ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με τίτλο «Το Κουρδικό Ζήτημα: Πόθοι Εθνικής Ολοκλήρωσης. Πειραματισμοί Ιδεολογικής Αποτύπωσης και ο Ρόλος του Διεθνούς Παράγοντα» ΟΥΖΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ του ΑΣΤΕΡΙΟΥ Α.Μ.: ΜΟ2212 Επιβλέπων Καθηγητής: Λίτσας Σπυρίδων ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

2 2

3 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΗΛΩΣΗ Δηλώνω υπευθύνως ότι όλα τα στοιχεία σε αυτήν την εργασία τα απέκτησα, τα επεξεργάστηκα και τα παρουσιάζω σύμφωνα με τους κανόνες και τις αρχές την ακαδημαϊκής δεοντολογίας, καθώς και τους νόμους που διέπουν την έρευνα και την πνευματική ιδιοκτησία. Δηλώνω επίσης υπευθύνως ότι, όπως απαιτείται από αυτούς τους κανόνες, αναφέρομαι και παραπέμπω στις πηγές όλων των στοιχείων που χρησιμοποιώ και τα οποία δεν συνιστούν πρωτότυπη δημιουργία μου. Ουζούνης Ιωάννης 3

4 Περίληψη Η παρούσα μελέτη επιδιώκει να παρουσιάσει τις ενέργειες των Κούρδων για τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους καθώς και να διερευνήσει το ρόλο του διεθνούς παράγοντα και των ΗΠΑ, της Τουρκίας, της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην όλη διαδικασία. Η μελέτη αναπτύσσεται σε πέντε κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τις ιστορικές ρίζες των Κούρδων, ξεκινώντας από την περίοδο της προϊστορίας και πρωτοϊστορίας. Στη συνέχεια, διερευνώνται οι ρίζες των Κούρδων και αναλύεται η πορεία τους από τους Μήδους έως τον εξισλαμισμό. Ακολούθως, εξετάζεται η παρουσία τους στην Οθωμανική αυτοκρατορία, μελετώντας τις επαναστάσεις του 19 ου αιώνα, την πανισλαμική και αφομοιωτική πολιτική του Αμπντούλ Χαμίτ Β και την περίοδο του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Το δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζει τους Κούρδους στο εσωτερικό του τουρκικού γίγνεσθαι, διαμέσου του φάσματος τεσσάρων υποπεριόδων. Στο τρίτο κεφάλαιο, παρουσιάζονται οι Κούρδοι στο Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία, ενώ ταυτόχρονα προσεγγίζονται οι σχέσεις της Τουρκίας και της Συρίας με το PKK. Το τέταρτο κεφάλαιο αναλύει το ρόλο των ΗΠΑ, της Ε.Ε, της Τουρκίας και της Ρωσίας απέναντι στην επίλυση του κουρδικού ζητήματος. Στο τελευταίο κεφάλαιο παραθέτονται τα συμπεράσματα της μελέτης. 4

5 Πίνακας Περιεχομένων Περίληψη... 4 Εισαγωγή ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ Προϊστορία και πρωτοϊστορία Οι ρίζες των Κούρδων Από τους Μήδους στον εξισλαμισμό Οι Κούρδοι στην Οθωμανική αυτοκρατορία Οι Επαναστάσεις του 19 ου αιώνα Η Πανισλαμική και αφομοιωτική πολιτική του Αμπντούλ Χαμίτ Β Οι Κούρδοι μέχρι την περίοδο του Α Παγκοσμίου Πολέμου Οι Κούρδοι κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η Μονοκομματική περίοδος ( ) Οι επαναστάσεις του Περίοδος Το PKK ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ ΣΕ ΙΡΑΝ, ΙΡΑΚ ΚΑΙ ΣΥΡΙΑ Οι Κούρδοι στο εσωτερικό του Ιράν Οι Κούρδοι στο εσωτερικό του Ιράκ Η επιχείρηση Anfal To κουρδικό ζήτημα στο Μετα-μπααθικό Ιράκ Οι Κούρδοι στο εσωτερικό της Συρίας

6 To PKK και οι Τουρκοσυριακές σχέσεις... Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης. 3.4 Συμπεράσματα κεφαλαίου ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ Η.Π.Α. και κουρδικό ζήτημα Ευρωπαϊκή Ένωση και κουρδικό ζήτημα Τουρκία και κουρδικό ζήτημα Ρωσία και κουρδικό ζήτημα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Ελληνόγλωσση Διαδικτυακές Αναφορές

7 Εισαγωγή Οι Κούρδοι αποτελούν λαό της Άνω Μεσοποταμίας, ο οποίος κατοικεί σε μια ευρύτατη περιοχή που ορίζει γεωγραφικά τόσο τις πηγές όσο και μεγάλο μέρος του ρου των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη. Στο υπέδαφος αυτής της έκτασης επιπρόσθετα κρύβονται τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αν συνδυαστούν τα ανωτέρω δεδομένα, καθίσταται σαφές ότι ένα ενιαίο Κουρδιστάν θα είχε υπό τον έλεγχο του τα μεγαλύτερα αποθέματα υδάτων, πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή. Οι μεγάλες δυνάμεις που επιθυμούν τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των πετρελαίων δε θα επιτρέψουν προφανώς στους Κούρδους να αποκτήσουν την ελευθερία τους και να κηρύξουν την ανεξαρτησία τους, οπότε θα συνεχίσουν να διατηρούν την υφιστάμενη κατάσταση, ήτοι ένα κατακερματισμένο Κουρδιστάν, τμήματα που οποίου κατέχονται από το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία. Ακολούθως, αποτυπώνεται η ιστορία των Κούρδων στο πέρασμα του χρόνου που επιβεβαιώνει την διαπίστωση αυτή 1. Καθοριστικό παράγοντα στην ιστορική πορεία του κουρδικού έθνους συντελεί το Ισλάμ. Οι Κούρδοι αποτελούν ένα λαό με πλούσια πολεμική παράδοση. Όταν εμφανίστηκε το Ισλάμ ως θρησκεία, οι Κούρδοι δεν κατάφεραν να την αποδώσουν και να την ερμηνεύσουν οι ίδιοι, με συνέπεια να τίθενται ανά περιόδους υπό την επιρροή του αραβικού, του ιρανικού και του τουρκικού στοιχείου. Με το Ισλάμ ως δούρειο ίππο, κάθε ένας από τους ανωτέρω τοπικούς γειτονικούς παράγοντες επεδίωξε να επιβάλλει τα δικά του εθνικά και πολιτισμικά πρότυπα πέραν των θρησκευτικών. Αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής ήταν ο κατακερματισμός και εκφυλισμός των Κούρδων, οπότε και δεν επετράπη η ανάπτυξη των κατάλληλων συνθηκών σχηματισμού μιας κοινής Κουρδικής εθνικής ταυτότητας. Αν διαμορφώνονταν οι συνθήκες αυτές, τότε πιθανόν οι Κούρδοι ιδιαίτερα κατά τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας να διεκδικούσαν μια κοινή πατρίδα, ωστόσο μη ύπαρξη τους συντελεί στην κατάσταση όπως αποτυπώνεται στις μέρες μας 2. 1 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Gerard Chaliand, Οι Κούρδοι, σελ 13, εκδόσεις Θετίλη, Αθήνα 7

8 Σήμερα οι Κούρδοι έχουν διαφοροποιηθεί σε σχέση με το παρελθόν. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, μέρος του κουρδικού λαού διεξάγει αγώνα με σκοπό την ανεξαρτησία. Με το πέρασμα των ετών και τις εμπειρίες του εθνικού απελευθερωτικού κινήματος, οι Κούρδοι που εμπλέκονται στον αγώνα αυτόν έχουν μετατραπεί σε έναν συνειδητοποιημένο και οργανωμένο σύνολο, με πίστη και βούληση στον αγώνα που πραγματοποιούν, επιχειρώντας να πάρουν μαζί τους το σύνολο των Κούρδων. Στη μελέτη που ακολουθεί επιδιώκεται να ξετυλιχθεί το κουβάρι της ιστορίας του Κουρδικού ζητήματος 3. 3 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ 5. 8

9 1 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΩΝ ΚΟΥΡΔΩΝ 1.1 Προϊστορία και πρωτοϊστορία Η περιοχή που κατοικείται από το κουρδικό στοιχείο, εξαιρώντας τους Κούρδους της διασποράς και αυτούς οι οποίοι έχουν μεταφερθεί στα δυτικά της Τουρκίας και στην Κωνσταντινούπολη (γεγονός το οποίο θα αναλυθεί ακολούθως), απλώνεται, κατά το μεγαλύτερο μέρος της στις ανατολικές επαρχίες της σημερινής Τουρκίας έως την περιοχή του Καυκάσου και σε ορισμένες από τις βορειοδυτικές επαρχίες του Ιράν, τις βόρειες του Ιράκ και τις βορειοανατολικές της Συρίας. Από γεωγραφική και πολιτιστική πλευρά βρίσκεται στο κέντρο τριών μεγάλων πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στην αρχαιότητα: της Μεσοποταμίας, της Ανατολίας και της Περσίας. Από τις ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί ως σήμερα, ανακαλύφθηκε ότι η περιοχή κατοικήθηκε για πρώτη φορά στα τέλη του αρχές του πχ 4. Ακόμη, οι αρχαιολογικές έρευνες διαπίστωσαν ότι και σε άλλα σημεία της περιοχής, μεταξύ πχ, οι άνθρωποι κατοικούσαν μόνιμα σε έναν τόπο, είχαν εξημερώσει πολλά ζώα και υπήρξε πρόοδος στον τομέα της γεωργίας. Αναμφισβήτητα, στο έδαφος του σημερινού Κουρδιστάν βρίσκονται σημαντικότατοι αρχαιολογικοί χώροι εκείνης της περιόδου. Η οροσειρά του Ζάγρου στο σημερινό Ιράν υπήρξε τόπος εμφάνισης ενός από τα πρώτα κέντρα, όπου εξελίχθηκε η αγροτική οικονομία, η κτηνοτροφία, η κεραμική και η οικοτεχνία 5. Συνεπώς, μελετώντας τη σχετική βιβλιογραφία εξάγεται το συμπέρασμα ότι η περιοχή στην οποία επικρατεί σήμερα το κουρδικό στοιχείο, κατοικήθηκε από τη νεολιθική εποχή από διάφορες ομάδες και φυλές, οι οποίες δημιούργησαν έναν ανεπτυγμένο πρωτόγονο πολιτισμό. 4 Συγκεκριμένα, η περιοχή Ζέβι Τσέμι Σανιντάρ που βρίσκεται στο Βόρειο Ιράκ. 5 J. Melldart, The earliest settlements in Western Asia from the ninth to the end of the fifth millennium B.C., The Cambridge Ancient History, Cambridge 1970, σ

10 1.2 Οι ρίζες των Κούρδων Αποτελεί γεγονός ότι δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τις ρίζες των Κούρδων. Το Κουρδιστάν αποτέλεσε πέρασμα πολλών πολιτισμών και λαών. Λόγω της μορφολογίας της περιοχής, ήταν δύσκολο να τη διασχίσει κάποιος και ακόμα πιο δύσκολο να την κατακτήσει. Ειδικότερα, ο Βορράς χαρακτηρίζεται από ψηλά όρη, καλυμμένες με δάση οροσειρές, κοιλάδες, πεδιάδες και λίμνες. Οι Κούρδοι συγγραφείς ισχυρίζονται ότι ο λαός τους είναι από τους παλαιότερους της Μέσης Ανατολής. Αυτό πιθανόν να ισχύει από ανθρωπογενετική άποψη. Η χρονική στιγμή κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η είσοδος των Κούρδων στην ιστορία παραμένει ακόμα ένα πρόβλημα. Αυτό το πρόβλημα εντείνεται και από την αρνητική στάση που τηρούν τα κυρίαρχα κράτη (Τουρκία, Ιράν, Ιράκ, Συρία), μη ενθαρρύνοντας την πραγματοποίηση νέων αρχαιολογικών ερευνών που θα εστιάσουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Γεγονός πάντως είναι ότι το 401 π.χ. ο Έλληνας στρατηγός και ιστορικός Ξενοφών αναφέρει στο έργο του «Η Κάθοδος των Μυρίων» ότι, προχωρώντας με τον στρατό του βόρεια και διασχίζοντας την οροσειρά Ταύρος, συναντήθηκε με τους Καρδούχους 6. Οι Κούρδοι συνεπώς αναφέρονται από τον Ξενοφώντα ως Καρδούχοι. Ο Στράβωνας τους αναφέρει ως Κάρδακες. Η Ιστορία των Κούρδων ίσως θα μπορούσε να μεγεθυνθεί κατά χίλια πεντακόσια περίπου χρόνια ακόμα, καθώς έχουν ανακαλυφθεί δύο μεγάλες επιγραφές των Σουμερίων που χρονολογούνται περί το 2000 πχ, στις οποίες αναφέρεται μια χώρα με το όνομα «Kardaka». Πολλοί ιστορικοί και γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι η λέξη «Karda» σημαίνει Κούρδος και η λέξη «Kardaka» σημαίνει χώρα των Κούρδων. Ακόμη, περί το 1000 πχ ο Ασσύριος μονάρχης Τιγλάχτ Πισελέρ μάχεται εναντίων του λαού Kurtie. Αν υπάρχει γλωσσολογική διάκριση μεταξύ των όρων Kardu και Kurd, όπως επίσης και αν οι Kurtie είναι άμεσοι πρόγονοι των κατοπινών Κούρδων, δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα. Άλλωστε εκείνη την εποχή δεν είχαν συμπληρωθεί όλα εκείνα τα φυλετικά και πολιτιστικά στοιχεία, τα οποία συγκρότησαν το λαό των Κούρδων, και ακόμη, λείπει το στοιχείο εκείνο που γλωσσολογικά θα επικρατήσει: το αριοευρωπαϊκό 7. 6 Ξενοφών. 7 Ηλίας Δ. Νικολακάκης, Οι Κούρδοι, Συμβολή στη Μελέτη των εθνολογικών Καταβολών της Ιστορίας και της Θρησκείας τους, Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1998, σελ

11 Αυτό που αποτελεί γεγονός είναι ότι οι Κούρδοι είναι ένας αρχαίος νομαδικός λαός, ο οποίος βρέθηκε στο μέσο πολλών συγκρούσεων και διενέξεων μεταξύ διαφορετικών φυλών, πολιτισμών και αυτοκρατοριών, με αποτέλεσμα να αποκτήσει μια σημαντική πολεμική παράδοση. 1.3 Από τους Μήδους στον εξισλαμισμό Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, στην περιοχή του Κουρδιστάν κατοικούσαν διάφορες φυλές, οι οποίες πολλές φορές βρέθηκαν κάτω από την κυριαρχία ισχυρότερων πολιτισμών. Άξιο αναφοράς, για την παρούσα εργασία, κρίνεται η περίοδος από την κυριαρχία των Μήδων και έπειτα, καθώς τα στοιχεία που υπάρχουν μέχρι εκείνη την περίοδο είναι ελάχιστα και αλληλοσυγκρουόμενα. Οι Μήδοι μαζί με τους Πέρσες ήταν οι τελευταίοι ινδοευρωπαϊκοί λαοί που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Αυτοί, στις αρχές του 7 ου πχ αιώνα, κατάφεραν να εκμηδενίσουν την ισχυρή Ασσυρία και να ιδρύσουν μια μεγάλη αυτοκρατορία. Οι περιοχές που κατέχονταν από τους Ασσυρίους υπήχθησαν απ ευθείας στους Μήδους. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού Κουρδιστάν βρέθηκε κάτω από την εξουσία των Μήδων. Η κυριαρχία που άσκησαν οι Μήδοι ήταν πιο άμεση, καθώς η περιοχή είχε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, αφού αποτελούσε το σύνορο της αυτοκρατορίας και επίσης από εκεί περνούσαν οι οδοί επικοινωνίας για τις δυτικές κτήσεις τους. Για το σκοπό αυτό αλλά και για να εποικηθούν οι περιοχές που είχαν ερημώσει κατά τους ασσυριακούς πολέμους, εγκαταστάθηκαν ιρανικά νομαδικά φύλα. Οι Μήδοι κατέχουν σημαντική θέση στην ιστορία των Κούρδων καθώς αυτοί είναι που μετέδωσαν την ιρανική γλώσσα. Αρκετοί Κούρδοι διανοούμενοι και κάποιοι Ευρωπαίοι, που ασχολήθηκαν με το κουρδικό ζήτημα, τους θεωρούν ως τους άμεσους απογόνους τους. Αυτό ίσως να μην τεκμηριώνεται απολύτως επιστημονικά. Φαίνεται πάντως, πως κάποιοι γηγενείς εντάχθηκαν στον κορμό της αυτοκρατορίας και χρησιμοποιήθηκαν στο σύνολό τους ως πηγή στρατολόγησης 8. Η αυτοκρατορία των Περσών διατηρήθηκε για περισσότερο από 200 χρόνια. Με την έναρξη της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αρχίζει μια νέα εποχή. Ο Μ. Αλέξανδρος, 8 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ

12 διέλυσε την Περσική Αυτοκρατορία και κυριάρχησε στην περιοχή. Μετά το θάνατό του, άρχισαν οι διαμάχες των επιγόνων του. Τελικά η περιοχή του Κουρδιστάν πέρασε στη δικαιοδοσία του Σέλευκου. Μετά όμως τη διατάραξη των ισορροπιών, η περιοχή μετατρέπεται σε ένα πεδίο αλλεπάλληλων πολεμικών αναμετρήσεων 9. Οι πόλεμοι που εμφανίζονται επί Σελευκιδών, συνεχίστηκαν και στη Ρωμαϊκή περίοδο που ακολουθεί. Οι Ρωμαίοι πολέμησαν αρχικά εναντίον των Πάρθων και έπειτα εναντίον των Σασσανιδών. Το Κουρδιστάν μετατράπηκε σε μια ενδιάμεση περιοχή θέατρο πολέμου. Συμπερασματικά, δύναται να ειπωθεί ότι οι Κούρδοι είναι ένας αρχαίος λαός, οι ακριβείς ρίζες του οποίου χάνονται στα βάθη της ιστορίας. Κατά τη διάρκεια των αιώνων δέχτηκαν πολλούς εισβολείς και πραγματοποιήθηκαν αναμείξεις λόγω της εγκατάστασης νέων φυλών, με αποτέλεσμα να αφομοιωθούν μεταξύ τους και να δημιουργήσουν κοινά χαρακτηριστικά που διακρίνονται μέχρι και σήμερα. Με την εμφάνιση του Ισλάμ και την επέκτασή του στο Κουρδιστάν, άρχισε μια νέα περίοδος για τις κουρδικές κοινότητες. Μέχρι εκείνη την περίοδο, η βασική φιλοσοφία και πίστη των Κούρδων ήταν ο Ζωροαστρισμός. Αυτή η επίδραση δύναται να ανιχνευτεί ακόμα και σήμερα. Ο Ζωροαστρισμός είναι μια θρησκεία που πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του 6 ου π.χ. αιώνα στο Ιράν και επηρέασε τους λαούς που κατοικούσαν στην περιοχή του Κουρδιστάν, οι οποίοι και την ασπάστηκαν. Πρόκειται για μια διθεϊκή θρησκεία, που αναφέρεται στον πόλεμο μεταξύ του καλού και του κακού, ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι 10. Τον 3 ο αιώνα ένας θρησκευτικός ηγέτης με το όνομα Μάνι επιχείρησε την εξάπλωση μιας νέας θρησκείας που ο ίδιος είχε επινοήσει, τον Μανιχαϊσμό. Ο Μανιχαϊσμός αποτελεί ένα συγκερασμό μεταξύ του Χριστιανισμού και του Ζωροαστρισμού 11. Ο Γεδιζισμός, που είναι μια θρησκεία, η οποία υπάρχει στις μέρες μας σε ένα τμήμα των Κούρδων, εμφανίζει πολλές ομοιότητες με τον Μανιχαϊσμό και τον Ζωροαστρισμό. Πολλές θεωρίες συγκλίνουν στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη θρησκεία έχει τις ρίζες της στις παραπάνω θρησκείες Οπ.π. σελ Εγκυκλοπαίδεια Grand Larousse Τόμος 2ος, Ενότητα Ι, Σελίδα Οπ.π. 12 Κεμάλ Μπουρκάι, Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν, Παπαζήση, Αθήνα 1999, σελ

13 Η δομή της κοινωνίας βασίζονταν στις φατρίες. Ο λαός ήταν συσπειρωμένος γύρω από αυτές. Την εξουσία την ασκούσαν οι αρχηγοί των φατριών καθώς και ο ηγέτες της συνομοσπονδίας φατριών. Αυτός ο τρόπος διοίκησης δεν ερχόταν σε αντίθεση με τη μέχρι τότε θρησκευτική τους ιδεολογία. Η είσοδος όμως του Ισλάμ προκάλεσε σημαντικές αλλαγές στις κοινωνικές δομές. Παράλληλα με την ηγετική τάξη, αναπτύχθηκε και ο θεσμός των σεΐχηδων, με αποτέλεσμα η εξουσία να ασκείται από δύο φορείς. Οι πολιτικοί ηγέτες των κουρδικών κοινοτήτων ήταν οι ηγέτες των φατριών και οι πνευματικοί ηγέτες ήταν οι σεΐχηδες. Ο θεσμός του σεΐχη αποτέλεσε ένα εργαλείο ιδεολογικής χειραγώγησης της κουρδικής κοινωνίας. Το Ισλάμ, στην κλασική του μορφή, εμπεριέχει έναν ολοκληρωμένο τρόπο ζωής, ένα κοινωνικό πρότυπο, μια κουλτούρα και έναν πολιτισμό. Σύμφωνα με τον Hugh Poulton, το Ισλάμ στην πραγματικότητα είναι κράτος, ή θα έπρεπε να είναι αν οι πολιτικοί του ηγέτες ήταν αληθινοί μουσουλμάνοι. Η κοινότητα των πιστών, που θεμελίωσε ο Μωάμεθ, διέθετε ουσιαστικές ομοιότητες με το κράτος. Ο Μωάμεθ, με βάση τις διδαχές του, συγκέντρωσε και τις τρεις εξουσίες. Ήταν ο ηγεμόνας (εκτελεστική εξουσία), ο κήρυκας του θείου και αιώνιου νόμου, που απέρρεε απευθείας από το Θεό (νομοθετική εξουσία) και ρυθμιστής των διαφορών (δικαστική εξουσία). Με το θάνατο του Μωάμεθ διακόπηκε αυτός ο δεσμός με το Θεό. Η αποκάλυψή του ήταν τελεσίδικη και είχε ισχύ για όλους τους λαούς σε όλες τις εποχές. Οι θεολόγοι, αφού επεξεργάστηκαν τους νόμους του Κορανίου και τις Παραδόσεις (Χαντίθ) διατύπωσαν τη σαρία. Η σαρία είναι ο θείος νόμος και αποτελεί τη βάση της κοινωνίας. Θεωρείται ότι ανήκει στη δικαιοδοσία του Θεού και δεν είναι ανοιχτός σε αλλαγές 13. Στην ισλαμική θρησκεία, όλες οι πλευρές της ανθρώπινης ζωής στο δημόσιο και ιδιωτικό βίο, όλες οι περιπτώσεις εμπορικής, οικογενειακής, πολιτικής και θρησκευτικής δραστηριότητας και συμπεριφοράς, διέπονται κάτω από ορισμένες διατάξεις. Τη δεκαετία του 640, τα στρατεύματα του Ισλάμ (οι μουσουλμάνοι πλέον Άραβες) ήλθαν σε επαφή με τους Κούρδους μετά την κατάληψη της νοτίου και κεντρικής Μεσοποταμίας. Οι πληθυσμοί της περιοχής, που για πρώτη φορά οι Άραβες τους εντάσσουν υπό τον γενικό χαρακτηρισμό «Κούρδοι», αντέταξαν ισχυρή, αν και βραχύβια, αντίσταση. Ήταν ήδη αποδυναμωμένοι λόγω των συνεχόμενων συγκρούσεων, που έλαβαν χώρα στο έδαφός τους μεταξύ των στρατών της Ρωμαϊκής και της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και των Σασσανιδών. Η 13 Hugh Poulton, Ημίψηλο Γκρίζος Λύκος και Ημισέληνος, Οδυσσέας, Αθήνα, 2000, σελ

14 κατάκτηση συνοδεύτηκε από μαζικούς, επιφανειακούς όμως, εξισλαμισμούς. Η αποδοχή του Ισλάμ είναι ένα σημείο καμπής. Οι Κούρδοι απομακρύνθηκαν από τον Ζωροαστρισμό και υιοθέτησαν μια διαφορετική πίστη και φιλοσοφία, γεγονός το οποίο επηρέασε καθοριστικά την κοινωνική και πολιτισμική τους ζωή, από τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τη λογοτεχνία έως τον πολιτισμό. Τους πρώτους αιώνες, το Ισλάμ, στις βορειότερες περιοχές του Κουρδιστάν, παρέμενε ως μειοψηφία. Η άμεση διοίκηση του αββασιδικού χαλιφάτου, υπό τη μορφή επαρχιών, σταματούσε στη Μοσούλη. Βορειότερα, αναγνωριζόταν η αραβική κυριαρχία και οι κάτοικοι πλήρωναν φόρους, όμως λόγω του δυσπρόσιτου εδάφους, οι δεσμοί ήταν πιο χαλαροί 14. Η τελική επικράτηση του Ισλάμ ολοκληρώθηκε τον 11 ο αιώνα, μέσω των επανειλημμένων επιδρομών που συνοδεύονταν από αναγκαστικούς εξισλαμισμούς, καθώς και την εμφάνιση των μουσουλμανικών φυλών των Τουρκομάνων νομάδων 15. Το σημαντικότερο τμήμα των Κούρδων παρέμεινε εξαρτημένο από το Χαλιφάτο. Ένα άλλο τμήμα βρέθηκε υπό την επιρροή των Περσών και οργανώθηκαν ανάλογα από το σιιτικό Ιράν. Υπήρξε και ένα τρίτο μικρότερο τμήμα του Κουρδικού πληθυσμού που δεν εξισλαμίστηκε. Από την Αραβοϊσλαμική κατάκτηση έως τα μέσα του 10 ου αιώνα, οι Κούρδοι βρίσκονταν σε συνεχείς διαμάχες 16. Η αντίσταση που έλαβε χώρα σε ολόκληρο το φάσμα της περιόδου αυτής είχε θρησκευτικό κυρίως και εν μέρει ταξικό χαρακτήρα. Ήταν μία φυσική αντίδραση απέναντι στην ιδεολογία του Ισλάμ. Από τον 10 ο αιώνα όμως και με την εξάπλωση του αραβικού στρατού στην Ανατολία, οι Κούρδοι ασπάστηκαν στην πλειοψηφία τους το Ισλάμ. Σε αυτήν την ταραγμένη περίοδο (8 ος -9 ος αιώνας μ.χ.) οι Κούρδοι άρχισαν να ξεχωρίζουν για τις πολεμικές τους ικανότητες. Οι στρατιωτικοί διοικητές αμείβονταν με γη για τις προσφερόμενες υπηρεσίες 14 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Οπ.π. σελ Ηλίας Δ. Νικολακάκης, Οι Κούρδοι, Συμβολή στη Μελέτη των εθνολογικών Καταβολών της Ιστορίας και της Θρησκείας τους, Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1998, σελ Επαναστάσεις έλαβαν χώρα στην περιοχή της Μοσούλης το 839, 866 και 875, οι οποίες καταπνίγηκαν. Παρομοίως το 906 Κούρδοι της Αδιαβηνής επέδραμαν στην περιοχή της Νινευί. 14

15 και είχαν υποχρέωση να παρέχουν στρατεύματα και να υπερασπίζονται τα σύνορα εναντίον της Αρμενίας, του Βυζαντίου, της Περσίας και των Σταυροφόρων 17. Με την τελική επικράτηση του Ισλάμ, κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα κουρδικά κρατικά μορφώματα 18. Τα κουρδικά αυτά πριγκιπάτα παρουσιάζουν μια αξιόλογη δυναμική, διατηρούν σημαντική στρατιωτική δύναμη και παρουσιάζουν κάποια αυτονομία. Η μείωση της ισχύος του Χαλιφάτου των Αβασσιδών οδήγησε στην άνοδο των πριγκιπάτων. Όμως τον 13 ο και 14 ο αιώνα εμφανίζονται οι Μογγόλοι, που με τις επιδρομές τους, σε συνδυασμό και με εκείνες που εξαπέλυσαν οι Τουρκομάνοι 19 την αμέσως προηγούμενη περίοδο, οδήγησαν στην πλήρη αποδυνάμωση και αποσύνθεση των κουρδικών πληθυσμών. Οι μογγολικές και οι νέες τουρκικές νομαδικές φυλές που αφίχθησαν στην περιοχή, επιδείνωσαν το ισοζύγιο μεταξύ αγροτικής και αστικής οικονομίας αφενός και νομαδισμού αφετέρου, προς όφελος του τελευταίου. Οι ερημώσεις περιοχών και οι λεηλασίες οδήγησαν στις μετακινήσεις κατοίκων που εγκαταστάθηκαν στη Συρία και στην Αίγυπτο 20. Όταν οι Μογγόλοι σταθεροποίησαν την κυριαρχία τους στην περιοχή, κάποιοι Κούρδοι φύλαρχοι τους προσέφεραν την υποστήριξή τους, το μεγαλύτερο όμως μέρος των αποδεκατισμένων φυλών διατήρησε αρνητική στάση. Η μογγολική κυριαρχία, παρόλο που ήταν βραχύβια, είχε σημαντικές συνέπειες. Οι Οθωμανοκουρδικές σχέσεις όμως, έτσι όπως διαμορφώθηκαν τον 16 ο αιώνα, έθεσαν τα θεμέλια για μια περίοδο πολιτικής δομής, που θα διαρκέσει περίπου τρεις αιώνες. 17 Β. Χούνου, Οι Κούρδοι: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον, εκδ. Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων, Αθήνα, 2000, σελ Ο Εμίρης της περιοχής Μπίλιτς Σέρεφ Χαν (16 ος αιώνας), στο βιβλίο του Serefname αναφέρει τέτοιες ηγεμονίες όπως οι Σεντάντι (951-τέλη 12 ου αιώνα), οι Μερβάνοι (10 ος 11 ος αιώνας), οι Εγιούμποι (12 ος αιώνας) κτλ. 19 Τουρκομάνοι συνήθως ονομάζονται από τους ερευνητές οι Τούρκοι που ακολουθούσαν τον παραδοσιακό νομαδικό και ληστρικό τρόπο διαβιώσεως. Αποτελούσαν συχνά εστίες προβλημάτων της κεντρικής εξουσίας και απειλή για τους γηγενείς πληθυσμούς. Λεηλατούσαν κατά βούληση τις μικρές πόλεις και την ύπαιθρο, εξεδίωκαν τους Κούρδους και επιχειρούσαν να εξοντώσουν τους Κούρδους τοπάρχες και φύλαρχους, προκειμένου να επιβάλουν καθεστώς υποτέλειας. 20 Οι φυλές Laden και Badin της Αλγερίας που υπάρχουν μέχρι σήμερα, είναι απόγονοι αυτών των Κούρδων. 15

16 Συμπερασματικά, όσον αφορά την περίοδο που αναλύεται στο παρόν κεφάλαιο, στην εξέλιξη του κουρδικού στοιχείου επέδρασαν διάφοροι παράγοντες. Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι προσμίξεις των φυλών που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Ακόμη, η γεωγραφική θέση έπαιζε σημαντικό ρόλο για την εκάστοτε αυτοκρατορία που την είχε ως κτήση 21, με τις ανάλογες συνέπειες για τον πληθυσμό. Η κοινωνική δομή ήταν οργανωμένη σε φυλές ή ομάδες φυλών. Οι ανήκοντες σε κάθε φυλή στήριζαν τις αποφάσεις του εκάστοτε αρχηγού τους. Αυτό όμως καθιστούσε απαγορευτική τη διαφυλετική ένωση και τη δημιουργία κεντρικής εξουσίας, γεγονός το οποίο βοήθησε στη διατήρηση της ομοιογένειας. Τέλος, καταλυτικό ρόλο έπαιξε η αποδοχή του Ισλάμ και η επόμενη αλλαγή φιλοσοφίας και σκέψης των Κούρδων, καθώς δεν κατέστη δυνατό να δοθεί μια διαφορετική ερμηνεία στη νέα θρησκεία, σύνθεση της οποίας θα μπορούσε να ήταν μια νέα ιδεολογία προσαρμοσμένη στις ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά του λαού, ούτως ώστε να αποτελέσει πηγή έμπνευσης και να τεθούν στέρεες βάσεις πάνω στις οποίες θα βασιζόταν μια εθνική ιδεολογία όταν θα ωρίμαζαν οι συνθήκες, λίγους αιώνες αργότερα. Αυτό και μόνο το γεγονός, αποτέλεσε τροχοπέδη στη δημιουργία εθνικιστικής σκέψης, προλείανε το έδαφος για τις συμμαχίες Κούρδων και Οθωμανών που έλαβαν χώρα από τον 11 ο αιώνα και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη συνέχιση της ιστορίας τους, όπως θα αναφερθεί στο επόμενο κεφάλαιο. 1.4 Οι Κούρδοι στην Οθωμανική αυτοκρατορία Από την τρίτη δεκαετία του 11 ου αιώνα, εμφανίζονται στο Ιράν και την Ασία τουρκικά φύλα, τα οποία φέρονται υπό το γενικό όνομα Σελτζούκοι. Οι Σελτζούκοι κατέλαβαν την Βαγδάτη (1055) και κατέστησαν οι ίδιοι κηδεμόνες των χαλιφών, αποκαθιστώντας την κυριαρχία των σουνιτών 22. Με αυτόν τον τρόπο απέβησαν οι ουσιαστικοί πολιτικοί κληρονόμοι του αββασιδικού χαλιφάτου, παραλαμβάνοντας και τις δομές του. Έτσι επιχείρησαν και πέτυχαν 21 Πχ. Για τους Μήδους η περιοχή είχε σημαντική στρατηγική σημασία καθώς εκεί βρισκόταν τα σύνορα με τον ενδεχόμενο αντίπαλό τους, τη Νεοβαβυλωνιακή Αυτοκρατορία. Ακόμη, από εκεί περνούσαν οι οδοί επικοινωνίας για τις δυτικές κτήσεις τους. 22 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ και Λευτέρης Δρακόπουλος, Καύκασος και Κεντρική Ασία, ισλαμική ταυτότητα και διακρατικές σχέσεις, Παπαζήσης, Αθήνα, σελ

17 να δημιουργήσουν ένα συγκεντρωτικό κράτος με ενιαία διοίκηση, φορολογικό μηχανισμό και μόνιμο στράτευμα 23. Ευρισκόμενοι λοιπόν οι Σελτζούκοι σε αναζήτηση ζωτικού χώρου στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Μεσοποταμίας, επωφελήθηκαν την αποδυνάμωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και σύναψαν συμμαχία με τους Κούρδους, στη βάση της κοινής ισλαμικής τους πίστης, με στόχο την επέκτασή τους στα υψίπεδα της Ανατολίας. Η συμμαχία Τούρκικων φύλων και Κούρδων τους οδήγησε στη μάχη του Ματζικέρτ το Η μάχη αυτή είναι ιδιαιτέρως σημαντική διότι άνοιξε το δρόμο για να περάσουν και να εγκατασταθούν μόνιμα οι Τούρκοι νομάδες στην Ανατολή. Παράλληλα, δημιούργησε και τις προϋποθέσεις για την δημιουργία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αργότερα 24. Η εμφάνιση των Τουρκικών αυτών φυλών δεν αποτελούσαν απειλή για τους μουσουλμανικούς κουρδικούς πληθυσμούς. Εκείνη την περίοδο η Βυζαντινή Αυτοκρατορία πραγματοποιούσε κατά περίσταση εκστρατείες στο εσωτερικό του Κουρδιστάν για την αντιμετώπιση διάφορων απειλών. Ακολούθησαν οι Σταυροφορίες, με τους Ευρωπαίους να ανταποκρίνονται στις εκκλήσεις της Εκκλησίας, και να συμμετέχουν στην εκστρατεία για την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ. Μπροστά στο χριστιανικό κίνδυνο, Κούρδοι, Άραβες και Σελτζούκοι ενίσχυσαν τους μεταξύ τους δεσμούς, συνασπίστηκαν και δημιούργησαν θρησκευτικούς στρατούς για να προστατεύσουν τα εδάφη του Χαλιφάτου 25. Από τις αρχές του 16 ου αιώνα οι σχέσεις των Κούρδων και των Οθωμανών μπαίνουν σε ένα νέο πλαίσιο. Είναι η περίοδος που η Οθωμανική αυτοκρατορία διανύει μία περίοδο μεταρρυθμίσεων, αποκηρύσσοντας το νομαδικό χαρακτήρα της κοινωνίας της και εγκαθιδρύοντας ισχυρή κεντρική πολιτική εξουσία. Στρέφεται πλέον στη δημιουργία τακτικού στρατού και αφού σταθεροποίησε την εξουσία της στις δυτικές περιοχές, επικέντρωσε την προσοχή της στις ανατολικές περιοχές. Εκεί ο Ισμαήλ το 1502 ίδρυσε το πριγκιπάτο των Σαφαβιδών, αυτοανακηρύσσοντας τον εαυτό του Σάχη. Οι Σαφαβίδες πρέσβευαν έναν ακραίο σιϊτισμό, ο οποίος είχε τις ρίζες του στην αντίδραση του βορειοδυτικού Ιράν απέναντι στην 23 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ Μπουρκάι Κεμάλ, Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν, (επιμέλεια και μετάφραση Τζεμίλ Τουράν Μπαζιντί), Παπαζήσης, Αθήνα, 1999, σελ

18 ισλαμική κατάκτηση 26. Ο Ισμαήλ άρχισε να καταλαμβάνει κουρδικά εδάφη με αποτέλεσμα ο Οθωμανός Σουλτάνος Σελήμ να στραφεί εναντίον του. Κατά τη διαμάχη που ακολούθησε οι Κούρδοι στην πλειονότητά τους υποστήριξαν και συμμάχησαν με τους Οθωμανούς. 27 Για τη σύναψη αυτής της συμμαχίας εξαιρετικά σημαντικό ρόλο έπαιξε το θέμα της κοινής θρησκείας μεταξύ σουνιτών Κούρδων και Οθωμανών, αφού οι κουρδικές φυλές προσδιορίζονταν σε μεγάλο βαθμό από τη θρησκευτική τους ταυτότητα. Πρακτικά, η υποστήριξη των Κούρδων φύλαρχων οφείλεται στον τρόπο διοίκησης των Οθωμανών, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν τις τοπικές ιδιαιτερότητες και βασίζονταν περισσότερο στους τοπικούς άρχοντες για τη διακυβέρνηση των νέων εδαφών 28. Όργανο της οθωμανικής πολιτικής στην περιοχή υπήρξε ο Κούρδος Ιντρίς Μπιτλισί, ο οποίος προσεταιρίστηκε το μεγαλύτερο μέρος της κουρδικής αριστοκρατίας και έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο κατά τη διοικητική οργάνωση της περιοχής μετά την ήττα των Σαφαβιφών. Στο Κουρδιστάν αναγνωρίστηκαν αρκετά ανεξάρτητα πριγκιπάτα και σαντζάκια (επαρχίες), με κληρονομικούς Κούρδους ηγεμόνες ή αξιωματούχους διορισμένους από την κεντρική εξουσία. Οι τοπικοί άρχοντες διέθεταν ανεξαρτησία ή ημι-ανεξαρτησία και αναλάμβαναν την υποχρέωση να προσφέρουν ετοιμοπόλεμους άντρες στην Αυτοκρατορία όταν κληθούν. Με αυτόν τον τρόπο, η Οθωμανική Αυτοκρατορία δημιούργησε ένα οιονεί φεουδαρχικό σύστημα τη στιγμή που σε άλλα σημεία προσπαθούσε να εξαλείψει τέτοιες πρακτικές. Το διοικητικό αυτό σύστημα πέτυχε να συνδέσει στενά την τοπική ηγεσία με το οθωμανικό κράτος. Επιβίωσε μέχρι τον 19 ο αιώνα, οπότε και έπεσε θύμα της νέας διοικητικής μεταρρύθμισης και της εκ νέου ανόδου του εκσυγχρονιστικού συγκεντρωτισμού της εποχής εκείνης. Σε όλο αυτό το διάστημα, σημειώθηκε άνθηση του κουρδικού πνεύματος, στον τομέα της λογοτεχνίας, της σκέψης και του πολιτισμού. Το αρνητικό της περιόδου είναι ότι οι φύλαρχοι, ανέπτυξαν καιροσκοπικό τρόπο σκέψης. Άρχισαν να αρνούνται την παρέμβαση των 26 Μπουρκάι Κεμάλ, Οι Κούρδοι και το Κουρδιστάν, (επιμέλεια και μετάφραση Τζεμίλ Τουράν Μπαζιντί), Παπαζήσης, Αθήνα, 1999, σελ Το 1514 έγινε η μάχη του Τσαλντιράν, όπου ο Σουλτάνος νίκησε τον Σάχη και έφτασε μέχρι την Ταυρίδα, πρωτεύουσα του πριγκιπάτου των Σαφαβιδών, έχοντας σημαντική βοήθεια από τους Κούρδους φύλαρχους. 28 Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ

19 Οθωμανών αξιωματούχων στις τοπικές υποθέσεις, δεν πρόσφεραν στρατό για πόλεμο και άρχισαν να μην πληρώνουν φόρους. Επίσης, ήταν απορροφημένοι στις μεταξύ τους αντιδικίες και παρασυρμένοι από την προσπάθεια να αποκτήσουν όλο και περισσότερα εδάφη και εξουσία, δεν ασχολήθηκαν με την δημιουργία κουρδικής κεντρικής εξουσίας. Συνέπεια του πολέμου μεταξύ Οθωμανών και Ιρανών ήταν ο διαμελισμός του Κουρδιστάν. Το δυτικό, βόρειο και κεντρικό τμήμα πέρασε στην οθωμανική κυριαρχία, ενώ το νότιο και ανατολικό παρέμεινε στην σαφαβιδική 29. Σε όλη την περίοδο των τριών αιώνων, το Κουρδιστάν, είτε οθωμανικό, είτε περσικό, υπέφερε από τους συχνούς πολέμους. Οι ελαφρότερα οπλισμένοι σαφαβιδικοί στρατοί χρησιμοποιούσαν την τακτική της καμένης γης. Παρομοίως, το πρώτο τρίτο του 18 ου αιώνα πραγματοποιήθηκε η επιδρομή των Αφγανών και αργότερα η επιδρομή του Ναντίρ Σαχ Οι Επαναστάσεις του 19 ου αιώνα Ο 19 ος αιώνας υπήρξε ιδιαίτερα ταραχώδης για την περιοχή του Κουρδιστάν. Αποτέλεσε μια περίοδο εξεγέρσεων και επαναστάσεων, οι οποίες επηρέασαν τη δομή της κουρδικής κοινωνίας. Οι εξεγέρσεις αυτές εμφανίζονται μεμονωμένα, χωρίς ενιαία κατεύθυνση και συντονισμό και χωρίς κεντρική στόχευση. Τον ίδιο αιώνα, στην Ευρώπη, συντελέστηκαν εθνικές ανακατατάξεις. Τα γεγονότα της Γαλλικής επανάστασης και οι πόλεμοι που ακολούθησαν διέδωσαν την ιδέα της λαϊκής κυριαρχίας ως θεμέλιο για τη νομιμοποίηση της εξουσίας και αποκάλυψαν την τεράστια δύναμη που διαθέτει το «έθνος» και ο «εθνικισμός» ως μέσα λαϊκής κινητοποίησης 31. Ακολούθως επιχειρείται να τεθεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίχθηκαν οι επαναστάσεις της περιόδου. Τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που έλαβαν χώρα στα Βαλκάνια και οι νίκες που πέτυχαν, δημιούργησαν πρόβλημα στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Αυτό είχε ως συνέπεια το βάρος, όσον αφορά στη φορολόγηση και τη στρατολογία, να 29 Το 1639 υπογράφηκε η Συμφωνία Κασρ-ι Σιρίν, με την οποία για πρώτη φορά διαμοιράστηκε επίσημα το Κουρδιστάν. 30 Ηλίας Δ. Νικολακάκης, Οι Κούρδοι, Συμβολή στη Μελέτη των εθνολογικών Καταβολών της Ιστορίας και της Θρησκείας τους, Εκδοτικός οίκος Κυρομάνος, Θεσσαλονίκη 1998, σελ Μουράτ Καραγιλάν, Η ανατομία του πολέμου στο Κουρδιστάν, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2012, σελ

20 μετατοπιστεί στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς. Αρχικά η Οθωμανική αυτοκρατορία δεν επέβαλε πολύ υψηλούς φόρους στα κουρδικά πριγκιπάτα. Χάνοντας όμως μια μία τις κτήσεις της, στράφηκε στις περιοχές της Μικράς Ασίας και του Κουρδιστάν, αυξάνοντας κατακόρυφα την φορολογία. Επίσης, οι διομολογήσεις 32 που έκανε η αυτοκρατορία με ευρωπαϊκές χώρες είχαν ως αποτέλεσμα να εισάγονται στη χώρα προϊόντα φτηνότερα από τα ντόπια, δημιουργώντας έτσι κρίση στην εσωτερική αγορά. Αυτά τα δύο οδήγησαν τους Κούρδους σε οικονομική ασφυξία. Επιπροσθέτως, με τις μεταρρυθμίσεις που εισήχθησαν επί της ηγεμονίας του Μαχμούτ ΙΙ ( ), καταργήθηκε το σώμα των γενίτσαρων και η στρατιωτική θητεία έγινε υποχρεωτική για τους Κούρδους, με όλα όσα συνεπάγεται στην τοπική οικονομία και κοινωνία η έλλειψη νέων ανδρών. Είναι γεγονός πάντως πως το 19 ο αιώνα η Υψηλή Πύλη επεδίωξε να επιβάλει κεντρική εξουσία στην απειλούμενη και αποδεκατισμένη αυτοκρατορία της. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως η δομή της κουρδικής κοινωνίας παρέμενε φεουδαρχική και φυλετική. Αυτό σήμαινε την πλήρη αφοσίωση των μελών της φυλής στον εκάστοτε ηγέτη της, με αποτέλεσμα να καθιστά απαγορευτική τη διαφυλετική ένωση, καθώς τα αντικρουόμενα συμφέροντα μεταξύ των φύλαρχων για θέματα εξουσίας, συμπαρέσυραν και το σύνολο της φυλής. Οι διαφυλετικές διαμάχες και ενίοτε συμμαχίες με εκπροσώπους της κεντρικής κυβέρνησης για την επίτευξη σκοπών, ήταν σύνηθες φαινόμενο. Κάτω από αυτό το πρίσμα και με δεδομένη την επιρροή που άρχισαν να ασκούν στην περιοχή οι Μεγάλες Δυνάμεις με σκοπό την εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων, εξελίχθηκαν οι επαναστάσεις των Κούρδων. Όλες αυτές οι εξεγέρσεις που έλαβαν χώρα εκείνη την περίοδο απέτυχαν 33. Κούρδοι διανοούμενοι και συγγραφείς θεωρούν τους πολέμους αυτούς ως εθνικές επαναστάσεις εναντίον της ξένης κυριαρχίας. Κάτι τέτοιο όμως δεν τεκμηριώνεται απόλυτα, καθώς οι εξεγέρσεις αυτές υποκινήθηκαν από τους τοπικούς φεουδάρχες και ηγεμόνες, οι οποίοι δεν είχαν κουρδική συνείδηση. Δρούσαν εντός του οθωμανικού πολιτικού και 32 Διομολογήσεις είναι οι συμβάσεις που συνέπηξε η Οθωμανική Αυτοκρατορία με τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, επ ωφελεία των τελευταίων. 33 Η πρώτη επανάσταση ξέσπασε από τον ηγέτη των Κούρδων Αμπντουραχμάν Πασά (1806), ακολούθησε αυτή των Μπιλμπασλάρ (1818) στο βορειοανατολικό Κουρδιστάν, το 1832 ξέσπασε το κίνημα του Μεχμέτ (ή Μουχάμεντ) Πασά και εν συνεχεία έχουμε την επανάσταση του Μπεντιρχάν ( ), το κίνημα του Γιεχνάν Σερ (1854) και τέλος το κίνημα του σεΐχη Ουμπεϊντουλάν (1881). 20

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 4: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ. Ιούλιος 2009. www.geostrategy.gr. Γιαννακόπουλος Βασίλειος

ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ. Ιούλιος 2009. www.geostrategy.gr. Γιαννακόπουλος Βασίλειος 1 ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΑΚ Ιούλιος 2009 www.geostrategy.gr Γιαννακόπουλος Βασίλειος 2 Εισαγωγή Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το Ιράκ είναι ένα «τεχνητό κοσμικό κράτος». Η ενότητά του ουσιαστικά δεν υφίσταται ούτε εθνικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Tουρκο-ισλαµικός εθνικισµός και εξελίξεις στη Συρία

Tουρκο-ισλαµικός εθνικισµός και εξελίξεις στη Συρία 1 17 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Tουρκο-ισλαµικός εθνικισµός και εξελίξεις στη Συρία Του Χρήστου Μηνάγια Πριν ένα χρόνο οι σχέσεις Τουρκίας-Συρίας αποτελούσαν το σύµβολο της επιτυχίας της τουρκικής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός «ΨΗΦΙΣΤΕ ERDOGAN» Θράκη 2007,

Χρήστος Κηπουρός «ΨΗΦΙΣΤΕ ERDOGAN» Θράκη 2007, 1 «ΨΗΦΙΣΤΕ ERDOGAN» Copyright 2007 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Σύνθεση συγγραφέα, Πηγή: αρχείο του ίδιου, Εικ. Οπισθόφυλλου: Σύνθεση του ίδιου, Πηγή:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4 Περιβάλλον και Ανάπτυξη 2 η Κατεύθυνση Σπουδών Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ Α - Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΜΕΡΟΣ Β - Εξωτερικό περιβάλλον ΜΕΡΟΣ Γ - Όραμα, αποστολή και στρατηγική ΜΕΡΟΣ Α Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (SWOT) ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ Ιστορικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αντί Προλεγομένων.. Εισαγωγή...

Περιεχόμενα. Αντί Προλεγομένων.. Εισαγωγή... Περιεχόμενα Αντί Προλεγομένων.. Εισαγωγή...... ΙΧ ΧΙ 1. Πρόλογος.. 1 2. Τι είναι Δημοψήφισμα;.... 2 3. Το Δημοψήφισμα στην Σκωτία.. 7 Α. Ιστορική αναδρομή.... 7 Β. Το Δημοψήφισμα του 2014... 15 Γ. Νομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

414 Τουρκικών Σπουδών Κύπρου

414 Τουρκικών Σπουδών Κύπρου 414 Τουρκικών Σπουδών Κύπρου Σκοπός Eκτός από την αμιγή επιστημονική αποστολή του, το Tμήμα Tουρκικών Σπουδών καλείται να παίξει σημαίνοντα εθνικό ρόλο, προσδιοριζόμενο από τις ιδιαιτερότητες της Kυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ»

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΙΤ» O έγκριτος αναλυτής Μάνος Ηλιάδης επανέρχεται, με το νέο του βιβλίο «Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 2: Πολιτικές αντιλήψεις καταγόμενες από το Κοράνι Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ

ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΙΣΛΑΜ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ Ισλάμ σήμαινει ,και ειναι μια απο της μεγαλύτερες θρησκειες.το μουσουλμανικό δίκαιο ειναι τελείως διαφορετικό απο το δίκαιο που υπάρχει στη

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α2

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α2 Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α θεωρητικής κατεύθυνσης ΘΕΜΑ Α1 α. Ορεινοί: Κατά τη διάρκεια της Εθνοσυνέλευσης του 1862-1864 εμφανίζεται η μεγάλη παράταξη των Ορεινών. σχολ. βιβλίο σελ.77: «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και

Διαβάστε περισσότερα

έννοιες, παίκτες και συμφέροντα

έννοιες, παίκτες και συμφέροντα www. cemmis. edu. gr Επίκαιρη Ανάλυση Κέντρο Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Π ε λ ο π ο ν ν ή σ ο υ No 31 24 Νοεμβρίου 2014 Εισαγωγή στη Μέση Ανατολή του σήμερα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα