Γκραφίτι, κόµικς, διαδίκτυο: στη λαϊκή αγορά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γκραφίτι, κόµικς, διαδίκτυο: στη λαϊκή αγορά"

Transcript

1 Γκραφίτι, κόµικς, διαδίκτυο: στη λαϊκή αγορά The words of the prophets were written on the subway walls and the tenement halls... Simon & Garfunkel: «Sounds of Silence», Εισαγωγή ή από την αριστοκρατικότητα της «αύρας» στη λαϊκότητα του πολλαπλού Ζούµε σε µια εποχή που βλέπει να πραγµατοποιείται ως κανόνας αυτό που ως πρόκληση πρότειναν και βίωσαν για την τέχνη πρώτοι οι ντανταϊστές Κουρτ Σβίτερς και Μαρσέλ Ντισάν εκφράζοντάς το µε τις κολάζ κατασκευές Μerz o πρώτος, τα µινιµαλιστικά του readymades ο δεύτερος. Αργότερα, στη δεκαετία του εξήντα, το παιγνιώδες κίνηµα «OuLiPo», των Ρεϊµόν Κενό και Φρανσουά Λε Λιονέ («Ouvroir de Littérature Potentielle»), o Oυίλιαµ Μπάροουζ µε τα κειµενικά του cut-ups, o Άντι Ουόρολ µε τις µεταξοτυπίες των πολλαπλών του και, την ίδια εποχή, ο Μάρσαλ Μακ Λιούαν µε την προτροπή του για δηµιουργικές «αντιγραφές» 1 (και τη γενικότερη θεωρία του για τα mass-media) πρότειναν κάτι εξίσου παρακινδυνευµένο ως προς την αυθεντικότητα του έργου τέχνης. Στη δεκαετία του ογδόντα, µε τη λεγόµενη τέχνη της «απαλλοτρίωσης» 2 δοκιµάστηκε µια ανάλογη καλλιτεχνική κίνηση, που υπήρξε µάλλον φτωχή στα αποτελέσµατά της, γι' αυτό και γρήγορα εκφυλίστηκε. 3 Στον χώρο της Θεωρίας ο Βάλτερ Μπένγιαµιν ήταν αυτός που πρώτος κατανόησε προφητικά, ήδη από τον µεσοπόλεµο, τη δηµιουργική και κοινωνική δυναµική που άνοιγαν οι νέες τότε τεχνολογίες µηχανικής αναπαραγωγής του έργου τέχνης την οποία και ανέλυσε µε έµπνευση στη γνωστή, πολυσχολιασµένη µελέτη του. 4 1 Marshall McLuhan και Quentin Fiore, The Medium is the Massage, 1967, Penguin 2008, σ. 123, βλ. και στο προηγούµενο κείµενο, την ενότητα: «ΙΙΙ. Το έργο τέχνης που αναπαράγεται µηχανικά εµπεριέχει στον σχεδιασµό του, ως θεµελιώδες συστατικό, τη δυνατότητα αναπαραγωγής του». 2 Χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι της «Appropriation art»: η Elaine Sturtevant µε τα πολλαπλά αντίγραφά της γνωστών εικαστικών, η Sherrie Levine µε τις «after» φωτογραφίες της γνωστών έργων, o Joseph Kosuth µε τα νεο-εννοιολογικά του έργα, ο Troy Brauntuch µε τις αναπαραγωγές σχεδίων του Χίτλερ και τις day for night φωτογραφηµένες κοινοτοπίες του, o Robert Longo µε τις µνηµειακού µεγέθους φωτογραφικές αναπαραγωγές στη σειρά των «απελπισµένων» Men in the Cities κ.ά. 3 Αυτό συνέβη επειδή, κατά κύριο λόγο, η κίνηση αυτή (παρόλα τα µέσα που πλέον διέθετε η εποχή αλλά και όλη την προηγούµενη εµπειρία) ρύθµιζε τις προτεραιότητές της µε κριτήριο την άµεση «εισαγωγή» των όποιων αισθητικών «αξιών» παρήγαγε, στο µεταµοντέρνο χρηµατιστήριο της αµερικάνικης τέχνης. 4 Το έργο τέχνης στην εποχή της µηχανικής αναπαραγωγής του ( ). Βλ. στο Πεδία Μάχης Αφύλακτα του

2 Σήµερα, εποχή ψηφιακής (ανα)παραγωγής της τέχνης, τα πάντα έχουν αλλάξει. Ο καλλιτέχνης ή ο θεωρητικός που θα θελήσει να υπογραµµίσει την αυθεντικότητα κάποιου έργου τέχνης δύσκολα θα προσφύγει στην περίφηµη «αύρα» του Μπένγιαµιν. Για τον απλό λόγο ότι σήµερα, εποχή του cut και paste, εποχή του remix και του culture jamming, το «αυθεντικό» έργο όχι µόνον δεν δηµιουργείται πια µε τους συµβατικούς όρους της τέχνης, όχι µόνον δεν υπάρχει, όπως υπήρχε ακόµα και πριν µερικές δεκαετίες, αλλά το κυριότερο, δεν χρησιµεύει σε κανέναν 5 πέρα από τη συµβατική αγοραπωλησία στο παγκόσµιο χρηµατιστήριο της τέχνης των Sotheby's, Christie's και σία. Αυτή όµως η απώλεια της µοναδικότητας του έργου τέχνης, εξηγούσε ήδη ο Μπένγιαµιν, εξισορροπείται από ένα σηµαντικό όφελος: ναι µεν το έργο χάνει την «αύρα» της αυθεντικότητάς του, τώρα όµως διά της µαζικής αναπαραγωγής του εφόσον σ' αυτό έχουν πλέον ευρεία πρόσβαση οι µάζες και δεν µένει καθηλωµένο στον ναό, στο παλάτι, στο µουσείο, στις αποθήκες του συλλέκτη, στη γκαλερί κ.λπ. διευρύνει κατά πολύ την κοινωνική του προσβασιµότητα. Γίνεται πιο «λαϊκό», όπως το τυπωµένο βιβλίο, ο κινηµατογράφος, η αφίσα, το ηχογραφηµένο τραγούδι. Είναι αλήθεια: Από τη στιγµή που το έργο εισάγεται σε µια εργοστασιακή αλυσίδα αναπαραγωγής, από τη στιγµή που γίνεται πολλαπλό, εξ ορισµού «απελευθερώνεται» από την αύρα του. Το έργο τέχνης ως αρχετυπική / υλική αποτύπωση µιας ιστορικά προσδιορισµένης συγκυρίας, που εκπορεύεται από την αυθεντική / υλική έκφραση συγκεκριµένου δηµιουργού, καταστρέφεται. Η πολλαπλή εκδοχή της εικόνας του ανήκει πλέον σε όλους αν όλοι τη θελήσουν. Χάρη στην ψηφιακή αναπαραγωγή στο διαδίκτυο σήµερα, αυτή η προσβασιµότητα στην πολλαπλή εικόνα µιας αρχέτυπης µήτρας (που κατά κανόνα συρρικνώνεται σε ένα ρευστό φαντασιακό concept) συνιστά την κυρίαρχη πραγµατικότητα. Το κυριότερο: το ψηφιακό (ή ψηφιοποιηµένο) έργο τέχνης «διαβάζεται» µέσα από την ίδια µαζική πολιτισµική αγωγή που διαβάζει / καταναλώνει την οποιαδήποτε Ά.Μ., το άρθρο: «Το έργο τέχνης στην εποχή της ψηφιακής (ανα)παραγωγής του», εκδ. Τόπος 2014, σ Οποιοδήποτε έργο τέχνης (ανα)παράγεται σήµερα σε ψηφιακή µορφή, δυνάµει υπακούει στον δραστικότατο νόµο του copy / paste / edit και (µε ή χωρίς τη θέληση του δηµιουργού του) εισέρχεται στην επικράτεια των προσβάσιµων δηµοσίων αγαθών, γίνεται ταχύτατα public domain. Εδώ η επέµβαση, το culture jamming, αποτελεί τον κανόνα. Ο κάθε χρήστης απολαµβάνει ως δυνατότητα την αναρχική ελευθερία να επεµβαίνει στη µορφή και το περιεχόµενο κειµένων, εικόνων, ήχων, φιλµ που «κατεβάζει» στον υπολογιστή του ως ψηφιακό υλικό και στη συνέχεια «ανεβάζει» πάλι στο Δίκτυο ως διαφοροποιηµένη δική του δηµιουργία. Η αύρα του πρωτοτύπου στο διαδίκτυο αποτελεί αστεία υπόθεση. Πιο σωστά: στο διαδίκτυο το πρωτότυπο υπάρχει µέσα από την εν προόδω αποδόµηση της όποιας «αύρας» του. Βλ. σχετικά στο op. cit. Πεδία Μάχης Αφύλακτα, πάλι το άρθρο: «Το έργο τέχνης στην εποχή της ψηφιακής (ανα)παραγωγής του», ειδικά την ενότητα «Ι. Η αύρα», σ

3 ψηφιακά αναπαραγόµενη εικόνα / ήχο / κείµενο: από την πιο ερασιτεχνική απόπειρα ενός τυχαίου χρήστη έως την πλέον υποψιασµένη / αβανγκαρντίστικη τέχνη. Λαϊκή αγορά, λαϊκή τέχνη, λαϊκή µυθολογία Τώρα, απέναντι σ' αυτή την πολύ συγκεκριµένη απώλεια της αυθεντικότητας του αρχετύπου, δεν µπορεί, κάτι άλλο, πέρα από αυτό το άµεσο, το απτό όφελος της µαζικής προσβασιµότητας, κάτι επιπλέον πρέπει να έχει κερδηθεί στο µέτωπο της τέχνης, κάτι που, κατά κάποιο τρόπο, να ισοσταθµίζει (στην καλύτερη περίπτωση) ή να υποκαταθιστά (στη χειρότερη), αυτή την απώλεια. Διαφορετικά µπορούµε να πιστέψουµε ότι η ιστορικά προσδιορισµένη αισθητική λειτουργία και χρησιµότητα του αυθεντικού έργου τέχνης, στην εποχή της ψηφιακής αναπαραγωγής του, ούτε λίγο ούτε πολύ, κλείνει τον κύκλο της στην ιστορία του πολιτισµού. Ας πάρουµε τα πράγµατα µε τη σειρά. «O καθένας µπορεί να είναι δηµιουργός. Ο αναγνώστης µπορεί να γίνει συγγραφέας. Ο θεατής, καλλιτέχνης. Ο καθένας µπορεί να αποτελέσει θέµα κινηµατογράφισης.» 6 Αυτή η χειραφετηµένη, στο επικίνδυνο όριο του λαϊκισµού, θέση απέναντι στην κυρίαρχη τέχνη που, ογδόντα περίπου χρόνια πριν, διατύπωσε ο Μπένγιαµιν, είναι η πραγµατικότητα στο Διαδίκτυο σήµερα: Ο καθένας µπορεί να παίξει και παίζει µε τις δυνατότητες που του παρέχει αυτό το εκπληκτικό ολιστικό µέσο παραγωγής και επεξεργασίας εικόνων / ήχου / κειµένου, ο υπολογιστής. Ο homo faber έχει δώσει τη θέση του στον homo ludens. Το διαδίκτυο έχει µετατραπεί σε έναν απέραντο παιχνιδότοπο-εργοστάσιο όπου οι πάντες παίζουν, εκφράζονται, πειραµατίζονται, δοκιµάζουν τις αισθητικές τους δυνάµεις µε τον θαυµασµό και την αισιόδοξη προσδοκία παιδιών που δοκιµάζουν για πρώτη φορά να ζωγραφίσουν. 7 Οι πάντες, µέσα από αυτό το εν προόδω παιχνίδι, δοκιµάζουν επίσης κάποια στιγµή τη δυνατότητά τους να αναγνωριστούν µε το όποιο «έργο» τους στη δηµόσια «λαϊκή» Αγορά του κυβερνοχώρου, που συνδιαµορφώνουν εις το διηνεκές µε φίλους, γνωστούς και αγνώστους. Αυτή η λαϊκή Αγορά, δηλαδή ο χώρος όπου καθένας µπορεί να αγορεύσει τις ιδέες του αλλά και ταυτόχρονα ο χώρος του Αγοραίου, της εµπορικής συναλλαγής, είναι ο νέος Τόπος όπου διαµορφώνεται ένα σχετικά καινούργιο πεδίο αισθητικής 6 Θέση Χ, στο op.cit. έργο του Μπένγιαµιν. 7 Βλ. στο op.cit. Πεδία Μάχης Αφύλακτα, το op.cit. άρθρο «Το έργο τέχνης στην εποχή κλπ.»

4 διαπαιδαγώγησης, ένα παγκοσµιοποιηµένο πεδίο διαρκούς πειραµατισµού και αναζήτησης, ένα πεδίο διαµόρφωσης κοινού γούστου και κοινών αναγνώσεων, µια νέου τύπου λαϊκή κουλτούρα. Η τελευταία, στην όποια καλλιτεχνική της έκφραση, δεν διεκδικεί απαραιτήτως τη συµµετοχή της στα συµβατικά κανάλια παραγωγής / διανοµής έργων. Και δεν ορίζεται απαραιτήτως ως τέχνη, περισσότερο δηλώνει µια φωνή, µια αγόρευση, µια διεκδίκηση να ακουστεί δηµοσίως. Αποτελεί περισσότερο ένα παιχνίδι δηµιουργικής εκτόνωσης, εκφράζει µια δηµιουργική κραυγή. H σχέση ανάµεσα σ' αυτό το ολιστικό µέσο παραγωγής τέχνης (τον διαδικτυωµένο υπολογιστή) και σ' αυτό το µήνυµα (την, εν είδει κραυγής, καλλιτεχνική απόπειρα) έχει προσλάβει σήµερα, παγκοσµίως, τόσες διαστάσεις ώστε να επιβεβαιώνει εκείνη την παλαιά θεωρία του Μάρσαλ Μακ Λιούαν για την ταύτιση αυτών των δύο. 8 Είναι άραγε αυτή η δυνατότητα που παρέχεται στη µαζική δηµιουργική κραυγή (που ωστόσο διατυπώνεται µέσα από τη µοναχική οθόνη του κάθε χρήστη) το κέρδος που εισπράττει η τέχνη µε αντίτιµο την απώλεια της αύρας; Ο προφητικός Μπένγιαµιν, στον καιρό της µηχανικής αναπαραγωγής του έργου τέχνης, είχε ήδη κατανοήσει και υπογράµµιζε ότι «ο ραδιοφωνικός παραγωγός δεν είναι αφηγητής ιστοριών, ο φωτογράφος δεν είναι ζωγράφος, ο κινηµατογραφιστής δεν είναι σκηνοθέτης θεάτρου». Mε άλλα λόγια: τα νέα µέσα, τότε µηχανικά, σήµερα ψηφιακά, αφορούν νέες πραγµατικότητες. Βιώνουµε µια νέα πραγµατικότητα (άυλη) µε µια νέα τέχνη (όπου η «αύρα» δεν είναι πλέον παρά ένα ασαφές αρχέτυπο concept 9 ), που τη θεωρούµε µε νέο βλέµµα (αυτό που ορίζεται εξ ανάγκης από την ηλεκτρονική οθόνη) 10, υπακούοντας σε µια νέα 8 Μarshall McLuhan, Understanding Media: The Extensions of Man, (εκδ. McGraw Hill, Ν. Υόρκη, 1964, µία από τις πιο γνωστές επανεκδόσεις: Taylor & Francis Ltd, 2001). 9 Nα υπογραµµίσουµε µε την ευκαιρία ότι και στην συµβατική πραγµατικότητα, η αύρα έχει πεθάνει από τότε που το έργο αντικαταστάθηκε (υποκαταστάθηκε) από το επίσης άυλο concept, τη σύλληψή του. Στην ψηφιακή πραγµατικότητα δεν συµβαίνει κάτι διαφορετικό. 10 Πρβλ. την άποψη του Lev Manovitch ότι: «η οθόνη καθορίζει µε γεωµετρική αυστηρότητα τη θέαση του έργου τέχνης παραµερίζοντας, κατά ένα βαθµό, τη µη γεωµετρική δηµιουργική φαντασία της θέασης των συµβατικών έργων» («Τhe Automation of Sight: From Photography to Computer Vision», σύµµεικτος τόµος, Εlectronic Culture, Technology and Visual Representation, Αperture Foundation, Canada, UK, 1996, σ ) άποψη που καταγράφει η πανεπιστηµιακός Εύη Σαµπανίκου και εντάσσει, πολύ oρθά, σε µια γενικότερη προβληµατική για τη σχέση πραγµατικής και εικονικής προοπτικής («Digital environments in contemporary art», στον σύµµεικτο τόµο Aspects of Representation, Studies on Art and Technology, Department of Cultural Technology & Communication, University of the Aegean, Mytilene, 2008, σ ). Πρβλ. επίσης την άποψη της Anne Friedberg που ισχυρίζεται ότι η διάδραση µε το κάδρο της οθόνης σήµερα, το window, µπορεί να είναι διαφορετική από το κάδρο των φυσικών παραθύρων απ' όπου κοίταζε ο γεωµετρικός

5 αισθητική αγωγή (της µαζικής πρόσβασης και αφετέρου της διαρκούς επέµβασης στο έργο). Μέσα από αυτή τη διαφορετική πραγµατικότητα της µαζικής (ανα)παραγωγής και (ανα)δηµιουργίας αναδύονται νέες εκφράσεις, νέες δυνάµεις, νέες προοπτικές αλλά και, γεγονός που είναι περισσότερο σηµαντικό απ' ότι µπορεί να φαίνεται µε την πρώτη µατιά, νέες µυθολογίες. Διαφορετικά µιλώντας, σ' αυτή την πραγµατικότητα, σ' αυτό το τεράστιο εργοστάσιο-παιχνιδότοπο του κυβερνοχώρου µια οποιαδήποτε φαντασίωση διασκεδασµένη σε εκατοµµύρια χρήστες κοινωνικών δικτύων δυνάµει συγκροτεί έναν πυρήνα πολιτισµικής / κοινωνικής πρότασης που, σε δοσµένη στιγµή και ύστερα από αλλεπάλληλες επεξεργασίες, µπορεί να προσλάβει (και συχνά προσλαµβάνει) χαρακτηριστικά λαϊκής µυθολογίας. Λαϊκές µυθολογίες αυτού του τύπου συνθέτουν µε τη µορφή ενός πληθωρικού cyber work in progress το κυρίαρχο zeitgeist της εποχής που µε τη σειρά του τροφοδοτεί και εµπνέει αυτή τη διαφορετική σχέση ανάµεσα στο (ψηφιακό) έργο τέχνης και τον αποδέκτη του. Διεκδικώντας τον δηµόσιο τοίχο Προκειµένου αυτή η θέση να κατανοηθεί περισσότερο θα πρέπει να µεταφερθούµε εκτός διαδικτύου, σε ένα παράλληλο πεδίο λαϊκής µυθολογίας και τέχνης, σε εκείνο των γκραφίτι. Tα γκραφίτι γεννήθηκαν στη Νέα Υόρκη στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα 11 και αναπτύχθηκαν µέσα από την κουλτούρα των αµερικάνικων γκέτο παράλληλα µε την ανάπτυξη των απελευθερωτικών κινηµάτων της εποχής (Black Power Movement, Black Panthers, Women's Rights Movement κ.ά.). Δήλωσαν εξ αρχής µια επιθετική / διεκδικητική στάση απέναντι στην εξίσου επιθετική καπιταλιστική µητρόπολη που σταδιακά υποβάθµιζε το επίπεδο ζωής των ενδεέστερων στρωµάτων της πόλης. Αλµπέρτι ή ο flaneur Μποντλέρ τον κόσµο αλλά, στον βαθµό που αυτό ισχύει, «καθιστά την αδιαλλαξία του κάδρου, µια παγερή σταθερά που διαθέτει άτεγκτη πολιτισµική ισχύ» (a chilling constant, one with inexorable cultural power στο The Virtual Window: From Alberti to Microsoft, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts, London, England, 2006, σ ). 11 Είναι γνωστό ότι ένας από τους πρώτους γκραφιτάδες ήταν ένας νεαρός Έλληνας που ζούσε στην περιοχή του Μανχάταν και υπέγραφε σε διάφορα σηµεία της πόλης ως Τaki 183 (το Τaki, υποκοριστικό του Δηµητράκης, ο αριθµός, από το σπίτι στην περιοχή Washington Heights του Μανχάταν, όπου έµενε τότε). Όταν στις 21 Ιουλίου του 1971 οι New York Times έκαναν πρωτοσέλιδο θέµα, στο ένθετο µε τα πολιτιστικά, τον Taki 183, επακολούθησε έκρηξη ανάλογων γκραφιτάδων σε όλη τη Νέα Υόρκη: γρήγορα τον κυρίαρχο ρόλο ανέλαβαν τα παιδιά στα νέγρικα και λατινοαµερικάνικα γκέτο «βοµβαρδίζοντας» κυρίως τα βαγόνια του µετρό. Το 2009 ο Taki (που έχει αποσυρθεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια από την «ενεργό δράση», έχει παντρευτεί, και ζει µια «κανονική» οικογενειακή ζωή) έφτιαξε σχετική ιστοσελίδα (http://www.taki183.net/#).

6 Ενδιαφέρθηκαν να (δια)δηλώσουν την παρουσία των δηµιουργών τους σε έναν δηµόσιο χώρο που δεν έδειχνε διάθεση να τους συµπεριλάβει ως ισότιµους πολίτες, εκφράζοντας έτσι τη διαµαρτυρία του περιθωριοποιηµένου κάτοικου της πόλης απέναντι σε ένα αρχιτεκτονηµένο περιβάλλον που τους έθετε συστηµατικά στο περιθώριό του. 12 Τα γκραφίτι δεν ξεκίνησαν ως ζωγραφική και ούτε λειτούργησαν ποτέ ως «εικαστική παρέµβαση» όπως πολύ επιπόλαια αναφέρεται µερικές φορές σήµερα. Ακόµα και στις περιπτώσεις οργανωµένων, κατά παραγγελίαν γκραφίτι σε δηµόσιους χώρους, όπως π.χ. σε σχολεία, αθλητικά ή εµπορικά κέντρα, η εικαστική διάσταση, µε την παραδοσιακή έννοια του όρου, έρχεται σε δεύτερη µοίρα. Επειδή, ακόµα και σ' αυτές τις περιπτώσεις, το κυρίαρχο είναι η κάλυψη των αρχιτεκτονηµένων επιφανειών στο πνεύµα µιας λιγότερο συντηρητικής / συµβατικής διακόσµησής τους ώστε έτσι να αποφευχθεί µια κάλυψη περισσότερο ριζοσπαστική, περισσότερο διεκδικητική, περισσότερο επιθετική που, κατά κανόνα, συνιστά παρανοµία ως προς τις επιτρεπτές σε δηµόσιο χώρο επεµβάσεις. Για ολόκληρες δεκαετίες, η Αµερική, σε πλήρη αδιαφορία, τύφλωνε τα παιδιά της µε τους ψηλούς άσπρους τοίχους των εταιρικών κτηρίων. Μια αίσθηση θανάτου πληµµύριζε όποιον περπατούσε ανάµεσά τους. Οι άσπροι τοίχοι έλεγαν: «Δεν πρόκειται ποτέ σου να µάθεις αρκετά ώστε να καταλάβεις τι τρέχει εκεί µέσα. Το µόνο που θα ξέρεις είναι ότι εµείς κυβερνάµε τον κόσµο κι όχι εσύ». Οπότε τα παιδιά ζωγράφισαν τα γκραφίτι τους στη βάση αυτών των άδειων τοίχων ακριβώς όπως ένα µωρό βάζει τις φωνές όταν παρατείνεται η οικογενειακή σιωπή. 13 Τα γκραφίτι, στη γνήσια µορφή τους, υπήρξαν και εξακολουθούν να υπάρχουν ως εικονογραφηµένη διαµαρτυρία νέων πολιτών που αισθάνονται ότι η κοινωνία τούς θέτει στο περιθώριο και γι' αυτό, κατά κανόνα, ζωγραφίζονται σε συνθήκες πολιτικής παρανοµίας. Αναπτύσσονται σε εγκαταλελειµµένες / περιθωριοποιηµένες περιοχές και κτήρια της πόλης. Σπανίως συναντά κανείς γκραφιτάδες επί το έργον (το ίδιο όπως δεν συναντά όσους γράφουν συνθήµατα στους τοίχους.) Στη θέση των λιγότερο ή περισσότερο συµβατικών πολιτικών συνθηµάτων, τα γκραφίτι, στην πλειονότητά τους, διατυπώνουν ένα είδος κραυγής (ακριβώς όπως και 12 Β. David-M. Wilson, Inscribed Landscapes, Marking and Making Place. Εκδ. University of Hawaii Press, Honolulu, 2002, σ Νόρµαν Μέιλερ, «War of the Oxy Morons». περ. George, Nοέµβριος 1996, σ. 35.

7 οι εκατοµµύρια «δοκιµές» ψηφιακής τέχνης). Τόσο η σχεδίαση όσο και τα χρώµατα επιζητούν συνειδητά να «επιτεθούν» στο βλέµµα του περαστικού κατά τον ίδιο τρόπο που αυτό συµβαίνει µε τη διαφήµιση και την πολιτική αφίσα. Γι' αυτό και πολλά από τα σχεδιαστικά / γραφιστικά εφευρήµατα της διαφήµισης και της πολιτικής αφίσας εντοπίζονται ως άµεσα δάνεια στα γκραφίτι. Γκραφίτι: η µυθολογία του τοίχου Τα γκραφίτι δεν προσλαµβάνονται από όλους µε τον ίδιο τρόπο. Με άλλα λόγια, η γλώσσα τους απαιτεί εξοικείωση, εκµάθηση, όπως συµβαίνει µε όλες τις γλώσσες. Τα γκραφίτι έχουν διαλέκτους, έχουν ιδιώµατα, έχουν στερεότυπα, έχουν δάνεια. Ειδικά τα tags, οι τερατωδών διαστάσεων, "υπογραφές-ετικέτες" αποτελούν ιδιώµατα µιας γλώσσας αφαιρετικής και σχεδόν µυστικής. Γλώσσας όπου η λέξη έχει µετατραπεί, στην κυριολεξία, σε εικόνα-σύµβολο ενός συλλογικού ή ατοµικού βανδαλισµού και που το νόηµά της εκ πρώτης όψεως υποτίθεται ότι ξεκλειδώνουν αποκλειστικά οι µυηµένοι στην αντίστοιχη συλλογικότητα και κουλτούρα. Εκ πρώτης όψεως µόνο. Επειδή το νόηµα αυτό, µέσα από την επιθετική / βανδαλιστική µορφή που κατά κανόνα επικαλύπτει άλλα γκραφίτι, είναι σαφές ότι απλώς διεκδικεί ανταγωνιστικά, εξουσιαστικά, ως κατοχή και κατάκτηση, τον χώρο του Άλλου. 14 Το ύφος των γκραφίτι από τη σχεδιαστική του πλευρά είναι αυστηρά δοµηµένο, σε µορφές που επιτρέπουν τη γρήγορη επικάλυψη της κτιστής επιφάνειας, και γι' αυτό, στις περισσότερες των περιπτώσεων, είναι αρκετά στιλιζαρισµένο. Οπωσδήποτε αυτό το στιλιζάρισµα συνδέεται άµεσα και µε τις δάνειες τεχνικές των κόµικς από τα οποία εµπνέεται όχι µόνο σχεδιαστικά αλλά και στο επίπεδο της εικονογραφίας. Ως προς την τελευταία το γκραφίτι (κι εδώ αναφέροµαι στην ελληνική εκδοχή του αν και αυτό ισχύει και στις ξένες εκδοχές) κινείται κυρίως στο πλαίσιο µιας αναρχικήςφανταστικής-ουτοπικής µυθολογίας. Και υπάρχουν πολλά στιλ, ευδιάκριτα για το ασκηµένο µάτι, που αποδίδουν αυτή την εικονογραφία κι αυτή τη µυθολογία. Υπάρχει το µινιµαλιστικό σχέδιο µε τις 14 Χαρακτηριστικό παράδειγµα, τα wildstyle tags, που είναι σχεδόν αδύνατον να διαβαστούν, µε γράµµατα που πλέκονται µε περίτεχνη βία το ένα µέσα στο άλλο και που απλώς δηλώνουν µια κίνηση, µια ροή στην κατεύθυνση που πρέπει να παρασυρθεί το µάτι των περαστικών Κατά κανόνα απευθύνονται στους άλλους γκραφιτάδες και όχι στο ευρύ κοινό. Βλ. Henry Chalfant, και Martha Cooper: Subway Art, London, εκδ. Thames and Hudson Ltd, 1984, σ Διεισδυτική ανάλυση αυτής της εξουσιαστικής / βανδαλιστικής λειτουργίας των tags επιχειρεί ο οµότιµος καθηγητής της Παιδαγωγικής σχολής του Αριστοτελείου Γιώργος Τσιάκαλος στο άρθρο «Graffiti και Tagging ή Τέχνη και Βανδαλισµός.

8 ελάχιστες γραµµές και την απουσία χρωµάτων στους αντίποδες το βαρυφορτωµένο χρωµατικά και λαβυρινθώδες στο σχέδιό του γκραφίτι (ο κανόνας στα βανδαλιστικά tags). Ακόµα το αληθοφανές γκραφίτι µε τον «παλιοµοδίτικο» λαϊκό ρεαλισµό του και στους αντίποδές του το «υπερρεαλιστικό» στις µορφές του σχέδιο µε έντονες τις συµβολιστικές τάσεις. Μεγάλος αριθµός γκραφίτι αποµιµείται το ύφος κόµικς της φανταστικής δυστοπίας έχοντας στους αντίποδές του εκείνα, τα εντελώς διαφορετικά, που προδίδουν έναν πολύ πιο ανάλαφρο ψευδοροµαντισµό. Tέλος υπάρχουν τα στρατευµένα γκραφίτι: εκείνα που µε σαφές, ρεαλιστικό σχέδιο, χωρίς ιδιαίτερες αισθητικές κλίσεις ή αποκλίσεις (ενδεικτικό το γεγονός ότι πολύ συχνά επιλέγουν τη µορφή των στένσιλ), και πάντα µε την επιστράτευση κάποιου πολιτικού σλόγκαν, διακηρύσσουν την πολιτική τους άποψη στους περαστικούς, ως ένα είδος εικονογραφηµένων σαµιζτάντ. Ωστόσο, επαναλαµβάνουµε, τα γκραφίτι δεν είναι ζωγραφική (όπως άλλωστε και τα κόµικς) και δεν ενδιαφέρονται να είναι ζωγραφική, δηλαδή να διαβάζονται µε τους τρόπους της εικαστικής γλώσσας (και, άρα, να διανέµονται από τα αντίστοιχα κανάλια διακίνησης της συµβατικής τέχνης). 15 Οι εξαιρέσεις των εµπορεύσιµων γκραφίτι που διακοσµούν πολυτελείς κατοικίες ροκ σταρ κ.λπ. επιβεβαιώνουν αυτό τον κανόνα. Εννοείται ότι τα γκραφίτι δεν πρέπει να συγχέονται µε τη λεγόµενη «street art» που κινείται απολύτως εντός της νοµιµότητας (συνήθως µε την κάλυψη κάποιων φορέων δηµοτικών ή άλλων). 16 Το γκραφίτι δεν νοείται έξω από τον δηµόσιο τοίχο. Είναι η καταγραφή των φαντασιακών διεκδικήσεων στον δηµόσιο τοίχο, στον δηµόσιο χώρο, έκφραση µιας λαϊκής µυθολογίας 17 στα διάφορα, λιγότερο ή περισσότερο περιθωριοποιηµένα, επίπεδα µιας πόλης. 15 Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του Michael Walsh, Graffito, εκδ. North Atlantic Books, Berkeley, California, 1996, διαβάζουµε την άποψη ενός γκραφιτά (Eskae): «τα γκραφίτι είναι µια κλωτσιά στο πρόσωπο του συστήµατος των γκαλερί και των µουσείων, όπου το καπιταλιστικό σύστηµα είναι ο µαστροπός του εκπορνευµένου καλλιτέχνη και η τέχνη ακόµα ένα εµπόρευµα για την αγορά η τέχνη των γκραφίτι είναι ελεύθερη σε κοινή θέα για όλους, δεν αποτελεί ιδιοκτησία κανενός, ανήκει σε όλους µας». 16 Σε κάποιες περιπτώσεις, στην αυστηρή µορφολογία και θεµατική των γκραφίτι εκτός από τη χρήση του σπρέι ως βασικού υλικού, προστίθενται υλικά της ζωγραφικής όπως το χαρτί, το ύφασµα, το πινέλο και αντίστοιχες τεχνικές. Εδώ έχουµε να κάνουµε µε ένα περισσότερο επεξεργασµένο γκραφίτι («pieces» από το masterpieces και «burners» στη διεθνή ιδιόλεκτο του είδους) που, κάποτε, επιδιώκει και την είσοδό του στην αγορά της τέχνης µέσα από διαδροµή διαφορετική από των γκαλερί. Είναι αυτό κυρίως το είδος που συνηθέστερα αποκαλείται «street art» (ή ακόµα: «gallery graffiti», «legal graffiti» κ.ά.), αλλά δεν έχει άλλη σχέση µε τα γκραφίτι πέρα από την όποια «απαλλοτρίωση» του δηµόσιου χώρου που όµως, στις περισσότερες των περιπτώσεων, γίνεται µε τη νοµική κάλυψη / υποστήριξη κ.λπ. κάποιου νόµιµου (δηµόσιου ή άλλου) φορέα (βλ. και προηγούµενη σηµείωση). 17 «Οι διηγήσεις για τους ίδιους [ενν. τους πρώτους γκραφιτάδες της Νέας Υόρκης], τους συγχρόνους τους και τα κατορθώµατά τους συγκροτούν ένα κόρπους εθιµικού δικαίου των γκραφίτι («a body of graffiti folklaw»)», op.

9 Το γκραφίτι ως λαϊκή τέχνη Το γκραφίτι είναι το αισθητικό αποτύπωµα της σύγχρονης λαϊκής κουλτούρας. Η διακοσµητική λειτουργία, κυρίαρχο χαρακτηριστικό των λαϊκών τεχνών, ισχύει και για το γκραφίτι µε την έννοια ότι «διακοσµεί» αυτό που η πόλη αρνείται να κοσµήσει ή αρνείται να αντιµετωπίσει ως χώρο διακόσµησης. Η επανάληψη στερεοτύπων εικόνων, συµβόλων κ.λπ., άλλο θεµελιώδες χαρακτηριστικό της λαϊκής τέχνης, ισχύει κατά κόρον και στο γκραφίτι. 18 Και αν η συµβατική λαϊκή µυθολογία και τέχνη αντλεί τα θέµατά της από τη φύση, την ιστορία, ή την παράδοση, το γκραφίτι αντλεί επίσης τη πρώτη ύλη του από τη δική του µυθολογική παράδοση: η ποπ / λαϊκή κουλτούρα, όπως αυτή διαµορφώνεται µέσα από τη διαφήµιση, το σινεµά, το κόµικς, το τραγούδι, τα βιντεοπαιχνίδια κ.λπ., είναι η πρωτογενής πηγή µέσα από την οποία αναδιαµορφώνεται, παράλληλα µε ό,τι συµβαίνει στο διαδίκτυο, µια αντίστοιχη µυθολογία και κουλτούρα. Η οικειοποίηση, άλλωστε, γνωστών µοτίβων από κυρίαρχες διαφηµίσεις ή εικόνες-σύµβολα της καταναλωτικής λαϊκής κουλτούρας και εικονογραφίας (popular imagery) και το «πείραγµά» τους µέσα από τον ακτιβισµό του «culture jamming», αποτελεί τυπικό χαρακτηριστικό των γκραφίτι αντίστοιχο µε τον ακτιβισµό που αποτελεί τον κανόνα στην παραγωγή ψηφιακής τέχνης στο Διαδίκτυο. Η συµβατική λαϊκή µυθολογία και η αντίστοιχη τέχνη, τέλος, έχει πάντα µια κοινωνική σηµασία. Συµβολοποιεί και ενισχύει, µέσα από κοινές παραδόσεις και εικόνες, µια συγκεκριµένη συλλογική ταυτότητα. Αυτό ισχύει και στα γκραφίτι καθώς αυτά δυνητικά απευθύνονται σε µια λιγότερο ή περισσότερο φαντασιακή κοινότητα µε κοινά συµφέροντα. Οι ουτοπικές εικόνες των γκραφίτι ως αντίσταση απέναντι στη δυστοπία που εκφράζει η πόλη, ιδιαίτερα µετά από επεµβάσεις τύπου gentrification, 19 συµβολοποιούν µια κοινότητα νέων ανθρώπων, φοιτητών, cit. Chalfant & Cooper, σ Ειδική µνεία πρέπει να γίνει εδώ στους βοµβαρδισµούς των βανδαλιστικών tags (βλ. προηγούµενη σηµ. 14) που «απαλλοτριώνουν» τον ένα µετά τον άλλο τοίχο, µε στερεότυπες γραφιστικές «υπογραφές», ακατάληπτες για τον µέσο θεατή / περαστικό. Κατά κανόνα επικαλύπτουν το ένα το άλλο εφόσον διεκδικούν µε εξουσιαστικούς όρους τον ίδιο χώρο. Άλλο είδος πολύ κοντά σ' αυτό είναι τα throw-ups, ζωγραφικές µικρής κλίµακας που επίσης έχουν το χαρακτήρα υπογραφής / συµβολικής απαλλοτρίωσης του δηµόσιου χώρου. 19 Πρόκειται για τη αλλαγή χρήσης σε υποβαθµισµένες / παραµεληµένες περιοχές στις µητροπόλεις (που κατοικούνται από πολίτες χαµηλών εισοδηµάτων) και τη µετατροπή τους σε αναβαθµισµένες συνοικίες µε εµπορικά κέντρα κ.λπ. για τα µεσαία στρώµατα. Συνήθως αυτή η αλλαγή χρήσης που συνοδεύεται από απαλλοτριώσεις γης, αναδοµήσεις παλαιών κτηρίων κ.λπ. εξωθεί τα φτωχά στρώµατα που κατοικούν τις περιοχές σε µαζικές εξώσεις εφόσον δεν είναι πλέον σε θέση να αντέξουν τα νέα µισθώµατα κ.λπ. Χαρακτηριστικό παράδειγµα gentrification στην Αθήνα είναι το παράδειγµα της περιοχής Ψυρρή-Γκάζι που εξεδίωξε ουσιαστικά

10 διανοουµένων, καλλιτεχνών, ευκαιριακά απασχολούµενων ως free lancers ή απλώς άνεργων, οπωσδήποτε όµως συνειδητοποιηµένων πολιτών µε έντονο τον χαρακτήρα της (δι)εκδίκησης. Δεν είναι τυχαίο ότι, µε αφορµή επίκαιρες πολιτικές καταστάσεις, τα γκραφίτι δηλώνουν µε έµφαση τη συγκεκριµένη πολιτική στάση αυτής της κοινότητας των νέων πολιτών, όπως π.χ. στην Αθήνα, µετά τα γεγονότα της 6ης Δεκέµβρη και τον θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, στην Κύπρο, στην πράσινη, λεγόµενη, ζώνη της Λευκωσίας, κι ακόµα στην Αίγυπτο, µετά τις κινητοποιήσεις στην πλατεία Ταχίρ, στην Ισπανία, την Ιρλανδία κ.ο.κ. Γκραφίτι, ψηφιακή (ανα)δηµιουργία, κόµικς Αυτές οι κοινότητες, µέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, αποκτούν σαφή συνείδηση της ταυτότητάς τους. Έτσι, αν τα γκραφίτι καταγράφουν την παρουσία τους στον δηµόσιο ιστό των µητροπόλεων, η ψηφιακή κουλτούρα επίσης καταγράφεται στον δηµόσιο ιστό, στον παγκόσµιο ιστό του Διαδικτύου. Καταλαβαίνει κανείς ότι και οι δύο µορφές κινούνται σε έναν παράλληλο δηµόσιο χώρο Αγοράς µε ασαφή / αχανή όρια. Διότι τόσο ο τοίχος της πόλης όσο και το wall των κοινωνικών δικτύων, δεν έχει περιορισµούς. Ο καθένας εκεί µπορεί να διεκδικήσει µια θέση. Ο καθένας µπορεί, επίσης, να «αγοράσει» και να «πουλήσει». Ο καθένας µπορεί να υψώσει τη φωνή του. Ο καθένας µπορεί να διεκδικήσει λιγότερα ή περισσότερα likes στον σύντοµο χρόνο του ως «περαστικού» εµπρός από ένα tag ή εµπρός από µια ανάρτηση του Facebook. Ο καθένας µπορεί να υπάρξει ως ατοµική φωνή σε µια παρόµοια λαϊκή αγορά. Να αγορεύσει, να αγοράσει, ακόµα και να αγοραστεί. Τα γκραφίτι, ως ψηφιακές αναπαραγωγές στο διαδίκτυο, συχνότατα µεταφέρονται από τον υλικό τοίχο στον φαντασιακό του κυβερνοχώρου. Άλλωστε αυτό που χαρακτηρίζει την ύπαρξή τους είναι το εφήµερο. Εφήµερο, διότι εύκολα µπορούν να καταστραφούν, εφόσον κινούνται σε χώρους που χαρακτηρίζονται από τη φθορά ή, σπανιότερα, ακόµα και να καλυφθούν από άλλα γκραφίτι. 20 Εφήµερο, όµως, και υπό άλλη έννοια: το βλέµµα του περαστικού είναι αµφίβολο αν θα αντικρύσει δυο φορές το ίδιο γκραφίτι στον αχανή ιστό της µητρόπολης. από την περιοχή όλο το τοπικό στοιχείο. 20 Η επικάλυψη («going over» στη νεοϋορκέζικη ιδιόλεκτο των γκραφίτι) είναι πράγµα σπάνιο, το απαγορεύει ο άγραφος ηθικός κανόνας της λαϊκής αυτής τέχνης. Μόνο τα βανδαλιστικά tags λειτουργούν µε αυτόν τον τρόπο (βλ. προηγουµένως σηµ. 14 και 18).

11 Αυτό το εφήµερο µπορεί προσωρινά να ταξινοµηθεί στο διαδίκτυο ως ψηφιακή εικόνα και να αποτυπωθεί µε κάπως πιο σταθερή µορφή σε online καταλόγους γκραφίτι, σε προσωπικά µπλογκς κ.λπ. Αλλά, από τη στιγµή που το εφήµερο γκραφίτι περνά στο διαδίκτυο ως ψηφιοποιηµένο έργο αλλάζει αυτοµάτως υπόσταση: εδώ υπόκειται πλέον στους νόµους της διαρκούς ψηφιακής επεξεργασίας / (ανα)δηµιουργίας. Οπωσδήποτε, όµως, τόσο στον τοίχο όσο και στο διαδίκτυο λειτουργεί στην ίδια κατεύθυνση. Ως εφήµερη φωνή, ως κραυγή, ως διεκδίκηση χώρου στον δηµόσιο χώρο, συµβατικό ή εικονικό. Ως το εργαστήριο µιας σύγχρονης µυθολογίας και κουλτούρας, ως η έκφραση µιας αντίστοιχης λαϊκής τέχνης. Αναφέρθηκε προηγουµένως ότι τα γκραφίτι δανείζονται στοιχεία στην εικονογραφία τους από τα κόµικς. Περισσότερο όµως δανείζονται στοιχεία από τη θεώρηση εκείνων για τον κόσµο, από την κουλτούρα τους. Γκραφίτι και κόµικς έχουν µία κοινή καταγωγή: παραπέµπουν σε µια λαϊκή κουλτούρα που λειτουργεί / εξηγείται αποκλειστικά µε το φαντασιακό, κατά τους τρόπους της λογοτεχνίας. Παραπέµπουν σε µία σχεδόν αυτόνοµη γλώσσα που τείνει ως µορφή να αποτελέσει κλειστό σύµπαν, ένα είδος γκέτο, µια λαϊκή ουτοπία µέσα στη δυστοπία των πόλεων αλλά και του σύγχρονου πολιτισµού. Στην ίδια, προς την ουτοπία, κατεύθυνση κινείται 21 η διαδικτυακή τέχνη µε τις ψηφιακές αφηγήσεις (digital storytelling), το soft(ware) cinema, τα media labs, τις ψηφιακές εγκαταστάσεις, τα «πειραγµένα» ψηφιακά παιχνίδια (ludic interfaces, ludic perfomances) τα web και online comics κλπ. αποκαλύπτοντας ένα τεράστιο πολυπρισµατικό πεδίο έντονης δηµιουργικότητας, όπου οι συµµετέχοντες, όχι µόνον παρακολουθούν από κοντά, αλλά βρίσκονται σε άµεση διαδραστική σχέση µε κάθε νέα εξέλιξη στην ψηφιακή τεχνολογία. Αυτό το πεδίο αν και αναπτύσσεται παράλληλα µε τη συµβατική πραγµατικότητα του homo faber, τείνει να διαµορφώνει βαθµιαία µια πραγµατικότητα έξω από αυτήν, εκείνη του homo ludens, όπου «το κύριο ενδιαφέρον, τόσο για τον δηµιουργό όσο και για τον θεατή», επικεντρώνεται, όπως σωστά έχει επισηµανθεί, «στο αενάως µεταβαλλόµενο σύµπαν που ζει µέσα στον υπολογιστή» Βλ. στο Πεδία Μάχης Αφύλακτα του Ά.Μ., το άρθρο: «Το έργο τέχνης στην εποχή της ψηφιακής (ανα)παραγωγής του», και ειδικά την ενότητα V. «Η θέα της πραγµατικότητας είναι µια ορχιδέα στη γη της τεχνολογίας», εκδ. Τόπος 2014, σ Στο op.cit. έργο της Εύης Σαµπανίκου «Digital environments in contemporary art», 2008, σ. 174.

12 Εδώ, σ' αυτή την παγκοσµιοποιηµένη λαϊκή αγορά, σ' αυτόν τον απέραντο κόσµο της digital bohemia, η ουτοπία, αισθητική, κοινωνική, διεκδικητική, κτίζεται και γκρεµίζεται αενάως όπως στα γκραφίτι του πραγµατικού κόσµου. Με αυτή την τελευταία έννοια η κοινότητα των ακτιβιστών µε γκραφίτι, των καλλιτεχνών-ακτιβιστών του διαδικτύου καθώς και των πιο προχωρηµένων σχεδιαστών-συγγραφέων κόµικς 23 ταυτίζεται, ή, πιο σωστά, µοιράζεται την ίδια λαϊκή Αγορά όπου το ζητούµενο είναι η ουτοπία 24, µε κάθε δυνατή έννοια του όρου. Αυτή είναι η νέα πραγµατικότητα. Δυστοπική στην αιτία της, ουτοπική στις προσδοκίες της, «λαϊκή» στη µυθολογία της και, πλέον, ψηφιακή στην κουλτούρα και την όποια δηµιουργικότητά της. Όσο για το έργο τέχνης: από τα παραπάνω έχει γίνει φανερό ότι αυτό που υπάρχει, αυτό που τελικά µένει µέσα από τη σύγχρονη παραγωγή γκραφίτι / κόµικς και την ψηφιακή (ανα)παραγωγή που τη συνοδεύει δεν είναι ένα µόνιµο, έτοιµο προς µουσειακή έκθεση, έργο. Αυτό που µένει είναι η δηµιουργική διαδικασία της στιγµής: η στιγµή της (ανα)παραγωγής, της θέασης, της δηµιουργίας ενός εφήµερου έργου από τον µαζάνθρωπο ludens, είτε στον άξενο τοίχο των µητροπόλεων είτε στους «φιλόξενους τοίχους» του world wide web Οπωσδήποτε, η πλειονότητα των κόµικς έχει ενσωµατωθεί ως «9η τέχνη» στην κυρίαρχη κουλτούρα και παραγωγή τέχνης. Ωστόσο, ως γλώσσα, πάντα διατηρούν µια απόσταση και κάποια αυτονοµία σχετικά µε τις άλλες συµβατικές τέχνες, καταφέρνοντας να αποτελούν πρόσφορο µέσο διεκδίκησης πολιτικών και αισθητικών ουτοπιών. Αυτό συµβαίνει και για έναν πρόσθετο λόγο που ανανεώνει σταθερά το είδος: το κόµικς µπορεί και κινείται εξίσου άνετα στα συµβατικά κυκλώµατα παραγωγής / διανοµής όσο και στο περιθώριο. Εκεί που ακούγονται οι φωνές των µικρών φανζίν, των περιοδικών µε κόµικς που κινούνται εκτός εµπορίου, περίπου όπως οι προκηρύξεις: από χέρι σε χέρι. 24 Βλ. Μακένζι Ουάρκ, «Yours is the wisdom of Playstation: Live in your world, play in ours», Gamer Theory, εδάφιο 006, «Το πλατωνικό σπήλαιο», εκδ. Harvard University press, 2007 καθώς και το προηγούµενο κείµενο. 25 Βλ. εκτενή ανάλυση του συγκεκριµένου συµπεράσµατος στο op.cit. Πεδία Μάχης Αφύλακτα, το δοκίµιο του γράφοντος «Το έργο τέχνης στην εποχή της ψηφιακής (ανα)παραγωγής του», ενότητα «ΙΙΙ. Η στιγµή ως ρήξη», σ

Γκραφίτι, κόµικς, διαδίκτυο: µια λαϊκή αγορά

Γκραφίτι, κόµικς, διαδίκτυο: µια λαϊκή αγορά Γκραφίτι, κόµικς, διαδίκτυο: µια λαϊκή αγορά The words of the prophets were written on the subway walls and the tenement halls... Simon & Garfunkel: «Sounds of Silence», 1966. Εισαγωγή ή από την αριστοκρατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία της Στέγης

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΣ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΗ. Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΥ: ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΣΤΗ «ΜΕΤΑΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ» ΠΡΑΚΤΙΚΗ

Ο ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΣ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΗ. Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΥ: ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΣΤΗ «ΜΕΤΑΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ» ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ο ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΣ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΗ. Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΥ: ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΣΤΗ «ΜΕΤΑΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ» ΠΡΑΚΤΙΚΗ Η ψηφιακή τέχνη έλκει την καταγωγή της όχι από τις σχολές Καλών Τεχνών αλλά από τα στρατιωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως,

Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως, Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως, ναι Τοιχογραφία από το σπήλαιο Λασκώ στη Γαλλία Από τα τοιχώματα του ναού του Άμμωνα στην Αρχ. Αίγυπτο Brooklyn, N. York, 70s Ένας ελληνοαμερικανός από την Ουάσινγκτον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ που επηρέασε την καλλιτεχνική εξέλιξη στην περιοχή την προσδιορίσουμε από τον ερχομό των προσφύγων. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.Παραδόσεις, έθιμα λαϊκή και θρησκευτική

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2

Τ.Ε.Ι. ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2 Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ _ ΤΜΗΜΑ Ε.Α.Δ.Σ.Α. _ Μάθημα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Δ2 ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Θεωρητικό + Εργαστηριακό ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο: Τα δικαιώματα & οι υποχρεώσεις μας

Προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο: Τα δικαιώματα & οι υποχρεώσεις μας Προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο: Τα δικαιώματα & οι υποχρεώσεις μας Δρ. Κωνσταντίνος Λιμνιώτης Πληροφορικός Ελεγκτής klimniotis at dpa.gr Τι είναι προσωπικά δεδομένα; Προσωπικά δεδομένα είναι κάθε πληροφορία

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή»

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» εγκαίνια: Τρίτη 11 Μαρτίου 2014, 20:00 Η αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Μανόλη Γιανναδάκη, καθηγητή χαρακτικής στη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΜΕ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΜΕ ΣΜΙΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΤΕΧΝΗ ΜΕ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΜΕ ΣΜΙΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΕΧΝΗ ΜΕ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΜΕ ΣΜΙΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Η βαλίτσα με τα βιβλία για τις εικαστικές τέχνες προτείνει στα παιδιά να γνωρίσουν, με διαφορετικούς τρόπους, θέματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ περιοδικό Tέταρτο, No.11, 03/1986, σελ.22-3 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Η ρεαλιστική αναπαράσταση του κόσµου, επιδίωξη πολλών ζωγράφων από πολύ παλιά, κατορθώθηκε µε µοναδική επιτυχία µε την ανακάλυψη της

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014

Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014 Ο Μ Α Δ Α Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Γ Ω Γ Η Σ Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2014 Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Τ Ι Κ Ε Σ Ε Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Ε Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ Σύντομη Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα φέρει τον τίτλο «Εγώ, εσύ, εμείς Συνεργατικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

http://kdl.kyvl.org/cgi/b/bib/bib-idx?c=eadimages;cc=eadimages;page=simple

http://kdl.kyvl.org/cgi/b/bib/bib-idx?c=eadimages;cc=eadimages;page=simple ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΕ ΜΟΡΦΗ pdf/doc http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/ http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/chrkonstantinidou/ http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/media/ http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/chrkonstantinidou/pms

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Project Α τετραμήνου Teenage Angst Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Το θέμα του project μας φέτος είναι τα εφηβικά άγχη και ανησυχίες. Πώς βλέπουμε τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Τομέας Εφαρμοσμένων τεχνών

Τομέας Εφαρμοσμένων τεχνών Τομέας Εφαρμοσμένων τεχνών Ειδικότητα Γραφικών Τεχνών 5 ο Σ.Ε.Κ. Γ Αθήνας Εφαρμοσμένες Τέχνες Το σύνολο των δραστηριοτήτων όπου συναντώνται οι τομείς: των καλών τεχνών (εικαστικός), του σχεδιασμού, της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΙΑΣ ΤΑΣΟΣ Εκπαιδευτικός M.Ed. Υπ. Δρ. Παν/μίου Αθηνών

ΚΟΛΛΙΑΣ ΤΑΣΟΣ Εκπαιδευτικός M.Ed. Υπ. Δρ. Παν/μίου Αθηνών ΚΟΛΛΙΑΣ ΤΑΣΟΣ Εκπαιδευτικός M.Ed. Υπ. Δρ. Παν/μίου Αθηνών Τα τρία υποσυστήματα του συστήματος ψηφιακό παιχνίδι Οπαίκτης Η μηχανή Ο σχεδιαστής Το ψηφιακό παιχνίδι είναι μια μορφή διαδραστικής αφηγηματικής

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 5: Δραστηριότητες εξοικείωσης με τον σύγχρονο χορό στο πλαίσιο της γενικής παιδείας: Επιλογές για σπουδή στη δομή της κίνησης. Γαλάνη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Ημερίδα Πληροφόρησης για Τα Προγράμματα Ψηφιακής Σχεδίασης και 3D Animation της TC Square Ltd

Πρόσκληση. Ημερίδα Πληροφόρησης για Τα Προγράμματα Ψηφιακής Σχεδίασης και 3D Animation της TC Square Ltd TC Square Ltd Πρόσκληση Ημερίδα Πληροφόρησης για Τα Προγράμματα Ψηφιακής Σχεδίασης και 3D Animation της TC Square Ltd Ψηφιακό Portfolio Αρχές Σχεδιασμού και Επεξεργασία Εικόνας Εικονογράφηση Βιβλίου και

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Μαραγκόπουλος: «Οι αλήθειες έχουν νόηµα όταν δίνουν νόηµα στη ζωή των ανθρώπων»

Άρης Μαραγκόπουλος: «Οι αλήθειες έχουν νόηµα όταν δίνουν νόηµα στη ζωή των ανθρώπων» Άρης Μαραγκόπουλος: «Οι αλήθειες έχουν νόηµα όταν δίνουν νόηµα στη ζωή των ανθρώπων» Διαδικτυακό περ. Fractal, Ελπιδοφόρος Ιντζέµπελης, Ιούλιος 2014 EΡ. Ο Καρλ Μάρξ λέει ότι «Όσο λιγότερο τρως, πίνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΨΑΡΑΚΗ ΕΓΡΑΠΣΗ ΕΡΓΑΙΑ Νο 1

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΨΑΡΑΚΗ ΕΓΡΑΠΣΗ ΕΡΓΑΙΑ Νο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ψηφιακή προσωπικότητα.3 χεδιασμός γραμματοσειράς...4 χολιασμός 12 Matrix..13 2 Ψηφιακή προσωπικότητα (κέλος Α) Η ψηφιακή προσωπικότητα η οποία θα συμμετέχει στις εργασίες της θεματικής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Αστική "πλατφόρμα" Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking

Αστική πλατφόρμα Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking Αστική "πλατφόρμα" Πλατεία Κοινόχρηστες λειτουργίες Δημοτικό Parking ΠΤ-ΑΜ 2007 ΒΑΛ Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ : ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά έναν πολιτιστικό οργανισμό πριν αποφασίσει να εμπλακεί σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ «ΠΑΙΖΩ-ΜΑΘΑΙΝΩ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ «ΠΑΙΖΩ-ΜΑΘΑΙΝΩ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ «ΠΑΙΖΩ-ΜΑΘΑΙΝΩ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ» Τα μουσειοπαιδαγωγικά εργαστήρια τέχνης «ΠΑΙΖΩ-ΜΑΘΑΙΝΩ- ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ» διεξάγονται από τον Ιανουάριο του 2004, απευθύνονται σε 3-13 ετών και αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού.

Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού. Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού. Από την ανάλυση του περιεχομένου αυτής της Ενότητας (η οποία παρουσιάζεται αυτούσια μετά τα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 52 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 2012 «Λαϊκισμός, η βασιλεύουσα δύναμη» Επιχειρώντας κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Σταδίου 5, 10562, Αθήνα τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Το Ινστιτούτο Επικοινωνίας είναι φορέας μη κερδοσκοπικός. Στους στόχους του περιλαμβάνεται η συμβολή στην ανάπτυξη της έρευνας και την ανάδειξη κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Α Ι Τ Η Σ Η. Παρακαλώ να δεχθείτε τη συμμετοχή μου στο διαγωνισμό «Λόγια και Χρώματα της Κωνσταντινούπολης 2012» στην κατηγορία:

Α Ι Τ Η Σ Η. Παρακαλώ να δεχθείτε τη συμμετοχή μου στο διαγωνισμό «Λόγια και Χρώματα της Κωνσταντινούπολης 2012» στην κατηγορία: ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ «ΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΩΝΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ 2012» Email Επικοινωνίας: elisaferekidou@gmail.com, ή iliadouk@sch.gr Α Ι Τ Η Σ Η ΕΠΩΝΥΜΟ -----------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη συμμετοχή για κάθε ηλικία Εκτός Συναγωνισμού

Ελεύθερη συμμετοχή για κάθε ηλικία Εκτός Συναγωνισμού Β Ερασιτεχνικός Διαγωνισμός για Μαθητές και Φοιτητές ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΜΕΧΡΙ 10/01/2013 Η Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (ΟΙ.ΟΜ.ΚΩ), ο ενωτικός φορέας των Κωνσταντινουπολίτικων σωματείων της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 2. ΑΔΕΙΕΣ Creative

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 Πολιτιστικό πρόγραµµα: Επίσκεψη στο Μουσείο Ηρακλειδών 21/2/2012 Σ.Πατσιοµίτου Η επίσκεψη στο Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

/ citybeez.gr @ citybeez.gr. citybeez.gr - Επιστημονικό & Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης 1

/ citybeez.gr @ citybeez.gr. citybeez.gr - Επιστημονικό & Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης 1 / citybeez.gr @ citybeez.gr 1 Τι είναι το citybeez.gr Το citybeez.gr είναι μια διαδραστική διαδικτυακή πλατφόρμα προηγμένης επαγγελματικής προβολής, αποστολής στοχευμένων προσφορών σε πραγματικό χρόνο,

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη την εχθρεύεται. Η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η διαφθορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

LAB2ART : Festivart 2014

LAB2ART : Festivart 2014 ΔΗΜΟΣ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΠΕΡΑΧΩΡΑΣ ΑΓΙΩΝ ΘΕΟΔΩΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ LAB2ART : Festivart 2014 To FestivArt είναι ένας ετήσιος θεσμός επικοινωνίας των τεχνών και της δημιουργικής έκφρασης που απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Απαντήσεων

Παρουσίαση Απαντήσεων Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΜΠ Επιτροπή Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών Παρουσίαση Απαντήσεων Ερωτηματολογίου για το Πρόγραμμα Σπουδών και τους Τρόπους Μετάδοσης Γνώσης στη Σχολή Στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση

Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Το Εικονογραφημένο Βιβλίο στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα 4.7: Κινηματογράφος και Εικονογραφημένο Βιβλίο Αγγελική Γιαννικοπούλου Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» Οι τάσεις για το 2016/2017 είναι μοναδικές και φαίνεται να διαφοροποιούνται από τις καθαρά vintage γραμμές που μας επηρέασαν τις προηγούμενες χρονιές.

Διαβάστε περισσότερα

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως «Οδηγίες χρήσεως» και διαχείρισης της εικαστικής δημιουργίας είναι το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου και απευθύνεται στους ανθρώπους των εικαστικών τεχνών, αλλά κυρίως σε νέους καλλιτέχνες που θέλουν να

Διαβάστε περισσότερα

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network).

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Καλαμάτα, 2015 Το Διαδίκτυο Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 10: Happening - Performance Επιτέλεση Site specific Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση λ Αθώ Ανθρώπου-Υπολογιστή Εισαγωγή γή Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση η Ανθρώπου-Υπολογιστή «μελετά τη σχεδίαση,

Διαβάστε περισσότερα