Θέµα :ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θέµα :ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΙΚΗΣ"

Transcript

1 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή : ΝΟΠΕ Τµήµα : Νοµική Τοµέας : ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Καθηγητής : ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ Μάθηµα : ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Ακαδηµ. Έτος: Θέµα :ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΙΚΗΣ Όνοµα : Μπραζιτίκου Γεωργία Χριστίνα Α. Μ. : Εξάµηνο : Η

2 2 Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Το θέµα το οποίο πρόκειται να πραγµατευθεί η παρούσα εργασία είναι η τηλεοπτική µετάδοση της δίκης. Είναι ένα ζήτηµα που δηµιουργεί ποικίλες αντιδράσεις, αντικρουόµενες µεταξύ τους. Όλες όµως έχουν ένθερµους υποστηρικτές που διατυπώνουν βάσιµα και στοιχειώδη επιχειρήµατα, ο καθένας για την υπεράσπιση της θέσης του. Η δυνατότητα αναµετάδοσης των συνεδριάσεων των δικαστηρίων προκαλεί το ενδιαφέρον των δηµοσιογράφων, των πολιτικών και φυσικά των νοµικών. Ο προσδιορισµός της έννοιας και της εκτάσεως της αρχής της δηµοσιότητας των δικαστικών συνεδριάσεων, όπως αυτή θεσπίζεται από το ελληνικό Σύνταγµα, γίνεται προβληµατικός όταν συµπλέκεται µε τα επίσης συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα πληροφόρησης και ενηµέρωσης της κοινής γνώµης, που έχουν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Προβληµατισµό και έριδες γεννά η αµφιλεγόµενη επίδραση και οι συνέπειες που µπορεί να έχει η ανάµειξη των ηλεκτρονικών µέσων οπτικοακουστικής αναπαραγωγής στην ορθή λειτουργία της ικαστικής εξουσίας και στην ανεµπόδιστη απονοµή της δικαιοσύνης. Η στάθµιση των εννόµων αγαθών που διακυβεύονται οδηγούν σε ερωτήµατα όπως : Είναι µήπως απαραίτητο να υπάρχει η δυνατότητα πλήρους ενηµέρωσης της κοινής γνώµης για τα τεκτενόµενα στο χώρο της δικαιοσύνης λόγω του δικαιώµατος πληροφόρησης που έχουν τα µέσα µαζικής επικοινωνίας; Καταφατική απάντηση σε αυτό το ερώτηµα σηµαίνει ότι αποφαινόµαστε υπέρ της τηλεοπτικής µετάδοσης της δίκης.

3 3 Ή άραγε πρέπει να δοθεί προτεραιότητα και προβάδισµα στην προστασία της προσωπικότητας, της αξίας του ανθρώπου, στα δικαιώµατα του κατηγορουµένου και στη διασφάλιση της απερίσπαστης και ανεµπόδιστης απονοµής της δικαιοσύνης; Η παραδοχή αυτής της θέσης επιβάλλει αποκλεισµό της δυνατότητας ανάµειξης των Μ.Μ.Ε. στις δίκες. Έτσι, η ενηµέρωση θα περιορίζεται στη µετάδοση ειδήσεων και γεγονότων χωρίς σχόλια και παρεµβάσεις. Είναι πολύ δύσκολο να τοποθετηθεί κανείς απόλυτα υπέρ της µιας ή της άλλης άποψης. Για το λόγο αυτό θα µελετηθεί στη συνέχεια το θέµα ενδελεχώς και ταυτόχρονά πολύπλευρα και αντικειµενικά, ώστε να µπορέσει ο αναγνώστης να διαµορφώσει και προσωπική άποψη επί του θέµατος.

4 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ σελ.5 α) ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ σελ.5 β) Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ σελ.8 2.Η ΙΚΑΣΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ σελ.10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΙΕΠΟΥΝ ΤΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ σελ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ σελ.13 α) ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΩΝ ΤΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ σελ.14 β) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ σελ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΟΡΟΥ «ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ» σελ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 6.ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ σελ.22 σελ.26 7.Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΤΗΣ ΙΚΗΣ ΣΕ ΙΑΦΟΡΕΣ ΧΩΡΕΣ σελ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΘΕΜΕΛΙΩ Η ΑΤΟΜΙΚΑ ΙΚΑΙΙΩΜΑΤΑ σελ. α) ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ σελ.36 β) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ σελ.41 ΓΕΝΙΚΑ σελ.41 Ιδιωτικός βίος σελ.42 Το δικαίωµα επί της εικόνας σελ.45 Η τιµή και η υπόληψη σελ.45 9.ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΤΗΣ ΙΚΗΣ σελ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΤΗΣ ΙΚΗΣ σελ ΣΥΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ Μ.Μ.Ε. ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ σελ.50 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ - ΕΠΙΛΟΓΟΣ σελ.52 ΠΕΡΙΛΗΨΗ σελ.54 ΒΑΣΙΚΑ ΛΗΜΜΑΤΑ σελ.55 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σελ.56

5 5 1. Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ α) ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ Το άρθρο 15 του ισχύοντος Συντάγµατος αφορά τη Ραδιοτηλεόραση. Περιλαµβάνονται σε αυτό δύο ρυθµίσεις: µία αποθετική και µία θετική. Η αποθετική ρύθµιση της παραγράφου 1 έγκειται στη ρητή εξαίρεση της ραδιοτηλεόρασης από τις προστατευτικές διατάξεις για τον τύπο, όπως και το Σύνταγµα του Η δεύτερη παράγραφος του εν λόγω άρθρου -που αποτελεί καινοτοµία του Συντάγµατος του ρυθµίζει θετικά το ζήτηµα της ραδιοτηλεόρασης και αναφέρεται στην οργάνωση, τα αντικείµενα και τη διαµόρφωση των εκποµπών της. Αυτή η ουσιαστική ρύθµιση δεν περιλαµβανόταν καν στο κυβερνητικό σχέδιο Συντάγµατος του Ιανουαρίου του 1975, αλλά η προσθήκη έγινε από την αρµόδια για τα Ατοµικά ικαιώµατα Β Υποεπιτροπή της Συνταγµατικής Επιτροπής. 1 Πρέπει να σταθούµε όµως στο γεγονός ότι το Σύνταγµα δεν κατοχυρώνει «ελευθερία» της Ραδιοτηλεόρασης, ούτε υπό την υποκειµενική ούτε υπό την θεσµική της µορφή. Σε αντίθεση µε τον τύπο του οποίου διακηρύσσεται η ελευθερία, τόσο ως ατοµικούυποκειµενικού δικαιώµατος (α. 14 παρ. 1) όσο και ως θεσµού (α. 14 παρ. 2). Η παρατήρηση αυτή εµπεριέχει καταρχήν ένα παράδοξο καθώς η ραδιοτηλεόραση αποτελεί µαζί µε τον περιοδικό τύπο το σπουδαιότερο µέσο ενηµέρωσης και επηρεασµού των µαζών, δηλαδή µεγάλων απρόσωπων οµάδων του πληθυσµού. Το ραδιόφωνο, η τηλεόραση και ο τύπος παρουσιάζουν θεµελιώσεις οµοιότητες που τα διακρίνουν από τα υπόλοιπα µέσα µαζικής επικοινωνίας. Πρώτο κοινό χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι τόσο οι εφηµερίδες και τα περιοδικά (ηµερήσιας ή περιοδικής κυκλοφορίας) όσο και η ραδιοτηλεόραση δεν πραγµατοποιούν µόνο συνεχή «µαζική επικοινωνία» αλλά επικοινωνούν καθηµερινώς ή σε τακτές ηµέρες και ώρες µε τα ίδια άτοµα και ασκούν επίδραση συστηµατική, συνεχή και όχι αποσπασµατική ή κατά σύµπτωση, όπως ο 1 αγτόγλου Π. «Ραδιοτηλεόραση και Σύνταγµα», 1989, σελ.36, αγτόγλου Π. «Το κρατικό µονοπώλιο τηλεόρασης», ΝοΒ 1981, σελ. 269

6 6 κινηµατογράφος ή θέατρο. Ένα άλλο στοιχείο που εµφανίζουν και ο τύπος και η ραδιοτηλεόραση είναι ο πολιτικός τους χαρακτήρας. Γι αυτά τα δύο ο πολιτικός επηρεασµός του κοινού αποτελεί αναγκαιότητα, χαρακτηριστικό της λειτουργίας τους. Έτσι ονοµάζονται συχνά πολιτικά µέσα µαζικής ενηµέρωσης, ώστε να διακρίνονται από τα υπόλοιπα µη πολιτικά µέσα µαζικής ενηµέρωσης. Παρ όλα αυτά, είδαµε ότι ο συντακτικός νοµοθέτης δεν κατοχυρώνει την ελευθερία του ραδιόφωνου και της τηλεόρασης κατά ανάλογο τρόπο µε τον τύπο και αυτό δηµιουργεί σίγουρα κάποια ζητήµατα. Κατά το Σύνταγµα, σκοπός της ραδιοτηλεόρασης είναι η µετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων καθώς προϊόντων του λόγου και της τέχνης. Πρόκειται στην ουσία όχι για µία περιγραφική απλώς φράση αλλά για µία συνταγµατική επιταγή της µετάδοσης πληροφοριών και ειδήσεων στην οποία συµπεριλαµβάνεται και η εύλογη ερµηνεία, ο σχολιασµός και η άσκηση κριτικής επ αυτών. Αυτές οι ενέργειες οφείλουν να γίνονται µόνο υπό τον τριπλό όρο της αντικειµενικότητας, της ίσης µεταχείρισης και διασφάλισης της επιβαλλόµενης ποιοτικής στάθµης. υστυχώς το Ελληνικό Σύνταγµα σε αντίθεση µε τα Συντάγµατα άλλων χωρών του εξωτερικού που περιέχουν ρητές διατάξεις, δεν ορίζει τα οργανωτικά µέσα, µε τα οποία θα πραγµατοποιείται και θα κατοχυρώνεται η απαιτούµενη αντικειµενικότητα. Η ραδιοτηλεόραση λοιπόν καλείται να υπηρετήσει τον ελεύθερο ανταγωνισµό των ιδεών, των συµφερόντων αλλά και την δηµοσιότητα του πολιτικού βίου. Το µονοπώλιο στον τοµέα της ραδιοτηλεόρασης µπορεί να αποτελέσει µεγάλο κίνδυνο. Είναι εύστοχη εποµένως η υπαγωγή του µέσου στον άµεσο έλεγχο του Κράτους µε ρητή εντολή του συντακτικού νοµοθέτη. Από την άλλη µεριά, η ραδιοτηλεόραση µπορεί πολύ να µετατραπεί σε άριστο µέσο πολιτικής προπαγάνδας. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσµα την καταστρατήγηση του µονοπωλίου, µε τη έννοια ότι ο κρατικός έλεγχος να γίνει αυθαίρετη κρατική παρέµβαση και να µονοπωλείται η ραδιοτηλεόραση από το εκάστοτε κυβερνών κόµµα. Για την αποφυγή αυτής της επικίνδυνης και καταστροφικής πορείας των πραγµάτων προτεινόµενη λύση είναι η

7 7 ουδετερότητα των µέσων µαζικής επικοινωνίας και ιδιαίτερα της τηλεόρασης. Πρόκειται όχι για µία έµπνευση θεωρητική αλλά για συνταγµατική επιταγή που πηγάζει από τη δηµοκρατική αρχή και έχει αναγνωριστεί µε πορίσµατα ερευνητικών επιτροπών, αποφάσεις ανωτάτων δικαστηρίων και νοµοθετικές διατάξεις. Είναι απαραίτητο να αναφερθεί ότι ναι µεν τα σύγχρονα ηλεκτρονικά µέσα µαζικής ενηµέρωσης και µετάδοσης πληροφοριών και ιδεών κινούνται στον ίδιο χώρο και αντλούν από την ίδια νοµιµοποιητική αρχή όπως και ο τύπος τους σκοπούς και τη δράση τους, εντούτοις λειτουργούν και επιδρούν κατά διαφορετικό τρόπο. Ο τύπος παρουσιάζει κατά βάση τα γεγονότα έµµεσα, ετεροχρονισµένα και περιγραφικά, µε λέξεις που δεν ακούγονται αλλά διαβάζονται. Επιδρά συνεπώς περισσότερο µέσω της νόησης και η αντίδραση που δηµιουργεί είναι µάλλον λογική και νηφάλια. Αντίθετα, το ραδιόφωνο και ιδίως η τηλεόραση εµφανίζουν ή τουλάχιστον έχουν τη δυνατότητα να εµφανίσουν τα γεγονότα όταν και όπως συµβαίνουν στην εµπειρική πραγµατικότητα. Λειτουργούν µε τη µετάδοση ζωντανών εικόνων και ήχων, δηµιουργούν άµεσες ακουστικές και οπτικές παραστάσεις και επιδρούν έτσι περισσότερο στο συναισθηµατικό κόσµο των ακροατών ή θεατών και η αντίδραση που προκαλούν είναι µάλλον άµεση και ενστικτώδης. 2 Πρέπει ακόµα να παρατηρηθεί ότι η συνυφασµένη µε τη λειτουργία τους αµεσότητα στη µετάδοση µπορεί εύκολα να οδηγήσει, τελείως καλόπιστα σε εσφαλµένη παρουσίαση των γεγονότων ή της σηµασίας τους, ενώ οι δυνατότητες κακόπιστης, αλλά πειστικής διαστρέβλωσης της πραγµατικότητας είναι πολύ µεγαλύτερες. Η διαφορά αυτή στον τρόπο λειτουργίας του τύπου, αφενός, και των ηλεκτρονικών µέσων µαζικής ενηµέρωσης, αφετέρου, καθώς και των αντιδράσεων που προκαλούν είναι δυνατόν να δηµιουργήσει διαφορετικής εκτάσεως κινδύνους στον ευαίσθητο χώρο της απονοµής της δικαιοσύνης. 2 Εταιρία Νοµικών Βορίου Ελλάδος, «Η δηµοσιότητα των συνεδριάσεων των δικαστηρίων και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης», εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη 1993,εισήγηση Κονδύλη. σελ. 9

8 8 β) Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ Η ελευθερία της έκφρασης κατοχυρώνεται στο πλαίσιο του άρθρου 10 της Ευρωπαϊκής Συµβάσεως ικαιωµάτων του Ανθρώπου (ΕΣ Α) και υπό την έννοια της ελευθερίας αναζητήσεως, λήψεως, συλλογής και µεταδόσεως πληροφοριών, ειδήσεων ή ιδεών. Η κατοχύρωση καλύπτει και τη ραδιοτηλεόραση. Η αποθετική της πλευρά είναι ότι αποκλείει καταρχήν τούς περιορισµούς που επιβάλλονται από δηµόσιες αρχές και τους περιορισµούς που συνεπάγονται τα σύνορα. 3 Εξασφαλίζει δηλαδή την ελευθερία έκφρασης και την καθιστά ανεξάρτητη από δηµόσιες επεµβάσεις και εθνικά σύνορα. Η ανωτέρω διάταξη, όπως οριοθετείται από σηµαντικούς περιορισµούς. Ήδη η παρ. 1 στο εδάφιο 3 ορίζει ότι δεν εµποδίζονται τα κράτη να υπάγουν τις επιχειρήσεις της ραδιοτηλεόρασης σε προηγούµενη διοικητική άδεια. Οι περιορισµοί όµως αυτοί κρίνονται ως εξαιρέσεις σε σχέση µε τη βασική κατευθυντήρια λειτουργία της, αποτελεί σηµαντική νοµοθετική βάση και συνιστά πρόσθετη εξασφάλιση της ελευθερίας γνώµης και διακίνησης πληροφοριών και ιδεών. Τα όργανα της εφαρµογής ως άνω Συµβάσεως (Επιτροπή και ικαστήριο) έχουν επανειληµµένως ασχοληθεί µε τη ρύθµιση του άρθρου 10 και έχουν από µακρού θέσει τις βάσεις της ερµηνείας των σχετικών διατάξεων, κυρίως µε την ευκαιρία αµφισβητήσεων, που συνοδεύονται µε τα όρια της ελευθερίας της πληροφόρησης µέσω των µέσων µαζικής επικοινωνίας. 4 Η σχετική νοµολογία αποτελεί χρήσιµο οδηγό για τον Έλληνα δικαστή και για το ικαστήριο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ( ΕΚ) στο πλαίσιο διαµορφώσεως των γενικών αρχών του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού ικαίου. Η ελευθερία της έκφρασης κατοχυρώνεται επίσης και στο ιεθνές Σύµφωνο για τα Ατοµικά και Πολιτικά ικαιώµατα ( ΣΑΠ ) που έχει κυρωθεί και ισχύει µε το ν.2462/1997. Η διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 19 ορίζει ότι: «Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωµα στην 3 Καράκωστας Ιωαν. «Προσωπικότητα και Τύπος», σελ.24 4 Απόφαση του Ευρ. ικ. ικ. του ανθρώπου, υπόθεση Lingens, ΕΕΕυρ 1987, σελ. 423, εποµ.

9 9 ελευθερία της έκφρασης. Το δικαίωµα αυτό περιλαµβάνει την ελευθερία της αναζήτησης, της λήψης και της µετάδοσης πληροφοριών και απόψεων κάθε είδους, ανεξαρτήτως συνόρων, προφορικά, γραπτά σε έντυπα, σε κάθε µορφή τέχνης ή µε κάθε άλλο µέσο της επιλογής του». Με τη ρύθµιση της πιο πάνω διατάξεως όπως το άρθρο 10 της Ε.Σ..Α. - εισάγεται στην ελληνική έννοµη τάξη κανόνας δικαίου αυξηµένης τυπικής ισχύος (άρθρο 28 παρ.1 Σ) που ενισχύει την ελευθερία του λόγου σε όλες της τις µορφές, θωρακίζει την ελευθερία του τύπου σε όλα τα στάδια και εµπεδώνει σε διεθνές επίπεδο την ελεύθερη διακίνηση της πληροφόρησης. 5 5 Για την ανάλυση του κειµένου ΣΑΠ : Ταγαράς «Μηχανισµοί διεθνούς προστασίας των δικαιωµάτων του ανθρώπου», Ρούκουνας «διεθνής προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων»

10 10 2. Η ΙΚΑΣΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ Η οργάνωση και οι λειτουργίες της Ελληνικής Πολιτείας παρουσιάζονται από το συντακτικό νοµοθέτη στο τρίτο µέρος του κειµένου του συντάγµατος. Στο Α τµήµα του τρίτου αυτού µέρους ορίζεται ο τρόπος σύνταξης της πολιτείας. Στο άρθρο 26 συναντάµε τη θεµελιώδη διάκριση των κρατικών λειτουργιών σε τρία είδη : τη νοµοθετική που ασκείται από τη Βουλή και τον Πρόεδρο της ηµοκρατίας, την εκτελεστική που ασκείται από τον Πρόεδρο της ηµοκρατίας και την Κυβέρνηση και τη δικαστική που ασκείται από τα δικαστήρια. Πρόκειται για τη λεγόµενη κλασσική θεωρία της διάκρισης των εξουσιών στο σύγχρονο κράτος στη διαµόρφωση της οποίας συνέβαλλε κατά το µεγαλύτερο µέρος ο Montesquieu, ο κορυφαίος γάλλος διανοητής και στοχαστής του ιαφωτισµού. 6 Στο πλαίσιο της παρούσας προβληµατικής µας ενδιαφέρει η δικαστική εξουσία, αυτή δηλαδή από τις τρεις εξουσίες που έχει ως αντικείµενο την απονοµή της δικαιοσύνης. Το Σύνταγµα αφιερώνει το Ε τµήµα των ρυθµίσεών του και, συγκεκριµένα τα άρθρα 87 έως 100, στη δικαστική εξουσία, ενώ παραπέµπει στο νόµο για την ειδικότερη ρύθµιση της οργάνωσης και λειτουργίας των δικαστηρίων και του υπηρεσιακού καθεστώτος των λειτουργών της δικαιοσύνης. Ήδη στο άρθρο 26, όπως προαναφέρθηκε, στην παρ. 3 ορίζεται ότι «η δικαστική εξουσία ασκείται από τα δικαστήρια. Οι αποφάσεις εκτελούνται στο όνοµα του ελληνικού λαού.» 6 Μαυριάς Κων. «Συνταγµατικό ίκαιο», εκδ. Αντ.Ν. Σάκκουλα 2002, σελ.122

11 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΙΕΠΟΥΝ ΤΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ Υπάρχουν δύο πολύ βασικές αρχές που προσδιορίζουν τη δικαστική εξουσία έναντι των άλλων δύο συντεταγµένων εξουσιών. Η πρώτη είναι η αρχή της ισοτιµίας της δικαστικής εξουσίας µε τη νοµοθετική και την εκτελεστική εξουσία. Πρέπει εντούτοις να σηµειωθεί ότι πουθενά στον συνταγµατικό χάρτη δεν υπάρχει ρητή αναφορά στην ισοτιµία ή µη των συντεταγµένων εξουσιών. Για το λόγο αυτό η Ολοµέλεια του Συµβουλίου της Επικρατείας βασίσθηκε στη συνδυασµένη εφαρµογή και συστηµατική ερµηνεία συνταγµατικών διατάξεων και, συγκεκριµένα, του άρθρου 26 ( διάκριση των λειτουργιών ), του άρθρου 87 παρ. 1 ( η δικαιοσύνη απονέµεται από δικαστήρια συγκροτούµενα από τακτικούς δικαστές που απολαµβάνουν λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία ) και του άρθρου 88 παρ. 2 ( αποδοχές των δικαστικών λειτουργών ανάλογες προς το λειτούργηµά τους ), από τις οποίες συνήγαγε ότι «το Σύνταγµα καθιερώνει ευθέως την αρχή της διακρίσεως των τριών λειτουργιών ( ) τις οποίες θεωρεί ισοδύναµες και ισότιµες, 7 αφού µόνο δια της ισοδυναµίας και ισοτιµίας αυτών επιτυγχάνεται η πραγµατική και αποτελεσµατική διάκριση αυτών, η οποία αποτελεί το βάθρο της οργανώσεως και λειτουργίας της ενιαίας κρατικής εξουσίας και του Κράτους ικαίου». Ερµηνευτικά προκύπτει, επίσης, ότι η απουσία ρητής διαβάθµισης των συντεταγµένων εξουσιών µέσα στο Σύνταγµα συνηγορεί, κατ αντιδιαστολή, υπέρ της ισοτιµίας τους. Η δεύτερη αρχή που διέπει τη δικαστική εξουσία και την ξεχωρίζει από τις άλλες δύο είναι η αρχή της ανεξαρτησίας. Η δικαστική εξουσία απονέµει δικαιοσύνη χωρίς οι άλλες δύο εξουσίες να µπορούν να παρέµβουν σε ό,τι άγει στον σχηµατισµό δικανικής κρίσης. Είναι, εποµένως, κατά την εκτέλεση του έργου της, ανεξάρτητη. Aκριβώς αυτή η ανεξαρτησία της έναντι των δύο άλλων συντεταγµένων εξουσιών διασφαλίζει τη ισοτιµία της προς αυτές. Το Σύνταγµα κατοχυρώνει την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας ρητά στο άρθρο 87 παρ. 1 ως λειτουργική και ως προσωπική ανεξαρτησία των φορέων της. Σύµφωνα µε την αρχή αυτή οι δικαστές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται µόνο στο Σύνταγµα και τους νόµους. Κατά την κλασσική διάκριση των εξουσιών, η νοµοθετική εξουσία παράγει τους νόµους, τους οποίους εφαρµόζει, 11 7 Μαυριάς Κων. «Συνταγµατικό ίκαιο», εκδ. Αντ.Ν. Σάκκουλα 2002, σελ.674

12 12 κατά το Σύνταγµα, η δικαστική. Στην αρχή αυτή περιέχεται η απαγόρευση επέµβασης στο έργο των δικαστηρίων. Οι δικαστές υποχρεούνται να υπακούουν στην πολιτική εξουσία, µε την έννοια ότι είναι υποχρεωµένοι να εκφράζουν τους νόµους, που ψηφίζει η πολιτική εξουσία. 8 εν δικαιούται όµως η τελευταία να επεµβαίνει στην απονοµή της δικαιοσύνης. Η υποχρέωση υπακοής των δικαστών στους νόµους αναφέρεται µόνο σε εκείνους που είναι σύµφωνοι µε το Σύνταγµα. Αντίθετα, ο δικαστής υποχρεούται να µην εφαρµόζει διάταξη µε περιεχόµενο που αντίκειται στο Σύνταγµα. 9 Η παροχή δικαιοσύνης ανήκει στις παλαιότερες λειτουργίες του κράτους. Μορφές παροχής δικαιοσύνης συναντώνται και στις πρωτόγονες κοινωνίες. 10 Τα σύγχρονα κράτη έχουν βασικά το µονοπώλιο της παροχής δικαιοσύνης, αναλαµβάνουν δηλαδή τη λύση των διαφορών, που προκύπτουν ανάµεσα στους πολίτες ή των διαφορών των πολιτών και της δηµόσιας εξουσίας. Η παροχή δικαιοσύνης από το κράτος είναι απαραίτητος όρος για την εξασφάλιση κοινωνικής ειρήνης. Η δικαιοσύνη, εκτός από κρατική λειτουργία αποτελεί και συνταγµατικό αγαθό. Με τον όρο παροχή δικαιοσύνης νοείται η εφαρµογή των νόµων, που έχει επιβάλλει η πολιτική εξουσία. Μελετώντας το θεσµό της απονοµής της δικαιοσύνης διαπιστώνουµε ότι διέπεται από ορισµένες αρχές, οι οποίες είναι οι εξής : α) η αρχή της αµεροληψίας, β) η αρχή της δηµοσιότητας των συνεδριάσεων των δικαστηρίων, γ) η αρχή της αιτιολόγησης των αποφάσεων των δικαστηρίων, δ) η αρχή της απαγγελίας των αποφάσεων σε δηµόσια συνεδρίαση και ε) η αρχή της υποχρεωτικής δηµοσίευσης της γνώµης της µειοψηφίας. Στη συνέχεια, θα εξετάσουµε ειδικά την αρχή της δηµοσιότητας, που µας ενδιαφέρει άµεσα στο πλαίσιο της παρούσας προβληµατικής διότι εκτός από καθοριστική αρχή στο πεδίο απονοµής της δικαιοσύνης είναι ταυτόχρονα ένας από τους κυριότερους σκοπούς της λειτουργίας των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας. 8 Μαυριάς Κων. «Συνταγµατικό ίκαιο», εκδ. Αντ.Ν. Σάκκουλα 2002, σελ Μπέης Κ. «Η δικαστική ανεξαρτησία στην ελληνική έννοµη τάξη», τόµος µε τίτλο «Το ελληνικό έλειµµα κράτους δικαίου», σελ. 356, εποµ. 10 ηµητρόπουλος Ανδρέας, «Παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου», τόµος Β, Ι

13 13 3. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΝΙΚΑ Οι ρίζες της αρχής της δηµοσιότητας βρίσκονται στην εποχή του ιαφωτισµού. Μέχρι τότε η δράση του παλιού εξεταστή-δικαστή διακρινόταν για τη µυστικότητά της, που έπαιρνε τις ακόλουθες µορφές : εν πρώτοις, κανείς από το κοινό δεν λάµβανε γνώση της πορείας της δίκης και όσων διαδραµατιζόντουσαν σε αυτή µέχρι να εκδοθεί η απόφαση. Έπειτα, ούτε καν ο ίδιος ο κατηγορούµενος είχε σαφή επίγνωση των στοιχείων που υπήρχαν σε βάρος του, ώστε να µπορεί να διαµορφώσει κατάλληλα την υπεράσπισή του. Η µυστικότητα της διαδικασίας µε την παραπάνω διπλή έννοια κάλυπτε κάθε είδους καταχρήσεις και αυθαιρεσίες των δικαστών και των ισχυρών. Σε αυτή οφείλεται η γενική κατακραυγή που σηµειώθηκε κατά του εξεταστικού συστήµατος. Έτσι η δηµοσιότητα αποτέλεσε κύριο αίτηµα των µεταρρυθµιστικών κινήσεων του περασµένου αιώνα, που στρέφονταν κατά της µυστικής, απρόσωπης και ανεξέλεγκτης λειτουργίας των δικαστικών λειτουργών. Η δηµοσιότητα των συνεδριάσεων των δικαστηρίων είναι επίσης απόρροια της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας, σύµφωνα µε την οποία η κοινή γνώµη δικαιούται να ενηµερώνεται για όσα διαδραµατίζονται κατά τη διάρκεια της δίκης. Ώστε, κατ αυτόν τον τρόπο, να ελέγχεται η τήρηση του νόµου ως προς τις διαδικαστικές εγγυήσεις που τίθενται υπέρ των διαδίκων για τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης, ταυτόχρονα δε και η συµπεριφορά των δικαστικών λειτουργών έναντι των τελευταίων. Η πολιτική µάλιστα απήχηση του αιτήµατος υπήρξε τόσο έντονη και µακροπρόθεσµη, ώστε περιβλήθηκε και το κύρος συνταγµατικών κανόνων και διεθνών συµβάσεων.

14 α) ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΩΝ ΤΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ 14 Καταρχήν, η αρχή της δηµοσιότητας κατοχυρώνεται στο άρθρο 93 του Συντάγµατος. Η διάταξη αυτή αφορά στην οργάνωση και τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων της χώρας µας. Η παράγραφος 2 ορίζει ρητά ότι «οι συνεδριάσεις κάθε δικαστηρίου είναι δηµόσιες.». Σύµφωνα µε την τρίτη παράγραφο του εν λόγω άρθρου, σε δηµόσια συνεδρίαση απαγγέλλεται και κάθε απόφαση δικαστηρίου, η οποία πρέπει επιπλέον να είναι ειδικά και εµπεριστατωµένα αιτιολογηµένη. Μαζί µε την επιταγή για δηµοσιότητα των δικαστικών συνεδριάσεων ο συντακτικός νοµοθέτης θεσπίζει και τον περιορισµό της. Έτσι, αν το δικαστήριο κρίνει ότι η δηµοσιότητα πρόκειται να είναι επιβλαβής στα χρηστά ήθη ή ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι προστασίας της ιδιωτικής ή οικογενειακής ζωής των διαδίκων µπορεί µε απόφασή του να µην επιτρέψει την παρουσία κοινού στη δικαστηριακή αίθουσα. Κατά το άρθρο 6 της από 4 Νοεµβρίου 1950 διεθνούς Συµβάσεως της Ρώµης περί προασπίσεως των δικαιωµάτων και των θεµελιωδών ελευθεριών : «παν πρόσωπον έχει το δικαίωµα όπως η υπόθεσίς του δικασθή δικαίως, δηµοσία και εντός λογικής προθεσµίας υπό ανεξαρτήτου και αµερόληπτου δικαστηρίου, νοµίµως λειτουργούντος, το οποίον θα αποφασίση είτε επί των αµφισβητήσεων επίτων δικαιωµάτων και υποχρεώσεών του αστικής φύσεως, είτε επί του βασίµου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως». Ανάλογο και το άρθρο 10 της Οικουµενικής ιακηρύξεως των ικαιωµάτων του Ανθρώπου, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωµένων Εθνών στις 10 εκεµβρίου 1984 : «Everyone is entitled in full equality to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal, in the determination of his rights and obligations and of any criminal charge against him». Μέσα στο συνταγµατικό και διεθνές αυτό πλαίσιο πρέπει να ενταχθούν τα άρθρα του Κώδικα Πολιτικής ικονοµίας, οι αντίστοιχες διατάξεις του Κώδικα Ποινικής ικονοµίας, άρθρα , καθώς και αυτές άλλων δικονοµικών κωδίκων.

15 15 β) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Ας δούµε όµως µέσα από µία ιστορική αναδροµή την εξέλιξη της αρχής της δηµοσιότητας των συνεδριάσεων των δικαστηρίων µέσα στα Ελληνικά Συντάγµατα. 11 Ήδη τα επαναστατικά Συντάγµατα του Άστρους (1823) και της Τροιζήνος (1827) περιείχαν σχετική διάταξη, µάλιστα δε το δεύτερο, ως εξαίρεση του κανόνα, µόνο την αντίθεση της δηµοσιότητας προς τη σεµνότητα. Τις ρυθµίσεις αυτές παρέλαβαν έκτοτε όλα τα Συντάγµατα της χώρας, από τα οποία αυτά του 1844, του 1864, του 1911 και του 1952 αντικατέστησαν τον όρο σεµνότητα µε τους όρους χρηστά ήθη και πρόσθεσαν ως δεύτερο λόγο εξαίρεσης από την αρχή της δηµοσιότητας των συνεδριάσεων, την κοινή ευταξία. Το δηµοκρατικό Σύνταγµα του 1927 αντικατέστησε τους όρους κοινή ευταξία µε τους όρους δηµόσια τάξις, ενώ το Σύνταγµα του 1975 διατήρησε τα χρηστά ήθη ως πρώτο λόγο εξαίρεσης από την αρχή, υιοθέτησε δε, ως δεύτερο λόγο εξαίρεσης, την ύπαρξη ειδικών λόγων προς προστασία του ιδιωτικού ή οικογενειακού βίου των διαδίκων. Αξιοσηµείωτο είναι το ότι ο συντακτικός νοµοθέτης του 1975 θεωρεί πλέον ως λόγους εξαίρεσης από την αρχή της δηµοσιότητας ων συνεδριάσεων των δικαστηρίων όχι µόνο την προστασία αξιών που ανήκουν στην ολότητα (χρηστά ήθη) ή προάγουν την οργανωµένη κοινωνική συµβίωση (κοινή ευταξία, δηµόσια τάξη) αλλά, και προφανώς εκλαµβάνοντας ως µη επαρκώς σηµαντικό λόγο εξαιρέσεως τη διακινδύνευση της κοινής ευταξίας, αντικατέστησε, τον δεύτερο αυτό λόγο εξαίρεσης από την αρχή, µε την προστασία του ατοµικού δικαιώµατος, ιδιωτικού και οικογενειακού βίου των διαδίκων. 11 Μαυριάς Κων. «Συνταγµατικό ίκαιο», εκδ. Αντ.Ν. Σάκκουλα 2002, σελ. 684

16 4. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΟΡΟΥ «ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ» 16 Για να κατανοήσουµε πλήρως τη σηµασία αυτής της παρατήρησης ας δούµε ποια η σηµασία του όρου δηµοσιότητα. Ο όρος δηµοσιότητα της διαδικασίας στο δικαστήριο είναι δυνατό να ληφθεί υπό δύο έννοιες : αφενός δηλαδή ως «λ α ϊ κ ή δ η µ ο σ ι ό τ η τ α» και αφετέρου ως «δ η µ ο σ ι ό τ η τ α τ ω ν µ ε ρ ώ ν» ( «των διαδίκων»), ως δηµοσιότητα γ ι α τα «µέρη», προπαντός δε για τον κατηγορούµενο. Σύµφωνα µε την πρώτη έννοια, «δηµοσιότητα» σηµαίνει την παροχή της δυνατότητας σε κ ά θ ε π ο λ ί τ η να παρακολουθήσει από κοντά µε τις δικές του αισθήσεις την εξέλιξη της διαδικασίας. 12 «ηµοσιότητα των µερών» σηµαίνει ότι και όπου ακόµα δεν έχει καθιερωθεί η «λαϊκή δηµοσιότητα» µε την παραπάνω έννοια, παρέχεται εντούτοις η δυνατότητα τουλάχιστον στους διαδίκους και τους συνηγόρους τους, προπαντός στον κατηγορούµενο, να ενηµερωθούν πλήρως επί της πορείας της δίκης. Αυτό εκφράζεται µερικές φορές και µε τον όρο «φανερό» της διαδικασίας. Το ισχύον αστικό δικονοµικό δίκαιο ρυθµίζει τη δηµοσιότητα µε δύο βασικές διαστολές. ιακρίνει τη διαδικασία σε δύο κατηγορίες φάσεων και διακρίνει συγχρόνως τα δύο είδη δηµοσιότητας, για τα οποία έγινε λόγος. Οι φάσεις της διαδικασίας είναι από το ένα µέρος η προδικασία, η εκτός του ακροατηρίου διαδικασία και η διάσκεψη για την έκδοση της απόφασης, δηλαδή η αρχή και το τέλος της δίκης µαζί µε µερικές παρεµπίπτουσες διαδικαστικές πράξεις. Από το άλλο µέρος είναι οι συνεδριάσεις του δικαστηρίου που αποτελούν τον κορµό της δίκης, δηλαδή η κύρια διαδικασία. Στα άρθρα 110 παρ. 2, 113 και 114- που προαναφέρθηκανθεσπίζεται δηµοσιότητα έναντι των διαδίκων ανεξαίρετη στην κύρια διαδικασία, και στο άρθρο 112 η ίδια ρύθµιση για την προδικασία και την εκτός ου ακροατηρίου διαδικασία. Σε αυτές τις διαδικαστικές 12 Ανδρουλάκης Νικ.. «Θεµελιώδεις έννοιες της ποινικής δίκης» εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα 1994, σελ.130

17 17 φάσεις επιτρέπεται πάντοτε η προσέλευση των διαδίκων, των νοµίµων αντιπροσώπων τους (αν οι ίδιοι δεν έχουν ικανότητα δικαστικής συµπαράστασης) και των πληρεξουσίων τους, στις συνεδριάσεις µάλιστα και των τεχνικών τους συµβούλων. Από το άλλο µέρος απόλυτα µυστική είναι η διάσκεψη για την έκδοση της απόφασης : εκτός των δικαστών που θα εκδώσουν την απόφαση µόνο του γραµµατέα η παρουσία επιτρέπεται, σύµφωνα µε το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 113 Κ.Πολ... Απέµεινε λοιπόν να εξετάσουµε αν και κατά πόσο ρυθµίζεται η δηµοσιότητα έναντι του κοινού για τις αστικής φύσεως υποθέσεις. Εδώ συγκεντρώνεται και το κύριο ενδιαφέρον του νοµοθέτη που αποκλείει τη δηµοσιότητα στην προδικασία, στην εκτός του ακροατηρίου διαδικασία και βέβαια και στη διάσκεψη. Από την άλλη πλευρά, επιβάλλεται ανεξαίρετα στη δηµοσίευση της απόφασης. Το πιο σηµαντικό είναι ότι επιτρέπεται κατά τις συνεδριάσεις των δικαστηρίων αλλά µε περιορισµούς και εξαιρέσεις. Έτσι θεσπίζεται, σε συνέχεια συνταγµατικής και δικονοµικής παραδόσεως, ως κανόνας η ελεύθερη προσέλευση του κοινού, δηλαδή οποιουδήποτε ενδιαφερόµενου πολίτη, σε όλες τις συνεδριάσεις όλων των πολιτικών δικαστηρίων. Οι περιορισµοί του δικαιώµατος αυτού επιβάλλονται από τις συνθήκες του χώρου και από την ανάγκη τάξεως και ευπρέπειας της συνεδριάσεως. 13 Μπορούν να απαγγελθούν σε κάθε συγκεκριµένη περίπτωση κατά την κρίση του διευθύνοντος τη διαδικασία. Το άρθρο 113 παρ. 2 αναφέρει συγκεκριµένα ότι αποκλείονται όσοι ξεπερνούν τον αριθµό που ανταποκρίνεται στη χωρητικότητα της αίθουσας και µπορούν να αποκλεισθούν οι ανήλικοι, οι οπλοφορούντες και οι εµφανιζόµενοι µε ανάρµοστο τρόπο στους οποίους φυσικά συµπεριλαµβάνονται και οι θορυβούντες. Οι περιορισµοί αυτοί δεν αντίκεινται στο άρθρο 93 του Συντάγµατος, διότι δεν αποκλείουν τη δηµοσιότητα, που προστατεύεται συνταγµατικά καθεαυτή, αλλά την παρουσία ορισµένων κατηγοριών προσώπων µε ταυτόχρονη διατήρηση των θυρών του δικαστηρίου ανοιχτών. Αντίθετα, στις περιπτώσεις του άρθρου 114 µπορεί να αποκλεισθεί η δηµοσιότητα είτε της δίκης ολόκληρης είτε ορισµένων 13 Κεραµέας Κ. «Αστικό δικονοµικό δίκαιο», Γενικό µέρος, εκδ. Σακκουλα, Αθήνα Θεσσαλονίκη, σελ. 177, 178

18 18 τµηµάτων της έναντι του κοινού γενικά. Σύµφωνα µε τη διάταξη : «Αν η διεξαγωγή της συζήτησης θα µπορούσε να είναι επιβλαβής για τα χρηστά ήθη ή τη δηµόσια τάξη, το δικαστήριο µπορεί να διατάξει και αυτεπαγγέλτως τη διεξαγωγή ολόκληρης της συζήτησης ή ενός µέρους της κεκλεισµένων των θυρών». Κίνδυνος για τα χρηστά ήθη θα µπορούσε να προκύψει λόγου χάρη σε γαµικές διαφορές, σε διαφορές αναφερόµενες στις σχέσεις γονέων και τέκνων, γενικά σε δίκες των οποίων το πραγµατικό υλικό συνοδεύεται από συνθήκες ηθικά επίµεµπτες και σκανδαλώδεις. Κίνδυνος για τη δηµόσια τάξη ενδεχοµένως θα προέκυπτε και σε εµπράγµατες διαφορές µεταξύ κατοίκων γειτονικών χωριών. Το είδος και η φύση αυτών των διαφορών δεν δίνει αρχικά την εντύπωση ότι θα µπορούσε να δικαιολογήσει αποκλεισµό της δηµοσιότητας της διαδικασίας ενώπιον του ακροατηρίου. Προκύπτει όµως σαφώς από την ειδική και συγκεκριµένη ρύθµιση του Κώδικα Πολιτικής ικονοµίας. Το Σύνταγµα, όπως είδαµε πιο πάνω, ρυθµίζει το ζήτηµα ευρύτερα, αυστηρότερα και δεν περιλαµβάνει την προστασία της δηµόσιας τάξης ως λόγο αποκλεισµού της δηµοσιότητας. Εποµένως η ρήτρα του άρθρου 114 θα µπορούσε να θεωρηθεί αντισυνταγµατική. Ο νοµοθέτης του αστικού δικονοµικού δικαίου δεν εµφανίζεται καθόλου επιπόλαιος αλλά πολύ προσεκτικός: επιβάλλει µια ολόκληρη σειρά εγγυήσεων στις περιπτώσεις που η συζήτηση µπορεί να διεξαχθεί «κεκλεισµένων των θυρών». υστυχώς όµως, στις αίθουσες των πολιτικών δικαστηρίων, κατά κανόνα, παρευρίσκονται µόνο οι διάδικοι εκπροσωπούµενοι µάλιστα και αυτοί συνήθως από τους δικηγόρους τους. Η αστική δίκη, σε αντίθεση µε την ποινική, επειδή στρέφεται γύρω από ιδιωτικά δικαιώµατα των µερών, σπάνια διεγείρει γενικότερο ενδιαφέρον. Έτσι, η πρακτική σηµασία του θεσµού της δηµοσιότητας στην πολιτική δίκη είναι δυσανάλογα µικρότερη. Για το λόγο αυτό είναι και το ενδιαφέρον των µέσων µαζικής ενηµέρωσης για τις αστικές διαφορές αρκετά µικρό. Παρατηρείται βέβαια η τάση να ασχολούνται κάποιοι δηµοσιογράφοι σε ορισµένες εκποµπές µε ζητήµατα αστικής φύσης όταν οι εµπλεκόµενοι ή κάποιος από αυτούς είναι δηµόσιο πρόσωπο. Σε πολύ λίγες περιπτώσεις πολιτικών δικών στην Ελλάδα ανέκυψε το ζήτηµα της τηλεοπτικής κάλυψης της δίκης.

19 19 Η επέκταση της µελέτης αυτής στη σχέση της αρχής της δηµοσιότητας και της ποινικής δικαιοσύνης είναι επιβεβληµένη για τους εξής λόγους : πρώτον γιατί το αντικείµενο της ποινικής δίκης δηµιουργεί ιδιαίτερα προβλήµατα στα υποκείµενά της, οι ποινές που επαπειλούνται είναι βαρύτερες, και δηµιουργούνται µέγιστοι κίνδυνοι καθώς τα έννοµα αγαθά που διακυβεύονται είναι υψίστης σηµασίας. εύτερον γιατί οι ποινικές δίκες παρουσιάζουν µεγαλύτερο ενδιαφέρον τόσο για το κοινό όσο και για τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης και η δηµοσιότητα ενδέχεται να αποβεί περισσότερο επιζήµια παρά ωφέλιµη για τη διαδικασία και τους συµµετέχοντες σε αυτή. Πολύ σηµαντικό λόγο συνιστά και το γεγονός ότι η ποινική δίκη είναι το πεδίο στο οποίο κρίνεται η αποτελεσµατικότητα της προστασίας σειράς ολόκληρης θεµελιωδών δικαιωµάτων που κατοχυρώνονται από το Σύνταγµα και από διεθνείς συµβάσεις µε αυξηµένη τυπική ισχύ. Γι αυτό το ποινικό δικονοµικό δίκαιο χαρακτηρίζεται κάποτε εύλογα ως «εφαρµοσµένο συνταγµατικό δίκαιο». Ο αντίκτυπος των κοινωνικών µεταβολών, ανωµαλιών και αναταράξεων γίνεται περισσότερο από οπουδήποτε αλλού αισθητός εδώ: στην περιοχή της ποινικής δίκης και της παθολογίας της. «Λαϊκή δηµοσιότητα» στο στάδιο της ποινικής προδικασίας είναι ανέφικτη από την ίδια τη φύση του πράγµατος. Οι επιµέρους ανακριτικές πράξεις : συλλήψεις, έρευνες, εξετάσεις κ.λπ ούτε είναι πάντοτε πρακτικά δυνατό να γίνονται δηµόσια, αλλά ούτε και πρέπει να γίνονται. Η αναγκαία για τη διαλεύκανση των εγκληµάτων µυστικότητα συνιστά ακριβώς έναν από τους λόγους, οι οποίοι επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ενός ξεχωριστού προδικαστικού σταδίου. Εξάλλου ο έλεγχος της δηµοσιότητας µπορεί να παραλειφθεί χωρίς κίνδυνο στο µέτρο που, εφόσον ισχύει η αρχή της αµεσότητας, τα στοιχεία που προκύπτουν κατά την προδικασία δεν επιτρέπεται να χρησιµοποιηθούν για την τελική κρίση. Κατά λογική αναγκαιότητα επικρατεί ακόµη και σήµερα η ας µας επιτραπεί ο όρος- «λαϊκή µυστικότητα» κατά την ανάκριση. 14 Η µυστικότητα αυτή ενδείκνυται και για έναν ακόµη σπουδαίο λόγο. Η «λαϊκή δηµοσιότητα» κατά την ανάκριση θα συνεπαγόταν µία άσκοπη και εποµένως απαράδεκτη ηθική µείωση και για εκείνον ακόµη τον κατηγορούµενο, κατά του οποίου η υφιστάµενη κατηγορία αποδείχθηκε τόσο ισχνή ώστε να 14 Ανδρουλάκης Νικ.. «Θεµελιώδεις έννοιες της ποινικής δίκης» εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα 1994, σελ. 133

20 20 καταρρεύσει από την προδικασία ακόµη (απαλλαγή µε βούλευµα) και να αποκλεισθεί η παραποµπή του στο ακροατήριο. Από την άλλη πλευρά, ανυποχώρητα αναγκαία είναι η «λαϊκή δηµοσιότητα» στην κύρια διαδικασία, και µάλιστα κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο του ποινικού δικαστηρίου. Με αυτή και µε τον λαϊκό έλεγχο των τεκταινόµενων, τον οποίο αυτή (τουλάχιστον δυνητικά) εξασφαλίζει, αφενός µεν εµπεδώνεται το συναίσθηµα ευθύνης και η αµεροληψία των δικαστικών προσώπων, αφετέρου δε αυξάνεται η εµπιστοσύνη των κοινωνών, στο ότι ούτε οι ατοµικές ελευθερίες έχουν εγκατασταθεί στο έλεος των εκάστοτε κρατούντων ούτε η τιµώρηση των εγκληµάτων είναι έκθετη στην κάθε είδους εύνοια και συναλλαγή. Το Αληθές και το ίκαιο συνδέονται άρρηκτα µε το άπλετο φως της δηµοσιότητας. Το δεύτερο τµήµα του Κώδικα Ποινικής ικονοµίας αναφέρεται στην κύρια διαδικασία και το πρώτο κεφάλαιο αυτού απαριθµεί τις θεµελιώδεις αρχές που τη διέπουν. Πρώτη από όλες σαν κορυφαία του «χορού» - ορίζεται η αρχή της δηµοσιότητας. Το κείµενο του νόµου, η διάταξη 329 αναφέρει χαρακτηριστικά : «η συζήτηση στο ακροατήριο, καθώς και η απαγγελία της απόφασης, γίνονται δηµόσια σε όλα τα ποινικά δικαστήρια και επιτρέπεται στον καθένα να παρακολουθεί ανεµπόδιστα τις συνεδριάσεις. Απαγορεύεται όµως η παρουσία στο ακροατήριο προσώπων που κατά την ελεύθερη κρίση εκείνου που διευθύνει τη συζήτηση δεν συµπλήρωσαν το 17 ο έτος της ηλικίας τους». Η «λαϊκή δηµοσιότητα», εποµένως, δεν συνδέεται µε την παρουσία ( ή τη δυνατότητα παρουσίας ) ολόκληρου του λαού, πράγµα άλλωστε αδιανόητο ιδιαίτερα ενόψει των σηµερινών συνθηκών, και µεγεθών. 15 Αλλά µε την παρουσία απλώς «λαού» δηλαδή «κοινού» αορίστως, που µπαίνει στο χώρο της εκδίκασης αδιακρίτως και ακωλύτως. Πάντως η παρουσία ενός τµήµατος λαού, πέρα από τους παράγοντες της δίκης, δεν εξασφαλίζει δίχως άλλο τη λαϊκή δηµοσιότητα. εν επαρκεί µόνη η παρουσία ενός συνόλου από εγκάθετους ή αλλιώς ad hoc επιλεγµένα πρόσωπα, δηλαδή ενός κατ ευφηµισµό κοινού, το οποίο θα εµφανίζεται ως ένα προσωπικό µηδέν, χωρίς οποιοδήποτε δικαίωµα, οποιαδήποτε αξίωση. Μία µάζα που απλώς θα παρατηρεί απλώς και θα συµµετέχει απαθώς. Όταν όµως ο αριθµός εκείνων που προσέρχονται για να παραστούν στη 15 Κρουσταλάκης Ε. «Η κάλυψη από τα ΜΜΕ της προδικασίας στην ποινική δίκη», Υπεράσπιση, 1993

21 21 δίκη είναι µεγαλύτερος από τη χωρητικότητα της σχετικής αίθουσας, τότε η κατ ανάγκη απαγόρευση της εισόδου σε κάποια άτοµα δεν συνιστά προσβολή της δηµοσιότητάς. Όπως επίσης, δεν ενέχουν προσβολή της : α) Ο εκ των προτέρων καθορισµός του αριθµού των εισακτέων προσώπων σε συσχετισµό µε τη δεδοµένη χωρητικότητα της αίθουσας πέρα του οποίου κανείς δεν γίνεται πια δεκτός. β) Ο έλεγχος των εισερχοµένων από τους αστυνοµικούς υπαλλήλους που έχουν εντολή να τηρούν την τάξη, υπό τον όρο ότι ο έλεγχος αυτός δεν αποτελεί πρόσχηµα επιλογής των αρεστών µόνο ατόµων. Ο περιορισµός της αρχής της δηµοσιότητας δε σταµατά για τον ποινικό νοµοθέτη στο τελευταίο εδάφιο της πρώτης παραγράφου του 329 Κ.Π... Συνεχίζεται και στο αµέσως επόµενο άρθρο που φέρει το χαρακτηριστικό τίτλο «Συζήτηση κεκλεισµένων των θυρών». Ο συντάκτης του ποινικού δικονοµικού κώδικα -βρισκόµενος έτσι σε πλήρη συµφωνία µε το κείµενο του Συντάγµατος- θέτει όρια στη δηµοσιότητα στις περιπτώσεις που συντρέχει ανάγκη διασφάλισης των χρηστών ηθών, ή ειδικοί λόγοι προστασίας του ιδιωτικού ή οικογενειακού βίου των διαδίκων. Η εν συνεχεία ενδεικτική απαρίθµηση αναφέρεται σε δίκες εγκληµάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας και οικονοµικής εκµετάλλευσης της γενετήσιας ζωής που ενδέχεται να έχουν ως συνέπεια την ιδιαίτερη ψυχική ταλαιπωρία ή το διασυρµό του θύµατος και µάλιστα ενός ανηλίκου. Η λεπτοµερέστατη πρόβλεψη των περιπτώσεων που δικαιολογείται- επιβάλλεται η απαγόρευση της δηµοσιότητας οφείλεται κατά µεγάλο µέρος στην αντικατάσταση του παλιού άρθρου µε το νόµο 3090/2002, άρθρο 7 παρ.3. Όταν η παρακολούθηση των όσων εκτυλίσσονται στο δικαστήριο αδιάκριτα από τον οποιονδήποτε τρίτο θα µπορούσε να απειλήσει σοβαρά τη δηµόσια τάξη ή την ασφάλεια της υπόστασης της πολιτείας κρίνεται ότι η παρουσία του κοινού στο ακροατήριο µπορεί κατ εξαίρεση να αποκλεισθεί. Το ίδιο θα συµβεί και στην περίπτωση που κάποιο κρατικό ή ιδιωτικό απόρρητο είναι τόσο σηµαντικό ώστε η προστασία του να υπερέχει σε σχέση µε τις αξίες που κατοχυρώνονται µε τη δηµοσιότητα ή τέλος υπάρχει κίνδυνος να επέλθει βαρύ ψυχικό ή ψυχολογικό τραύµα στον κατηγορούµενο ή το θύµα. Η έννοµη τάξη θέτει τη δικαστική δηµοσιότητα σε υψηλό αξιολογικό βάθρο. Αυτό φαίνεται όχι τόσο από τη συνταγµατική της κατοχύρωση και την πρόβλεψή της στην αστική δίκη όσο από την αναγόρευσή των παραβιάσεων της σε αυτοτελή λόγο αναίρεσης.

22 5. ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 22 Είδαµε πιο πάνω ότι η συνταγµατικής επιταγής της δηµοσιότητας των συνεδριάσεων στα δικαστήρια παίρνει την έννοια της «λαϊκής δηµοσιότητας». Ότι έχει ειπωθεί ανωτέρω αναφερόταν στην άµεση «λαϊκή δηµοσιότητα». Εξαιρετικά σηµαντική όµως φαίνεται να είναι και η λεγόµενη «έµµεση λαϊκή δηµοσιότητα». 16 Αυτή επιτυγχάνεται µε την παρουσία και λειτουργία στην αίθουσα του ποινικού δικαστηρίου των αντιπροσώπων του τύπου και των µέσων µαζικής ενηµέρωσης. Με αυτούς µπορεί να εξασφαλιστεί ο ευρύτερος και περισσότερο αποδοτικός έλεγχος από την «κοινή γνώµη». Γεννάται συνεπώς το ερώτηµα εάν η δηµοσιογραφική κάλυψη των ποινικών δικών, δηλαδή το δικαστικό ρεπορτάζ και οι διάφορες µεταδόσεις, προστατεύονται νόµιµα και στην ίδια έκταση µε την άµεση δηµοσιότητα µέσω των αντιπροσώπων που αυτοπρόσωπα παρίστανται στην αίθουσα του δικαστηρίου. Η λαϊκή δηµοσιότητα µε την οποία ασχοληθήκαµε µέχρι τώρα, έχει κατά βάση χαρακτήρα αρνητικό. Αυτό δηλαδή που προέχει δεν είναι η λεπτοµερής ενηµέρωση για πρόσωπα και πράγµατα που ενδεχοµένως δεν έχουν καθεαυτά ιδιαίτερο και γενικής φύσεως ενδιαφέρον, αλλά η αποφυγή της µυστικότητας µε τη δυνατότητα ελέγχου όσων λαµβάνουν χώρα στο ακροατήριο από τον καθένα. Έχει εποµένως η λαϊκή δηµοσιότητα και έναν δικανικό ή ακριβέστερα δικαστηριακό χαρακτήρα. Αυτό που επιβάλλεται εδώ, αυτό που είναι υποχρεωµένος να ανεχθεί ο εξαιτίας της δηµοσιότητας δοκιµαζόµενος κατηγορούµενος, είναι αποκλειστικά και µόνο η δηµοσιότητα µέσα στο δικαστήριο για ότι συµβαίνει σ αυτό, πράγµα που εξασφαλίζεται µε την παρουσία ακροατών στον προορισµένο γι αυτούς χώρο. Αρχίζοντας από το δικαστικό ρεπορτάζ, ακόµη και αυτό, διασπά τις αίθουσες του δικαστηρίου. Μάλιστα, καθώς απευθύνεται στο ευρύ κοινό, επεκτείνεται θετικά πια σε λεπτοµερειακές περιγραφές, διεισδύοντας ακόµα και σε απόκρυφες πτυχές της 16 Ανδρουλάκης Νικ.. «Θεµελιώδεις έννοιες της ποινικής δίκης» εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα 1994, σελ. 136

23 23 προσωπικής ζωής των πρωταγωνιστών του δικανικού δράµατος. Οι περιγραφές συνοδεύονται συνήθως από ευµεγέθεις φωτογραφίες, κοντινά πλάνα, ενώ οι εντυπωσιακές λεζάντες και οι ακόµα εντυπωσιακότεροι τίτλοι, καθώς και αµφίβολης βασιµότητας κρίσεις, που προδικάζουν το αποτέλεσµα της δίκης, ολοκληρώνουν τα σχετικά δηµοσιεύµατα. Το γεγονός ότι κατά κύριο λόγο οι κρίσεις είναι δυσµενείς για τον κατηγορούµενο εντείνει ακόµη περισσότερο τις πιθανότητες και τον κίνδυνο πρόκλησης βλάβης- οποιαδήποτε µορφής- σε αυτόν που µετατρέπεται έτσι σε θύµα. Το ενδιαφέρον των µέσων µαζικής ενηµέρωσης για τις εντυπωσιακές δίκες δεν περιορίζεται στην επ ακροατηρίω διαδικασία, αλλά κεντρίζεται ήδη από την αποκάλυψη του εγκλήµατος και παρακολουθεί κατά πόδας όλη τη διαδικασία της προανάκρισης και της ανάκρισης. Οι δικαστικοί ρεπόρτερς διεξάγουν τη δική τους ιδιωτική ανάκριση σε πείσµα και σε βάρος της µυστικότητας. Αυτού του είδους η ειδησεογραφία µόνο ως εκδήλωση της «πολιτικής δηµοσιότητας» θα µπορούσε να δικαιωθεί και να νοµιµοποιηθεί. Το είδος αυτό της δηµοσιότητας χαρακτηρίζεται ως το ζωτικό στοιχείο του πολιτικού βίου στη δηµοκρατική κοινωνία. Έγκειται στο δικαίωµα που έχει ο κάθε πολίτης να τηρείται ενήµερος ως προς τα βασικά τουλάχιστον δεδοµένα που αφορούν στον τρόπο και τις συνθήκες διαχείρισης και εξέλιξης των κοινών, έτσι ώστε να συµµετέχει µε λόγο και µε γνώση στα τελευταία. Και αν ακόµη, ωστόσο, κάποια ποινική υπόθεση εµπίπτει κατά το περιεχόµενό της πραγµατικά στο χώρο της πολιτικής δηµοσιότητας µε την παραπάνω έννοια, καθόλου δεν επιτρέπεται για χάρη της η βάναυση προσβολή των δικαιωµάτων και της προσωπικότητας του κατηγορουµένου µε την παραγνώριση του τεκµηρίου της αθωότητας του και τη ρίψη των µύχιων της ιδιωτικής του ζωής εν είδει βοράς στην περιέργεια του αδηφάγου κοινού. Στο οικείο κεφάλαιο για το σκοπό της δηµοσιότητας των συνεδριάσεων αναφέραµε ότι το αίτηµα για δηµοσιότητα ικανοποιείται όταν στο χώρο που διεξάγεται η δίκη επιτρέπεται ελευθέρως και αδιακρίτως η είσοδος του κοινού, όταν οι πόρτες της αίθουσας είναι ανοιχτές για όσους θέλουν να µπουν µέσα και να παρακολουθήσουν τη δίκη. Εποµένως αν εµποδιστεί η είσοδος του κοινού δεν προσβάλλεται κάποιο ατοµικό δικαίωµα των πολιτών που εµποδίστηκαν. Προσβάλλεται µόνο το δικαίωµα του διαδίκου για δίκαιη δίκη (fair trial) και η δηµοσιότητα, δηλαδή µια συνταγµατικά

24 24 καθιερωµένη αρχή, η παραβίαση της οποίας έχει τις συνέπειες που προβλέπει ο νόµος. Η αρχή όµως αυτή δεν παραβιάζεται αν η αίθουσα του δικαστηρίου είναι πλήρης. Γιατί έχει ήδη ικανοποιηθεί. 17 Συνεπώς είναι συνταγµατικά αδιάφορο,εάν υπάρχει κι άλλος κόσµος, που θέλει να παρακολουθήσει τη δίκη και δεν µπορεί. εν υπάρχει ατοµικό δικαίωµα του κάθε πολίτη να παρακολουθήσει τη δίκη. Αυτά βέβαια δεν νοµιµοποιούν την πολιτεία να διεξάγει δίκες σε τόσο µικρές αίθουσες, ώστε ουσιαστικώς να µην υπάρχει δυνατότητα παρουσίας κοινού. Γιατί στην περίπτωση αυτή υπάρχει παραβίαση της δηµοσιότητας µε όλες τις νοµικές συνέπειες. Από την άλλη όµως µεριά, οσονδήποτε ενδιαφέρουσα κι αν είναι µια δίκη για το κοινό, κι οσονδήποτε µεγάλη η προβλεπόµενη προσέλευση ακροατών, η πολιτεία δεν είναι υποχρεωµένη ούτε τη µεγαλύτερη από τις υπάρχουσες αίθουσες να διαθέσει (αυτό είναι µεν σκόπιµο, όχι όµως συνταγµατικά επιβεβληµένο),ούτε µεγάφωνα ή οθόνες τηλεοράσεως να εγκαταστήσει στον περίβολο του δικαστηρίου. Η συνταγµατική εγγύηση της δηµόσιας διεξαγωγής της δίκης στηρίζεται στην ορθή παρατήρηση, ότι κατά κανόνα οι παράγοντες της δίκης (δικαστές,δικηγόροι, µάρτυρες) συµπεριφέρονται πιο υπεύθυνα και συνεπώς επιτελούν ορθότερα το έργο τους, όταν ενεργούν παρουσία ακροατηρίου παρά όταν η διαδικασία είναι µυστική. Έτσι η δηµοσιότητα συµβάλλει στην καλύτερη διεξαγωγή της δίκης και αυξάνει τις πιθανότητες να εκδοθεί ορθή δικαστική απόφαση, που αποτελεί ύψιστη πολιτειακή επιδίωξη. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο δικαστής Harlam στην απόφαση του Ανωτάτου ικαστηρίου των ΗΠΑ της η ορθή δίκη είναι αντικειµενικός σκοπός και η δηµόσια διεξαγωγή της το συνταγµατικό εχέγγυο επίτευξης του σκοπού αυτού. Η παρακολούθηση των συνεδριάσεων των δικαστηρίων δεν αποτελεί, όπως αναφέραµε πιο πάνω, δηµόσιο, ατοµικό, συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα του πολίτη. Ο πολίτης που για έλλειψη χώρου δεν µπορεί να εισέλθει στην αίθουσα του δικαστηρίου δεν θίγεται στα ατοµικά του δικαιώµατα. εν µπορεί εποµένως να αξιώσει την ενηµέρωσή του για τα συµβαίνοντα στην αίθουσα του 17 Εταιρία Νοµικών Βορίου Ελλάδος, «Η δηµοσιότητα των συνεδριάσεων των δικαστηρίων και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης», εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη 1993,εισήγηση Κονδύλη. σελ. 15

25 δικαστηρίου µε άλλο τρόπο. Αλλά και όσοι βρίσκονται εκεί έχουν δικαίωµα απλά να παρακολουθούν την εξέλιξη της δίκης και όχι να συµµετέχουν σε αυτή. Ούτε η δηµοσιότητα, ούτε καµία άλλη διάταξη του Συντάγµατος νοµιµοποιεί τους πολίτες να έχουν πρόσβαση στα έγγραφα, που διαβάζει το δικαστήριο, ή να παίρνουν φωτογραφίες ή να µαγνητοφωνούν τις καταθέσεις των µαρτύρων ή να φωτογραφίζουν το δικαστήριο και τους λοιπούς παράγοντες της δίκης. Η οπτικοακουστική αποτύπωση της δίκης δεν περιλαµβάνεται στην έννοια της δηµοσιότητας και δεν κατοχυρώνεται συνταγµατικά. ικαιούνται βέβαια οι ακροατές των συνεδριάσεων να εξιστορούν ή να µεταφέρουν αυτολεξεί σε τρίτους όσα διαµείφθηκαν στην αίθουσα του δικαστηρίου και να αναπτύσσουν σχετικώς τις απόψεις και τις παρατηρήσεις τους. Είναι η λεγόµενη «έµµεση δηµοσιότητα», που ισχύει το ίδιο για τον απλό πολίτη και για τους εργαζόµενους στα µέσα µαζικής ενηµέρωσης. Η διαχωριστική γραµµή για την ελευθερία της πληροφόρησης βρίσκεται κατά µήκος της πόρτας της αίθουσας του δικαστηρίου, τονίζει χαρακτηριστικά µία απόφαση αµερικανικού ανωτάτου δικαστηρίου. Μέσα από την πόρτα οι δηµοσιογράφοι που παρακολουθούν τη δίκη υπάγονται στην έννοια του κοινού, έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις και δικαιώµατα µε κάποια βέβαια ειδική µεταχείριση που θα τους επιτρέψει να ασκήσουν το συνταγµατικά επίσης κατοχυρωµένο λειτούργηµά τους. Ούτε όµως οι δηµοσιογράφοι έχουν συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα για µηχανική αποτύπωση και µετάδοση στο κοινό της δίκης. Στην έννοια της δηµοσιότητας της δίκης δεν περιλαµβάνεται η ζωντανή παρουσίαση έξω από το δικαστήριο, όσων γίνονται µέσα στην αίθουσα αυτή. Το Σύνταγµα κατοχυρώνει την ελευθερία εισόδου στις αίθουσες των δικαστηρίων, δεν κατοχυρώνει όµως δικαίωµα οπτικής ή ηχητικής αποτύπωσης ή οπτικοακουστικής µετάδοσης της δίκης. Από την άλλη, δεν απαγορεύει κάτι τέτοιο. Ούτε η διάταξη περί δηµοσιότητας, ούτε καµία άλλη διάταξη του συντάγµατος απαγορεύει τη µαγνητοφώνηση της δίκης ή τη µετάδοσή της από το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση. 25

26 6. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ανά τον κόσµο ένα υπερβολικά µεγάλο ενδιαφέρον του τηλεοπτικού κοινού για όσα συµβαίνουν στο χώρο της δικαιοσύνης. Στην Ελλάδα, η προσοχή του κοινού στρέφεται στην παρακολούθηση της εξελίξεως υποθέσεων που παίρνουν δηµοσιότητα ευρύτερη απ ότι συνήθως, είτε διότι πρόκειται για ιδιαιτέρως επαχθή, τροµερά, φρικιαστικά εγκλήµατα, είτε γιατί οι εµπλεκόµενοι τυγχάνει να είναι πρόσωπα γνωστά στην ελληνική κοινωνία. Εξάλλου και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης κινούνται προς την κατεύθυνση αυτή, αφού χαράσσουν πλέον την πορεία και τους στόχους τους µε κριτήρια την τηλεθέαση και την εµπορικότητα. Μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι οµάδες των δηµοσιογράφων που ασχολούνται µε το δικαστικό ρεπορτάζ δε διαθέτουν δυστυχώς τις απαραίτητες γνώσεις, ούτε την εµπειρία για να διατυπώσουν όπως θα έπρεπε τις πληροφορίες που αναµεταδίδουν. Συνεπεία αυτού, η απόδοση των γεγονότων γίνεται χωρίς κρίση µε τρόπο ακατάλληλο και εσφαλµένο. Τα φαινόµενα αυτά προκαλούν δικαιολογηµένα την αντίδραση του νοµικού κόσµου. Ο κίνδυνος της παραπληροφόρησης και της κακόπιστης ενηµέρωσης είναι κάτι περισσότερο από δεδοµένος. Επιπρόσθετα προβλήµατα δηµιουργεί η τάση των διαφόρων µέσων µαζικής επικοινωνίας να παρουσιάζουν τα ζητήµατα που αφορούν µία δικαστική υπόθεση, όσο πιο έντονα χρωµατισµένα γίνεται, λόγω φυσικά του µεγάλου ανταγωνισµού. Συνέπεια αυτής της πρακτικής είναι η τεράστια παραπλάνηση του τηλεοπτικού κοινού και η πρόκληση ηθικής βλάβης στα πρόσωπα που σχετίζονται µε την υπόθεση, αφού θίγεται ανεπανόρθωτα η υπόληψή τους. 18 Για όλους αυτούς τους λόγους, υπήρχε πάντοτε το αίτηµα του νοµικού κόσµου να τεθεί ένας φραγµός στην αυθαίρετη και επικίνδυνη ανάµειξη των ραδιοτηλεοπτικών µέσων στον ευαίσθητο χώρο απονοµής της δικαιοσύνης Χαραλαµπάκης Αρ. «Η νέα ρύθµιση για την παρουσία των ΜΜΕ στο δικαστήριο» Ποινικός Λόγος, τευχ

27 27 Η πρώτη νοµοθετική προσέγγιση του ζητήµατος γίνεται µε το νόµο 2145/1993. Στο άρθρο 28 παρ.1 του εν λόγω νόµου ορίζεται ότι : «Απαγορεύεται η ολική ή µερική µετάδοση από την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο καθώς και η κινηµατογράφηση και βιντεοσκόπηση δίκης ενώπιον ποινικού, πολιτικού, διοικητικού ή ειδικού δικαστηρίου, εκτός αν επιτραπεί µε απόφαση του δικαστηρίου και εφόσον συµφωνούν ο εισαγγελέας και οι διάδικοι.». Μετά από παρέλευση λίγων µηνών ακολούθησε ο νόµος 2172/1993, ο οποίος µε τη διάταξη 35 κατάργησε την προηγούµενη ρύθµιση και αντέστρεψε τον απαγορευτικό κανόνα. 19 Θέσπισε το επιτρεπτό της ραδιοτηλεοπτικής µετάδοσης της δίκης και προέβλεψε µόνο κατ εξαίρεση τη απαγόρευσή της. Όρισε ότι : «Το δικαστήριο ειδικά, µε αιτιολογηµένη απόφαση, µπορεί να απαγορεύει τη µαγνητοφώνηση ή βιντεοσκόπηση της δίκης και την τηλεοπτική της µετάδοση, µόνο αν υποβληθεί σχετικό αίτηµα από τον κατηγορούµενο ή τον παθόντα και η δίκη δεν συνδέεται µε τη δηµόσια ζωή.» Οι ρυθµίσεις του νόµου αυτού αποτέλεσαν παγκόσµια πρωτοτυπία. Είναι επίσης αξιοσηµείωτο το γεγονός ότι δεν υπήρχε πρόβλεψη κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης της απαγορευτικής διάταξης από κάποιο δικαστήριο. Ενώ λοιπόν η αρχική ρύθµιση του ζητήµατος περιόριζε σηµαντικά τη δυνατότητα τηλεοπτικής αναµετάδοσης των συνεδριάσεων των δικαστηρίων, ο ν. 2172/1993 εισήγαγε ένα ελαστικότερο καθεστώς, υπό την έννοια ότι η απαγόρευση µαγνητοφώνησης και µαγνητοσκόπησης µπορεί να λάβει χώρα µετά από αίτηµα των διαδίκων, κατόπιν αιτιολογηµένης απόφασης του δικαστηρίου και εφόσον η δίκη δεν συνδέεται µε τη δηµόσια ζωή. 20 Το πρόβληµα όµως όχι µόνο δεν αντιµετωπίστηκε αλλά, αντίθετα, οξύνθηκε πάρα πολύ. Εξακολουθούσε να είναι το επίκεντρο συζητήσεων και σφοδρών αντιπαραθέσεων. Ήταν εποµένως αναµενόµενη η πρόσφατη και τελευταία πρωτοβουλία για δηµιουργία νέου νοµοθετήµατος. 19 Βουρλιώτης Χαραλ. «ηµοσιότητα της δίκης και ραδιοτηλεοπτική µετάδοση», Ποιν. Χρ., τόµος Ν Κωνσταντινίδης Α. «Ποινική δίκη και ΜΜΕ» ίκη, 1997 Λίβος Ν. «ικαιοσύνη και ΜΜΕ» 1994

28 28 Πρόκειται για το νόµο 3090/2002, του οποίου η διάταξη 8 αρ.1 έχει ως εξής : «Η ολική ή µερική µετάδοση από την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο καθώς και η κινηµατογράφηση και βιντεοσκόπηση δίκης ενώπιον ποινικού, πολιτικού, διοικητικού δικαστηρίου απαγορεύεται. Κατ εξαίρεση το δικαστήριο µπορεί να επιτρέψει τις ενέργειες αυτές εφόσον συναινούν ο εισαγγελέας και οι διάδικοι και συντρέχει ουσιώδες δηµόσιο συµφέρον. Η εισηγητική έκθεση του εν λόγω νόµου τονίζει ότι ο σεβασµός και η προστασία της προσωπικότητας του κατηγορουµένου, η κατοχύρωση του κύρος της δικαιοσύνης και η ανάγκη διασφάλισης της τήρησης των δικονοµικών κανόνων και των αρχών βάση για το δραστικό περιορισµό της παρουσίας των τηλεοπτικών µέσων στις αίθουσες των δικαστηρίων. Με τον τελευταίο νόµο δεν αρκεί η συναίνεση του εισαγγελέα και των διαδίκων. Απαιτείται επιπροσθέτως και η συνδροµή του ουσιώδους δηµοσίου συµφέροντος ώστε να επιτραπεί µε απόφαση του δικαστηρίου η µετάδοση της δίκης. Ενώ µέχρι τώρα η ύπαρξη δηµοσίου συµφέροντος ήταν λόγος για να επιτραπεί η αναµετάδοση της δίκης ακόµη και ενάντια στη βούληση των διαδίκων (ν.2171/1993), τώρα µε το νόµο 3090/2002 πρέπει να συντρέχει µαζί µε τη συναίνεση εισαγγελέα και διαδίκων προκειµένου να επιτραπεί, κατ εξαίρεση, η τηλεοπτική κάλυψη. Ενδιαφέρουσα είναι και η εξής διαφορά : στο κείµενο του προηγούµενου νόµου απαγορεύεται η µετάδοση από την τηλεόραση των προσώπων που προσάγονται ενώπιον των δικαστικών ή εισαγγελικών ή αστυνοµικών αρχών «εφόσον αυτοί δε συναινούν ρητά» ενώ στην ισχύουσα ρύθµιση η διατύπωση είναι η εξής : «εφόσον αυτοί δεν έχουν προηγουµένως συναινέσει ρητά». Σκοπός αυτής της διαφοροποίησης είναι να τονιστεί εµφατικά η ανάγκη ρητής εκ των προτέρων συναίνεσης του προσαγόµενου ατόµου. Τέλος, ο νέος νόµος επεκτείνει το αξιόποινο και στην περίπτωση της αθέµιτης µαγνητοσκόπησης. Η καταπάτηση όµως της διάταξης αυτής είναι προφανής σε όλους, αρκεί να έχουν παρακολουθήσει ένα και µόνο, τυχαίο, δελτίο ειδήσεων της ελληνικής τηλεόρασης.

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» Όπως αναφέρεται στην από 19 Οκτωβρίου 2010, προς την Βουλή των Ελλήνων, Έκθεση της Ειδικής Μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4430, 21.2.2014 Ν. 18(Ι)/2014 18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ: L. 280, 26.10.2010,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΜΟ Για σκοπούς ολοκλήρωσης της εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3 ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 3/

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 3/ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 3/01.04.2014 Σήμερα ημέρα Τρίτη 01 Απριλίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν ο Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Αρχή της αναλογικότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6 η : Αρχή της αναλογικότητας Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας : Ερµηνεία του Άρθρο 78 παρ. 5 του Συντάγµατος (Εξαίρεση από την απαγόρευση της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας).

Θέµα εργασίας : Ερµηνεία του Άρθρο 78 παρ. 5 του Συντάγµατος (Εξαίρεση από την απαγόρευση της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας). Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Α ΕΚ ΟΣΗΣ...11 ΠΕΡΙΛΗΨΗ...13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Α ΕΚ ΟΣΗΣ...11 ΠΕΡΙΛΗΨΗ...13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Α ΕΚ ΟΣΗΣ...11 ΠΕΡΙΛΗΨΗ...13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Eισαγωγή 1. Ορισµοί...23 2. Πηγές ποινικής δικονοµίας...24 3. Ποινική δίκη στάδια...26 4. Οι θεµελιώδεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ

ΘΕΜΑ: Η ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΥΔΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ: 1340201000037

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας).

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας). ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗ Του πολιτικού κόμματος με την επωνυμία «Νέα Μεταρρυθμιστική Ριζοσπαστική Ανασυγκρότηση (Νέα ΜΕΡΑ)», που εδρεύει στην Αθήνα (Λέκκα 3-5) και εκπροσωπείται

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 26-04-2004 ΑΠ: 877 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 26/2004 ΘΕΜΑ: Όροι για την νόµιµη επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα για τους σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ...4 ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΞΩ ΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ:...5 ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΤΩΝ...5 ΦΟΡΕΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΔΙΚΑΙΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΛΟΓΩ ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΛΟΓΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ, ΣΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ.

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΔΙΚΑΙΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΛΟΓΩ ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΛΟΓΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ, ΣΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΔΙΚΑΙΗ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΛΟΓΩ ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΛΟΓΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΣ, ΣΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΝΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ.» ----------. ---------- Άρθρο 1 Δικαιούμενοι στην άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: Κωδικός Μαθήματος: Ποινική ικονομία II LLB407 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (Πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράμηνο προσφοράς 6

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ Καθαρότητα στη σκέψη Σαφήνεια στην έκφραση Η μία σκέψη να εισάγει την άλλη Η προηγούμενη σκέψη να τεκμηριώνει την επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Για την ενσωµάτωση των Οδηγιών 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Για την ενσωµάτωση των Οδηγιών 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Για την ενσωµάτωση των Οδηγιών 2010/64/ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ

ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΑ Αριθ. 3 /05.09.2006 Σήµερα ηµέρα Τρίτη 5 η Σεπτεµβρίου 2006 και ώρα 10:00πµ το Εθνικό Συµβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν ο Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Υιοθετήθηκαν από το Όγδοο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Εγκλήματος και τη Μεταχείριση των Εγκληματιών Αβάνα, Κούβα, 27 Αυγούστου έως 7 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

λειτουργεί αποτρεπτικά και εξυπηρετεί την τακτική της καθυστέρησης της γενικευµένης χορήγησης του επιδόµατος σε όλους τους δικαιούχους, πάγια θέση και

λειτουργεί αποτρεπτικά και εξυπηρετεί την τακτική της καθυστέρησης της γενικευµένης χορήγησης του επιδόµατος σε όλους τους δικαιούχους, πάγια θέση και Υ Π Ο Μ Ν Η Μ Α της ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΡΓΑΤΟΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ Α Ε Υ ΟΜΟ ΙΚΙΑ ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ: ΑΜΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ή ΑΡΝΗΣΙ ΙΚΙΑ Eίστε και εσείς µάρτυρες ως η κορυφαία συνδικαλισική οργάνωση των ηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0344 Οδηγία 87/344/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την ασφάλιση νομικής προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Προϋποθέσεις αντικατάστασης Δικηγόρου διορισθέντα στα πλαίσια της παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας.

ΘΕΜΑ: Προϋποθέσεις αντικατάστασης Δικηγόρου διορισθέντα στα πλαίσια της παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας. ΘΕΜΑ: Προϋποθέσεις αντικατάστασης Δικηγόρου διορισθέντα στα πλαίσια της παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας. Σας γνωστοποιούμε την εισήγηση του Γενικού Γραμματέα του Δικηγορικού Συλλόγου Καβάλας, Αθανασίου

Διαβάστε περισσότερα

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ *****

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ***** ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ/ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΝΣΤΑΣΗ Της/του., µονίµου υπαλλήλου µε βαθµό Α κλάδου., υπηρετούσας-ντος στο ως άνω Ίδρυµα, κατοίκου., οδός αριθµός ΚΑΤΑ Των καταρτισθέντων βάσει του άρθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1. Σκοπός

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1. Σκοπός ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑΣ» Άρθρο 1 Σκοπός 1. Σκοπός του νόμου είναι η καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας, που μπορούν να διασαλεύσουν

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμοί δυνάμει των άρθρων 28Α και 51 Η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, ασκώντας τις εξουσίες που

Κανονισμοί δυνάμει των άρθρων 28Α και 51 Η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, ασκώντας τις εξουσίες που Ε.Ε. Παρ. III(I) 3202 Κ.Δ.Π. 451/2004 Αρ. 3850, 30.4.2004 Αριθμός 451 Οι περί Ραδιοφωνικών και Τηλεοπτικών Σταθμών (Εκδηλώσεις Μείζονος Σημασίας) Κανονισμοί του 2004, οι οποίοι εκδόθηκαν από την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4129, 22/6/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4129, 22/6/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΝΟΜΟ Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L303, 02.12.2000, σ.16 Για σκοπούς ορθής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο «Οδηγία 2000/78/ΕΚ του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Εντολή της οµάδας εργασίας για το Χάρτη

Εντολή της οµάδας εργασίας για το Χάρτη ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Βρυξέλλες, 31 Μαΐου 2002 (03.06) (OR. fr) CONV 72/02 ΣΗΜΕΙΩΜΑ του : προς : Θέµα : κ. António Vitorino τα µέλη της Συνέλευσης Εντολή της οµάδας εργασίας για το Χάρτη Επισυνάπτεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας)

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας) ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ 2010/41/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 7 Ης ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 Για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο τύπος έχει αποδειχθεί ότι στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα αλλά και εξαρτάται από αυτό προκειμένου να κάνει απρόσκοπτα το έργο του. Tο έργο αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σχέδιο Νόμου Για την ενσωμάτωση της οδηγίας «2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου της 20 ης Οκτώβριου 2010 σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία»

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: ρ. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.12.2011 COM(2011) 915 τελικό 2011/0450 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά µε τη δήλωση αποδοχής από τα κράτη µέλη, προς το συµφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 11-11-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/7490/11-11-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 145/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη

28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη 28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη Κύριο Μιχάλη Κοντογιάννη Ειδικό Γραµµατέα Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Υπουργείο Παιδείας, ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Αριθµ. Απόφ.: 1768/2006 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Το ικαστήριο που συγκροτήθηκε από τους ικαστές: 1. ΠΑΠΑ ΑΚΑΚΗ Νικόλαο, Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2005 Αριθ.Πρωτ.: 893 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 2α Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 9 42 του 1978 86 του 1986 54(Ι) του 1994 94(Ι) του 1994. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. ιεύθυνση Γραµµατείας Αθήνα, 17.05.2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3409 Προς Αρχή ιασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α ΑΕ) Ιερού Λόχου 3, Μαρούσι 151 24, Αθήνα Email: kanonismos@adae.gr. ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5799-2/ Γ Ν Ω Μ Ο Ο Τ Η Σ Η 7/2016

Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5799-2/ Γ Ν Ω Μ Ο Ο Τ Η Σ Η 7/2016 Αθήνα, 31-10-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5799-2/31-10-2016 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Γ Ν Ω Μ Ο Ο Τ Η Σ Η 7/2016 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε στην έδρα της την

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση από τηλεοπτικούς σταθµούς διαφηµίσεων παιδικών παιχνιδιών.

Μετάδοση από τηλεοπτικούς σταθµούς διαφηµίσεων παιδικών παιχνιδιών. Αναρτητέα στο διαδίκτυο ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΑ Αριθ. 2/18.02.2014 Σήµερα ηµέρα Τρίτη 18 Φεβρουαρίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συµβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 4 ης Οκτωβρίου 2009 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 4 ης Οκτωβρίου 2009 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑ ΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΑ Αριθµ. 3/15.09.2009 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Σήµερα ηµέρα Τρίτη 15 Σεπτεµβρίου 2009 και ώρα 10:00 το Εθνικό Συµβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΣΡ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ Σ/Ν "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ"

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΣΡ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ Σ/Ν ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΣΡ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ Σ/Ν "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ" Έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση Σχέδιο Νόμου για τη σύσταση Ηλεκτρονικού Συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου Προπτυχιακή Εργασία ηµοσίου ικαίου Μάθηµα Ατοµικά και Κοινωνικά ικαιώµατα ιδάσκων

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

[όπως ισχύει μετά το ν. 2447/1996] ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η

[όπως ισχύει μετά το ν. 2447/1996] ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η Αστικός Κώδικας [όπως ισχύει μετά το ν. 2447/1996] ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η Άρθρο 1666 - Ποιοί υποβάλλονται σε δικαστική συμπαράσταση "Σε δικαστική συμπαράσταση υποβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Με το παρόν σχέδιο νόμου επιδιώκεται η ουσιαστική αλλαγή των διάσπαρτων κανόνων που ισχύουν μέχρι σήμερα για την άσκηση μιας οικονομικής δραστηριότητας και αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4433, 7.3 2014 30(Ι)/2014

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4433, 7.3 2014 30(Ι)/2014 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4433, 7.3 2014 Ν. 30(Ι)/2014 30(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΣΥΛΛΗΨΗΣ ΚΑΙ TΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΕΚΖΗΤΟΥΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα