλλακτικό.σελ92 β. Προσωρινή Κυβέρνηση της Κρήτης(1905): Στο μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας

Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών και Σπουδών Οικονομίας & Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ.

Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ. Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ. ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Συγγραφείς κατά θέμα: Γεώργιος Μαργαρίτης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο Ενότητα 2.1.1 Αγροτική κοινωνία 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1/5 Αγροτικές κοινωνίες Αυτές που ζουν από την καλλιέργεια της γης 2 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 2/5 Μόνιμη εγκατάσταση Στοιχειώδες εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

Åíüôçôá 1 ç. Áðü ôçí áãñïôéêþ ïéêïíïìßá óôçí áóôéêïðïßçóç. Á. Ç åëëçíéêþ ïéêïíïìßá ìåôü ôçí åðáíüóôáóç Â. Ç åëëçíéêþ ïéêïíïìßá êáôü.

Åíüôçôá 1 ç. Áðü ôçí áãñïôéêþ ïéêïíïìßá óôçí áóôéêïðïßçóç. Á. Ç åëëçíéêþ ïéêïíïìßá ìåôü ôçí åðáíüóôáóç Â. Ç åëëçíéêþ ïéêïíïìßá êáôü. Åíüôçôá 1 ç Áðü ôçí áãñïôéêþ ïéêïíïìßá óôçí áóôéêïðïßçóç Á. Ç åëëçíéêþ ïéêïíïìßá ìåôü ôçí åðáíüóôáóç Â. Ç åëëçíéêþ ïéêïíïìßá êáôü ï ôïí 19 áéþíá 12 Γ Λυκείου Ιστορία Κατεύθυνσης ÂÞìá 1 α) Επισημαίνω τη

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 1 Ιουνίου 2004 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Τρίτη, 1 Ιουνίου 2004 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Τρίτη, 1 Ιουνίου 2004 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Nα δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Ορεινοί β. Στρατιωτικός Σύνδεσµος γ. Εθνικό Κόµµα δ. Πατριαρχική Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ηαποδοτικότητατουαγροτικού µάρκετινγκ. ΝτουµήΠ. Α.

Ηαποδοτικότητατουαγροτικού µάρκετινγκ. ΝτουµήΠ. Α. Ηαποδοτικότητατουαγροτικού µάρκετινγκ ΝτουµήΠ. Α. 1 Η αποδοτικότητα του αγροτικού µάρκετινγκ Αποδοτικότητα εµπορίας εννοούµε την προσφορά περισσοτέρων και καλύτερων υπηρεσιών εµπορίας (συσκευασία, αποθήκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: «Το κόμμα του Γ. Θεοτόκη πυρήνα των Αντιβενιζελικών.», σελ. 92-93 β. Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ (σελ. 42-54) 1. Το αγροτικό ζήτηµα ραγδαίες εξελίξεις βιοµηχανική επανάσταση πιέσεις στον αγροτικό χώρο που κυριαρχούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΙΡΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΙΡΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΜΑ Α1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΙΡΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ α. Εκλεκτικοί: σχολικό βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1.1 Σχολικό βιβλίο σελ. 138 «Η εθνική

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ.

Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ. Τόμος 1ος Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ. ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 1ος τόμος Συγγραφείς κατά θέμα: Γεώργιος Μαργαρίτης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης: Από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ.

Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ. Πίνακας εξωφύλλου: Νικόλαος Γύζης. Historia. Λάδι σε μουσαμά 88x88 εκ. ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Συγγραφείς κατά θέμα: Γεώργιος Μαργαρίτης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 24 Απριλίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α1 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 12 Ιουνίου 2017 ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α.1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 77: «Μικρότερη απήχηση από

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4. Η Ελλάδα στον Α' Παγκόσµιο Πόλεµο (σελ )

Κεφάλαιο 4. Η Ελλάδα στον Α' Παγκόσµιο Πόλεµο (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ε Ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 4 Η Ελλάδα στον Α' Παγκόσµιο Πόλεµο (σελ. 190 193) Το 1914 ξέσπασε στην Ευρώπη ο Α' Παγκόσµιος Πόλεµος. Η Ελλάδα, αφού οδηγήθηκε σε διχασµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: 4 (ΤΕΣΣΕΡΙΣ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναρτήθηκε από τον/την Βασιλειάδη Γεώργιο Κυριακή, 20 Μάιος :06 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 21 Μάιος :08

Αναρτήθηκε από τον/την Βασιλειάδη Γεώργιο Κυριακή, 20 Μάιος :06 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 21 Μάιος :08 Ο Καναδάς είναι κράτος που καταλαμβάνει το βόρειο άκρο της Βόρειας Αμερικής. Στα ανατολικά βρέχεται από τον Ατλαντικό, στα νότια συνορεύει με τις ΗΠΑ, στα δυτικάβρέχεται από τον Ειρηνικό και συνορεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α) Απάντηση σελ. 93 σχολ. βιβλίου : «Το κόμμα των Αντιβενιζελικών.» β) Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ)

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ) Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ) 1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει την περίθαλψη των προσφύγων την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Ο.Π. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΑ Ο.Π. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ. 210 9713934 & 210 9769376 ΙΣΤΟΡΙΑ Ο.Π. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1.1. 1. Λ 2. Λ 3. Λ 4. Σ 5. Σ Α.1.2. 1. σελ. 41 «Θα ήταν της ομογένειας.» 2. σελ. 211 «Οι επαναστάτες επανάστασης»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας

ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας 2.1. Το Α.Ε.Π. και η οικονομική ευημερία Η οικονομία διακρίνεται σε : Μικρο-οικονομία: μελετά τις ατομικές επιλογές (παραγωγή προϊόντος, ζήτηση καταναλωτή, ποσότητα παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισµός ΥΦΕΘΑ, κ. Β. Ι. Μιχαλολιάκου, στην Ηµερίδα για τη Ναυπηγική Βιοµηχανία Κυρίες και Κύριοι,

Χαιρετισµός ΥΦΕΘΑ, κ. Β. Ι. Μιχαλολιάκου, στην Ηµερίδα για τη Ναυπηγική Βιοµηχανία Κυρίες και Κύριοι, Χαιρετισµός ΥΦΕΘΑ, κ. Β. Ι. Μιχαλολιάκου, στην Ηµερίδα για τη Ναυπηγική Βιοµηχανία 30-5-05 Κυρίες και Κύριοι, Με µεγάλη µου χαρά βρίσκοµαι σήµερα εδώ µαζί σας για στην έναρξη των εργασιών της τόσο σηµαντικής

Διαβάστε περισσότερα

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ Η ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου 122 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ (TEL)

ΤΕΣΤ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ (TEL) ΤΕΣΤ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ (TEL) 1. Κατά τους οικονομολόγους ποιο από τα παρακάτω είναι ένας παραγωγικός συντελεστής; I. Μια κοινή μετοχή μιας εταιρείας υπολογιστών. II. Ένα εταιρικό ομόλογο μιας πετρελαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι Σωστές και ποιες Λάθος.

Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι Σωστές και ποιες Λάθος. ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι Σωστές και ποιες Λάθος. 1. Το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας υδρευόταν μετά την έλευση των προσφύγων από το Αδριάνειο

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) - ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Γ ΤΑΞΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) - ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) Γ ΤΑΞΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) - ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α) Κόµµα του Γ. Θεοτόκη : «Το κόµµα του Γ. Θεοτόκη... των

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 ! " Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 Α1.2. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης Β. # Α. Σύνταγµα του 1844

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ. Ημερομηνία: Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ. Ημερομηνία: Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Ημερομηνία: Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΟΜΑ Α Α. δ. Πατριαρχική Επιτροπή Μονάδες 12

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΟΜΑ Α Α. δ. Πατριαρχική Επιτροπή Μονάδες 12 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Ορεινοί β. Στρατιωτικός Σύνδεσµος γ. Εθνικό Κόµµα δ. Πατριαρχική Επιτροπή Μονάδες 12

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάβρυτα Συντελεστές: Αγγελάκης Άγγελος Αδαμάκης Παύλος Τσαντά Ιωάννα Σωτηροπούλου Κωνσταντίνα

Ανάβρυτα Συντελεστές: Αγγελάκης Άγγελος Αδαμάκης Παύλος Τσαντά Ιωάννα Σωτηροπούλου Κωνσταντίνα Ανάβρυτα 2015 2016 Συντελεστές: Αγγελάκης Άγγελος Αδαμάκης Παύλος Τσαντά Ιωάννα Σωτηροπούλου Κωνσταντίνα Γεωργική Οικονομία Τα πρώτα βήματα στην γεωργική οικονομία γίνονται κατά την Μυκηναϊκήεποχή. Τηνεποχήαυτή:

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ 1900 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ PROJECT 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΑΔΑΣ 1 v ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη PROJECT Β 1 ΓΕΛ Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση ονομάζεται η γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. Υπάρχουν δυο είδη μετανάστευσης : 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Το έργο της Αντιβασιλείας

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Το έργο της Αντιβασιλείας Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Το έργο της Αντιβασιλείας ΘΕΜΑ 1ο Α. Το Συµβούλιο της Αντιβασιλείας, το οποίο συνόδευε τον Όθωνα στην

Διαβάστε περισσότερα

Έλλειµµα

Έλλειµµα ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΙΡΑΝΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2010-2011 Σηµαντική αύξηση του δηµοσίου χρέους και επιδείνωση του ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ 12-6-2017 ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Εκλεκτικοί: σελ. 77 «Μικρότερη απήχηση στην Εθνοσυνέλευση του 1862-1864 είχαν άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί, όπως οι Εκλεκτικοί. Οι εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

NORTHERN GREECE AT THE CROSSROADS OF THE ENERGY ROADMAP. Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, ΔΕΗ Α.Ε.

NORTHERN GREECE AT THE CROSSROADS OF THE ENERGY ROADMAP. Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, ΔΕΗ Α.Ε. THESSALONIKI SUMMIT 2016 NORTHERN GREECE AT THE CROSSROADS OF THE ENERGY ROADMAP Σταύρος Γούτσος Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, ΔΕΗ Α.Ε. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ Από την προβιομηχανική στη βιομηχανική εποχή. Η Βιομηχανική Επανάσταση στην Αγγλία. Η εξάπλωση της Βιομηχανικής Επανάστασης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Από την προβιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Μονάδες Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Ορεινοί β. Στρατιωτικός Σύνδεσµος γ. Εθνικό Κόµµα δ. Πατριαρχική Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Περιεχόμενα ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ... 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 21 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 31 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ... 34 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ... 36 ΠΗΓΕΣ... 42 ΠΗΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET -Τι είναι πάλι αυτή η Μαύρη Πέμπτη; Πού να πηγαίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Για να δούμε τα πρόσωπά τους. Ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματά τους; -Θα σας πω εγώ παιδιά μου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α Ομάδα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α Ομάδα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2016 ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Α Ομάδα Α.1. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Λάθος Α.2. α) Με τον όρο Τανζιμάτ περιγράφεται μία μεγάλη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του ξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής ιεθνούς μπορίου Σεπτέμβριος 2007 Όνομα: πώνυμο: ριθμός Μητρώου: Έτος: πιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Α 1.2 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Φεντερασιόν β. ΓΣEΕ γ. ΠΑΟΥΕΡ Μ.12

Α 1.2 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Φεντερασιόν β. ΓΣEΕ γ. ΠΑΟΥΕΡ Μ.12 Διαγώνισμα Νεοελληνικής Ιστορίας Β Λυκείου (Προετοιμασία) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α 1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόμενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό ή όχι γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α) σελ. 215, σελ. 216, > ( Προαιρετικά θα μπορούσε να συμπεριληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή φυτ

H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή φυτ ΗΓΕΩΡΓΙΚΗΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ Α 2 H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα