«ΕΜΕΙΣ» ΤΟΥ Γ. ΖΑΜΙΑΤΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ «ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΕΜΕΙΣ» ΤΟΥ Γ. ΖΑΜΙΑΤΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ «ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ»"

Transcript

1 1 «ΕΜΕΙΣ» ΤΟΥ Γ. ΖΑΜΙΑΤΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ «ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ» Μεθοδολογικά, αισθητικά, δραματουργικά και άλλα ζητήματα 1 «Ο μύθος αναζητεί να εξηγήσει ο, τι δεν δύναται να εξηγηθεί. Επειδή είναι ριζωμένος στην αλήθεια, θα πρέπει να περατωθεί στο ανεξήγητο» Φραντς Κάφκα, Προμηθέας. Η ανάγκη του ανθρώπου να αναμετρηθεί με τη μεταφυσική ύλη της ύπαρξής του, τα ένστικτα, τις ενορμήσεις και τις βαθύτερες δομές ενός άγνωστου εαυτού διατρέχει ολόκληρη την ιστορία του. Αυτή η ανάγκη του να διασχίσει το πιο δύσβατο μονοπάτι- αυτό που οδηγεί στην εκκίνηση και όχι στο τέρμα, στο άπειρο και όχι στο έσχατο, τον ώθησε σε όλες τις ιστορικές εποχές στη δημιουργία και την επαναγραφή των μύθων. Ο μύθος, όπως εμφανίστηκε στα σωζόμενα επικά ποιήματα και στις τραγωδίες, αποτυπώνει την προσπάθεια του ανθρώπου να τιθασεύσει, να χειραφετήσει εκείνο το σκοτεινό κομμάτι του εαυτού το οποίο αν και αδυνατεί να ερμηνεύσει λογικά, τον ωθεί στην υπέρβαση 1 Το παρόν κείμενο αποτελεί προϊόν καταγραφής και επεξεργασίας των συζητήσεων και των προβών για το θεατρικό ανέβασμα του έργου «Εμείς» του Γ. Ζαμιάτιν, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου με τους ηθοποιούς: Ελεάνα Γεωργούλη, Δαυίδ Μαλτέζε, Έλλη Ιγγλίζ, Έβελυν Ασουάντ, Δημήτρη Παπαβασιλείου.

2 2 των ορίων και της ανθρωπινότητας. Τραγικός δεν είναι ο ήρωας που ακολουθεί ένα συγκεκριμένο αξιακό σύστημα επιτελώντας τη λειτουργία του «καλού και αγαθού» αλλά αυτός που πραγματώνεται ακριβώς μέσα από τη διάρρηξη της κανονικότητας και την επίγνωση ότι διασχίζει ένα επικίνδυνο μονοπάτι αντίστασης στα συνηθισμένα αισθήματα για τις αξίες 2, «πέρα από το καλό και το κακό». Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός μέσα από τα έπη και το δράμα προσπάθησε να στοχαστεί γύρω από το ζήτημα της ανθρώπινης ύπαρξης αποτυπώνοντας όχι το μεγαλείο, αλλά το τραγικό αδιέξοδο άλλοτε μέσω του θρήνου με τη μορφή της τραγωδίας, άλλοτε μέσω του γέλιου με τη μορφή της κωμωδίας και άλλοτε ισορροπώντας ανάμεσα στα δυο προηγούμενα με το σατυρικό δράμα. Ο Γεβγκένι Ζαμιάτιν στο μυθιστόρημα «Εμείς», τοποθετεί τη δράση τρεις χιλιάδες χρόνια μετά το χρόνο συγγραφής, προσδίδοντάς του σχεδόν μυθικές διαστάσεις. Ο αναγνώστης απέχει χρονικά από τα γεγονότα της αφήγησης όσο και από αυτά της Ιλιάδας, της Οδύσσειας ή κάποιας αρχαίας τραγωδίας. Η αφήγηση δεν προέρχεται από το μακρινό παρελθόν αλλά από το μακρινό μέλλον. Ο πρωταγωνιστής δεν είναι παρά η ανθρωπότητα η οποία έχοντας αντικαταστήσει τον αρχαίο Θεότους φυσικούς νόμους- με τον σύγχρονο, τον πίνακα πολλαπλασιασμού που «ποτέ δεν σφάλλει», έχει κατακτήσει την αιώνια ευτυχία σε βάρος της ελευθερίας και της γνώσης. Ύβρις- Άτις- Νέμεσις- Τίσις. Η θεϊκή μηχανή λειτουργεί πανομοιότυπα με εκείνη της τραγωδίας. Ο D- 503, ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος, κατασκευαστής του αποικιοκρατικού διαστημόπλοιου «Αφομοιωτής», φερέφωνο μιας απόλυτα ελεγχόμενης, ολοκληρωτικής κοινωνίας, δεν φέρει το όνομα του 2 Φρίντριχ Νίτσε, Πέρα από το καλό και το κακό, Μτφ. Ζήσης Σαρίκαας, Πανοπτικόν, Αθήνα, 2010, σελ. 21.

3 3 αριθμού, είναι ο αριθμός. Δεν διαπράττει ύβρη, είναι η ύβρις. Είναι ο ευσυνείδητος πολίτης του Μονοκράτους, κατασκευασμένος με τέτοιο τρόπο ώστε ακόμα και τα πιο ακραιφνή, περιοριστικά μέτρα τα προσλαμβάνει ως τα πλέον ευεργετικά και σωτήρια. Η αλλοίωση δεν περιορίζεται σε μια αφομοιωμένη ιδεολογία αλλά επεκτείνεται στην καθημερινή του ζωή, στη βασική του συμπεριφορά, στη γλώσσα που τον κατασκευάζει. Στον πυρήνα της ύπαρξής του, στον θεμέλιο λίθο του είναι του υπάρχει μια ρωγμή: είναι ταυτισμένος με την εξουσία σε τέτοιο βαθμό ώστε ο ίδιος αποζητάει την καταστολή, την τιμωρία του. Η Ι- 330 εισβάλλει απρόσμενα στη ζωή του ως μια Διονυσιακή θεότητα που στόχο έχει να εκδικηθεί τους δομικά αλλοιωμένους πολίτες, να επαναφέρει το χάος μέσα στην τάξη, την ενέργεια στην εντροπία, την έκρηξη στην ευδαιμονική ισορροπία. Προσεγγίζει ερωτικά τον D- 503 αποκαλύπτοντας βαθμιαία και φειδωλά τα πραγματικά της κίνητρα, προκαλώντας ισχυρά κατάγματα στο μέχρι τώρα ανθεκτικό περίβλημα της λογικής του. Τον υποβάλλει τόσο στην αναίρεση του ασφαλή και γνώριμου εαυτού του, όσο και στην αδιάκοπη αμφισβήτηση των αξιών που έως τώρα πρέσβευε σθεναρά, με αποτέλεσμα τα όρια του υπαρκτού και του φανταστικού, της πραγματικότητας και του ονείρου σταδιακά να ξεθωριάζουν. Ο νους του θολώνει και η κρίση του χωλαίνει (αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «ονειρασθένεια»). Η Άτις οδηγεί στη Νέμεση. Ο D- 503 θα συγκρουστεί με τις αρχές του Μονοκράτους, με τον Ευεργέτη, με τον ίδιο τον εαυτό του, για να υποκύψει εν τέλει στην φανταστεκτομή, στην αφαίρεση της φαντασίας, της μνήμης και όλων όσων τον συγκροτούν ως άτομο. Η συντριβή είναι αναπόφευκτη. Κάθαρση δεν υπάρχει. Ο Ζαμιάτιν δίνει στο έργο αυτό διαστάσεις επικές, ακροβατώντας μεταξύ της τραγωδίας και της κωμωδίας. Αδιαμφισβήτητα, η περιγραφή (ίσως και πρόβλεψη) του Ρώσου λογοτέχνη για τη ζοφερή, ολοκληρωτική

4 4 κοινωνία του μέλλοντος φωτίζει τη δραματική πτυχή της ιστορίας. Υπάρχει ωστόσο ένα ειρωνικό πρόσημο που κατατρύχει το κείμενο και αφορά τη συνειδησιακή αλλοίωση του κεντρικού ήρωα. Ο D- 503 καταγράφοντας τις εμπειρίες του στο λευκό χαρτί ως παράφορος, ακραιφνής υποστηρικτής του Ευεργέτη και των περιορισμών του γίνεται ακούσια αντιστροφέας τους. Ακολουθώντας τα προτάγματα του ολοκληρωτικού καθεστώτος ως τα άκρα, ως τα μύχια της ύπαρξής του προκειμένου να τα αναδείξει, στην πραγματικότητα αποκαλύπτει την πλαστότητα του συστήματος και το πώς αυτό αντιτίθεται στο αληθινά ανθρώπινο. Αυτή η δεσπόζουσα του ύφους, η υποφώσκουσα ειρωνεία, προσδίδει στο κείμενο την αίσθηση ενός «σκοτεινού σατυρικού δράματος», μιας δυναμικής, μιας προωθητικότητας που εκτονώνει την αίσθηση του αδιέξοδου για να την επαναφέρει την αμέσως επόμενη στιγμή ως τραγική επίγνωση. Ο αναγνώστης, όπως ο D- 503, όπως ο Οιδίποδας, βλέπει αφού προηγουμένως έχει χάσει το φως του.

5 5 Το ενεργοποιημένο Σώμα: ο οίκος της αθέλητης μνήμης Το να παρακολουθεί κανείς τη διαδικασία δραματοποίησης του «Εμείς» από την ομάδα «Σημείο Μηδέν», τη μετάβαση από το λογοτεχνικό έργο στη θεατρική παρτιτούρα και εν συνεχεία στο σώμα του ηθοποιού, είναι μια διαδικασία σχεδόν μεταφυσική. Μεταφυσική με την έννοια ότι το κείμενο, μέσα από μια διαδικασία συζήτησης, ανάλυσης, ζύμωσης με το ενεργειακό περιβάλλον που βαθμιαία χτίζει ο κάθε ηθοποιός, γεννάται εκ νέου ενσαρκωμένο. Οι λέξεις παύουν να περιορίζονται στο μόρφημα και το φώνημα για την παραγωγή του νοήματος και αποκτούν μια ακόμα υπόσταση (δεικτική/ επιτελεστική) που σχετίζεται με την (ανα) παράσταση. Αναπόφευκτα, η κάθε διαδικασία έχει ως αφετηρία της το κείμενο. Οι πρώτες πρόβες αφιερώθηκαν σχεδόν αποκλειστικά στη συλλογή και ανάγνωση του σχετικού θεωρητικού υλικού, έτσι ώστε μέσα από συζητήσεις προέκυψε η κεντρική ιδέα της δραματοποίησης και κατά συνέπεια της παράστασης. Ο βασικός άξονας πάνω στον οποίο κινήθηκε η διαδικασία της έρευνας των ηθοποιών είναι το ζήτημα της διπλής αλλοίωσης. Η διπλή αλλοίωση οφείλεται αφενός στο δραματικό χρόνο, δηλαδή η δράση τοποθετείται περί το μ. Χ. είναι μια ιστορία φερμένη από το «μέλλον του μέλλοντος» όπου ο κόσμος είναι το ολοκληρωτικό σύμπαν του Μονοκράτους και οι πολίτες του είναι αριθμημένοι. Αφετέρου, στην παραληρηματική κατάσταση του βασικού πρωταγωνιστή, D- 503, την οποία ο ίδιος ονομάζει ονειροπόληση ή «ονειρασθένεια». Η οπτική λοιπόν, της θεατρικής μεταφοράς του έργου, περνάει μέσα από το πρίσμα αυτής της διπλής στρέβλωσης. Πώς θα είναι

6 6 ο άνθρωπος σε τρεις χιλιάδες χρόνια από τώρα; Πώς θα κινείται, τι θα σκέφτεται; Και ο D; Τι σημαίνει ότι «αναπτύσσει ψυχή» ; Πώς αισθάνεται; Τι βλέπει, τι ήχους ακούει; Στη συνέχεια, αναπτύσσοντας τα παραπάνω ερωτήματα αλλά και εν γένει όλους τους προβληματισμούς που προέκυπταν από τις θεωρητικές συζητήσεις στην αρχή κάθε πρόβας, οι ηθοποιοί, αρχικά αφιέρωναν μία ώρα περίπου στην «Άσκηση» 3 (training), δηλαδή ένα κύκλο ασκήσεων κατά τη διάρκεια των οποίων αυτοσυγκεντρωμένοι προθερμαίνουν το σώμα και τη φωνή τους, ασκούν το διάφραγμα και την αναπνοή τους. Στη συνέχεια, κάτω από τη συνεχή επίβλεψη και καθοδήγηση του σκηνοθέτη, εισέρχονταν στη διαδικασία της έρευνας. Η διαδικασία αυτή, έχει τις ρίζες της στη μέθοδο του Θεόδωρου Τερζόπουλου, στην ιδέα της ενέργειας του ηθοποιού, του Σώματος, της Άσκησης και της αποδόμησης. Ο ηθοποιός, σε κατάσταση ενεργοποιημένης ουδετερότητας, με την αυτοσυγκέντρωση και τον έλεγχο της αναπνοής, καλλιεργεί την αίσθηση του σωματικού κέντρου δηλαδή του πυελικού πλέγματος (ένα σύνολο νεύρων στο κέντρο της λεκάνης που διοχετεύεται σε όλα τα ζωτικά όργανα της περιοχής), της σπονδυλικής στήλης, του διαφράγματος και των σωματικών αξόνων. 4 Η σκηνή ως χοάνη ενέργειας Η διαδικασία της έρευνας είναι ένα πεδίο αυτοσχεδιαστικής δράσης όπου οι ηθοποιοί εισέρχονται σε έναν αφηρημένο χώρο, ο οποίος βαθμιαία μέσα από την ενέργεια και τη χρήση των αξόνων του σώματός τους συγκεκριμενοποιείται. Δημιουργείται κατά αυτόν τον τρόπο ένα 3 Θεόδωρος Τερζόπουλος, Η επιστροφή του Διονύσου, Η Επιστροφή του Διονύσου, Θεόδωρος Τερζόπουλος, 2015, σελ Θεόδωρος Τερζόπουλος, ό. π., σελ

7 7 συλλογικό τοπίο διαφορετικοτήτων που ορίζει την τραγική κλίμακα και γεννάει σταδιακά ένα προς ένα τα πρόσωπα του έργου, ακριβώς όπως ο διθύραμβος τον Θέσπη, τον πρώτο υποκριτή. Ο χορός του διθυράμβου, το αρχέγονο «Ένα», αυτή η αδιαίρετη πρωτογενής ενότητα που συσσωρεύει ενέργεια, εκρήγνυται για να διαφοροποιηθεί μέσα από αυτήν το Εγώ, ο ατομικός ψυχικός εαυτός. 5 Η γένεση των δραματικών προσώπων είναι η γένεση του εμβρύου που αποσπάται από τη μήτρα της μητέρας. Αυτός ο ίδιος πόνος, ο οποίος εγγράφεται στο σώμα του βρέφους και σηματοδοτεί την απώλεια, υπάρχει ως αθέλητη τραυματική μνήμη τόσο στο δρών πρόσωπο όσο και στον ηθοποιό που το υποδύεται. Ο ηθοποιός φέρει στο σώμα του την οντολογική θλίψη. 6 Αυτή η βαθιά απωθημένη μέσα στο σώμα ανάμνηση ενός τραύματος του οποίου η προέλευση δεν μπορεί να ερμηνευτεί λογικά, ανακαλείται και εκτονώνεται μέσω της ενέργειας. Όταν τα πρόσωπα αποσπαστούν, αρχίζουν να διαμορφώνουν ένα δικό τους σύμπαν, γίνονται αυθύπαρκτες οντότητες, αποκτούν μια βασική συμπεριφορά, χωρίς ωστόσο να αποκοπούν από το συλλογικό πεδίο και να χάσουν την αίσθηση, το «άκουσμα», δηλαδή την οξυμένη λειτουργία ελέγχου του σώματος και της επικοινωνίας μεταξύ τους. Ο κάθε ηθοποιός, χτίζοντας τη βασική συμπεριφορά, προσπαθεί να βρει το βάθος, την εσωτερική ρίζα του ρόλου του μεταβαίνοντας σε ένα σημειακό σύστημα όπου ο χρόνος σμιλεύεται, ανοίγει, αναλύεται μέσα από την εξέλιξή του και όχι από την πράξη καθεαυτή. Είναι εύλογο ότι μια τέτοια παράσταση δεν υπακούει σε μια συγκεκριμένη αισθητική πρόταση ή σε μια αυστηρά οριοθετημένη, άκαμπτη σκηνοθετική ιδέα. Το σημείο εκκίνησης δεν είναι η έννοια, αλλά η παρόρμηση: αυτή σταδιακά γεννά το νόημα που επεκτείνεται στο 5 Κωνσταντίνος Ι. Αρβανιτάκης, Το Τραγικό στην Ιλιάδα, Ψυχανάλυση και Ομηρικά Έπη, Ίκαρος, Αθήνα, 2008, σελ Θεόδωρος Τερζόπουλος, ό. π., σελ. 71.

8 8 άπειρο των γλωσσών και των συστημάτων. Το ίδιο το υλικό (η ενέργεια, το σώμα του ηθοποιού, το κείμενο και η συνισταμένη αυτών) είναι αυτό που διαμορφώνει τόσο την αισθητική όσο και την εξέλιξη της παράστασης. Τον πρώτο λόγο δεν έχουν οι στείρες, μικρές ιδέες, αλλά το απέραντο άνοιγμα του έργου προς όλες τις κατευθύνσεις: το κείμενο, αφού σπάσει στα σημεία του, τρελαίνεται μέσα στον ηθοποιό, σωματοποιείται, μετουσιώνεται σε μια νέα γλώσσα, σε μια βασική συμπεριφορά. Οι ηθοποιοί εξερευνώντας τις σωματικές δυναμικές, τις κρυμμένες πηγές της σωματικής ενέργειας και του ήχου ρευστοποιούνται: γίνονται νερό που ρέει φλεγόμενο. Το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ποτέ τελικό: βρίσκεται σε μια διαρκή κυοφορία, μια αέναη δυνητικότητα. Παράλληλα με τη διαδικασία της έρευνας εξελίχθηκε η δραματοποιημένη μεταφορά του λογοτεχνικού έργου. Το κείμενο έπειτα από μια διαδικασία ώσμωσης με το σώμα του ηθοποιού υποβλήθηκε όχι σε «κοψίματα», αλλά σε μια δημιουργική αφαίρεση με σκοπό να αναδειχτούν συγκεκριμένες πτυχές της ιστορίας, προβληματικές και ζητήματα του κάθε ρόλου. Από το πρωτότυπο διατηρήθηκαν μόνο τέσσερα βασικά πρόσωπα (D- 503, Ι- 330, Ο- 90, Ευεργέτης) ενώ μέσα από τους αυτοσχεδιασμούς και τις ανάγκες του υλικού, προέκυψε ένα επιπλέον πρόσωπο, αυτό του αφηγητή. Ο λόγος εισήλθε στον ηθοποιό σταδιακά. Αρχικά, μέσα από τη θερμοκρασία της έρευνας προέκυψε μια νέα γλώσσα, μια γλώσσα «ἐν χώρῳ» με τους όρους του Αρτώ, φτιαγμένη από ήχους, κραυγές, νότες, ονοματοποιία, την οποία ο ηθοποιός καλείται να οργανικοποιήσει, να χρησιμοποιήσει το συμβολισμό τους και τις συστοιχίες τους σε όλα τα επίπεδα. 7 Δημιουργείται έτσι μια μεταφυσική του λόγου, της χειρονομίας 7 Αντονέν Αρτώ, Το θέατρο της σκληρότητας (πρώτο μανιφέστο), Το θέατρο και το είδωλό του, μτφ. Παύλος Μάτεσις, Δωδώνη, Αθήνα, 1992, σελ.101.

9 9 και της έκφρασης η οποία απαγκιστρώνει το σκηνικό γίγνεσθαι από την παραδοσιακή διανοητική, ψυχολογική ερμηνεία και τη ρεαλιστική αναπαράσταση του «πραγματικού» κόσμου. Στη συνέχεια προέκυψε πιο συνειδητά και ελεγχόμενα, ως λέξεις, φράσεις από το κείμενο ως παρτιτούρα, ως χάρτης ψυχοσωματικών δράσεων και τέλος εναρμονίστηκε απόλυτα με την ερμηνευτική τους έκφραση. Το κείμενο μέσα από τη ζύμωση με το σώμα του ηθοποιού επαναπροσδιορίζεται και νοηματοδοτείται εκ νέου. Η διανοητική δούλωση της γλώσσας καταλύεται προσφέροντας έτσι μια καινούργια, πολύ βαθύτερη διανοητικότητα, κρυμμένη κάτω από τις κινήσεις και τα σώματα. Η ιστορία επαναγράφεται μέσα από τον ηθοποιό βρίσκοντας τη ρίζα της όχι απαραίτητα στη λογική, αλλά στην ενέργεια και στην παρόρμηση. Οι ηθοποιοί αφορμώμενοι από το ιδιαίτερο ύφος του έργου και συγκεκριμένα από την αποσπασματικότητα της γραφής δημιούργησαν ένα συλλογικό τοπίο θραυσμάτων. Γεννήθηκε έτσι μια δίνη σκιών που περιστρέφονται απειλητικά γύρω από τον D- 503, κάνοντάς τον να αναρωτιέται αν όντως υφίστανται ή αν είναι αποκυήματα της φαντασίας του. Η σύγχυση του κεντρικού ήρωα, η ταλάντευσή του ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, η καταβύθιση στο ασυνείδητο, στην «ονειρασθένεια» σε συνδυασμό με την απομάκρυνση από τη ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας, δημιουργεί σουρεαλιστικές μορφές που αντικατοπτρίζουν τον εσωτερικό κόσμο: θραύσματα μνήμης εν εγρηγόρσει η συνισταμένη των οποίων εξελίσσει την τάξη μέσα στο χάος. Χαρακτήρες που ακροβατούν στα όρια της θεατρικής σύμβασης και της δραματουργικής τεκμηρίωσης, ανοίγοντας δυνατότητες, ρωγμές, υπόγειους δρόμους για την ανάδυση νοημάτων.

10 10 Αφηγητής: Ο άγγελος της ιστορίας Ο ρόλος του αφηγητή είναι απών από το έργο του Ζαμιάτιν, δημιουργήθηκε μέσα από την ανάγκη της ίδιας της ιστορίας να ειπωθεί, να ακουστεί. Η περίεργη μορφή που αναδύεται από την καρέκλα μουσικό όργανο με την οποία μένει (εμμονικά σχεδόν) προσκολλημένη σε όλη τη διάρκεια του έργου ταυτίζεται με την αφήγηση, με το κείμενο, με τις νότες που γίνονται λέξεις για να ξαναγίνουν νότες. Είναι ο κορυφαίος ενός διθυράμβου, ο αγγελιαφόρος μιας αρχαίας τραγωδίας που έρχεται από μακριά, από το βάθος της απωθημένης μνήμης κουβαλώντας το εξεγερμένο κομμάτι του D- 503, το χειρόγραφο, την ψυχή του που στήνει παγίδες. Θυμίζει την αρχετυπική μορφή του τρελού στο θέατρο: διακόπτει τη ροή του έργου σχολιάζοντας ενεργητικά τα τεκταινόμενα με μια σχεδόν παιδιάστικη γλωσσική απλότητα. Αποκαλύπτει τις μεγαλύτερες αλήθειες μέσα από ήχους, νότες, χειρονομίες. Είναι ο «σοφός τρελός», η δαιμονική πηγή της γνώσης, ο κοινωνός μιας βαθύτερης αλήθειας, πολλές φορές κρυμμένη από τους υπόλοιπους ήρωες. Μια γκροτέσκο φιγούρα βγαλμένη από το μπρεχτικό καμπαρέ, που καρναβαλοποιεί, σπάει σε κομμάτια την ιστορία: ανακαλεί το μύθο για να τον ανατρέψει η δράση. Διατηρώντας κριτική στάση απέναντι στα πράγματα (προερχόμενη όχι από τη λογική όπως στους μπρεχτικούς αφηγητές αλλά από το ενεργειακό αδιέξοδο), ενσαρκώνει ακριβώς αυτό το ειρωνικό πρόσημο που ο ίδιος ο Ζαμιάτιν σφυρηλάτησε στα θεμέλια του έργου του: δείχνει και δείχνεται. Ο αφηγητής φέρει ένα τραύμα: το τραύμα της γνώσης της ανθρώπινης κατάστασης, το τραύμα της ιστορίας. Είναι α- χρονος και α- τοπος, κινείται στο σπείραμα μιας αφήγησης που έχει ειπωθεί από τον

11 11 ίδιο ξανά και ξανά, από το μέλλον στο παρελθόν και αντίστροφα. Εκδηλώνει τον «καταναγκασμό για επανάληψη» 8, δηλαδή τη ροπή προς μια διαρκή επιστροφή που συντηρεί τις επώδυνες καταστάσεις του παρελθόντος και που τοποθετεί ως εμπειρία τη βίωση των τραυματικών γεγονότων στο «εδώ και τώρα». Από την επανάληψη γεννούνται τα δρώντα πρόσωπα, η ύπαρξη των οποίων πιστοποιείται από την παρουσία του ίδιου του αφηγητή. Ο Walter Benjamin, στο έργο του «Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας», εμπνευσμένος από τον πίνακα του Klee Angelus Novus, περιγράφει τον «άγγελο της ιστορίας»: Υπάρχει ένας πίνακας του Klee με το όνομα Angelus Novus. Απεικονίζεται εκεί ένας άγγελος, πού φαίνεται έτοιμος να απομακρυνθεί από κάτι, όπου μένει προσηλωμένο το βλέμμα του. Διάπλατα τα μάτια του, ανοικτό το στόμα και τεντωμένες οι φτερούγες του. Έτσι πρέπει να είναι και ό άγγελος της ιστορίας. Στραμμένο το πρόσωπο του προς το παρελθόν. Όπου εμφανίζεται σ ' εμάς μια αλυσίδα γεγονότων, διακρίνει αυτός μια και μοναδική καταστροφή, πού συσσωρεύει αδιάκοπα ερείπια επί ερειπίων και τα εκσφενδονίζει μπροστά στα πόδια του. Θέλει αυτός να σταθεί, να ξυπνήσει τους νεκρούς και να στήσει τα χαλάσματα. Μια θύελλα σηκώνεται όμως από τη μεριά του Παράδεισου κι αδράχνει τις φτερούγες του και είναι τόσο δυνατή, πού δεν μπορεί πια ό άγγελος να τις κλείσει. Τον ωθεί αυτή ή θύελλα ασταμάτητα προς το μέλλον, στο όποιο στρέφει την πλάτη, ενώ ό σωρός από τα ερείπια φθάνει μπροστά του ως τον ουρανό. Ό, τι αποκαλούμε εμείς πρόοδο, είναι αυτή ή θύελλα. 9 Ο αφηγητής, όπως ακριβώς ο άγγελος που περιγράφει ο Μπένγιαμιν, είναι απλός παρατηρητής της ροής των γεγονότων, ανήμπορος να σταματήσει ή να αλλάξει την εξέλιξή της. Μια προωθητική δύναμη σαν 8 Σίγκμουντ Φρόιντ, Πέραν της αρχής της ηδονής, μτφ. Νίκη Μυλωνά, Νίκα, Αθήνα 2011, σελ Βάλτερ Μπένγιαμιν, Θέσεις για τη φιλοσοφία της Ιστορίας, μτφ. Μηνάς Παράσχης, Ουτοπία, Αθήνα 1983, σελ.12.

12 12 θύελλα η πρόοδος όπως την ονομάζει- τον σπρώχνει ακούσια στο μέλλον, αλλά εκείνος του στρέφει την πλάτη: έχει διαρκώς στραμμένο το πρόσωπό του στα πεπραγμένα. Θέλει να σταθεί και να παρέμβει, να ανοικοδομήσει τα θραύσματα του παρελθόντος, αλλά ξέρει ότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε την παύση της ιστορίας και κατά συνέπεια της διήγησης. Η ύπαρξή του εξασφαλίζει τη συνέχεια και τη διαιώνιση των γεγονότων που προσπαθεί να σταματήσει. Αυτή είναι η τραγικότητά του.

13 13 D- 503: κατασκευάζοντας την ανθρωπότητα Η ιδιαιτερότητα του «Εμείς» έγκειται στο ότι ένα έργο με επικές διαστάσεις έχει ως κεντρικό του χαρακτήρα έναν «αντι- ήρωα». Σε αντιδιαστολή με τον «ήρωα», όπως τον συναντούμε στο μύθο, ο σύγχρονος άνθρωπος υποσκάπτει οποιαδήποτε έκφανση τραγικότητας στη ζωή του. Έχοντας απεμπολήσει τα ορμέμφυτα, τις παρορμήσεις και τα αρχέγονα ένστικτα, το άτομο της προηγμένης κοινωνίας αρνείται να συνάψει σχέσεις, να εξερευνήσει και να υπερβεί τα όριά του. Αρκείται στην κρυψώνα της ισχυρής πλειοψηφίας, στο σχηματισμό άρτιων, λογικών, αριθμητικών μονάδων. Η ηθική του είναι ποσοτική. Όλα μετριούνται με αριθμούς: γεννήσεις, θάνατοι, έργα τέχνης, πόλεμοι, επιστημονικές ανακαλύψεις, όλα, δεν είναι παρά στατιστικοί πίνακες. Οτιδήποτε μυθικό, τραγικό ή επικό μέσα του συρρικνώνεται. Βιώνει τη μέχρι εσχάτων εσωτερική σύγκρουση, αλλά αρνείται να πράξει. Ασφαλώς, αυτός ο «αντι- ήρωας» δεν πρέπει να ερμηνεύεται ξεχωριστά από την κοινωνία που τον δημιούργησε. Μια κοινωνία που αντίστοιχα έχει δημιουργηθεί από το ίδιο άτομο που στην πορεία διαβρώθηκε. Σε αυτόν τον φαύλο κύκλο, όπου η κοινωνία ελέγχει και περιορίζει τις κοινωνικές και βιολογικές λειτουργίες του ίδιου του δημιουργού της, ο άνθρωπος γίνεται πρωταγωνιστής μιας ιλαρής τραγικωμωδίας. Θέλοντας απεγνωσμένα να βρει την ευτυχία, έχοντας αποτύχει στην ανεύρεσή της, αποφασίζει να την επινοήσει: αντιστρέφει την ιστορία της έκπτωσης από τον παράδεισο. Κατασκευάζει ο ίδιος ένα χρυσό κλουβί, κλείνεται μέσα εκούσια και γίνεται δεσμώτης του ίδιου του εαυτού του. Ξεπουλά το μήλο της γνώσης και την ελευθερία χάριν μιας πλασματικής ευδαιμονίας, μιας ηρεμίας που νεκρώνει τη σκέψη και εξοβελίζει την ελεύθερη βούληση. Ο

14 14 D- 503, όπως και όλοι οι πολίτες του Μονοκράτους, είναι δέσμιος με τις αλυσίδες που ο ίδιος επινόησε. Σε επίπεδο παραστατικό αυτό καταδεικνύεται στη σχέση που αναπτύσσει με την καρέκλα του: η ύπαρξη του D ταυτίζεται μαζί της σε τέτοιο βαθμό, ώστε μακριά της αδυνατεί να σταθεί, να περπατήσει, να βρει τη θέση του στο δρώντα χώρο, να αυτοκαθοριστεί. Ο άνθρωπος, όπως αναφέρει ο Νίτσε 10, είναι αυτός που έχει κατασκευάσει αιτίες, διαδοχή, αναγκαιότητα, νόμο, κίνητρο, σκοπό. Όταν εισάγεται στο συμβολικό πεδίο, αυτή η διαδικασία γεννά τη μυθολογία, την ανελεύθερη κίνηση. 11 Η μυθολογία έχει πάντοτε ιστορική βάση, αναφέρεται σε ένα γεγονός που συνέβη στο παρελθόν και ο ρόλος της είναι να θεμελιώσει μια ιστορική πρόθεση στη φύση, μια ενδεχομενικότητα στην αιωνιότητα- ακριβώς αυτό που προσπαθεί να πετύχει η αστική ιδεολογία. 12 Η μυθολογία αναδύει μια διαπίστωση, προκαλεί την έννοια με φυσικό τρόπο και κατά συνέπεια απλοποιεί, καταλύει κάθε διαλεκτική. 13 Δεν αρνείται αυτό που συμβαίνει: αντίθετα μιλάει γι αυτό και έτσι το εξαγνίζει, το αθωώνει, το θεμελιώνει στην αιωνιότητα. Η λειτουργία της μυθολογίας στο «Εμείς» φαίνεται χαρακτηριστικά στην ιστορία των τριών σε άδεια: Σε τρεις Αριθμούς έδωσαν άδεια απ τη δουλειά για έναν μήνα, ως πείραμα: «Κάνε ό, τι θέλεις, πήγαινε όπου θέλεις». Οι καημένοι, τριγύριζαν γύρω από το μέρος όπου συνήθως δούλευαν και κοίταζαν συνεχώς μέσα με πεινασμένα μάτια. Σταματούσαν στις πλατείες και ολόκληρες ώρες επαναλάμβαναν τις κινήσεις οι 10 Φρίντριχ Νίτσε, Πέρα από το καλό και το κακό, ό. π., σελ Ό. π. 12 Ρολάν Μπάρτ, Μυθολογίες- μάθημα, μτφ. Καίτη Χατζηδήμου- Ιουλιέττα Ράλλη, Κέδρος, Αθήνα 1979, σελ Ρολάν Μπάρτ, ό. π.

15 15 οποίες σε συγκεκριμένες στιγμές της ημέρας είχαν γίνει αναγκαίες για τον οργανισμό τους: Πριόνιζαν και πλάνιζαν στον αέρα, με αόρατα σφυριά, βάραγαν αόρατα καλούπια σιδήρου. Και στο τέλος, τη δέκατη μέρα, δεν άντεξαν άλλο: πιασμένοι χέρι - χέρι, μπήκαν μέσα στο νερό και κάτω από τους ήχους Εμβατηρίου βυθίζονταν όλο και πιο βαθιά, μέχρι που το νερό έβαλε τέλος στο βασανιστήριό τους στη θάλασσα στα κύματα στο βυθό 14 Οι δύο αφηγήτριες της μυθολογίας πατούν πάνω στον D- 503, τον οριοθετούν, τον σχηματοποιούν, τον περιορίζουν: καταδεικνύουν έτσι τον τρόπο λειτουργίας της. Η τραγική ιστορία των τριών αυτών προσώπων περιβάλλεται από ένα διττό σημειακό σύστημα: το νόημα και η μορφή του σημαίνοντος εναλλάσσεται συνεχώς. Η έννοια οικειοποιείται αυτήν την εναλλαγή και τη χρησιμοποιεί σαν διφορούμενο σημαίνον, νοητικό και φανταστικό, αυθαίρετο και φυσικό. 15 Η διπλοσημία είναι εκείνη που δίνει υπόσταση στη μυθολογία και της προσδίδει ηθικό πρόσημο. Ο πολίτης του Μονοκράτους έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με την παραπάνω ιστορία. Ακούγοντάς τη από την παιδική ακόμα ηλικία σαν παραμύθι, διακρίνει μια προειδοποίηση και μια διαπίστωση. Πίσω από το απλό σύστημα σημειοδότησης τριών ανθρώπων που οδηγήθηκαν στην αυτοχειρία λόγω της απραξίας, κρύβεται μια αλληγορία πλήρης στην αποκρυπτογράφησή της (το να είσαι μη παραγωγικός καταδικάζεται από το καθεστώς) που οδηγεί στο σημαίνον της μυθολογίας: οι τρεις αδειούχοι δεν είναι ούτε παράδειγμα, ούτε σύμβολο. Είναι η παρουσία του ολοκληρωτικού καθεστώτος που κατασκευάζει τον κάθε άνθρωπο από τη γέννησή του. Η ρωγμή στο τέλειο οικοδόμημα του «ευυπόληπτου» πολίτη έτσι όπως ενσαρκώνεται στον D- 503, συντελείται με την καταβύθισή του στο 14 Γιεβγκένι Ζαμιάτιν, «Εμείς», μτφ. Δαυίδ Μαλτέζε, Θεατρική διασκευή Σάββας Στρούμπος για την παράσταση της ομάδας Σημείο Μηδέν. 15 Ρολάν Μπαρτ, Μυθολογίες- μάθημα, ό. π., σελ. 204.

16 16 ασυνείδητο μπροστά στην υπαρξιακή αγωνία της λευκής σελίδας. Η διαδικασία συγγραφής λειτουργεί ως ψυχανάλυση. Ο κεντρικός χαρακτήρας στην αρχή της παράστασης κρατάει τη λευκή σελίδα και τη φοράει σαν μάσκα: γίνεται ολόκληρος λευκή σελίδα επιτρέποντας την επαναγραφή, την ανοικοδόμηση ενός «άλλου» εαυτού. Μπαίνοντας στη διαδικασία να γράψει, δημιουργεί συγγραφικό ύφος, διαμορφώνει κριτική σκέψη, φαντασία: «αναπτύσσει ψυχή». Η μακροχρόνια απώθηση αναγκών και επιθυμιών βρίσκει την εκτόνωσή της μέσω των «ονειροπολήσεων» 16 : τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου σπάνε. Η αποστασιοποίηση που επιτυγχάνει μέσω της συγγραφής των εμπειριών τον καθιστά σταδιακά ικανό να ασκήσει κριτική, να αποδομήσει, να αποκαλύψει τις βαθύτερες δομές των όσων μέχρι εκείνη τη στιγμή πρέσβευε άκριτα. Αποκτά την επίγνωση της ανθρώπινης κατάστασης και καλείται να διαλέξει: ελευθερία ή ευτυχία; Η τελική επιλογή είναι αποκλειστικά δική του. Σε έναν κόσμο όπου η εξουσία παρουσιάζεται να εποπτεύει και να ελέγχει τα πάντα, η ευθύνη δεν παύει να ανήκει στον καθένα ξεχωριστά. Πέραν των όποιων κοινωνικών συνθηκών καλείται να αντιμετωπίσει, οι ίδιες οι πράξεις του καθορίζουν ποιος πραγματικά είναι, τη θέση του στην ιστορία. Η «φανταστεκτομή» στην οποία ο D 503 εκούσια υποβάλλεται ισοδυναμεί με την ισοπέδωση του - πέρα από τα τρέχοντα αξιακά συστήματα- ανθρώπινου στοιχείου και σηματοδοτεί την επιστροφή στην κανονικότητα: D- 503: Τώρα κανένα παραλήρημα, κανένα συναίσθημα. Επειδή είμαι καλά, είμαι εντελώς, απόλυτα καλά. Χαμογελάω δεν μπορώ 16 Σίγκμουντ Φρόιντ, Ο Ποιητής και η φαντασίωση, μτφ. Γιώργος Σαγκριώτης, Πλέθρον, Αθήνα, 2011, σελ. 19.

17 17 να μην χαμογελάω. Το χαμόγελο είναι η φυσιολογική κατάσταση ενός φυσιολογικού ανθρώπου Γιεβγκένι Ζαμιάτιν «Εμείς», ό. π., σελ. 44.

18 18 Ευεργέτης: Η εξουσία παίζει Ο χαρακτήρας του Ευεργέτη είναι ο δεύτερος ρόλος που αποτελεί πρωτότυπη δημιουργία για τις ανάγκες της διασκευής. Σε αντίθεση με τον αφηγητή, ο Ευεργέτης υπάρχει ως πρόσωπο στο έργο του Ζαμιάτιν, ωστόσο στην παράσταση εμφανίζεται και ολοκληρώνεται με πολύ διαφορετικό τρόπο. Πρόκειται για το αρχέτυπο της εξουσίας που εποπτεύει, λογοκρίνει, επεμβαίνει: η προβολή του Θεού- Πατέρα, του οποίου η βασιλεία κατευθύνει την ανθρώπινη αγέλη. Είναι διαρκώς παρών, ακόμα και όταν φαίνεται να απουσιάζει. Η ενεργοποιημένη απουσία τον καθιστά οριακό ως σκηνικό πρόσωπο. Η μορφή του απόλυτου ηγέτη, του ηγεμόνα που συγκεντρώνει στο πρόσωπό του όλες τις μορφές εξουσίας, αναπαρίσταται σκηνικά ως μια φιγούρα σκοτεινή, ακραία, σαδιστική: καθισμένος αριστερά του D- 503, σε μια καρέκλα ίδιου σχήματος αλλά διαφορετικού χρώματος και λειτουργιών, ο Ευεργέτης υιοθετεί μια σχεδόν στατική, στυλιζαρισμένη κίνηση, μια «ιερά τερατεία» που δημιουργεί αποστροφή, δέος και λειτουργεί αντιστικτικά με εκείνη των υπόλοιπων προσώπων. Η αρχετυπική μορφή της εξουσίας είναι εκτεθειμένη αλλά ταυτόχρονα απόρθητη, ακλόνητη. Προστατεύεται από την ανάγκη του ίδιου του ανθρώπου να υποθάλπει και να συντηρεί μια ανώτατη αρχή εξασφαλίζοντας την πλασματική αίσθηση ασφάλειας που χαρίζει η μετάθεση της ευθύνης, της επιλογής. Οι πολίτες του Μονοκράτους αισθάνονται ακέφαλοι, ευάλωτοι χωρίς την ύπαρξη του ηγέτη, του θεματοφύλακα του τεχνητού παράδεισου που κατασκεύασαν. Η επίγνωση της ισχύος του καθιστά τον ηγεμόνα ακλόνητο, τον αποτρέπει από τη διαρκή κίνηση. Επεμβαίνει όποτε το θεωρεί ο ίδιος αναγκαίο, δεν

19 19 ξοδεύεται σε άσκοπες χειρονομίες. Ελέγχει και κινεί τα νήματα της εκάστοτε σκηνής/ καταχώρησης επιτρέποντας τη δράση να εξελιχθεί, να κορυφωθεί, να εκτονωθεί, μόνο όσο εξυπηρετεί τους σκοπούς και τη διαιώνισή του. Η εξουσία παίζει: παίζει με την εξάρτηση του ανθρώπου από αυτήν. Εμφανίζεται, εξαφανίζεται, περιστρέφεται, εμπλέκεται ενεργά με τα πρόσωπα, αποστασιοποιείται, κρύβεται πίσω από μάσκες, επεμβαίνει ηχητικά, λεκτικά, σωματικά. Αποκτά διαστάσεις τοτέμ: το τοτέμ «προστατεύει» τον άνθρωπο και ο άνθρωπος δείχνει το σεβασμό του για το τοτέμ με διάφορους τρόπους. 18 Ο Ευεργέτης, ενοποιώντας στο πρόσωπό του τη θρησκεία με το κοινωνικό κράτος, αποτελεί την υλοποίηση μιας πάγιας και καθολικής αυθεντίας: δημιουργεί ένα είδος τοτεμισμού του οποίου η θρησκευτική πλευρά έγκειται στο σεβασμό και η κοινωνική στις υποχρεώσεις απέναντι στο Μονοκράτος. Σε παραστατικό επίπεδο υπάρχουν στιγμές όπου ο Ευεργέτης δεν εμφανίζεται ως συνεκτικό όλον αλλά ως θραύσματα, ως κομμάτια του εαυτού του. Όταν τοποθετεί το τρίγωνο ως μάσκα κατά τέτοιον τρόπο ώστε να διακρίνεται μόνο το στόμα, το μάτι, η γλώσσα ή όταν εμφανίζει μόνο ένα χέρι ή άλλο μέλος του σώματός του, ταυτίζει την υπόστασή του με την επί μέρους λειτουργία: το αέναο άκουσμα, η ηδονοβλεπτική εποπτεία και οι παρεμβάσεις συγκροτούν το όλον της εξουσίας. 18 Σίγκμουντ Φρόιντ, Τοτέμ και Ταμπού, μτφ. Χρήστος Αντωνίου, Επίκουρος, Αθήνα, 1978, σελ

20 20 Ι- 330: Το αρχέτυπο της επανάστασης Η θεατρική μεταφορά του «Εμείς», κρύβει στη δομή της τη μάχη δυο αρχέτυπων: του Ευεργέτη και της Ι- 330: της Εξουσίας και της Επανάστασης. Η τελευταία, με τη μορφή μιας μυστηριώδους γυναίκας εισβάλλει βίαια στο σύμπαν του Μονοκράτους φέροντας μια ανοίκεια σωματικότητα, το βαθιά ανθρώπινο στοιχείο. Η αντάρτισσα από τον κόσμο των Μέφι σαγηνεύει τον D- 503 στοχεύοντας στην αφύπνισή του, στο να τον οδηγήσει στη συνειδητοποίηση ότι η φύση του ανθρώπου είναι διπλή: ένστικτα και λογική μαζί. Ως ένας άλλος Διόνυσος έρχεται να επιβάλλει την πίστη της, να τιμωρήσει αυτούς που την περιφρονούν, να φέρει την τρέλα και τη λύτρωση. Απεργάζεται την απελευθέρωση της ζωής του ενστίκτου από τα δεσμά που της επιβάλλουν οι περιορισμοί της πολιτισμένης κοινωνίας, την απορρόφηση της ατομικής συνείδησης από τη μαζική, από ένα άλλο «Εμείς». Από ένα «Εμείς» που οδηγεί στην ενέργεια και όχι στην εντροπία: στις διαφορές θερμοκρασιών, την έκρηξη, τη φωτιά, τη Βακχεία. Από την πρώτη προσέγγιση στον κατασκευαστή του «Αφομοιωτή», είναι εμφανής η πρόθεση της Ι- 330 να τον εισαγάγει στη σφαίρα της ξεχασμένης από τους πολίτες του Μονοκράτους, ανθρώπινης φύσης. Υιοθετώντας έναν «ιερό ζωομορφισμό», διαποτισμένη από τη μεταφυσική ενέργεια που διαπερνά τα πάντα, φέρει συναισθήματα, κινήσεις, χειρονομίες, ήχους από έναν τόπο ξεχασμένο. Η παρουσία της λειτουργεί αντιστικτικά με εκείνη του Ευεργέτη: ο τελευταίος ωθεί τον D- 503 στην απώλεια της συνείδησης και της κριτικής σκέψης και εκείνη τον εισάγει

21 21 στη φαντασία, στην υπαρξιακή κρίση, στην αρχέγονη μνήμη των εξεγέρσεων. Η επίσκεψη στην Αρχαία Οικία, σε ένα σπίτι τριών χιλιάδων ετών, στην παράσταση αποκτά διαστάσεις συμβολικές. Πρόκειται για την επίσκεψη στην αποθήκη της απωθημένης, αρχαϊκής μνήμης των ξεχασμένων ενστίκτων, εξεγέρσεων, παρορμήσεων. Ι-330: απλώς σκεφτείτε Παλιά αγαπούσαν «γιατί έτσι», έπεφταν στη φωτιά, καίγονταν και υποφέρανε. Τι ανόητη και απερίσκεπτη σπατάλη της ανθρώπινης ενέργειας, δεν συμφωνείτε ; [ ] Δεν το βρίσκετε αξιοπερίεργο ότι κάποτε οι άνθρωποι ήταν πρόθυμοι ν ανεχτούν έναν φιλόσοφο ή έναν ποιητή, σαν τον Καντ ή τον Πούσκιν; Και όχι μόνο να τον ανεχτούν, τον λάτρευαν. Τι δουλοπρεπής νοοτροπία! Δεν συμφωνείτε; D-503: Είναι ξεκάθαρο εννοώ πάλι αυτό το καταραμένο το «ξεκάθαρο» που επαναλαμβάνω συνεχώς! Ι-330: Μα φυσικά, καταλαβαίνω. Αλλά το θέμα είναι ότι άνθρωποι σαν κι αυτούς, ξέρετε, ήταν κυρίαρχοι, είχαν περισσότερη δύναμη ακόμη κι απ αυτούς που φορούσαν το στέμμα. Γιατί δεν τους απομόνωναν και δεν τους εξολόθρευαν; Στον κόσμο μας Ναι, στον κόσμο μας 19 Ανάλογης λειτουργίας είναι η σκηνή που διαδραματίζεται στην άλλη πλευρά του Τείχους, στον κόσμο των Μέφι. Ο πύρινος λόγος της Ι Γιεβγκένι Ζαμιάτιν, Εμείς, ό. π., σελ. 8.

22 22 είναι η απεύθυνση στο ανθρώπινο στοιχείο που έχει εκδιωχθεί από την κοινωνία του Μονοκράτους, η επιστροφή στον εσωτερικό κόσμο: Ι-330: Αδέρφια! Αδέρφια! Όλοι σας γνωρίζετε ότι εκεί πέρα, στην πόλη πέρα από το Τείχος, φτιάχνουν τον Αφομοιωτή. Όλοι σας γνωρίζετε ότι έφτασε η μέρα που θα γκρεμίσουμε αυτό το Τείχος, όλα τα τείχη, έτσι ώστε άνεμος να φυσήξει σ ολόκληρη τη Γη, από τη μια άκρη ως την άλλη. 20 Στην άλλη πλευρά του τείχους, η Ι- 330 εμφανίζεται πρώτη φορά με τη διαφορετική, σκοτεινή μορφή του Διονύσου, ως αρχής της κτηνώδικης ζωής, ως δύναμης που επιθυμούν να αποκτήσουν οι άνθρωποι ερχόμενοι σε ένωση μαζί του 21 : Ι-330: Τώρα είμαι μπροστά σου ολόκληρη, μέχρι τέλους 22 Σκοπός της είναι να απελευθερώσει τη ζωή του ενστίκτου από τα δεσμά που της επιβάλλουν οι περιορισμοί της πολιτισμένης κοινωνίας. Στον κόσμο των Μέφι η ατομικότητα καταλύεται, οι τοίχοι που την περιφρουρούν και την ενταφιάζουν καταρρέουν. Τα ατομικά όντα προσκαλούνται να συνενωθούν στο συλλογικό ον που γεννά την εκστατική ένωση του θυμικού μάγματος με τη φύση, τους ιστούς του θεϊκού στοιχείου. 23 Η Ι- 330 δεν είναι ένα συμβατικό σκηνικό πρόσωπο. Δεν υπάρχει ως Εγώ, αλλά ως ενσάρκωση της Ιδέας, ενός ύψιστου σκοπού που 20 Γιεβγκένι Ζαμιάτιν, Εμείς, ό. π., σελ E.R. Dodds, Εισαγωγή στις Βάκχες, Euripides Bacchae, μτφ. Λίνα Κασδαγλή, Second edition, Oxford, At the Clarendon Press, Ό. π. 23 Γ. Χειμωνάς, Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση, Ευριπίδη Βάκχες, Καστανιώτη, έκτη έκδοση, Αθήνα, 1989, σελ. 6-7.

23 23 νοηματοδοτεί και ορίζει την ύπαρξή της. Όλες οι κινήσεις της, οι σχέσεις της είναι απλώς αφορμές. Η Ι, όπως όλα τα τραγικά πρόσωπα που φέρουν τη μεταφυσική της επανάστασης, δεν συνδιαλέγεται. Αντιμετωπίζει τα πρόσωπα που την περιβάλλουν ως άλλοθι για να διαδώσει τα μηνύματά της και να επιτύχει τον ύψιστο σκοπό της. Κάθε της κίνηση τη φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στο θάνατο. Στο βλέμμα της δηλώνεται ο θάνατος στο μέλλοντα, η εκμηδένιση του χρόνου. Το κοίταγμά της πέρα από τον ορίζοντα περιέχει την τραγική επίγνωση του επαναστάτη, του εξεγερμένου, του ανθρώπου που κινείται στα όρια: έχει ήδη πεθάνει και πρόκειται να πεθάνει.

24 24 Ο- 90: Η δομή που εκρήγνυται Ήδη από την αρχή της παράστασης, η Ο- 90 δεν εμφανίζεται σαν μια συνηθισμένη αριθμημένη του Μονοκράτους: άγεται και φέρεται από την εμμονή της μητρότητας και της σχέσης της με τον D Η εμμονή της αυτή τη γεμίζει συναισθήματα, την καθιστά πιο συνειδητοποιημένη κοινωνικά και την εισάγει στην προβληματική της μη- αριθμημένης. Ενώ βρίσκεται μακριά από το πρότυπο του ευσυνείδητου πολίτη του Μονοκράτους, είναι το μοναδικό πρόσωπο του έργου που στη σκηνική του εξέλιξη επιτελεί ένα τόσο μεγάλο «εξεγερσιακό άλμα». Σε αντίθεση με τον D- 503, ο οποίος μεταστρέφεται παροδικά αλλά έχει διαρκώς τη ροπή να επιστρέφει στο παλιό του αξιακό σύστημα, και την Ι- 330, που από την αρχή εμφανίζεται ως μια επαναστάτρια με ξεκάθαρη θέση και συγκεκριμένο σκοπό, η Ο- 90 μεταβαίνει από το κανονικό στο οριακό, από την κωμική στην τραγική κλίμακα. Η θέλησή της να κυοφορήσει και να αναθρέψει ένα παιδί, κάτι που συγκρούεται με τους ισχύοντες νόμους της εξουσίας, είναι η δική της μορφή εξέγερσης. Το πάθος της για τεκνοποίηση διατρέχει το είναι της, είναι η πορεία της προς τον αυτο- καθορισμό και την αυτό- πραγμάτωση. Είναι ο τρόπος της να οδηγηθεί από τη γυναίκα-αριθμημένη στη γυναίκα- δημιουργό. Η μετάβαση αυτή σκηνικά κωδικοποιείται στη βασική συμπεριφορά: τόσο το περπάτημα, όσο και οι χειρονομίες, οι κινήσεις, οι βοκαλισμοί, οι κραυγές, καταδεικνύουν το φλερτ με τα όρια που σταδιακά οδηγεί σε κατά μέτωπο σύγκρουση με το θάνατο. Η Ο- 90, προκειμένου να συλλάβει και να γεννήσει το παιδί του συγκεκριμένου αριθμημένου, παραδίνεται ολοκληρωτικά στην ιδέα του θανάτου:

25 25 Ο-90: Το μόνο που θέλω Θέλω ένα παιδί από εσάς. Δώστε μου ένα παιδί και θα φύγω, θα φύγω! D-503: Τι; Ξαφνικά σας ήρθε η όρεξη να υποστείτε τη Μηχανή του Ευεργέτη; Ο-90: Και τι έγινε; Τουλάχιστον θα το νιώσω, θα το νιώσω μέσα μου. Και ίσως για λίγες μόνο μέρες να το δω. Να δω για μια φορά τις ζάρες του, έστω για μια μέρα. 24 Η Ο-90 με την εμμονική της προσκόλληση στον D- 503 και στην ιδέα ενός παιδιού από αυτόν, οδηγείται στα άκρα, στην ορμή προς την αυτοκαταστροφή η οποία θα αναιρεθεί μετά την επίτευξη της κυοφορίας και την εκ νέου νοηματοδότησης της ύπαρξής της. Στη συνέχεια, σε κλιμακούμενη πορεία, διαρρηγνύεται από την τραγική επίγνωση ότι ο θάνατος συνεπάγεται την απώλεια του παιδιού της: Ο-90: Είμαι τόσο ευτυχισμένη, τόσο ευτυχισμένη αισθάνομαι πλήρης - καταλαβαίνετε; Ξεχειλίζω... Δεν ακούω τίποτα τριγύρω, ακούω συνεχώς μέσα, μέσα ΜΟΥ D-503: Σταθείτε! Ξέρω πώς να σας σώσω. [ ] Η Ι- 330 βρίσκεται εδώ.. πάμε να τη βρούμε και σας υπόσχομαι να τα κανονίσω όλα αμέσως.. Ο-90: 24 Γιεβγκένι Ζαμιάτιν, Εμείς, ό. π., σελ. 25.

26 26 Και θέλετε να πάω εγώ σ εκείνη τη γυναίκα; Θέλετε να της ζητήσω να; Ποτέ ξανά! Να μην την αναφέρετε ποτέ ξανά! Ας πεθάνω και τι έγινε! τι σας νοιάζει; Κάθε νύχτα δεν μπορώ αν με σκοτώσουν κάθε νύχτα είμαι μόνη μέσα στο σκοτάδι το σκέφτομαι πώς θα μοιάζει, πώς εγώ θα Δεν θα είχα κανέναν άλλο λόγο να ζήσω, καταλαβαίνετε; Κι εσείς, πρέπει να εσείς πρέπει D-503: πρέπει να σας πάω στην Ι- 330 μόνο αυτή μπορεί να σας σώσει.. να σας πάει πέρα από το Τείχος O-90: Ναι 25 Με τον ερχομό του παιδιού, του δικού της δημιουργήματος, η ύπαρξή της πληρώνεται: αποκτάει την κοινωνική δύναμη να αντισταθεί στον επιβαλλόμενο τρόπο ζωής και να διεκδικήσει την επιστροφή στο αρχέγονο, στο ανθρώπινο κομμάτι από το οποίο είχε παραιτηθεί ως αριθμημένη από τη γέννησή της. Το ενδεχόμενο να φέρει στον κόσμο ένα παιδί στην άλλη πλευρά του Τείχους, ένα παιδί που θα αναθρέψει η ίδια και όχι το «Εργοστάσιο ανατροφής παιδιών» είναι ίσως η μόνη υποψία αισιοδοξίας του έργου. Σε αντίθεση με τον D- 503, εκείνη αρνείται την αφαίρεση της φαντασίας, επιλέγει να δράσει, να πάρει το ρίσκο να μεταβεί σε μια καινούργια πραγματικότητα, να γίνει θεμέλιος λίθος μιας κοινωνίας που αναδύεται. Επιλέγει την ελευθερία. 25 Γιεβγκένι Ζαμιάτιν, Εμείς, ό. π., σελ. 40.

27 27 Σκηνική εγκατάσταση: υποσκάπτοντας το οικείο Η ιδέα της σκηνικής εγκατάστασης γεννήθηκε από τις πρώτες ακόμα πρόβες και θεωρητικές μελέτες του υλικού, με σημείο αναφοράς τα καλλιτεχνικά κινήματα του κονστρουκτιβισμού και του σουπρεματισμού, επιδράσεις των οποίων μπορούμε να διακρίνουμε στην κριτική σκέψη και το έργο του ίδιου του Ζαμιάτιν. Η ιδέα ότι η τέχνη κατασκευάζεται, ότι o χώρος επιβάλλεται στη μάζα, ότι κάθε υλικό, ανάλογα με τα δομικά του χαρακτηριστικά υπαγορεύει συγκεκριμένες φόρμες και εν γένει η άμεση, αποκομμένη από μορφικές απεικονίσεις παρουσίαση του κόσμου της αίσθησης, αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για τη διαμόρφωση του σκηνικού. Ως οπτικό φόντο, η κονστρουκτιβιστική σκηνογραφία από μόνη της έχει πολύ λίγο νόημα: υπάρχει στη σκηνή για να χρησιμοποιείται και όχι για να βλέπεται. 26 Για να αναδειχθεί η καλλιτεχνική της λειτουργία και τα σημαίνοντά της θα πρέπει να συνδυαστεί με την κίνηση, το λόγο και την ενέργεια των ηθοποιών. Η σκηνική εγκατάσταση του «Εμείς» θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι μια μεταφορά ενός πίνακα του Καζιμίρ Μάλεβιτς στο χώρο, από τον οποίο οι ιδέες, οι έννοιες, οι απεικονίσεις έχουν εξοστρακιστεί για να δώσουν τη θέση τους στην καθαρή αίσθηση. Ένα τρίγωνο μαύρου χρώματος διαπερνά απειλητικά το χώρο των θεατών, ενώ στα δεξιά του περιστρέφεται ένας κόκκινος κύκλος. Η σκηνική δράση συντελείται κατά κύριο λόγο εντός του τριγώνου και εντός του κύκλου. Ο ηθοποιός πέφτει σε μια έρημη χώρα όπου τίποτα δεν είναι αναγνωρίσιμο πέρα από την αίσθηση, σε ένα περιβάλλον που τον οριοθετεί, τον παγιδεύει και γι αυτό καλείται να το υποσκάψει και μαζί με αυτό τους περιορισμούς που του επιβάλλει. 26 Χρήστος Γεώργιος Αθανασόπουλος, Προβλήματα στις εξελίξεις του σύγχρονου θεάτρου, Δεύτερη έκδοση, Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 1976, σελ. 139.

28 28 Το τρίγωνο και ο κύκλος αλληλεπιδρούν με το κοινό και τους ηθοποιούς: μοιάζουν να βρίσκονται σε μια διαρκή κίνηση, σε έναν προωθητικό χρόνο, έτοιμα να επιτεθούν, να σημάνουν μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Δεν εικονογραφούν, αλλά δίνουν την αίσθηση του ρυθμού, της δυναμικής ροής της ενέργειας των ηθοποιών: οριοθετούν και οργανώνουν τις αιχμές του κάθε ρόλου, την ενεργειακή αποτύπωση του κειμένου. Στο σύνολό τους δραπετεύουν από την οικεία όψη των πραγμάτων, δίνοντας έτσι τη μέγιστη δυνατότητα έκφρασης τόσο στην τέχνη του ηθοποιού, όσο και στη φαντασία του θεατή. Οι καρέκλες Σημαντικό ρόλο στη σκηνική εγκατάσταση αλλά και εν γένει στη θεατρική μεταφορά του κειμένου παίζουν οι δύο καρέκλες. Η κόκκινη καρέκλα του D- 503 βρίσκεται στο κέντρο του μαύρου τριγώνου ενώ αντίστροφα η μαύρη καρέκλα του Ευεργέτη είναι τοποθετημένη πάνω στον κόκκινο κύκλο. Η κόκκινη καρέκλα έχει στο πίσω μέρος της χορδές, η μαύρη από ένα κουδούνι στα δύο της μπράτσα. Το χρώμα της κάθε καρέκλας σε συνδυασμό με τη λειτουργικότητά της και το σκηνικό περιβάλλον ορίζει δύο παράλληλα και αλληλεπιδρώντα σύμπαντα. Η κόκκινη καρέκλα παράγει το βασικό ηχητικό υπέδαφος για τη δημιουργία του μουσικότροπου συλλογικού τοπίου από όπου αναδύονται τα πρόσωπα. Γεννά ανοίκειους ήχους, παράξενες νότες, σιωπές. Είναι ο ζωτικός χώρος που κατασκευάζει τον κεντρικό ήρωα, τον περιορίζει, του

29 29 δημιουργεί την αίσθηση της ασφάλειας. Παράλληλα όμως κρύβει πίσω του τον άγγελο της ιστορίας που συνεχώς υποσκάπτει, θέτοντας αδιάκοπα τη σχέση του με τον εαυτό του αλλά και με το σκηνικό χώρο υπό αίρεση. Αναδύει ένα στρόβιλο ξεχασμένων εκφραστικών τρόπων: η ανθρώπινη πλευρά που έχει απωθηθεί στη δομή του αριθμημένου, η πρωτόγονη επιθετικότητα που δημιουργεί την κριτική σκέψη, η εσωτερική σύγκρουση, το υπέδαφος της δράσης. Αντίστοιχα, η μαύρη καρέκλα του Ευεργέτη, του αρχέτυπου της εξουσίας, έχει τη δυναμική της παρέμβασης. Δημιουργεί ένα πανοπτικό σύμπαν που διαστέλλεται και συστέλλεται ενεργειακά, ανάλογα με τη θέληση και του σκοπούς του Θεού- Πατέρα- Αφέντη προκειμένου να συντηρήσει την διαιώνισή του ως κατεστημένης εξουσία. Οι δυο καρέκλες είναι σχεδόν πανομοιότυπες. Διαφοροποιούνται μόνο στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται και εξελίσσονται οι δυνατότητες και οι περιορισμοί τους. Η καρέκλα ως σημείο, ως σύμβολο, είναι συνδεδεμένη με ένα χώρο σκέψης, έκφρασης, δημιουργίας και δράσης: με τον τόπο της ελεύθερης βούλησης. Το εάν το πρόσημο των παραπάνω λειτουργιών είναι θετικό ή αρνητικό εξαρτάται αποκλειστικά από την ικανότητα του ανθρώπου να διαχειρίζεται το αγαθό της γνώσης και της ελευθερίας. Στο δεύτερο χορικό της Αντιγόνης συναντάμε τη φράση: «πολλά τα δεινά κοὐδέν ἀνθρώπου δεινότερον πέλει» (ο άνθρωπος είναι το δεινότερο από όλα τα πλάσματα). Η λέξη «δεινός» έχει διττή σημασία: είναι ο τρομερός, ο πολύ κακός, ο ισχυρός, αλλά και ο θαυμαστός, ο καταπληκτικός, ο πολύ ικανός. Ομοίως, το Πλατωνικό «φάρμακον» σημαίνει ταυτόχρονα δύο διαφορετικά και αντίθετα πράγματα (δηλητήριο και ίαμα) και δεν ανάγεται στην ιδεατότητα ενός νοήματος: αποτελεί το σημείο που αναδεικνύει τις πτυχώσεις του

30 30 κειμένου και τους τρόπους που συγκροτούν τον φιλοσοφικό λόγο. 27 Ο Σοφοκλής, επικαλούμενος το συγκεκριμένο επίθετο για να χαρακτηρίσει τον άνθρωπο, τονίζει ακριβώς τη σημασία της κριτικής σκέψης, της απόφασης και της ευθύνης. Ο άνθρωπος είναι ικανός για το καλύτερο και το χειρότερο: όλα εξαρτώνται από τον τρόπο με τον οποίο αντιμάχεται τους περιορισμούς του εξωτερικού κόσμου και συγκροτεί το Εγώ. Η σκηνογραφία της παράστασης αναιρείται από όσα συμβαίνουν επί σκηνής. Το αφαιρετικό σκηνικό, έκφραση της κονστρουκτιβιστικής εξύμνησης της προόδου και της μηχανής στην οποία οι ηθοποιοί καλούνται να αντιταχθούν, αποφεύγει να συνδεθεί με οτιδήποτε μορφικό και συγκεκριμένο. Υποσκάπτεται από την ίδια τη δράση η οποία έχει έννοια, όχι θέμα, συνδέεται με μια κοινωνική στάση και όχι με κάτι ασαφές, κενό, με κάτι που απουσιάζει. Οι χειρονομίες (όσες συγκροτούν τη βασική συμπεριφορά του ρόλου και όχι μόνο) εγγράφονται σε ένα κείμενο του οποίου η κοινωνική πλοκή είναι ορατή. Η έννοια εντάσσεται στην κίνηση. Όταν ο D- 503 σηκώνει το δείκτη του εκφωνώντας τους περιορισμούς και τα «σωτήρια» μέτρα της εξουσίας, όταν ψηφίζει υπέρ του Ευεργέτη με ολόκληρο το σώμα του στην ετήσια ημέρα της Ομοφωνίας, γίνεται ο ίδιος η εκούσια ανάδειξη και διαιώνισή του. Η θέση του έργου δεν είναι η γενική καταγγελία του ολοκληρωτισμού και των δεινών του, αλλά η κατάδειξη της σύγχυσης του αριθμημένου ανθρώπου που αποδίδει άκριτα θετικό πρόσημο σε μια εξουσία που αφαιρεί την ανθρώπινη πλευρά του. Η ανάδυση της τραγικότητας της ελεύθερης βούλησης αποδεσμεύει την παράσταση από κάθε μονοδιάστατη αντίληψη περί θύτη και θύματος. Η 27 Ζακ Ντεριντά, Πλάτωνος Φαρμακεία, μτφ. Χ. Γ. Λάζος, Άγρα, Αθήνα, 1972.

31 31 ιστορία της ανθρωπότητας χτίζεται στις δυο αντίπαλες πλευρές που μάχονται για το ποιος θα επικρατήσει ως αφέντης και ποιος ως δούλος. 28 Ο D- 503 είναι θύμα και παράλληλα θύτης: θύτης του ίδιου του εαυτού του. Ο δούλος, σε αντίθεση με τον αφέντη που είναι πρόθυμος να σκοτώσει και να σκοτωθεί για τη διατήρηση της κυριαρχίας του, επιλέγει να γίνει δεσμώτης εξαιτίας της προσκόλλησής του στη μη διαλεκτική αυτοτέλεια της ύπαρξης- εξαιτίας της αγάπης του για την ύπαρξή του αρνείται την έκθεση στο ρίσκο του θανάτου. 29 Επιλέγει να αποφύγει το βάρος της ίδιας της ζωής χάριν μιας αυτοτέλειας που δεν εμπεριέχει ίχνος ελευθερίας. Ο αριθμημένος αποδέχεται την υποταγή του στον Ευεργέτη ξεχνώντας ότι είναι στο χέρι του να αποδεσμευτεί από το ρόλο του άβουλου, χωρίς συνείδηση όντος, και να διεκδικήσει μια νέα τάξη πραγμάτων, να κυριαρχήσει πάνω στην ίδια την ύπαρξή του περνώντας από την απειλή της καταστροφής και του θανάτου στη συνειδησιακή ελευθερία. Όσο υπάρχει αέναη μεταβολή και ελευθερία βούλησης του ατόμου, οι επαναστάσεις θα είναι άπειρες. 28 Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ,, Φαινομενολογία του Πνεύματος, μτφ. Δημήτρης Τζωρτζόπουλος, τομ. Α, Δωδώνη, Αθήνα, Ό. π.

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Χοροθεραπεία Έλλη Κήτα

Τι είναι η Χοροθεραπεία Έλλη Κήτα Τι είναι η Χοροθεραπεία Έλλη Κήτα Εισήγηση- Παρουσίαση της Χοροθεραπείας στα πλαίσια των Συνεδριακών εκδηλώσεων «Οι δρόμοι της Ψυχοθεραπείας» Διοργάνωση : κοινοπραξία ΕΥΕΞΙΑ Μάιος 2002, Αθήνα Συνήθως,

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Δεξιότητες Παρουσίασης. Άννα Ξυνιστέρη

Δεξιότητες Παρουσίασης. Άννα Ξυνιστέρη 1 Δεξιότητες Παρουσίασης Άννα Ξυνιστέρη 2 Δεξιότητες Παρουσίασης - Κανόνες 3 Δεξιότητες Παρουσίασης - Στόχοι Ανάπτυξη δεξιοτήτων παρουσίασης Ικανότητα καλύτερου σχεδιασμού παρουσιάσεων Αντιμετώπιση ερωτο-απαντήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση και κοινωνική εντροπία (διάλεξη, 2008)

Διαφοροποίηση και κοινωνική εντροπία (διάλεξη, 2008) Διαφοροποίηση και κοινωνική εντροπία (διάλεξη, 2008) οµιλία για την επετειακή ηµερίδα του GESTALT FOUNDATION, Θεσσαλονίκη, 12 Οκτωβρίου 2008 Το κίνητρο γι αυτή την οµιλία ήταν ότι συχνά ακούω από πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

τώρα Η Τέχνη και η δημιουργία στην υπηρεσία της Πρόληψης, της Θεραπείας και της Εκπαίδευσης ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. 1

τώρα Η Τέχνη και η δημιουργία στην υπηρεσία της Πρόληψης, της Θεραπείας και της Εκπαίδευσης ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. 1 τώρα ΠΑΙ ζ ΥΜΕ Η Τέχνη και η δημιουργία στην υπηρεσία της Πρόληψης, της Θεραπείας και της Εκπαίδευσης ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. 1 ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ Μια ομάδα νέων κοινωνικών επιστημόνων και καλλιτεχνών που επιμένουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη ÔÝ íç Να γιατί...η λαϊκή τέχνη Εν αρχή το σύνθημά μας είναι ένα: η λαϊκή τέχνη είναι επανάσταση. Και είναι επανάσταση διότι είναι αρχέτυπο λειτουργίας μιας πολιτικά ευνομούμενης κοινωνίας. Η τέχνη αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Υπάρχουν άνθρωποι που διερωτώνται τι είναι η τέχνη για τον άνθρωπο, γιατί τραγουδάμε, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

Κήτα Έλλη, Το Δέντρο της Χοροθεραπείας, Τετράδια Ψυχιατρικής, 2003, Νο 84, σελ. 127-131 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΧΟΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Κήτα Έλλη, Το Δέντρο της Χοροθεραπείας, Τετράδια Ψυχιατρικής, 2003, Νο 84, σελ. 127-131 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΧΟΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Κήτα Έλλη, Το Δέντρο της Χοροθεραπείας, Τετράδια Ψυχιατρικής, 2003, Νο 84, σελ. 127-131 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΧΟΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εισήγηση στο Πανελλήνιο Ψυχιατρικό Συνέδριο Η συμβολή της τέχνης στις Ψυχιατρικές Θεραπείες,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 Περίληψη Η Αλίκη µισεί τα µαθηµατικά και θεωρεί πως δε χρησιµεύουν σε τίποτα. Μια µέρα που κάθεται και διαβάζει στο πάρκο, ένα παράξενο άτοµο την προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Το έργο αποτελεί μία ηθογραφική ψυχογραφία με κοινωνικό περιεχόμενο. Οι ήρωες του μας θυμίζουν ήρωες από τα έργα του Τολστόι (Πόλεμος και Ειρήνη αγροτικές εργασίες)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα