Περιε χομ ε να. οι εννοιες ΚΑι οι οροι: η ΕΠιστήμή η ϕιλολογια ΚΑι οι ΑνθρωΠιςτιΚες επιςτημες η νεοελληνικη ϕιλολογια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιε χομ ε να. οι εννοιες ΚΑι οι οροι: η ΕΠιστήμή η ϕιλολογια ΚΑι οι ΑνθρωΠιςτιΚες επιςτημες η νεοελληνικη ϕιλολογια"

Transcript

1 Περιε χομ ε να Πρόλογος Εισαγωγή Κ εϕα λ Αιο ι οι εννοιες ΚΑι οι οροι: η ΕΠιστήμή η ϕιλολογια ΚΑι οι ΑνθρωΠιςτιΚες επιςτημες η νεοελληνικη ϕιλολογια Α. η επιστήμη η ϕιλολογία και οι Ανθρωπιστικές επιστήμες 19 Β. οι βασικές έννοιες και οι συναϕείς όροι της νεοελληνικής ϕιλολογίας Φιλολογία και Γραμματολογία Λογοτεχνία και Γραμματεία Νεοελληνικός/ή και μεσαιωνικός/ή Κ εϕα λ Αιο ιι το ΑντιΚειμενο της νεοελληνικης ϕιλολογιας: η ΝΕοΕΛΛήΝική ΛοΓοτΕχΝια (τι είναι με τι οικοδομείται πότε και πού εντοπίζεται πώς είναι) Α. τι είναι

2 10 ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε Να 1. Λογοτεχνικά κείμενα, λογοτεχνικά είδη και λογοτεχνικοί τρόποι: η διαλογική τους ύπαρξη Οι μεταϕράσεις-πρωτότυπα λογοτεχνικά κείμενα Β. Με τι οικοδομείται Μορϕές i) Γλώσσα: τα ιδιώματα η ομιλούμενη κοινή η διόρθωση ο εξαρχαϊσμός η ϕωνητική ορθογραϕία η καθαρεύουσα η δημοτική ii) Σχήματα λόγου: γραμματικο-συντακτικά (κατά τη γραμματική συμϕωνία των όρων, κατά τη θέση όρων, κατά την πληρότητα του λόγου) σημασιολογικά/τρόποι iii) Ρυθμός και μετρική: ρυθμός μετρικά σχήματα και σχήματα λόγου μετρική τα δύο μετρικά συστήματα τύποι στίχου: ο έμμετρος στίχος, ο ελευθερωμένος στίχος, ο πεζός στίχος, ο ελεύθερος στίχος iv) αϕήγηση και σκηνικοί λόγοι: χρόνος (ιστορίας και αϕήγησης) έγκλιση (τύποι λόγου και εστίασης/προοπτικής) ϕωνή (πράξη της αϕήγησης) σκηνικοί λόγοι Ιδέες: ϕιλοσοϕικο-αισθητικές και καλλιτεχνικές/λογοτεχνικές αντιλήψεις i) Το σχήμα: 16ος-20ός αι ii) Τα θεωρητικά και κριτικά κείμενα (19ος-τελευταίες δεκαετίες 20ού αι.) Γ. Πότε-Πού εντοπίζεται 1. Πότε αρχίζει η νεοελληνική λογοτεχνία: γλωσσικά και ευρύτερα ιστορικά και πολιτισμικά κριτήρια Πού ορίζεται το γεωγραϕικό στίγμα της νεοελληνικής λογοτεχνίας: επιθετικοί προσδιορισμοί και προσδιορισμοί τόπου το κέντρο και η περιϕέρεια Δ. Πώς είναι 1. Τα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας και η παράδοσή τους: χειρόγραϕα (αυτόγραϕα και αντίγραϕα) και έντυπες εκδόσεις Τύποι εκδόσεων λογοτεχνικών κειμένων: επιστημονικές/ κριτικές, ϕιλολογικές και χρηστικές η ψηϕιακή μορϕή τους ανατύπωση και επανέκδοση

3 ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε Να αυτοτελείς και μη εκδόσεις, περιοδικά έντυπα και προδημοσιεύσεις το ζήτημα της εγκυρότητας Ε. Το σχήμα της νεοελληνικής λογοτεχνίας: Τι - με τι - πότε - πού - πώς. Καταγραϕές λογοτεχνικών κειμένων, ειδών και τρόπων: οι ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κ Εϕα Λ αιο ΙΙΙ Τα ΠΕΔΙα αναλυσησ ΚαΙ ερμηνειασ ΤηΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙαΣ ΚαΙ ΟΙ ΣυΝαϕΕΙΣ ΜΕθΟΔΟΙ ΕΠΙΣΤηΜΟΝΙΚηΣ ΠΡαΚΤΙΚηΣ ΣΤη ΝΕΟΕΛΛηΝΙΚη ϕιλολογια: ΙσΤορΙα, θεωρια, κριτικη ΚαΙ συγκριση α. Εισαγωγικά: μέθοδοι επιστημονικής πρακτικής και στόχοι της Νεοελληνικής ϕιλολογίας έκδοση, ανάλυση και ερμηνεία περιγραϕή, εξήγηση, επιχειρηματολογία η συμπληρωματικότητα των μεθόδων Β. Ιστορία (της λογοτεχνίας): η ιστορικότητα Το πλαίσιο Σημεία αναϕοράς: Ιστορία της λογοτεχνίας, Λογοτεχνική Ιστορία, Ιστορία των λογοτεχικών μορϕών και αισθητική της πρόσληψης Γ. θεωρία (της λογοτεχνίας): η λογοτεχνικότητα Το πλαίσιο Σημεία αναϕοράς: ϕορμαλισμός, Ερμηνευτική, Δομισμός, Σημειωτική και Μετα-δομισμός Δ. Κριτική (της λογοτεχνίας): η αξιολόγηση Ε. Σύγκριση (Συγκριτική ϕιλολογία): η συγκρισιμότητα Πεδία έρευνας και μεθοδολογική δεσπόζουσα Οι βασικοί άξονες έρευνας και οι συναϕείς όροι i) επίδραση ii) αναλογία iii) επιδράσεις και αναλογίες: η Λογοτεχνία και οι άλλες Τέχνες

4 12 ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε Να Κ Εϕα Λ αιο ΙV Τα ΕΡΓαΛΕΙα ΔΟυΛΕΙαΣ ΤηΣ ΕΠΙΣΤηΜηΣ ΤηΣ ΝΕΟΕΛΛηΝΙΚηΣ ϕιλολογιασ: ΤυΠΟΛΟΓΙΚα ΧαΡαΚΤηΡΙΣΤΙΚα ΠΡωΤΟΓΕΝΕΣ ΚαΙ ΔΕυΤΕΡΟΓΕΝΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΡΓαΛΕΙα υποδομησ α. Τυπολογικά χαρακτηριστικά των εργαλείων δουλειάς και ο τρόπος παραπομπής σ αυτά Β. Πρωτογενές επίπεδο: λογοτεχνικά κείμενα και συγχρονικές πηγές τους/γραμματειακά κείμενα Γ. Δευτερογενές επίπεδο: ϕιλολογικές μελέτες Δ. Εργαλεία υποδομής: βιβλιογραϕικές συνθέσεις και έργα αναϕοράς ΠαΡαΡΤηΜ α Δημ. αγγελάτος «η νεοελληνική ϕιλολογική υποδομή στο Πανεπιστήμιο: απέναντι στην έρευνα και τη διδασκαλία» [εισήγηση σε ημερίδα πρώτη δημοσίευση] ευρετήριο

5 ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 111 iii) ρυθμός και μετρική: ρυθμός μετρικά σχήματα και σχήματα λόγου μετρική τα δύο μετρικά συστήματα τύποι στίχου: ο έμμετρος στίχος, ο ελευθερωμένος στίχος, ο πεζός στίχος, ο ελεύθερος στίχος ~ ρυθμός και σχήματα (μετρικά και λόγου) Ως ρ υ θ μ ό ς ορίζεται το μορϕικό αποτέλεσμα που παράγεται από την εϕαρμογή ορισμένων κανόνων, βάσει των οποίων οργανώνονται τα λογοτεχνικά κείμενα, κατά μείζονα λόγο όσα εγγράϕονται σε είδη και τρόπους της ποίησης (γιατί ρυθμός υπάρχει και στην πεζογραϕία) το αποτέλεσμα αυτό εμϕανίζεται είτε με τη μορϕή κανονικότητας ως προς την περιοδική επανάληψη συνδυαζόμενων ηχητικών και γραμματικο-συντακτικών ενοτήτων (προβλέψιμος ρυθμός), είτε με μια μορϕή που αποαυτοματοποιεί την κανονικότητα στην επανάληψη των παραπάνω ενοτήτων, ορίζοντας ποικιλία ρυθμικών πραγματώσεων. 129 Οι κανόνες οργάνωσης των ποιητικών κειμένων βάσει των οποίων παράγεται ο ρυθμός, συνδέονται με μ ε τ ρ ι κ ά σ χή μ α- τα, συχνότατα δε και με σ χή μ α τ α λ ό γ ο υ μιας ορισμένης λογοτεχνικής και ειδικότερα ποιητικής παράδοσης εν προκειμένω της νεοελληνικής. Τα σχήματα αυτά αρθρώνονται χάρη στη συστηματική διαπλοκή τόνου και συλλαβής (η διαπλοκή αυτή ορίζει τον τύπο σχέσης μεταξύ ηχητικών και γραμματικο-συντακτικών ενοτήτων και άρα το μετρικό σύστημα της νεοελληνικής ποίησης), σε συντονισμό ή μη με τη συστηματική επανάληψη παράλληλων και αντιστοιχούντων γραμματικο-συντακτικών ενοτήτων (σχήματα λόγου). Ο ρυθμός εντός του μετρικού συστήματος (στα ποιητικά κείμενα) μπορεί είτε να είναι απολύτως συμβατός μ αυτό, είτε να το εμπλουτίζει χάρη στην ποικιλία των 129. Για την έννοια του ρυθμού στην ποίηση και στην πεζογραϕία, βλ.: Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού, «Η ποίηση και η πεζογραϕία στα πλαίσια μιας συγκριτικής ποιητικής: η έννοια του ρυθμού»: Πρακτικά Όγδοου συμποσίου Ποίησης. Ποίηση και Πεζογραϕία (επιμ.: Σωκρ. Λ. Σκαρτσής), Πάτρα, Αχαϊκές Εκδόσεις, 1990, σσ

6 112 Η ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΣΤΗ πραγματώσεών του. Σε ό,τι αϕορά, τώρα, στον ιδιαίτερο ρυθμό που εμϕανίζεται στα είδη και στους τρόπους της πεζογραϕίας, αυτός ορίζεται αποκλειστικά στο επίπεδο της συστηματικής επανάληψης παράλληλων και αντιστοιχούντων γραμματικο-συντακτικών ενοτήτων (σχήματα λόγου), ενισχυμένος ενίοτε από στοιχεία του μετρικού συστήματος (όπως η παρήχηση ή λανθάνοντες έμμετροι στίχοι), που παρεισϕρέουν στον πεζό λόγο, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αποτελούν ειδοποιά χαρακτηριστικά του ρυθμού του. 130 ~ μετρική: το μετρικό σύστημα (τόνος και συλλαβή) και το γραμματικο-συντακτικό σύστημα (της γλώσσας) 1. Ο όρος μ ε τ ρ ι κ ή δηλώνει τους σταθερούς κανόνες οργάνωσης των στίχων των έμμετρων ποιημάτων στην κατά στίχο ή στρο - ϕική (αναπτυγμένη δηλαδή σε ισάριθμα και ποικίλης έκτασης μέρη/στροϕές) μορϕή τους. Η μετρική οργάνωση της νεοελληνικής ποίησης είναι τ ο ν ι κ ο - σ υ λ λ α β ι κ ή και βασίζεται, ως εκ τούτου, στον δυναμικό τόνο των λέξεων και στη μονάδα της συλλαβής, σε αντίθεση με το αρχαιοελληνικό μετρικό σύστημα, που στηριζόταν στη διάκριση των συλλαβών σε μακρές και βραχείες και τη συγκρότηση, συνεπώς, του στίχου βάσει του μέτρου, της κανονικής δηλαδή επανάληψης της μικρότερης μονάδας, αποτελούμενης όχι από μία, όπως στη νεοελληνική μετρική, αλλά από έναν 130. Βλ. ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από το διήγημα «Αμαρτίας ϕάντασμα» (1900) του Αλέξ. Παπαδιαμάντη, που επισημαίνει μεταξύ άλλων η Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού («Η ποίηση και η πεζογραϕία στα πλαίσια μιας συγκριτικής ποιητικής: η έννοια του ρυθμού», σ. 138): «Αλλ όμως το λευκόν εκείνο πράγμα έ σ υ ρ ε ν ε π ά ν ω τ ου ή μάλλον ε σ ύ ρ ε τ ο υ π α υ τ ού μέγα μαυράδιον, μελανώτερον και από την π ίσσαν, μελανώτερον και από το σκότος, εξελθόν από το σκότος το εσώτερον της συνειδήσεως και προωρισμένον να υπάγη το ταχύτερον να βυθισθή εις το σκότος το εξώτερον, της γεέννης [ ]. Το λευκόν ωμοίαζε με χιτώνα πάλλευκον, με άσπιλον εσθήτα παιδίσκης δεκαπενταέτιδος. Το μαύρον ωμοίαζε με αμαρτίας ϕ ά ν τ α σ μ α» (υπογραμμίζονται οι γραμματικο-συντακτικοί παραλληλισμοί): Άπαντα (κριτ. έκδ.: Ν. Δ. Τριανταϕυλλόπουλος), τ. Γ Αθήνα, Δόμος, 1984, σ. 229 η αραίωση δική μου.

7 ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 113 αριθμό μακρών και βραχειών συλλαβών (υπήρχαν όμως και στίχοι που δεν σχηματίζονταν με αυτή την επανάληψη) Η μετάβαση από το αρχαιοελληνικό μετρικό σύστημα στο νεοελληνικό διήρκεσε αιώνες και εδραιώθηκε γύρω στον 10ο αιώνα με τη χρήση του τονικού ( ιαμβικού ) 132 δεκαπεντασύλλαβου, στί Βλ. ενδεικτικά: Δημ. Λυπουρλής, Αρχαία ελληνική μετρική. μια πρώτη προσέγγιση, Θεσσαλονίκη, 1975, σσ Πρόκειται για τονισμό που εγγράϕεται στο σχήμα συνδυασμού μιας τονισμένης και μιας άτονης συλλαβής [το σχήμα εκτός από το συγκεκριμένο συνδυασμό: ό, περιλαμβάνει και το συνδυασμό: ό (με ό αποδίδεται η τονισμένη συλλαβή)], ενώ υπάρχει και το σχήμα συνδυασμού μιας τονισμένης και δύο άτονων συλλαβών (οι συνδυασμοί: ό, ό και ό ). Οι τονισμοί αυτοί, σύμϕωνα με την παραδοσιακή νεοελληνική μετρική θεωρία (βλ.: Θρασ. Σταύρου, Νεοελληνική μετρική, Θεσσαλονίκη, 1974 [2η 1η: 1930], σσ , και: Γιάν. Σαραλής, Νεοελληνική μετρική, Αθήνα, Εστία, χ.χ. [4η 1η: 1939], σσ ), αποδίδουν τους πέντε συνολικά τύπους των νεοελληνικών στίχων, οι οποίοι ονομάζονται με τους παρακάτω όρους: ιαμβικός ( ό), τροχαϊκός (ό ), αναπαιστικός ( ό), δακτυλικός (ό ) και αμϕιβραχικός ή μεσοτονικός ( ό ). Οι όροι ωστόσο αυτοί, πλην του μεσοτονικού, αντλήθηκαν από την αρχαία ελληνική, προσωδιακή, μετρική, προκαλώντας έτσι μια σύγχυση, καθώς όροι που συνδέονταν με τη διάκριση ανάμεσα σε μακρές και βραχείες συλλαβές μετατέθηκαν στη νεοελληνική, τονικά προσδιορισμένη, μετρική, στη γραμμή της αποδοχής ή/και της υπεράσπισης της θέσης ότι η νεοελληνική μετρική συγκλίνει με την αρχαία, με άκρως χαρακτηριστικά παραδείγματα τις μελέτες του Γεράσ. Σπαταλά, Η τονική στιχουργία, στιχουργία αρχαία ελληνική, Αθήνα, 1952 [= Άπαντα. μελέτες, Επιλογή, Αθήνα, Δίϕρος, 1990, σσ ], «Ο τονικός δεκαπεντασύλλαβος στίχος αρχαίος ελληνικός» (1952) και «Ο τονικός ενδεκασύλλαβος στίχος αρχαίος ελληνικός» (1952): Γεράσ. Σπαταλάς, Η στιχουργική τέχνη. μελέτες για τη νεοελληνική μετρική (επιμ.: Ευρ. Γαραντούδης - Άννα Κατσιγιάννη), Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1997, σσ και αντίστοιχα. Εναλλακτικές ονομασίες για τους τύπους του νεοελληνικού στίχου (ο Σταύρου π.χ. πρότεινε όρους όπως: ζυγοτόνιστος, μονοτόνιστος, τριτοτόνιστος, πρωτοτόνιστος και δευτεροτόνιστος αντί για ιαμβικός, τροχαϊκός, ανάπαιστος, δάκτυλος και αμϕιβραχικός αντίστοιχα βλ.: Νεοελληνική μετρική, σσ. 6-7) δεν διόρθωσαν τη σύγχυση, αντίθετα επιβεβαίωσαν την αποδοχή του αρχαιοελληνικού μέτρου ως μετρικής μονάδας βλ. σχετικά: Ευρ. Γαραντούδης, Aρχαία και νέα ελληνική μετρική. Iστορικό διάγραμμα

8 114 Η ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΣΤΗ χου, θεμελιώδους βάσεως, στην οποία στηρίχτηκαν πολλά έμμετρα, αϕηγηματικά κυρίως, κείμενα (από τον Διγενή Ακρίτη και εξής), όπως και τα δημοτικά τραγούδια τα κορυϕαία ωστόσο καλλιτεχνικά επιτεύγματα στην επεξεργασία του στίχου αυτού είναι τα έργα της Κρήτης (β ήμισυ του 16ου - πρώτες δεκαετίες 17ου αιώνα), κατ εξοχήν τα δημιουργήματα του Κορνάρου και του χορτάτση. 133 Τα νεοελληνικά μετρικά σχήματα και τα αντίστοιχα είδη έμμετρου στίχου εμπλουτίστηκαν έκτοτε από την επίδραση της γαλλικής και, κυρίως, της ιταλικής μετρικής παράδοσης, ενώ στα δημοτικά τραγούδια, πέραν του δεσπόζοντος ιαμβικού δεκαπεντασύλλαβου, διακρίνονται και άλλοι τύποι στίχων, όπως για παράδειγμα, ο τροχαϊκός οχτασύλλαβος και ο ομόλογός του δωδεκασύλλαβος. Λόγω ακριβώς της δημοτικής παράδοσης και των ευρωπαϊκών (κυρίως ιταλικών) μετρικών επιδράσεων, μέσα στο πλαίσιο της συλλαβο-τονικής οργάνωσης του νεοελληνικού έμμετρου στίχου, έχουν διαμορϕωθεί δύο τάσεις και, κατ επέκταση, δύο όμορα, πλην μεταξύ τους ασυμβίβαστα, συστήματα μέτρησης των στίχων, καθώς δεν υπάρχουν ενιαία μετρικά συμϕραζόμενα (συμ ϕραζόμενα δηλαδή συγκεκριμένων κάθε ϕορά ποιημάτων, θεωρημένων στη λειτουργική συναρμογή του συνόλου των στίχων τους), όπου ορισμένοι από τους στίχους να ακολουθούν το ένα σύστημα μέτρησης και ορισμένοι το άλλο (η μείξη των δύο συστη- μιας παρεξήγησης (εισαγ.: Mas. Peri), Πάδοβα, Università di Padova-Studi Bizantini e Neogreci /Quaderni 21, 1989, σσ Οι όροι συνεπώς ιαμβικός, τροχαϊκός, ανάπαιστος, δάκτυλος και αμϕιβραχικός / μεσοτονικός στη σύγχρονη νεοελληνική μετρική θεωρία, είναι συμβατικοί (γι αυτό καλό είναι να χρησιμοποιούνται εντός ανω - ϕερών εισαγωγικών) και χρειάζεται πάντα να διευκρινίζεται σε ποιο από τα δύο συστήματα μέτρησης των νεοελληνικών στίχων εγγράϕονται Για μια συνοπτική θεώρηση του δεκαπεντασύλλαβου στίχου στα ποιητικά έργα της Κρήτης ( ) και των ζητημάτων που τίθενται ως προς τη μετρική προσέγγιση και συστηματική ανάλυσή του, βλ.: Ντία Φιλιππίδου, «Ο δεκαπεντασύλλαβος στην κρητική Αναγέννηση: τα έργα της ακμής ( )», μαντατοϕόρος 32 (Δεκέμβρ. 1990), σσ

9 ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 115 μάτων, αντίθετα, χαρακτηρίζει άλλους τύπους στίχου, όπως τον ελευθερωμένο και, σε ορισμένο βαθμό, τον ελεύθερο. Παράλληλα με την τονικο-συλλαβική ανάπτυξη του έμμετρου στίχου και των δύο συστημάτων μέτρησής του, ένα μεγάλο μέρος της νεοελληνικής έμμετρης ποιητικής παραγωγής του 19ου αιώνα, εντοπισμένο στην Αθήνα (από το μέσον της δεκαετίας του 1830 μέχρι περίπου τις τελευταίες δεκαετίες του αιώνα), δεν βασίστηκε στο δυναμικό τόνο και τη συλλαβή, αλλά ακολούθησε τους προσωδιακούς κανόνες της αρχαιότητας, στη βάση της αντίληψης που διατύπωσε ήδη από το 1837 ο Αλέξ. ρίζ. ραγκαβής («Περί της αρχαίας ελληνικής προσωδίας κατ αντιπαράθεσιν αυτής προς προς την νέαν»), ότι «η νυν στιχουργία είναι αυτή η αρχαία», καθώς «[ ]αι την σήμερον τονιζόμεναι συλλαβαί ουδεμίαν οξύτητα προσλαμβάνουν, αλλά μόνον αι απλώς μηκύνονται[ ] ώστε και η σημερινή προσωδία[ ] ρυθμίζεται [ ] κατά χρόνον[ ]». 134 Αυτός ο εξαρχαϊσμός, 135 συμβατός ασϕαλώς με τις γλωσσικές επιλογές που θεσμοθετούνται στο αθηναϊκό κέντρο και την επικράτηση της καθαρεύουσας, οδήγησε στην αναβίωση και τη μίμηση των αρχαίων μέτρων, τα οποία προορίζονταν πλέον για συγκεκριμένα ποιητικά είδη το καθένα (το δακτυλικό εξάμετρο για το έπος, το ιαμβικό τρίμετρο για την τραγωδία, κ.λπ.), όπως ϕαίνεται χαρακτηριστικά στις θεωρητικές και κριτικές εξαγγελίες των κριτών των Ποιητικών Διαγωνισμών του Πανεπιστημίου Αθηνών ( ) Αλ. ρίζ. ραγκαβής, μετρική, ήτοι διδασκαλία των διαϕόρων μέτρων της ποιητικής, εκ της δωδεκατόμου εγκυκλοπαιδείας του αοιδίμου στε - ϕάνου κομμητά, νυν το δεύτερον επιδιορθωθείσα και επαυξηθείσα, προσθήκη της τε Προσωδίας του κυρίου ραγκαβή, και της στιχουργικής του Αθανασίου χριστοπούλου προς χρήσιν της ϕιλομούσου νεολαίας, Κωνσταντινούπολη, Πατριαρχική Τυπογραϕία, 1842 [2η], σ Για το ζήτημα του μετρικού εξαρχαϊσμού της νεοελληνικής ποίησης, βλ.: Ευρ. Γαραντούδης, Aρχαία και νέα ελληνική μετρική. Iστορικό διάγραμμα μιας παρεξήγησης, σσ Για τους Ποιητικούς Διαγωνισμούς του Πανεπιστημίου Αθηνών και τις εκθέσεις των πανεπιστημιακών εισηγητών, βλ.: Pan. Moullas, Les con cours poétiques de l université d Athènes (1976), Αθήνα, Archives

10 116 Η ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΣΤΗ 3. Στο μετρικό σύστημα της νεοελληνικής ποίησης, η μετρική λειτουργία τόνου και συλλαβής διακρίνεται από τη γραμματικο-συντακτική τους λειτουργία, 137 σε πολλές όμως περιπτώσεις οι δύο λειτουργίες συμπίπτουν. Αποϕασιστικής σημασίας στοιχεία γι αυτό το μετρικό σύστημα, άρρηκτα δεμένα με τον τόνο και τη συλλαβή, είναι η συνίζηση, η χασμωδία, η ομοιοκαταληξία, η παύση, η τομή και ο διασκελισμός. Στον έμμετρο στίχο άλλοτε επιβάλλεται από τα μετρικά συμ - ϕραζόμενα να μετατεθεί ο μετρικός τόνος σε θέση δια ϕορετική από εκείνη του γραμματικού τόνου (εννοημένου δηλαδή στις χρήσεις του εκτός μετρικού συστήματος), άλλοτε όχι (συμπίπτει ο γραμματικός με το μετρικό τόνο), ενώ κάτι ανάλογο ισχύει και με τις συλλαβές, καθώς οι γραμματικές συλλαβές, ανάλογα με τις ϕωνηεντικές συναντήσεις μέσα στο στίχο (στο εσωτερικό μιας λέξης, ή μεταξύ τέλους και αρχής δύο συνακόλουθων λέξεων), ανάλογα δηλαδή με τις μετρικές απαιτήσεις για συνίζηση ή χασμωδία, άλλοτε υποτάσσονται στις τελευταίες, οπότε δύο και, σπανιότερα, τρία γειτονικά ϕωνήεντα συνεκϕωνούνται και αποδίδονται ως μία μετρική συλλαβή (έτσι ώστε ο αριθμός μετρικών συλλαβών του εκάστοτε είδους στίχου να μην υπερβαίνει τον απαιτούμενο και ο στίχος να μην καταλήγει υπέρμετρος), άλλοτε δεν χρειάζεται να συνεκϕωνηθούν επειδή γραμματικές συλλαβές και μετρικές συλλαβές συμπίπτουν. Έτσι, στην περίπτωση της συνεκϕώνησης ϕωνηέντων 138 λειτουργεί η σ υ ν ί ζ η σ η (στο πλαί- Historiques d la Jeunesse Grecque/Secrétariat Général à la Jeunesse, 1989 του ίδιου: «Πανεπιστήμιο Αθηνών: Ποιητικοί Διαγωνισμοί και ιδεολογία ( )» (1990): ρήξεις και συνέχειες. Mελέτες για τον 19ο αιώνα, Αθήνα, Σοκόλης, 1993, σσ Βλ.: Μιχ. Σετάτος, Φωνολογία της κοινής νέας ελληνικής, Αθήνα, Παπαζήσης, 1974 επίσης βλ.: M. Nespor, «ρυθμικά χαρακτηριστικά της ελληνικής»: μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 9ης συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοϕικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου θεσσαλονίκης (18-20/4/1988), Θεσσαλονίκη, Κυριακίδη, 1989, σσ Βλ. τις χαρακτηριστικές επί του ζητήματος παρατηρήσεις του Κ. Π. Καβάϕη: «Η συνάντησις των ϕωνηέντων εν τη προσωδία» (γράϕ. 1902):

11 ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 117 σιο αυτό λειτουργούν η έ κ θ λ ι ψ η, η α ϕ α ί ρ ε σ η και η κ ρ ά - ση, όταν δηλαδή αντίστοιχα αποσιωπάται το τελικό ϕωνήεν της πρώτης λέξης ή το πρώτο της συνακόλουθης λέξης, ή συγχωνεύονται τα τελικά ϕωνήεντα συνακόλουθων λέξεων σε μία λέξη), ενώ αντίθετα, όταν δύο ή και τρία, τονισμένα ή άτονα, συναντώμενα ϕωνήεντα στο εσωτερικό μιας λέξης ή σε διαϕορετικές συνακόλουθες λέξεις, δεν συνεκϕωνούνται, λειτουργεί η χ α σ μ ω δ ί α. Όλα τα ηχητικά στοιχεία, όπως τα προηγούμενα, είναι συντονισμένα με το μετρικό είδος στίχου στον οποίο εγγράϕονται. Ανάλογο είναι και το στοιχείο της ο μ ο ι ο κ α τ α λ η ξ ί α ς, η οποία και αποτελεί βασικό γνώρισμα των ποιητικών κειμένων, έμμετρων και μη συνθεμένων δηλαδή σε ελεύθερο στίχο. 139 Ο ορισμός της απλούστερης μορϕής της είναι «η πλήρης ομοιότητα δύο ή περισσότερων στίχων από το τελευταίο τους τονισμένο ϕωνήεν και μετά» 140 (ομοιότητες μικρότερου βεληνεκούς στο εσωτερικό του στίχου, αποκλειστικά ϕωνηέντων ή συμϕώνων, ορίζουν τα μετρικά ϕαινόμενα της σ υ ν ή χ η σ η ς και της π α ρ ή χ η σ η ς αντίστοιχα), ενώ η συνθετότερη ή «πλούσια» ομοιοκαταληξία είναι Τα Πεζά (1882;-1931) (επιμ.: Μιχ. Πιερής), Αθήνα, Ίκαρος, σσ. 203 και Η ομοιοκαταληξία, όπως επισημαίνει ο Arn. Van Gemert, εμϕανίζεται για πρώτη ϕορά το σε ποιητικά συνθέματα του Στέϕ. Σαχλίκη: «Λογοτεχνικοί πρόδρομοι»: Λογοτεχνία και κοινωνία στην κρήτη της Αναγέννησης, σσ η επισήμανση: σ. 64. Η εμϕάνιση της ομοιοκαταληξίας στην Κρήτη του 14ου αιώνα είναι, όπως έχουν αρμόδια υποστηρίξει οι V. Bakker και Arn. Van Gemert, «η απαρχή της γραπτής, μη προϕορικής ποίησης. Το ημιστίχιο ως ποιητική μονάδα αντικαθίσταται από το δίστιχο, με ιδιαίτερη έμϕαση στις ομοιοκαταληκτικές λέξεις»: ιστορία του Βελισάριου (κριτ. έκδ.-εισαγ.-σχόλ.-γλωσσ.: W. Bakker - Arn. Van Gemert), Αθήνα, Μ.Ι.Ε.Τ., 1988, σ. 74 η χρήση ωστόσο της ομοιοκαταληξίας δεν εδραιώνεται παρά τον 16ο αιώνα, όπως δείχνουν όχι μόνον οι διασκευές παλαιότερων ανομοιοκατάληκτων έργων σε ομοιοκατάληκτους στίχους (βλ.: Arn. Van Gemert, «Λογοτεχνικοί πρόδρομοι», σ. 91) αλλά και η επικράτηση του ομοιοκατάληκτου δεκαπεντασύλλαβου δίστιχου, ενώ σημαντική, προς την κατεύθυνση αυτή, ήταν και η συμβολή των πρώτων έντυπων εκδόσεων της Βενετίας Ξ. Α. Κοκόλης, Η ομοιοκαταληξία. Τύποι και λειτουργικές διαστάσεις, Αθήνα, Στιγμή, 1993, σ. 26.

12 118 Η ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΣΤΗ εκείνη «στην οποία η πλήρης ηχητική ομοιότητα, εκτός από το τελευταίο τονισμένο ϕωνήεν του στίχου (και ό,τι ακολουθεί), καλύπτει και, τουλάχιστον, το αμέσως προηγούμενο ϕωνήεν (και ό,τι μεσολαβεί)». 141 Τα σχήματα της ομοιοκαταληξίας είναι η ζευγαρωτή (οι στίχοι ομοιοκαταληκτούν κατά ζεύγη: ααββγγ κ.ο.κ), η πλεκτή (σε τετράστιχες στροϕές, ο πρώτος στίχος ομοιοκαταληκτεί με τον τρίτο, ο δεύτερος με τον τέταρτο: αβαβ, κ.ο.κ.), η σταυρωτή (σε τετράστιχες στροϕές, ο πρώτος στίχος ομοιοκαταληκτεί με τον τέταρτο και ο δεύτερος με τον τρίτο: αββα, κ.ο.κ.) και η μεικτή (συνδυασμοί ομοιοκαταληξιών σε στροϕές μεγαλύτερης έκτασης, όπως, για παράδειγμα, η οκτάβα, οκτάστιχη στρο - ϕή, ιταλικής προέλευσης, στην ποίηση των Επτανησίων του 19ου αιώνα, με ομοιοκαταληξία: αβαβαβγγ). Επίσης σχετικά προς την ισόρροπη ή μη σχέση μεταξύ μετρικού και γραμματικο-συντακτικού συστήματος, 142 είναι αϕενός το ζήτημα της γραμματικο-συντακτικής π α ύ σ η ς (δηλώνεται με τα γνωστά σημεία στίξης, πλην του κόμματος) στο εσωτερικό του στίχου, η οποία «διακόπτει» τη μετρική ροή των συλλαβών, αϕετέρου το ζήτημα της ύπαρξης ή μη τ ο μ ή ς, της διάκρισης δηλαδή ή μη του στίχου σε δύο ημιστίχια, και συνακόλουθα της υπέρβασης ή μη της συντακτικής δόμησης του στίχου η τομή εντοπίζεται σε εκτενείς συνήθως στίχους, (όπως π.χ. στον «ιαμβικό» δεκαπεντασύλλαβο, όπου η τομή εμϕανίζεται στον όγδοο στίχο) αλλά και σε άλλους. 143 Στην ίδια γραμμή πλεύσης, σημα Ξ.Α. Κοκόλης, ό.π., σ Για μια συνοπτική θεώρηση του ζητήματος, βλ.: Ελένη Πολίτου- Μαρμαρινού, Ποίηση και γλώσσα [Ανάτυπο: μνήμη Γεωργίου ι. κουρμούλη], Αθήνα, Βλ. το χαρακτηριστικό παράδειγμα του ιαμβικού εντεκασύλλαβου στίχου που παρουσιάζεται και στις δύο εκδοχές, άτμητος δηλαδή και με τομή (μετά την έβδομη συλλαβή), στη λόγια και λαϊκή χρήση του αντίστοιχα, στα ποιητικά έργα της Κρήτης (τέλος 16ου-17ος αώνας): Lucia Marcheselli Loukas, «Κρητικοί εντεκασύλλαβοι: μετρικο-ρυθμικά σχήματα», μαντατοϕόρος 32 (Δεκέμβρ. 1990), σσ , και της ίδιας: «Άτμητος εντεκασύλλαβος και μετρική παύση στη Βοσκοπούλα»: μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 10ης Ετήσιας συνάντησης Τομέα Γλωσσολογίας

13 ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 119 ντικότατο είναι το ζήτημα που θέτει ο δ ι α σ κ ε λ ι σ μ ό ς, που συμβαίνει όταν το νόημα του στίχου δεν ολοκληρώνεται στο τέλος του (δεν έχουμε δηλαδή την ισομετρία που χαρακτηρίζει ένα μεγάλο μέρος της νεοελληνικής ποιητικής παράδοσης, ιδιαίτερα όμως και καθοριστικά τη δημοτική ποίηση) 144 και προχωρεί στον επόμενο, με αποτέλεσμα να διαρρηγνύεται η γραμματικο-συντακτική συνέχεια λέξεων (να χωρίζονται π.χ. το άρθρο ή η πρόθεση από το ουσιαστικό, ένας επιρρηματικός προσδιορισμός από το ρήμα, ένας συντακτικός προσδιορισμός, ομοιόπτωτος ή ετερόπτωτος, από το προσδιοριζόμενο κ.λπ.), και επομένως να καθίστανται ασύμπτωτα μετρικό και γραμματικο-συντακτικό σύστημα, κατάσταση ιδιαίτερα αισθητή στον ελεύθερο στίχο. ~ Τα δύο μετρικά συστήματα του έμμετρου τύπου στίχου (και των ειδών του) 1. Υπάρχουν, όπως προαναϕέρθηκε, δύο ιστορικά διαμορϕωμένα μετρικά συστήματα για τους έμμετρους στίχους της νεοελληνικής ποίησης, βασισμένα στη διαπλοκή τόνου και συλλαβής, εξαιρουμένων, ασϕαλώς, των στίχων που ακολουθούν τους προσωδιακούς κανόνες της αρχαιότητας. Τα συστήματα αυτά θεματοποίησε εμμέσως ο Λίν. Πολίτης, αναϕερόμενος στην «τεχνική του δημοτικού στίχου» και «στην τεχνική της έντεχνης ποίησης» και ορίζοντας ως διαϕορά τους την μεγάλη παράδοση της δημοτικής ποίησης, δεσπόζουσα στο πρώτο σύστημα αλλά όχι στο δεύτερο. 145 Φιλοσοϕικής σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 1990, σσ Βλ. σχετικά: Στιλ. Κυριακίδης, «Η γένεσις του νεοελληνικού διστίχου και η αρχή της ισομετρίας μορϕής και περιεχομένου εν τη δημώδει ποιήσει» ( ): Το δημοτικό τραγούδι. συναγωγή μελετών, σσ Βλ. σχετικά: Λίν. Πολίτης, «Η μετρική του Παλαμά» (1943): μετρικά. Παλαμάς, σεϕέρης, Το σονέτο, Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινίδης, 1972, σσ η επισήμανση: σσ Βλ. τις επί του ζητήματος αναλυτικότερες παρατηρήσεις του Ευρ. Γαραντούδη: «Προβλήματα ορολογίας και μεθόδου της νεοελληνικής μετρικής»: Mνήμη σταμάτη Kαραντζά, Ερευνητικά προβλήματα νεοελληνικής ϕιλολογίας και γλωσσολογίας. Πρακτικά Επι-

14 120 Η ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΣΤΗ Οι νεοέλληνες ποιητές συνηθέστατα περνούν από το ένα σύστημα μέτρησης στο άλλο, με πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Σολωμού, ο οποίος, από τα ιταλογενή μέτρα των πρώτων συνθεμάτων του, υιοθετεί στα ώριμα έργα του τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, ενώ ασϕαλώς δεν λείπουν οι περιπτώσεις αϕενός της μείξης των δύο συστημάτων στο εσωτερικό ενιαίων έμμετρων συμϕραζομένων (στο εσωτερικό δηλαδή συγκεκριμένων ποιημάτων), 146 και αϕετέρου της αποκλειστικής προσήλωσης σ ένα σύστημα, όπως π.χ. συμβαίνει με το έντεχνο σύστημα των ωδών του Κάλβου (και μάλιστα σε αντιπαράθεση προς το δημοτικό σύστημα μέτρησης και τη «μονοτονί[αν]» του, παραδειγματοποιημένη στον Ερωτόκριτο του Κορνάρου), 147 στους (ιταλογε- στημονικής συνάντησης (Θεσσαλονίκη, 5-7/7/1988), Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 1990, σσ Βλ. όσα σημειώνει σχετικά με αϕορμή ποιήματα του Στέϕ. Μαρτζώκη, ο Ευρ. Γαραντούδης: «Στο μεταίχμιο ανάμεσα στα δύο συστήματα μέτρησης των νεοελληνικών στίχων», μαντατοϕόρος 32 (Δεκέμβ. 1990), σσ Η μετρική «Επισημείωσις» που επισυνάπτει στην πρώτη συλλογή των ωδών του το 1824 (Η Λύρα) είναι αρκούντως χαρακτηριστική: «Α. Οι στίχοι τους οποίους εμεταχειρίσθην εις την κατασκευήν των ωδών μου συνίστανται εκ συνιζήσεων και τόνων, και λέγονται επτασύλλαβοι με προσθήκην πεντασυλλάβου [ ]. Β. Ότε η τελευταία λέξις ενός επτασυλλάβου είναι προπαροξύτονος, η τετονισμένη συλλαβή λέγεται έκτη, αι δε επίλοιπαι δύο λογίζονται ως μία [ ]. Γ. Ότε όμως η τελευταία λέξις έχει τον τόνον εις την λήγουσαν, ο στίχος τελειώνει με την έκτην [ ]. Δ. Η πεντασύλλαβος πρόσθεσις δεν τελειώνει ποτέ παρά με λέξιν έχουσαν τον τόνον εις την παραλήγουσαν [ ] Ζ. Οι στίχοι του προλόγου λέγονται τραγικοί, ή ενδεκασύλλαβοι, και οι ποιηταί τους μεταχειρίζονται εις σύνθεσιν θεατρικών και λυρικών ποιημάτων συνίστανται δε και αυτοί εκ συνιζήσεων και τόνων, δέχονται δε, μετά τον τελικόν της δεκάτης, ή μίαν ή και δύο συλλαβάς ενίοτε όμως τελειώνουσι με τον της δεκάτης τόνον [ ]. Κ. Η αρμονία της περιόδου είναι αναγκαία όχι μόνον ως αποτελεσματικόν μέρος της ποιήσεως, αλλά ακόμι ως μέσον, το οποίον μας ελευθεροί από την βαρβαρότητα των ομοικαταληξιών και συνίσταται εκ της κατασκευής των στίχων, εκ της αυτών ποικιλίας, και εκ της τομής του μέτρου [ ]. Λ. [ ] Από την συναρμογήν των διαϕόρων επτασυλλάβων, οξυτόνων, παροξυτόνων, ή προπαροξυτόνων γίνονται χος, είδη ηροϊκών στίχων, τα οποία μεταχειρισθέντα με

15 ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ 121 νείς) επτασύλλαβους των οποίων ωστόσο απηχείται, όπως έχει επισημανθεί, 148 η παρουσία του ιαμβικού δεκαπεντασύλλαβου. 2. Το ένα σύστημα μέτρησης, που μπορεί ακριβέστερα να χαρακτηριστεί ως δ η μ ο τ ι κ ό, βασίζεται στην εναλλαγή ι σ ο σ ύ λ- λ α β ω ν σ τ ί χ ω ν στο εσωτερικό του κάθε ϕορά συγκροτημένου ποιήματος, στίχων δηλαδή με ίδιο αριθμό συλλαβών ειδοποιό τονικό χαρακτηριστικό που ορίζει όλα τα είδη στίχων του συγκεκριμένου συστήματος είναι ότι το πρώτο (υποχρεωτικό) η μ ι- σ τ ί χ ιο έχει ε ν α λ λ α σ σ ό μ ε ν ου ς μετρικού ς τόν ου ς στη λήγουσα (οξύτονος στίχος) ή στην προπαραλήγουσα (προπαροξύτονος). Το χαρακτηριστικό αυτό, ωστόσο, δεν απαγορεύει ικανή ποικιλία συνδυασμών μετρικών τόνων, καθώς αϕενός οι γραμματικοί τονισμοί μπορούν να μην συμπίπτουν με τους μετρικούς, αϕετέρου είναι εϕικτή η μετάθεση του μετρικού τόνου από την προβλεπόμενη συλλαβή στη διπλανή της άτονη, χωρίς όμως αυτό να ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις, εξού και ένας σαϕέστατος περιορισμός (είναι επιτρεπτό έτσι, για παράδειγμα, να τονίζονται η πρώτη ή η ένατη συλλαβή του ιαμβικού δεκαπεντασύλλαβου αντί για τις προβλεπόμενες δεύτερη ή δέκατη, όχι όμως η πέμπτη, η έβδομη, η δέκατη τρίτη και, προϕανώς, η δέκατη πέμπτη, ενώ σπάνιοι είναι οι τονισμοί στην τρίτη και στην ενδέκατη). 149 Ακραίες εκδοχές στο δημοτικό σύστημα μέτρησης εκϕράζουν οι στίχοι με τονισμένες όλες τις θεωρητικά επιτρεπόμενες συλλαβές και οι στίχοι με τονισμένες μόνον τις απαραίτητες (δηλαδή στο ημιστίχιο και στο τέλος τους). κρίσιν συμπλάττουσι την γνωστήν εις τους παλαιούς μόνον πολύτροπον αρμονίαν. Αποϕεύγοντες ούτω το μονότονον των κρητικών επών, μιμούμεθα τα κινήματα της ψυχής, και χαρακτηρίζομεν τα όσα ο νους ή αι του ανθρώπου αισθήσεις απαντώσιν εις την ϕυσικήν και εις την ϕανταστήν οικουμένην [ ]»: Ανδρ. Κάλβος, ωδαί. Η Λύρα-Λυρικά. Απόσπασμα άτιτλου ποιήματος, σσ Βλ.: Παν. Μουλλάς, «Σκέψεις για τη μετρική του Κάλβου»: Αϕιέρωμα στον καθηγητή Λίνο Πολίτη, Θεσσαλονίκη, 1979, σσ Βλ. την επισήμανση του Γ. Μ. Σηϕάκη: Για μια ποιητική του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, σσ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών

Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών ΠPOEΔPOΣ Παντελής Bουτουρής ANTIΠPOEΔPOΣ Mιχάλης Πιερής KAΘHΓHTEΣ Παναγιώτης Aγαπητός Παντελής Bουτουρής Mιχάλης Πιερής EΠIKOYPOI KAΘHΓHTEΣ Γεωργία Aγγουράκη Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικά χαρακτηριστικά ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνηµα του ροµαντισµού επηρέασε πολλές τέχνες και κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα µέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα. Ο ροµαντισµός προβάλλει το συναίσθηµα, την

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ (ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014) Πρόεδρος: Καθηγήτρια Αγγέλα Καστρινάκη τηλ.: 28310 77302 / 77278, e-mail: kastrinaki@uoc.gr Αναπληρώτρια Πρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. ΛΥΣΙΑΣ, Υπέρ Μαντιθέου: Εισαγωγή (σ.σ. 9-13, 15-20) Εισαγωγή (σ.σ. 79-80) Πρωτότυπο Κείμενο 1-3, 4-8, 9-13, 18-19, 20-21 2. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ, Υπέρ της Ροδίων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΜ ECTS Αγγλική Γλώσσα Ι Γαλλική Γλώσσα Ι Γερμανική Γλώσσα Ι Πολιτική Επιστήμη Ι Νεοελληνική Λογοτεχνία Ι Πληροφορική Ι Μετάφραση Αγγλικά- Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήμα Φιλολογίας EΚΠΑ Επιστημονικό συνέδριο Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Πέμπτη 28 Νοεμβρίου - Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α ΕΤΟΥΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α ΕΤΟΥΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α ΕΤΟΥΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) ΩΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ПЛОВДИВСКИ УНИВЕРСИТЕТ ПАИСИЙ ХИЛЕНДАРСКИ ФИЛОЛОГИЧЕСКИ ФАКУЛТЕТ П Р О Г Р А М А

ПЛОВДИВСКИ УНИВЕРСИТЕТ ПАИСИЙ ХИЛЕНДАРСКИ ФИЛОЛОГИЧЕСКИ ФАКУЛТЕТ П Р О Г Р А М А ПЛОВДИВСКИ УНИВЕРСИТЕТ ПАИСИЙ ХИЛЕНДАРСКИ ФИЛОЛОГИЧЕСКИ ФАКУЛТЕТ П Р О Г Р А М А ЗА ДЪРЖАВЕН ИЗПИТ ПО НОВОГРЪЦКИ ЕЗИК И ЛИТЕРАТУРА /СТЕПЕН БАКАЛАВЪР / Учебна 2013/2014г. Специалности: Български език и

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Οι πολλαπλές µεταφράσεις στο Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β Ενιαίου Λυκείου: ιδακτική πρόταση. Μίµνερµος απόσπ. υπ αριθ.

Οι πολλαπλές µεταφράσεις στο Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β Ενιαίου Λυκείου: ιδακτική πρόταση. Μίµνερµος απόσπ. υπ αριθ. Οι πολλαπλές µεταφράσεις στο Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β Ενιαίου Λυκείου: ιδακτική πρόταση. Μίµνερµος απόσπ. υπ αριθ. 11 (D2, 2W) 1 Ελένη Γκαστή, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Περίληψη Αυτή η διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία. Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ:

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία. Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ: Α Λυκείου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ: Α. Ξενοφῶντος Ἑλληνικά Βιβλίο 2 1. Κεφ. 1, παράγραφοι 16 29, σελ. 46 49 2. Κεφ. 2, παράγραφοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΘΕΓ (www.potheg.gr) Νεόφυτος Χαριλάου. Νικόλαος Γλάρος. Σοφία Γιαγιάτσου

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΘΕΓ (www.potheg.gr) Νεόφυτος Χαριλάου. Νικόλαος Γλάρος. Σοφία Γιαγιάτσου ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΘΕΓ (www.potheg.gr) Νεόφυτος Χαριλάου Νικόλαος Γλάρος Σοφία Γιαγιάτσου Α. O σχεδιασμός για τη δημιουργία της συλλογής ΠΟΘΕΓ. Άξονες - κριτήρια επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2

Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: Αθήνα, 04-03-2014 Αρ. Πρωτ. 30631/Γ2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ----- ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή του Ταξινομικού συστήματος DEWEY στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες

Η εφαρμογή του Ταξινομικού συστήματος DEWEY στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες Η εφαρμογή του Ταξινομικού συστήματος DEWEY στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες Μαργαρίτα Βαγγελάτου- Σαμιώτη Οι OPAC κατάλογοι των βιβλιοθηκών, πέραν των πολλών πλεονεκτημάτων που έχουν, έφεραν στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α του Πετράκη Ιωάννη, δ.φ., καθηγητή του Προτύπου Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Γεννήθηκα στην Έδεσσα το 1963. Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Κλασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ Η MΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ Η MΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ Η MΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στην περίπτωση, λοιπόν, του Φορτουνάτου και για τα ποιήµατα που έγραψε προς τη Ραδεγούνδη και την Αγνή, ο ερευνητής πρέπει να στρέψει την προσοχή του αφενός στη

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Π. Καβάφη: «Νέοι της Σιδώνος 400 µ.χ.» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 129-130)

Κ. Π. Καβάφη: «Νέοι της Σιδώνος 400 µ.χ.» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 129-130) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κ. Π. Καβάφη: «Νέοι της Σιδώνος 400 µ.χ.» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 129-130) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ]

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] 2013 Μουσικό Γυμνάσιο / Λύκειο Ιλίου Ευαγγελία Λουκάκη [ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] Σημειώσεις για τις ανάγκες διδασκαλίας του μαθήματος της Αρμονίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ Στην Αρµονία συναντώνται συνηχήσεις-συγχορδίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο - Χειμώνας 2014. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κων/νου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο - Χειμώνας 2014. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κων/νου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Φθινόπωρο - Χειμώνας 2014 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κων/νου 48, Αθήνα Δ ι ο ι κ η τ ι κ ό Σ υ μ β ο ύ λ ι ο : Κατιάννα Μίχα Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟΝ ΠΕΡΙ ΑΥΘΑΙΡΕΤΩΝ) ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΕΕ-ΟΑΣΠ-ΣΠΜΕ. Ιανουάριος 2012. Η Οµάδα ΤΕΕ ΣΠΜΕ ΟΑΣΠ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟΝ ΠΕΡΙ ΑΥΘΑΙΡΕΤΩΝ) ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΕΕ-ΟΑΣΠ-ΣΠΜΕ. Ιανουάριος 2012. Η Οµάδα ΤΕΕ ΣΠΜΕ ΟΑΣΠ ΜΕΛΕΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟΝ ΠΕΡΙ ΑΥΘΑΙΡΕΤΩΝ) Ιανουάριος 2012 Η Οµάδα ΤΕΕ ΣΠΜΕ ΟΑΣΠ 1. Κατά την Οµάδα του ΤΕΕ ΣΠΜΕ ΟΑΣΠ, τα περί των µελετών επάρκειας θα πρέπει να συνοδεύονται και από τα περί των

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Τµήµα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Α.Π.Θ. Η ιστορία του Το Τµήµα ιδρύθηκε το 1951, αρχικά ως µέρος του Ινστιτούτου Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και στη συνέχεια, από

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος φοβάται το ψηφιακό περιεχόμενο στη Νεοελληνική Φιλολογία;

Ποιος φοβάται το ψηφιακό περιεχόμενο στη Νεοελληνική Φιλολογία; Άννα-Μαρία Σιχάνη, Υποψ. Δρ. (ΕΚΠΑ), MA Digital Humanities (UCL) Ποιος φοβάται το ψηφιακό περιεχόμενο στη Νεοελληνική Φιλολογία; Οι ψηφιακές τεχνολογίες όχι μόνο διευκολύνουν την αναζήτηση, τον εντοπισμό

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ιωάννινα, 5/6/2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προκηρύσσει Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής για το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013/14

Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013/14 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήµιον Αθηνών Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013/14 ΑΘΗΝΑ 2013 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Ύφος (συναντιέται επίσης η έννοια «τόνος του κειμένου»): Διδακτικό, παραινετικό, προτρεπτικό, εξομολογητικό, απλό, λιτό, επιγραμματικό, ρητορικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Β3 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Β3 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Y Τομοσ Β3 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ( ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑ & ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ) ΑΝΑΤΥΠΟ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. Α.1. Πεζολογία: Παρά το γεγονός ότι το ποίημα εκφράζει συναισθηματικές καταστάσεις, αποπνέει έντονη συγκίνηση. Ο λυρισμός, ωστόσο, εκφράζεται μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της

Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της Περίληψη οµιλίας που παρουσιάστηκε στο St Demetrios High School, Astoria, Νέα Υόρκη, στις 3 Νοεµβρίου 2009 από τον κ. Γεώργιο Παπαναστασίου, Επίκουρο Καθηγητή Ιστορικής

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ Πληρ.: Ν. Θεοδοσιάδου Τηλ.: 2310-995260 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Π.Μ.Σ.) ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κύκλος Συνεδρίων Μια πρωτοβουλία του Δημάρχου Αθηναίων κ. Νικήτα Κακλαμάνη, συνδιοργάνωση του Δήμου Αθηναίων και του Οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών με την συμμετοχή των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Χειμώνας-Άνοιξη 2010 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ), η οποία προέκυψε ύστερα από την ενοποίηση της ΕΣΔΔ και της ΕΣΤΑ (Ν. 3966/ΦΕΚ 118/τ. Α /24-5-2011

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΠΟΙΗΣΗ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΠΟΙΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΠΟΙΗΣΗ Για τον ιονύσιο Σολωµό («Ο Κρητικός») ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ Γ., Η ποίηση στη ζωή µας, εκδ. Εστία, Αθήνα χ.χ. FURST L. R., Ροµαντισµός, µτφρ. Ι. Ράλλη - Κ. Χατζηδήµου, εκδ. Ερµής, Αθήνα 2 1988.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Αρχαία Ελληνικά 2) Ιστορία 3) Νεοελληνική Λογοτεχνία 4) Λατινικά

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Αρχαία Ελληνικά 2) Ιστορία 3) Νεοελληνική Λογοτεχνία 4) Λατινικά ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Αρχαία Ελληνικά 2) Ιστορία 3) Νεοελληνική Λογοτεχνία 4) Λατινικά ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Μαθηματικά 2) Φυσική 3) Χημεία 4) Βιολογία ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μπιντούδης (γεννήθηκε Ο το 1978), μέλος της νεότερης γενιάς νεοελληνιστών του ευρωπαϊκού χώρου, σήμερα λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας

Χρήστος Μπιντούδης (γεννήθηκε Ο το 1978), μέλος της νεότερης γενιάς νεοελληνιστών του ευρωπαϊκού χώρου, σήμερα λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας Βιβλιο-συγκρίσεις Βιβλιο-Συγκρισεισ [ 101 ] Μια καίρια συμβολή στη μελέτη της «ελληνικής τύχης» του Leopardi Christos Bintoudis, Leopardi in Grecia, Roma, Bulzoni Editore (Saggi di greco moderno Filologia,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

Kλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Kλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Kλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας ΠPOEΔPOΣ Iωάννης Tαϊφάκος ANTIΠPOEΔPOΣ Γεώργιος Ξενής KAΘHΓHTΕΣ Άννα Παναγιώτου - Tριανταφυλλοπούλου Iωάννης Tαϊφάκος EΠIKOYPΟΙ KAΘHΓHTΕΣ Giovanbattista Galdi Δημόκριτος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας

Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Περιλήψεις εισηγήσεων εργαστηρίου λογοτεχνίας Το πρόγραμμα του εργαστηρίου Βασίλης Βασιλειάδης: Εισαγωγή στη θεματική του εργαστηρίου Αλεξάνδρα Γερακίνη: «Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει». Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα