!"#$%&'$(%)*+&$,-'%-./$ biblio_diatrofi.indd 47 6/7/07 18:55:27. Αθλητική διατροφή στην πράξη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "!"#$%&'$(%)*+&$,-'%-./$ biblio_diatrofi.indd 47 6/7/07 18:55:27. Αθλητική διατροφή στην πράξη"

Transcript

1 !"#$%&'$(%)*+&$,-'%-./$ biblio_diatrofi.indd 47 6/7/07 18:55:27 Αθλητική διατροφή στην πράξη

2

3 !"#$%&'$(%)*+&$,-'%-./$ Αθλητική διατροφή στην πράξη

4 !"#$%&'"()*+,-./0-& Γεννήθηκα το 1975 στους Αγ. Αναργύρους. Τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσής µου τα πέρασα στο 7ο Δηµοτικό Σχολείο Αγ. Αναργύρων. Γυµνάσιο πήγα στο 1ο και στο Πρότυπο Γυµνάσιο Αγ. Αναργύρων. Για το λύκειο ξενιτεύτηκα στο Αιγάλεω, όπου και παρακολούθησα τα µαθήµατα του Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου. Το 1993 ξεκίνησα τις σπουδές µου στην 3η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστη- µίου του Καρόλου στην Πράγα της Τσεχίας. Εκεί έζησα και σπούδασα 6 χρόνια. Το Πανεπιστήµιο ήταν προσανατολισµένο προς την Προληπτική Ιατρική και η εξέταση της Προληπτικής Ιατρικής ήταν ισάξια µε την εξέταση στην Εσωτερική Παθολογία και την Χειρουργική. Αυτό επηρέασε σηµαντικά τον τρόπο σκέψης µου στην Κλινική Ιατρική. Η διατριβή µου είχε τίτλο Διατροφή και Καρδιαγγει - ακός Κίνδυνος: Σύγκριση Ελλάδας και Τσεχίας και συνέκρινε την διατροφή στην Τσεχία και στην Ελλάδα ως αίτιο της διαφοράς στην θνησιµότητα από καρδιαγγειακά νοσήµατα και βαθµολογήθηκε µε άριστα. Ολοκλήρωσα τις σπουδές µου το 1999 και ορκίστηκα τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Με την ολοκλήρωση της Ιατρικής µου εκπαίδευσης το 1999, ξεκίνησα την εκπαίδευσή µου στην Εναλλακτική Ιατρική. Μαθήτευσα δίπλα σε µερικούς από τους κορυφαίους Οµοιοπαθητικούς και Ολιστικούς Ιατρούς της Ελλάδας για πολλά χρόνια πριν αποφασίσω να ξεκινήσω το δικό µου ιατρείο. Την θεωρητική µου εκπαίδευση την έλαβα από την Ελληνική Εταιρία Οµοιοπαθητικής και την Ελληνική Εταιρία Ιατρικής Οµοιοπαθητικής Συνεργασίας. Έχω αποκτήσει εµπειρία σε πολλά µηχανήµατα βιοσυντονισµού (Vega, Best, MSAS, Asyra AT3, Asyra PRO, Copen MK12 και Mars) και είµαι κάτοχος µερικών από αυτών. Επίσης σπούδασα φυτοθεραπευτική και βοτανοθεραπευτική στο Institute of Natural Healing. Το 2000 ξεκίνησα την θητεία µου ως Αγροτικός Ιατρός στο Κέντρο Υγείας Βόνιτσας, όπου υπηρέτησα έως τον Αύγουστο του Αρχές του 2003 ξεκίνησα την στρατιωτική µου θητεία στις ένοπλες δυνάµεις, και συγκεκριµένα στην Πολεµική Αεροπορία. Υπηρέτησα ως Δόκιµος Έφεδρος Αξιωµατικός και αποστρατεύτηκα το 2004 ως Ανθυποσµηναγός. Το µεγαλύτερο µέρος της θητείας µου υπηρέτησα στο 251 Γενικό Νοσοκοµείο Αεροπορίας στην Α Παθολογική Κλινική όπου υπηρετούσα ως ειδικευόµενος Παθολόγος. Από το 2004 έως το 2006 και για 21 µήνες υπηρέτησα ως ειδικευόµενος Παθολόγος στην Παθολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκοµείου Πατησίων. Μετά την ολοκλήρωση της θητείας µου στο Γενικό Νοσοκοµείο Πατησίων συνέχισα την σταδιοδροµία µου στο ιατρείο µου, όπου εξασκούσα την ολιστική ιατρική, στους Αγ. Αναργύρους. Αυτό το ιατρείο σταµάτησε να λειτουργεί στις αρχές του 2009 για να ασχοληθώ αποκλειστικά µε την εκπλήρωση για µένα ενός ονείρου: την ίδρυση του Κέντρου Ολιστικής Ιατρικής στην Πεύκη σε συνεργασία µε άλλους 4 ειδικούς υγείας (δύο ιατρούς, έναν φυσικοθεραπευτή και µία νοσηλεύτρια). Ταυτόχρονα, είµαι εκπαιδευτής στα µηχανήµατα βιοσυντονισµού Gtech Asyra και Biomeridian MSAS και δίνω σεµινάρια σε ιατρούς σχετικά µε την εφαρµογή τους σε πολλές παθήσεις και, φυσικά, στα περίφηµα τεστ διατροφικής δυσανεξίας

5 1.%".2)-.3&*!"#$%&'(#)*+,-$.&,/(%0. $ 01-%-'23-4+4/$15-+%-$6$&+$7**89 Δίαιτα και διατροφή / Οι δίαιτες 07 Οι «τίµιες» - Οι γρήγορες 08 Η διατροφή των πρωταθλητών 09 Η πραγµατικότητα 10 :*;4-+<+4#9$1854%=9 Παλαιότερα... / Ορισµός / Σηµασία 12 Πότε πρέπει να προτιµώνται προϊόντα µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη; / Γλυκαιµικό φορτίο 13 Περιορισµοί / Συµπέρασµα 14 Σε ποιο άθληµα; / Είναι καλή για µένα; 16 Πώς γίνεται; 17 Οδηγίες 18 :55:03 1#'.2*(3&4,"3#$(564,73#,"(%-. B+$1+-%3&C+4)9$";3-<5189 Η αξία της διατροφικής πυραµίδας / Η κλασική διατροφική πυραµίδα 21 Η υγιεινή διατροφική πυραµίδα / Η παραδοσιακή µεσογειακή διατροφική πυραµίδα 23 Η χορτοφαγική διατροφική πυραµίδα 24 Η σύγκρουση των πυραµίδων / Συµπέρασµα 25 D&$"3E+'#$%E'$"3E%-2*=%>' $ Πεινασµένοι υποδοχείς / Πολλούς υδατάνθρακες 26 Πρωτεΐνες / Λίπη και έλαια / Φυτικές ίνες 27 Πρωινό και προπόνηση / Άρα το πρωινό πρέπει να περιλαµβάνει 28 Και φυσικά δεν πρέπει να περιλαµβάνει / Συνδυασµοί 29 Ιδέες για πρωινά 30 $ $ Η πιο µεγάλη ώρα είναι τώρα / Οι τέσσερις στόχοι / Υδατάνθρακες εναντίον πρωτεϊνών 32 Τι δεν πρέπει να περιέχει; 33 Ιδέες που µπορείτε να εφαρµόσετε / Έτοιµες λύσεις / Το ιδανικό προ-αγωνιστικό γεύµα: 34 Ιδέες προ-αγωνιστικών γευµάτων 35 Πολλά και µικρά γεύµατα 36 Η περιεκτικότητα των σνακ / Υγρή ενέργεια / Έτοιµες λύσεις / Ιδέες για σνακ 37 $ K-+$%&$L371;$?-'$?4*7L&9A Γιατί το βράδυ τρώµε έτοιµο και περισσότερο φαγητό; / Πόσες ώρες πριν; 38 Πρωτεΐνες / Λίπη και έλαια / Υδατάνθρακες / Θερµίδες / Βραδινό και προπόνηση 39 Άρα, το βραδινό µπορεί να περιλαµβάνει... / Και φυσικά δεν πρέπει να περιλαµβάνει 40 Ιδέες για βραδυνά 41 $ D+$'-$%3>E$"3+'M$4-%7$%='$ $6$<8%7$%='$"3&"#'=?=N $ Γεµίζοντας τις αποθήκες γλυκογόνου πριν από την προπόνηση 44 Φρουκτόζη / Συνεχής παροχή γλυκόζης κατά τη διάρκεια της προπόνησης 45 Γλυκόζη ή µείγµα; / Στερεά τροφή 46 Όταν σβήσουν τα φώτα 48 Αναπλήρωση ενέργειας και γλυκαιµικός δείκτης 49 `

6 Υδατάνθρακες στην πράξη biblio_diatrofi.indd 48 6/7/07 18:55:29

7 1.1 Υδατανθρακική δίαιτα & οι άλλες Υ πάρχουν πολλοί τρόποι για να προσπαθήσει κάποιος να µειώσει το σωµατικό του βάρος και συνολικά όλοι ονοµάζονται «δίαιτες» ή «διατροφές». Για τον αθλητή αντοχής, όµως, υπάρχει µόνο µία δίαιτα: η υδατανθρακική. Η υδατανθρακική διατροφή χαρακτηρίζεται από αυξηµένη λήψη υδατανθράκων και προσφέρει σηµαντικά οφέλη στις επιδόσεις ενός αθλητή αντοχής. Δίαιτα και διατροφή Η λέξη «δίαιτα» προκαλεί τρόµο σε πολλούς που έχουν ή πιστεύουν πως έχουν αυξηµένο σωµατικό βάρος. Τους θυµίζει καταναγκασµό και ακατανόητη επιλογή άγευστων φαγητών για απώλεια βάρους. Συνολικά, δίνεται η εντύπωση τιµωρίας ή εξιλέωσης για τα διατροφικά εγκλήµατα που έχουν διαπράξει. Ενώ οι λέξεις «δίαιτα» και «διατροφή» είναι συνώνυµες, στο µυαλό των περισσοτέρων διαφέρουν. Η δίαιτα είναι η τιµωρία, ενώ η διατροφή είναι η σωστή επιλογή τροφών. Στο µυαλό του καθενός, αλλά ακόµα περισσότερο σε αυτό του αθλητή αντοχής, οι λέξεις «δίαιτα» και «διατροφή» πρέπει να σηµαίνουν αποκλειστικά έξυπνη επιλογή τροφών που θα βοηθήσουν στην αύξηση των επιδόσεων. Ακόµα και ο χοµπίστας αθλητής θα ωφεληθεί από µερικές συµβουλές διατροφής που ισχύουν για επαγγελµατίες αθλητές, γιατί θα µπορέσει να αντλήσει περισσότερη χαρά από το χόµπι του, που τον ξεκουράζει και τον αναζωογονεί τόσο πολύ. Οι δίαιτες Η αφθονία σε τροφή στον δυτικό κόσµο οδήγησε τους περισσότερους σε υπερκατανάλωση θερµίδων και συσσώρευση σωµατικού λίπους. Αντιθέτως, τα µοντέλα αισθητικής επιβάλλουν λιπόσαρκα σώµατα, συνήθως χωρίς ιδιαίτερα ανεπτυγµένη µυϊκή µάζα. Αυτή η αντίθεση ανάµεσα στο τι βλέπει ο µέσος άνθρωπος στον καθρέφτη και στα περιοδικά είναι ένα κίνητρο, που οδηγεί πολλούς στο να µειώσουν την πρόσληψη θερµίδων. Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς στην σ τ η ν πράξη ρ ά ξ η 7

8 Αθλητική διατροφή στην πράξη Ένας άλλος λόγος είναι η αύξηση του προσδόκιµου επιβίωσης, µέσα από την τροποποίηση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου. Αυτό περιλαµβάνει τον περιορισµό της καθη- µερινής πρόσληψης κορεσµένων λιπαρών οξέων και χοληστερίνης για µείωση της κακής χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων, αλλά και προσπάθεια αύξησης της καλής χοληστερίνης. Αυτή η προσπάθεια συµπεριλαµβάνει πάντα και µείωση της συνολικής πρόσληψης θερµίδων για περιορισµό της παχυσαρκίας. Οι επιστήµονες της διατροφής συνεχώς προσπαθούν να δηµιουργήσουν νέες δίαιτες, µε χαµηλή πρόσληψη θερµίδων, που να είναι εύκολο να ακολουθηθούν και να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους. Οι περισσότερες δίαιτες στοχεύουν στην ικανοποιητική πρόσληψη θρεπτικών ουσιών µε ταυτόχρονη λήψη λιγότερων θερµίδων, αλλά µερικές θυσιάζουν τα θρεπτικά συστατικά για τη γρήγορη απώλεια βάρους. Οι «τίµιες» Αυτές οι δίαιτες ακολουθούν τον παραδοσιακό τρόπο µέτρησης θερµίδων και θρεπτικών ουσιών. Επιλέγουν τροφές µε µεγάλη διατροφική αξία, πλούσιες σε βιταµίνες, µε λίγες θερµίδες. Ονοµάζουν µερικές τροφές «καλές», ενώ αφορίζουν άλλες ως «κακές». Ο στόχος είναι οι δίαιτες να περιέχουν λίγες θερµίδες, αλλά να είναι πλήρεις θρεπτικών συστατικών. Εκ των πραγµάτων βασίζονται σε αυξηµένη πρόσληψη λαχανικών και φρούτων, όπως και ζωικών προϊόντων χωρίς λιπαρά. Η σύστασή τους θυµίζει πολύ αυτό που ονοµάζεται «σωστή» ή «υγιεινή» διατροφή. Τελικά, όσο οι προσλαµβανόµενες θερµίδες είναι λιγότερες από την καθηµερινή κατανάλωση, το τελικό αποτέλεσµα είναι η απώλεια βάρους. Έχουν εφευρεθεί πολλά τρικ για να κρατήσουν το άτοµο χορτασµένο, όπως η αυξηµένη πρόσληψη φυτικών ινών, που µηχανικά προκαλεί αίσθηµα πληρότητας στο στοµάχι και περιορίζει το αίσθηµα της πείνας. Μια άλλη µέθοδος είναι ο καταµερισµός των θερµίδων σε µικρά γεύµατα, ώστε το επόµενο γεύµα να είναι πάντα κοντά. Το µεγαλύτερό τους µειονέκτηµα είναι ότι είναι δύσκολο να επιτευχθούν, γιατί απαιτούν µεγάλη πειθαρχία. Οι γρήγορες Μερικοί διατροφολόγοι επικέντρωσαν την προσπάθειά τους στη δηµιουργία προγραµµάτων που να οδηγούν σε γρήγορη απώλεια βάρους και σε εντυπωσιακά αποτελέσµατα. Ο στόχος είναι η γρήγορη απώλεια, µε κάθε κόστος. Οι κακόβουλοι αντίπαλοί τους όµως τις ονοµάζουν απλώς «δίαιτες γιο-γιο», γιατί ναι µεν τα κιλά χάνονται εύκολα, αλλά κερδίζονται ακό- µα πιο εύκολα. Τέτοιες απαξιωτικές ονοµασίες και συσχετίσεις ενισχύουν το αίσθηµα του εγκλήµατος και της τιµωρίας που νιώθουν οι υπέρβαροι. Οι γρήγορες δίαιτες δεν αυξάνουν τον µεταβολισµό, όπως νοµίζουν µερικοί, αλλά εκµεταλλεύονται ένα διατροφικό τρικ που έχουν τα λιπαρά. Τα λιπαρά, τόσο τα κορεσµένα όσο και τα ακόρεστα, µειώνουν το αίσθηµα της πείνας. Ένα λιπαρό γεύµα θα διατηρήσει το άτοµο χορτάτο για πολλές ώρες. Έτσι, τα γεύµατα είναι µικρά σε µέγεθος, αλλά διατηρούν το αίσθηµα του κορεσµού πολλή ώρα. Το άτοµο συνήθως δεν υποφέρει από την πείνα. Αντίθετα µε τις τίµιες δίαιτες, προτείνουν µείωση των καλών τροφών και αύξηση των κακών. Η δίαιτα είναι πλούσια σε όλα αυτά που ονειρεύεται ο µέσος Δυτικός: λιπαρά ζωικά προϊόντα Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς σ τ η ν π ρ ά ξ η Υδατάνθρακες στην πράξη

9 από τον Στέλιο Πανταζή Τα αποτελέσµατα έρχονται πολύ γρήγορα και εντυπωσιακά και οι κίνδυνοι, αν η δίαιτα διαρκέσει για µικρό χρονικό διάστηµα, είναι ελάχιστοι. Οι µελέτες δείχνουν ότι, αν και η πρόσληψη των λιπαρών αυξάνεται ιδιαίτερα, το λιπιδαιµικό προφίλ δεν επιβαρύνεται σηµαντικά. Αυτό είναι αντίθετο µε το αναµενόµενο. Αξίζει να σηµειωθεί ότι σε υπέρβαρα άτοµα το λιπιδαιµικό προφίλ συνήθως είναι κακό, άρα το ότι δεν αλλάζει δεν είναι καλό, γιατί σηµαίνει διατήρηση ενός δυσµενούς προφίλ. Ο µεγαλύτερος κίνδυνος είναι όταν αυτές οι δίαιτες συνεχίζονται αιώνια, γιατί στερούν από τον οργανισµό σηµαντικές διατροφικές οµάδες, κυρίως τα δηµητριακά, τα λαχανικά και τα φρούτα. Αξίζει να τονίσουµε ότι ο οργανισµός δεν µπορεί να αποθηκεύσει τη βιταµίνη C για περισσότερο από έναν µήνα και χαµηλή πρόσληψή της µπορεί να οδηγήσει σε υποκλινική αβιταµίνωση µε άσχηµες συνέπειες για την υγεία. Τέλος, µια διατροφή µε χαµηλή πρόσληψη υδατανθράκων µειώνει δραστικά την ικανότητα παραγωγής έργου, τόσο σωµατικά όσο και πνευµατικά. Η διατροφή των πρωταθλητών Πλέον, είναι αποδεκτό από όλους ότι η ιδανική διατροφή για αθλητές είναι πλούσια σε υδατάνθρακες. Το ποσοστό θερµίδων από υδατάνθρακες στη διατροφή πρέπει να είναι ανάµεσα στο 55-60%, ενώ αρκεί το 15% να προέρχεται από πρωτεΐνες και το υπόλοιπο 20-30% από λιπαρά. Για τα αθλήµατα αντοχής ειδικά, και όταν οι επιδόσεις είναι το σηµαντικότερο ζήτηµα, η πρόσληψη πρέπει να στοχεύει στο 65-70%, περιορίζοντας τα λιπαρά κάτω από το 20%. Οι πρώτες µελέτες ανακοινώθηκαν πριν από µερικές δεκαετίες και συνέκριναν δίαιτες µε µειωµένη και αυξηµένη πρόσληψη υδατανθράκων µε µικτές δίαιτες. Μικτή θεωρείται η τυπική δίαιτα του µέσου ανθρώπου και περιέχει 50-55% υδατάνθρακες. Τα αποτελέσµατα ήταν ξεκάθαρα: Πριν από την άσκηση Μυϊκό γλυκογόνο Μετά την άσκηση Μικτή δίαιτα Δίαιτα µε 40% υδατάνθρακες Δίαιτα µε 70% υδατάνθρακες Σύγκριση του µυϊκού γλυκογόνου (µε βιοψία) πριν και µετά την άσκηση, µε τρεις διαφορετικές δίαιτες για τρεις ηµέρες Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς στην σ τ η ν πράξη π ρ ά ξ η 9

10 Αθλητική διατροφή στην πράξη Μυϊκό γλυκογόνο (mmol/kg wet wt) Ακολούθησαν και άλλες µελέτες µε στόχο τη διακύµανση του µυϊκού γλυκογόνου πριν και µετά την άσκηση, αλλά αναζητήθηκαν τα αποτελέσµατα της µακροχρόνιας λήψης υδατανθράκων. Μερικοί επιστήµονες αναρωτήθηκαν αν τα αποτελέσµατα θα κρατούσαν και ακολούθησαν µελέτες µεγαλύτερης διάρκειας. Το συµπέρασµα ήταν ότι µια διατροφή πλούσια σε υδατάνθρακες, δηλαδή 70% για τις ανάγκες της µελέτης, βοηθά για καλύτερες επιδόσεις µε διάρκεια σε σχέση µε µια δίαιτα µε 40% υδατάνθρακες. Προπόνηση (2 ώρες) Δίαιτα φτωχή σε υδατάνθρακες (40%) Δίαιτα πλούσια σε υδατάνθρακες (70%) Χρόνος (ώρες) Η αναπλήρωση του µυϊκού γλυκογόνου είναι πολύ πιο γρήγορη όταν η διατροφή είναι πλούσια σε υδατάνθρακες Ένα ζήτηµα που συχνά απασχολεί τους αθλητές είναι αν µια δίαιτα πλούσια σε υδατάνθρακες, αλλά αναλογικά φτωχή σε πρωτεΐνες, παρέχει στον οργανισµό αρκετές πρωτεΐνες για την ανάρρωση των µυών µετά την άσκηση. Η προπόνηση προκαλεί καταστροφή των µυϊκών ινών, άρα λογικό είναι να χρειάζονται πρωτεΐνες για να επιδιορθωθεί η βλάβη. Μια τέτοια σκέψη φαίνεται λογική, αλλά είναι απλοϊκή για τον µοντέρνο επιστηµονικό κόσµο του αθλητισµού. Οι µελέτες έχουν αποδείξει ότι για την ιδανική ανάρρωση των µυών ύστερα από άσκηση, αυτό που έχουν ακόµη πιο πολύ ανάγκη είναι οι υδατάνθρακες. Ο φλεγµονώδης ιστός χρειάζεται αρκετή ενέργεια σε γλυκόζη για να αναπλάσει τη βλάβη τής επίπονης άσκησης. Κάτι που συχνά δεν αναφέρεται, αλλά είναι σηµαντικό για τη διατροφή των επαγγελµατιών αθλητών αντοχής, είναι ότι πολλές φορές αδυνατούν να διατηρήσουν το βάρος τους. Οι µεγάλες ανάγκες σε ενέργεια, έως θερµίδες την ηµέρα, δεν εκπληρώνονται γιατί δεν υπάρχει κίνητρο για αυξηµένη πρόσληψη τροφής, δηλαδή δεν υπάρχει αρκετή πείνα. Όπως τονίσαµε και νωρίτερα, τα λιπαρά καταστέλλουν το αίσθηµα της πείνας. Έτσι, και σε αυτήν την περίπτωση η µείωση των λιπαρών και η αύξηση των υδατανθράκων θα αυξήσουν την ολική λήψη θερµίδων, χωρίς να νιώθουν οι αθλητές ότι τρώνε καταναγκαστικά. Η πραγµατικότητα Έχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια από τις πρώτες σηµαντικές µελέτες που τόνιζαν τη σηµα- 52 Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς σ τ η ν π ρ ά ξ η Υδατάνθρακες στην πράξη 10

11 από τον Στέλιο Πανταζή σία της υδατανθρακικής διατροφής, και αξίζει να δούµε τον αντίκτυπο που είχαν σε επαγγελµατίες αθλητές και σε σοβαρούς χοµπίστες. Άθληµα % υδατάνθρακες % πρωτεΐνες % λιπαρά Τρίαθλο (άνδρες) Τρίαθλο (γυναίκες) Ποδηλασία Κωπηλασία Πάλη Κολύµβηση Τρέξιµο Μπάσκετ Γυµναστική Χορός Άρση βαρών Ποσοστά θερµίδων από υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη σε επαγγελµατίες αθλητές και σοβαρούς χο- µπίστες Είναι εντυπωσιακό το ότι, αν και σε µερικά χρόνια θα συµπληρωθεί µισός αιώνας από τις πρώτες µελέτες για τη σηµασία των υδατανθράκων στην αθλητική διατροφή µε σκοπό τις επιδόσεις, το µήνυµα δεν έχει φτάσει ακόµη εκεί που πρέπει. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι υπάρχουν σηµαντικά περιθώρια βελτίωσης των επιδόσεων µε την κατάλληλη διατροφή. Μερικά απλά µυστικά για όλους Η αύξηση των υδατανθράκων στη διατροφή απαιτεί ταυτόχρονα δραστική µείωση των λιπαρών. Μερικά µυστικά για να επιτευχθεί αυτό: Βασίστε τα γεύµατα στους υδατάνθρακες (ψωµί, πατάτες, ρύζι, µακαρόνια). Περιορίστε τις µερίδες των ζωικών (κρέας, τυρί). Προτιµήστε ένα πρωινό µε δηµητριακά και φυσικό χυµό φρούτων. Δοκιµάστε σνακ πλούσια σε υδατάνθρακες, όπως χοντρές φέτες ψωµιού µε µέλι ή µαρµε- λάδα, φρούτα, µπάρες δηµητριακών κτλ. Στα ζυµαρικά, οι σάλτσες να είναι ελαφριές και να βασίζονται στην τοµάτα ή στα λαχανικά (π.χ. πέστο), αντί για το τυρί και την κρέµα γάλακτος. Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς σ τ η ν π ρ ά ξ η Υδατάνθρακες στην πράξη 11

12 Αθλητική διατροφή στην πράξη 1.2 Γλυκαιµικός δείκτης Ε πειδή όλοι οι υδατάνθρακες δεν είναι ίδιοι, οι ειδικοί επινόησαν έναν δείκτη για να κατανοούνται οι ιδιότητές τους. Αυτός είναι ο γλυκαιµικός δείκτης, ο οποίος µαζί µε την επέκτασή του, το γλυκαιµικό φορτίο, µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως εργαλείο για καλύτερες επιλογές διατροφής. Παλαιότερα... Στο παρελθόν, οι διατροφολόγοι πίστευαν ότι τα τρόφιµα που είναι πλούσια σε απλούς υδατάνθρακες, όπως τα σάκχαρα, προκαλούσαν απότοµη αύξηση του σακχάρου του αίµατος, ενώ οι σύνθετοι υδατάνθρακες, όπως το άµυλο, προκαλούσαν µια πιο ελεγχόµενη αύξηση. Αυτό, όπως αργότερα αποδείχτηκε, δεν είναι πάντα σωστό. Ορισµός Σύντοµα έγινε ξεκάθαρο ότι χρειαζόταν ένας δείκτης, που να υπολογίζει την ταχύτητα απελευθέρωσης γλυκόζης στο αίµα στις υδατανθρακούχες τροφές. Η λύση είναι απλή: µετριέται η αύξηση του σακχάρου του αίµατος, που ορίζεται ως γλυκαιµική απόκριση, δύο ώρες µετά τη χορήγηση 50 γραµµαρίων υδατανθράκων. Το αποτέλεσµα συγκρίνεται µε τη γλυκαιµική απόκριση ύστερα από χορήγηση 50 γραµµαρίων γλυκόζης σε δύο ώρες, που είναι το απόλυτο 100. Έτσι, µια τροφή µε γλυκαιµικό δείκτη 55 σηµαίνει ότι δύο ώρες, µετά τη λήψη της το σάκχαρο του αίµατος θα φτάσει στο 55% σε σχέση µε τη λήψη γλυκόζης. Σηµασία 1. Αποθήκευση λίπους: Ο γλυκαιµικός δείκτης είναι πολύ σηµαντικός για την υγεία. Απότο- µη αύξηση του σακχάρου του αίµατος ακολουθείται από απότοµη αύξηση της ινσουλίνης. Αυτό οδηγεί σε µια σειρά από διαδικασίες, εκ των οποίων η χειρότερη είναι η λιπογένεση, που σηµαίνει ότι αποθηκεύεται λίπος στον οργανισµό. 2. Αίσθηµα κορεσµού: Η απότοµη αύξηση της γλυκόζης ακολουθείται από απότοµη πτώση της, λόγω της ινσουλίνης, και από έντονο αίσθηµα πείνας. Εκεί οφείλεται το γεγονός ότι, Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς στην σ τ η ν πράξηπ ρ ά ξ η

13 από τον Στέλιο Πανταζή όταν οι άνθρωποι τρώνε γλυκό, ύστερα από λίγες ώρες πεινούν έντονα, ενώ όταν τρώνε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες παραµένουν χορτάτοι για περισσότερες ώρες. 3. Σακχαρώδης διαβήτης: Μακροχρόνια λήψη τροφών µε αυξηµένο γλυκαιµικό δείκτη οδηγεί τον οργανισµό σε αντίσταση στην ινσουλίνη και στον σακχαρώδη διαβήτη. Για όλα αυτά καλό είναι να αποφεύγονται τα τρόφιµα µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων. Πότε πρέπει να προτιµώνται προϊόντα µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη; Ειδικά για τον αθλητισµό, υπάρχει µια περίπτωση όπου τρόφιµα µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη είναι αναγκαία: αµέσως µετά την προπόνηση. Έχει αποδειχτεί ότι στα 30 πρώτα λεπτά µετά την προπόνηση αυξάνεται η ικανότητα εισόδου γλυκόζης στους µύς. Σε αυτό το παράθυρο χρόνου, το αίµα πρέπει να περιέχει αυξηµένη ποσότητα γλυκόζης, ώστε να µπει η γλυκόζη µέσα στο µυϊκό κύτταρο. Αυτό το χρονικό περιθώριο είναι ιδανικό, γιατί εξυπηρετείται και από την αυξηµένη αιµάτωση των µυϊκών κυττάρων, τα οποία είναι διψασµένα για ενέργεια. Τότε πρέπει οι αθλητές να επιλέγουν και να καταναλώνουν άµεσα τροφές µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη. Αυτό το παράθυρο χρόνου παραµένει κατά κάποιον τρόπο ανοιχτό για ακόµα δύο ώρες, οπότε οι αθλητές πρέπει να καταναλώσουν τροφές µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη και να καλύψουν, αν είναι δυνατόν, το 60-80% της ενέργειας που έχασαν κατά την προπόνηση. Κάτι τέτοιο µπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο, αλλά πρέπει να γίνεται προσπάθεια ώστε να επιτευχθεί. Γλυκαιµικό φορτίο Φαίνεται πως υπάρχει και άλλος ένας παράγοντας που επηρεάζει τη γλυκαιµική ανταπόκριση: αυτός είναι το γλυκαιµικό φορτίο. Το γλυκαιµικό φορτίο είναι η ποσότητα υδατανθράκων που καταναλώνει ο άνθρωπος. Αν µετά ή κατά τη διάρκεια της προπόνησης καταναλώσει µια τροφή µε υψηλό γλυκαιµικό δείκτη σε µικρή ποσότητα, π.χ. 50 θερµίδες, δεν µπορούµε να περιµένουµε εκρηκτική αύξηση της γλυκόζης του αίµατος. Με αυτόν τον τρόπο ορίστηκε ότι το γλυκαιµικό φορτίο ισούται µε ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ = ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ 100 x ΚΑΘΑΡΟΙ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ όπου καθαροί υδατάνθρακες είναι οι ολικοί µείον τις φυτικές ίνες, δηλαδή οι υδατάνθρακες που αποδίδουν ενέργεια. Όσο πιο αυξηµένο είναι το γλυκαιµικό φορτίο, τόσο πιο δραµατική είναι η αύξηση της γλυκόζης του αίµατος και τόσο πιο έντονη η αύξηση της ινσουλίνης. Για να εκτιµηθεί η χρησιµότητα µιας τροφής, θα πρέπει να υπάρχει γνώση αµφότερων των δεικτών. Μετά την προπόνηση, στόχος παραµένουν οι τροφές µε αυξηµένο γλυκαιµικό δείκτη και γλυκαιµικό φορτίο. Υδατάνθρακες στην πράξη 13 Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς σ τ η ν π ρ ά ξ η

14 Αθλητική διατροφή στην πράξη Περιορισµοί Αµφότεροι οι δείκτες είναι χρήσιµοι και µπορούν να δώσουν πολύ σηµαντικές πληροφορίες για να γίνουν οι σωστές επιλογές διατροφής την κατάλληλη ώρα. Υπάρχουν όµως και περιορισµοί που καλό είναι να αναφερθούν: 1. Περιορισµένα δεδοµένα: Αν και οι µελέτες ξεκίνησαν πριν από 20 χρόνια, τα δεδοµένα είναι περιορισµένα. Οι παραγωγοί νέων διατροφικών προϊόντων παράγουν συνεχώς νέες τροφές που ξεπερνούν τον αριθµό αυτών που µελετώνται. Επίσης, είναι πολύ δύσκολο να εκτιµήσει κανείς τον γλυκαιµικό δείκτη µιας τροφής χωρίς να πειραµατιστεί µε ανθρώπους. Κάτι τέτοιο είναι και χρονοβόρο αλλά και ακριβό, οπότε τα δεδοµένα δεν θα αυξάνονται ικανοποιητικά ούτε στο µέλλον. 2. Μαγείρεµα: Το µαγείρεµα αλλάζει τα δεδοµένα κατά πολύ. Έτσι, για παράδειγµα, ο γλυκαιµικός δείκτης είναι διαφορετικός για τις βραστές από ό,τι για τις ψητές πατάτες. Ακόµα, στην ίδια τροφή αλλάζει ο γλυκαιµικός δείκτης, όταν µαγειρεύεται λίγο διαφορετικά. Έτσι, διαφέρει ο δείκτης στα µακαρόνια αν αυτά βράσουν 10 ή 15 λεπτά. Γενικά, το µαγείρεµα αυξάνει τον γλυκαιµικό δείκτη. 3. Ωρίµανση των φρούτων: Ακόµα και η ωρίµανση των φρούτων αλλάζει τον γλυκαιµικό τους δείκτη. Τυπικά, ο δείκτης αυξάνεται. Έτσι, µια ώριµη µπανάνα έχει µεγαλύτερο γλυκαιµικό δείκτη από µια λιγότερο ώριµη. 4. Συνδυασµός τροφών: Τα πράγµατα γίνονται ακόµα πιο δύσκολα, όταν αναµιγνύονται τροφές µε διαφορετικό γλυκαιµικό δείκτη. Σπάνια οι τροφές τρώγονται µεµονωµένα, αλλά συνήθως συνδυάζονται µε άλλες. Κατά τη διατροφή, είναι δυνατόν να συνδυαστεί µια τροφή της οποίας ο δείκτης είναι 60, µε µια άλλη τροφή της οποίας ο δείκτης είναι 40. Το αποτέλεσµα όχι µόνο δεν είναι 50, αλλά µπορεί να προκύψει κάτι εντελώς απροσδόκητο. Αν, π.χ., προσθέσουµε λίγη σάλτσα στα µακαρόνια, ο γλυκαιµικός δείκτης µειώνεται αρκετά. Αν προσθέσουµε και τυρί, ακόµα περισσότερο. 5. Διαφορές από εργαστήριο σε εργαστήριο: Ακόµα και για τις ίδιες τροφές µε την ίδια προετοιµασία, οι δείκτες µπορεί να διαφέρουν από εργαστήριο σε εργαστήριο αρκετά. Αυτό όµως δεν συµβαίνει συχνά. 6. Διαφορές από άνθρωπο σε άνθρωπο: Συµβαίνει, αλλά είναι ένας περιορισµός που ισχύει για όλους τους δείκτες και όχι µόνο για τον γλυκαιµικό, και πρέπει να συνυπολογίζεται. Οι διαφορές στην πεπτική και στην ορµονική λειτουργία µπορούν να δώσουν διαφορετικά αποτελέσµατα από άτοµο σε άτοµο, κάτι που είναι αδύνατον να προβλεφθεί. Συµπέρασµα Αν και οι περιορισµοί είναι αρκετοί, η χρήση του γλυκαιµικού δείκτη είναι πολύ χρήσιµη για την επιλογή των κατάλληλων τροφών µετά την προπόνηση ή κατά τη διάρκειά της. Επίσης, βοηθά στις υγιεινές επιλογές τροφών όλο το 24ωρο. Μελετήστε τους πίνακες και προσπαθήστε να κατανοήσετε τον δείκτη και να τον εφαρµόσετε, για εξυπνότερες επιλογές γευµάτων Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς στην σ τ η ν πράξηπ ρ ά ξ η

15 α π ό τον Στέλιο Πανταζή GdaXO 0^k]S[_[]Qi 1WP]fZi P z a x } c } ^} S z y [c } S z V } y U} z P } ~ _w _} U} } c } _ } c U c } ^} z } _} } z } _x } P } Uy } P w `} z ` y?wdpvs _ } w } _ } } _ } w } m } } c _ } } _ } } _ } } _ } } m } } c _ } } _ } c m } w m } c _ } y } m } w _ } } Q c } m } w _ } y } HVSfC`gdS]Wi Υ δ α9 Gτ άd νw θ3 Qρ Xα UκDεNςH σz τvηwνk Qπ ρsάuξ3ηm K 15

16 Αθλητική διατροφή στην πράξη 1.3 Υπερπληρώστε τους µυς σας µε ενέργεια! Ηυπερπλήρωση υδατανθράκων είναι κάτι που αναφέρεται συχνά, αλλά σπάνια γίνεται κατανοητό τι ακριβώς σηµαίνει και ποιους µπορεί να βοηθήσει. Σαν διατροφική επιλογή µπορεί πράγµατι να βοηθήσει, αρκεί να είναι γνωστό πότε πρέπει να χρησιµοποιηθεί και πώς να εφαρµοστεί σωστά. Σε ποιο άθληµα; Σηµαντικό είναι να γίνει κατανοητό πότε πραγµατικά µπορεί να βοηθήσει. Φαίνεται ότι πολλοί αθλητές είναι ενθουσιασµένοι µε την υπερπλήρωση, αλλά δεν έχουν καταλάβει ότι στα περισσότερα αθλήµατα δεν είναι αναγκαία. Αυτή η διατροφική πρακτική µπορεί να βοηθήσει σε αθλήµατα αντοχής, όπου η ίδια µυϊκή οµάδα ασκείται σε συνεχόµενο έντονο ρυθµό για περισσότερα από 90 λεπτά. Αυτό είναι αρκετά σηµαντικό, αφού το ποδόσφαιρο, λόγου χάριν, διαρκεί 90 λεπτά, αλλά δεν γυµνάζει την ίδια µυϊκή οµάδα, ούτε σε συνεχόµενη ένταση. Το τρίαθλο, που περιέχει µεγάλη ένταση και διαρκεί πάνω από 90 λεπτά, δεν γυµνάζει την ίδια µυϊκή οµάδα. Ούτε στην ποδηλασία πίστας είναι αναγκαία, γιατί η συνεχόµενη ένταση δεν κρατάει 90 λεπτά. Είναι όµως αναγκαία στην ποδηλασία δρόµου, στην ποδηλασία βουνού και στο τρέξιµο µεγάλων αποστάσεων (ειδικά στον µαραθώνιο κτλ.). Είναι καλή για µένα; Σκεφτείτε την τελευταία φορά που πήρατε µέρος σε αγώνα. Μήπως προς το τέλος του νιώσατε σαν να ξεµείνατε από ενέργεια; Μήπως νιώσατε τους µύς σας άδειους; Τότε, µπορεί να σας βοηθήσει η υπερπλήρωση για να αντέξετε στον ιδανικό σας ρυθµό λίγο περισσότερο, αρκετά όµως ώστε να βγείτε µπροστά από τον ανταγωνισµό. Με την υπερπλήρωση δεν θα πάτε πιο γρήγορα, αλλά θα αντέξετε περισσότερο. Κάτι έχω ακούσει Αν έχετε ακούσει ιστορίες για στέρηση και πολυφαγία, είναι ώρα να ανανεώσετε τη γνωσιακή σας βάση. Το κλασικό πρόγραµµα για υπερπλήρωση υδατανθράκων, που σχεδιάστηκε στο παρελθόν, δεν αναπτύχθηκε για επαγγελµατίες αθλητές, αλλά για υγιείς ερασιτέχνες και Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς στην σ τ η ν πράξηπ ρ ά ξ η

17 από τον Στέλιο Πανταζή χοµπίστες που δεν αθλούνται συχνά, και πλέον θεωρείται παρωχηµένο. Έτσι, δεν απευθύνεται σε κανονικούς αθλητές. Οι αθλητές προπονούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα έντασης και αντοχής καθηµερινά και, εφόσον τρέφονται σωστά, οι µύες έχουν εκπαιδευτεί να αδειάζουν και να γεµίζουν γλυκογόνο κάθε µέρα, ουσιαστικά στο µεγαλύτερο δυνατό εύρος. Δεν είναι ανάγκη να στερηθούν τους υδατάνθρακες για να ακολουθήσει η υπερπλήρωση. Δηλαδή, γεµίζουν τους µύς τους σε τόσο υψηλό επίπεδο µε γλυκογόνο, που ακόµα και η σωστή υπερπλήρωση µπορεί να τους δώσει ελάχιστα περισσότερο. Μπορεί όµως να είναι σηµαντικό. Μην ξεχνάτε ότι ακόµα και το Tour de France, που είναι µερικές χιλιάδες χιλιόµετρα, κερδίζεται στο λεπτό ή στο δευτερόλεπτο! Πώς γίνεται; Τα πράγµατα είναι απλά. Δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα µυστήριο ή παράξενο. Το µόνο που χρειάζονται οι µύες σας για να γεµίσουν µε λίγο περισσότερη ενέργεια είναι να µειώσετε την ένταση της προπόνησής σας λίγες ηµέρες πριν από τον αγώνα. Στο πλαίσιο της ολοκληρω- µένης προετοιµασίας για τους αγώνες, στόχος είναι η µείωση της έντασης της προπόνησης και η αύξηση της κατανάλωσης υδατανθράκων. Αυτό σηµαίνει ότι την ηµέρα πριν από τον αγώνα µπορεί να µη γίνει προπόνηση και η κατανάλωση υδατανθράκων να ξεπεράσει το 80%. Κάτι τέτοιο διατροφικά είναι ακραίο και δεν µπορεί να καλύψει τις καθηµερινές ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά, αλλά για µία ή δύο µέρες δεν µπορεί να βλάψει. Μέχρι και 72 ώρες πριν από τον αγώνα η προπόνηση γίνεται σε πολύ έντονους ρυθµούς, αλλά τα τελευταία 24ωρα σταδιακά µειώνεται η ένταση της προπόνησης και την τελευταία ηµέρα δεν γίνεται καθόλου προπόνηση. Όσο µειώνεται η ένταση της προπόνησης, αλλάζει και το διαιτολόγιο, και το ποσοστό των υδατανθράκων στη διατροφή από 65-70% σταδιακά ανεβαίνει στο 80% ή και λίγο περισσότερο (πρακτικά, είναι αδύνατον να ανέβει πολύ περισσότερο). Με αυτόν τον τρόπο οι µύς ξεκουράζονται για τον αγώνα και γεµίζουν γλυκο γόνο. Τελευταία εβδοµάδα Ηµέρα αγώνα Έντονη προπόνηση Ελαχιστοποίηση προπόνησης Υπερπλήρωση Μυϊκό γλυκογόνο Φυσιολογικό εύρος Καθηµερινή διακύµανση Το ανανεωµένο πρόγραµµα υπερπλήρωσης υδατανθράκων Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε στην ς σ τ η ν πράξη π ρ ά ξ η 17

18 Αθλητική διατροφή στην πράξη Κλείνοντας Είναι σηµαντικό να αποφασίσετε πότε πραγµατικά είναι αναγκαία η υπερπλήρωση και πότε όχι. Ακόµα και από αγώνα σε αγώνα µπορεί να κρίνεται ότι δεν είναι απαραίτητη. Αν ένας αγώνας, λόγου χάριν, κρατήσει λιγότερο από 90 λεπτά, δεν έχετε ανάγκη την υπερπλήρωση. Να µη ρισκάρετε νέες τακτικές σε σηµαντικούς αγώνες, αλλά να πειραµατίζεστε συχνά, γιατί µόνον έτσι θα εξάγετε συµπεράσµατα αποκλειστικά για τον δικό σας οργανισµό, και όχι κάτι που ισχύει γενικά. Προσπαθήστε να εντάξετε την υπερπλήρωση στο ολοκληρωµένο πρόγραµµα προετοιµασίας για τον αγώνα. Μόνο τότε θα µεγιστοποιήσετε τα οφέλη. Οδηγίες Οργανώστε έγκαιρα το πρόγραµµα της προπόνησής σας ώστε να ξέρετε από πριν πότε θα κάνετε τι και πότε θα φάτε τι. Μην περιµένετε την τελευταία στιγµή να γίνουν όλα µόνα τους γραµµάρια υδατάνθρακες ανά κιλό τις τελευταίες 72 ώρες. Ξεχάστε τις πρωτεΐνες -θα τις ξαναθυµηθείτε µετά. Μην κάνετε υπερπλήρωση σε λίπη. Υπάρχουν γλυκές τροφές που έχουν περισσότερο από 60% λίπη (σοκολάτες, παγωτά κτλ.). Πριν από τον αγώνα τα λάθη κοστίζουν! Διαβάστε τις ετικέτες. Πολλά υγρά (ειδικά αν έχει ζέστη την ηµέρα του αγώνα). Την ηµέρα του αγώνα προτιµήστε υδατάνθρακες που δεν αφήνουν υπολείµµατα στον γαστρεντερικό σωλήνα, για να έχετε άδειο στοµάχι κατά τη διάρκεια του αγώνα (π.χ. πατάτες βραστές) Υδατάνθρακες Υ δ α τ ά ν θ ρ α κ ε ς στην σ τ η ν πράξηπ ρ ά ξ η

19 από τον Στέλιο Πανταζή Υδατάνθρακες στην πράξη 19

20 biblio_diatrofi.indd 88 Καθηµερινή διατροφή για δράση 6/7/07 18:55:39

21 3.1 Οι διατροφικές πυραµίδες Α κόµα και αυτοί που δεν ασχολούνται µε τη διατροφή έχουν ακούσει για τη διατροφική πυραµίδα, αλλά λίγοι τη χρησιµοποιούν ως εργαλείο καθοδήγησης καθηµερινής διατροφής. Η διατροφική πυραµίδα είναι η εικονογραφηµένη κατευθυντήρια οδηγία της καθηµερινής διατροφής και δεν απευθύνεται µόνο σε ειδικούς, αλλά σε όλο τον κόσµο. Οι απαντήσεις που δίνει είναι άµεσες σε καθηµερινά ερωτήµατα, όπως «πόσο συχνά πρέπει να τρώω κοτόπουλο;», «πρέπει να πίνω γάλα καθηµερινά;», «µπορώ να αντικαταστήσω το κοτόπουλο µε ψάρι;» και σε άλλες άµεσες και απλές ερωτήσεις. Η αξία της διατροφικής πυραµίδας Πολλοί ειδικοί τα τελευταία χρόνια έχουν προσβάλει την αξία της και την αναγκαιότητά της, αλλά παραµένει ένα χρήσιµο εργαλείο. Θεωρώ ότι η πυραµίδα είναι ένα πρώτο βήµα για την εισαγωγή στη σωστή διατροφή και είναι ιδανική για κάποιον που σε λίγο χρόνο θέλει να µάθει αρκετά βασικά πράγµατα για τη διατροφή, χωρίς ιδιαίτερη αιτιολόγηση. Η απλότητά της την κάνει ιδανική για τα παιδιά, που µπορούν να τη ζωγραφίσουν, ώστε να µπουν µε όµορφο τρόπο στη διαδικασία σκέψης για τη σωστή διατροφή. Η ιδέα της διατροφικής πυραµίδας είναι πρόσφατη, αφού δηµιουργήθηκε πριν από δύο δεκαετίες. Από τότε όµως τροποποιήθηκε µερικές φορές και απέκτησε και κλώνους. Μέσα στην πυραµίδα υπάρχουν όλες οι διατροφικές οµάδες, τοποθετηµένες σε θέσεις που αντιπροσωπεύουν την ηµερήσια ποσότητα που µπορούµε να καταναλώνουµε. Οι διατροφικές οµάδες µπορεί να έχουν µικροδιαφορές σε κάθε πυραµίδα, αλλά στην ουσία παραµένουν ίδιες. Η κλασική διατροφική πυραµίδα Η πρώτη διατροφική πυραµίδα που αναπτύχθηκε, βασίστηκε στη διατροφή των κατοίκων της Βόρειας Αµερικής και της Βόρειας Ευρώπης. Προσπαθεί να τονίσει την αξία των τροφών που είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες και τη σηµασία τής µείωσης των τροφών Καθηµερινή Κ α θ η µ ε ρ ι ν ή διατροφή δ ι α τ ρ ο φ ή για γ ι α δράση δ ρ ά σ η 21

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο)

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο) Θέμα Οι διατροφικές συνήθειες των μαθητών του Γυμνασίου (ερωτηματολόγιο) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή: Διατροφική πυραμίδα (Λαμπρινουδάκη Μαρία, Βαλενστάιν Μαρία) 2. Κυρίως θέμα (ερωτηματολόγιο) (Μουτζούρη

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα. Ανάλογα με το αν είναι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, χυμοί φρούτων, μέλι κλπ) ή σύνθετοι υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Τρώει το παιδί σας σωστά;

Τρώει το παιδί σας σωστά; Τρώει το παιδί σας σωστά; Προσφορά σε συνεργασία µε την εταιρεία Iakovos Photiades Foodstuff Suppliers Ltd Τα θεμέλια για την υγεία του παιδιού σας αρχίζουν από την καλή διατροφή Η καλή διατροφή δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης % Πρόσληψη Ημερήσιας Ενέργειας 60 50 40 % 30 20 10 0 ΥΔΑΤ (55-60) ΛΙΠΟΣ (25-30) ΠΡΩΤΕΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΒΟΣ. Ψυχολογία: Αύξηση σωματικών αλλαγών. Επιθυμία έκφρασης. Διάθεση ανεξαρτητοποίησης. Επιθυμία συμμετοχής σε ένα σύνολο

ΕΦΗΒΟΣ. Ψυχολογία: Αύξηση σωματικών αλλαγών. Επιθυμία έκφρασης. Διάθεση ανεξαρτητοποίησης. Επιθυμία συμμετοχής σε ένα σύνολο ΕΦΗΒΟΣ Ψυχολογία: Αύξηση σωματικών αλλαγών Επιθυμία έκφρασης Διάθεση ανεξαρτητοποίησης Επιθυμία συμμετοχής σε ένα σύνολο Ενδιαφέρον για εξωτερική εμφάνιση Διατροφή+ Έφηβος: Ανθυγιεινά Πάθη Λανθασμένες

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΜΑΣ

ΛΙΓΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΜΑΣ ΛΙΓΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΜΑΣ Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΙΓΜΗ ΕΦΤΑΣΕ Έφτασε η ώρα του αγώνα. Κάθε προετοιμασία για τον αγώνα είναι σαν ένα μεγάλο ταξίδι, ώσπου κάποια στιγμή έρχεται η ώρα που φθάνουμε στον

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

«Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα.

«Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα. «Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα. Απάντηση: Λάθος Mάθε κι αυτό: Πρέπει να παίρνουμε όση ενέργεια χρειάζεται ο οργανισμός μας, αν παίρνουμε περισσότερη από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η συμβολή του πρωινού στην προσωρινή φυσική κατάσταση»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η συμβολή του πρωινού στην προσωρινή φυσική κατάσταση» 38 ο Λύκειο Αθηνών ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η συμβολή του πρωινού στην προσωρινή φυσική κατάσταση» Συγγραφική ομάδα: Παπανικολάου Πάνος, Παπασταθόπουλος Γεώργιος, Στοτσένη Χριστίνα, Τσέρτος Γιάννης, Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, M.Sc. Διαιτολόγος - διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΙΤΑ Φυσικά, πείνοντας νερό από μόνο του δεν πρόκειται να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος. Αν επιθυμείτε να χάσετε βάρος σταδιακά και σίγουρα, το να τρώτε και να πίνετε νερό με το σωστό τρόπο είναι τα δύο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η φαινυλκετονουρία?

Τί είναι η φαινυλκετονουρία? Οι παρακάτω πληροφορίες σκοπό έχουν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε τη δίαιτα του φαινυλκετονουρικού παιδιού, ώστε να είστε περισσότερο σίγουροι και λιγότερο αγχωμένοι εσείς και οι γονείς όταν το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Τρόφιμο ονομάζουμε οποιαδήποτε ουσία ή προϊόν, είτε αυτό έχει υποστεί πλήρη ή μερική επεξεργασία είτε όχι, το οποίο μπορεί να καταναλωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερ/νια Γεννήσεως: Διεύθυνση: Τηλ. οικίας: Email: Οικογενειακή κατάσταση: Τ.Κ.: Κινητό: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Βάρος: Ύψος: Περίμετρος καρπού: Περίμετρος μέσης: Περίμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.»

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» «Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» Το πρωινό είναι το πρώτο γεύμα της ημέρας, έπειτα από μία «κοπιαστική νύχτα» για τον οργανισμό μας, κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΑΙΟΣ 2013 ΕΡΓΑΣΙΑ 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση στην Κοινότητα

Πρακτική Άσκηση στην Κοινότητα Πρακτική Άσκηση στην Κοινότητα Α' Βρεφονηπιακός Σταθμός Ελληνικού Αργυρούπολης Ειρήνη Καλαϊτζίδη Α.Μ.: 20912 ΕΔΔ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ιανουάριος 2014 1ο Εξάμηνο Φορέας υποδοχής ετών. βρεφονηπιακός σταθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές

Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές 1 µερίδα την εβδοµάδα! Γλυκά τσιπς/ µπισκότα Γάλα 2 µερίδες ηµερησίως Κρέας/Ψάρι 2

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ Δ.Ε.Β.Ε. ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Σακχαρώδης Διαβήτης. Ένα σύγχρονο πρόβλημα- Νέες λύσεις. Θεσσαλονίκη, 14 Νοεμβρίου 2015 Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Παρθένα

Διαβάστε περισσότερα