ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Ερωτήσεις - Δραστηριότητες Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Ερωτήσεις - Δραστηριότητες Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ της Κείμενα Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Ερωτήσεις - Δραστηριότητες Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

2 της Κείμενα Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Ερωτήσεις - Δραστηριότητες Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό

3

4 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ της Κείμενα Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Ερωτήσεις - Δραστηριότητες Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

5 O λόγος ανάγκη της ψυχής Ερωτήσεις - Δραστηριότητες Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Αφροδίτη Αθανασοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Κύπρου, Συντονίστρια της Ομάδας Σύνταξης Βασιλική Σελιώτη Φιλόλογος, Γραφείο Αναλυτικών Προγραμμάτων Αλέξανδρος Μπαζούκης Φιλόλογος, Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ Παντελής Βουτουρής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Κύπρου, Πρόεδρος της Επιτροπής Διαμόρφωσης Προγράμματος Σπουδών Λογοτεχνίας Σύνδεσμος - Επιθεωρητής για τη Λογοτεχνία Λοΐζος Αναστασιάδης Ε.Μ.Ε. Φιλολογικών Σχεδιασμός και ηλεκτρονική σελίδωση Θεόδωρος Κακουλλής Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων Γενικός Συντονισμός Χρίστος Παρπούνας Συντονιστής Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Α Έκδοση 2011 (Προκαταρκτική) ISBN: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

6

7 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται οι Ερωτήσεις Δραστηριότητες, οι οποίες περιστρέφονται γύρω και από τους τρεις άξονες του Π.Σ.Λ.: γνωστικό περιεχόμενο, αξιακό περιεχόμενο, βασικές δεξιότητες του «κριτικά εγγράμματου» νέου ανθρώπου με έμφαση σε εκείνες του λογοτεχνικού γραμματισμού (της εγκύκλιας λογοτεχνικής μόρφωσης που θα πρέπει να λάβουν οι μαθητές/μαθήτριες στη βαθμίδα της Μέσης εκπαίδευσης). Oι Ερωτήσεις Δραστηριότητες, που παρουσιάζονται εδώ: συστοιχούν με τους ειδικούς και γενικούς διδακτικούς στόχους, οι οποίοι ορίζονται για κάθε Θ.Ε. αλλά και από τους «δείκτες επιτυχίας» για τη συγκεκριμένη βαθμίδα και τάξη στο Π.Σ.Λ. και υποβοηθούν, κυρίως, το έργο των εκπαιδευτικών ως δείκτες για τον τρόπο αξιολόγησης των μαθητών/μαθητριών, σε διάφορα στάδια ή χρόνους, σύμφωνα με τα οριζόμενα για την Αξιολόγηση στο νέο Π.Σ. και σε συστοιχία με τη διδακτική Μεθοδολογία που προβλέπει αυτό, στο πνεύμα της νέας Παιδαγωγικής (συνεργατικές και βιωματικές μορφές μάθησης, λειτουργική ένταξη και χρήση των Νέων Τεχνολογιών για τις ανάγκες του μαθήματος, διαθεματικότητα και «ολιστική γνώση» κ.ο.κ.). Οι Ερωτήσεις Δραστηριότητες κλιμακώνονται επίσης, ανάλογα με τον βαθμό δυσκολίας/συνθετότητάς τους, ως εξής: α) Ερωτήσεις πρωτοβάθμιας ανάλυσης και συνδυασμού των κειμένων για την πρώτου βαθμού αξιολόγηση των μαθητών/μαθητριών στην τάξη: έλεγχος βασικών δεξιοτήτων πρόσληψης/κατανόησης/σύγκρισης των κειμένων που συνεξετάζονται. β) Ομαδοσυνεργατικές Ασκήσεις Διαθεματικές Δραστηριότητες για τη δεύτερου βαθμού αξιολόγηση των μαθητών/μαθητριών με την ολοκλήρωση μιας διδακτικής «ενότητας»: πρόκειται για πιο σύνθετες ασκήσεις (και «δημιουργικής γραφής» ή άλλης δημιουργικής έκφρασης), οι οποίες απαιτούν συνεργασία σε ομάδες, συστηματικότερη αξιοποίηση των Τ.Π.Ε., μ ένα λόγο, την καλλιέργεια πιο σύνθετων δεξιοτήτων ανάλυσης και ερμηνείας απ ό,τι οι προηγούμενες. γ) Ερευνητικά σχέδια εργασίας τύπου project για τη συνολική / τελική αξιολόγηση των μαθητών/ μαθητριών στο τέλος κάθε Θ.Ε.: στο στάδιο αυτό, η τάξη λειτουργεί (ή επιδιώκεται να λειτουργήσει) ως ερευνητικό «εργαστήρι» και «λέσχη αναγνωστών». Οι μαθητές/μαθήτριες αξιολογούνται με γνώμονα την ικανότητά τους να συνεργαστούν για τη διεξαγωγή και την εκπόνηση μιας μικρής ερευνητικής εργασίας, ή στην ανάγνωση και παρουσίαση ολοκληρωμένων λογοτεχνικών έργων. Τις εργασίες αυτές θα παρουσιάζουν/συζητούν στην ολομέλεια της τάξης σε ειδική ώρα (διδακτική περίοδο). Στο επίπεδο αυτό, παρέχεται επίσης η δυνατότητα στους διδάσκοντες να προσφύγουν στον συνήθη τρόπο ατομικής αξιολόγησης των μαθητών/μαθητριών, μέσω εξεταστικού δοκιμίου ή φύλλου αξιολόγησης, το οποίο ωστόσο θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις νέες προδιαγραφές του Π.Σ.Λ. (για παράδειγμα, χρήση και αγνώστου κειμένου, πέραν των διδαγμένων, όπως ακριβώς γίνεται ήδη στο μάθημα της Γλώσσας). Ως εκ τούτου, τα επιπλέον κείμενα που παρέχονται σ αυτό το τεύχος μπορούν ευλόγως να αξιοποιηθούν όχι μόνο για τις ανάγκες της διδασκαλίας αλλά και ως «άγνωστα» σε γραπτά εξεταστικά δοκίμια.

8 Εξυπακούεται πως οι προτεινόμενες ερωτήσεις δραστηριότητες μπορούν και πρέπει να αναπροσαρμόζονται κάθε φορά ανάλογα με τον μαθητικό πληθυσμό, με άλλα λόγια, οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να λαμβάνουν μέριμνα για την τήρηση της επιβεβλημένης παιδαγωγικής αρχής για «διαφοροποιημένη διδασκαλία». Ο ομαδοσυνεργατικός χαρακτήρας πολλών από τις ασκήσεις-δραστηριότητες που προτείνονται δύναται να συμβάλει γόνιμα προς την κατεύθυνση αυτή. Σε ό,τι αφορά τα «ερευνητικά σχέδια εργασίας», και με το δεδομένο ότι αυτά απαιτούν χρόνο για να διεξαχθούν, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επιλέγουν κάθε χρονιά ένα διαφορετικό project, ανάλογα και με τις δυνατότητες που τους παρέχει το ευρύτερο περιβάλλον της σχολικής μονάδας, καθώς και το έμψυχο δυναμικό της τάξης τους. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, είναι σκόπιμο να γίνεται κάθε έτος τουλάχιστον μία τέτοια εργασία για κάθε Θ.Ε. Ας επαναληφθεί και εδώ ότι κείμενα και ερωτήσεις/δραστηριότητες προτείνονται ως βάση, ως ενδεικτικός οδηγός για τη διδακτική προσέγγιση των κειμένων στο μάθημα της Λογοτεχνίας, και ότι σε καμία περίπτωση οι εκπαιδευτικοί δεν είναι «υποχρεωμένοι» να τα ακολουθήσουν κατά γράμμα. Αυτοί διατηρούν πάντα το δικαίωμα της επιλογής μέσα στα πλαίσια, φυσικά, που θέτει το ίδιο το αντικείμενο (λογοτεχνικότητα) και, βέβαια, το Πρόγραμμα Σπουδών αναφορικά με τους διδακτικούς στόχους, τη μεθοδολογία και τους τρόπους αξιολόγησης στο μάθημα της Λογοτεχνίας. Για την Ομάδα Σύνταξης Αφροδίτη Αθανασοπούλου (Συντονίστρια) Παντελής Βουτουρής (Γενικός επόπτης)

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Α. ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ 12 Β. Η ΕΔΕΜ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 22 ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Α. ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ 25 Β. Η ΕΔΕΜ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 26 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΥΠΟΥ PROJECT 27 ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α. Δημοτική Ποίηση ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ιστορικά δημοτικά 30 Ο καημός της ξενιτειάς 38 Της καθημερινής ζωής 40 Η ανανέωση της παράδοσης 45 ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 46 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΥΠΟΥ PROJECT 48

10 Β. Μύθοι - Θρύλοι - Παραμύθια ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ιστορικοί θρύλοι 50 Λαϊκοί μύθοι - παραδόσεις 51 Παραμύθια 52 Το λαϊκό παραμύθι στη σύγχρονη λογοτεχνία 57 ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 58 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΥΠΟΥ PROJECT 59 ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Α. ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ 62 Β. ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΣΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 66 Γ. Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗ και ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ 70 ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 75 ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΕΧΝΗΣ/ ΕΚΦΡΑΣΗΣ 77 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΥΠΟΥ PROJECT 80

11

12 παιδικά σχολικά ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ χρόνια

13 [Ερωτήσεις ανάλυσης και συνδυασμού των κειμένων] Α. ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ Α. Τσέχοφ, «Μαθητική περιπέτεια» Ν. Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο [απ.] Λ. Ζαφειρίου, Συμμορίτες [απ.] 1. Αντικείμενο του αφηγήματος του Τσέχοφ είναι ένα «βάσανο» της σχολικής ζωής, οι εξετάσεις. Ποιες πράξεις και συμπεριφορές τού μικρού Βάνια δείχνουν την ψυχολογική του κατάσταση πριν και μετά τις εξετάσεις; Σας θυμίζουν δικές σας παρόμοιες αντιδράσεις; Τι δείχνει αυτό για την ψυχολογία όλων των παιδιών σε τέτοιες «κρίσιμες ώρες»; 2. Η «Μαθητική περιπέτεια» του Τσέχοφ και το απόσπασμα από την Αναφορά στον Γκρέκο του Καζαντζάκη διαδραματίζονται σε διαφορετικές χώρες, αλλά στην ίδια περίπου περίοδο (τέλη του 19ου αιώνα). Τι κοινό παρατηρείτε στις παιδαγωγικές αντιλήψεις που καταγράφουν τα δύο κείμενα; 3. Να συγκρίνετε τη συμπεριφορά της μητέρας στα κείμενα του Τσέχοφ και του Ζαφειρίου, καθώς και τις αντιδράσεις των μικρών ηρώων απέναντί τους: εντοπίστε ομοιότητες και διαφορές και προσπαθήστε να τις εξηγήσετε με βάση την κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και την εποχή στην οποία ανήκουν τα δύο αφηγήματα. 4. Η αναγκαστική λύση για τον Βάνια που «δεν παίρνει τα γράμματα» είναι να δουλέψει σε εμπορικό. Δείτε την αντίθετη άποψη στο παρακάτω απόσπασμα από το πτωχοπροδρομικό «Ανάθεμα τα γράμματα» (του 12ου αι.): ποιες διαφορές εντοπίζετε; Από μικρόθεν 1 μ έλεγεν ο γέρων ο πατήρ μου: «Παιδίν μου, μάθε γράμματα, και ωσάν εσέναν έχει 2. Βλέπεις τον δείνα, τέκνον μου, πεζός περιεπάτει, και τώρα διπλοεντέλινος 3 και παχυμουλαράτος. Αυτός, όταν εμάνθανε, υπόδησιν ουκ είχεν, και τώρα, βλέπεις τον, φορεί τα μακρυμύτικά του 4. Αυτός, όταν εμάνθανε, ποτέ του ουκ εκτενίσθη, και τώρα καλοκτένιστος και καμαροτριχάρης. Αυτός, όταν εμάνθανε, λουτρόθυραν ουκ είδε, και τώρα λουτρακίζεται τρίτον την εβδομάδα 5. Αυτός, ο κόλπος του έγεμε φθείρας αμυγδαλάτας 6, και τώρα τα υπέρπυρα γέμει τα μανοηλάτα 7. Και πείσθητι γεροντικοίς και πατρικοίς μοι λόγοις, και μάθε τα γραμματικά, και ωσάν εσέναν έχει». Και έμαθον τα γραμματικά μετά πολλού του κόπου. Αφού δε τάχα γέγονα 8 γραμματικός τεχνίτης, επιθυμώ και το ψωμίν και του ψωμιού την μάναν υβρίζω τα γραμματικά, λέγω μετά δακρύων: Ανάθεμαν τα γράμματα, Χριστέ, και οπού τα θέλει! Ανάθεμαν και τον καιρόν και εκείνην την ημέραν [ 12 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

14 παιδικά σχολικά χρόνια καθ ην με παρεδώκασιν εις το διδασκαλείον, προς το να μάθω 9 γράμματα, τάχα να ζω απ εκείνα! [ ] Ανοίγω την αρκλίτσαν 10 μου να εύρω ψωμί κομμάτιν, και ευρίσκω χαρτοσάκουλον άλλο μικροτερίτσιν 11. Απλώνω εις το περσίκι 12 μου, γυρεύω το πουγκίν μου, διά στάμενο 13 το ψηλαφώ, και αυτό γέμει χαρτία. Αφού δε τας γωνίας μου τας όλας ψηλαφήσω, ίσταμαι τότε κατηφής και απομεριμνημένος 14, λιποθυμώ και ολιγωρώ εκ της πολλής μου πείνας και από την πείναν την πολλήν και την στενοχωρίαν γραμμάτων και γραμματικών τα κλαπωτά προκρίνω 15. Ποιητική Ανθολογία, επιμ. Λ. Πολίτης, τ. Α, σσ μικρόθεν: από μικρός 2 ωσάν εσέναν έχει: ποιος τη χάρη σου! 3 διπλοεντέλινος: με διπλά λουριά στο άλογό του 4 τα μακρυμύτικα: ακριβά παπούτσια της εποχής 5 λουτρακίζεται τρίτον την εβδομάδα: πλένεται στα δημόσια λουτρά τρεις φορές την εβδομάδα 6 ο κόλπος του έγεμε φθείρας αμυγδαλάτας: το στήθος του είχε (γέμιζε από) ψείρες στο μέγεθος αμύγδαλου 7 τα υπέρπυρα τα μανοηλάτα: χρυσά βυζαντινά νομίσματα με την εικόνα του αυτοκράτορα Μανουήλ (Κομνηνού) 8 γέγονα: έγινα 9 προς το να μάθω: για να μάθω 10 αρκλίτσα: κουφωτό ντουλάπι στον τοίχο, κυρίως για ψωμί 11 μικροτερίτσιν: πιο μικρό 12 περσίκι: θυλάκιο, η σημερινή τσέπη 13 στάμενο: δεκάρα 14 απομεριμνημένος: πολύ συλλογισμένος, προβληματισμένος 15 γραμμάτων και γραμματικών τα κλαπωτά προκρίνω: προτιμώ τα ακριβά (χρυσοκεντημένα) ρούχα από τα γράμματα και τους γραφιάδες (τους γραμματείς) 5. Ο Τσέχοφ είναι βασικά θεατρικός συγγραφέας. (α) Ποιο στοιχείο στη μορφή αυτού του αφηγήματος μας το επιβεβαιώνει; Τι πετυχαίνει με τον τρόπο αυτό ο συγγραφέας για τους αναγνώστες του; (β) Το αφήγημα χωρίζεται σε τρεις «σκηνές»: να τις εντοπίσετε και να δώσετε ένα σύντομο τίτλο στην καθεμιά. 6. Προσπαθήστε να φανταστείτε και δημιουργήστε ή δραματοποιήστε, αν θέλετε έναν διάλογο ανάμεσα στον Βάνια και στον καθηγητή του τον Αρταξέρσοφ μετά το τέλος των εξετάσεων στα Αρχαία Ελληνικά, συνδυάζοντας στοιχεία από τα λόγια της μητέρας του και του νοικάρη της οικογένειας. Α. Τσέχοφ, «Μαθητική περιπέτεια» Ε. Φακίνου, Αστραδενή [απ.] Κ. Ταχτσής, «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας» [απ.] Π. Καλιότσος, Πατέρας και γιος [απ.] 1. Παρόμοιο θέμα με το αφήγημα του Τσέχοφ βρίσκουμε και στο «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας» του Ταχτσή (ένα διαγώνισμα στα μαθηματικά): πού αποδίδουν την αποτυχία των δύο μαθητών οι «μεγάλοι» (η μητέρα του Βάνια η γιαγιά του ήρωα στον Ταχτσή) στα δύο κείμενα; Εσείς τι νομίζετε ότι έφταιγε; 2. Να συγκρίνετε την αντίδραση του Βάνια απέναντι στους μεγάλους (τη μητέρα του, τον δάσκαλό του, τον νοικάρη) με εκείνη π.χ. της Αστραδενής στο αφήγημα της Φα- ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 13 ]

15 κίνου, ή τη σχέση πατέρα γιου στο αφήγημα του Καλιότσου: ποια βασική διαφορά υπάρχει, και πώς την εξηγείτε; 3. Το «κήρυγμα» του Ευτύχι Κουπορόσοφ, του καλλιεργημένου νοικάρη, στον μικρό Βάνια για τη σημασία της εκπαίδευσης στην πρόοδο του ανθρώπου συμφωνεί με τις πράξεις του στο τέλος; Να το συγκρίνετε με την παράγραφο «Το ίδιο ακριβώς συζητούσα μ έναν κύριο όταν κοτζάμ άντρες αμολάτε πυρηνικές βόμβες» από το Πατέρας και γιος του Καλιότσου. Ν. Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο [απ.] Λ. Ζαφειρίου, Συμμορίτες [απ.] Κ. Παλαμάς, «Τα σκολειά χτίστε» [απ.] Γ. Ρίτσος, Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού [απ.] 1. Πώς περιγράφονται οι δάσκαλοι στα κείμενα του Καζαντζάκη και του Ζαφειρίου; Πιστεύετε ότι η περιγραφή αυτή είναι αντικειμενική ή υποκειμενική (καθορίζεται δηλαδή μάλλον από την ψυχική κατάσταση των μικρών μαθητών, παρά από την πραγματική εικόνα των δασκάλων); Να αιτιολογήσετε κάθε απάντησή σας με συγκεκριμένα στοιχεία από τα κείμενα. 2. Γιατί πιστεύετε ο Καζαντζάκης επιλέγει τον συγκεκριμένο μαθητή, τον Νικολιό, για να πει την τελευταία φράση στο απόσπασμα από την Αναφορά στον Γκρέκο; 3. «Σώπα, δάσκαλε, ν ακούσουμε το πουλί!» (Καζαντζάκης) «Κοιτούσα τα πουλιά που σουλάτσερναν πάνω από τα κεραμίδια» (Ζαφειρίου) «και τα πορτοπαράθυρα ανοίχτε, να ρχεται ο κυρ-ήλιος» (Παλαμάς) «Το διαβάσαμε σήμερα στο ανοιχτό βιβλίο του ήλιου, σήμερα που ξεχάσαμε όλα τα βιβλία» (Ρίτσος): ποια εικόνα αντιπροτείνουν οι παραπάνω φράσεις / στίχοι στη γνωστή του σχολείου; Νομίζετε ότι οι συγγραφείς αμφισβητούν την αναγκαιότητα του σχολείου και του βιβλίου ή θέλουν να πουν κάτι άλλο; Λ. Ζαφειρίου, Συμμορίτες [απ.] Ρ. Γκοσινί, «Ο κ. Σχολικός Σύμβουλος» Ε. Φακίνου, Αστραδενή [απ.] 1. Στο απόσπασμα από τους Συμμορίτες του Ζαφειρίου περιγράφεται η πρώτη μέρα στο σχολείο ενός μικρού μαθητή. (α) Μπορείτε να θυμηθείτε τις δικές σας πρώτες μέρες στο σχολείο; Γράψτε ένα κείμενο όπου να φαίνεται πώς εξελίχτηκε η σχέση σας με αυτό από τότε. (β) Να συγκρίνετε το απόσπασμα από τους Συμμορίτες με το σκίτσο (1) που ακολουθεί. Ποια είναι η ψυχολογία του παιδιού και ποια των γονιών για την «πρώτη μέρα στο σχολείο» σε κάθε περίπτωση; [ 14 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

16 παιδικά σχολικά χρόνια 2. Στο αφήγημα του Γκοσινί διαβάζουμε για μια άλλη «κρίσιμη στιγμή» της σχολικής ζωής, τον ερχομό του επιθεωρητή στην τάξη. Το κείμενο γράφτηκε από έναν Γάλλο στη δεκαετία του Οι καταστάσεις που περιγράφει στην τάξη σάς είναι οικείες ή ξένες; (αναφέρετε μερικές χαρακτηριστικές). Σας λέει κάτι αυτό για το εκπαιδευτικό σύστημα; 3. Να συγκρίνετε την ατμόσφαιρα στην τάξη στο αφήγημα του Γκοσινί με το σκίτσο (2) του Μητρόπουλου που ακολουθεί. α) Με ποια μέσα το πεζό κείμενο και με ποια το σκίτσο αποδίδουν αυτή την ατμόσφαιρα; β) Τι διάθεση προκαλούν στους αναγνώστες; Τι πιστεύετε ότι προκαλεί και στις δύο περιπτώσεις; sxolio proti.png σκίτσο 1 ω αστροναύτα! σκίτσο Οι «γκάφες» των παιδιών στο αφήγημα του Γκοσινί τελικά γελοιοποιούν τα παιδιά ή τους δασκάλους; Τι δείχνει αυτό για μια εκπαίδευση σχεδιασμένη για παιδιά από μεγάλους; 5. Να συγκρίνετε τις ιστορίες του Ζαφειρίου, της Φακίνου και του Γκοσινί (αλλά και του Καζαντζάκη): με ποιους τρόπους οι μικροί μαθητές στα κείμενα αυτά κατορθώνουν να υπερβούν την «εξουσία» των κηδεμόνων / δασκάλων τους; Τι δείχνει αυτό γενικά για τα μέσα που διαθέτουν τα παιδιά για να αντιμετωπίσουν την επιβολή των μεγάλων; Πώς θα αντιδρούσατε εσείς σε μια ανάλογη κατάσταση; (με χιούμορ; με θυμό; με μια έξυπνη ατάκα; αλλιώς;) 6. Την ιστορία, στα παραπάνω κείμενα, την παρακολουθούμε μέσα από τα μάτια των παιδιών ή των μεγάλων; Ποιον τύπο αφήγησης επιλέγουν οι συγγραφείς για να το επιτύχουν αυτό; Μελετήστε τα κοινά στοιχεία και τις βασικές διαφορές. Ε. Φακίνου, Αστραδενή [απ.] Κ. Μόντης, «Ο Καινούργιος» 1. Τόσο στο απόσπασμα από την Αστραδενή της Φακίνου όσο και στο κείμενο του Μόντη «Ο Καινούργιος» περιγράφεται η άφιξη ενός νεοφερμένου μαθητή/μαθήτριας σε μια σχολική τάξη. Από την εμπειρία σας, πώς αντιμετωπίζεται συνήθως μια τέτοια άφιξη; Με τι μοιάζει; Γιατί πιστεύετε συμβαίνει αυτό; ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 15 ]

17 2. Να συγκρίνετε τα δύο κείμενα από την άποψη των αντιδράσεων των μαθητών αλλά και δασκάλου/δασκάλας απέναντι στον καινούριο μαθητή/μαθήτρια. Τι παρατηρείτε; Ποια είναι τα κοινά στοιχεία, τα «στερεότυπα» αυτών των αντιδράσεων; 3. Ποιο κοινό στοιχείο εντοπίζετε στις αντιδράσεις της Αστραδενής και του Καινούργιου; Ποιος δεσμός πιστεύετε ότι συνδέει τον αδύνατο «καινούργιο» με τον «Απόστολο», τον καλύτερο μαθητή της τάξης, στο αφήγημα του Μόντη; 4. Μελετήστε τον τύπο αφήγησης στο κείμενο του Μόντη και της Φακίνου: το «εγώ» που μιλάει και περιγράφει είναι το ίδιο; Από ποια σκοπιά βλέπουμε τα πράγματα στον «Καινούργιο» του Μόντη και από ποια στην Αστραδενή της Φακίνου; 5. Το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου της Φακίνου το καταλαμβάνουν τα λόγια των προσώπων ή οι σκέψεις της ηρωίδας; Πώς η συγγραφέας ξεχωρίζει στο κείμενό της τα λόγια από τις σκέψεις της ηρωίδας; (για να απαντήσετε, παρατηρήστε τα σημεία στίξης). Σε ποιο ακόμα αφήγημα γίνεται το ίδιο πράγμα; 6. Με ποια επιχειρήματα προσπαθεί η Αστραδενή να επιβάλλει το κανονικό της όνομα στο σχολείο; Χρησιμοποιεί τα ίδια μέσα απέναντι στους συμμαθητές της και στους ανωτέρους της; Γιατί πιστεύετε συμβαίνει αυτό; Κ. Μόντης, «Ο Καινούργιος» Ε. Αλεξίου, «Βαγγελίτσα» [απ.] 1. Ποιες αντικειμενικές δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι κεντρικοί ήρωες στα αφηγήματα της Αλεξίου και του Μόντη, που εμποδίζουν την καλή τους επίδοση στα μαθήματα; Με τι αντισταθμίζουν τις δυσκολίες αυτές; 2. Να συγκρίνετε τη στάση του δασκάλου και των συμμαθητών απέναντι στους πρωταγωνιστές αυτών των αφηγημάτων: πώς κρίνετε τον ρόλο τους στην εξέλιξη των ηρώων; 3. Τι πιστεύετε ότι απέγινε ο ήρωας του αφηγήματος του Μόντη; Δείτε και το παρακάτω ποίημα που έγραψε ο λαϊκός ποιητής Κυριάκος Καρνέρας για να εμπνευστείτε και, αν θέλετε, δημιουργήστε μια δική σας «συνέχεια» στην ιστορία του «Καινούργιου», σε ποίημα ή σε πεζό, στην κοινή νεοελληνική ή σε διαλεκτική γλώσσα. Είμ αγράμματος κουλούτζιν 1, εν θωρώ τα δκυό μου νύσια τζ εις την γην γοιον 2 το σκουλούτζιν πασπατεύκω ίσια ίσια. Είμαι όπως μνια κουζούλα 3, είμαι γέρημος πο ούλα, πον έσει ποτζεί τζαι τζεί εις τον κόσμον παραπάνω. Τζ η δουλειά μον βοσσιτζή 4 τζαί βοσκός εννά πεθάνω, γιατί ο τζύρης μ ο φτωχός άφησέν με δίχα φως. 1 κουλούτζιν: μωρό που δεν άνοιξε ακόμα τα μάτια του, μτφ. αδαής 2 γοιον: σαν 3 κουζούλα: κορμός δέντρου 4 βοσσιτζή: το επάγγελμα του βοσκού [ 16 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

18 παιδικά σχολικά χρόνια Κ. Ταχτσής, «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας» [απ.] Ε. Φακίνου, Αστραδενή [απ.] Κ. Μόντης, «Ο Καινούργιος» Ε. Αλεξίου, «Βαγγελίτσα» [απ.] Ρ. Γκοσινί, «Ο κ. Σχολικός Σύμβουλος» 1. Ποιο είναι το όνομα του πρωταγωνιστή στο αφήγημα του Ταχτσή; Πιστεύετε ότι ο συγγραφέας το «ξέχασε» ή είναι μια σκόπιμη επιλογή, και γιατί; 2. Πού εξηγείται ο τίτλος του αφηγήματος «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας»; Να συγκρίνετε όσα λέει η γιαγιά με όσα πληροφορούμαστε από τον ίδιο τον ήρωα μέσα στο αφήγημα. Ποιον θα πρέπει να πιστέψουμε; Τελικά εσείς ποιο ή ποια θεωρείτε τα αίτια για την αποτυχία του μικρού πρωταγωνιστή στο διαγώνισμα των μαθηματικών; 3. Να συγκρίνετε τα αφηγήματα του Ταχτσή, του Μόντη, της Φακίνου και της Αλεξίου: (α) Πώς καταλήγει η αναμέτρηση ανάμεσα στον δάσκαλο/δασκάλα και στον μαθητή/μαθήτρια στην Αστραδενή και στο «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας»; Ποια συναισθήματα κατακλύζουν την ηρωΐδα της Φακίνου στο τέλος της «μάχης για το όνομα» και ποια τον ήρωα του Ταχτσή μετά το διαγώνισμα; (β) Να αντιπαραβάλετε τη σχέση του «καλού μαθητή» με τον μικρό πρωταγωνιστή στα κείμενα του Μόντη και του Ταχτσή: τι συμβαίνει στο πρώτο και τι στο δεύτερο; Ποιος επηρεάζει δραστικά τον χαρακτήρα αυτής της σχέσης; (γ) Στη «Βαγγελίτσα» της Αλεξίου ένα παιδί με αντικειμενικές μαθησιακές δυσκολίες καταφέρνει τελικά να ξεχωρίσει κι από παιδί με «ειδικές ανάγκες» να γίνει παιδί με «ειδικές δεξιότητες». Τι συμβαίνει αντίθετα στο αφήγημα του Ταχτσή; Ποιου η στάση είναι καθοριστική; Τι δείχνουν τα παραπάνω για τον παιδαγωγικό ρόλο του δασκάλου; 4. Να συγκρίνετε την περιγραφή της σχολικής τάξης στο αφήγημα του Ταχτσή με το αφήγημα του Γκοσινί «Ο κ. Σχολικός Σύμβουλος»: είναι ρεαλιστική ή λογοτεχνική (ωραιοποιημένη); Σε τι διαφέρουν τα δύο κείμενα ως προς το ύφος; Γ. Ιωάννου, «Παρατσούκλια» [απ.] Φ. Μπαρμπώ, Ο τυφλοπόντικας [απ.] Ε. Αλεξίου, «Βαγγελίτσα» [απ.] 1. Στα αφηγήματα του Ιωάννου και του Μπαρμπώ συναντάμε μια αγαπημένη συνήθεια στο πλαίσιο της σχολικής ζωής, την αντικατάσταση των ονομάτων από «παρατσούκλια». Σε ποια ακόμη αφηγήματα αυτής της ενότητας συναντάμε τέτοια παρατσούκλια και σε ποιους αποδίδονται; Πώς εξηγείτε τη συνήθεια των παιδιών να επινοούν παρατσούκλια για τους δασκάλους και τους συμμαθητές τους; 2. (α) Να συγκρίνετε τα παρατσούκλια των μαθητών (και του δασκάλου) με τη συμπεριφορά τους στο απόσπασμα από το αφήγημα του Μπαρμπώ «Η Βιβλιοθήκη μας». Είναι ταιριαστά ή όχι; ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 17 ]

19 (β) Διαβάζοντας το κείμενο του Ιωάννου πιστεύετε ότι αυτή η συνηθισμένη πρακτική είναι τελικά αθώα; Τι επίδραση μπορεί να έχει στην ψυχή ενός παιδιού; (Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με στοιχεία από το κείμενο) 3. Να συγκρίνετε το κείμενο του Μπαρμπώ με τα «Παρατσούκλια» του Ιωάννου ως προς τη σχέση μεταξύ των μαθητών, αλλά και τη στάση του δασκάλου (ή της δασκάλας). Τι παρατηρείτε; Η τάξη σας με ποια από τις παραπάνω μοιάζει; 4. Να συγκρίνετε τα κείμενα του Ιωάννου, της Αλεξίου και του Μπαρμπώ από την άποψη των αφηγηματικών μέσων (του τρόπου που εξιστορούν την ιστορία τους): (α) ποιο κείμενο θεωρείτε πιο «αφηγηματικό» και σε ποιο/-α ο διάλογος είναι κυρίαρχο στοιχείο; (β) Σε τι διαφέρει ο τύπος αφήγησης που επιλέγουν οι συγγραφείς των τριών αυτών αφηγημάτων; 5. Παρακολουθήστε τις αντιδράσεις των μαθητών στην αρχή και στο τέλος των αφηγημάτων «Βαγγελίτσα» και «Ο τυφλοπόντικας». Τι είναι εκείνο που τους κάνει τελικά να «υπακούνε» στον δάσκαλο/δασκάλα τους; Σε τι διαφέρει αυτή η στάση από την «υποταγή» μαθητών όπως ο Βάνιας στη «Μαθητική περιπέτεια» του Τσέχοφ ή ο ήρωας του Ταχτσή; 6. Σε ποια ποιήματα της ενότητας αυτής βρίσκουμε επίσης τον τύπο του «καλού» ή «αγαπημένου» καθηγητή που αντιπροσωπεύουν οι εκπαιδευτικοί στα αφηγήματα της Αλεξίου και του Μπαρμπώ; 7. Στην τάξη σας υπάρχει «γωνιά βιβλιοθήκης»; Αν όχι, θα θέλατε να φτιάξετε μία με μοντέλο αυτή στο κείμενο του Μπαρμπώ; Ποια βιβλία θα διαλέγατε για να την γεμίσετε; Ποια βιβλία θα απορρίπτατε; Γ. Κατσούρης, Στυλιανού Ανάβασις [απ.] Κ. Ταχτσής, «Ζήτημα ιδιοσυγκρασίας» [απ.] Α. Τσέχοφ, «Μαθητική περιπέτεια» Ν. Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο [απ.] 1. Να συγκρίνετε τον Μαυραντώνη του Κατσούρη με την κυρία Μίνα του Ταχτσή: τι συμπεράσματα βγάζετε για τον τύπο του εκπαιδευτικού που αντιπροσωπεύουν; Σε ποια άλλα κείμενα έχουμε συναντήσει τέτοιους εκπαιδευτικούς; 2. Οι μαθητές γνωρίζουν για τον Μαυραντώνη πράγματα που δεν είναι δυνατόν να τα ξέρουν από την προηγούμενη ζωή του. Από πού/ποιους πιστεύετε τα έχουν μάθει; 3. Τι στενοχωρεί περισσότερο τον μαθητή του Κατσούρη στη συμπεριφορά του καθηγητή του; Συμμερίζεστε τα αισθήματά του; 4. Ποια «παιδαγωγική» μέθοδος φαίνεται συνηθισμένη ακόμη για την εποχή στην οποία αναφέρεται το αφήγημα; Πού την έχουμε ξαναδεί; [ 18 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

20 παιδικά σχολικά χρόνια 5. Το απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Κατσούρη χωρίζεται σε δύο «επεισόδια»: να τα προσδιορίσετε και να βάλετε έναν σύντομο τίτλο στο καθένα, με βάση το θέμα του. 6. Εξετάστε τη γλώσσα στην οποία γράφει την έκθεσή του για την «εικοστή πέμπτη Μαρτίου» ο πρωταγωνιστής του αφηγήματος του Κατσούρη: τι παρατηρείτε; μοιάζει με αυτή που χρησιμοποιείτε εσείς στα γραπτά σας; Πώς εξηγείτε αυτή τη διαφορά; (για να απαντήσετε, αναζητήστε σε ποια γλώσσα έγραφαν οι μαθητές στη δεκαετία του 60 αρχίζοντας από το οικογενειακό σας περιβάλλον) 7. Να συγκρίνετε τον τύπο αφήγησης στα αποσπάσματα από το Στυλιανού Ανάβασις και την Αναφορά στον Γκρέκο του Καζαντζάκη: παρατηρείτε καμιά διαφορά; (προσέξτε ιδιαίτερα την τροπή του β επεισοδίου) Μ. Φάσσης, «Το πολύ κακό παιδί...» Ρ. Γκοσινί, «Ο κος Σχολικός Σύμβουλος» Κ. Παλαμάς, «Το σχολείον» [απ.] 1. Να συγκρίνετε το ποίημα του Φάσση με το αφήγημα του Γκοσινί ως προς το περιεχόμενο και το ύφος τους: ποια στερεότυπα της σχολικής ζωής απομυθοποιούν και με ποιον τρόπο το κάνουν; 2. Συχνά πάνω στα θρανία ή στους τοίχους των σχολείων οι μαθητές γράφουν σχόλια για το σχολείο και τη σχολική ζωή. Υπάρχουν τέτοια στο σχολείο / στην τάξη σας; Να τα συγκρίνετε με το περιεχόμενο των κειμένων του Φάσση και του Γκοσινί. 3. Μελετήστε και σχολιάστε τη σχέση μορφής περιεχομένου στο ποίημα του Φάσση και σε εκείνο του Παλαμά, «Το σχολείον»: τι παρατηρείτε ως προς τη χρήση της γλώσσας και των ομοιοκαταληξιών; Π. Καλιότσος, Πατέρας και γιος [απ.] Γ. Κατσούρης, Στυλιανού Ανάβασις [απ.] Μ. Φάσσης, «Το πολύ κακό παιδί...» Ρ. Γκοσινί, «Ο κος Σχολικός Σύμβουλος» 1. Τι εντύπωση σας προκαλεί το αφήγημα του Καλιότσου σε σχέση με τα υπόλοιπα κείμενα αυτής της ενότητας; 2. Στο αφήγημα δηλώνεται πως ο κόσμος έχει γυρίσει «ανάποδα», οι ρόλοι πατέρα γιου, μικρού μεγάλου έχουν αντιστραφεί. Εντοπίστε σημεία του κειμένου που ο γιος φαίνεται να μιλάει «σαν μεγάλος» και ο μεγάλος, ο πατέρας, να συμπεριφέρεται «σαν παιδί». ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 19 ]

21 3. (α) Να εντοπίσετε σημεία του κειμένου όπου ακούμε τις σκέψεις (όχι τα λόγια) πατέρα και γιου. (β) Σε ποιο/ποια σημεία του αφηγήματος δεν ξέρουμε αν αυτός που μιλάει είναι ο αφηγητής ή το πρόσωπο; 4. Εξετάστε τον διάλογο Μανιβέλα Μπουρδούση και σχολιάστε τα σημεία που τονίζεται η άνιση σχέση των παιδιών με τους μεγάλους. Τι «συμφωνία» εννοεί ο Μπουρδούσης μεταξύ μικρών και μεγάλων στο τέλος του αποσπάσματος; Χωριστείτε σε δύο ομάδες (α. «οι μικροί» β. «οι μεγάλοι») και διαπραγματευτείτε τους όρους της συμφωνίας αυτής. 5. Πώς θα χαρακτηρίζατε το ύφος του αφηγήματος του Καλιότσου: σοβαρό; χιουμοριστικό; ειρωνικό; ονειροπόλο; νοσταλγικό; (αποδείξτε το με συγκεκριμένα στοιχεία από το κείμενο). Με ποιο/ποια από τα κείμενα της ενότητας θα το συσχετίζατε από την άποψη αυτή; 6. Γιατί πιστεύετε οι δημιουργοί τους επιλέγουν αυτόν τον τρόπο και όχι έναν πιο σοβαρό, όπως συμβαίνει σε άλλα κείμενα αυτής της ενότητας; Κ. Παλαμάς, «Τα σκολειά χτίστε» [απ.] Ντ. Χριστιανόπουλος, «Στο φίλο που πάει για δάσκαλος» [απ.] Γ. Κουβαράς, «Ανδρομάχης επάνοδος» 1. Πώς θέλει τα σχολεία ο ποιητής (Κ. Παλαμάς) και με τι τα αντιπαραβάλλει; Η εικόνα αντιστοιχεί με την κατάσταση των σχολείων όπως την ξέρετε; 2. Το αρχαιοελληνικό ιδεώδες της παιδείας στηρίζεται στον συνδυασμό του «καλού κ αγαθού». Σε ποια στροφή του ποιήματος του Παλαμά το ξαναβρίσκουμε; 3. Στην τελευταία στροφή τού ποιήματος του Παλαμά το κλίμα αλλάζει: (α) πώς θα το χαρακτηρίζατε; Η απάντησή σας να βασιστεί σε συγκεκριμένες λέξεις του κειμένου. (β) Προσπαθήστε να το αιτιολογήσετε λαμβάνοντας υπόψη τη χρονολογία γραφής τού ποιήματος (1910) και ανατρέχοντας σε ιστορικά βιβλία και πηγές για το τι συμβαίνει στην Ελλάδα, και ειδικά στην εκπαίδευση, τα χρόνια εκείνα. 4. Διαβάστε διαδοχικά τα ποιήματα του Παλαμά, του Χριστιανόπουλου και του Κουβαρά: τι παρατηρείτε; Επινοήστε, και γράψτε αν θέλετε, μια ιστορία που να δείχνει τη «συνέχεια» αυτών των τριών ποιημάτων. 5. Εξετάστε σε ποιον απευθύνουν τα ποιήματά τους ο Παλαμάς, ο Χριστιανόπουλος και ο Κουβαράς: τι παρατηρείτε; Προσπαθήστε να ερμηνεύσετε αυτές τις επιλογές των ποιητών σε σχέση με το περιεχόμενο των ποιημάτων τους. 6. Τι παρατηρείτε με την πρώτη ματιά συγκρίνοντας από την άποψη της μορφής των στίχων τα ποιήματα του Χριστιανόπουλου και του Κουβαρά με τα ποιήματα του Παλαμά και του Φάσση; Αυτό το νεωτερικό χαρακτηριστικό υπάρχει και στα άλλα ποιήματα που ακολουθούν; [ 20 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

22 παιδικά σχολικά χρόνια Ντ. Χριστιανόπουλος, «Στο φίλο που πάει για δάσκαλος» [απ.] Γ. Κουβαράς, «Ανδρομάχης επάνοδος» 1. Να εντοπίσετε στο ποίημα του Χριστιανόπουλου τον σημαντικότερο λόγο που ο ποιητής θα νιώθει «περήφανος για έναν τέτοιο φίλο» και να τον συσχετίσετε τον με το παιδαγωγικό λειτούργημα του δασκάλου. Συγκρίνετε με το μότο στο ποίημα του Κουβαρά για το «υπέροχο επάγγελμα» του δασκάλου. 2. «δίχως μάνα να σου καρικώνει τις κάλτσες»: πού αλλού είδαμε μια τέτοια μορφή μάνας; Τι υπαινίσσεται εδώ ο ποιητής για την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση του φίλου-δασκάλου; 3. «να κάνεις και καμιά μικρή βιβλιοθήκη»: ποιο κείμενο σας θυμίζει η φράση αυτή; 4. «στην ενδοχώρα να εργαστείς»: γιατί να και όχι «θα»; Προσπαθήστε να ερμηνεύσετε το νόημα αυτής της επιλογής, αφού δείτε στη γραμματική σας τις σημασίες των δύο μορίων. 5. Με ποιον εκφραστικό τρόπο αποδίδεται η σχέση και τα αισθήματα των μαθητών προς την κ. Βίκυ, τη δασκάλα τους, στο ποίημα του Κουβαρά; 6. Γιατί ο ποιητής σπάει τη λέξη «ραγι-σμένο» στη μέση; Τι κατορθώνει να «εξεικονίσει» με τον τρόπο αυτό; (θυμηθείτε μια γνωστή μεταφορική έκφραση που χρησιμοποιούμε σε στιγμές έντονης συναισθηματικής φόρτισης) 7. Γιατί η αγάπη των παιδιών χαρακτηρίζεται «αξόδευτη»; 8. Προσπαθήστε να ερμηνεύσετε τον τίτλο του ποιήματος «Ανδρομάχης επάνοδος» ανατρέχοντας στο ομηρικό χωρίο της συνάντησης της Ανδρομάχης με τον Έκτορα (Ιλιάδα Ζ ), όπου η αγάπη της Ανδρομάχης αντιμάχεται το αναγκαίο χρέος του Έκτορα να φύγει για τον πόλεμο. ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 21 ]

23 Β. Η ΕΔEΜ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Κ. Παλαμάς, «Το σχολείον» [απ.] Θ. Πιερίδης, «Τα παιδιά» Τ. Λειβαδίτης, «Μικρές τρυφερότητες» [απ.] 1. Το ποίημα του Παλαμά «Το σχολείον» περιγράφει μια ειδυλλιακή εικόνα της σχολικής / παιδικής ζωής, σε μια περασμένη εποχή: εντοπίστε στοιχεία του κειμένου λέξεις και πράγματα που σας φαίνονται παλαιικά (μιας άλλης εποχής). 2. Ποιο κοινό μοτίβο της παιδικής ηλικίας υπάρχει στο ποίημα του Παλαμά και στο ποίημα του Πιερίδη «Τα παιδιά»; 3. Με ποιους στίχους από το ποίημα του Παλαμά συνδέεται το παρακάτω απόσπασμα από ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη; Ποιο είναι το χαρακτηριστικό των παιδικών ερώτων σύμφωνα με τους δύο ποιητές; Μικρές τρυφερότητες, έρωτες παιδικοί πιο μεγάλοι κι απ τον Έρωτα, ξεχειλίζοντας πέρα απ τους ανθρώπους, ώς τα σπουργίτια, τις χαλκομανίες, και τ άλλα, απλά και αιώνια πράγματα. (Τ. Λειβαδίτης, Άπαντα, Α, σ. 435) 4. Ο Παλαμάς επαναλαμβάνει στο ποίημα δύο φορές τον ίδιο στίχο: ποιος είναι αυτός και τι αίσθημα εκφράζει η επανάληψή του; Γιατί νομίζετε ο ποιητής δεν θέλει να μεγαλώσει («κι είμαι το ίδιο του σχολειού παντοτινά παιδάκι»); Τι συνεπάγεται η ενηλικίωση («να σε πουν μεγάλο»); Γ. Ρίτσος, Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού [απ.] Τ. Λειβαδίτης, [Πες μου] Θ. Πιερίδης, «Τα παιδιά» Ε. Βακαλό, «Τα ποδήλατα» 1. Στο ποίημά του Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού ο Ρίτσος κάνει μαθηματικές πράξεις αλλά με έναν τρόπο διαφορετικό από τον συνηθισμένο. (α) Εντοπίστε σε ποια άλλα κείμενα της ενότητας βρίσκουμε τα μαθηματικά ως θεματικό στοιχείο. (β) Ποια είναι τα πρωτότυπα στοιχεία της «μαθηματικής» σκέψης του ποιητή και τι αποτέλεσμα βγάζουν; 2. Πώς συνδέεται ο τίτλος του ποιήματος του Ρίτσου με το ποίημα του Λειβαδίτη «Πες μου πού πήγε η άνοιξη»: από ποια στοιχεία απαρτίζεται ο παραδεισένιος «τόπος» της παιδικής ηλικίας στους δύο ποιητές; Με ποιες εικόνες (πρόσωπα, αντικείμενα, αισθήματα) έχετε συνδέσει εσείς τα πρώτα παιδικά σας χρόνια; 3. Τι αισθήματα προσθέτουν στον τόπο/θέμα της παιδικότητας το ποίημα του Πιερίδη «Τα παιδιά» και το ποίημα της Βακαλό «Τα ποδήλατα»; [ 22 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

24 παιδικά σχολικά χρόνια 4. Ο «πόλεμος» είναι ένα αγαπημένο παιχνίδι των παιδιών, ειδικά των αγοριών. Σχολιάστε ποια είναι η σημαντική μεταβολή που θραύει (κομματιάζει) την αμεριμνησία του παιδικού παιχνιδιού και του «κόσμου» των ηρώων στο μικρό αφήγημα του Χαριτωνίδη. Ποια ιστορική εμπειρία σάς φέρνει στο νου και ποια σημεία - στοιχεία του αφηγήματος στηρίζουν τον συσχετισμό σας αυτό; Θ. Πιερίδης, «Τα παιδιά» Α. Ευαγγέλου, «Έλα λοιπόν...» Ε. Βακαλό, «Τα ποδήλατα» Γ. Κοντός, «Τα οστά» [απ.] 1. Να αντιπαραβάλετε τη συμπεριφορά των ενηλίκων σε σχέση με τα παιδιά στο ποίημα του Πιερίδη: πού βρίσκεται η βασική διαφορά; Οι μεγάλοι βλέπουν τη θάλασσα; Σε ποιους στίχους κυρίως δηλώνεται η αρμονική σχέση των παιδιών με τον Κόσμο στο ποίημα; 2. Ποιοι νομίζετε ότι υπονοούνται πίσω από το «μας» («στο δρόμο μας») στο ποίημα της Βακαλό «Τα ποδήλατα»; Γιατί η ποιήτρια συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό της σε αυτό το σύνολο; 3. Με τι αισθήματα βιώνουν οι ποιητές την έξοδο από την παιδική ηλικία (την ενηλικίωση); Εντοπίστε χαρακτηριστικές λέξεις και εκφράσεις από τα ποιήματα του Κοντού, του Ευαγγέλου αλλά και του Παλαμά, καθώς και από το πεζό της Αζίνα-Χρονίδη. 4. Στο ποίημά του «Χαλάσματα» ο Ευαγγέλου επικαλείται τη (χαμένη του) παιδικότητα να τον βοηθήσει να υπάρξει «πιο ανθρώπινα»: πώς καταλαβαίνετε το περιεχόμενο αυτής της φράσης και πώς συνδέεται με την έκφραση «πνεύμα του καλού» που χρησιμοποιεί ο ποιητής για να χαρακτηρίσει την παιδικότητα στην αρχή του ποιήματος; [για να απαντήσετε, δείτε πώς λειτουργεί (ενεργεί) αυτό το «καλό πνεύμα» μέσα στο ποίημα]. Μ. Αζίνα-Χρονίδη, «Το κουμπί» Γ. Κοντός, «Τα οστά» [απ.] Ε. Βακαλό, «Τα ποδήλατα» 1. Πώς ο χαρακτηρισμός «μυθικό πρόσωπο», που χρησιμοποιεί στο ποίημά του ο Ευαγγέλου για την παιδική ηλικία, επαληθεύεται στο αφήγημα της Αζίνα-Χρονίδη «Το κουμπί»; Σε ποιο σημείο του αφηγήματος φαίνεται καθαρά η δυνατότητα του παιδιού να ονειροπολεί, να φαντάζεται, να αλλάζει μορφές; 2. Ποιο στοιχείο συμβολίζει στο αφήγημα την ικανότητα των παιδιών να φαντάζονται και να ονειρεύονται, και ποιο «ταπεινό» αντικείμενο σημαίνει την απώλεια αυτής της δυνατότητας και την απότομη προσγείωση στην πεζή πραγματικότητα; ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 23 ]

25 3. Να συγκρίνετε τα σύμβολα στο αφήγημα της Αζίνα-Χρονίδη με «Τα οστά» του Κοντού: τι συμβολίζει ο «ουρανός» στο ποίημα αυτό, και γιατί ο ποιητής γράφει «ξύπνησα» αντί για «ονειρεύτηκα»; Με ποια ηλικία συνδέεται περισσότερο το στοιχείο του ονείρου (της ονειροπόλησης) και τι υπαινίσσεται το «ξύπνημα»; 4. Σε ποιο ακόμα ποίημα γίνεται εμφανής η μεταφορική χρήση ενός κοινόχρηστου αντικειμένου ως συμβόλου της απόλυτης ελευθερίας που βιώνουν τα παιδιά; 5. Να συγκρίνετε το κείμενο της Αζίνα-Χρονίδη με εκείνο της Βακαλό από την άποψη της μορφής τους: ποια στοιχεία στο δεύτερο δείχνουν ότι έχουμε να κάνουμε τελικά με ένα «πεζόμορφο ποίημα» και όχι με ένα αφήγημα, όπως στην περίπτωση της Αζίνα-Χρονίδη; 6. Να συγκρίνετε τα «Ποδήλατα» της Βακαλό με το ποίημα «Η ποδηλάτισσα» του Οδυσσέα Ελύτη που θα βρείτε στη συλλογή του Τα Ρω του Έρωτα: Τι παρατηρείτε από την άποψη της μορφής των δύο ποιημάτων; Το τελευταίο μπορείτε επίσης να το ακούσετε στο (μελοποίηση: Μιχάλης Τρανουδάκης, ερμηνεία: Αφροδίτη Μάνου, δημιουργός video clip: Μαργαρίτα Πάσχου). Εμπνευστείτε από τις εικόνες και δημιουργήστε αντίστοιχες για το κείμενο της Βακαλό. [ 24 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

26 παιδικά σχολικά χρόνια [ Ομαδοσυνεργατικές Ασκήσεις Διαθεματικές Δραστηριότητες ] Μοιραστείτε σε ομάδες και εξετάστε όλα τα κείμενα αυτής της ενότητας με άξονα ένα από τα παρακάτω ερωτήματα / θέματα: ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ Εντοπίστε σε ποια κείμενα δίνονται στοιχεία για την κοινωνικο-ιστορική κατάσταση, τις οικονομικές συνθήκες και τη νοοτροπία ή τις παιδαγωγικές αντιλήψεις της εποχής στην οποία αναφέρονται. Ελέγξτε ποια μαθήματα αναφέρονται με μεγαλύτερη συχνότητα στα κείμενα της ενότητας και συγκρίνετε αν αυτά τα μαθήματα θεωρούνται ακόμη και σήμερα στο σχολείο ως τα πιο «βασικά» ή «δύσκολα». Ομαδοποιήστε τα κείμενα, πεζά και ποιητικά, ανάλογα με τον «τύπο» του εκπαιδευτικού που περιγράφουν, λαμβάνοντας υπόψη τη στάση του απέναντι στους μαθητές και τις παιδαγωγικές του μεθόδους. Πού θα κατατάσσατε το κείμενο του Μόντη; κείμενα με θετικό πρότυπο δασκάλου κείμενα με αρνητικό πρότυπο δασκάλου Εντοπίστε σε ποια κείμενα δίνονται στοιχεία για την κοινωνικο-ιστορική κατάσταση. Παρακολουθήστε, παράλληλα, από τις ταινίες που σας προτείνονται, κάποια ή κάποιες που προβάλλουν τον τύπο του «προοδευτικού δασκάλου» και συζητήστε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει εντός και εκτός σχολικού περιβάλλοντος (από ποιους και γιατί;) Βρείτε στα κείμενα και καταγράψτε σε δύο στήλες τις στερεότυπες αντιδράσεις των «παλιών» και «νέων» μαθητών ως εξής: παλιοί - γνώριμοι συμμαθητές γέλια (κοροϊδία). αρχάριοι / νεοφερμένοι ιδρώτας τρέμουλο δάκρυα. ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 25 ]

27 Προσδιορίστε το πρότυπο του «καλού μαθητή» στα κείμενα της ενότητας και εντοπίστε εκείνα στα οποία το πρότυπο αυτό ανατρέπεται με χιουμοριστικό ή ειρωνικό τρόπο. Αξιοποιείστε συγκριτικά και το τραγούδι του Ζαμπέτα «Ο πιο καλός ο μαθητής» που θα βρείτε στην ιστοσελίδα: (α) Φτιάξτε ένα δικό σας κείμενο, σκίτσο ή τραγούδι για το πώς αντιλαμβάνεστε εσείς την έννοια του «καλού μαθητή». (β) Πιστεύετε ότι η «επίδοση» (σχολική επιτυχία) καθορίζει και την επιτυχία του ανθρώπου στη ζωή γενικά; Συνθέστε τον «τόπο» της σχολικής ζωής άλλοτε και σήμερα, καταγράφοντας τις συνήθειες/αντιλήψεις/συμπεριφορές που τον συνθέτουν στα κείμενα που μελετήσατε και συγκρίνοντας με τα προσωπικά σας βιώματα στο σημερινό σχολείο. Η ΕΔΕΜ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Καταγράψτε σε δύο στήλες τα βασικά γνωρίσματα του «τόπου» της παιδικότητας σε αντιδιαστολή με την ενήλικη ζωή, όπως περιγράφονται στα κείμενα της δεύτερης υποενότητας, μέσα από συγκεκριμένες φράσεις / λέξεις / σύμβολα (σημειώνοντας και το κείμενο απ όπου αντλείτε τα στοιχεία). «τόπος» της παιδικότητας/ευτοπία «τόπος» της ενηλικίωσης/δυστοπία Γιατί πιστεύετε οι ποιητές, οι δημιουργοί βιώνουν πιο έντονα το αίσθημα και την απώλεια του παράδεισου της παιδικής ηλικίας; Να συγκρίνετε τα παραπάνω κείμενα με το τραγούδι του Γιώργου Κοινούση «Οι πιτσιρίκοι» (1974) στο α) Με τι αισθήματα αναπολεί σ αυτό ο ενήλικας τα παιδικά του χρόνια; (χαρά; λύπη; πίκρα; νοσταλγία; ευτυχία; αδιαφορία; άλλο;) β) Ποια επιπλέον στοιχεία προσθέτει στον τόπο/ θέμα της παιδικής ηλικίας σε σχέση με τα κείμενα που εξετάσατε; γ) Ο τόνος του τραγουδιού τι διάθεση σας δημιουργεί; Είναι ίδια με τη διάθεση που νιώσατε όταν διαβάσατε τα κείμενα; Πού πιστεύετε ότι οφείλεται αυτό; Από τις ταινίες που σας προτείνονται με θέμα την «εδέμ της παιδικής ηλικίας» παρακολουθήστε ανά ομάδες μία που να την βλέπει από τη σκοπιά του παιδιού και μία από τη σκοπιά του ενήλικα (π.χ. το «Stand by Me» και το «Cinema Paradiso» ή κάποια από τις ελληνικές). Να συγκρίνετε την «ατμόσφαιρά» τους με τα αντίστοιχα λογοτεχνικά κείμενα που μελετήσατε, αλλά και μεταξύ τους: ποιες ομοιότητες και ποιες διαφορές διαπιστώνετε; [ 26 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

28 παιδικά σχολικά χρόνια Ειδικότερα για τον ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ: Εμπνευστείτε από τα κείμενα που μελετήσατε και γράψτε, σε πεζό ή σε στίχο, έναν έπαινο και έναν αντι-έπαινο για δασκάλους που εντυπώθηκαν στη μνήμη σας χωρίς να τους κατονομάσετε (να σταθείτε μόνο στον συναισθηματικό αντίχτυπο που είχε σε σας η παιδαγωγική τους πράξη). Προσπαθήστε να ομαδοποιήσετε τα κείμενα αυτής της ενότητας με βάση το ύφος τους: χιουμοριστικό / ειρωνικό (ανατροπή των προτύπων και των κανόνων της σχολικής ζωής ή/και της παιδικής ηλικίας), ρεαλιστικό - απομυθοποιητικό (πιστή απόδοση της σχολικής πραγματικότητας), «λογοτεχνικό» (ειδυλλιακή εικόνα της σχολικής ζωής), κλπ. Εντοπίστε στα κείμενα, πεζά και ποιητικά, τα σημεία όπου η αλλαγή ή η ανατροπή μιας κανονικής κατάστασης επισημαίνεται με σήματα χρόνου (π.χ. «παλιά τώρα», «μια μέρα», «ένα πρωί», «για πρώτη φορά», «κάποτε», «ξαφνικά» κ.λπ.) Εξετάστε στα πεζά κείμενα τον τύπο αφήγησης (πρωτοπρόσωπη: «εγώ» / «εμείς», ή τριτοπρόσωπη: «αυτός, -ή, κλπ.»), καθώς και τον βασικό τρόπο/αφηγηματικό μέσο που επιλέγει κάθε συγγραφέας να αφηγηθεί την ιστορία του (περιγραφή, αφήγηση, διάλογος). Σε ποιο διήγημα δυσκολευόμαστε ιδιαίτερα να ξεχωρίσουμε τη «φωνή» του αφηγητή από τη «φωνή» των προσώπων και γιατί; Κάντε το ίδιο με τα ποιητικά κείμενα της ενότητας διακρίνοντας τα «παραδοσιακά» (αυτά που είναι γραμμένα με μέτρο ή/και ομοιοκαταληξία) από τα νεότερα (τα γραμμένα σε ελεύθερο στίχο). Ποιο κείμενο δείχνει να ακυρώνει εντελώς τα όρια ανάμεσα σε ποίημα και σε πεζό; Αιτιολογήστε την απάντησή σας με συγκεκριμένα μορφικά στοιχεία του. [ Ερευνητικά σχέδια εργασίας τύπου project ] 1. Η ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης πηγαίνει πολύ πίσω στο χρόνο. Ερευνήστε και παρουσιάστε την εξέλιξή της από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Για την έρευνά σας μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις παρακάτω ιστοσελίδες: 4%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%C E%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1_%CE%95%CE%BB%CE%B- B%CE%AC%CE%B4%CE%B1 (η εκπαίδευση στην Αρχαία Ελλάδα) CE%B9%CE%BD%CE%AE_%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%AF %CE%B1 (Βυζαντινή παιδεία) 2. Χωριστείτε σε δύο ομάδες και αναζητήστε πληροφορίες για το ρόλο και την προσφορά στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών: Καλλιρρόης Παρρέν, Ρόζας Ιμβριώτη, ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ [ 27 ]

29 Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, Περσεφόνης Παπαδοπούλου (α ομάδα), καθώς και των Αλέξανδρου Δελμούζου, Δημήτριου Γληνού, Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Μίλτου Κουντουρά, Ευάγγελου Παπανούτσου (β ομάδα). Κατόπιν συγκρίνετε τα συμπεράσματά σας για τη δράση και το όραμα των ανθρώπων αυτών, αντρών και γυναικών, για την παιδεία. Υπάρχουν ομοιότητες ή διαφορές, και πού τις αποδίδετε; 3. Διερευνήστε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται το σχολείο, η εκπαίδευση ή η σχέση των παιδιών με τη μάθηση σε άλλες μορφές τέχνης, π.χ. στα κόμικς. Για την έρευνά σας μπορείτε να ανατρέξετε ενδεικτικά στα εξής: Χαμηλές πτήσεις και Με τον κηδεμόνα σου του Αρκά, εκδ. Γράμματα ή Μαφάλντα του Quino, εκδ. Μέδουσα. 4. Επισκεφθείτε το βιβλίο επισκεπτών στην ιστοσελίδα του Παγκυπρίου Γυμνασίου (http://www.pancypriangymnasium.ac.cy/pangymnic/) και δείτε τα σχόλια αποφοίτων και άλλων επισκεπτών. Σε συνεργασία με τους υπεύθυνους καθηγητές, δημιουργείστε ανάλογο link στην ιστοσελίδα του δικού σας σχολείου. 5. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου της Ελλάδας (http:// όπου θα βρείτε τα μαθήματα που διδάσκονταν το 1900 οι μαθητές των ελληνικών σχολείων, καθώς και την ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας, Διά βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (http://www.ypepth.gr/el_ec_category84.htm), όπου θα βρείτε το σημερινό ωρολόγιο πρόγραμμα των Γυμνασίων της Ελλάδας. Έπειτα, σημειώστε το δικό σας ωρολόγιο πρόγραμμα. Αφού συγκεντρώσετε αυτές τις πληροφορίες, να συγκρίνετε το παλαιό και τα σύγχρονα προγράμματα μαθημάτων και να παρουσιάσετε τα συμπεράσματά σας για την εξέλιξη που παρατηρείτε. 6. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα Εκεί αναζητήστε και παρακολουθήστε το φωτογραφικό υλικό στο φιλμάκι «Η Ελλάδα εκπαιδεύεται» και στη συνέχεια το φιλμ «Η Εκπαίδευση σήμερα και αύριο». Στη συνέχεια, γράψτε ένα σύντομο κείμενο και παρουσιάστε στην τάξη την εξέλιξη του εκπαιδευτικού συστήματος από τις αρχές τού 20ού αιώνα μέχρι και τις μέρες μας. 7. Στην ιστοσελίδα που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τη δασκάλα ρομπότ που κατασκευάστηκε στην Ιαπωνία και λειτουργεί πειραματικά στο Τόκιο (http://mobilenews. gr/gr/articles/view/2472/saya_h_daskala_robot/). Να την συγκρίνετε με τις μορφές των εκπαιδευτικών που γνωρίσατε μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα της ενότητας. Διερευνήστε επίσης πώς θα μπορούσε να εξελιχτεί η εκπαίδευση μελλοντικά και παρουσιάστε πώς θα θέλατε εσείς να εξελιχτεί. [ 28 ] ΠΑΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

30 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ λαϊκή παράδοση και λογοτεχνία

31 [Ερωτήσεις ανάλυσης και συνδυασμού των κειμένων] Α. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ιστορικά δημοτικά «Η πάλη του Διγενή με το Χάροντα» «Ο Σκεντέρμπεης κι ο Χάρος» [απ.] Κ. Παλαμάς, «Ο Διγενής κι ο Χάροντας» [απ.] 1. Να αντιπαραβάλετε τα δύο δημοτικά τραγούδια (το κυπριακό «του Διγενή» και το αλβανικό «του Σκεντέρμπεη»), συγκρίνοντας: (α) τη μορφή που έχει ο Χάρος σ αυτά, (β) τους δύο ήρωες που τον αντιμάχονται τόσο ως προς την εμφάνιση όσο και ως προς τη στάση τους απέναντί του. 2. Το κυπριακό τραγούδι τελειώνει με τον Διγενή να «ψυχομασεί». Διαβάστε το ακριτικό που αρχίζει με τον στίχο «Ο Διγενής ψυχομαχεί και η γη τονε τρομάσσει» και συγκρίνετε το περιεχόμενό του τόσο με τα δύο δημοτικά, όσο και με το ποίημα του Παλαμά. Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γη τονε τρομάσσει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σείετ ο απάνω κόσμος, κι ο κάτω κόσμος άνοιξε και τρίζουν τα θεμέλια, κι η πλάκα τον ανατριχιά, πώς θα τονε σκεπάσει, πώς θα σκεπάσει τον αϊτό, τση γης τον αντρειωμένο. Σπίτι δεν τον εσκέπαζε, σπηλιό δεν τον εχώρει, τα όρη εδιασκέλιζε, βουνού κορφές επήδα [...] Ζηλεύει ο Χάρος, με χωσιά μακρά τονε βιγλίζει, κι ελάβωσέ του την καρδιά και την ψυχή του πήρε. Τρίτη εγεννήθη ο Διγενής και Τρίτη θα πεθάνει. Πιάνει καλεί τους φίλους του κι όλους τους αντρειωμένους. [...] Κι επήγαν και τον ήβρανε στον κάμπο ξαπλωμένο. Βογκάει, τρέμουν τα βουνά, βογκάει, τρέμουν οι κάμποι. «Σαν τι να σ ήβρε, Διγενή, και θέλεις να πεθάνεις;» «Φίλοι, καλώς ορίσατε, φίλοι κι αγαπημένοι, συχάσατε, καθίσατε, κι εγώ σας αφηγιέμαι. [...] Βουνά και κάμπους έδειρα, βουνά και καταράχια 1, νυχτιές χωρίς αστροφεγγιά, νυχτιές χωρίς φεγγάρι. Και τόσα χρόνια πού ζησα δω στον απάνω κόσμο, κανέναν δεν φοβήθηκα από τους αντρειωμένους. Τώρα είδα έναν ξυπόλητο και λαμπροφορεμένο, πού χει του ρήσου 2 τα πλουμιά 3, της αστραπής τα μάτια, [ 30 ] ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

32 λαϊκή παράδοση και λογοτεχνία με κράζει να παλέψουμε σε μαρμαρένια αλώνια, κι όποιος νικήσει από τους δυο να παίρνει την ψυχή του». Κι επήγαν και παλέψανε στα μαρμαρένια αλώνια, κι όθε χτυπάει ο Διγενής, το αίμα αυλάκι κάνει, κι όθε χτυπάει ο Χάροντας, το αίμα τράφο 4 κάνει. 1 καταράχια: οι απότομες πλαγιές των λόφων 2 του ρήσου: του βασιλιά 3 τα πλουμιά: τα στολίδια 4 τράφο: βαθύ αυλάκι, τάφρος 3. Πώς «συνεχίζει» ο Παλαμάς στο δικό του ποίημα το δημοτικό θέμα της αναμέτρησης με τον Χάροντα; (α) Ποιο από τα χαρακτηριστικά του Διγενή προβάλλει κυρίως; (β) Τι συμβαίνει στην «εμφάνιση» του Χάροντα; (γ) Σε σχέση με τον «νικητή» στα δύο δημοτικά τραγούδια, υπάρχει κάποια ανατροπή στο ποίημα του Παλαμά; (Τεκμηριώστε τις απαντήσεις σας από τα κείμενα) 4. Στο ποίημα του Παλαμά, και πιο συγκεκριμένα στις στροφές με τον αρ. 18, τα λόγια και η στάση του Διγενή ποια άλλα ιστορικά ή μυθικά πρόσωπα της ελληνικής παράδοσης, προφορικής ή και λογοτεχνικής, σας θυμίζουν; 5. Να συγκρίνετε από την άποψη της μορφής το κυπριακό ακριτικό (αλλά και αυτό στην πανελλήνια κοινή), με το ομώνυμο ποίημα του Παλαμά. Ποιες ομοιότητες και διαφορές διακρίνετε ως προς τη γλώσσα, τη μορφή και τον ρυθμό των ποιημάτων; Ποια «τυπικά» στοιχεία δείχνουν ότι τα πρώτα ανήκουν στη δημοτική παράδοση, ενώ το άλλο γράφεται αιώνες μετά από έναν επώνυμο σπουδαγμένο ποιητή; «Τραγούδι για την κροατική επιδρομή στην Κλάντουζα» [Θέλετε δέντρα ανθήσετε] 1. Με βάση όσα γνωρίζετε από το μάθημα της Ιστορίας για την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας, ποιοι νομίζετε ότι τα βάζουν με τους «Τούρκους γενίτσαρους» και «πατούν τα τουρκοχώρια» στα δύο δημοτικά ποιήματα; Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι το ένα προέρχεται από την Κροατία και το άλλο είναι ελληνικό; Τι διαπιστώνετε για την αντίσταση των υπόδουλων την περίοδο της Τουρκοκρατίας στον ευρύτερο βαλκανικό χώρο; 2. Και τα δύο δημοτικά τραγούδια δίνουν λεπτομέρειες για τις πράξεις εκείνων που αντιστέκονται στην οθωμανική εξουσία. Πώς καταλαβαίνουμε ότι οι Οθωμανοί ήταν οι κυρίαρχοι και αυτοί που «μιλούν» επαναστατημένοι υπόδουλοι; Τι μαθαίνουμε από το ελληνικό και τι από το κροατικό τραγούδι για τον χρόνο και τον τρόπο δράσης των «κλεφτών»; 3. Ποιο γεγονός είναι κοινό, αναφέρεται δηλαδή και στα δύο δημοτικά τραγούδια, από τη δράση των κλεφτών; Ποια ομάδα από τον πληθυσμό αφορά; Γιατί πιστεύετε ότι αυτή η ομάδα είναι η πιο «ευαίσθητη» να υποστεί τα δεινά του πολέμου; ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ [ 31 ]

33 4. Δικαιολογείτε τη χρήση βίας, όπως περιγράφεται και στα δύο δημοτικά τραγούδια; Ποια κοινωνικά και ψυχικά αίτια πιστεύετε ότι την δικαιώνουν στα δύο αυτά ποιήματα; «Τόμα Αλιμός» [απ.] [Θέλετε δέντρα ανθήσετε] «Του Δράμαλη» 1. Nα απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα, αφού αναζητήσετε στοιχεία και συζητήσετε για τον τύπο της κοινωνίας εκείνη την εποχή: (α) Τι κοινό παρουσιάζει ο «σκηνικός χώρος» και των τριών αυτών δημοτικών τραγουδιών; (β) Στην υγειά τίνος πίνει ο χαϊντούκος στο ρουμάνικο τραγούδι; (γ) Σε τι απευθύνεται ο κλέφτης που μιλάει στο «Θέλετε δέντρα ανθήσετε»; (δ) Ποιος/ποιοι είναι οι «πληροφοριοδότες» στο τραγούδι «Του Δράμαλη»; (ε) Τι μας λένε αυτά για τη σχέση της δημοτικής ποίησης με τη φύση; (στ) Πώς, πιστεύετε, δικαιολογείται αυτή η σχέση; 2. Δείτε πώς συνεχίζει το τραγούδι «Τόμα Αλιμός», και απαντήστε στα ακόλουθα: (α) ποια «ανατροπή» συμβαίνει σε σχέση με τα όσα λέει ο χαϊντούκος για τον «μαύρο του» στο πρώτο «επεισόδιο» του ποιήματος; (β) Τελικά, τι ρόλο φαίνεται να παίζει το άλογο, παθητικό («βουβό») ή ενεργητικό, και γιατί; (Για να απαντήσετε σκεφτείτε τη ζωή ποιων ανθρώπων εξιστορούν αυτά τα δημοτικά τραγούδια) Μαύρε μου, αλί κι αλίμονο και τρισαλί, καλέ μου! Το πού θελα το πέτυχα, μα νά, κι η ώρα μού ρθε! Πιάσε με το ποδάρι σου και σκάψε μου το λάκκο, Πάρε χορτάρι τρυφερό και στρώσ τον από μέσα κι ύστερα, πόδια, κεφαλή, λουλούδια φύτεψέ μου. [...] Κι ύστερα, μαύρε κίνησε, πάρε το μονοπάτι, το λόγγο, λόγγο 1 πήγαινε, κι όλο το μέγα δάσο, ώς τα σφεντάμια 2 τα ψηλά και τ αστραποκαμένα, όπου τ αδέρφια καρτερούν κι έχουνε λημεριάσει 3. [...] Ταράχτη, εσείστη η λαγκαδιά και βόγγησε το δάσο, οξιές, φτελιάδες 4 τρέμανε, σφεντάμια, ελάτια σκύβαν, την κεφαλή του εδρόσιζαν, το χέρι του φιλούσαν, με σιγανό μουρμούρισμα πιάσαν το μοιρολόι κι ο μαύρος, ο μαυρούλης του λυπητερά εχλιμίντρα. Σκάφτει με το ποδάρι του, λάκκο μικρό τού ανοίγει, στρώνει χορτάρι τρυφερό, λουλούδια τού φυτεύει, με τρία δάκρυα του πικρά τα βρέχει, τα ποτίζει κι ύστερα, αγάλια, ξεκινά, παίρνει το μονοπάτι και πάει και πάει, ορέ, και πάει, όλο το μέγα δάσο, ώς τα σφεντάμια τα ψηλά και τ αστραποκαμένα, στα παλικάρια, πό χουνε πό, κάτου, λημεριάσει. 1 λόγγος: μέρος με πυκνή θαμνώδη βλάστηση. 2 σφεντάμι: είδος θάμνου αλλά και δέντρο με ανθεκτικό ξύλο. 3 λημεριάσει: έχουν στήσει το λημέρι, το κρησφύγετό τους. 4 φτελιά: ψηλό και μακρόβιο δέντρο [ 32 ] ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΔΙΑΒΑΖΩ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΩ ΣΥΓΓΡΑΦΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ δανεισμός βιβλίων βιβλιοπαρουσιάσεις δραματοποιήσεις παιγνιώδεις δράσεις δραματοποιήσεο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η ενασχόληση με το βιβλίο όχι σαν γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση

Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Τότε και Τώρα (Βιβλίο Ελληνικά με την παρέα μου 2) ΜΑΘΗΜΑ 1 Πώς ήσασταν έτσι; ΣΚΟΠΟΣ Προχωρημένοι Να μπορούν να αφηγηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΕΣ Σύγχρονη Λογοτεχνία Γιάννης Σκαραγκάς Επιμέλεια: Κατερίνα Σχινά ISBN: 978-960-218-942-9 Τιμή: 11.00 ευρώ Αριθμός σελίδων: 264 Διαστάσεις: 12,5x21 Γλώσσα: Ελληνικά Οκτωβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Μάνσφηλντ: «Το µάθηµα µουσικής» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β14, σσ. 263-270)

Κ. Μάνσφηλντ: «Το µάθηµα µουσικής» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β14, σσ. 263-270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κ. Μάνσφηλντ: «Το µάθηµα µουσικής» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β14, σσ. 263-270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε!

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Το εργαστήρι αυτό βασίζεται σε ένα απλό και οικείο επιτραπέζιο παιχνίδι. Σκοπός του είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου. Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου

Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου. Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου Σχετικά διδακτικά αντικείμενα: Νεοελληνική γλώσσα ( Τάξη Α Γυμνασίου, Διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1

Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Λαϊκή Παράδοση Και Λογοτεχνία ΜΥΘΟΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ Διδάσκουσα: Δέσποινα Χριστοφή-Λοΐζου Περιφ. Γυμνάσιο Ξυλοτύμπου Σχολική Χρονιά: 2012-2013 1 Και εσύ παππού Αϊνστάιν με το παραμύθι!

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Συντονιστική Ομάδα Μαρία Χαϊλή Λουίζα Μαππούρα Χρύσω Σιεηττάνη ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Προτεραιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα