Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ"

Transcript

1 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ 8 ( ) 391 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ Η εικόνα µε το θέµα Μὴ µοῦ ἅπτου βρίσκεται στο ναό της Αγίας Κυριακής Χώρας Μυκόνου που ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού µε τρούλο. Είναι αναρτηµένη στο νότιο τοίχο της ανατολικής κεραίας του ναού (εικ.1) 1. Το 2009 µεταφέρθηκε στο εργαστήριο της 2ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων προκειµένου να συντηρηθεί 2. Η εικόνα, διαστάσεων 71,4 Χ 53,6 Χ 2,8 εκ., είναι ζωγραφισµένη σε προετοιµασία πάνω σε ξύλο µε την τεχνική της αυγοτέµπερας και έχει αριθµό καταγραφής Είναι κατασκευασµένη από δύο τµήµατα επεξεργασµένου ξύλου πιθανόν από κυπαρίσσι το ένα αρκετά µικρότερο από το άλλο που συγκρατούνταν από δύο ξύλινα στοιχεία (τρέσσα) τα οποία δεν σώζονται. Στην πίσω όψη διακρίνεται λεπτό στρώµα προετοιµασίας, χωρίς ίχνη χρώµατος, καθώς και οι οπές από τα καρφιά των ξύλινων στοιχείων. Από την εξέταση στο εργαστήριο διαπιστώθηκε ότι είχε γίνει ατυχής προσπάθεια συντήρησης της εικόνας κατά το παρελθόν, από την οποία προκλήθηκαν αρκετές εκδορές και φθορές. Επίσης διακρίνονται ίχνη κοπής σε όλες τις πλάγιες όψεις, ευτυχώς όχι σε µεγάλη έκταση καθώς δεν έχει επηρεαστεί η παράσταση. Η προέλευση της εικόνας είναι δυστυχώς άγνωστη. Κατά µαρτυρία του εφηµέριου του ναού, π. Γεωργίου έλλα, πρέπει να είχε µεταφερθεί από προκατόχους του ιερείς στο ναό της Αγίας Κυριακής από άλλο ναό ίσως και της υπαίθρου του νησιού, προφανώς για λόγους ασφαλείας 3. Σε χρυσό κάµπο εικονίζεται η συνάντηση του Χριστού µε τη Μαρία 1. Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου στην προ σταµένη της 2ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, κα Αικατερίνη ελλαπόρτα, για την ευκαιρία που µου έδωσε να µελετήσω και να παρουσιάσω την εικόνα που εντοπίσθηκε κατά τη διάρκεια αυτοψίας σε ναούς της Χώρας Μυκόνου. 2. Τη συντήρηση πραγµατοποίησε ο κ. Νικόλαος Στούµπος, συντηρητής της 2ης ΕΒΑ. Οι φωτογραφίες της εικόνας προέρχονται από το φωτογραφικό αρχείο της 2ης ΕΒΑ. 3. Από την Αρχαιολογική Υπηρεσία είχαν πραγµατοποιηθεί δύο καταγραφές των εικόνων του

2 392 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ Μαγδαληνή. Ο Χριστός βρίσκεται στη δεξιά πλευρά της σύνθεσης, στέκει όρθιος µετωπικός µε στραµµένο το κεφάλι προς τα αριστερά, στη γονατισµένη Μαγδαληνή. Το αριστερό χέρι του είναι ανασηκωµένο και κρατά κλειστό ειλητό, ενώ το δεξιό απλώνεται αποτρεπτικά προς τη Μαγδαληνή. Φορά ποδήρη κεραµιδόχρωµο χιτώνα, ο οποίος επάνω δεξιά ανοίγει αποκαλύπτοντας την πληγή από το λογχισµό στο δεξιό πλευρό του, και σκουροπράσινο ιµάτιο. Οι πτυχώσεις στα ενδύµατα του Χριστού τονίζονται µε χρυσοκονδυλιές. Στα άκρα του δηλώνεται ο τύπος των ήλων (εικ. 2). Η Μαγδαληνή βρίσκεται στα αριστερά της σύνθεσης γονατιστή και απλώνει τα χέρια της για να αγγίξει το Χριστό (εικ. 3). Φορά σκούρο κυανό χιτώνα και ζωηρό κόκκινο µανδύα -εσωτερικά πράσινο- που πέφτει ανάλαφρα στο έδαφος σε πολλές πτυχές και αφήνει το κεφάλι της ακάλυπτο. Τα ξανθοκάστανα µαλλιά της απλώνονται χωρισµένα σε βοστρύχους στην πλάτη της καθώς σηκώνει το κεφάλι της για να κοιτάξει τον Κύριο. Οι παρυφές των ενδυµάτων της µανδύα και χιτώνα τονίζονταν µε χρυσό από τον οποίο ελάχιστα ίχνη έχουν σωθεί. Και οι δυο µορφές έχουν εγχάρακτα φωτοστέφανα. Πίσω από τη Μαγδαληνή βρίσκεται σπηλαιώδες άνοιγµα από όπου προβάλλει σαρκοφάγος µε διακόσµηση τύπου πελεκητής πέτρας, σε χρώµα ροδί, που περιέχει το νεκρικό σουδάριο και τα οθόνια. Το τοπίο είναι βραχώδες και διακόπτεται µόνο από την αραιή βλάστηση από θάµνους, χλόη και άνθη που ο ζωγράφος έχει τονίσει επίσης µε χρυσοκονδυλιές (εικ. 3). Η παράσταση επιγράφεται µε ερυθρή µεγαλογράµµατη γραφή ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΓΕΡCΙΝ ΠΡΟC [την Μα]Γ ΑΛΙΝΗΝ ΜΑΡΙΑ ΤΟΥ C(ωτή)Ρ(ο)C ΕΜΦΑΝΙΑ (εικ. 2) και συµπληρώνεται από άλλες επτά επιγραφές σε µεγαλογράµµατη γραφή επίσης, τέσσερις από τις οποίες µεταφέρουν αυτούσιο το διάλογο του Χριστού µε τη Μαρία Μαγδαληνή, όπως µας τον παραδίδει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στο εικοστό κεφάλαιο του ευαγγελίου του. Τα λόγια του Χριστού είναι γραµµένα µε ερυθρή γραφή και της Μαγδαληνής µε µαύρη γραφή τονισµένη µε χρυσό: ΓΥΝΑΙ ΤΙ ΚΛΑΙΕΙC ΤΙΝΑ ΖΗΤΕΙC (Ιω. κ, 15) Κ(ύρι)Ε ΕΙ CΥ ΕΒΑCΤΑC(ας) ΑΥΤΟΝ ΕΙΠΕ ΜΟΙ ΠΟΥ ΕΘΗΚΑC ΑΥΤ(όν) ΚΑΓω ΑΥΤ(όν) ΑΡω (Ιω. κ, 15) ΡΑΒΒΟΥΝΙ (Ιω. κ, 16) ναού, µία το 1965 (Χρ. Μπαλτογιάννη) και µία το 1982 (Σ. Κίτσου). Στην πρώτη δεν αναφέρεται η εικόνα, ενώ στη δεύτερη σηµειώνεται στην ίδια θέση όπου και εντοπίστηκε το 2009, δηλαδή στο νότιο τοίχο της ανατολικής κεραίας του σταυρού. Εποµένως, η µεταφορά στο ναό έγινε πιθανώς µεταξύ των ετών

3 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 393 ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΟΥΠω ΓΑΡ ΑΝΑΒΕΒΗΚΑ ΠΡΟC ΤΟΝ Π(ατέ)ΡΑ ΜΟΥ (Ιω. κ, 17) Η επιγραφή Ο ΑΓ(ιος) ΤΑΦΟΣ σε ερυθρή µεγαλογράµµατη γραφή προβάλλεται στο σκοτεινό σπηλαιώδες άνοιγµα. Τα πρόσωπα του Χριστού και της Μαρίας Μαγδαληνής δηλώνονται από τις επιγραφές: ΙC ΧC σε ερυθρό και Η ΑΓ(ία) ΜΑΡΙα Η ΜΑΓ ΑΛΗΝΗ σε µαύρο µε χρυσό. Το επεισόδιο της εµφάνισης του Χριστού µετά την Ανάσταση στη Μαρία Μαγδαληνή περιγράφεται συνοπτικά στο κατά Μάρκον ευαγγέλιο και αναλυτικά στο κατά Ιωάννην 4. Ως εικονογραφικό θέµα ανήκει στον κύκλο των εωθινών 5 και πιο συγκεκριµένα σχετίζεται µε τις παραστάσεις του Λίθου και του Χαίρετε, που ενδεχοµένως λειτούργησαν ως πρότυπό του, όπως αναφέρει η Αιµιλία Γερουλάνου στο εµπεριστατωµένο και βασικό για την σκηνή του Μὴ µοῦ ἅπτου άρθρο της 6. Οι παραστάσεις αυτές, όπως παρατηρεί η ίδια, εµφανίζονται ήδη από την παλαιοχριστιανική περίοδο στις ευλογίες της Monza 7, στο Ευαγγέλιο Rabula I 8 (56 της Λαυρεντιανής 4. Μρ. ιστ 9: Ἀναστὰς δὲ πρωΐ πρώτῃ σαββάτου ἐφάνη πρῶτον Μαρία τῇ Μαγδαληνῇ, ἀφ ἧς ἐκβεβλήκει ἑπτά δαιµόνια Ιω. κ 11-18: Μαρία δέ εἱστήκει πρὸς τῶ µνηµείῳ κλαίουσα ἔξω. ὥς οὗν ἔκλαιε, παρέκυψεν εἰς τὸ µνηµεῖον καὶ θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν λευκοῖς καθεζοµένους ἕνα πρός τῆ κεφαλῆ και ἕνα πρὸς τοῖς ποσὶν, ὅπου ἔκειτο τὸ σῶµα τοῦ Ἰησοῦ. καὶ λέγουσιν αὐτῇ ἐκεῖνοι γύναι, τί κλαίεις; λέγει αὐτοῖς ὅτι ἦραν τὸν Κύριόν µου, καὶ οὐκ οἶδα ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. καὶ ταῦτα εἰποῦσα ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ θεωρεῖ τὸν Ἰησοῦν ἑστῶτα, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι Ἰησοῦς ἐστί. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς γύναι τί κλαίεις; τίνα ζητεῖς; ἐκείνη δοκοῦσα ὅτι ὁ κηπουρός ἐστί, λέγει αυτῶ κύριε, εἰ σὺ ἐβάστασας αὐτόν, εἰπέ µοι ποῦ ἔθηκας αὐτόν, κἀγώ αὐτόν ἀρῶ. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς Μαρία. Στραφεῖσα ἐκείνη λέγει αὐτῶ ραββουνί, ὅ λέγεται διδάσκαλε. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς µή µου ἅπτου οὔπω γάρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα µου πορεύου δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς µου καὶ εἰπὲ αὐτοῖς ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα µου καὶ πατέρα ὑµῶν, καὶ Θεόν µου καὶ Θεόν ὑµῶν. 5. Ν. ΖΑΡΑΣ, Εικονογραφικές παρατηρήσεις στην παράσταση της Εµφάνισης του Χριστού στη Μαρία Μαγδαληνή, στο: Γ Συνάντηση Βυζαντινολόγων Ελλάδος και Κύπρου, Ρέθυµνο 2002, σ (στο εξής: ΖΑΡΑΣ, Εικονογραφικές παρατηρήσεις) Ο Ι ΙΟΣ, Ο εικονογραφικός κύκλος των εωθινών ευαγγελίων στην παλαιολόγεια µνηµειακή ζωγραφική των Βαλκανίων, διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Αθήνα 2006, σ (στο εξής: ΖΑΡΑΣ, Εικονογραφικός κύκλος) Ο Ι ΙΟΣ, Du Lithos et du Chairete et son influence sur l iconographie tardobyzantine, Zograf 28 ( ) ΑΙΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Ἡ σκηνὴ τοῦ «Μὴ µοῦ ἅπτου» ὅπως ἐµφανίζεται σὲ βυζαντινὰ µνηµεῖα καὶ ἡ µορφὴ ποὺ παίρνει στὸν 16ο αἰῶνα, ελτίον τῆς Χριστιανικῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας 3 ( ) , εδώ σ , σηµ. 4 (στο εξής: ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή). 7. A. GRABAR, Les ampoules de Terre Sainte (Monza Bobbio), Paris 1958, πίν. XI, XII, XIII CYNTHIA HAHN, Loca Sancta Souvenirs: Sealing the Pilgrim s Experience, στο: The Blessings

4 394 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ Βιβλιοθήκης στη Φλωρεντία), και αργότερα στις Οµιλίες του Γρηγορίου Ναζιανζηνού (Par. Gr 510) 9. Ως µεµονωµένο εικονογραφικό θέµα στη βυζαντινή τέχνη, δεν εµφανίζεται ωστόσο πριν τον 11ο-12ο αιώνα, όπου το συναντούµε σε δυο εικονογραφηµένα χειρόγραφα, στο Τετραευάγγελο Par. gr και στο Ευαγγέλιο Laur. VI, Και στις δυο αυτές περιπτώσεις ο Χριστός στέκεται µετωπικός ή γυρισµένος στα πλάγια µε τα χέρια ακίνητα ή σε χειρονοµία λόγου και συνδιαλέγεται µε τη Μαγδαληνή. Η σκηνή είναι στατική και αποπνέει ηρεµία καθώς ούτε ο Χριστός ούτε η Μαγδαληνή κάνουν έντονες κινήσεις. Αντίθετα, στη ύση, όπως επισηµαίνει η Schiller, οι πρώτες απεικονίσεις του θέµατος εµφανίζονται ήδη από τον 9ο αι 12. Πρόκειται για έργα όπως το Ευχολόγιο του Drogo, (830 ή µετά το 844), το Ευαγγελιστάριο Egbert (980 περίπου) ή το Ευαγγέλιο του Όθωνα III (10ος αι.) που παρουσιάζουν εµφανείς διαφορές, σε σχέση µε τα βυζαντινά έργα, στις κινήσεις των µορφών και τη γενικότερη στάση τους. Στα δυτικά έργα ο Χριστός έχει στραµµένο το σώµα στην αντίθετη κατεύθυνση από τη Μαγδαληνή, ενώ το κεφάλι στρέφεται προς αυτήν, προσπαθώντας να αποφύγει µε έντονες κινήσεις το άγγιγµα της. Χαρακτηριστικό γνώρισµα των παραστάσεων αυτών είναι η έντονη κίνηση του σώµατος του Χριστού και η τάση φυγής που το διακρίνει σε σχέση µε τις ανάλογες απεικονίσεις στη βυζαντινή τέχνη. Κατά τους επόµενους αιώνες µία σειρά έργων τόσο στην ανατολή στη σφαίρα επιρροής του Βυζαντίου γενικότερα όσο και στη δύση 13 διατηρούν αυτές τις διαφορές στις παραστάσεις και διαµορφώνουν δυο ξεχωριστούς τύπους, τον «ανατολικό» και τον «δυτικό» 14, οι οποίοι έχουν of Pilgrimage, R. OUSTERHOUT (επιµ.), Urbana 1990, σ , εδώ εικ. 14, 20 M. RE CHRISTINA ROGNONI, Ampulla from the Holy Land, στο: 8. C. CECCHELLI I. FURLANI M. SALMI, The Rabula Gospels. Facsimile Edition of the Miniatures of the Syriac Manuscript Plut. I, 56 in the Medicaean Laurentian Library, Olten SIRARPIE DER NERSESSIAN, The Illustrations of the Homilies of Gregory Nazianzenus, Paris gr. 510: A Study of the Connections Between Text and Image, Dumbarton Oaks Papers 16 (1962) H. OMONT, Évangiles avec peintures byzantines du XIe s., Paris 1908, τ. Β, πίν TANIA VELMANS, Le Tétraévangile de la Laurentienne [Bibliothèque des Cahiers Archéologiques, 6], Paris GERTRUD SCHILLER, Iconographie der christlichen Kunst, Güterloch 1971, τ. Γ, σ , εικ , υτικές παραστάσεις του «µη µου άπτου» βρίσκονται στο Ισπανικό παρεκκλήσιο της Santa Maria Novella στη Φλωρεντία, στη σύνθεση του Taddeo Gaddi και στη Maestà του Duccio: ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ ΖΑΡΑΣ, Εικονογραφικές παρατηρήσεις, σ. 122.

5 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 395 διαφορετικό θεολογικό υπόβαθρο όπως προκύπτει από τη µελέτη πατερικών κειµένων στην Ανατολή και τη ύση 15. Συγκεκριµένα, η στάση του Χριστού σε αυτές τις παραστάσεις υπαγορεύεται από τη θεολογική ερµηνεία της απάντησής του στη Μαγδαληνή µὴ µοῦ ἅπτου, οὔπω γάρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα µου 16. Σε κείµενα του 4ου αιώνα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόµου 17 υποστηρίζεται ότι ο Χριστός µε τη φράση αυτή δεν απαγορεύει στη Μαγδαληνή να τον αγγίξει αλλά προσπαθεί να την προετοιµάσει για τη νέα κατάσταση που διαµορφώνεται στις σχέσεις µε τους µαθητές του και τον υπόλοιπο κόσµο µετά την Ανάσταση και την Ανάληψή του. Σε θεολογικά κείµενα της ύσης, όµως, και συγκεκριµένα στην 33 η οµιλία του πάπα Ρώµης Γρηγορίου Α 18 του 6ου αιώνα, η Μαγδαληνή ταυτίζεται µε την αµαρτωλή γυναίκα που άλειψε τα πόδια του Κυρίου µε µύρο. Έτσι, ο Χριστός στις παραστάσεις που είναι επηρεασµένες από τη δυτική θεολογία, αποφεύγει τη Μαγδαληνή προκειµένου να µη µολυνθεί. Τον 15ο αιώνα το θέµα αποκρυσταλλώνεται και δηµιουργείται πιθανόν στην Κρήτη 19 ο βασικός εικονογραφικός τύπος που µε διάφορες παραλλαγές θα κυριαρχήσει σε φορητές εικόνες αλλά και στη µνηµειακή ζωγραφική µέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα. Τα κύρια εικονογραφικά στοιχεία που απαρτίζουν τη σύνθεση τώρα είναι ο Χριστός όρθιος στα δεξιά σε διάφορες παραλλαγές ανάλογα µε το βαθµό της δυτικής επίδρασης που έχει δεχτεί ο καλλιτέχνης. Μετωπικός στις περισσότερες περιπτώσεις µένοντας πιστός στη βυζαντινή παράδοση µε το δεξί χέρι προς τη Μαγδαληνή και υψωµένο ή µη το αριστερό, κρατά κλειστό ειλητό ή εργαλείο κηπουρικής ή λάβαρο σε εικόνες µε έντονες δυτικές επιδράσεις 20. Ο 15. Οι παραστάσεις του θέµατος στο Staro Nagoricino ( ) και τη Gracanica (περ. 1321) ανήκουν στον «ανατολικό» τύπο, ενώ οι αντίστοιχες στη Zica (1220), τη Decani ( ) και το Volotovo (περ. 1380) στον «δυτικό»: ΖΑΡΑΣ, Εικονογραφικές παρατηρήσεις, σ ΖΑΡΑΣ, Εικονογραφικός κύκλος, σ Patrologia Graeca 59, έκδ. J.-P. MIGNE, Paris 1862, στ Patrologia Latina 76, έκδ. J.-P. MIGNE, Paris 1857, στ. 1238D-1239A. 19. ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ. 213 Π. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990, αρ. 54, σ , εικ. 175 (στο εξής: ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, Εικόνες) ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗ, Εικόνες. Ο Χριστός στην ενσάρκωση και στο Πάθος, Αθήνα 2003, αρ. 80, σ Στις αρχές του 16ου αιώνα εµφανίζονται παραδείγµατα µε έντονες δυτικές επιδράσεις όπως η εικόνα του Βυζαντινού Μουσείου (αρ. 1635) µε εµφανή δυτικά στοιχεία ως προς τη στάση του σώµατος του Χριστού, το λάβαρο της Ανάστασης που κρατά στο αριστερό του χέρι καθώς επίσης και στο τοπίο που είναι τελείως διαφορετικό εφόσον απουσιάζει το σπήλαιο και ο κενός τάφος του Χριστού βρίσκεται στα αριστερά του, ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ , πίν Εµφανείς δυτικές επιδράσεις µπορεί να δει κανείς επίσης σε δύο εικό-

6 396 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ χιτώνας του ανοίγει ώστε να φανεί η πληγή από το λογχισµό στη δεξιά πλευρά και αυτό αποτελεί απαραίτητο στοιχείο στην απεικόνισή του. Στα αριστερά των συνθέσεων βρίσκεται πάντα γονατιστή η Μαγδαληνή µε ακάλυπτη την κεφαλή και µε απλωµένα τα χέρια προς τον Κύριο. Οι ξανθοκάστανοι µαλακοί βόστρυχοι που πέφτουν ελεύθερα στην πλάτη της, η πτυχολογία των ενδυµάτων της αλλά και η συναισθηµατικά φορτισµένη έκφραση του προσώπου της µαρτυρούν τις έντονες δυτικές επιδράσεις και θυµίζουν ανάλογες γυναικείες µορφές της υστερογοτθικής τέχνης. Τις λιτές συνθέσεις συµπληρώνουν στοιχεία του τοπίου άλλοτε αποκλειστικά βραχώδους και άλλοτε πιο οµαλού µε κυρίαρχο το σπηλαιώδες άνοιγµα από όπου προβάλλει ο τάφος του Χριστού µε τα οθόνια και το σουδάριο. Τέλος, όλες οι παραστάσεις αυτής της περιόδου πλαισιώνονται, είτε περισσότερο είτε λιγότερο, από επιγραφές που µεταφέρουν το διάλογο των προσώπων από το εικοστό κεφάλαιο του κατά Ιωάννην ευαγγελίου. Στις παραστάσεις του 15ου-17ου αιώνα όπου έχει διατηρηθεί περισσότερο ο βυζαντινός χαρακτήρας στη µορφή του Χριστού, µε το κλειστό ειλητό και τη µετωπική στάση, δύο παραλλαγές ξεχωρίζουν τόσο στις φορητές εικόνες όσο και στα τοιχογραφικά σύνολα. Στην πρώτη και σπανιότερη παραλλαγή ανήκει και η εξεταζόµενη εικόνα από το ναό της Αγίας Κυριακής στη Χώρα Μυκόνου, έχοντας ως πλησιέστερο εικονογραφικό παράλληλο την εικόνα της Συλλογής. Οικονοµόπουλου που χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα 21 (εικ. 4). Ο τύπος του Χριστού, η πληθώρα των επιγραφών και η θέση τους, η εµφανής οµοιότητα στην απόδοση του βραχώδους τοπίου αλλά και του τάφου προδίδουν κοινό εικονογραφικό πρότυπο. Η διαφορά µε την εικόνα µας έγκειται στην κλίµακα των µορφών του Χριστού και της Μαγδαληνής που εδώ δεσπόζουν νες του Μουσείου Ερµιτάζ στο Leningrad, όπου στη µια ο Χριστός κρατά πάλι το λάβαρο της Ανάστασης ενώ στην άλλη εργαλείο κηπουρικής. Εδώ η εικονογραφία είναι σαφώς επηρεασµένη από τη φράση του ευαγγελίου του Ιωάννη ἐκείνη δοκοῦσα ὅτι ὁ κηπουρός ἐστι: ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ , πίν. 62, Τέλος, στα τέλη του 16ου αιώνα (1590), σε µία εξαίρετη εικόνα στον Άγιο Μηνά Ηρακλείου, ο Μιχαήλ αµασκηνός θα καινοτοµήσει, καθώς συνδυάζει µε ιδιαίτερα δηµιουργικό τρόπο δυτικά στοιχεία και προσθέτει στη σκηνή της συνάντησης του Χριστού µε τη Μαγδαληνή άλλα επεισόδια της Ανάστασης σε µία σύνθεση: ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ , πίν Εικόνες της Κρητικής Τέχνης. Από το Χάνδακα ως την Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, Μ. ΜΠΟΡΜ- ΠΟΥ ΑΚΗΣ (επιµ.), Βικελαία Βιβλιοθήκη Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1993, σ , αρ. 100 (ΜΑΡΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥ ΑΚΗ-ΚΙΤΡΟΜΗΛΙ ΟΥ). 21. ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗ, Εικόνες, Συλλογή ηµητρίου Οικονοµόπουλου, Αθήνα 1985, αρ. 22, σ. 32, πίν. 15 (στο εξής: ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗ, Εικόνες).

7 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 397 στο τοπίο ενώ στην εικόνα της Συλλογής Οικονοµόπουλου είναι µικρότερες και αρµονικότερα ενταγµένες σε αυτό. Άλλα εικονογραφικά παράλληλα της εικόνας της Μυκόνου είναι επίσης και οι τοιχογραφίες από τη Μονή ιονυσίου 22 ( ) και τη Μονή οχειαρίου 23 (1568) στο Άγιο Όρος, καθώς και οι τοιχογραφίες από τη Μονή Μεταµόρφωσης στα Μετέωρα (1552) 24, έργα που σχετίζονται µε τον Κρητικό ζωγράφο Τζώρτζη. Στην παραλλαγή αυτή ο Χριστός εικονίζεται µε το αριστερό χέρι υψωµένο να κρατά κλειστό ειλητό, χειρονοµία που θυµίζει έργα µε δυτικές επιδράσεις, όπου ο Χριστός κρατά είτε το λάβαρο της Ανάστασης είτε εργαλείο κηπουρικής 25. Στην παραλλαγή αυτή ο κενός τάφος τοποθετείται πιο χαµηλά και πίσω ακριβώς από το κεφάλι της Μαγδαληνής µε τέτοιο τρόπο που να καλύπτεται εν µέρει. Το τοπίο είναι κατά κύριο λόγο βραχώδες, ωστόσο γίνεται προσπάθεια να αποδοθεί έστω και λίγη αραιή βλάστηση από χαµηλούς θάµνους και λουλούδια που είναι αρκετά προσεγµένη στην εκτέλεση. Ο τύπος του Χριστού µε το υψωµένο αριστερό χέρι θεωρήθηκε από ορισµένους µελετητές στοιχείο πρωιµότητας και σχετίστηκε µε τις εικονογραφήσεις που έχουν δυτικές επιδράσεις 26. Ως εικονογραφικό στοιχείο ενδέχεται να αποτελεί ένα ενδιάµεσο στάδιο ανάµεσα στις παραστάσεις µε τις έντονες δυτικές επιδράσεις και σε αυτές όπου τα δυτικά στοιχεία έχουν αφοµοιωθεί και έχει επιλεγεί από τους καλλιτέχνες η απεικόνιση του Χριστού µε το χέρι στο ύψος της ζώνης, σύµφωνα µε πιο παραδοσιακά πρότυπα. Άλλωστε ακόµα και στην εικόνα του Μιχαήλ αµασκηνού 27, που χρονολογικά έπεται όλων των προαναφερόµενων παραστάσεων, παρόλο που υπάρχουν πολλά δυτικά στοιχεία, η µορφή του Χριστού επιλέγεται να απεικονισθεί µε τον παραδοσιακότερο τρόπο, δείγµα ότι όσον αφορά τουλάχιστον στη µορφή του Κυρίου οι αναζητήσεις είχαν λάβει τέλος (εικ. 5). 22. G. MILLET, Monuments de l Athos, Paris 1927, πίν (στο εξής: MILLET, Monuments) Ν. ΓΚΙΟΛΕΣ, Οι τοιχογραφίες του καθολικού της Μονής ιονυσίου στο Άγιο Όρος [Τετράδια Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης, 9], Αθήνα 2009, εικ. 258, πίν , εικ MILLET, Monuments, πίν. 230, Κατά ορισµένους µελετητές αποδίδεται στο ζωγράφο Θεοφάνη και κατά άλλους στο ζωγράφο Τζώρτζη: Κ. ΒΑΦΕΙΑ ΗΣ, Ο ζωγράφος Τζώρτζης και οι τοιχογραφίες του νέου καθολικού του Μεγάλου Μετεώρου (1552), στο: Ανταπόδοση. Μελέτες βυζαντινής και µεταβυζαντινής αρχαιολογίας και τέχνης προς τιµήν της καθηγήτριας Ελένης εληγιάννη- ωρή, Αθήνα 2010, σ , σηµ Βλ. ανωτέρω, σηµ ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, Εικόνες, αρ. 54, σ. 81 σηµ. 2, εικ Βλ. ανωτέρω, σηµ. 20.

8 398 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ Έτσι, αν θεωρήσουµε ότι ο εικονογραφικός τύπος του θέµατος διαµορφώθηκε στην Κρήτη, κατά τον 15ο αιώνα, µπορούµε να υποθέσουµε ότι η εικόνα µας καθώς και τα µεταγενέστερα τοιχογραφικά σύνολα του Αγίου Όρους και των Μετεώρων, ακολουθούν αυτό το µεταβατικό πρότυπο το οποίο για κάποιους λόγους δεν αγαπήθηκε ιδιαίτερα και δεν ακολουθήθηκε ευρέως µέσα στον 16ο και 17ο αιώνα. Στη δεύτερη και συνηθέστερη παραλλαγή του τύπου η βασική διαφορά έγκειται στο ότι το αριστερό χέρι του Χριστού που κρατά το κλειστό ειλητό, βρίσκεται στο ύψος της ζώνης και είναι εµφανές ότι ο τύπος έχει αποκρυσταλλωθεί µε την επιλογή της φυσικότερης στάσης του χεριού 28 και την «αποκήρυξη» των προφανών δυτικών επιδράσεων, τουλάχιστον όσον αφορά στη µορφή του Χριστού. Κατά τα άλλα στις εικόνες αυτής της οµάδας που είναι και η πολυπληθέστερη, ο κενός τάφος προβάλλεται µακρύτερα, στο βάθος πίσω αριστερά από τη Μαγδαληνή, το τοπίο στην πλευρά του Χριστού δεν είναι ιδιαίτερα βραχώδες αλλά πιο οµαλό µε λοφίσκους και βλάστηση, ενώ τέλος ανάµεσα στις δυο µορφές εµφανίζεται σε πτυχή του εδάφους µικρό δέντρο που απουσιάζει από την προηγούµενη οµάδα. Παραδείγµατα αυτής της παραλλαγής είναι δυνατό να δει κανείς στο φύλλο τριπτύχου από το Μουσείο Μπενάκη 29, σε διάφορες φορητές εικόνες, όπως του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας 30 (εικ. 6), του παλιού και νέου Μουσείου Ζακύνθου 31, του Εµµανουήλ Λαµπάρδου στο Dubrovnik 32, του Εµµανουήλ Τζάνε στο Μουσείο Αντιβουνιώτισσας στην Κέρκυρα 33 και σε άλλες, καθώς και στη µνηµειακή ζωγραφική, στις τοιχογραφίες του Θεοφάνη στα καθολικά των Μονών Μεγίστης Λαύρας και Σταυρονικήτα στο Άγιον Όρος 34. Ξαναγυρίζοντας στην εικόνα από την Αγία Κυριακή Χώρας Μυκόνου, µπορεί να παρατηρηθεί ότι πρόκειται για ένα ποιοτικό έργο ενός ικανό- 28. ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗ, Εικόνες, σ ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ. 221, πίν M. CHATZIDAKIS, Icônes de Saint-George des Grecs et de la Collection del Institut, Venice 1962, σ , αρ. 96, πίν. VII. 31. ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ, Σκηνή, σ , πίν ΖΩΗ ΜΥΛΩΝΑ, Μουσείο Ζακύνθου, Αθήνα 1998, σ , V. DJURIC, Icônes de Yougoslavie, Belgrade 1961, σ. 120, αρ. 59, πίν. LXXX. 33. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, Εικόνες, αρ. 82, σ. 120, εικ Για την παράσταση στο καθολικό της Μονής Μεγίστης Λαύρας, βλ. MILLET, Monuments, πίν για εκείνη της Μονής Σταυρονικήτα, βλ. Μ. ΧΑΤΖΗ ΑΚΗΣ, Ὁ ζωγράφος Θεοφάνης Στρελίτζας τοὐπίκλην Μπαθᾶς (βιογραφικὸς ἔλεγχος), Νέα Ἑστία 875 (1963) , εδώ εικ. 125.

9 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 399 τατου ζωγράφου που είναι άρτια καταρτισµένος και στην τεχνική αλλά και στη ζωγραφική τέχνη. Χρησιµοποιεί λαδοπράσινο προπλασµό πάνω στον οποίο µε κηλίδες ρόδινου χρώµατος πλάθει τα πρόσωπα µε απαλές διαβαθµίσεις στα τελειώµατα των όγκων, από τα πιο ανοικτόχρωµα µέρη στα σκούρα και µε τέτοιο τρόπο ώστε να δηµιουργεί πλαστικότητα στις µορφές. Λευκές παράλληλες ψιµυθιές φωτίζουν και τονίζουν τα χαρακτηριστικά των προσώπων και των γυµνών µερών χέρια και πόδια. Η έκφραση των προσώπων διακρίνεται από εκλέπτυνση και ακαδηµα κή οµορφιά και δεν είναι τόσο µελαγχολική όσο των µορφών που συναντούµε σε εικόνες του προχωρηµένου 16ου και 17ου αιώνα. Η πτυχολογία των ενδυµάτων των µορφών διαφέρει, όπως είναι συνηθισµένο στις παραστάσεις του θέµατος από τον 15ο αιώνα και ύστερα. Στα ενδύµατα του Χριστού στον ανοικτόχρωµο χιτώνα και το πιο σκούρο ιµάτιο, ένδειξη πρωιµότητας της εικόνας µας 35 µε πυκνές χρυσοκονδυλιές σχηµατίζεται µια γραµµική και πιο σκληρή πτυχολογία, περισσότερο προσκολληµένη στα παραδοσιακά πρότυπα. Αντίθετα ο µανδύας της Μαγδαληνής µε τη µαλακή και πλούσια πτυχολογία θυµίζει υστερογοτθικά πρότυπα και φανερώνει τις δυτικές επιδράσεις. Το τοπίο σχηµατίζεται από βράχους σε θερµά και ψυχρά χρώµατα πίσω από τη Μαγδαληνή σε ανοικτό καφέ και πίσω από το Χριστό σε γκρι και φωτίζεται µε λευκές παράλληλες γραµµές άλλοτε πολύ λεπτές και άλλοτε αρκετά πλατιές, όπως και στην εικόνα της Συλλογής Οικονοµόπουλου 36. Εξαιρετικά λεπτές χρυσοκονδυλιές περιγράφουν τα φυλλώµατα και τους κορµούς δυο χαµηλών θάµνων της σύνθεσης. Τα τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά της εικόνας της Μυκόνου τη συνδέουν µε την εικόνα του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας (εικ. 6). Στις δυο εικόνες οι µορφές κυριαρχούν αναµφισβήτητα στο τοπίο µε την κλίµακά τους και αφοπλίζουν το βλέµµα του θεατή. Οι τρόποι που αποδίδονται τα πρόσωπα και τα γυµνά µέρη του σώµατος είναι κοινοί, µε µόνη διαφορά το λίγο σκληρότερο πλάσιµο των προσώπων της εικόνα µας, που συνίσταται σε πιο απότοµες µεταβολές από τις ανοικτόχρωµες στις σκουρόχρωµες περιοχές (εικ. 7-8). Η ίδια τακτική ακολουθείται και στην απόδοση του τοπίου όπου οι µεταβάσεις από τα σκιερά στα πιο φωτεινά µέρη στην εικόνα της 35. Η χρωµατική διαφορά του χιτώνα από το ιµάτιο και εν γένει το σκουρόχρωµο ιµάτιο του Χριστού απαντάται στα παλαιότερα παραδείγµατα του 15ου και πρώιµου 16ου αιώνα. Αργότερα επικρατούν τα ανοικτόχρωµα ενδύµατα για το Χριστό. Βλ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, Εικόνες, αρ. 54, σ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗ, Εικόνες, σ. 32, πίν. 15.

10 400 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ Μυκόνου είναι εξίσου απότοµες. Τα χρώµατα αλλά και η πτυχολογία των ενδυµάτων του Χριστού που σχηµατίζονται από λεπτές χρυσοκοντυλιές και τονίζονται από πλατιές επίπεδες επιφάνειες χρυσού 37 συνδέουν επίσης τις εικόνες. Και τα δυο έργα αποπνέουν την ευγένεια και κλασική οµορφιά των µορφών της κρητικής σχολής στην οποία αναµφισβήτητα ανήκει και η εικόνα της Μυκόνου. Τα τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά σε συνδυασµό µε τα εικονογραφικά στοιχεία της εικόνας µας οδηγούν στη χρονολόγησή της στις αρχές του 16ου αιώνα και την καθιστούν ένα έργο υψηλής ποιότητας, προ όν αριστοτέχνη ζωγράφου της κρητικής σχολής. Οι πληροφορίες που έχουµε για την εικόνα ελάχιστα µας βοηθούν στην ανακάλυψη της προέλευσής της. Η παρουσία έργων της κρητικής σχολής συνηθίζεται στα νησιά των Κυκλάδων και αυτό ισχύει και για τη Μύκονο, η οποία ανήκε στις βενετικές κτήσεις για πολλούς αιώνες ( ) 38. Οι συνεχείς επαφές µε την επίσης βενετοκρατούµενη Κρήτη, καθώς και η συχνή στην ιστορία του νησιού παρουσία Κρητών παροίκων ύστερα από λιµούς, επιδηµίες και πολέµους, αποτελεί µία πιθανή εξήγηση για τη µεταφορά της εικόνας στη Μύκονο. Ακόµα µία υπόθεση που θα µπορούσε να διατυπωθεί είναι ότι η δηµιουργία της εικόνας µας είναι αποτέλεσµα παραγγελίας από κάτοικο του νησιού σε κάποιο από τα πολυάριθµα ξακουστά κρητικά εργαστήρια Στην εικόνα της Μυκόνου αυτές οι επιφάνειες δεν έχουν σωθεί στο σύνολό τους εξαιτίας ατυχών επεµβάσεων συντήρησης που υπέστη παλαιότερα η εικόνα. 38. Το 1204 το νησί παραχωρήθηκε στους Ανδρέα και Ιερεµία Γκίζι (συγγενείς του όγη άνδολου). Το έτος 1390 και ενώ εξέλιπε η δυναστεία των Γκίζι λόγω µη άρρενος απογόνου, το νησί προσαρτήθηκε απευθείας στη Βενετική ηµοκρατία µέχρι τον εκέµβριο του 1537, οπότε υποτάχθηκε στους Τούρκους, στον στόλο του Χα ρεντίν Μπαρµπαρόσα: W. MILLER, Ἱστορία τῆς Φραγκοκρατίας ἐν Ἑλλάδι ( ), µτφρ. Σ. Π. ΛΑΜΠΡΟΣ, τ. Β, Ἀθήνα 1910, σ Τ. Ε. ΕΥΑΓΓΕΛΙ ΗΣ, Ἡ Μύκονος, ἤτοι ἡ ἱστορία τῆς νήσου ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων µέχρι τῶν καθ ἡµᾶς, ἐν Ἀθήναις 1914, σ , 85, Στα νησιά των Κυκλάδων και ιδιαίτερα στην έδρα του ουκάτου του Αιγαίου, τη Νάξο, που βρισκόταν σε συχνή επικοινωνία µε τη βενετοκρατούµενη Κρήτη, υπήρχε η δυνατότητα παραγγελιών εικόνων ή προσκλήσεων από την Κρήτη φηµισµένων ζωγράφων, όπως για παράδειγµα ο Χανιώτης ζωγράφος του 15ου αιώνα Αντώνιος Παπαδόπουλος, µαθητής του Ιωάννου Ακοτάντου, αδελφού του Άγγελου ο οποίος ταξιδεύει για δουλειά στο νησί, όπου και αποκτά πελατεία. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΗΤΣΑΝΗ, Παναγία Γλυκοφιλούσα ή Εγγαρδυότισσα, λ. 43, στο: Χειρ Αγγέλου, ένας ζωγράφος εικόνων στην βενετοκρατούµενη Κρήτη, ΜΑΡΙΑ ΒΑ- ΣΙΛΑΚΗ (επιµ.), Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2010, σ

11 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 401 SUMMARY THE NOLI ME TANGERE ICON FROM AGHIA KYRIAKI KHORAS, MYKONOS The Noli Me Tangere icon described in this paper is to be found on the SE wall of the church of Aghia Kyriaki Khoras on the island of Mykonos. Its original provenance is unknown; it was brought to its present location sometime between 1965 and 1982, perhaps for safekeeping. In 2009 it underwent treatment at the restoration facilities of the 2nd Ephorate of Byzantine Antiquities. The icon depicts the meeting between Jesus and Mary Magdalene after the Resurrection. Stylistic analysis and comparison to other works with a similar subject shows that the icon dates probably from the early part of the sixteenth century and was the work of a rather competent artist belonging to the Cretan school. CHRYSANTHI SAKELLAKOU

12 402

13 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 403 ΕΙΚΟΝΕΣ Εικ. 1: Εικόνα Μὴ µοῦ ἅπτου από τον ναό Αγίας Κυριακής Χώρας Μυκόνου. Κύρια όψη.

14 404 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ Εικ. 2: Εικόνα Μὴ µοῦ ἅπτου από τον ναό Αγίας Κυριακής Χώρας Μυκόνου, λεπτοµέρεια, ο Χριστός. Εικ. 3: Εικόνα Μὴ µοῦ ἅπτου από τον ναό Αγίας Κυριακής Χώρας Μυκόνου, λεπτοµέρεια, η Μαρία η Μαγδαληνή.

15 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 405 Εικ. 4: Εικόνα Μὴ µοῦ ἅπτου της Συλλογής. Οικονοµόπουλου, τέλη 15ου αιώνα.

16 406 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ Εικ. 5: Εικόνα του Μιχαήλ αµασκηνού στον Άγιο Μηνά Ηρακλείου, τέλη 16ου αιώνα (1590).

17 Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΩΡΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ 407 Εικ. 6: Εικόνα του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας, αρχές 16ου αιώνα.

18 408 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΣΑΚΕΛΛΑΚΟΥ α) β) Εικ. 7: α) Εικόνα Μὴ µοῦ ἅπτου από τον ναό Αγίας Κυριακής Χώρας Μυκόνου, λεπτοµέρεια, το πρόσωπο του Χριστού. β) Εικόνα του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας, λεπτοµέρεια, το πρόσωπο του Χριστού. α) β) Εικ. 8: α) Εικόνα Μὴ µοῦ ἅπτου από τον ναό Αγίας Κυριακής Χώρας Μυκόνου, λεπτοµέρεια, το πρόσωπο της Μαγδαληνής. β) Εικόνα του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας, λεπτοµέρεια, το πρόσωπο της Μαγδαληνής.

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία

Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία Ενότητα Ε: Μεταβυζαντινή Τέχνη (1453 αρχές 19ου αι.) Αρχιτεκτονική - Ζωγραφική. Στουφή - Πουλημένου Ιωάννα Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν Τμῆμα Θεολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Το έργο και η εποχή του Θεοφάνη

ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Το έργο και η εποχή του Θεοφάνη ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Το έργο και η εποχή του Θεοφάνη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά για την Κρητική σχολή 3 Τεχνοτροπία 5 Εικόνες.9 Πηγές, συνεργασία, επικοινωνία 13 2 Γενικά για την Κρητική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ ΑποτηνΠηγή http://www.webresources.eu/archives/color-theorypart-1-the-meaning-of-color Υποκειµενικότηταστοχρώµα Το χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Έχοντας υπόψη:

ΑΠΟΦΑΣΗ. Έχοντας υπόψη: ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ EΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5. 11. 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ, ΕΚΘΕΣΕΩΝ & ΕΚΠ/ΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και. Η παράσταση της Σταύρωσης στη Μονή Αγίου Νικολάου Μετσόβου

Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και. Η παράσταση της Σταύρωσης στη Μονή Αγίου Νικολάου Μετσόβου Εύη Σαμπανίκου Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Η παράσταση της Σταύρωσης στη Μονή Αγίου Νικολάου Μετσόβου Η καταγωγή και εξέλιξη του εικονογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα Oι πυραμίδες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, αποτελούν μοναδικά δείγματα πυραμιδικής αρχιτεκτονικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Η μορφή τους, η αρχιτεκτονική τους, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική

Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική Ιωάννης Ηλιάδης ΕΙΚΟΝΕΣ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ* Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική είναι ιδιαίτερα εμφανής στο καθολικό της Μονής Παναγίας Κοσμοσώτειρας

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Λεοντακιανάκου

Ειρήνη Λεοντακιανάκου Ειρήνη Λεοντακιανάκου Λέκτορας στην Ιστορία της Τέχνης Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Κων/πόλεως 1, Ερμούπολη, Σύρος 84 100 Τηλ. +302281097126 ileon@aegean.gr ΣΠΟΥΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική Ευρυδίκη Κεφαλίδου Η κεραμική είναι το πολυπληθέστερο και πιο συχνό αρχαιολογικό αντικείμενο. Με τη βοήθεια της κεραμικής: α) εντοπίζουμε μια αρχαιολογική θέση β) χρονολογούμε

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμη κρητική εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην μονή Ιβήρων

Πρώιμη κρητική εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην μονή Ιβήρων Πρώιμη κρητική εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην μονή Ιβήρων Ευθύμιος ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΗ' (2007) Σελ. 193-202 ΑΘΗΝΑ 2007 Ε. Ν. Τσιγαρίδας ΠΡΩΙΜΗ ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η σκηνή του «Μη μου άπτου», όπως εμφανίζεται σε βυζαντινά μνημεία και η μορφή που παίρνει στον 16ο αιώνα (πίν. 61-66)

Η σκηνή του «Μη μου άπτου», όπως εμφανίζεται σε βυζαντινά μνημεία και η μορφή που παίρνει στον 16ο αιώνα (πίν. 61-66) Η σκηνή του «Μη μου άπτου», όπως εμφανίζεται σε βυζαντινά μνημεία και η μορφή που παίρνει στον 16ο αιώνα (πίν. 61-66) Αιμιλία ΚΑΛΛΙΓΑ-ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΥ Δελτίον XAE 3 (1962-1963), Περίοδος Δ' Σελ. 203-230 ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΥΟ (2)

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΥΟ (2) AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΥΟ (2) ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ: 1. Αρμονική απεικόνιση του θέματος στον

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Ευγενία Δρακοπούλου Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. +302107273570 Fax: +302107246212 E-mail: egidrak@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/eugeniadrakopoulou http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/cv-drakopoulou-gr.html

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου 1. Ζώρας Γ. Θ. Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ 2 7 46 1948 Ελληνικά 2. Τωμαδάκης Ν. Ο άγιος Ιωάννης ο Ξένος και η διαθήκη αυτού 3. Σπανάκης Στ. Κανονισμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Πολιτισµού και Τουρισµού ιεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Υπουργείο Πολιτισµού και Τουρισµού ιεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 8.30-9.00 ΕΓΓΡΑΦΕΣ 9.00-9.30 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ρ Μενδώνη Λίνα, Γενική Γραµµατέας ΥΠ.ΠΟΤ. Α ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ 9.30-9.45

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Σύντοµο Ιστορικό Του Αµβροσίου Καρατζά Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Αυλώνας είναι χτισµένος στο κέντρο του χωριού, πλαισιωµένος από τον αιωνόβιο πλάτανο και δεσπόζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ GFS DIDOT CLASSIC GREEK FONT SOCIETY ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ GFS DIDOT CLASSIC GREEK FONT SOCIETY ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ GREEK FONT SOCIETY ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ GFS DIDOT CLASSIC ελληνικά open type Γράφειν δήμος εἰκών Εὐρώτᾳ ΛΊΓΆ ΛΌΓΊΆ ΓΊΆ ΤΉ DIDOT CLASSIC Ο πρωτότυπος σχεδιασμός του Didot, όπως εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο

Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Νοέµβριος 12 2014 13:20 Αµφίπολη: Βρέθηκε σκελετός σε τάφο κάτω από τον τρίτο θάλαµο Τι ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισµού για τις ανασκαφικές εργασίες στον τάφο της Αµφίπολης. Τι έδειξαν οι ανασκαφές

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Αριθ. 11/25-5-2011 πρακτικό Συνεδρίασης ηµοτικού Συµβουλίου

ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Αριθ. 11/25-5-2011 πρακτικό Συνεδρίασης ηµοτικού Συµβουλίου ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Αριθ. 11/25-5-2011 πρακτικό Συνεδρίασης ηµοτικού Συµβουλίου ΑΠΟΦΑΣΗ 158/2011 Περί αγοράς οικοπέδου στην Τοπική Κοινότητα Άρµατος. Σήµερα, στις 25 του µήνα Μαΐου του έτους

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία του Άρακα Ελληνικά

Παναγία του Άρακα Ελληνικά 1 Παναγία του Άρακα Ελληνικά 2 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΑΚΑ Ο ναός της Παναγίας του Άρακα που φαίνεται να κτίστηκε γύρω στο 1191, πιθανότατα πήρε το όνομά του από το «αρακάς», όπως και πολλά άλλα φυτονυμικά επώνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Άγνωστες εικόνες και τοιχογραφίες του Θεοφάνη του Κρητός στη Μονή Παντοκράτορος και στη Μονή Γρηγορίου στο Άγιον Όρος

Άγνωστες εικόνες και τοιχογραφίες του Θεοφάνη του Κρητός στη Μονή Παντοκράτορος και στη Μονή Γρηγορίου στο Άγιον Όρος Άγνωστες εικόνες και τοιχογραφίες του Θεοφάνη του Κρητός στη Μονή Παντοκράτορος και στη Μονή Γρηγορίου στο Άγιον Όρος Ευθύμιος ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ Δελτίον XAE 19 (1996-1997), Περίοδος Δ' Σελ. 97-116 ΑΘΗΝΑ 1997

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη.

Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς. Θέση: Επίκουρος καθηγητής. Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Απόστολος Μαντάς Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Θέση: Επίκουρος καθηγητής Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ ΑΠΚ/ ΒΜΑ/277709/162190/9810 Ηµ/νία: 29/10/2014

Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ ΑΠΚ/ ΒΜΑ/277709/162190/9810 Ηµ/νία: 29/10/2014 INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2014.10.29 16:37:48 EET Reason: Location: Athens ΑΔΑ: 6ΨΙΦΓ-ΚΝΒ Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ ΑΠΚ/ ΒΜΑ/277709/162190/9810 Ηµ/νία:

Διαβάστε περισσότερα

Tip 0505-G80Y 2040-B80G 1030-Y10R

Tip 0505-G80Y 2040-B80G 1030-Y10R 0505-G80Y 2040-B80G 1030-Y10R Aνακαινίστε το χώρο σας, αναπαλαιώνοντας τα παλιά σας έπιπλα μεν, προσθέτοντας δε μια μοντερνιστική πινελιά ανανέωσης στους τοίχους σας, δημιουργώντας μια mix & match διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα