Με αφορμή μια ανέκδοτη επιστολή του Γ. Κ. Κατσίμπαλη προς το Γ. Ζερβό: Παλαμάς versus Σολωμός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Με αφορμή μια ανέκδοτη επιστολή του Γ. Κ. Κατσίμπαλη προς το Γ. Ζερβό: Παλαμάς versus Σολωμός"

Transcript

1 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ Με αφορμή μια ανέκδοτη επιστολή του Γ. Κ. Κατσίμπαλη προς το Γ. Ζερβό: Παλαμάς versus Σολωμός Γεώργιος Μιχ. Φρατζής From the personal archives of the Kalymnian writer Yiannis Zervos, we present an unpublished letter dated 1929 of the well-known critic Katsibalis. In this letter Katsibalis criticizes the work of Solomos, the poems of Zervos and other well known critics of the 20th Century. In this paper we analyse Katsibalis letter with respect to the critique of the poet Yiannis Zervos. It was evident in the letter that Katsibalis believed that Zervos possessed the literary potential to revolutionarise Greek poetry. Katsibalis attempts to persuade Zervos to follow in the steps of Palamas and not Solomos. We place this preference within the aesthetic, artistic and literary canon of alithophaneia which although had its genesis between 1850 and 1880 still continued to influence the Greek critics of the first half of the 20th Century. The correspondence of the above mentioned writers ceased suddenly in 1932, two years after the publication of Serefis Strofi where Katsibalis realised that the revoluntionary change to Greek literature was brought about by the collection of poems in Seferis work entitled Strofi. International Conference of Greek Studies, Flinders University 735 April 2003", Flinders University Department of

2 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ Μελέτησε τον Παλαμά, πολλά θα ωφεληθείς. Και παράτησε πια προς Θεού! τον Σολωμό, από τον οποίο μπορεί πολλά να εκέρδισες αισθητικώς αλλά τεχνικώς βγήκες, το δίχως άλλο, ζημιωμένος. Με αυτή την προτροπή ο Κατσίμπαλης πιστεύοντας στο έργο του Καλύμνιου ποιητή επιδιώκει απ αυτόν κατά τη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα τη μεγάλη στροφή στην ελληνική ποίηση. Για το λόγο αυτό αλληλογραφεί με το Ζερβό για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα μέχρι το 1932, έτος που απότομα σταματά η αλληλογραφία των δύο ανδρών. Τι συνέβη άραγε; Με την έρευνα στο αρχείο του Γιάννη Ζερβού φωτίζουμε περισσότερο την περίοδο αυτή και αντιλαμβανόμαστε στάσεις και πρόσωπα μιας περιόδου που παρουσιάζει πολύ ενδιαφέρον. Το Αρχείο του Καλύμνιου ποιητή, πεζογράφου, κριτικού της λογοτεχνίας Γιάννη Κλ. Ζερβού ( ) βρίσκεται στην Κάλυμνο, στην Ιερά Μονή της Παναγίας της Ελεούσας, στην οποία ηγουμένη είναι η εγγονή του συγγραφέα Αγνή Μοναχή. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ερευνητής σε ένα ατακτοποίητο αρχείο, παρά την αμέριστη βοήθεια της εγγονής του ποιητή, είναι αισθητές. Αυτές γίνονται ανυπέρβλητες στην περίπτωση του αρχείου του Γιάννη Ζερβού, τον οποίο οι συνθήκες της ιταλικής κατοχής των Δωδεκανήσων ανάγκασαν πολλές φορές να αλλάξει κατοικία, να εξοριστεί, να φυλακιστεί. Οι συνεχείς μετακινήσεις του από την Κάλυμνο (Πόθια Βαθύ) στην Αθήνα, στη Γερμανία, στην Κρήτη, στη Μυτιλήνη, στην Κω Ρόδο (φυλακές), δεν μας δίνουν τη δυνατότητα να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα όχι μόνον μιας χαρισματικής προσωπικότητας, αλλά και άλλων σημαντικών προσωπικοτήτων με τους οποίους αλληλογραφεί. Στο Αρχείο Ζερβού συναντά κανείς εκτός των άλλων τις ποιητικές του συλλογές, άρθρα που εκδίδει κατά καιρό σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, πεζά συνθέματά του, αλλά και κάποιες μονογραφίες του ανέκδοτες. Ειδικότερα τα έργα του Ζερβού που έχουν εκδοθεί και βρίσκονται στο Αρχείο του είναι: 1. Νησιώτικα τραγούδια (Ποιήματα) Ρυθμοί ζωής (Ποιήματα) 1921, International Conference of Greek Studies, Flinders University 736 April 2003", Flinders University Department of

3 3. Ζωή στο νησί (Πεζά) Στίχοι 1928 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ 5. Μνημοσύνη (Ποιήματα) Παραλλαγές και Αντίφωνα (Ποιήματα) Τριλογία φωτός (Λυρικό Δράμα) Τραγούδια του Αιγαίου (Ποιήματα) 1944, Η Νέα Ζωή του Δάντη (Μετάφραση) Αναβαθμοί (Ποιήματα) 1954, Χρονικό της αγάπης (Ποιήματα) 1954, Τρίπτυχο ζωής (Ποιήματα) 1955, Αγωνισμένοι και Λυτρωμένοι (Πεζογραφήματα) Σημειώματα στο έργο του Ν. Καζαντζάκη (χ.χ.) 15. Κληρονομίες ζωής (Μυθιστορία) Ο νεκρός αδερφός (Δραματική δοκιμή) Μοιραίο σκάφαντρο και τ ανάθεμα της Μηχανής (Μυθιστορία) Ιστορικά σημειώματα 1960 Το τελευταίο έργο του κυκλοφορεί μετά το θάνατό του με επιμέλεια της εγγονής του Αγνής Μοναχής. Στο Αρχείο του υπάρχει ένα εκτενές ανέκδοτο άρθρο με ημερομηνία Απρίλης του 1955 και με τίτλο Σημειώματα επάνω στην εκλογή του κριτικού έργου του Φώτου Πολίτη. Τις σημειώσεις αυτές μαζί με άλλες είναι στα μελλοντικά μου σχέδια να εκδώσω σε ένα συνολικό corpus των έργων του Ζερβού. Ο Ζερβός από την ιταλοκρατούμενη Κάλυμνο γράφει, δημοσιεύει, αγωνίζεται, αλλά περισσότερο αλληλογραφεί με διαπρεπείς λόγιους, ειδικούς επιστήμονες και λογοτέχνες της εποχής του. Ενδεικτικά αναφέρω τα ακόλουθα ονόματα με τους οποίους αλληλογραφεί: Άγγελο Σικελιανό, Samuel Band Bovy, Γεώργιο Ν. Πολίτη, Φώτο Πολίτη, International Conference of Greek Studies, Flinders University 737 April 2003", Flinders University Department of

4 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ Γιάννη Σκαρίμπα, Παντελή Πρεβελάκη, Πέτρο Βλαστό, Γιώργο Θεοτοκά, Γιώργο Κ. Κατσίμπαλη, Louis Roussel, Αλέξανδρο Πάλλη, Ι. Θ. Κακριδή, Ιωάννη Σικουτρή, Λευτέρη Αλεξίου, Γαλάτεια Καζαντζάκη, Αλέξανδρο Μωραϊτίδη, Άλκη Θρύλο, Φωτεινή Κολλάρου και τέλος μία επιστολή από το γραφείο του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου. Το σημαντικό μέσα από την ανέκδοτη αυτή αλληλογραφία είναι ότι αναδύεται μια κριτική φωνή όχι από το λογοτεχνικό κέντρο, αλλά από την περιφέρεια, μια φωνή που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κριτικό κατεστημένο της εποχής. Γιάννης Ζερβός Σημαντικά ονόματα της εποχής που οδηγούν την κριτική σύμφωνα με τις απαιτήσεις των καιρών αποτελούν αντικείμενο πολλών σελίδων στις επιστολές ταυτόχρονα γίνεται κριτική των έργων πολλών ποιητών και πεζογράφων των πρώτων πέντε δεκαετιών του εικοστού αιώνα. Η εποχή που αλληλογραφεί ο Ζερβός, εποχή του μεσοπολέμου, χαρακτηρίζεται από βίαιες αισθητικές και ιδεολογικές συγκρούσεις με επίκεντρο το έργο του Σολωμού με διφυή κυρίως εκδίπλωση, σε δύο πολυσυζητημένα επίπεδα, στο επίπεδο της εκφραστικής αρτιότητας και αυτό της αποσπασματικότητας των ώριμων έργων του Σολωμού, που καταλογίζεται ως κύρια αδυναμία του Σολωμού. Στην πραγματικότητα εκδιπλώνονται εδώ οι δύο συγκρουόμενες τάσεις στη δεκαετία του 1920 η μια προσανατολισμένη προς την ευρωπαϊκή λογοτεχνία πιστεύει ότι ο Σολωμός και το έργο του δεν μπορούσαν πλέον να εκφράσουν το αισθητικό τους κριτήριο και την εποχή τους και η άλλη τάση η ελληνοκεντρική με προεξάρχοντες International Conference of Greek Studies, Flinders University 738 April 2003", Flinders University Department of

5 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ το Φώτο Πολίτη και το Γιάννη Αποστολάκη. Ο Αποστολάκης, με το βιβλίο του Η Ποίηση στη ζωή μας (1923), θεωρείται ο θεωρητικός της σολωμολατρίας, ενώ ο Βάρναλης με το βιβλίο του Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική (1925) συμβάλει στην εδραίωση της παλαμικής θέσης περί αποσπασματικότητας του σολωμικού έργου (Αγγελάτος, 2000: 222). 1 Οι συγκρούσεις αυτές φωτίζονται στην επιστολή του Κατσίμπαλη από μια άλλη οπτική γωνία με αποστολέα έναν δηλωμένο παλαμικό και παραλήπτη ένα σολωμολάτρη, του οποίου η τριετής συγκατοίκηση με Φώτο Πολίτη και Γιάννη Αποστολάκη στη Γερμανία φαίνεται ότι σημάδεψε μεγάλο μέρος του έργου του. 2 H σύγκριση Παλαμά-Σολωμού επιχειρείται με γνώμονα τα εξής κριτήρια: την αποσπασματικότητα ή μη ενός έργου καθώς και την πραγματικότητα ή την ψευτιά. Μέσω της επιστολής αυτής του Κατσίμπαλη φωτίζεται περισσότερο η αθηναϊκή πνευματική σκηνή στην οποία δεσπόζουσα θέση κατέχει ο αισθητικός, καλλιτεχνικός και λογοτεχνικός κανόνας της αληθοφάνειας, η επικράτηση του οποίου καλύπτει το μισό του 19ου αιώνα και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου με τους Ποιητικούς Διαγωνισμούς ( ) καθώς και τη θεωρία περί αληθοφανείας που αναπτύσσει ο Άγγελος Βλάχος, με αφορμή τα είδη της κωμωδίας (1871) και του μυθιστορήματος (1879) (Αγγελάτος, 2003:234). 3 Στο αρχείο Ζερβού υπάρχουν τέσσερις επιστολές Κατσίμπαλη ( ) από το 1928 μέχρι το Παραθέτω τη δεύτερη με ημερομηνία 10 Ιουνίου 1929, γιατί πιστεύω είναι η σημαντικότερη και η πιο ενδιαφέρουσα. 1 Αναφερόμενος ο Παλαμάς στο αποσπασματικό έργο του Σολωμού το 1898 μιλά γι αυτά τα λάμποντα μόνον συντρίμματα των αιθερίων κόσμων, τα ερείπια φανταστικών ναών και τα λείψανα μαγικών παλατιών (Καψωμένος, 1998:7). 2 Ο Ζερβός γνωρίζεται με το Γιάννη Αποστολάκη και το Φώτο Πολίτη στη Γερμανία όπου πήγε για μεταπτυχιακές σπουδές από το Ο σφοδρός αντιπαλαμισμός του κύκλου των αδερφών Πολίτη και του Αποστολάκη δε φαίνεται να επηρεάζει το Ζερβό, ο οποίος ακολουθεί τα κηρύγματά τους υπέρ του Σολωμού. 3 Ο κανόνας της αληθοφάνειας με σαφείς αναφορές στο αριστοτελικό εικός και αναγκαίον εξετάζονται στον πρόλογο του βιβλίου του Αγγελάτου. International Conference of Greek Studies, Flinders University 739 April 2003", Flinders University Department of

6 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ Αθήνα Αγαπητέ μου ποιητή, Σου χρωστάω απόκριση σε τέσσερα α δε γελιέμαι γράμματά σου. Σου ζητώ συμπάθεια, γιατί είμαι κατ αρχήν πολύ άτακτος και νωθρός στην αλληλογραφία! Εξόν όμως απ αυτή τη μόνιμη να πούμε διάθεση, είχα και έκτακτες αναποδιές και στεναχώριες που μ αναστατώσανε και μου πήρανε κάθε κέφι. Ούτε Πάσχα δεν εκάναμε εφέτο! Είχα τη μητέρα μου βαριά άρρωστη και τ αναβάλλαμε για τ Αγίου Κωσταντίνου. Αλλά τότε έπεσε ο πατέρας μου, κι ακόμα βασανίζεται από τα νεφρά του. Κ εγώ τώρα σου γράφω από το κρεββάτι όπου με κάρφωσε εδώ και δέκα μέρες ένα ενοχλητικότατο απόστημα του ποδιού μου. Ας είναι. Τα γράμματά σου όλα πολύ πικρά και παραπονεμένα. Μα τι διάβολο! τόσο λίγο το ξαίρεις το Ρωμαίϊκο! Έχεις απόλυτα δίκιο για τους Φωτοπολίτηδες, που είναι όλοι τους καθάρματα και τσαρλατάνοι και τίποτ άλλο. Τους αφήκα δυο βιβλία σου σπίτι τους ιδιοχείρως και δύο άλλα στην εφημερίδα, πάλι ιδιοχείρως κι όμως τίποτε! Αυτοί βλέπεις έχουνε βάλει προορισμό της ζωής τους να κατασυκοφαντούν και να πομπεύουν ολόκληρη την νεοελληνική λογοτεχνία, για να περνάνε για σπουδαίοι, και διαλέγουν τα πιο ασήμαντα κ ευκολοκατάκριτα δείγματα για να τα διασύρουν. Μονάχα εσύ με την άγια αγνότητά σου και ίσως μερικοί άλλοι όμοιοι σου Πάντοτ ευκολοπίστευτοι και πάντα προδομένοι εξακολουθούν να πιστεύουν στην ειλικρίνεια, στην τιμιότητα, και στην καλή πρόθεση αυτών των καθαρμάτων. Κι ο Αποστολάκης το βρωμερώτερο αγγείο απ όλους. Σε πείραξαν, αγαπητέ μου φίλε, μερικές εκφράσεις μου κομμάτι επιθετικές, πάντα όμως μέσα στα όρια της ευπρεπείας και του αυτοσεβασμού; Μα θα έπρεπε ολόκληρη Αθηναϊκή υπόνομο να τους αδειάσει κανείς καταπάνω τους, και πάλι λίγο θάτανε! Έχω λόγους να πιστεύω πως είσαι ένα από τα οικτρότερα θύματα αυτών των βρωμερών τσαρλατάνων, γιατί πώς αλλοιώς να εξηγήσω ότι σε πείραξαν μερικοί δικοί μου αθώοι αστεϊσμοί ενώ όχι μόνο ανέχεσαι αγόγγυτα αλλά και θαυμάζεις (σε προφορικές συζητήσεις μας) International Conference of Greek Studies, Flinders University 740 April 2003", Flinders University Department of

7 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ τα ανόσια ανομήματά τους που δεν αφήκαν βρισιά του δρόμου να μην την κενώσουν απάνω στην αγνότερη, την τιμιώτερη, κι υπεροχώτερη νεοελληνική μορφή: τον Παλαμά; Μα, αγαπητέ μου φίλε, ΚΟΛΟΚΥΘΟ-ποίηση στη ζωή μας, τα πάντα κολοκυθοποιούνται σ αυτό τον τόπο. Τα ιερά και τα όσια. Ο Ροΐδης: μια πολιτισμένη νούλα, ο Γαβριηλίδης καταστροφέας νεωτεριστής, το ίδιο κι ο Σκληρός, ο Ψυχάρης κομματάρχης σε αναζήτηση οπαδών, ο Παλαμάς τσαρλατάνος, ο Γρυπάρης κι ο Πορφύρας μηδενικά, και τράβα κορδέλλα... Αυτά και άλλα γράφει στο πολύκροτο βιβλίο του ο αρχιδερβίσης, 4 και θορυβούν γύρω του οι λογής κομπάρσοι: Πολίτηδες, Δελμούζοι, Μπαστιάδες, κλπ. με λύσσα ευνουχικής ανημποριάς (όλοι τους λίγο-πολύ αποτυχημένοι λογοτέχνες είναι). Μόνο ο Σολωμός και αυτοί έχουν αξία, όλα τάλλα είναι κολοκύθια. ΚΟΛΟΚΥΘΟΠΟΙΗΣΗ λοιπόν ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ, κι έχει ο Θεός!... Δεν είμαι κανένα παιδί ή κανένας αμαθής νεανίσκος να μην καταλαβαίνει τα βαθυνούστατα ρήματά τους ή να παραγνωρίζω την αξία ή το υπέροχο της ποίησης του Σολωμού. Έχω πολλά διαβάσει και πολλά ακούσει δικά μας και ξένα, και προπαντός κατέχω καλά την αγγλική ποίηση στα ύψη της οποίας δεν έφτασε ακόμα καμμιά από τις σύγχρονες λογοτεχνίες. Έχω προς τούτοις αρκετό έμφυτο γούστο και καλαισθησία προϋπόθεση απαραίτητη για την πλέρια κατανόηση και συναίσθηση ενός έργου Τέχνης. Είμαι λοιπόν σε θέση και την αξία της ποίησης της Σολωμικής να νοιώσω και τα υστερήματα της Παλαμικής τέχνης ν αντιληφθώ, δε δέχομαι όμως καμμιά, απολύτως καμμιά σύγκριση μεταξύ του ΕΡΓΟΥ και της ΖΩΗΣ του Παλαμά και του ΕΡΓΟΥ και της ΖΩΗΣ του ΣΟΛΩΜΟΥ. Κ εδώ είναι η αντίθεσή μου με τους περισσότερους Σολωμολάτρες! Γιατί ο Σολωμός ΔΕ μας άφησε ΕΡΓΟ, αλλά μόνο μερικά δείγματα, υπέρλαμπρα δείγματα μιας σπάνιας ποιητικής ιδιοσυγκρασίας κ εξαιρετικής αλήθεια διάνοιας, που είτε από ανημποριά είτε από 4 Αναφορά στο Γιάννη Αποστολάκη ( ) και ειδικότερα στο βιβλίο του Η Ποίηση στη ζωή μας (1923). International Conference of Greek Studies, Flinders University 741 April 2003", Flinders University Department of

8 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ αραθυμιά δε μπόρεσε να οικοδομήσει εκείνα που ονειρεύτηκε. Ενώ ο Παλαμάς εδημιούργησε ένα έργο πλέριο τεράστιο, κι ολοκληρωμένο, από τα λίγα παγκόσμια έργα της εποχής του, που κι ας μην ικανοποιεί απόλυτα και πάντα τα αισθητικά μας γούστα ή τις ατομικές προτιμήσεις μας στην τέχνη, προκαλεί (πρέπει να προκαλεί) με τον όγκο και με την ευσυνειδησία του και μόνο, το θαυμασμό μας και την εχτίμησή μας. Αλλά κι από το περιεχόμενό του στέκει πολύ ψηλότερα από το έργο του Σολωμού, γιατί το έργο του Παλαμά βγαίνει από την πραγματικότητα κ είναι συνεπώς αληθινότερο από το καθαρά ιδεαλιστικό του Σολωμού που βασίζεται στην παραμόρφωση της πραγματικότητας δηλ. στην ψευτιά. Κι από καθαρή ελληνική άποψη η αξία του Παλαμικού έργου είναι ασύγκριτη γιατί αυτός πρώτος συνειδητοποίησε όλες τις αξίες της Φυλής που λαγοκοιμούνταν ή παρεξηγούνταν ως τα τότε. Κι αυτό κυρίως μ ενδιαφέρει εμένα ως Έλληνα (και πρέπει να ενδιαφέρει όλους όσους δεν έχασαν ακόμα την εθνική τους συνείδηση) που πονάω πραγματικά, ανυστερόβουλα κι αφιλόκερδα (να μια από τις αθώες εκφράσεις μου που σε πειράξανε) για την εθνική μας προκοπή. Από μια ομορφοειπωμένη ψευτιά, το Έθνος μας έχει ανάγκη έστω και μια χοντροκομμένη αλήθεια. (Αν και δεν είναι και τόσο χοντροκομμένη δα η αλήθεια του Παλαμά). Αν θέλουμε να ζήσουμε ως έθνος πρέπει πρώτα απ όλα να λάβουμε μια πλέρια συνείδηση του τι είμαστε, κι αυτό θα μας το δώσει το έργο του Παλαμά και ΠΟΤΕ του Σολωμού. Από την ημέρα που θαρχίσει να διδάσκεται συστηματικά στα σκολειά το έργο του Παλαμά πλάϊ στον Όμηρο, πολλά θάχει να ωφεληθεί η Φυλή, κ είμαι βέβαιος πως θα γίνει καλλίτερη. Όσο για τη ΖΩΗ του ενός και τη ζωή του άλλου, θα προτιμούσα να σιωπήσω γιατί το βρίσκω ιεροσυλία να θελήσει κανείς να παραλληλίσει τη ζωή ενός διεφθαρμένου ευπατρίδη χασομέρη, με την άσπιλη κ ηρωϊκή ζωή ενός τίμιου βιοπαλαιστή. Μελέτησε λοιπόν τον Παλαμά, πολλά θα ωφεληθείς. Και παράτησε πια προς Θεού! τον Σολωμό, από τον οποίο μπορεί πολλά να εκέρδισες αισθητικώς αλλά τεχνικώς βγήκες, το δίχως άλλο, ζημιωμένος. Δε συμφωνώ βέβαια με το Βάρναλη πως οι στίχοι σου είναι International Conference of Greek Studies, Flinders University 742 April 2003", Flinders University Department of

9 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ παραλλαγές στίχων του Σολωμού, αλλ είναι ολοφάνερο σε οποιονδήποτε μη θεόστραβο μελετητή της νεοελληνικής λογοτεχνίας πως είσαι ο γνησιώτερος, αν όχι ο μόνος απ ευθείας μαθητής του. Ακόμα και στα ελαττώματά του. Κάτι κακοφωνίες, κάτι εκφραστικές στεναχώριες, στιχουργικές δυσκολίες σου κλπ. κλπ. είναι καθαρά Σολωμικές. Μη σου κακοφαίνεται. Πρώτος μίλησα για τα καλά σου, μου επιτρέπεται νομίζω να πω και λίγα λόγια για τα τρωτά σου. Είσαι τόσο παθιομένος από Σολωμό που άθελά σου, θέλοντας να γράψεις νεκρικά τραγούδια παίρνεις ακόμα και το (αηδέστατο άλλωστε) μέτρο της Νεκρικής του Ωδής : Του Μαϊού ροδοφαίνεται η μέρα, Που ωραιότερη η φύση ξυπνάει Και την κάνουν λαμπρά και γελάει Πρασινάδες, αχτίνες, νερά, κλπ. (Σολωμός) Γαλανό, του Ιουνίου, μεσημέρι. Φως, τραγούδι ζωής όλη η φύση. Κουδουνίζει, στ αχλύ του μεθύσι Χρυσοτζίτζηκα, ψάλτη, ψαλτά, κλπ... (Ζερβός) Πώς να μη χαρακτηρισθείς από έναν πρόχειρο (και τέτοιοι είναι όλοι στην Ελλάδα) κριτικό, ότι παραλλάζεις Σολωμικούς στίχους, μια και σε μορφή και σε περιεχόμενο, και σε τεχνοτροπία σχεδόν ακόμα ακολουθείς τ αχνάρια του; Αυτά είχα να σου πω. Πρόχειρα και βιαστικά τα κατάστρωσα στο χαρτί, κι ίσως-ίσως και λιγάκι τραχιά. Μα με συμπαθάς. Πήρα το δικαίωμα από την αγάπη και την εχτίμηση που σου έχω κ είμαι βέβαιος πως δε θα με παρεξηγήσεις. Έχω από καιρό στο νου μου να γράψω μια σωστή, πλατειά μελέτη γύρω από το έργο σου. Κ ελπίζω σύντομα να μου δοθεί η ευκαιρία να την πραγματοποιήσω. Θέλω να παρουσιάσω πλατειά κι αναλυτικά τις θετικές του αξίες. Οι άλλες International Conference of Greek Studies, Flinders University 743 April 2003", Flinders University Department of

10 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ δε μ ενδιαφέρουν. Ας ασχοληθούν με δαύτες οι υψηλοί κριτικοί που δε μπορούν να μιλήσουν παρά για να βρούνε ψεγάδια και να κατακρίνουν. Τις αδυναμίες του έργου σου είμαι σε θέση να τις ξαίρω πολύ καλλίτερα από κάθε άλλον, εγώ που ξεχώρισα πρώτος τα προτερήματά σου, κι αν πρώτη φορά σου κάνω τώρα λόγο, είναι ίσα-ίσα για να πεισθείς κι ο ίδιος ξαίροντας πως τα λόγια μου αυτά προέρχονται από άνθρωπο αμερόληπτο και ειλικρινή, έξω από κάθε φιλολογική κλίκα, που πιστεύει στο έργο σου και περιμένει ολοένα ανώτερα δείγματα της μπόρεσής σου. Με το ίδιο θάρρος θα σου παρατηρήσω ακόμα πως τα τελευταία χειρόγραφα ποιήματά σου, ξαρματώσανε κ εμένα και τον πατέρα μου. Με την εξαίρεση ενός ή δύο (δεν τάχω πρόχειρα), τάλλα με όλη μας την καλή θέληση, την προπόνηση και την προσπάθεια, δε στάθηκε δυνατό να τα νοιώσουμε. Έχεις γίνει σκοτεινότερος, ελλειπτικώτερος, ερμητικώτερος, ακόμα κι ιδιωματικώτερος. Τι συμβαίνει; Αν εξακολουθήσεις έτσι φοβούμαι πως θα μείνεις ακατάληπτος και από τους δυο πιστότερους θαυμαστές σου και πιο καλοπροαίρετους αναγνώστες σου: τον πατέρα μου κι εμένα! Δε μου βγαίνει από το νου η ιδέα πως πολύ θα σε εζημίωσε η μεγάλη μόνωσή σου εκεί πέρα. Ζώντας στην Αθήνα θα έκανες μεγαλύτερη τριβή στη γλώσσα, και θα τελειοποιούσες έτσι τα φραστικά σου μέσα. Χωρίς ν αποβάλλεις τον ιδιωματικό σου θησαυρό, θα τον είχες εξωμαλύνει και συνταιριάσει μέσα στο πλαίσιο της αναμφισβήτητης πια κοινής που πλάθεται ολοένα στο μεγάλο αυτό χωνευτήρα που λέγεται Αθήνα. Ας είναι! Τελειώνοντας αυτό, το υπερβολικά κάπως μακρύ μου, γράμμα σου εσωκλείω ένα άρθρο που εδημοσιεύτηκε πρωτοσέλιδο στην εφημερίδα Πατρίς τις προάλλες. Λούμεν, είναι το ψευδώνυμο του γνωστού ποιητή και άριστου μεταφραστή του Μπάϋρον και του Shelley: Αναστάση-Μιλάνου Στρατηγόπουλου. Προθυμοποιήθηκε μόνος του να γράψει για το έργο σου που το εχτιμάει και το θαυμάζει ιδιαιτέρως, κ είχε μάλιστα γράψει ένα μεγάλο άρθρο προ μηνός, που κατά μια πρωτοφανή κακοτυχιά, χάθηκε στο τυπογραφείο. Του στάθηκε αδύνατο να το ξαναγράψει κ έβαλε πρόχειρα και βιαστικά International Conference of Greek Studies, Flinders University 744 April 2003", Flinders University Department of

11 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ αυτά τα λίγα. Οπωσδήποτε, κάτι είναι κι αυτό μια κ η Πατρίς έχει σήμερα την πρώτη κυκλοφορία. Με πληροφόρησε ακόμα ο Κλέων Παράσχος που είδα προχθές πως έγραψε κι αυτός διεξοδικά και τάδωσε του Ξενόπουλου για τη Νέα Εστία. Δεν ξαίρει όμως πότε θα μπει, γιατί περιμένει σειρά μέσα σε πληθώρα κριτικών. Ακόμα ο Louis Roussel με πληροφορεί πως γράφει προσεχώς στο Libre, επίσης κι ο Phileas Lebesque στο Mercure de France. Βλέπεις λοιπόν πως κάτι γίνεται μ όλα ταύτα! Εκείνο δηλαδή που θέλαμε, το κατορθώσαμε εν μέρει: να βγει δηλ. το έργο σου από την αφάνεια και να γνωρισθεί, κι ας κακογνωρισθεί, δεν πειράζει, θα καλογνωρισθεί κι αυτό με τον καιρό του, και θ αναγνωρισθεί είμαι βέβαιος. Σου σφίγγω εγκάρδια το χέρι Δικός σου Γ. Κ. Κατσίμπαλης Υ.Γ. Σου ζητώ ως χάρη να ταχυδρομήσεις ο ίδιος τα δυο σου βιβλία στο Φώτο Πολίτη (οδός Μάρνη)(ή στο Ελεύθερο Βήμα, οδός Εδουάρδου Λου 3) και μάλιστα με αφιέρωση, να ιδούμε τι θα κάμει. Υ.Γ. 2 Σου ταχυδρομώ δυο καινούργιες μελετούλες φίλων μου για τον Παλαμά. Διάβασέ τες, το αξίζουν. Η μια μάλιστα Εισαγωγή στο Παλαμικό Έργο είναι γραμμένη από ένα παιδί 18 μόλις ετών! Είναι καταπληκτικό! 5 Υ.Γ. 3 Μόλις αυτή τη στιγμή θυμήθηκα πως ο πολύς κ. Μπαστιάς με ψευδώνυμο Κρίτων, έγραψε λίγα λόγια στα Ελληνικά Γράμματα. Είναι φανερό πως δεν ξαίρει τι του γίνεται γιατί μιλάει για επίδραση Παλαμά! μόνο και μόνο για να χτυπήσει πρώτα εμένα και τον πατέρα μου, που ξαίρει το ενδιαφέρον μας. Το εσωκλείω. Υ.Γ. 4 Πήρα το χειρόγραφό σου. Δεν άρχισα όμως ακόμα το διάβασμα. Θα σου γράψω αργότερα τι μπορεί να γίνει. 5 Πρόκειται για την έκδοση: Α. Καραντώνη, Εισαγωγή στο παλαμικό έργο, Αθήνα International Conference of Greek Studies, Flinders University 745 April 2003", Flinders University Department of

12 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ Στην επιστολή θίγονται πολλά και ενδιαφέροντα θέματα. Τα ιστορικά συμφραζόμενα της εποχής, όπως αυτά διαφαίνονται στην επιστολή αυτή, επισημαίνονται εδώ. Υποθέτουμε πως θα υπήρχαν κι άλλες επιστολές του Κατσίμπαλη προς Ζερβό, οι οποίες είτε χάθηκαν λόγω των πολλών μετακινήσεων του Ζερβού (όπως είδαμε πιο πάνω), είτε σταμάτησε η αλληλογραφία τους μετά τη φιλολογική σύμπραξη Κατσίμπαλη-Σεφέρη. O παλαμικός Γ. Κ. Κατσίμπαλης, έχοντας υπόψη του τη συντονισμένη επίθεση εναντίον της ρητορείας του Παλαμά από γνωστούς κύκλους της εποχής, εκφράζει με έντονο ύφος και τόνο την αντίθεσή του στην κριτική της εποχής που με ευθύνη δική της οδηγούν σε κολοκυθο-ποίηση τη ζωή μας. Συγκρίνει το έργο και τη ζωή του Σολωμού και του Παλαμά με απώτερο σκοπό να προτρέψει τον αποδέκτη της επιστολής του να στραφεί περισσότερο προς τον Παλαμά και όχι τόσο προς το Σολωμό, εξ αιτίας του ότι από το έργο του πρώτου μπορεί να ωφεληθεί το έθνος και όχι από το έργο του δεύτερου. Με την έντονη αντι-σολωμική κριτική που ασκεί ο Κατσίμπαλης στο Ζερβό το 1929 (πριν την έκδοση της Στροφής του Σεφέρη) φαίνεται πως επενδύει και πιστεύει στον Καλύμνιο ποιητή, ο οποίος είχε ήδη εκδώσει τις ποιητικές συλλογές Νησιώτικα Τραγούδια (1910), Ρυθμοί Ζωής (1921), Στίχοι (1928), μέσα στις οποίες υπήρχαν αρκετά δείγματα ελπιδοφόρα κατά τον Κατσίμπαλη μιας επερχόμενης αλλαγής. Με την προτροπή του Κατσίμπαλη παράτησε πια το Σολωμό, από τον οποίο μπορεί να εκέρδισες αισθητικώς, αλλά τεχνικώς βγήκες, το δίχως άλλο, ζημιωμένος αποκλειστικός σκοπός του Κατσίμπαλη είναι να στρέψει την προσοχή του Ζερβού προς τον Παλαμά για λόγους αισθητικούς και καλλιτεχνικούς. Την αποτυχία του Ζερβού στον ποιητικό στίβο μέχρι το 1929 αποδίδει ο Κατσίμπαλης στην προσήλωση του πρώτου στους αισθητικούς κανόνες του Σολωμού. Ο Κατσίμπαλης φαίνεται να ασπάζεται τον κανόνα περί αληθοφανείας, για την απαίτηση της αλήθειας στη λογοτεχνία που δεσπόζει στο 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ου. Η απόρριψη του ώριμου έργου του Σολωμού εξηγείται από τον Κατσίμπαλη ως αποτέλεσμα International Conference of Greek Studies, Flinders University 746 April 2003", Flinders University Department of

13 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ του γεγονότος ότι οι ήρωές του και κατά συνέπεια η τέχνη του είχε ελάχιστη επαφή με την πραγματικότητα, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο γράμμα: το έργο του Παλαμά βγαίνει από την πραγματικότητα κ είναι συνεπώς αληθινότερο από το καθαρά ιδεαλιστικό του Σολωμού που βασίζεται στην παραμόρφωση της πραγματικότητας δηλ. στην ψευτιά. Ο κυριότερος, λοιπόν, λόγος για τον Κατσίμπαλη είναι γιατί το έργο του Παλαμά βγαίνει από την πραγματικότητα. Ήδη και άλλοι στο παρελθόν έχουν τονίσει το ίδιο θέμα θυμίζουμε εδώ το Βάρναλη, ο οποίος στο έργο του αμφισβητεί το Σολωμό και ειδικότερα τα τελευταία έργα του, τα οποία έχοντας χάσει την επαφή του με την πραγματική ζωή και με την ιστορία, κατασκεύαζε αφηρημένα σχήματα (Αγγελάτος, 2000:213). 6 Με παρόμοιο τρόπο ο Κατσίμπαλης λέει στο Ζερβό ότι η ποίηση του Σολωμού με το νάναι ετεροκίνητη κι όχι αυθόρμητη είτανε αναγκασμένη να δυσκολεύεται, να σταματά και να καταλήγει σε λιγοστά κομμάτια ή στίχους ανεξάρτητους τον ένα από τον άλλο. Ο Κατσίμπαλης ως κύριος εκφραστής της αντισολωμικής τάσης και ασπαζόμενος τις απόψεις ότι το ώριμο έργο του Σολωμού δεν εκφράζει τη δεκαετία του 1920 και ότι η αξία του είναι μονάχα ιστορική ψάχνει να βρει εκείνον που θα μπορέσει να σηκώσει το βάρος της αλλαγής. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που επενδύει στο Ζερβό, τα λόγια μου αυτά προέχονται από άνθρωπο αμερόληπτο και ειλικρινή [...] 6 Η θέση αυτή (το ότι ο συγγραφέας πρέπει να είναι πιστός γραφέας της πραγματικότητας) δεν παραπέμπει μόνο στους Ποιητικούς Διαγωνισμούς [Ράλλειο ( ) και Βουτσιναίο ( )], αλλά και στη γνώμη του Ζαμπέλιου, όπως παρατίθεται από τον Αγγελάτο: Η ποίηση πρέπει να συνδέεται άρρηκτα και να παρακολουθεί την πραγματικότητα, να συμμορφώνεται δηλαδή με τη φυσική και λογική τάξη των πραγμάτων [...] και όχι με βιβλία [...] είναι κατ αρχήν πιο κοντά στο αριστοτελικό εικός και αναγκαίον [...] αφού ο πραγματικός ποιητής [...] ουδένα μιμείται, ουδένα άλλον αντιγράφει, παρά μόνον εαυτόν [...] ο ποιητής παρακολουθεί τη φύση των πραγμάτων, και όχι τη συστηματοποίηση της φύσης των πραγμάτων, τη μίμηση δηλαδή των μεγάλων προτύπων της αρχαιότητας, που κωδικοποίησε ο νεοκλασικισμός και ασπάζεται απολύτως η πανεπιστημιακή κριτική, μένει κατά συνέπεια πιστός της πραγματικότητος γραφεύς (Αγγελάτος, 2000:33). International Conference of Greek Studies, Flinders University 747 April 2003", Flinders University Department of

14 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ που πιστεύει στο έργο σου και περιμένει ολοένα ανώτερα δείγματα της μπόρεσής σου γι αυτό άλλωστε απευθύνεται σ αυτόν με έντονο κριτικό πνεύμα. Είναι η περίοδος που το έδαφος ετοιμάζεται για τη μεγάλη στροφή στην ελληνική ποίηση και ο Κατσίμπαλης βλέπει στο Ζερβό ένα αρκετά απαιτητικό υποψήφιο που θα μπορούσε να συμβάλει στην επερχόμενη αλλαγή. Από την άλλη το σύνθημα του Θεοτοκά για την υπέρβαση του πνευματικού μιλιταρισμού του Αποστολάκη και του Πολίτη (Αγγελάτος, 2000:256), ενισχύουν τα επιχειρήματα του Κατσίμπαλη, ο οποίος στην επιστολή του γίνεται αρκετά δεικτικός. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο Κατσίμπαλης επηρεασμένος και από το κλίμα του Θεοτοκά και σχολιάζοντας ειδικότερα το θέμα της σχέσης της πραγματικής ζωής με την τέχνη του Σολωμού, αναφέρεται στην επιστολή του σε παραμόρφωση της πραγματικότητας δηλ. στην ψευτιά και ιδεαλιστική ακρότητα. (Αρχείο Ζερβού, επιστολή Κατσίμπαλη). Η προσπάθεια ωστόσο του Σολωμού να παντρέψει τον κλασικό και ρομαντικό τρόπο σύμφωνα με τα επιχειρήματα του Βάρναλη είχαν ως αποτέλεσμα το ζήτημα της αποσπασματικότητας του σολωμικού έργου. Αυτό θεωρείται από νεότερους μελετητές ως πλήρη ωρίμανση της σκέψης και της ποιητικής του Σολωμού, η οποία εκφράζεται με την παγκοσμιοποίηση των ελληνικών πολιτισμικών αξιών και με την ελληνοποίηση των ευρωπαϊκών πνευματικών αξιών. Ο Σολωμός ουσιαστικά επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο ποιητικό είδος, μια μοντέρνα τεχνική που ν αποτελεί νόμιμη σύνθεση κλασικισμού και ρομαντισμού ή και υπέρβασή τους (Καψωμένος, 1998: 15). Αυτό το πρωτοποριακό καλλιτεχνικό εγχείρημα του ώριμου Σολωμού, ωστόσο δεν τον εντάσσει στο λογοτεχνικό και αισθητικό κανόνα της γενιάς του Παράδειγμα η περίπτωση του Σεφέρη. Έτσι η παλαμικής προελεύσεως εικόνα του αποσπασματικού Σολωμού εγκρίνεται σιωπηρά από το Σεφέρη που την αφήνει ασχολίαστη στη γνωστή επιστολή του [ ] προς τον Καραντώνη (Αγγελάτος, 2000:259). Και το 1936 ο Σεφέρης προβάλλει την αναποτελεσματικότητα της ποίησης του Σολωμού [...] εξ αιτίας της αποσπασματικότητάς της (Αγγελάτος, International Conference of Greek Studies, Flinders University 748 April 2003", Flinders University Department of

15 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ 2000:260). 7 Μιλώντας για τον Κάλβο στις Δοκιμές, ο Σεφέρης επανέρχεται στο ίδιο θέμα με τα ακόλουθα: όπως έχουμε μόνο αποσπάσματα από τον Σολωμό, έτσι δεν έχουμε κανένα ολόκληρο ποίημα από τον Κάλβο. Τίποτε που να μπορεί να δοθεί σαν ολόκληρο ποίημα σ έναν ακροατή. Μόνο κομμάτια, και την ευλάβειά μας (Σεφέρης, :61). Μπορεί βέβαια ο Σεφέρης να προβάλλει τον ποιητικό αγώνα του Σολωμού για την κατάκτηση της γλώσσας, δεν παύει από την άλλη να της αφαιρεί την πιθανότητα να επενεργήσει αισθητικά και καλλιτεχνικά αυτή ακριβώς ήταν η τύχη της ώριμης ποίησης του Σολωμού στην εποχή του Σεφέρη (Αγγελάτος, 2000:260). Ωστόσο είναι γνωστό ότι η ποίηση του Σολωμού ενεργεί αντιφατικά πάνω στη σκέψη και το έργο του Σεφέρη. Από τη μια με έμμεσα απορριπτικό τρόπο (λόγω της αποσπασματικότητας) και από την άλλη αισθάνεται μια ακατανίκητη έλξη από το έργο του. Τούτο έχει διαπιστωθεί από πολλούς κριτικούς οι οποίοι εντάσσουν το Σολωμό λόγω της αποσπασματικής του γλώσσας στην περιοχή του μοντερνισμού: η σεφερική προσέγγιση του Σολωμού, του Κάλβου και του Καβάφη, ως οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι ποιητές μας που δεν ήξεραν ελληνικά, θέτει στο βάθος παραπλήσιους προβληματισμούς και αμφιταλαντεύσεις: την κριτική στάση του Σεφέρη απέναντι στη γλώσσα των παραπάνω ποιητών αλλά και τη φοβερή έλξη που ασκεί η γλώσσα αυτή στην ποίησή του (Τσιανίκας, 1998:23). Στην πραγματικότητα όμως με τις Δοκιμές ο Σολωμός μένει οριστικά έξω από τον κανόνα της νεοελληνικής παράδοσης (Αγγελάτος, 2000:262) κλείνοντας έτσι την επιθανάτια σελίδα που άρχισε με τη γενιά του Η συζήτηση για το θέμα αυτό συνεχίζεται και από μεταγενέστερους κριτικούς, οι οποίοι εντάσσουν το Σολωμό στο μοντερνισμό. Είναι γνωστό ότι ο Σολωμός άφηνε τα έργα του ημιτελή και αποσπασματικά, αυτό όμως δεν θα μπορούσε σύμφωνα με το Μαστροδημήτρη να εννοηθεί ως ένα είδος αισθητικής προτίμησης 7 Θεωρώ ότι η ποίηση, με την τεχνική της σημασία, είναι το αποτέλεσμα πάνω μας ενός ποιήματος τελειωμένου. Έστω κι αν το ποίημα αυτό είναι σ ένα μόνο στίχο. Όλα τα άλλα είναι ίχνη και ενδείξεις. Σαν τον σημερινό Παρθενώνα (Σεφέρης, 31974:474). International Conference of Greek Studies, Flinders University 749 April 2003", Flinders University Department of

16 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ και κατάθεσης, όπως γίνεται με πολλούς Ευρωπαίους ρομαντικούς ποιητές. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι αυτό δεν είναι στις προθέσεις του ποιητή, αλλά η γνωστή απόφανσή του ότι ο Λάμπρος θα μείνη Απόσπασμα, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί τόσο αισθητική δήλωση όσο ένδειξη προσωπικού εκφραστικού αδιεξόδου (Μαστροδημήτρης, 1999:61). Υπάρχει όμως και η αντίθετη προσέγγιση επί του θέματος, η οποία το εγχείρημα αυτό του Σολωμού, όσον αφορά τον αποσπασματικό χαρακτήρα του καλλιτεχνικού λόγου, το εντάσσει στις πιο ευαίσθητες περιοχές του μοντερνισμού (Τσιανίκας, 1998:33) τονίζοντας ότι ο Σολωμός αποτελεί στην εποχή του, περίπτωση μοναδική και εδώ ακριβώς έγκειται ο μοντερνισμός του (Καψωμένος, 1998:104). Παραθέτω όλο το παράθεμα του Καψωμένου για να δοθεί πιο σαφής εικόνα της νέας προσέγγισης του σολωμικού έργου που επιχειρείται στις μέρες μας: Αυτή είναι η σημασιοδοτική πρακτική του Σολωμού, που ταυτίζεται, από το 1833 και εξής, με τη μέθοδο της γραφής του, την οποία άσκησε απαρέγκλιτα ως το τέλος, χωρίς να υποκύψει στον πειρασμό έστω και ενός οριστικού και τελειωμένου ποιήματος. Κι εδώ ακριβώς έγκειται ο μοντερνισμός του, που ξεπερνά σαφώς όχι μόνο τα ρομαντικά πρότυπα της εποχής του, αλλά και την επόμενη φάση, του ποιητικού ρεαλισμού, για να συναντήσει αισθητικούς προβληματισμούς των πρωτοποριακών ρευμάτων του εικοστού αιώνα. Έτσι δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι ο Σολωμός υλοποιεί προδρομικά τη συναρπαστική περιπέτεια της γραφής ως σημαίνουσας πρακτικής, δηλ. αναδημιουργίας χωρίς τέλος. (Καψωμένος, 1998:104) Το θέμα της αποσπασματικότητας, που καταλογίστηκε ως αδυναμία από ορισμένους της γενιάς του 1920 και αυτή του 1930, φαίνεται ότι επανεξετάζεται, και τα τελευταία 25 χρόνια φαίνεται να δημιουργούνται ευνοϊκές προϋποθέσεις για πληρέστερες ερμηνευτικές προσεγγίσεις του σολωμικού έργου. Ο επαναπροσδιορισμός του προβλήματος και η νέα οπτική γωνία που αρνείται την αποσπασματικότητα υπέρ των αποσπασμάτων ή που δέχεται το αποσπασματικό όχι ως αδυναμία πλέον, αλλά ως μοντερνιστικό καλλιτεχνικό εγχείρημα, ή ακόμα η νέα ερμηνεία περί αποσπασματικότητας στο σολωμικό έργο International Conference of Greek Studies, Flinders University 750 April 2003", Flinders University Department of

17 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ που κάνει λόγο για ρήξη λόγου και γλώσσας, 8 αποστασιοποιεί τους σημερινούς κριτικούς από τη δυναστική επίδραση της γενιάς του 1930, αναδεικνύοντας το δυναμικό και πρωτοποριακό χαρακτήρα της ποίησης του Σολωμού, 9 το έργο του οποίου, ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να είναι σημείο αναφοράς αντιλεγόμενο. Η κριτική, από την πιο επαινετική μέχρι την πιο απορριπτική, δεν έχει πάψει να ασχολείται... όχι με το τι είπε ο Σολωμός, αλλά με το τι άραγε να ήθελε να μας πει (Φραγκόπουλος, 1978:55). Πιστεύω τελικά, πέρα από τις τάσεις απόρριψης ή πλήρης αποδοχής του έργου του Σολωμού, ότι το έργο του αντέχει στο χρόνο και στις συνεχείς αλληλοσυγκρουόμενες θέσεις. Έτσι σήμερα όσο ποτέ άλλοτε η ανάγκη επανερμηνείας του σολωμικού έργου είναι επιτακτική και ίσως ξεκινήσει μια νέα σελίδα στα σολωμικά. Στην επιστολή, ωστόσο, ο Κατσίμπαλης προσπαθώντας να αποτρέψει το Ζερβό από το έργο του Σολωμού, και να τον στρέψει προς τον Παλαμά, βασικά περιμένει απ αυτόν να κάνει το μεγάλο άλμα και τη μεγάλη στροφή προς τη νέα ποίηση. Εκείνο ωστόσο που πέτυχε ο Κατσίμπαλης ήταν να επηρεάσει το Ζερβό και να τον κάνει να υιοθετήσει ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα μέσα στο πλαίσιο του κανόνα της αληθοφάνειας στην αλληλογραφία του με τον Παντελή Πρεβελάκη. 10 Βέβαια δεν πέτυχε να πατρωνάρει τη μεταγενέστερη κριτική σκέψη, η οποία δεν υπακούει πλέον δογματικά στα κελεύσματα της γενιάς του 1930 και σχετικά με το Σολωμό έχει αρχίσει να επαναπροσδιορίζει κάποιες θέσεις της. 8 Ο Βρασίδας Καραλής υποστηρίζει ότι στο σολωμικό έργο η αποσπασματικότητα είναι απότοκο της ρήξης λόγου και γλώσσας στην συνείδηση και την ευαισθησία του δημιουργού (Καραλής, 2002:55). 9 Στην έκδοση του Αλεξίου 1994, ο Αλεξίου αντιπαραθέτει στη θεωρία της αποσπασματικότητας τη θεωρία του ολοκληρωμένου έργου: ότι δηλαδή η αποσπασματικότητα είναι φαινομενική. Τα Αυτόγραφα μας δίνουν τη δυνατότητα ν ανασυνθέσομε την πλήρη μορφή (Καψωμένος, 1998:119). 10 Βλέπε Γεώργιος Φρατζής Ο Νίκος Καζαντζάκης μέσα από την αλληλογραφία Ζερβού-Πρεβελάκη ( ). Πόρφυρας. Τριμηνιαίο Περιοδικό. Τεύχος 98, Κέρκυρα, Ιανουάριος Μάρτιος International Conference of Greek Studies, Flinders University 751 April 2003", Flinders University Department of

18 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ Έτσι μέσα στο πνεύμα αυτό και ένα χρόνο μετά, το 1930, ο Κατσίμπαλης από το τυπογραφείο Γ. Καλέργη κυκλοφόρησε τη συναγωγή κριτικών με τίτλο Ο Ποιητής Γιάννης Κλ. Ζερβός, με άρθρα του Louis Roussel, του Κώστα Βάρναλη, του Π. Δ. Ταγκόπουλου, του Α. Μ. Στρατηγόπουλου, του Γ. Κοτζιούλα, του Α. Καραντώνη, του Τέλου Άγρα και του Γ. Κ. Κατσίμπαλη. Η συναγωγή κριτικών αρχίζει με το κείμενο του Κατσίμπαλη Ένας αγνοημένος ποιητής, πρωτοδημοσιευμένο στο περιοδικό Αγών των Παρισίων στις 4 Δεκεμβρίου Στο κείμενο αυτό παρουσιάζεται η ποίηση του Ζερβού ως πηγαία ποίηση με τη νησιώτικη γλύκα και μυστικοπάθεια, ένα μυστικισμό που παίρνει ένα τόνο φιλικά λιτό, σχεδόν οικιακό (Κατσίμπαλης, 1930:4 5). Συνεπής στα όσα έγραψε στην επιστολή, Έχω από καιρό στο νου μου να γράψω μια σωστή, πλατειά μελέτη γύρω από το έργο σου... Θέλω να παρουσιάσω πλατειά κι αναλυτικά τις θετικές του αξίες, ο Κατσίμπαλης με λιγότερο αντισολωμικό πνεύμα, κρατώντας ωστόσο απόσταση σημειώνει τη μεγάλη συγγένεια του Ζερβού με το Σολωμό, όσον αφορά την κατασκευή και προ παντός την εσωτερική μουσικότητα κ υποβλητικότητα του στίχου και αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι κανείς ως τα σήμερα δεν ήρθε σιμώτερα στο Σολωμό (Κατσίμπαλης, 1930:7). 11 Ο Βάρναλης στην ίδια συναγωγή κριτικών επισημαίνει τις τεχνικές αδυναμίες του ποιητή Ζερβού, ταυτόχρονα όμως θεωρείται απ αυτόν σαν ο κατ ευθείαν απόγονος του Σολωμού, που περισσότερο από κάθε παλιόν ή καινούργιο ποιητή, μας τόνε θυμίζει με τη διάθεση και τη στιχουργική του (Κατσίμπαλης, 1930:12). Τελικά βέβαια η στροφή στην ελληνική ποίηση δε γίνεται από το Ζερβό, όπως ίσως να περίμενε ο Κατσίμπαλης, αλλά γίνεται από το Γιώργο Σεφέρη και εκπορεύεται συστηματικά κυρίως μέσα από τα Νέα Γράμματα. Το σίγουρο είναι ότι από το 1932 και μετά στο Αρχείο Ζερβού δεν υπάρχει άλλη επιστολή Κατσίμπαλη. Έχει ήδη επέλθει η σύμπραξη Σεφέρη-Κατσίμπαλη. Ο Ζερβός με τη σειρά του 11 Ο Στίχος του Ζερβού Θεϊκιά η ζωή κι ονείρατα χλωμά του κόσμου η θλίψη! αντιπαραβάλλεται με το σολωμικό στίχο Δεν τόλπιζα νάν η ζωή μέγα καλό και πρώτο (Κατσίμπαλης, 1930:7). International Conference of Greek Studies, Flinders University 752 April 2003", Flinders University Department of

19 ΠΑΛΑΜΑΣ VERSUS ΣΟΛΩΜΟΣ αν και κυκλοφόρησε μερικές άλλες ποιητικές συλλογές και το 1956 εκδίδει το πεζό Αγωνισμένοι και Λυτρωμένοι (ριζοσπαστική στροφή του προς τη πεζογραφία) δεν κατόρθωσε τελικά να περάσει στον κανόνα. Έτσι το παραπάνω γράμμα επαληθεύει τις στρατηγικές τακτικές του Κατσίμπαλη. Βιβλιογραφία Αγγελάτος, 2000 Δημήτρης Αγγελάτος, ήχος λεπτός...[...] γλυκύτατο[ς], ανεκδιήγητο[ς].... Η Τύχη του Σολωμικού Έργου και η Εξακολουθητική Αμηχανία της Κριτικής ( ). Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα. Αγγελάτος, 2003 Δημήτρης Αγγελάτος, Η κριτική και θεωρία της λογοτεχνίας στην Ελλάδα του 19ου αιώνα: η ζωγραφική και η φωτογραφία. Greek Research in Australia. Proceedings of the Biennial Conference of Greek Studies. Flinders University, Adelaide. Αρχείο Ζερβού Αρχείο Ζερβού, Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσης, Κάλυμνος. Καραλής, 2002 Βρασίδας Καραλής, Αναγνώσεις Σολωμικών Κειμένων. Δοκίμια. Ιδεόγραμμα, Αθήναι. Κατσίμπαλης, 1930 Γ. Κ. Κατσίμπαλης, Ο Ποιητής Γιάννης Κλ. Ζερβός. Τυπογραφείο Γ. Καλέργη, Αθήνα. Καψωμένος, 1998 Ερατοσθένης Καψωμένος, Ο Σολωμός και η Ελληνική Πολιτισμική Παράδοση, Ερμηνευτική Μελέτη. Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα. International Conference of Greek Studies, Flinders University 753 April 2003", Flinders University Department of

20 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧ. ΦΡΑΤΖΗΣ Μαστροδημήτρης, 1999 Π. Δ. Μαστροδημήτρης, Η Νεοελληνική Σύνθεση. Θέματα και Κατευθύνσεις της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα. Σεφέρης, Γιώργος Σεφέρης, Δοκιμές, Πρώτος τόμος, επιμ. Γ. Π. Σαββίδης, Ίκαρος, Αθήνα. Τσιανίκας, 1998 Μιχάλης Τσιανίκας, Λευκές Στιγμές στην Ποίηση. Καστανιώτης, Αθήνα. Φραγκόπουλος, 1978 Θ. Δ. Φραγκόπουλος, Το ημιτελές στον Σολωμό Περιοδικό Νέα Εστία, Αφιέρωμα στο Διονύσιο Σολωμό. Χριστούγεννα International Conference of Greek Studies, Flinders University 754 April 2003", Flinders University Department of

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Το 1991 εισήχθη στο Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ Τουρανάκου Κατερίνα Ψαλλίδα Δήμητρα Καλαμπαλίκης Παντελής Γεννάτος Άκης Χαλίδας Γιάννης ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Ο Νίκος Εγγονόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίζω την εθνότητα, όχι την εθνικότητα της Ελλάδας» λέει ο Νάνος Βαλαωρίτης

«Υποστηρίζω την εθνότητα, όχι την εθνικότητα της Ελλάδας» λέει ο Νάνος Βαλαωρίτης Νάνος Βαλαωρίτης: Η Ελλάδα είναι σαν το ουίσκι Συνέντευξη με τον ποιητή για την ποίηση, τις λέξεις, τη γλώσσα, την πολιτική, την κριτική σκέψη, τον δογματισμό, τους νέους «Υποστηρίζω την εθνότητα, όχι

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου.

Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Καλύτερη-Βαθύτερη γνωριμία με την τέχνη της λογοτεχνίας. Ενδελεχής μελέτη της σχέσης λογοτεχνίας και κινηματογράφου. Εύρεση κοινών στοιχείων των δύο αυτών μορφών τέχνης. Είναι κλασσικό βιβλίο. Ενδιαφέρουσα

Διαβάστε περισσότερα

...una acciόn vil y disgraciado. Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε: η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε να πεθάνουμε

...una acciόn vil y disgraciado. Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε: η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε να πεθάνουμε Νίκος Εγγονόπουλος «ΝΕΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΙΣΠΑΝΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ ΣΤΙΣ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΤΟΥ 1936 ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ ΤΟΥ ΚΑΜΙΝΟ ΝΤΕ ΛΑ ΦΟΥΕΝΤΕ» Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικά χαρακτηριστικά ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνηµα του ροµαντισµού επηρέασε πολλές τέχνες και κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα µέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα. Ο ροµαντισµός προβάλλει το συναίσθηµα, την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΝΕΣ ΝΕΦ 206. Νεοελληνική πεζογραφία (1914 σήμερα) Διδάσκων: Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Εαρινό εξάμηνο 2010-2011 Ιστορία της νεοελληνικής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου

«Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» του συγγραφέα-εκπαιδευτικού Βαγγέλη Ηλιόπουλου Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Δραστηριότητες: Βασιλική Νίκα Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Διατσέντα Παρίση Τιμή: 12 ευρώ

Διαβάστε περισσότερα

Greek Translations of Brad Yates Videos

Greek Translations of Brad Yates Videos Greek Translations of Brad Yates Videos Contents: Allowing and Receiving Feeling Betrayed Tapping with Brad Yates Allowing and Receiving http://www.youtube.com/watch?v=4iftrjbas5o Translation by Vicky

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα