Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής"

Transcript

1

2 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, Αθήνα Τηλ.: Fax: ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ All Rights Reserved Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής Κωνσταντίνα Κοτταρίδη Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιώς Το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν υιοθετεί ως ίδρυμα πολιτικές θέσεις. Καταβάλλει μάλιστα προσπάθεια να παρουσιάζονται στα πλαίσια των εκδηλώσεών του και στο μέτρο του δυνατού όλες οι υπάρχουσες απόψεις. Υπό το πρίσμα αυτό, οι αναλύσεις και οι γνώμες που δημοσιεύονται στις σειρές του θα πρέπει να αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς και να μην θεωρείται ότι αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Ιδρύματος. 2

3 Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής Πολλή συζήτηση και αντιπαραθέσεις έχουν υπάρξει σχετικά με τα αποτελέσματα των εισροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής. Είναι γνωστό ότι πολλές χώρες, ανάμεσα σε αυτές και η Ελλάδα, κράτησαν επιφυλακτική στάση απέναντι στις ξένες επενδύσεις για πολλά χρόνια. Στο παρόν κεφάλαιο θα εξεταστούν οι επιδράσεις που ενέχουν οι ΑΞΕ για τις χώρες υποδοχής, όπως αυτές έχουν διατυπωθεί από τις διάφορες θεωρίες και αποδεικνύονται από τα εμπειρικά μέχρι σήμερα δεδομένα. ΑΞΕ και οικονομική ανάπτυξη (ή μεγέθυνση) 1 Σε όλα τα υποδείγματα οικονομικής ανάπτυξης και μεγέθυνσης οι ΑΞΕ μπορούν να θεωρηθούν σημαντικές για την ανάπτυξη (ή μεγέθυνση) μιας οικονομίας. Ο προφανής λόγος είναι ότι συνιστούν μεταφορά κεφαλαίου για ανάληψη επενδυτικής δραστηριότητας. Το κεφάλαιο ως γνωστόν, αποτελεί σημαντικό παραγωγικό συντελεστή μίας οικονομίας μαζί με την εργασία, επομένως αύξηση του κεφαλαίου συνιστά εξ ορισμού και αύξηση του παραγόμενου προϊόντος. Το παραπάνω είναι ακόμα πιο σημαντικό στις οικονομίες με μικρότερο κεφάλαιο, καθώς η εισροή επενδυτικών κεφαλαίων οδηγεί σε αύξηση της απασχόλησης και της παραγωγικότητας της εργασίας. 1 Ο όρος ανάπτυξη αναφέρεται σε αναπτυσσόμενες χώρες ενώ ό όρος μεγέθυνση αφορά σε ήδη αναπτυγμένες οικονομίες. 3

4 Εκτός ωστόσο της προφανούς επίδρασης των ΑΞΕ μέσω της μεταφοράς κεφαλαίων, αυτές κατέχουν τη δική τους ιδιαίτερη θέση στις ενδογενείς θεωρίες οικονομικής ανάπτυξης και μεγέθυνσης. Τα υποδείγματα ενδογενούς οικονομικής μεγέθυνσης επιτρέπουν τη δυνατότητα αυξανόμενων ρυθμών ανάπτυξης μέσω της αλληλεπίδρασης διάφορων παραγόντων, οι οποίοι δημιουργούν σταθερές ακόμα και αύξουσες αποδόσεις στην παραγωγή σε αντίθεση με τη νεοκλασική θεωρία, η οποία προβλέπει φθίνουσες αποδόσεις των παραδοσιακών παραγωγικών συντελεστών εργασία και κεφαλαίου. Στο πλαίσιο των ενδογενών υποδειγμάτων οικονομικής ανάπτυξης οι επενδύσεις (συμπεριλαμβανομένων και των ΑΞΕ) επηρεάζουν το ρυθμό ανάπτυξης μέσω είτε της παραγωγής και διάχυσης της τεχνολογίας (με τη μορφή της Έρευνας και Ανάπτυξης), είτε της βελτίωσης του ανθρώπινου κεφαλαίου. Αυτό συντελείται μέσω της δυνατότητας ανάπτυξης οικονομιών κλίμακας που προκύπτουν από τη διάχυση της γνώσης. Αυτή η γνώση μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες εκφάνσεις της παραγωγικής δραστηριότητας όπως: 1. Οργανωτικές δομές 2. Διοικητικές δεξιότητες και ικανότητες 3. Ικανότητες μάρκετινγκ 4. Εξειδίκευση προσωπικού 5. Καινοτομίες Ταυτόχρονα, η πολυεθνική επιχείρηση η οποία πραγματοποιεί την επένδυση είναι δυνατό να συνεργαστεί με ποικίλους τρόπους με εγχώριες επιχειρήσεις, επομένως να ωφελήσει την εγχώρια οικονομία μέσω: 1. Κοινοπραξιών 2. Τεχνικών και τεχνολογικών συνδέσεων 4

5 3. Συμφωνίες με προμηθευτές, διανομείς κτλ. Είναι γενικά παραδεκτό ότι οι πολυεθνικές επιχειρήσεις πραγματοποιούν υψηλές δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης. Υπό αυτή την έννοια η εγχώρια οικονομία μπορεί να λάβει τις βελτιώσεις απευθείας μέσω των θυγατρικών των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ή έμμεσα μέσω των συναλλαγών των εγχώριων επιχειρήσεων με αυτές. Ο αντίκτυπος της διάδοσης της τεχνολογίας μπορεί να γίνει αντιληπτός μέσω της αυξημένης παραγωγικότητας, της αναμόρφωσης των βιομηχανικών υποδομών, την αύξηση της δαπάνης για Έρευνα και Ανάπτυξη, τη βελτίωση των υποδομών που χρησιμοποιούνται για εξαγωγές και εισαγωγές, καθώς και την αναμόρφωση της βάσης του ανθρώπινου κεφαλαίου. Διάφορα κανάλια που προβλέπει η σχετική βιβλιογραφία μέσω των οποίων μπορούν οι ΑΞΕ να επιδράσουν στην οικονομική ανάπτυξη (μεγέθυνση) μέσω των εξωτερικοτήτων που μπορούν να παράξουν είναι χαρακτηριστικά τα παρακάτω: 1. Όσο μεγαλύτερο είναι το περιεχόμενο της προστιθέμενης αξίας των ΑΞΕ, τόσο μεγαλύτερη η επίδρασή τους καθώς διαχέεται η τεχνολογία τους και οι ανώτερες οργανωσιακές τους ικανότητες προς όφελος της εγχώριας παραγωγής. 2. Οι προηγμένες τεχνολογίες και οργανωτικές δεξιότητες των πολυεθνικών επιχειρήσεων ωφελούν τις εγχώριες επιχειρήσεις μέσω της μάθησης από παρακολούθηση (learning by watching) που προκύπτει από την αλληλεπίδραση αυτών. 3. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις συντελούν στην ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου στη χώρα υποδοχής καθώς προβαίνουν σε διαρκή προγράμματα κατάρτισης προς τους εργαζομένους τους. Επίσης, μέσω της αλληλεπίδρασης των εργαζομένων της πολυεθνικής με τοπικούς προμηθευτές, συμβαλλόμενους και πελάτες με τους οποίους συνεργάζονται, συμβάλλουν ουσιαστικά στην αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου στην εγχώρια οικονομία. 5

6 Οι εμπειρικές μελέτες δε δίνουν σαφή ένδειξη για τη σχέση μεταξύ των ΑΞΕ και της οικονομικής ανάπτυξης (ή μεγέθυνσης) στη χώρα υποδοχής. Ένας βασικός λόγος είναι το γεγονός ότι είναι πολύ δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν όλες οι επιδράσεις των ΑΞΕ όπως αυτές που συζητήθηκαν παραπάνω. Ωστόσο, υπάρχει ένας αριθμός εργασιών ο οποίος προβλέπει θετική σχέση. Ενδεικτικά αναφέρονται τα παρακάτω: 1. Θετική σύνδεση παραγωγικότητας - ΑΞΕ. 2. Ποιοτική βελτίωση της διαδικασίας συσσώρευσης κεφαλαίου λόγω της εισροής ΑΞΕ. 3. Θετικός ρόλος των ΑΞΕ στη διαδικασία διάχυσης της τεχνολογίας και επομένως στην ανάπτυξη. 4. Η αλληλεπίδραση των ΑΞΕ με το ανθρώπινο κεφάλαιο της εγχώριας οικονομίας είναι θετική. 5. Μεγαλύτερη επίδραση των ΑΞΕ στη μεγέθυνση της οικονομίας σε σχέση με τις εγχώριες επενδύσεις. Στην προσπάθεια ανεύρεσης της σχέσης ανάμεσα στις ΑΞΕ και την οικονομική ανάπτυξη (ή μεγέθυνση) υπάρχει ένα τμήμα της βιβλιογραφίας που ισχυρίζεται ότι οι ΑΞΕ ωφελούν μια χώρα αν εκείνη διαθέτει ένα ελάχιστο επίπεδο απορροφητικής ικανότητας, δηλαδή δεξιότητες, οι οποίες να της επιτρέπουν να αντιληθφεί και να υιοθετήσει τις ανώτερες ικανότητες και μεθόδους των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Ιδιαίτερα γίνεται λόγος για ένα ελάχιστο επίπεδο ανθρώπινου κεφαλαίου, το οποίο πρέπει να διαθέτει η χώρα υποδοχής προκειμένου να επωφεληθεί από τη δραστηριότητα των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη μνεία στην εν λόγω βιβλιογραφία γίνεται στις αναπτυσσόμενες χώρες και τις οικονομίες σε μετάβαση προς το καπιταλιστικό σύστημα. 6

7 Επιδράσεις στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών Οι εισροές ΑΞΕ αφορούν στην πραγματικότητα σε εισροές κεφαλαίου σε μία χώρα και επομένως, έχει θετική επίδραση στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Βέβαια, οι ΑΞΕ αφορούν και σε επαναπατρισμό κερδών, πληρωμές δικαιωμάτων (royalties), πληρωμές για αγορά ενδιάμεσων αγαθών και υπηρεσιών από τη μητρική, δανεισμό από και προς τη μητρική κτλ. Τα παραπάνω, (εκτός του δανεισμού από τη μητρική επιχείρηση) επιδρούν αρνητικά στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών καθώς πρόκειται για κεφάλαια που επιστρέφουν πίσω στη χώρα προέλευσης. Ανάλογα με τον τύπο των ΑΞΕ υπάρχει διαφορετική επίπτωση στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας υποδοχής. Για παράδειγμα, εάν πρόκειται για ΑΞΕ εκμετάλλευσης φυσικών πόρων, τότε προκύπτει αύξηση του διεθνούς εμπορίου καθώς από τη μία η θυγατρική εξάγει πίσω στη μητρική τις πρώτες ύλες και αφετέρου εισάγει ενδιάμεσες και συμπληρωματικές εισροές από αυτή. Όσον αφορά στις ΑΞΕ εκμετάλλευσης αγορών, αυτό σημαίνει ότι το προϊόν πλέον δεν εξάγεται προς τη χώρα υποδοχής αλλά παράγεται εγχωρίως για την ικανοποίηση των αναγκών αυτής της αγοράς. Κατά συνέπεια μειώνονται οι εισαγωγές της χώρας υποδοχής. Ωστόσο, συνήθως για την παραγωγή των τελικών προϊόντων και υπηρεσιών χρειάζονται ενδιάμεσα αγαθά τα οποία διαθέτει η μητρική και έτσι προκύπτουν εισαγωγές αυτών. Το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι σαφές. Επίσης διακρίνονται οι ΑΞΕ εξαγωγικού τύπου, οι οποίες στην πραγματικότητα λαμβάνουν χώρα προκειμένου να αξιοποιήσουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας υποδοχής ώστε να εξάγουν τελικά τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους σε ξένες αγορές. Έτσι από τη μία πλευρά καταγράφονται αυξημένες εξαγωγές αλλά από την άλλη καταγράφονται και αυξημένες εισαγωγές ενδιάμεσων αγαθών από τη χώρα προέλευσης. Τέλος, υπάρχουν οι ΑΞΕ ορθολογικού τύπου που συνήθως πρόκειται για καθετοποιημένες επιχειρήσεις οι οποίες εγκαθιστούν διαφορετικά στάδια της παραγωγής σε διαφορετικές χώρες υποδοχής προκειμένου να εξοικονομήσουν κόστος. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν εισαγωγές από το προηγούμενο στάδιο της παραγωγής και εξαγωγές προς το επόμενο στάδιο παραγωγής. Είναι δυνατό όμως να πρόκειται για οριζόντιες επιχειρήσεις ορθολογικού τύπου, δηλαδή θυγατρικές οι οποίες παράγουν ένα τύπο προϊόντος σύμφωνα με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας υποδοχής. Σε αυτή την περίπτωση και 7

8 πάλι διακρίνονται εισαγωγές από άλλους τύπους προϊόντων και εξαγωγές του τύπου που παράγεται εγχωρίως. Σε κάθε περίπτωση, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ξεκάθαρο. Γενικά ωστόσο μπορεί να υποστηριχθεί ότι όσο μεγαλύτερη είναι η προστιθέμενη αξία της παραγωγής μιας θυγατρικής τόσο πιθανότερο είναι οι θετικές επιπτώσεις και υπερκαλύπτουν τις αρνητικές στο ισοζύγιο πληρωμών. Επιδράσεις στη δομή της αγοράς και τον ανταγωνισμό Δεδομένων των πλεονεκτημάτων που διαθέτουν οι πολυεθνικές επιχειρήσεις, είναι σαφές ότι επιδρούν στην εγχώρια αγορά και τον ανταγωνισμό. Πιο συγκεκριμένα, οι επιδράσεις αυτές αφορούν σε: Κόστος κεφαλαίου: Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις διαθέτουν μεγαλύτερη ποσότητα κεφαλαίων και καλύτερη πρόσβαση στην αγορά κεφαλαίου και χρήματος. Αυτό τις καθιστά σε πλεονεκτικότερη θέση σε σχέση με τις εγχώριες επιχειρήσεις οι οποίες ως επί το πλείστον είναι πολύ μικρότερες σε μέγεθος. Οικονομίες κλίμακας: Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις λόγω του μεγέθους τους και της αφθονίας των οικονομικών πόρων που διαθέτουν μπορούν πολύ ευκολότερα από τις εγχώριες να πραγματοποιήσουν οικονομίες κλίμακας, δηλαδή να αυξάνουν την παραγωγή τους χωρίς αντίστοιχη αύξηση του κόστους τους. Αυτό εκ των πραγμάτων οδηγεί σε συγκέντρωση της παραγωγής στην εν λόγω οικονομία καθώς περιορίζει τον αριθμό των επιχειρήσεων που μπορούν να ανταγωνιστούν σε αυτό το χαμηλότερο κόστος. Διαφήμιση: Η διαφήμιση δίνει τη δυνατότητα αύξησης του μεριδίου μίας αγοράς και κατά συνέπεια τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις είναι σε θέση να προβαίνουν σε δαπανηρές διαφημιστικές εκστρατείες οι οποίες δεν μπορούν να ακολουθηθούν από τις εγχώριες επιχειρήσεις. 8

9 Εν κατακλείδι Η βιβλιογραφία είναι πλούσια όσον αφορά στις επιδράσεις των ΑΞΕ και τη λειτουργία των πολυεθνικών επιχειρήσεων στις χώρες υποδοχής. Ο σκεπτικισμός που υπήρχε στα πρώιμα χρόνια της εμφάνισης των ΑΞΕ σχετιζόταν κυρίως με το γεγονός ότι οι πολυεθνικές επιχειρήσεις με τα πλεονεκτήματα που διαθέτουν (πρόσβαση σε πόρους, οικονομίες κλίμακας, κτλ) μπορούν να εκτοπίσουν τις εγχώριες επιχειρήσεις από την αγορά. Το γεγονός ωστόσο ότι όλα τα κράτη αναπτύσσουν πολιτικές προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων καταμαρτυρά μάλλον την επικράτηση των θετικών αποτελεσμάτων έναντι των πιθανών αρνητικών. 9

10 Το Παρατηρητήριο για την Κρίση Στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, της σημαντικότερης στην μεταπολεμική της ιστορία, αλλά και της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, η ανάγκη δημιουργίας μιας πρωτοβουλίας για την σοβαρή και τεκμηριωμένη καταγραφή, μελέτη και ανάλυση τόσο της ελληνικής, όσο και της ευρύτερης ευρωπαϊκής κρίσης καθίσταται επιτακτική. Την ανάγκη αυτή φιλοδοξεί να ικανοποιήσει το Παρατηρητήριο για την Κρίση. Το Παρατηρητήριο για την Κρίση είναι μια πρωτοβουλία του Ελληνικού Ιδρύματος για την Ευρωπαϊκή και Εξωτερική Πολιτική (ΕΛΙΑΜΕΠ) και λειτουργεί με την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Βασικός στόχος του Παρατηρητηρίου είναι να καταστεί κεντρικός κόμβος ενημέρωσης, έρευνας και διαλόγου για την ελληνική και την ευρωπαϊκή κρίση. Γνώμονας του είναι η σοβαρή και νηφάλια παρουσίαση έρευνας, παρεμβάσεων και πληροφοριών στην βάση τεκμηριωμένων επιχειρημάτων και στοιχείων, φιλοδοξώντας να συμβάλλει στην σταδιακή αναβάθμιση του επιπέδου του δημόσιου διαλόγου γύρω από την κρίση. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, το Παρατηρητήριο για την Κρίση οργανώνει την δράση στην βάση τριών βασικών πυλώνων: o Την παροχή εκπαιδευτικού υλικού με στόχο την αναβάθμιση της ικανότητας του μέσου πολίτη, ο οποίος δεν διαθέτει ειδικές οικονομικές γνώσεις, να κατανοήσει βασικές πτυχές της κρίσης. o Την παροχή σοβαρής, τεκμηριωμένης και κατά το δυνατό, ευρείας, όσον αφορά την θεματολογία αλλά και τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις, πληροφόρησης για την κρίση. o Την παρέμβαση στον δημόσιο διάλογο, τόσο μέσω της δημιουργίας ενός βήματος για την ελεύθερη διατύπωση διαφορετικών γνωμών και προτάσεων πολικής, όσο και με την παραγωγή και διάθεση στην δημόσια σφαίρα νέας, πρωτογενούς έρευνας γύρω από την κρίση. 10

11 Η ομάδα του Παρατηρητηρίου για την Κρίση Υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου - Δημήτρης Κατσίκας, Λέκτορας, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών [Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική Οικονομία] Μεταδιδακτορικός Ερευνητής - Κυριάκος Φιλίνης, Διδάκτορας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών [Πολιτική Οικονομία] Επιστημονικός Συνεργάτης - Μαριάνθη Αναστασάτου, Οικονομολόγος, Επιστημονική Συνεργάτιδα, Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων [Μακροοικονομικά, Οικονομική Μεγέθυνση, Ανταγωνισμός, Διεθνές Εμπόριο] - Χριστίνα Βασιλάκη, Δημοσιογράφος με έδρα τις Βρυξέλλες [Οικονομία, Μεταναστευτική Πολιτική, Κοινωνική Πολιτική, Πολιτική Απασχόλησης] Ειδικός Σύμβουλος - Νίκος Κουτσιαράς, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,[Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, Απασχόληση και Πολιτική αγοράς εργασίας, Κοινωνική Πολιτική, ΟΝΕ και Μακροοικονομική Πολιτική] Μεταφραστής Υπεύθυνος Διαχείρισης Ιστοσελίδας 11

12 - Άγγελος Ζήκος, Απόφοιτος Ιονίου Πανεπιστημίου, Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας, Κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος «Ευρωπαϊκές & Διεθνείς Σπουδές, Πανεπιστήμιο Αθηνών. 12

13 Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, Αθήνα, Τηλ Fax

Κείμενο Πολιτικής. Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης

Κείμενο Πολιτικής. Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης No 12_Ιούλιος 2013 Κείμενο Πολιτικής Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης Κωνσταντίνος Μανασάκης Λέκτορας - Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Κρήτης Copyright 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Πολιτικής. Παιδεία στα Μέσα και Ελληνική Κρίση: Ρυθμιστικά Πρότυπα και Προτάσεις Εθνικής Πολιτικής

Κείμενο Πολιτικής. Παιδεία στα Μέσα και Ελληνική Κρίση: Ρυθμιστικά Πρότυπα και Προτάσεις Εθνικής Πολιτικής No 6_Μάιος 2013 Κείμενο Πολιτικής Παιδεία στα Μέσα και Ελληνική Κρίση: Ρυθμιστικά Πρότυπα και Προτάσεις Εθνικής Πολιτικής Ειρήνη Ανδριοπούλου Επικοινωνιολόγος, Ερευνήτρια ΜΜΕ, EU Media Literacy Expert

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Στρατηγική και Πολιτικές για Ταχεία Περιφερειακή Ανάπτυξη, Ισχυρές Επιχειρήσεις και Αποτελεσματικό Ανθρώπινο Δυναμικό ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ.. 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ιονίων Νήσων. Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ιονίων Νήσων. Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ιονίων Νήσων Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Περιεχόµενα 1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΈΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ: ΣΥΝΟΨΗ Ι ΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Ποια τα επιχειρήματα υπέρ και κατά του διεθνούς εμπορίου;

Ποια τα επιχειρήματα υπέρ και κατά του διεθνούς εμπορίου; Τι είναι το συγκριτικό και τι το απόλυτο πλεονέκτημα στο διεθνές εμπόριο; Συγκριτικό πλεονέκτημα: μια χώρα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ενός προϊόντος αν το κόστος ευκαιρίας της παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα και Τουριστική Πολιτιστική Ανάπτυξη

Επιχειρηματικότητα και Τουριστική Πολιτιστική Ανάπτυξη ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Επιχειρηματικότητα και Τουριστική Πολιτιστική Ανάπτυξη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Συγγραφέας Ειρήνη Σωπασή

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές και κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών σταθερότητας του ΔΝΤ

Αναπτυξιακές και κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών σταθερότητας του ΔΝΤ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 21 Αναπτυξιακές και κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών σταθερότητας του ΔΝΤ ΣΤΕΛΛΑ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΕΣΩ ΠΑΤΕΝΤΩΝ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΕΣΩ ΠΑΤΕΝΤΩΝ Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΕΣΩ ΠΑΤΕΝΤΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΡΑΣΣΑ Διπλωματική Εργασία ΠΜΣ.ΔΕ 2007 Η ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΕΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ π À ª π π À ª ƒπ À ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κείμενο πολιτικής ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ π À ª π π À ª ƒπ À ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟ Ο ΚΡΙΣΗΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟ Ο ΚΡΙΣΗΣ Τ. Ε. Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟ Ο ΚΡΙΣΗΣ ENTREPRENEURSHIP AND INNOVATION IN A TIME OF FINANCIAL CRISIS Εισηγήτριες : Κουλουριώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΔΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ, ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ: Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ» ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΔΡΑΣΗ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΔΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΙΟΝ, ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ: Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ» ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΦΑΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Πτυχιακή. Γκαρέτσα Νίκη, 2004 Α.Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Πτυχιακή εργασία Γκαρέτσα Νικολέτα, Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ Θέσεις της Ελληνικής Εταιρίας Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) για την αντιμετώπιση της Οικονομικής Κρίσης και για την ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας. ΑΘΗΝΑ - ΜΑΡΤΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία ανάπτυξης, τα εμπόδια και το μέλλον του κλάδου των Κατασκευών

Η σημασία ανάπτυξης, τα εμπόδια και το μέλλον του κλάδου των Κατασκευών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΜΜΕ

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΜΜΕ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΜΜΕ Απόσπασµα της συνολικής Μελέτης που αφορά στην ανάπτυξη ενός «Οδηγού/ Πρότυπου ιεθνοποίησης Μικροµεσαίων Επιχειρήσεων»

Διαβάστε περισσότερα

Οµότιµος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστηµίου, Επίτιµος Πρόεδρος Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης

Οµότιµος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστηµίου, Επίτιµος Πρόεδρος Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΗΜΟΥ ΡΟ ΙΩΝ Κόνσολας Νικόλαος Οµότιµος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστηµίου, Επίτιµος Πρόεδρος Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης Παπαδασκαλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕ ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΡΥΑΣ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕ ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΡΥΑΣ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1

Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1 Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1 Για τη χρήση του παρακάτω υλικού: Σκοπός του έργου PORTAL είναι η επιτάχυνση της απορρόφησης των ερευνητικών αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας του Γραφείου. Διασύνδεσης Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας του Γραφείου. Διασύνδεσης Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας Οδηγός Επιχειρηματικότητας του Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας του Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας του Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ. Οδηγός Επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020. Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιµη και χωρίς αποκλεισµούς ανάπτυξη

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020. Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιµη και χωρίς αποκλεισµούς ανάπτυξη EL EL EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 3.3.2010 COM(2010) 2020 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιµη και χωρίς αποκλεισµούς ανάπτυξη EL EL Πρόλογος Το 2010 πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας Θράκης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΈΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ

Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας Θράκης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΈΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας Θράκης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΈΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΈΚΔΟΣΗ 4.2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2014 2 RIS3 Ανατολική Μακεδονία Θράκη ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΓΓΡΑΦΟΥ Συμβατικές Πληροφορίες Τίτλος Έργου

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 03 ΤΕΥΧΟΣ Νο ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Αρωματικά φυτά Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η ανταγωνιστικότητα περνά

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ»

«Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ» ΑΤΕΙΘ Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα ΣΔΟ Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης - ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - «Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στις τράπεζες

Το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στις τράπεζες Iνστιτούτο Εργασίας OTOE Hλίας Ιωακείμογλου Το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στις τράπεζες Aθήνα 2009 1 Ινστιτούτο Εργασίας ΟΤΟΕ Hλίας Ιωακείμογλου Το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για την εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου από τις εμπορικές επιχειρήσεις της Ελασσόνας

Σχέδιο Δράσης για την εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου από τις εμπορικές επιχειρήσεις της Ελασσόνας Σχέδιο Δράσης για την εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου από τις εμπορικές επιχειρήσεις της Ελασσόνας Στα πλαίσια του έργου ανάπτυξης κόμβου ηλεκτρονικού εμπορίου για τον Εμπορικό Σύλλογο Ελασσόνας το

Διαβάστε περισσότερα

«Το Λιμάνι του Πειραιά και η συμβολή του στην Τοπική Ανάπτυξη»

«Το Λιμάνι του Πειραιά και η συμβολή του στην Τοπική Ανάπτυξη» ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Διπλωματική εργασία «Το Λιμάνι του Πειραιά και η συμβολή του

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα

Προγράμματα άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 15 Προγράμματα άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα ΡΑΝΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΙΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΘ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΟΡΙΣΜΩΝ. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών για την Ένταξη

Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών για την Ένταξη Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών για την Ένταξη Εξελίξεις και Ευκαιρίες για τις Ευρωπαϊκές Χώρες EUROPEAN AGENCY for Special Needs and Inclusive Education ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονομία 1960-2007

Η ελληνική οικονομία 1960-2007 Η ελληνική οικονομία 1960-2007 Ανάπτυξη, παραγωγική δομή και αγορά εργασίας Ηλίας Ιωακείμογλου Ιανουάριος 2008 Οι ρυθμοί μεταβολής του ΑΕΠ στην Ελλάδα κατά τα έτη 1960-2007 ήταν υψηλότεροι από τους αντίστοιχους

Διαβάστε περισσότερα