ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με τίτλο «Το Κουρδικό Ζήτημα: Πόθοι Εθνικής Ολοκλήρωσης. Πειραματισμοί Ιδεολογικής Αποτύπωσης και ο Ρόλος του Διεθνούς Παράγοντα» ΟΥΖΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ του ΑΣΤΕΡΙΟΥ Α.Μ.: ΜΟ2212 Επιβλέπων Καθηγητής: Λίτσας Σπυρίδων ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

2 2

3 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ Δηλώνω υπευθύνως ότι όλα τα στοιχεία σε αυτήν την εργασία τα απέκτησα, τα επεξεργάστηκα και τα παρουσιάζω σύμφωνα με τους κανόνες και τις αρχές την ακαδημαϊκής δεοντολογίας, καθώς και τους νόμους που διέπουν την έρευνα και την πνευματική ιδιοκτησία. Δηλώνω επίσης υπευθύνως ότι, όπως απαιτείται από αυτούς τους κανόνες, αναφέρομαι και παραπέμπω στις πηγές όλων των στοιχείων που χρησιμοποιώ και τα οποία δεν συνιστούν πρωτότυπη δημιουργία μου. Ουζούνης Ιωάννης 3

4 Περίληψη Η παρούσα μελέτη επιδιώκει να παρουσιάσει τις ενέργειες των Κούρδων για τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους καθώς και να διερευνήσει το ρόλο του διεθνούς παράγοντα και των ΗΠΑ, της Τουρκίας, της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία. Η μελέτη αναπτύσσεται σε πέντε κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τις ιστορικές ρίζες των Κούρδων, ξεκινώντας από την περίοδο της προϊστορίας και πρωτοϊστορίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται οι ρίζες των Κούρδων και αναλύεται η πορεία τους από τους Μήδους έως τον εξισλαμισμό. Ακολούθως, εξετάζεται η παρουσία τους στην Οθωμανική αυτοκρατορία, μελετώντας τις επαναστάσεις του 19 ου αιώνα, την πανισλαμική και αφομοιωτική πολιτική του Αμπντούλ Χαμίτ Β και την περίοδο του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Το δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζει τους Κούρδους στο εσωτερικό του τουρκικού γίγνεσθαι, διαμέσου του φάσματος τεσσάρων υποπεριόδων. Στο τρίτο κεφάλαιο, παρουσιάζονται οι Κούρδοι στο Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία, ενώ ταυτόχρονα προσεγγίζονται οι σχέσεις της Τουρκίας και της Συρίας με το PKK. Το τέταρτο κεφάλαιο αναλύει το ρόλο των ΗΠΑ, της Ε.Ε, της Τουρκίας και της Ρωσίας απέναντι στην επίλυση του κουρδικού ζητήματος. Στο τελευταίο κεφάλαιο παραθέτονται τα συμπεράσματα της μελέτης. 4

5 Πίνακας Περιεχομένων Περίληψη... 4 Εισαγωγή ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ Προϊστορία και πρωτοϊστορία Οι ρίζες των Κούρδων Από τους Μήδους στον εξισλαμισμό Οι Κούρδοι στην Οθωμανική αυτοκρατορία Οι Επαναστάσεις του 19 ου αιώνα Η Πανισλαμική και αφομοιωτική πολιτική του Αμπντούλ Χαμίτ Β Οι Κούρδοι μέχρι την περίοδο του Α Παγκοσμίου Πολέμου Οι Κούρδοι κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η Μονοκομματική περίοδος ( ) Οι επαναστάσεις του Περίοδος Το PKK ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ ΣΕ ΙΡΑΝ, ΙΡΑΚ ΚΑΙ ΣΥΡΙΑ Οι Κούρδοι στο εσωτερικό του Ιράν Οι Κούρδοι στο εσωτερικό του Ιράκ Η επιχείρηση Anfal To κουρδικό ζήτημα στο Μετα-μπααθικό Ιράκ Οι Κούρδοι στο εσωτερικό της Συρίας

6 To PKK και οι Τουρκοσυριακές σχέσεις... Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης. 3.4 Συμπεράσματα κεφαλαίου ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ Η.Π.Α. και κουρδικό ζήτημα Ευρωπαϊκή Ένωση και κουρδικό ζήτημα Τουρκία και κουρδικό ζήτημα Ρωσία και κουρδικό ζήτημα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Ελληνόγλωσση Διαδικτυακές Αναφορές

7 Εισαγωγή Οι Κούρδοι αποτελούν λαό της Άνω Μεσοποταμίας, ο οποίος κατοικεί σε μια ευρύτατη περιοχή που ορίζει γεωγραφικά τόσο τις πηγές όσο και μεγάλο μέρος του ρου των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη. Στο υπέδαφος αυτής της έκτασης επιπρόσθετα κρύβονται τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αν συνδυαστούν τα ανωτέρω δεδομένα, καθίσταται σαφές ότι ένα ενιαίο Κουρδιστάν θα είχε υπό τον έλεγχο του τα μεγαλύτερα αποθέματα υδάτων, πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή. Οι μεγάλες δυνάμεις που επιθυμούν τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των πετρελαίων δε θα επιτρέψουν προφανώς στους Κούρδους να αποκτήσουν την ελευθερία τους και να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους, οπότε θα συνεχίσουν να διατηρούν την υφιστάμενη κατάσταση, ήτοι ένα κατακερματισμένο Κουρδιστάν, τμήματα που οποίου κατέχονται από το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία. Ακολούθως, αποτυπώνεται η ιστορία των Κούρδων στο πέρασμα του χρόνου που επιβεβαιώνει την διαπίστωση αυτή 1. Καθοριστικό παράγοντα στην ιστορική πορεία του κουρδικού έθνους συντελεί το Ισλάμ. Οι Κούρδοι αποτελούν ένα λαό με πλούσια πολεμική παράδοση. Όταν εμφανίστηκε το Ισλάμ ως θρησκεία, οι Κούρδοι δεν κατάφεραν να την αποδώσουν και να την ερμηνεύσουν οι ίδιοι, με συνέπεια να τίθενται ανά περιόδους υπό την επιρροή του αραβικού, του ιρανικού και του τουρκικού στοιχείου. Με το Ισλάμ ως δούρειο ίππο, κάθε ένας από τους ανωτέρω τοπικούς γειτονικούς παράγοντες επεδίωξε να επιβάλλει τα δικά του εθνικά και πολιτισμικά πρότυπα πέραν των θρησκευτικών. Αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής ήταν ο κατακερματισμός και εκφυλισμός των Κούρδων, οπότε και δεν επετράπη η ανάπτυξη των κατάλληλων συνθηκών σχηματισμού μιας κοινής Κουρδικής εθνικής ταυτότητας. Αν διαμορφώνονταν οι συνθήκες αυτές, τότε πιθανόν οι Κούρδοι ιδιαίτερα κατά τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας να διεκδικούσαν μια κοινή πατρίδα, ωστόσο μη ύπαρξη τους συντελεί στην κατάσταση όπως αποτυπώνεται στις μέρες μας 2. 1 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Gerard Chaliand, Οι Κούρδοι, σελ 13, εκδόσεις Θετίλη, Αθήνα 7

8 Σήμερα οι Κούρδοι έχουν διαφοροποιηθεί σε σχέση με το παρελθόν. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, μέρος του κουρδικού λαού διεξάγει αγώνα με σκοπό την ανεξαρτησία. Με το πέρασμα των ετών και τις εμπειρίες του εθνικού απελευθερωτικού κινήματος, οι Κούρδοι που εμπλέκονται στον αγώνα αυτόν έχουν μετατραπεί σε έναν συνειδητοποιημένο και οργανωμένο σύνολο, με πίστη και βούληση στον αγώνα που πραγματοποιούν, επιχειρώντας να πάρουν μαζί τους το σύνολο των Κούρδων. Στη μελέτη που ακολουθεί επιδιώκεται να ξετυλιχθεί το κουβάρι της ιστορίας του Κουρδικού ζητήματος 3. 3 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ 5. 8

9 1 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ 1.1 Προϊστορία και πρωτοϊστορία Η περιοχή που κατοικείται από το κουρδικό στοιχείο, εξαιρώντας τους Κούρδους της διασποράς και αυτούς οι οποίοι έχουν μεταφερθεί στα δυτικά της Τουρκίας και στην Κωνσταντινούπολη (γεγονός το οποίο θα αναλυθεί ακολούθως), απλώνεται, κατά το μεγαλύτερο μέρος της στις ανατολικές επαρχίες της σημερινής Τουρκίας έως την περιοχή του Καυκάσου και σε ορισμένες από τις βορειοδυτικές επαρχίες του Ιράν, τις βόρειες του Ιράκ και τις βορειοανατολικές της Συρίας. Από γεωγραφική και πολιτιστική πλευρά βρίσκεται στο κέντρο τριών μεγάλων πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στην αρχαιότητα: της Μεσοποταμίας, της Ανατολίας και της Περσίας. Από τις ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί ως σήμερα, ανακαλύφθηκε ότι η περιοχή κατοικήθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του αρχές του πχ 4. Ακόμη, οι αρχαιολογικές έρευνες διαπίστωσαν ότι και σε άλλα σημεία της περιοχής, μεταξύ πχ, οι άνθρωποι κατοικούσαν μόνιμα σε έναν τόπο, είχαν εξημερώσει πολλά ζώα και υπήρξε πρόοδος στον τομέα της γεωργίας. Αναμφισβήτητα, στο έδαφος του σημερινού Κουρδιστάν βρίσκονται σημαντικότατοι αρχαιολογικοί χώροι εκείνης της περιόδου. Η οροσειρά του Ζάγρου στο σημερινό Ιράν υπήρξε τόπος εμφάνισης ενός από τα πρώτα κέντρα, όπου εξελίχθηκε η αγροτική οικονομία, η κτηνοτροφία, η κεραμική και η οικοτεχνία 5. Συνεπώς, μελετώντας τη σχετική βιβλιογραφία εξάγεται το συμπέρασμα ότι η περιοχή στην οποία επικρατεί σήμερα το κουρδικό στοιχείο, κατοικήθηκε από τη νεολιθική εποχή από διάφορες ομάδες και φυλές, οι οποίες δημιούργησαν έναν ανεπτυγμένο πρωτόγονο πολιτισμό. 4 Συγκεκριμένα, η περιοχή Ζέβι Τσέμι Σανιντάρ που βρίσκεται στο Βόρειο Ιράκ. 5 J. Melldart, The earliest settlements in Western Asia from the ninth to the end of the fifth millennium B.C., The Cambridge Ancient History, Cambridge 1970, σ

10 1.2 Οι ρίζες των Κούρδων Αποτελεί γεγονός ότι δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τις ρίζες των Κούρδων. Το Κουρδιστάν αποτέλεσε πέρασμα πολλών πολιτισμών και λαών. Λόγω της μορφολογίας της περιοχής, ήταν δύσκολο να τη διασχίσει κάποιος και ακόμα πιο δύσκολο να την κατακτήσει. Ειδικότερα, ο Βορράς χαρακτηρίζεται από ψηλά όρη, καλυμμένες με δάση οροσειρές, κοιλάδες, πεδιάδες και λίμνες. Οι Κούρδοι συγγραφείς ισχυρίζονται ότι ο λαός τους είναι από τους παλαιότερους της Μέσης Ανατολής. Αυτό πιθανόν να ισχύει από ανθρωπογενετική άποψη. Η χρονική στιγμή κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η είσοδος των Κούρδων στην ιστορία παραμένει ακόμα ένα πρόβλημα. Αυτό το πρόβλημα εντείνεται και από την αρνητική στάση που τηρούν τα κυρίαρχα κράτη (Τουρκία, Ιράν, Ιράκ, Συρία), μη ενθαρρύνοντας την πραγματοποίηση νέων αρχαιολογικών ερευνών που θα εστιάσουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Γεγονός πάντως είναι ότι το 401 π.χ. ο Έλληνας στρατηγός και ιστορικός Ξενοφών αναφέρει στο έργο του «Η Κάθοδος των Μυρίων» ότι, προχωρώντας με τον στρατό του βόρεια και διασχίζοντας την οροσειρά Ταύρος, συναντήθηκε με τους Καρδούχους 6. Οι Κούρδοι συνεπώς αναφέρονται από τον Ξενοφώντα ως Καρδούχοι. Ο Στράβωνας τους αναφέρει ως Κάρδακες. Η Ιστορία των Κούρδων ίσως θα μπορούσε να μεγεθυνθεί κατά χίλια πεντακόσια περίπου χρόνια ακόμα, καθώς έχουν ανακαλυφθεί δύο μεγάλες επιγραφές των Σουμερίων που χρονολογούνται περί το 2000 πχ, στις οποίες αναφέρεται μια χώρα με το όνομα «Kardaka». Πολλοί ιστορικοί και γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι η λέξη «Karda» σημαίνει Κούρδος και η λέξη «Kardaka» σημαίνει χώρα των Κούρδων. Ακόμη, περί το 1000 πχ ο Ασσύριος μονάρχης Τιγλάχτ Πισελέρ μάχεται εναντίων του λαού Kurtie. Αν υπάρχει γλωσσολογική διάκριση μεταξύ των όρων Kardu και Kurd, όπως επίσης και αν οι Kurtie είναι άμεσοι πρόγονοι των κατοπινών Κούρδων, δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα. Άλλωστε εκείνη την εποχή δεν είχαν συμπληρωθεί όλα εκείνα τα φυλετικά και πολιτιστικά στοιχεία, τα οποία συγκρότησαν το λαό των Κούρδων, και ακόμη, λείπει το στοιχείο εκείνο που γλωσσολογικά θα επικρατήσει: το αριοευρωπαϊκό 7. 6 Ξενοφών. 7 Ηλίας Δ. Νικολακάκης, Οι Κούρδοι, Συμβολή στη Μελέτη των εθνολογικών Καταβολών της Ιστορίας και της Θρησκείας τους, Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1998, σελ

11 Αυτό που αποτελεί γεγονός είναι ότι οι Κούρδοι είναι ένας αρχαίος νομαδικός λαός, ο οποίος βρέθηκε στο μέσο πολλών συγκρούσεων και διενέξεων μεταξύ διαφορετικών φυλών, πολιτισμών και αυτοκρατοριών, με αποτέλεσμα να αποκτήσει μια σημαντική πολεμική παράδοση. 1.3 Από τους Μήδους στον εξισλαμισμό Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, στην περιοχή του Κουρδιστάν κατοικούσαν διάφορες φυλές, οι οποίες πολλές φορές βρέθηκαν κάτω από την κυριαρχία ισχυρότερων πολιτισμών. Άξιο αναφοράς, για την παρούσα εργασία, κρίνεται η περίοδος από την κυριαρχία των Μήδων και έπειτα, καθώς τα στοιχεία που υπάρχουν μέχρι εκείνη την περίοδο είναι ελάχιστα και αλληλοσυγκρουόμενα. Οι Μήδοι μαζί με τους Πέρσες ήταν οι τελευταίοι ινδοευρωπαϊκοί λαοί που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Αυτοί, στις αρχές του 7 ου πχ αιώνα, κατάφεραν να εκμηδενίσουν την ισχυρή Ασσυρία και να ιδρύσουν μια μεγάλη αυτοκρατορία. Οι περιοχές που κατέχονταν από τους Ασσυρίους υπήχθησαν απ ευθείας στους Μήδους. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού Κουρδιστάν βρέθηκε κάτω από την εξουσία των Μήδων. Η κυριαρχία που άσκησαν οι Μήδοι ήταν πιο άμεση, καθώς η περιοχή είχε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, αφού αποτελούσε το σύνορο της αυτοκρατορίας και επίσης από εκεί περνούσαν οι οδοί επικοινωνίας για τις δυτικές κτήσεις τους. Για το σκοπό αυτό αλλά και για να εποικηθούν οι περιοχές που είχαν ερημώσει κατά τους ασσυριακούς πολέμους, εγκαταστάθηκαν ιρανικά νομαδικά φύλα. Οι Μήδοι κατέχουν σημαντική θέση στην ιστορία των Κούρδων καθώς αυτοί είναι που μετέδωσαν την ιρανική γλώσσα. Αρκετοί Κούρδοι διανοούμενοι και κάποιοι Ευρωπαίοι, που ασχολήθηκαν με το κουρδικό ζήτημα, τους θεωρούν ως τους άμεσους απογόνους τους. Αυτό ίσως να μην τεκμηριώνεται απολύτως επιστημονικά. Φαίνεται πάντως, πως κάποιοι γηγενείς εντάχθηκαν στον κορμό της αυτοκρατορίας και χρησιμοποιήθηκαν στο σύνολό τους ως πηγή στρατολόγησης 8. Η αυτοκρατορία των Περσών διατηρήθηκε για περισσότερο από 200 χρόνια. Με την έναρξη της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αρχίζει μια νέα εποχή. Ο Μ. Αλέξανδρος, 8 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ

12 διέλυσε την Περσική Αυτοκρατορία και κυριάρχησε στην περιοχή. Μετά το θάνατό του, άρχισαν οι διαμάχες των επιγόνων του. Τελικά η περιοχή του Κουρδιστάν πέρασε στη δικαιοδοσία του Σέλευκου. Μετά όμως τη διατάραξη των ισορροπιών, η περιοχή μετατρέπεται σε ένα πεδίο αλλεπάλληλων πολεμικών αναμετρήσεων 9. Οι πόλεμοι που εμφανίζονται επί Σελευκιδών, συνεχίστηκαν και στη Ρωμαϊκή περίοδο που ακολουθεί. Οι Ρωμαίοι πολέμησαν αρχικά εναντίον των Πάρθων και έπειτα εναντίον των Σασσανιδών. Το Κουρδιστάν μετατράπηκε σε μια ενδιάμεση περιοχή θέατρο πολέμου. Συμπερασματικά, δύναται να ειπωθεί ότι οι Κούρδοι είναι ένας αρχαίος λαός, οι ακριβείς ρίζες του οποίου χάνονται στα βάθη της ιστορίας. Κατά τη διάρκεια των αιώνων δέχτηκαν πολλούς εισβολείς και πραγματοποιήθηκαν αναμείξεις λόγω της εγκατάστασης νέων φυλών, με αποτέλεσμα να αφομοιωθούν μεταξύ τους και να δημιουργήσουν κοινά χαρακτηριστικά που διακρίνονται μέχρι και σήμερα. Με την εμφάνιση του Ισλάμ και την επέκτασή του στο Κουρδιστάν, άρχισε μια νέα περίοδος για τις κουρδικές κοινότητες. Μέχρι εκείνη την περίοδο, η βασική φιλοσοφία και πίστη των Κούρδων ήταν ο Ζωροαστρισμός. Αυτή η επίδραση δύναται να ανιχνευτεί ακόμα και σήμερα. Ο Ζωροαστρισμός είναι μια θρησκεία που πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του 6 ου π.χ. αιώνα στο Ιράν και επηρέασε τους λαούς που κατοικούσαν στην περιοχή του Κουρδιστάν, οι οποίοι και την ασπάστηκαν. Πρόκειται για μια διθεϊκή θρησκεία, που αναφέρεται στον πόλεμο μεταξύ του καλού και του κακού, ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι 10. Τον 3 ο αιώνα ένας θρησκευτικός ηγέτης με το όνομα Μάνι επιχείρησε την εξάπλωση μιας νέας θρησκείας που ο ίδιος είχε επινοήσει, τον Μανιχαϊσμό. Ο Μανιχαϊσμός αποτελεί ένα συγκερασμό μεταξύ του Χριστιανισμού και του Ζωροαστρισμού 11. Ο Γεδιζισμός, που είναι μια θρησκεία, η οποία υπάρχει στις μέρες μας σε ένα τμήμα των Κούρδων, εμφανίζει πολλές ομοιότητες με τον Μανιχαϊσμό και τον Ζωροαστρισμό. Πολλές θεωρίες συγκλίνουν στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη θρησκεία έχει τις ρίζες της στις παραπάνω θρησκείες Οπ.π. σελ Εγκυκλοπαίδεια Grand Larousse Τόμος 2ος, Ενότητα Ι, Σελίδα Οπ.π. 12 Κεμάλ Μπουρκάι, Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν, Παπαζήση, Αθήνα 1999, σελ

13 Η δομή της κοινωνίας βασίζονταν στις φατρίες. Ο λαός ήταν συσπειρωμένος γύρω από αυτές. Την εξουσία την ασκούσαν οι αρχηγοί των φατριών καθώς και ο ηγέτες της συνομοσπονδίας φατριών. Αυτός ο τρόπος διοίκησης δεν ερχόταν σε αντίθεση με τη μέχρι τότε θρησκευτική τους ιδεολογία. Η είσοδος όμως του Ισλάμ προκάλεσε σημαντικές αλλαγές στις κοινωνικές δομές. Παράλληλα με την ηγετική τάξη, αναπτύχθηκε και ο θεσμός των σεΐχηδων, με αποτέλεσμα η εξουσία να ασκείται από δύο φορείς. Οι πολιτικοί ηγέτες των κουρδικών κοινοτήτων ήταν οι ηγέτες των φατριών και οι πνευματικοί ηγέτες ήταν οι σεΐχηδες. Ο θεσμός του σεΐχη αποτέλεσε ένα εργαλείο ιδεολογικής χειραγώγησης της κουρδικής κοινωνίας. Το Ισλάμ, στην κλασική του μορφή, εμπεριέχει έναν ολοκληρωμένο τρόπο ζωής, ένα κοινωνικό πρότυπο, μια κουλτούρα και έναν πολιτισμό. Σύμφωνα με τον Hugh Poulton, το Ισλάμ στην πραγματικότητα είναι κράτος, ή θα έπρεπε να είναι αν οι πολιτικοί του ηγέτες ήταν αληθινοί μουσουλμάνοι. Η κοινότητα των πιστών, που θεμελίωσε ο Μωάμεθ, διέθετε ουσιαστικές ομοιότητες με το κράτος. Ο Μωάμεθ, με βάση τις διδαχές του, συγκέντρωσε και τις τρεις εξουσίες. Ήταν ο ηγεμόνας (εκτελεστική εξουσία), ο κήρυκας του θείου και αιώνιου νόμου, που απέρρεε απευθείας από το Θεό (νομοθετική εξουσία) και ρυθμιστής των διαφορών (δικαστική εξουσία). Με το θάνατο του Μωάμεθ διακόπηκε αυτός ο δεσμός με το Θεό. Η αποκάλυψή του ήταν τελεσίδικη και είχε ισχύ για όλους τους λαούς σε όλες τις εποχές. Οι θεολόγοι, αφού επεξεργάστηκαν τους νόμους του Κορανίου και τις Παραδόσεις (Χαντίθ) διατύπωσαν τη σαρία. Η σαρία είναι ο θείος νόμος και αποτελεί τη βάση της κοινωνίας. Θεωρείται ότι ανήκει στη δικαιοδοσία του Θεού και δεν είναι ανοιχτός σε αλλαγές 13. Στην ισλαμική θρησκεία, όλες οι πλευρές της ανθρώπινης ζωής στο δημόσιο και ιδιωτικό βίο, όλες οι περιπτώσεις εμπορικής, οικογενειακής, πολιτικής και θρησκευτικής δραστηριότητας και συμπεριφοράς, διέπονται κάτω από ορισμένες διατάξεις. Τη δεκαετία του 640, τα στρατεύματα του Ισλάμ (οι μουσουλμάνοι πλέον Άραβες) ήλθαν σε επαφή με τους Κούρδους μετά την κατάληψη της νοτίου και κεντρικής Μεσοποταμίας. Οι πληθυσμοί της περιοχής, που για πρώτη φορά οι Άραβες τους εντάσσουν υπό τον γενικό χαρακτηρισμό «Κούρδοι», αντέταξαν ισχυρή, αν και βραχύβια, αντίσταση. Ήταν ήδη αποδυναμωμένοι λόγω των συνεχόμενων συγκρούσεων, που έλαβαν χώρα στο έδαφός τους μεταξύ των στρατών της Ρωμαϊκής και της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και των Σασσανιδών. Η 13 Hugh Poulton, Ημίψηλο Γκρίζος Λύκος και Ημισέληνος, Οδυσσέας, Αθήνα, 2000, σελ

14 κατάκτηση συνοδεύτηκε από μαζικούς, επιφανειακούς όμως, εξισλαμισμούς. Η αποδοχή του Ισλάμ είναι ένα σημείο καμπής. Οι Κούρδοι απομακρύνθηκαν από τον Ζωροαστρισμό και υιοθέτησαν μια διαφορετική πίστη και φιλοσοφία, γεγονός το οποίο επηρέασε καθοριστικά την κοινωνική και πολιτισμική τους ζωή, από τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τη λογοτεχνία έως τον πολιτισμό. Τους πρώτους αιώνες, το Ισλάμ, στις βορειότερες περιοχές του Κουρδιστάν, παρέμενε ως μειοψηφία. Η άμεση διοίκηση του αββασιδικού χαλιφάτου, υπό τη μορφή επαρχιών, σταματούσε στη Μοσούλη. Βορειότερα, αναγνωριζόταν η αραβική κυριαρχία και οι κάτοικοι πλήρωναν φόρους, όμως λόγω του δυσπρόσιτου εδάφους, οι δεσμοί ήταν πιο χαλαροί 14. Η τελική επικράτηση του Ισλάμ ολοκληρώθηκε τον 11 ο αιώνα, μέσω των επανειλημμένων επιδρομών που συνοδεύονταν από αναγκαστικούς εξισλαμισμούς, καθώς και την εμφάνιση των μουσουλμανικών φυλών των Τουρκομάνων νομάδων 15. Το σημαντικότερο τμήμα των Κούρδων παρέμεινε εξαρτημένο από το Χαλιφάτο. Ένα άλλο τμήμα βρέθηκε υπό την επιρροή των Περσών και οργανώθηκαν ανάλογα από το σιιτικό Ιράν. Υπήρξε και ένα τρίτο μικρότερο τμήμα του Κουρδικού πληθυσμού που δεν εξισλαμίστηκε. Από την Αραβοϊσλαμική κατάκτηση έως τα μέσα του 10 ου αιώνα, οι Κούρδοι βρίσκονταν σε συνεχείς διαμάχες 16. Η αντίσταση που έλαβε χώρα σε ολόκληρο το φάσμα της περιόδου αυτής είχε θρησκευτικό κυρίως και εν μέρει ταξικό χαρακτήρα. Ήταν μία φυσική αντίδραση απέναντι στην ιδεολογία του Ισλάμ. Από τον 10 ο αιώνα όμως και με την εξάπλωση του αραβικού στρατού στην Ανατολία, οι Κούρδοι ασπάστηκαν στην πλειοψηφία τους το Ισλάμ. Σε αυτήν την ταραγμένη περίοδο (8 ος -9 ος αιώνας μ.χ.) οι Κούρδοι άρχισαν να ξεχωρίζουν για τις πολεμικές τους ικανότητες. Οι στρατιωτικοί διοικητές αμείβονταν με γη για τις προσφερόμενες υπηρεσίες 14 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Οπ.π. σελ Ηλίας Δ. Νικολακάκης, Οι Κούρδοι, Συμβολή στη Μελέτη των εθνολογικών Καταβολών της Ιστορίας και της Θρησκείας τους, Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1998, σελ Επαναστάσεις έλαβαν χώρα στην περιοχή της Μοσούλης το 839, 866 και 875, οι οποίες καταπνίγηκαν. Παρομοίως το 906 Κούρδοι της Αδιαβηνής επέδραμαν στην περιοχή της Νινευί. 14

15 και είχαν υποχρέωση να παρέχουν στρατεύματα και να υπερασπίζονται τα σύνορα εναντίον της Αρμενίας, του Βυζαντίου, της Περσίας και των Σταυροφόρων 17. Με την τελική επικράτηση του Ισλάμ, κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα κουρδικά κρατικά μορφώματα 18. Τα κουρδικά αυτά πριγκιπάτα παρουσιάζουν μια αξιόλογη δυναμική, διατηρούν σημαντική στρατιωτική δύναμη και παρουσιάζουν κάποια αυτονομία. Η μείωση της ισχύος του Χαλιφάτου των Αβασσιδών οδήγησε στην άνοδο των πριγκιπάτων. Όμως τον 13 ο και 14 ο αιώνα εμφανίζονται οι Μογγόλοι, που με τις επιδρομές τους, σε συνδυασμό και με εκείνες που εξαπέλυσαν οι Τουρκομάνοι 19 την αμέσως προηγούμενη περίοδο, οδήγησαν στην πλήρη αποδυνάμωση και αποσύνθεση των κουρδικών πληθυσμών. Οι μογγολικές και οι νέες τουρκικές νομαδικές φυλές που αφίχθησαν στην περιοχή, επιδείνωσαν το ισοζύγιο μεταξύ αγροτικής και αστικής οικονομίας αφενός και νομαδισμού αφετέρου, προς όφελος του τελευταίου. Οι ερημώσεις περιοχών και οι λεηλασίες οδήγησαν στις μετακινήσεις κατοίκων που εγκαταστάθηκαν στη Συρία και στην Αίγυπτο 20. Όταν οι Μογγόλοι σταθεροποίησαν την κυριαρχία τους στην περιοχή, κάποιοι Κούρδοι φύλαρχοι τους προσέφεραν την υποστήριξή τους, το μεγαλύτερο όμως μέρος των αποδεκατισμένων φυλών διατήρησε αρνητική στάση. Η μογγολική κυριαρχία, παρόλο που ήταν βραχύβια, είχε σημαντικές συνέπειες. Οι Οθωμανοκουρδικές σχέσεις όμως, έτσι όπως διαμορφώθηκαν τον 16 ο αιώνα, έθεσαν τα θεμέλια για μια περίοδο πολιτικής δομής, που θα διαρκέσει περίπου τρεις αιώνες. 17 Β. Χούνου, Οι Κούρδοι: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον, εκδ. Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων, Αθήνα, 2000, σελ Ο Εμίρης της περιοχής Μπίλιτς Σέρεφ Χαν (16 ος αιώνας), στο βιβλίο του Serefname αναφέρει τέτοιες ηγεμονίες όπως οι Σεντάντι (951-τέλη 12 ου αιώνα), οι Μερβάνοι (10 ος 11 ος αιώνας), οι Εγιούμποι (12 ος αιώνας) κτλ. 19 Τουρκομάνοι συνήθως ονομάζονται από τους ερευνητές οι Τούρκοι που ακολουθούσαν τον παραδοσιακό νομαδικό και ληστρικό τρόπο διαβιώσεως. Αποτελούσαν συχνά εστίες προβλημάτων της κεντρικής εξουσίας και απειλή για τους γηγενείς πληθυσμούς. Λεηλατούσαν κατά βούληση τις μικρές πόλεις και την ύπαιθρο, εξεδίωκαν τους Κούρδους και επιχειρούσαν να εξοντώσουν τους Κούρδους τοπάρχες και φύλαρχους, προκειμένου να επιβάλουν καθεστώς υποτέλειας. 20 Οι φυλές Laden και Badin της Αλγερίας που υπάρχουν μέχρι σήμερα, είναι απόγονοι αυτών των Κούρδων. 15

16 Συμπερασματικά, όσον αφορά την περίοδο που αναλύεται στο παρόν κεφάλαιο, στην εξέλιξη του κουρδικού στοιχείου επέδρασαν διάφοροι παράγοντες. Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι προσμίξεις των φυλών που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Ακόμη, η γεωγραφική θέση έπαιζε σημαντικό ρόλο για την εκάστοτε αυτοκρατορία που την είχε ως κτήση 21, με τις ανάλογες συνέπειες για τον πληθυσμό. Η κοινωνική δομή ήταν οργανωμένη σε φυλές ή ομάδες φυλών. Οι ανήκοντες σε κάθε φυλή στήριζαν τις αποφάσεις του εκάστοτε αρχηγού τους. Αυτό όμως καθιστούσε απαγορευτική τη διαφυλετική ένωση και τη δημιουργία κεντρικής εξουσίας, γεγονός το οποίο βοήθησε στη διατήρηση της ομοιογένειας. Τέλος, καταλυτικό ρόλο έπαιξε η αποδοχή του Ισλάμ και η επόμενη αλλαγή φιλοσοφίας και σκέψης των Κούρδων, καθώς δεν κατέστη δυνατό να δοθεί μια διαφορετική ερμηνεία στη νέα θρησκεία, σύνθεση της οποίας θα μπορούσε να ήταν μια νέα ιδεολογία προσαρμοσμένη στις ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά του λαού, ούτως ώστε να αποτελέσει πηγή έμπνευσης και να τεθούν στέρεες βάσεις πάνω στις οποίες θα βασιζόταν μια εθνική ιδεολογία όταν θα ωρίμαζαν οι συνθήκες, λίγους αιώνες αργότερα. Αυτό και μόνο το γεγονός, αποτέλεσε τροχοπέδη στη δημιουργία εθνικιστικής σκέψης, προλείανε το έδαφος για τις συμμαχίες Κούρδων και Οθωμανών που έλαβαν χώρα από τον 11 ο αιώνα και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη συνέχιση της ιστορίας τους, όπως θα αναφερθεί στο επόμενο κεφάλαιο. 1.4 Οι Κούρδοι στην Οθωμανική αυτοκρατορία Από την τρίτη δεκαετία του 11 ου αιώνα, εμφανίζονται στο Ιράν και την Ασία τουρκικά φύλα, τα οποία φέρονται υπό το γενικό όνομα Σελτζούκοι. Οι Σελτζούκοι κατέλαβαν την Βαγδάτη (1055) και κατέστησαν οι ίδιοι κηδεμόνες των χαλιφών, αποκαθιστώντας την κυριαρχία των σουνιτών 22. Με αυτόν τον τρόπο απέβησαν οι ουσιαστικοί πολιτικοί κληρονόμοι του αββασιδικού χαλιφάτου, παραλαμβάνοντας και τις δομές του. Έτσι επιχείρησαν και πέτυχαν 21 Πχ. Για τους Μήδους η περιοχή είχε σημαντική στρατηγική σημασία καθώς εκεί βρισκόταν τα σύνορα με τον ενδεχόμενο αντίπαλό τους, τη Νεοβαβυλωνιακή Αυτοκρατορία. Ακόμη, από εκεί περνούσαν οι οδοί επικοινωνίας για τις δυτικές κτήσεις τους. 22 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ και Λευτέρης Δρακόπουλος, Καύκασος και Κεντρική Ασία, ισλαμική ταυτότητα και διακρατικές σχέσεις, Παπαζήσης, Αθήνα, σελ

17 να δημιουργήσουν ένα συγκεντρωτικό κράτος με ενιαία διοίκηση, φορολογικό μηχανισμό και μόνιμο στράτευμα 23. Ευρισκόμενοι λοιπόν οι Σελτζούκοι σε αναζήτηση ζωτικού χώρου στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Μεσοποταμίας, επωφελήθηκαν την αποδυνάμωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και σύναψαν συμμαχία με τους Κούρδους, στη βάση της κοινής ισλαμικής τους πίστης, με στόχο την επέκτασή τους στα υψίπεδα της Ανατολίας. Η συμμαχία Τούρκικων φύλων και Κούρδων τους οδήγησε στη μάχη του Ματζικέρτ το Η μάχη αυτή είναι ιδιαιτέρως σημαντική διότι άνοιξε το δρόμο για να περάσουν και να εγκατασταθούν μόνιμα οι Τούρκοι νομάδες στην Ανατολή. Παράλληλα, δημιούργησε και τις προϋποθέσεις για την δημιουργία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αργότερα 24. Η εμφάνιση των Τουρκικών αυτών φυλών δεν αποτελούσαν απειλή για τους μουσουλμανικούς κουρδικούς πληθυσμούς. Εκείνη την περίοδο η Βυζαντινή Αυτοκρατορία πραγματοποιούσε κατά περίσταση εκστρατείες στο εσωτερικό του Κουρδιστάν για την αντιμετώπιση διάφορων απειλών. Ακολούθησαν οι Σταυροφορίες, με τους Ευρωπαίους να ανταποκρίνονται στις εκκλήσεις της Εκκλησίας, και να συμμετέχουν στην εκστρατεία για την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ. Μπροστά στο χριστιανικό κίνδυνο, Κούρδοι, Άραβες και Σελτζούκοι ενίσχυσαν τους μεταξύ τους δεσμούς, συνασπίστηκαν και δημιούργησαν θρησκευτικούς στρατούς για να προστατεύσουν τα εδάφη του Χαλιφάτου 25. Από τις αρχές του 16 ου αιώνα οι σχέσεις των Κούρδων και των Οθωμανών μπαίνουν σε ένα νέο πλαίσιο. Είναι η περίοδος που η Οθωμανική αυτοκρατορία διανύει μία περίοδο μεταρρυθμίσεων, αποκηρύσσοντας το νομαδικό χαρακτήρα της κοινωνίας της και εγκαθιδρύοντας ισχυρή κεντρική πολιτική εξουσία. Στρέφεται πλέον στη δημιουργία τακτικού στρατού και αφού σταθεροποίησε την εξουσία της στις δυτικές περιοχές, επικέντρωσε την προσοχή της στις ανατολικές περιοχές. Εκεί ο Ισμαήλ το 1502 ίδρυσε το πριγκιπάτο των Σαφαβιδών, αυτοανακηρύσσοντας τον εαυτό του Σάχη. Οι Σαφαβίδες πρέσβευαν έναν ακραίο σιϊτισμό, ο οποίος είχε τις ρίζες του στην αντίδραση του βορειοδυτικού Ιράν απέναντι στην 23 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Μπουρκάι Κεμάλ, Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν, (επιμέλεια και μετάφραση Τζεμίλ Τουράν Μπαζιντί), Παπαζήσης, Αθήνα, 1999, σελ

18 ισλαμική κατάκτηση 26. Ο Ισμαήλ άρχισε να καταλαμβάνει κουρδικά εδάφη με αποτέλεσμα ο Οθωμανός Σουλτάνος Σελήμ να στραφεί εναντίον του. Κατά τη διαμάχη που ακολούθησε οι Κούρδοι στην πλειονότητά τους υποστήριξαν και συμμάχησαν με τους Οθωμανούς. 27 Για τη σύναψη αυτής της συμμαχίας εξαιρετικά σημαντικό ρόλο έπαιξε το θέμα της κοινής θρησκείας μεταξύ σουνιτών Κούρδων και Οθωμανών, αφού οι κουρδικές φυλές προσδιορίζονταν σε μεγάλο βαθμό από τη θρησκευτική τους ταυτότητα. Πρακτικά, η υποστήριξη των Κούρδων φύλαρχων οφείλεται στον τρόπο διοίκησης των Οθωμανών, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν τις τοπικές ιδιαιτερότητες και βασίζονταν περισσότερο στους τοπικούς άρχοντες για τη διακυβέρνηση των νέων εδαφών 28. Όργανο της οθωμανικής πολιτικής στην περιοχή υπήρξε ο Κούρδος Ιντρίς Μπιτλισί, ο οποίος προσεταιρίστηκε το μεγαλύτερο μέρος της κουρδικής αριστοκρατίας και έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο κατά τη διοικητική οργάνωση της περιοχής μετά την ήττα των Σαφαβιφών. Στο Κουρδιστάν αναγνωρίστηκαν αρκετά ανεξάρτητα πριγκιπάτα και σαντζάκια (επαρχίες), με κληρονομικούς Κούρδους ηγεμόνες ή αξιωματούχους διορισμένους από την κεντρική εξουσία. Οι τοπικοί άρχοντες διέθεταν ανεξαρτησία ή ημι-ανεξαρτησία και αναλάμβαναν την υποχρέωση να προσφέρουν ετοιμοπόλεμους άντρες στην Αυτοκρατορία όταν κληθούν. Με αυτόν τον τρόπο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία δημιούργησε ένα οιονεί φεουδαρχικό σύστημα τη στιγμή που σε άλλα σημεία προσπαθούσε να εξαλείψει τέτοιες πρακτικές. Το διοικητικό αυτό σύστημα πέτυχε να συνδέσει στενά την τοπική ηγεσία με το οθωμανικό κράτος. Επιβίωσε μέχρι τον 19 ο αιώνα, οπότε και έπεσε θύμα της νέας διοικητικής μεταρρύθμισης και της εκ νέου ανόδου του εκσυγχρονιστικού συγκεντρωτισμού της εποχής εκείνης. Σε όλο αυτό το διάστημα, σημειώθηκε άνθηση του κουρδικού πνεύματος, στον τομέα της λογοτεχνίας, της σκέψης και του πολιτισμού. Το αρνητικό της περιόδου είναι ότι οι φύλαρχοι, ανέπτυξαν καιροσκοπικό τρόπο σκέψης. Άρχισαν να αρνούνται την παρέμβαση των 26 Μπουρκάι Κεμάλ, Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν, (επιμέλεια και μετάφραση Τζεμίλ Τουράν Μπαζιντί), Παπαζήσης, Αθήνα, 1999, σελ Το 1514 έγινε η μάχη του Τσαλντιράν, όπου ο Σουλτάνος νίκησε τον Σάχη και έφτασε μέχρι την Ταυρίδα, πρωτεύουσα του πριγκιπάτου των Σαφαβιδών, έχοντας σημαντική βοήθεια από τους Κούρδους φύλαρχους. 28 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ

19 Οθωμανών αξιωματούχων στις τοπικές υποθέσεις, δεν πρόσφεραν στρατό για πόλεμο και άρχισαν να μην πληρώνουν φόρους. Επίσης, ήταν απορροφημένοι στις μεταξύ τους αντιδικίες και παρασυρμένοι από την προσπάθεια να αποκτήσουν όλο και περισσότερα εδάφη και εξουσία, δεν ασχολήθηκαν με την δημιουργία κουρδικής κεντρικής εξουσίας. Συνέπεια του πολέμου μεταξύ Οθωμανών και Ιρανών ήταν ο διαμελισμός του Κουρδιστάν. Το δυτικό, βόρειο και κεντρικό τμήμα πέρασε στην οθωμανική κυριαρχία, ενώ το νότιο και ανατολικό παρέμεινε στην σαφαβιδική 29. Σε όλη την περίοδο των τριών αιώνων, το Κουρδιστάν, είτε οθωμανικό, είτε περσικό, υπέφερε από τους συχνούς πολέμους. Οι ελαφρότερα οπλισμένοι σαφαβιδικοί στρατοί χρησιμοποιούσαν την τακτική της καμένης γης. Παρομοίως, το πρώτο τρίτο του 18 ου αιώνα πραγματοποιήθηκε η επιδρομή των Αφγανών και αργότερα η επιδρομή του Ναντίρ Σαχ Οι Επαναστάσεις του 19 ου αιώνα Ο 19 ος αιώνας υπήρξε ιδιαίτερα ταραχώδης για την περιοχή του Κουρδιστάν. Αποτέλεσε μια περίοδο εξεγέρσεων και επαναστάσεων, οι οποίες επηρέασαν τη δομή της κουρδικής κοινωνίας. Οι εξεγέρσεις αυτές εμφανίζονται μεμονωμένα, χωρίς ενιαία κατεύθυνση και συντονισμό και χωρίς κεντρική στόχευση. Τον ίδιο αιώνα, στην Ευρώπη, συντελέστηκαν εθνικές ανακατατάξεις. Τα γεγονότα της Γαλλικής επανάστασης και οι πόλεμοι που ακολούθησαν διέδωσαν την ιδέα της λαϊκής κυριαρχίας ως θεμέλιο για τη νομιμοποίηση της εξουσίας και αποκάλυψαν την τεράστια δύναμη που διαθέτει το «έθνος» και ο «εθνικισμός» ως μέσα λαϊκής κινητοποίησης 31. Ακολούθως επιχειρείται να τεθεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίχθηκαν οι επαναστάσεις της περιόδου. Τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που έλαβαν χώρα στα Βαλκάνια και οι νίκες που πέτυχαν, δημιούργησαν πρόβλημα στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Αυτό είχε ως συνέπεια το βάρος, όσον αφορά στη φορολόγηση και τη στρατολογία, να 29 Το 1639 υπογράφηκε η Συμφωνία Κασρ-ι Σιρίν, με την οποία για πρώτη φορά διαμοιράστηκε επίσημα το Κουρδιστάν. 30 Ηλίας Δ. Νικολακάκης, Οι Κούρδοι, Συμβολή στη Μελέτη των εθνολογικών Καταβολών της Ιστορίας και της Θρησκείας τους, Εκδοτικός οίκος Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1998, σελ Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ

20 μετατοπιστεί στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς. Αρχικά η Οθωμανική αυτοκρατορία δεν επέβαλε πολύ υψηλούς φόρους στα κουρδικά πριγκιπάτα. Χάνοντας όμως μια μία τις κτήσεις της, στράφηκε στις περιοχές της Μικράς Ασίας και του Κουρδιστάν, αυξάνοντας κατακόρυφα την φορολογία. Επίσης, οι διομολογήσεις 32 που έκανε η αυτοκρατορία με ευρωπαϊκές χώρες είχαν ως αποτέλεσμα να εισάγονται στη χώρα προϊόντα φτηνότερα από τα ντόπια, δημιουργώντας έτσι κρίση στην εσωτερική αγορά. Αυτά τα δύο οδήγησαν τους Κούρδους σε οικονομική ασφυξία. Επιπροσθέτως, με τις μεταρρυθμίσεις που εισήχθησαν επί της ηγεμονίας του Μαχμούτ ΙΙ ( ), καταργήθηκε το σώμα των γενίτσαρων και η στρατιωτική θητεία έγινε υποχρεωτική για τους Κούρδους, με όλα όσα συνεπάγεται στην τοπική οικονομία και κοινωνία η έλλειψη νέων ανδρών. Είναι γεγονός πάντως πως το 19 ο αιώνα η Υψηλή Πύλη επεδίωξε να επιβάλει κεντρική εξουσία στην απειλούμενη και αποδεκατισμένη αυτοκρατορία της. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως η δομή της κουρδικής κοινωνίας παρέμενε φεουδαρχική και φυλετική. Αυτό σήμαινε την πλήρη αφοσίωση των μελών της φυλής στον εκάστοτε ηγέτη της, με αποτέλεσμα να καθιστά απαγορευτική τη διαφυλετική ένωση, καθώς τα αντικρουόμενα συμφέροντα μεταξύ των φύλαρχων για θέματα εξουσίας, συμπαρέσυραν και το σύνολο της φυλής. Οι διαφυλετικές διαμάχες και ενίοτε συμμαχίες με εκπροσώπους της κεντρικής κυβέρνησης για την επίτευξη σκοπών, ήταν σύνηθες φαινόμενο. Κάτω από αυτό το πρίσμα και με δεδομένη την επιρροή που άρχισαν να ασκούν στην περιοχή οι Μεγάλες Δυνάμεις με σκοπό την εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων, εξελίχθηκαν οι επαναστάσεις των Κούρδων. Όλες αυτές οι εξεγέρσεις που έλαβαν χώρα εκείνη την περίοδο απέτυχαν 33. Κούρδοι διανοούμενοι και συγγραφείς θεωρούν τους πολέμους αυτούς ως εθνικές επαναστάσεις εναντίον της ξένης κυριαρχίας. Κάτι τέτοιο όμως δεν τεκμηριώνεται απόλυτα, καθώς οι εξεγέρσεις αυτές υποκινήθηκαν από τους τοπικούς φεουδάρχες και ηγεμόνες, οι οποίοι δεν είχαν κουρδική συνείδηση. Δρούσαν εντός του οθωμανικού πολιτικού και 32 Διομολογήσεις είναι οι συμβάσεις που συνέπηξε η Οθωμανική Αυτοκρατορία με τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, επ ωφελεία των τελευταίων. 33 Η πρώτη επανάσταση ξέσπασε από τον ηγέτη των Κούρδων Αμπντουραχμάν Πασά (1806), ακολούθησε αυτή των Μπιλμπασλάρ (1818) στο βορειοανατολικό Κουρδιστάν, το 1832 ξέσπασε το κίνημα του Μεχμέτ (ή Μουχάμεντ) Πασά και εν συνεχεία έχουμε την επανάσταση του Μπεντιρχάν ( ), το κίνημα του Γιεχνάν Σερ (1854) και τέλος το κίνημα του σεΐχη Ουμπεϊντουλάν (1881). 20

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 4: Από την Οθωμανική αυτοκρατορική ιδεολογία στον Τουρκικό Εθνικισμό Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος 1 Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης της

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑ 3η ΕΛΠ 11 Διδάσκων Kυριακίδου Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 15 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΛΑΜΑΡΑ ΕΛΙΣΑΒΕΤ Α.Μ.67630 1 Περιεχόμενα ΕΡΓΑΣΙΑ 3η ΕΛΠ 11...1 Διδάσκων Kυριακίδου Μαρία...1 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

α. Η περίοδος της οθωμανικής κατοχής

α. Η περίοδος της οθωμανικής κατοχής ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ TOY 190Υ ΑΙΩΝΑ ΕΩΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Σε αντίθεση με την περίπτωση της Τουρκίας, όπου οι ένοπλες δυνάμεις και

Διαβάστε περισσότερα

Με τον Αιγυπτιακό

Με τον Αιγυπτιακό Με ποιον πολιτισμό θα ασχοληθούμε; Με τον Αιγυπτιακό Η θέση της Αιγύπτου Τι βλέπετε; Αίγυπτος και Νείλος Η Αίγυπτος οφείλει την ύπαρξη της στον Νείλο. Το άγονο έδαφος κατέστη εύφορο χάρη στις πλημμύρες,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία, το Ιράν και η «Σιϊτική Ηµισέληνος»

Η Τουρκία, το Ιράν και η «Σιϊτική Ηµισέληνος» 1 10 Απριλίου 2011 www.geostrategy.gr Η Τουρκία, το Ιράν και η «Σιϊτική Ηµισέληνος» Του Χρήστου Μηνάγια Την τελευταία περίοδο η «Σιϊτική Ηµισέληνος» αύξησε την επιρροή του Ιράν στις χώρες της Μέσης Ανατολής,

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν μεσαίες, μικρές ή και πολύ μικρές δυνάμεις. Παρόλο που η

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εικόνες... Χάρτες και πίνακες... Ευχαριστίες... Σημειώσεις και συμβάσεις...

Περιεχόμενα. Εικόνες... Χάρτες και πίνακες... Ευχαριστίες... Σημειώσεις και συμβάσεις... Περιεχόμενα Εικόνες......................................................... Χάρτες και πίνακες............................................... Ευχαριστίες.....................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΕΝΑ «ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ» ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ «Το ευρωπαϊκό big-bang, η απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α2 ΛΑΘΟΣ 4 ΛΑΘΟΣ 5 ΣΩΣΤΟ 6 ΛΑΘΟΣ 7

ΘΕΜΑ Α2 ΛΑΘΟΣ 4 ΛΑΘΟΣ 5 ΣΩΣΤΟ 6 ΛΑΘΟΣ 7 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Νεοτουρκικό Κίνημα 1 : Το Νεοτουρκικό Κίνημα του 1908, που υποσχέθηκε στους λαούς της αυτοκρατορίας ισονομία, ισοπολιτεία και ευρύτατο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, είχε ως στόχο τον εκτουρκισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ελευθερίου Βενιζέλου 237, Γάζι Τηλ./Fax: 2810 823411 email: syxekp@gmail. com www.syekp.gr Βρέντζου Μαρία, Φιλόλογος ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1. Να αποδώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Α ΕΞΑΜΗΝΟ: 1. 70001 Α Τουρκική Γλώσσα Ι 1 -

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

Α εξάμηνο Γενική Κατεύθυνση. Μάθημα. Τουρκική Γλώσσα Ι (Α) Μορφολογία και Σύνταξη (70001Α) Τουρκική Γλώσσα Ι (Β) Δεξιότητες στο γραπτό λόγο (70001Β)

Α εξάμηνο Γενική Κατεύθυνση. Μάθημα. Τουρκική Γλώσσα Ι (Α) Μορφολογία και Σύνταξη (70001Α) Τουρκική Γλώσσα Ι (Β) Δεξιότητες στο γραπτό λόγο (70001Β) Α εξάμηνο Γενική Κατεύθυνση Τουρκική Γλώσσα Ι (Α) Μορφολογία και Σύνταξη (70001Α) Τουρκική Γλώσσα Ι (Β) Δεξιότητες στο γραπτό λόγο (70001Β) Τουρκική Γλώσσα Ι (Γ) Δεξιότητες στο προφορικό λόγο (70001Γ)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα Αρχαία Ρώμη Ιφιγένεια Λιούπα Η αρχαία Ρώμη ξεκίνησε από την ιταλική χερσόνησο κατά τον 8ο αιώνα π.χ. Με επίκεντρο την πόλη της Ρώμης εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του αρχαίου κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ. Ιούλιος 2009. www.geostrategy.gr. Γιαννακόπουλος Βασίλειος

ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ. Ιούλιος 2009. www.geostrategy.gr. Γιαννακόπουλος Βασίλειος 1 ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ Ιούλιος 2009 www.geostrategy.gr Γιαννακόπουλος Βασίλειος 2 Εισαγωγή Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Ιράκ είναι ένα «τεχνητό κοσμικό κράτος». Η ενότητά του ουσιαστικά δεν υφίσταται ούτε εθνικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ 1900 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ PROJECT 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΑΔΑΣ 1 v ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη PROJECT Β 1 ΓΕΛ Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση ονομάζεται η γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. Υπάρχουν δυο είδη μετανάστευσης : 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Συρία και οι τουρκο-ιρανικές σχέσεις

Η Συρία και οι τουρκο-ιρανικές σχέσεις Του Χρήστου Μηνάγια 11 Νοεμβρίου 2012 www.geostrategy.gr Η Συρία και οι τουρκο-ιρανικές σχέσεις Όταν ξεκίνησε η Αραβική Άνοιξη, το Ιράν υποστήριξε τους εξεγερμένους των χωρών αυτών και επιδίωξε να προσδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας 66 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων)

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. (479: τέλος Περσικών πολέμων) ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 750 479 (479: τέλος Περσικών πολέμων) Γιατί ονομάστηκε «αρχαϊκή» Σε αυτή την εποχή σημειώνεται η αρχή (οι απαρχές) της οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ανάπτυξης του ελληνικού κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου.

Ε. Τοποθετήστε τους δείκτες σκορ, στη θέση 0 του μετρητή βαθμολογίας. ΣΤ. Τοποθετήστε τον δείκτη χρόνου στη θέση Ι του μετρητή χρόνου. ιαρκεια 90 λεπτα Παικτεσ 4 Ηλικια 12+ ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Το Autokrator είναι ένα μεσαιωνικό στρατιωτικό παιχνίδι, για τις μάχες μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων μεταξύ 7ου και 11ου αιώνα μ.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

Α εξάμηνο Γενική Κατεύθυνση

Α εξάμηνο Γενική Κατεύθυνση Α εξάμηνο Γενική Κατεύθυνση Τουρκική Γλώσσα Ι (Α) Μορφολογία και Σύνταξη (70001Α) Πρόκου Τρίτη 24/01/17 ΜΘΕ ΝΟΜΙΚΗ Αίθ. Πανταζή + Αίθουσα 3 Τουρκική Γλώσσα Ι (Β) Δεξιότητες στο γραπτό λόγο (70001Β) Πρόκου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή των Νεότουρκων

Η εποχή των Νεότουρκων συνειδητοποιώντας τη θέση της στην αυτοκρατορική κρατική μηχανή και κοινωνία καθώς και τις ευθύνες και τα προνόμια που πηγάζουν από αυτή, θέλησε ή αναγκάστηκε να αποκτήσει νέα μορφή, αυτή της νόμιμης,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Ρατσισμός ονομάζεται η στάση, κατά την οποία τα μέλη μιας φυλής ή εθνικής ομάδας θεωρούν ως μειονεκτούντα τα μέλη άλλης φυλής ή εθνικής ομάδας και ως συνέπεια αυτού αναπτύσσουν μία έντονη

Διαβάστε περισσότερα