ΚατAχρηση ουσιων απο γυναικες αθλητριες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚατAχρηση ουσιων απο γυναικες αθλητριες"

Transcript

1 13 KEΦΑΛΑΙΟ A ΚατAχρηση ουσιων απο γυναικες αθλητριες Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ Ε.Α. ΜΗΤΣΙΟΚΑΠΑ Α. ΣΑΛΑΧΑ Α. ΜΠΑΝΤΕΡ Α.Φ. ΜΑΥΡΟΓΕΝΗΣ Π.Ι. ΠΑΠΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Γ.Σ. ΣΑΠΚΑΣ Στη σύγχρονη εποχή των γρήγορων και εύκολων λύσεων, ο γυναικείος αθλητικός κόσμος όλο και περισσότερο στρέφεται προς την επιστήμη, στην αναζήτηση ουσιών που θα βελτιώσουν τις αθλητικές επιδόσεις. Πολλές από τις ουσίες αυτές είναι απαγορευμένες ή «υπό περιορισμό» από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) και άλλες αθλητικές αρχές, επειδή οδηγούν σε αθέμιτο ανταγωνισμό και η κακή χρήση έχει σοβαρές παρενέργειες στην υγεία. Ο αθλητής που συλλαμβάνεται να ντοπάρεται παράνομα, πέρα από τις επιπτώσεις στην υγεία, μπορεί να τιμωρηθεί με αποπομπή από τη διοργάνωση, μακροχρόνιο αποκλεισμό, επιστροφή μεταλλίων, ακύρωση των ρεκόρ και δικαστικές ποινές 16. Τιμωρούνται επίσης οι συνυπεύθυνοι προπονητές, ιατροί, γυμναστές κ.λπ. Ιστορική αναδρομή Από την αρχαία εποχή συναντάται η λήψη ουσιών με σκοπό την αύξηση της σωματικής δύναμης. Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι έκαναν χρήση ποικιλιών μανιταριών μαζί με στρυχνίνη και κρασί, οι μονομάχοι έπαιρναν διεγερτικά, ενώ κατά τον 19ο αιώνα οι αθλητές πειραματίζονταν με αλκοόλ, καφεΐνη, νιτρογλυκερίνη και όπιο 4. Κατά τον B' Παγκόσμιο Πόλεμο διαπιστώθηκε η αποτελεσματικότητα των αναβολικών στεροειδών στους στρατιώτες. Οι ουσίες αυτές αυξάνουν τη μυϊκή μάζα και την επιθετικότητα, δράσεις επιθυμητές από τους αθλητές που τα δοκιμάζουν. Παρόλα αυτά, η κατάχρηση αμφεταμινών ως διεγερτικών του ΚΝΣ, οδήγησε σε αιφνίδιους θανάτους, όπως του Δανού ποδηλάτη Knud Jensen στα μέσα του 20ου αιώνα. Από το 1968, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) υποβάλλει τους αθλητές σε υποχρεωτικές εξετάσεις για την ανίχνευση παράνομων ουσιών. Το 1988, η ΔΟΕ αναγνωρίζει ότι το φαινόμενο του ντόπινγκ αφορά όλες τις κατηγορίες αθλημάτων και συντάσσει την Λευκή Βίβλο 8,9. Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, αλλά και την ευρύτερη κοινή γνώμη, το ντόπινγκ απαγορεύεται τόσο από την σκοπιά της ιατρικής δεοντολογίας όσο και από τους κανόνες του «ευ αγωνίζεσθαι» 17 και τονίζονται ξανά οι σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία από τη λανθασμένη χρήση φαρμακευτικών ουσιών. Η αντίληψη ότι το ασθενές φύλο δε λαμβάνει αναβολικά φάρμακα ανήκει στο παρελθόν. Ο εντεινόμενος ανταγωνισμός, οι πολλαπλές υποχρεώσεις και οι υψηλές επιδόσεις αποτελούν παθογενετικά αίτια για την παράνομη λήψη ουσιών. Το γρήγορο αποτέλεσμα και η επιτυχία είναι τα ζητούμενα, ανεξαρτήτως κόστους και κινδύνων για την υγεία 13,14. Στις αθλήτριες διαπιστώνεται μια αυξανόμενη τάση για λήψη αναβολικών στεροειδών. Αναφέρουμε τα παραδείγματα της Γερμανίδας κολυμβήτριας Christiane Knacke, η οποία έσπασε το φράγμα του 1 λεπτού στα 100m πεταλούδας και των Κινέζων κολυμβητριών 107

2 πρωταθλητριών κόσμου Zhu Xin και Zhoug Wieyue, οι οποίες βρέθηκαν θετικές στη χρήση μεθανδροστενολόνης 5,43. Tο 1989, η Αυστραλή αθλήτρια δρόμου Gael Martin δήλωνε ότι η ίδια και το 30% των συναθλητριών της κάνουν χρήση αναβολικών προκειμένου να παραμένουν ανταγωνιστικές και ότι αν δεν ελάμβαναν φαρμακευτικές ουσίες, δε θα είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τις υπόλοιπες αθλήτριες 2. Ωστόσο δε συμφωνούν όλοι οι αθλητές με τέτοιου είδους πρακτικές. Υπάρχουν κορυφαίες αθλήτριες οι οποίες αποτελούν πρότυπα τόσο στο χώρο του αθλητισμού όσο και εκτός γηπέδων. Αθλήτριες αυτής της κουλτούρας συναντάμε σε όλα τα αθλήματα, ατομικά και ομαδικά 14. Η λήψη φαρμακευτικών ουσιών από γυναίκες αθλήτριες γίνεται για 3 κύριους λόγους: για τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων, για διασκέδαση και για την αντιμετώπιση ιατρικών προβλημάτων και τραυματισμών 4,20. Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούν εν συντομία οι συνηθέστερα χρησιμοποιούμενες κατηγορίες φαρμάκων από γυναίκες αθλήτριες, οι λόγοι χρήσης και οι παρενέργειές τους. Κατάχρηση ουσιών από γυναίκες αθλήτριες: αίτια και διαφορές από τους άνδρες Η κατάχρηση ουσιών αποτελεί ένα ευρύτερο πρόβλημα που αφορά και τον γενικό πληθυσμό. Αυτό το πρόβλημα επεκτείνεται φυσικά και στις γυναίκες αθλήτριες. Μια επιδημιολογική μελέτη του Anshel το 1991 αναφέρει ότι το 42% των αθλητριών πιστεύει ότι οι συναθλήτριές τους κάνουν χρήση παράνομων ουσιών 1. Σήμερα το ποσοστό αυτό είναι μάλλον μεγαλύτερο, όπως δείχνουν οι έρευνες των English και Pope. Ως προς τις αιτίες θα πρέπει να αναφερθεί το άγχος που προκαλείται από την πίεση για επιτυχία, τη συνεχή δημοσιότητα και την υπερεντατικοποίηση, τα οποία συχνά οδηγούν σε καταθλιπτική διάθεση 2. Ωστόσο, συχνά η χρήση ουσιών αποσκοπεί στη λύση του άγχους και της θλίψης και όχι στη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων 41. Τα φάρμακα που λαμβάνονται για τη βελτίωση των επιδόσεων βελτιώνουν τη δύναμη και την αντοχή, αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα και την επιθετικότητα, ελέγχουν το σωματικό βάρος, ανακουφίζουν ή ξεγελάνε από τον πόνο. Συχνά λαμβάνονται για ψυχολογικούς λόγους, αφού ενισχύεται η αυτοπεποίθηση και ξεπερνιέται ο φόβος. Υπάρχουν όμως και ουσίες που ενισχύουν τη φυσική κατάσταση αποκλειστικά μέσω σωματοτρόπου δράσης. Υπάρχουν αρκετές μελέτες οι οποίες συγκρίνουν τις επικίνδυνες φαρμακευτικές συνήθειες και τους παράγοντες κινδύνου σε αθλητές ανάλογα με το φύλο 19,25,31. Στην έρευνα των Green και συν. το 2001, οι γυναίκες αθλήτριες ανέφεραν σημαντικά μικρότερη χρήση ουσιών στις 6 από τις 8 κατηγορίες φαρμάκων (αλκοόλ, αμφεταμίνες, αναβολικά στεροειδή, κοκαΐνη, εφεδρίνη, μαριχουάνα, παραισθησιογόνα και κάπνισμα) σε σχέση με τους άνδρες. Εξαίρεση αποτέλεσε η λήψη αμφεταμινών και οινοπνεύματος, όπου οι γυναίκες πλησιάζουν τα ποσοστά των ανδρών 19. Άλλες μελέτες όπως του Nattiv 31 και του Kokotailo 25 επιβεβαιώνουν ότι οι γυναίκες αθλήτριες διστάζουν περισσότερο από τους άντρες αθλητές για τη λήψη παράνομων ουσιών. Ωστόσο ο Nattiv αναφέρει ότι δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά στην κατανάλωση αλκοόλ και καπνού μεταξύ των δύο φύλων 31. Χρήση απαγορευμένων ουσιών (Doping) Διεγερτικά Στον αθλητισμό, τα πλέον χρησιμοποιούμενα φάρμακα για τη βελτίωση των επιδόσεων είναι τα συμπαθητικομιμητικά, τα οποία είναι διεγερτικά του ΚΝΣ. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται επίσης τα αποσυμφορητικά του ρινικού βλεννογόνου και ορισμένα συμπληρώματα διατροφής (φαινυλπροπανολαμίνη, φαινυλπροπανολόλη, ψευδοεφεδρίνη και φυσική εφεδρίνη). Έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε Αμερικανίδες αθλήτριες το 1985, δείχνει ότι ποσοστό 32% αυτών χρησιμοποιούσε αμφίβολες πρακτικές για τον έλεγχο του σωματικού βάρους, όπως ανορεξιογόνα χάπια, καθαρτικά ή/και διουρητικά. Το ποσοστό ήταν μεγαλύτερο στις λευκές από ό,τι στις έγχρωμες αθλήτριες. Η πλειοψηφία των γυναικών αυτών αναφέρει χρήση ουσιών ντόπινγκ περισσότερο για τη μείωση του σωματικού βάρους παρά άμεσα για τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων. Ουσίες που μειώνουν το σωματικό βάρος χρησιμοποιούνται περισσότερο από νέες αθλήτριες της γυμναστικής και των μεγάλων αποστάσεων. Αντίθετα, το ποσοστό των ανδρών που κάνει χρήση διεγερτικών με σκοπό τη μείωση του σωματικού βάρους είναι πολύ μικρότερο. Η ίδια διαπίστωση για τα δύο φύλα ισχύει και για τον γενικό πληθυσμό 37. Σε μία πρόσφατη εργασία συγκρίνονται αθλήτριες διάφορων αθλημάτων, μεταξύ τους και με μη αθλήτριες, ως προς επικίνδυνες διαιτητικές συμπεριφορές, εννοώντας αυστηρή δίαιτα, λήψη χαπιών, πρόκληση εμέτου κ.ά. Οι αθλήτριες αγώνων μεγάλων αποστάσεων, ανώμαλου δρόμου και γυμναστικής παρουσίασαν το υψηλότερο ποσοστό επικίνδυνης διαιτητικής συμπεριφοράς. Τα αντίστοιχα αθλήματα στους άνδρες είναι η πάλη, οι αγώνες μεγάλων αποστάσεων, ο ανώμαλος δρόμος και το αμερικάνικο ποδόσφαιρο 31. Οι αθλητές σε σχέση με τους μη αθλητές, έχουν μεγαλύτερη επίπτωση χρήσης 108

3 αμφεταμινών και αναβολικών, ουσίες που επιτρέπουν και τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων. Επίσης, στην εφηβική ηλικία περιγράφεται συχνά η χρήση ανορεξιογόνων ή άλλων φαρμάκων, όπως διουρητικών και καθαρτικών, κυρίως σε κοπέλες, συνέπεια ίσως των συγκρούσεων της ηλικίας, της φυσιολογικής απότομης αύξησης του βάρους και της μειωμένης αυτοπεποίθεσης 14. Σε συνδυασμό με την ανορεξιογόνο δράση, η αμφεταμίνη σε μέτριες δόσεις προκαλεί αίσθημα ευφορίας, αύξηση της πνευματικής συγκέντρωσης και της σωματικής δύναμης. Βελτίωση των επιδόσεων μέσω καθυστέρησης της κόπωσης είναι επιθυμητή σε αθλήματα στα οποία μετράει η αυξημένη αντοχή και η συγκέντρωση. Οι αμφεταμίνες επηρεάζουν από πολλές απόψεις τις αθλητικές επιδόσεις, αλλά κυρίως βελτιώνουν τη δύναμη, την ταχύτητα και την αντοχή 20,41. Από τις ουσίες οι οποίες ανήκουν στην κατηγορία των διεγερτικών, η κοκαΐνη προκαλεί τη μεγαλύτερη ψυχολογική εξάρτηση ανάμεσα στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ως ψυχοτρόπα. Οι άνδρες κάνουν μεγαλύτερη κατάχρηση κοκαΐνης από τις γυναίκες, όπως αποδεικνύουν και παλαιότερες έρευνες. Ενώ το 1980 το ποσοστό κατάχρησης κοκαΐνης από αθλητές ανερχόταν σε ποσοστό 3%, το 1990 αυξήθηκε σε 5-15%. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα το 1996, ένα νέο διεγερτικό φάρμακο, το bromantan, ανιχνεύθηκε στα ούρα πολλών αθλητών της Ανατολικής Ευρώπης. Η ουσία αυτή, αν και νέα ως ντόπινγκ στους Ολυμπιακούς Αγώνες, είχε χρησιμοποιηθεί από τον Ρωσικό στρατό για να ενισχύσει την εγρήγορση και την αντοχή των στρατιωτών σε ακραίες θερμοκρασίες 3. Διουρητικά Μια άλλη κατηγορία φαρμάκων που λαμβάνουν συχνά γυναίκες αθλήτριες αποτελούν τα διουρητικά 13. Η ταχεία απώλεια υγρών έχει σαν αποτέλεσμα την ψευδή μείωση του σωματικού βάρους, με σκοπό τη συμμετοχή σε μικρότερη κατηγορία αθλητών 2. Με απόφαση της ΔΟΕ το 1988 απαγορεύτηκε η χρήση διουρητικών φαρμάκων στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ 10. Τα διουρητικά εξακολουθούν να απαγορεύονται για δυο λόγους: γιατί προκαλούν τεχνητή απώλεια σωματικού βάρους σε αθλήματα με κατηγορίες ανάλογα με το σωματικό βάρος και γιατί δεν υπάρχει δυνατότητα ανίχνευσης άλλων απαγορευμένων ουσιών στα ούρα σε αθλητές με ταυτόχρονη λήψη διουρητικών 40. Αναβολικά Αναβολικοί παράγοντες θεωρούνται, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, μια ομάδα ουσιών στην οποία ανήκουν τα ανδρογόνα αναβολικά στεροειδή και άλλες ουσίες με αναβολική δράση. Οι γυναίκες παραδοσιακά δεν εντρυφούν στις παρενέργειες που έχουν οι αναβολικοί παράγοντες 33. Από έρευνες προκύπτει ότι οι γυναίκες αθλήτριες κάνουν κατάχρηση αναβολικών στεροειδών σε ποσοστό 1% στον σχολικό αθλητισμό και πάνω από 5% στον πρωταθλητισμό 6,45. Σε μία σχετική μελέτη το , παρατηρήθηκε αυξημένη χρήση αναβολικών ουσιών σε αθλητές σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό και υπεροχή των ανδρών σε ποσοστό 3,5 φορές μεγαλύτερο από τις γυναίκες. Στην κατάχρηση αναβολικών ουσιών αποδίδεται και ο θάνατος της Δυτικογερμανίδας αθλήτριας Birgit Dressel στο έπταθλο το Τα αναβολικά φάρμακα διατίθενται συνήθως παράνομα και λαθραία. Οι αθλητές υψηλών επιδόσεων που ταξιδεύουν συχνά έχουν τη δυνατότητα προμήθειας σε χώρες στις οποίες υπάρχουν λιγότερες απαγορεύσεις στη διακίνηση φαρμάκων γενικότερα. Η συνταγογράφηση αναβολικών ή άλλων ουσιών για τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων είναι παράνομη και ηθικά κατακριτέα 13,35. Το περισσότερο χρησιμοποιούμενο ενέσιμο ανδρογόνο αναβολικό στεροειδές είναι η κυπιονική τεστοστερόνη. Από το στόμα λαμβάνονται συχνότερα η μεθανδροστερόνη, η οξυμεθολόνη, η οξανδρολόνη, η αιθυλεστρενόλη και η φλουοξυμεστερόνη. Η δοσολογία κυμαίνεται και καθορίζεται από κάποιον «ειδικό» επί του θέματος, υπολογίζεται δε πάνω από 40 φορές της θεραπευτικής δόσης 35,45. Τα τελευταία χρόνια, μια νέα ουσία, η ανδροστενδιόνη, πρόδρομος ουσία της τεστοστερόνης, είναι πολύ δημοφιλής στο χώρο του πρωταθλητισμού 5. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, η ιατρική κοινότητα προειδοποιούσε τις γυναίκες για τις επιπτώσεις της κατάχρησης στεροειδών ουσιών, με πρόκληση διαταραχών της αναπαραγωγικής λειτουργίας και της ικανότητας τεκνοποίησης 34. Επιπλέον, τονίστηκαν οι παρενέργειες της εξωγενούς λήψης αναβολικών ανδρογενών στεροειδών όπως αρρενοποίηση, τριχοφυΐα, αλλαγή στην χροιά της φωνής, ακμή και διόγκωση της κλειτορίδας 26. Πολλές δε από τις παρενέργειες αυτές είναι μη αναστρέψιμες 29. Το 1973 δημιουργήθηκαν υποψίες για τη χρήση στεροειδών από τις κολυμβήτριες της Ανατολικής Γερμανίας κατά τη διάρκεια αγώνων για την κατάκτηση του παγκοσμίου πρωταθλήματος. Έναν χρόνο νωρίτερα, το σωματικό βάρος κάθε αθλήτριας ήταν μικρότερο κατά 10 κιλά και οι επιδόσεις τους ήταν σημαντικά υποδεέστερες. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976, η ΔΟΕ απαγόρευσε τη χρήση στεροειδών αναβολικών για πρώτη φορά 14. Μια μελέτη διάρκειας 19 ετών σε 10 αθλήτριες της άρσης βαρών αναφέρει ότι οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα με τη λήψη στεροειδών σε σχέση με τους άνδρες, γεγονός το οποίο 109

4 αποδόθηκε στο ότι οι φυσιολογικές τιμές στεροειδών στον ορό στις γυναίκες είναι χαμηλότερες 14,39,41. Από σύνολο 9 αθλητριών της άρσης βαρών, οι οποίες ελάμβαναν στεροειδή, οι 7 ανέφεραν διαταραχές στον έμμηνο κύκλο. Παρατηρήθηκαν επίσης ακμή, επιθετικότητα, αύξηση της όρεξης, κλειτοριδομεγαλία, τριχοφυΐα, απώλεια της προσοχής, αυξημένη σεξουαλική διάθεση και αλλαγή φωνής 25. Άλλες σοβαρές παρενέργειες που συνοδεύουν τη χρήση αναβολικών παραγόντων είναι η ηπατική βλάβη, η στειρότητα, οι ανωμαλίες του εμβρύου, η αρρενοποίηση, οι δυσκρασίες του αίματος, τα οιδήματα, η νευρικότητα, η κεφαλαλγία, η κατάθλιψη, τα εξανθήματα, η ρίκνωση των μαστών και η ατροφία της μήτρας 14,35. Πολλές από τις ανεπιθύμητες ενέργειες αυτές είναι μόνιμες. Άλλες απειλητικές καταστάσεις για τη ζωή αποτελούν η ηπατική δυσλειτουργία, το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και η πορφυρική ηπατίτιδα 19,35,41. Πεπτίδια, γλυκοπρωτεϊνικές ορμόνες και ανάλογα Ερυθροποιητίνη Η ερυθροποιητίνη είναι απαγορευμένη ουσία σύμφωνα με τη ΔΟΕ από το Η ερυθροποιητίνη φυσιολογικά παράγεται από τους νεφρούς για τη ρύθμιση της παραγωγής ερυθροκυττάρων από το μυελό των οστών. Η εξωγενής χορήγηση ερυθροποιητίνης έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής ερυθροκυττάρων, την αύξηση του αιματοκρίτη και την αύξηση της ικανότητας μεταφοράς οξυγόνου, γεγονός το οποίο είναι ο επιθυμητός στόχος για τα αθλήματα αντοχής. Η αυξημένη παραγωγή ερυθροκυττάρων συνεχίζεται για 2 εβδομάδες από την τελευταία δόση και δεν ενέχει τους κινδύνους της μετάγγισης αίματος 24. Η ανασυνδυασμένη ερυθροποιητίνη είναι η πλέον χρησιμοποιούμενη συνθετική μορφή 18,40. Η προκαλούμενη αιμοσυμπύκνωση από τη μεγάλη αύξηση του αιματοκρίτη ενέχει αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων 38. Ο κίνδυνος για θρομβοεμβολικά επεισόδια, όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και πνευμονική εμβολή, είναι μεγαλύτερος αν συνυπολογισθεί η αφυδάτωση που προκαλείται στους αθλητές μετά από εντατική προπόνηση 18. Μια αθλήτρια της ποδηλασίας από την Ολλανδία πιστεύεται ότι απεβίωσε λόγω στεφανιαίας βλάβης που προκάλεσε η λήψη ερυθροποιητίνης 27. Πλέον υπάρχουν μέθοδοι, βασιζόμενες σε ανοσολογικές τεχνικές, που διακρίνουν τη συνθετική ερυθροποιητίνη από τη φυσιολογική. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει την ανίχνευση εξωγενώς χορηγούμενης ερυθροποιητίνης ακόμα και παρουσία ενδογενούς 30. Αυξητική ορμόνη (σωματοτρέμη και σωματοτροπίνη) Η δράση της ενδογενούς αυξητικής ορμόνης πολλαπλασιάζεται από τη χορήγηση εξωγενών μορφών. Η σωματοτρέμη και η σωματοτροπίνη είναι κεκαθαρμένες πολυπεπτιδικές ορμόνες με απευθείας δράση στην ανάπτυξη όλων των ανθρώπινων ιστών. Θεραπεία με αυξητική ορμόνη οδηγεί σε αύξηση του αριθμού και του μεγέθους των μυϊκών κυττάρων, αλλά μπορεί να συνοδεύεται από εμφάνιση λευχαιμίας ή σακχαρώδους διαβήτη. Μεγάλες δόσεις για μακρό χρόνο προκαλούν γιγαντισμό και ακρομεγαλία, σε συνδυασμό με μεταβολικές και ενδοκρινικές διαταραχές 18,23,41. Κατάχρηση αυξητικής ορμόνης στον αθλητισμό έχει αναφερθεί σε δοσολογίες 20 φορές μεγαλύτερες από τις θεραπευτικές. Η χρήση αυξητικής ορμόνης η οποία έχει παρασκευασθεί από ανθρώπινα πτώματα εμπεριέχει τον κίνδυνο της μετάδοσης ιογενών λοιμώξεων όπως της νόσου Kreutzfeld-Jacob 18,40. Ιατρικές ενδείξεις χορήγησης της αυξητικής ορμόνης αποτελούν ο νανισμός και το χαμηλό ανάστημα σε παιδιά. Αντίθετα, οι αθλητές κάνουν κακή χρήση για αύξηση της μυϊκής μάζας και επιτάχυνση της διαδικασίας επούλωσης μετά την υπέρχρηση των μυών στις προπονήσεις 3. Η αυξητική ορμόνη μπορεί να ανιχνευθεί στο αίμα 5. Ανθρώπειος χοριακή γοναδοτροπίνη Τον Δεκέμβριο του 1987 η ΔΟΕ προσέθεσε την ανθρώπινη χοριακή γοναδοτροπίνη στον κατάλογο με τις απαγορευμένες ουσίες. Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, «διαπιστώθηκε συχνή κακή χρήση της χοριακής γοναδοτροπίνης με σκοπό την αύξηση της παραγωγής ανδρογόνων στεροειδών και η χρήση χοριακής γοναδοτροπίνης ή ανάλογων ουσιών με παρόμοια δράση απαγορεύεται στους αθλητές» 12. Φυσιολογικά, η χοριακή γοναδοτροπίνη είναι ορμόνη η οποία παράγεται στον πλακούντα και ανιχνεύεται στα ούρα εγκύων γυναικών. Ιατρικά χρησιμοποιείται σε γυναίκες για την πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας στην αντιμετώπιση της στειρότητας. Στις παρενέργειες από τη χρήση χοριακής γοναδοτροπίνης περιλαμβάνεται η κεφαλαλγία, το αίσθημα κόπωσης, το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, οι μεταβολές της ψυχικής διάθεσης, η μείωση της νοητικής συγκέντρωσης, η κατάθλιψη, τα οιδήματα, η πρόωρη εφηβεία και ο πόνος τοπικά στο σημείο της ένεσης. Σοβαρές παρενέργειες θεωρούνται η ωοθηκική υπερδιέγερση με ξαφνική διόγκωση των ωοθηκών, ο ασκίτης, η ρήξη ωοθυλακικής κύστης, οι πολλαπλές κυήσεις και τα θρομβοεμβολικά επεισόδια. Οι άρρενες αθλητές πειραματίζονται με την 110

5 ουσία αυτή για να αποφύγουν την ατροφία των όρχεων και τη γυναικομαστία που συχνά συνοδεύουν την κατάχρηση στεροειδών αναβολικών 18,22,41. Φλοιοεπινεφριδιοτρόπος ορμόνη (κορτικοτροπίνη) Η κορτικοτροπίνη (ACTH) εκκρίνεται από την αδενοϋπόφυση και διεγείρει το φλοιό των επινεφριδίων ώστε να παραχθούν και να απελευθερωθούν οι ορμόνες φυσιολογικά 23. Η κορτικοτροπίνη χρησιμοποιείται για να αυξήσει τα επίπεδα των ενδογενών κορτικοστεροειδών με συνέπεια μια ευφορική δράση. Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, η λήψη της κορτικοτροπίνης από το στόμα ή παρεντερικά απαγορεύεται εξίσου με την χρήση στερoειδών. Ινσουλίνη Η ινσουλίνη είναι μια πολυπεπτιδική ορμόνη με αναβολικές και αντικαταβολικές δράσεις. Αυξάνει την απορρόφηση της γλυκόζης και των αμινοξέων μετά από λήψη υδατανθράκων ή πρωτεϊνών, αντίστοιχα 22. Η άμεση δράση της ινσουλίνης με σκοπό την αύξηση της μυϊκής μάζας είναι υπό διερεύνηση. Είναι γνωστό ότι η ινσουλίνη προάγει την πρωτεϊνοσύνθεση στα μυϊκά κύτταρα, μέσω διέγερσης της μεταφοράς αμινοξέων και της ριβοσωμιακής πρωτεΐνοσύνθεσης. Η ανίχνευση χαμηλών επιπέδων πεπτιδίου C στα ούρα αποτελεί ένδειξη εξωγενούς χορήγησης ινσουλίνης. Η πρόσβαση στην ινσουλίνη είναι εύκολη και η χρήση της ευρέως διαδεδομένη. Αθλητής ο οποίος κάνει κακή χρήση μπορεί να εκδηλώσει συμπτώματα αντίθετα από τα αναμενόμενα λόγω υπογλυκαιμίας, η οποία εκδηλώνεται με σύγχυση, σπασμούς και κώμα, ή λόγω απελευθέρωσης αδρεναλίνης με αγγειόσπασμο, ταχυκαρδία και αυξημένη εφίδρωση 21. Άλλους κινδύνους αποτελούν η λιποδυστροφία ή λιποατροφία στο σημείο της ένεσης, οι αλλεργικές αντιδράσεις, η αντοχή στην ινσουλίνη και η ανοσολογική αντίδραση. Θανατηφόρες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί σε αθλητές μετά από λήψη ινσουλίνης 44. Οπιοειδή ναρκωτικά Αν και δεν έχουν απευθείας εργογενή δράση, τα οπιοειδή ναρκωτικά χρησιμοποιούνται από τους αθλητές για να αυξήσουν την αντοχή στην προπόνηση ή την αντοχή στον πόνο, ώστε να αγωνιστούν ενώ είναι τραυματισμένοι. Παρενέργειες των φαρμάκων αυτών αποτελούν η καταστολή, οι μεταβολές της ψυχικής διάθεσης, η ναυτία και ο έμετος, οι διαταραχές της σκέψης, οι διαταραχές της όρασης και η απάθεια 41. Η ανακούφιση από τον πόνο είναι το κύριο κίνητρο για τη λήψη ναρκωτικών από τους αθλητές. Επιπλέον, τα οπιοειδή προκαλούν ψυχολογική τόνωση, μια ψευδαίσθηση του ανίκητου ή αθλητικών ικανοτήτων πέραν του πραγματικού. Η αύξηση του ουδού του πόνου μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές κακώσεις, αφού καταργείται το φυσιολογικό αντανακλαστικό του πόνου και ο αθλητής δεν αντιλαμβάνεται τα αρχικά ή ήπια ενοχλήματα που προκαλούνται από τους επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς 40. Τα αναλγητικά αυτά μπορεί να οδηγήσουν τον αθλητή σε κατάσταση ευφορίας και ψυχολογικής τόνωσης, με συνέπεια την εσφαλμένη κρίση για τις ικανότητές του. Η αίσθηση κινδύνου εξαφανίζεται και θέτει τόσο τον ίδιο όσο και τους συναθλητές του σε κίνδυνο 18,40. Η κατάχρηση μπορεί να οδηγήσει σε φυσική εξάρτηση, εθισμό και στερητικό σύνδρομο, όπως επίσης σε αναπνευστική καταστολή και αιφνίδιο θάνατο. Η ηρωίνη, ένα ημισυνθετικό οπιοειδές ισχυρότερο από τη μορφίνη, είναι το πλέον διαδεδομένο ναρκωτικό του «πεζοδρομίου» και το πλέον εξαρτησιογόνο της κατηγορίας του. Η ΔΟΕ απαγορεύει τη λήψη όλων των ουσιών της κατηγορίας αυτής στους αθλητές. Εξαίρεση αποτελούν η κωδεΐνη, η δεξτρομεθορφάνη, η αιθυλμορφίνη, η δεξτροπροποξυφαίνη, η προποξυφαίνη και η διφαινοξυλάτη, οι οποίες μπορεί να χορηγηθούν σε ειδικές περιπτώσεις. β-αποκλειστές Δε διαπιστώνεται συχνά κατάχρηση β-αποκλειστών, αφού υπάρχει μεγάλη δυνατότητα εναλλακτικών επιλογών άλλων φαρμάκων για την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η στηθάγχη, οι αρρυθμίες, η υπέρταση και η ημικρανία. Στα αγωνίσματα αντοχής, όπως η ποδηλασία, το τρέξιμο, το μπάσκετ και το ποδόσφαιρο, όπου απαιτείται αυξημένη καρδιακή παροχή, πιθανόν η χορήγηση των β-αποκλειστών να επηρεάσει αρνητικά τις αθλητικές επιδόσεις 40. Ωστόσο, οι β-αποκλειστές μειώνουν τον τρόμο που οφείλεται στο άγχος, μειώνουν την καρδιακή συχνότητα και βελτιώνουν τη σταθερότητα σε αθλήματα όπως η σκοποβολή και η τοξοβολία 18,20. Παραισθησιογόνα και κατασταλτικές ουσίες Για πολλές δεκαετίες η μαριχουάνα θεωρείτο η περισσότερο χρησιμοποιούμενη παράνομη ουσία από νεαρούς ενήλικες. Εκτός από την ψυχοτρόπο δράση, η ινδική κάνναβη προκαλεί φλεβοκομβική ταχυκαρδία, βρογχοδιαστολή και αύξηση της αιματική ροής στα άκρα. Μετά από κάπνισμα κάνναβης παρατηρείται μείωση των αθλητικών επιδόσεων, πιθανότατα λόγω πρώιμης μεγιστοποίησης της καρδιακής συχνότητας 36. Στα παραισθησιογόνα κατασταλτικά, εκτός από την μαριχουάνα, ανήκει και το αλκοόλ. Το οινόπνευμα είναι το φάρμακο εκλογής για τους αθλητές και τις αθλήτριες, ενώ η ποσότητα του αλκοόλ που κατανα- 111

6 λώνουν οι αθλητές κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με την κατανάλωση αλκοόλ που παρατηρείται σε φοιτητές του πανεπιστημίου. Συνήθως οι λόγοι που παραθέτονται ως δικαιολογία για την κατανάλωση αλκοόλ περιλαμβάνουν την ανάγκη για κοινωνικοποίηση, τη βελτίωση της διάθεσης, την αύξηση της δημιουργικότητας και τη μείωση του άγχους. Αντίθετα, ως λόγοι για την αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ αναφέρονται η επιβάρυνση της υγείας, η μείωση των αθλητικών επιδόσεων, η φοβία για κοινωνικό αποκλεισμό και οι νομικές κυρώσεις. Σημεία κόπωσης και θυμού μπορεί να παραπέμπουν σε κατάχρηση αλκοόλ και θα πρέπει να αξιολογούνται από τους επαγγελματίες του αθλητισμού ή της εκπαίδευσης για την έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος 15. Φαρμακολογικά, το οινόπνευμα σε υψηλές δόσεις δρα κατασταλτικά στο ΚΝΣ. Έχει αναφερθεί ότι μικρές δόσεις αλκοόλ μπορεί να βελτιώσουν τις αθλητικές επιδόσεις σε μικρό βαθμό, λόγω μείωσης του άγχους, της αυξημένης αυτοπεποίθησης και της αρχικής διέγερσης 18. Παρά το γεγονός ότι οι παρενέργειες του αλκοόλ εξαρτώνται από την ποσότητα και τη συχνότητα της λήψης, αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι προκαλείται διαταραχή στον προσανατολισμό, καθυστέρηση στο χρόνο αντίδρασης, στο συντονισμό των λεπτών κινήσεων των χεριών και των οφθαλμών και διαταραχή της ισορροπίας. Το ίδιο ισχύει για τη μαριχουάνα. Και οι δύο ουσίες έχουν μάλλον αρνητική επίδραση στις αθλητικές επιδόσεις, μειώνουν τη δύναμη και επιβραδύνουν τους θερμορυθμιστικούς μηχανισμούς 20. Θεωρούνται «περιορισμένες» από τη ΔΟΕ, αλλά η κοινωνική αποδοχή και η διαθεσιμότητά τους δυσκολεύουν τον περιορισμό τους. Συμπέρασμα Στο παρελθόν, τόσο οι αθλήτριες όσο και οι αθλητές είχαν παρόμοιες συνήθειες στη λήψη διαφόρων ουσιών. Ακολουθώντας το παράδειγμα του γενικού πληθυσμού, έτσι και οι αθλητές ενέκυπταν στην κοινωνική χρήση οινοπνεύματος και καπνού όταν το επέτρεπαν οι αθλητικές υποχρεώσεις. Ωστόσο, αυτό που πρέπει να απασχολήσει ιδιαίτερα είναι το γεγονός ότι εξαπλώνεται ευρύτατα η χρήση ουσιών, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, για τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων. Αν και η πλειοψηφία των αθλητών διαφωνεί με τη λήψη ουσιών όπως τα αναβολικά στεροειδή, οι ουσίες αυτές παραμένουν εξαιρετικά δημοφιλείς, ενώ πολλές από τις νεότερες της κατηγορίας αυτής δεν ανιχνεύονται 28. Ως προς τις αιτίες για τις οποίες μια νεαρή γυναίκα αθλήτρια μπορεί να στραφεί στη λήψη τέτοιων φαρμάκων, πρέπει να συνυπολογιστούν πολλοί παράγοντες, ψυχολογικοί και σωματικοί. Αυτοί οι παράγοντες καθορίζουν και την επιλογή της φαρμακευτικής ουσίας 14. Επιπλέον, το stress από την πίεση για διάκριση και από τον πρωταθλητισμό και ο φόβος της αποτυχίας είναι ιδιαίτερα έντονα στους αθλητές. Προϋπόθεση για να περιοριστεί η κακή χρήση φαρμακευτικών ουσιών στον αθλητισμού είναι η συνεργασία όλων των επαγγελματιών του χώρου, αθλητών, ιατρών, προπονητών κ.ά., για την από κοινού αποκήρυξη του ντόπινγκ ως μέσου ανταγωνισμού 13. Προληπτικά μέτρα και στρατηγικές για τη μείωση της επίπτωσης είναι απαραίτητο να θεσμοθετηθούν και να εφαρμοστούν 31. Βιβλιογραφiα 1. Anshel MH. A survey of elite athletes on the perceived causes of using banned drugs in sport. J Sport Behav 1991; 14: Bamberger M, Yaeger D. Over the edge. Sports Illustrated 1997; 86: Barnatt NP, Wright P. Psychosocial factors and the developing female athlete. In: Agostini R (editor). Medical and Orthopedic Issues of Active and Athletic Women. Philadelphia: Hanley & Belfus; p Begley S, Brant M. The real scandal. Newsweek 1999; 133: Buckley Adams M. Coming soon to a little plastic cup near you. Fitness 1995; 7: WE, Yesalis CE, Friedl KE, et al. Estimated prevalence of anabolic steroid use among male high school seniors. Jama 1988; 260: Chng CL, Moore A. A study of steroid use among athletes: Knowledge, attitude and use. Health Educ 1990; 21: Comité International Olympique. International Olympic Charter Against Doping in Sport. Ottawa, de Merode A. International Olympic Committee Medical Code: Prohibited Classes of Substances and Prohibited Methods. Letter 31 January. Lausanne, Comité International Olympique, de Merode A. IOC Medical Commission Doping in Sport. Letter 31 July. Lausanne, Comité International Olympique, de Merode A: IOC Medical Commission Erythropoitin. Letter 17 May. Lausanne, Comité International Olympique, de Merode A. IOC Medical Commission List of Doping Classes and Methods. Letter 11 December. Lausanne, Comité International Olympique, Duda M. Documenting drug use among female athletes. Physician Sportmed 1988; 14: Duda M. Female athletes: Targets for drug abuse. Physician Sportmed 1986; 14: Evans M, Weinberg R, Jackson A. Psychological factors related to drug use in college athletes. Sport Psychol 1992; 6: Exum WF, Price JM. Doping rules and the treatment of respiratory and allergic disease. In: Weiler JM (editor). Allergic and Respiratory Disease in Sports Medicine. New York: Marcel Dekker; p

7 17. Exum WF, Spletzer S, Bodin G, et al (editors). United States Olympic Committee Drug Education Handbook. Colorado Springs, Colo: USOC National Anti-Doping Program, Fuentes RJ, Rosenberg JM, Davis A (editors). Athletic Drug Reference Durham, NC: Clear Data, Inc; Green GA, Uryasz FD, Petr TA, Bray CD. NCAA Study of substance use and use habits of college student-athletes. Clin J Sports Med 2001; 11: Haupt HA. Substance abuse by the athletic female. In: Pear AJ (editor). The Athletic Female. Champaign, III: Human Kinetics; p Honour JW. Misuse of natural hormones in sport. Lancet 1997; 349: Horswill CA, Zipf WB, Kien CL, et al. Insulin s contribution to growth in children and the potential for exercise to mediate insulin s action. Pediatr Exerc Sci 1997; 9: Kastrup EK, Hebel SK, Threlkeld DS, et al (editors). Drug Facts and Comparisons. St Louis, Mo: Facts and Comparisons, Inc; Knopp WD, Wang TW, Bach BR Jr. Ergogenic drugs in sports. Clin Sports Med 1997; 16: Kokotailo PK, Henry BC, Koscik RE, et al. Substance use and other health risk behaviors in collegiate athletes. Clin J Sports Med 1996; 6: Malarkey WB, Strauss RH, Leizrnan DJ, et al. Endocrine effects in female weight lifters who self- administer testosterone and anabolic steroids. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: Mantell ME. EPO: Cycling s atomic bomb. VeloNews, December 17, 1990; p Martin MB, Anshel M. Attitudes of elite adolescent Australian athletes toward drug taking: Implications for effective drug prevention programs. Drug Educ J Austr 1991; 5: Munch LR. Drugs and the athlete. Sport Psychol 1992; 6: Murray AK. Determination of recombinant glycosylated proteins and peptides in biological fluids. Chem Abstr 1998; 129: Nattiv A, Puffer JC, Green GA. Lifestyles and health risks of collegiate athletes: A multi-center study. Clin J Sports Med 1997; 7: NCAA Sports Sciences. Drug Testing Program [Brochure]. Overland Park, Kan, NCAA Sports Sciences, Otis CL. Women and anabolic steroids. Sports Med Dig 1990; 12: Payne FE. The physiology of physical fitness. In: Birrer RB (editor). Sports Medicine for the Primary Care Physician. Norwalk, Conn: Appleton-Century-Crofts; p Perlmuttcr G, Lowenthal DT. Use of anabolic steroids by athletes. Am Farn Physician 1985; 32: Renaud AM, Cormier Y. Acute effects of marijuana smoking on maximal exercise performance. Med Sci Sports Exerc 1986; 18: Rosen LW, McKeag DB, Hough DO, et al. Pathogenic weightcontrol behavior in female athletes. Physician Sportsmed 1986; 14: Sawka MN, Joyner M/, Miles DS, et al. American college of sports medicine position stand: The use of blood doping as an ergogenic aid. Med Sci Sports Exerc 1996; 28:i-viii. 39. Strauss RH, Liggett MT, Lanese RR. Anabolic steroid use and perceived effects in 10 weight-trained women athletes. JAMA 1985; 253: United States Olympic Committee (USOC) National Anti- Doping Program: USOC Guide to Prohibited Substances and Methods [Pamphlet]. Colorado Springs, Colo, USOC National Anti-Doping Program, Wadler GI, Hainline B. Drugs and the Athlete. Philadelphia, FA: Davis; Wagner JC. Enhancement of athletic performance with drugs: An overview. Sports Med 1991; 12: Whitten P. Red star over Atlanta. Swimming World and Junior Swimmer 1994; 35: Wiley JW II. Insulin as an anabolic aid? A danger for strength athletes. Physician Sportsmed 1997; 25: Windsor R, Dumitri D. Prevalence of anabolic steroid use by male and female adolescents. Med Sci Sports Exerc 1989; 21:

Γενικό Λύκειο Παραλίας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΣΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Διατροφή και αθλητισμός.

Γενικό Λύκειο Παραλίας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΣΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Διατροφή και αθλητισμός. Γενικό Λύκειο Παραλίας. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΣΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Διατροφή και αθλητισμός. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Λουκοπούλου Νεκταρία Η ομάδα μας: Βενετιάδη Νικολίτσα Καγκελάρη Χριστίνα Κολεγιάννης Χρήστος Καρρά Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Σύμφωνα με τον κώδικα Αντι-ντόπινγκ (που τίθεται σε ισχύ το 2005) του Παγκόσμιου Οργανισμού Αντι-ντόπινγκ οι κατηγορίες απαγορευμένων ουσιών έχουν ως εξής: ΔΙΕΓΕΡΤΙΚΑ Τα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Μάθημα: ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Υπεύθυνος Μαθήματος: ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΛΜΠΑΝΙΔΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Διάλεξη 5η ΝΤΟΠΙΝΓΚ ΚΑΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ί Π ή Θ ά ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι παρενέργειες των αναβολικών

Οι παρενέργειες των αναβολικών Οι παρενέργειες των αναβολικών Στους άνδρες: Ακμή, αυξημένη επιθετικότητα και σεξουαλική διάθεση. Χρήση για μεγάλο διάστημα μπορεί να προκαλέσει στειρότητα και ανικανότητα, αναστολή της σπερματογένεσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το doping; (I) Προέλευση του όρου. «Doop» (Ολλανδικός όρος) (18ος αιώνας): Νοτιοαφρικάνικο ποτό

Τι είναι το doping; (I) Προέλευση του όρου. «Doop» (Ολλανδικός όρος) (18ος αιώνας): Νοτιοαφρικάνικο ποτό 1 Τι είναι το doping; (I) Προέλευση του όρου «Doop» (Ολλανδικός όρος) (18ος αιώνας): Νοτιοαφρικάνικο ποτό «Ντόουπ» αναφέρεται για πρώτη φορά σε ένα Αγγλικό λεξικό «doping» (ντοπάρισµα) ( ιεθνής όρος) 2

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Είναι γνωστό το πρόβλημα της χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Με τα χρόνια παρουσιάζεται ραγδαία αύξηση των θυμάτων που εθίζονται σε εξαρτισιογόνες ουσίες. Πιο συγκεκριμένα,τα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα βήματα στην πρόληψη του ντόπινγκ!

Πρώτα βήματα στην πρόληψη του ντόπινγκ! Πρώτα βήματα στην πρόληψη του ντόπινγκ! ΒΑΣΙΚΟ-Επίπεδο Τι είναι το ντόπινγκ; Αύξηση απόδοσης με τηχρήση απαγορευμένων ουσιών ή απαγορευμένων μεθόδων Αθέμιτη ενέργεια που φέρει κινδύνους για την υγεία Διεθνείς

Διαβάστε περισσότερα

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014

4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 4 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΦΗΒΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013 2014 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Ο αθλητισμός είναι η συστηματική σωματική καλλιέργεια και

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Η άσκηση βοηθά τον οργανισμό δρώντας σε πολλά συστήματα οργάνων του σώματος. Οι ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης είναι άμεσα ορατές στο καρδιαγγειακό και στο μυοσκελετικό

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία

Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 9η Οργανικά Νοσήματα: Αρθρίτιδα, Αναιμία Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Αρθρίτιδα Η αρθρίτιδα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα

Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Αθλητική ιατροφή: Μύθοι & Πραγµατικότητα Γιώργος Νάσσης, MSc,PhD Εργοφυσιολόγος- ιατροφολόγος Email: gnassis@phed.uoa.gr Οι αθλητές καταναλώνουν συµπληρώµατα διατροφής 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα

Ντόπινγκ, µια ανέντιµη και επικίνδυνη για την υγεία συµπεριφορά.

Ντόπινγκ, µια ανέντιµη και επικίνδυνη για την υγεία συµπεριφορά. Ντόπινγκ, µια ανέντιµη και επικίνδυνη για την υγεία συµπεριφορά. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ορισµοί και πληροφορίες σχετικές µε το πρόβληµα του ντόπινγκ στα σπορ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση;

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η εξάτμιση του ιδρώτα είναι ο βασικός μηχανισμός για την

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα. Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ντόπινγκ, µια ανέντιµηκαι επικίνδυνη για την υγεία συµπεριφορά. Θεωρία. Θεωρία. Τι είναι το ντόπινγκ

Έρευνα. Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ντόπινγκ, µια ανέντιµηκαι επικίνδυνη για την υγεία συµπεριφορά. Θεωρία. Θεωρία. Τι είναι το ντόπινγκ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ντόπινγκ, µια ανέντιµηκαι επικίνδυνη για την υγεία συµπεριφορά. Θεοδωράκης Γιάννης Ορισµοί και πληροφορίες σχετικές µε το πρόβληµα του ντόπινγκ στα σπορ. Ιδέες για παρεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΝΤΟΠΙΝΓΚ! ΒΑΣΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΝΤΟΠΙΝΓΚ! ΒΑΣΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Εναρμονίζοντας τη γνώση για τις ιατρικές επιπτώσεις του ντόπινγκ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΝΤΟΠΙΝΓΚ! ΒΑΣΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 2: Υπάρχουν διάφορες θεωρίες σχετικά με την προέλευση του όρου «ντόπινγκ».

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΤΤΑ ΠΟΛΙΤΟΥ

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΤΤΑ ΠΟΛΙΤΟΥ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΤΤΑ ΠΟΛΙΤΟΥ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓ. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 1 ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Άγχος. Σοβαρό. Ήπιο. Scream, Edvard Munch Ένταση Ανησυχία Φόβος (ενεργοποίηση ) ταχυκαρδία, εφίδρωση τρόµος, αίσθηµα παλµών ΚΤ 2008

Άγχος. Σοβαρό. Ήπιο. Scream, Edvard Munch Ένταση Ανησυχία Φόβος (ενεργοποίηση ) ταχυκαρδία, εφίδρωση τρόµος, αίσθηµα παλµών ΚΤ 2008 Αγχολυτικά (ελάσσονα ηρεµιστικά) Υπνωτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Άγχος ΚΤ 2008 Scream, Edvard Munch Ένταση Ανησυχία Φόβος (ενεργοποίηση ) ταχυκαρδία, εφίδρωση τρόµος, αίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΨΥΧΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΨΥΧΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΨΥΧΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ Ελένη Γεωργίλα Απαρτιωμένη Διδασκαλία Οι διαταραχές που σχετίζονται με τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, θεωρούνται διεθνώς ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρωταθλητισμός και ντόπινγκ.

Πρωταθλητισμός και ντόπινγκ. 1 Πρωταθλητισμός και ντόπινγκ. Αναβολικές ουσίες, η λειτουργία τους στον ανθρώπινο οργανισμό και οι συνέπειές τους Ο όρος ντόπινγκ αναφέρεται στη χρήση ή χορήγηση απαγορευμένων φαρμακευτικών ουσιών και

Διαβάστε περισσότερα

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες.

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες. Τι είναι ναρκωτικά; Τα ναρκωτικά είναι ουσίες που επιδρούν στον εγκέφαλο και γι' αυτό προκαλούν εθισμό. Οι άνθρωποι που τα χρησιμοποιούν θέλουν να βιώσουν τις συνέπειες των ναρκωτικών. Ορισμένα φάρμακα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. Α. Λεπτομέρειες επαφής για θεραπεία

ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. Α. Λεπτομέρειες επαφής για θεραπεία Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του TDI για το 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α. Λεπτομέρειες επαφής για θεραπεία Το 2012 συλλέχθηκαν στα συμβουλευτικά κέντρα του ΚΕΘΕΑ ερωτηματολόγια πρώτης επαφής τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Αναβολικά Ανδρογόνα Στεροειδή;

Τι είναι τα Αναβολικά Ανδρογόνα Στεροειδή; Τι είναι τα Αναβολικά Ανδρογόνα Στεροειδή; Τα αναβολικά ανδρογόνα στεροειδή είναι φυσικές ή τεχνητές ενώσεις που δρουν με τρόπο παρόμοιο με την ορμόνη τεστοστερόνη. Η τεστοστερόνη προκαλεί την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π. Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ Μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων Περίπου 20% των φαρμάκων που

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Γενικά Συχνά ερωτήµατα των αθλητών : 1. ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάστε πιο προσεκτικά το ντόπινγκ γενικά!

Εξετάστε πιο προσεκτικά το ντόπινγκ γενικά! Εξετάστε πιο προσεκτικά το ντόπινγκ γενικά! ΜΕΣΑΙΟ-Επίπεδο Ο Παγκόσμιος Κώδικας Αντι-Ντόπινγκ Καθορισμός των κανονισμών αντίντόπινγκ Πλαίσιο για εναρμόνιση των αντίντόπινγκ τακτικών, κανόνων και διατάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του είκτη Εκτίµησης Προβληµάτων και Αναγκών Θεραπείας για το 2010

Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του είκτη Εκτίµησης Προβληµάτων και Αναγκών Θεραπείας για το 2010 Συνοπτική παρουσίαση των στοιχείων του είκτη Εκτίµησης Προβληµάτων και Αναγκών Θεραπείας για το 2010 ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α. Λεπτοµέρειες επαφής για θεραπεία Το 2010 συλλέχθηκαν στα συµβουλευτικά κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΝ 20ο ΚΑΙ 21ο ΑΙΩΝΑ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΝ 20ο ΚΑΙ 21ο ΑΙΩΝΑ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΝ 20ο ΚΑΙ 21ο ΑΙΩΝΑ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΔΟΓΡΑΝΛΗΣ ΑΛΕΞΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΙΡΗ ΒΑΛΟΥΞΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΑΡΑΠΤΣΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ ΣΤΟΧΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Καφεΐνη και Αθλητική Απόδοση. Νικολέτα Μιχαηλίδου, Μ.S., R.D Κλινική και Αθλητική Διαιτολόγος/ Διατροφολόγος

Καφεΐνη και Αθλητική Απόδοση. Νικολέτα Μιχαηλίδου, Μ.S., R.D Κλινική και Αθλητική Διαιτολόγος/ Διατροφολόγος Καφεΐνη και Αθλητική Απόδοση Νικολέτα Μιχαηλίδου, Μ.S., R.D Κλινική και Αθλητική Διαιτολόγος/ Διατροφολόγος Καφεΐνη Μια από τις πιο δημοφιλής και πιο συχνά χρησιμοποιημένη διεγερτική ουσία στο κόσμο. Ηχρήσητηςπάειπίσω~

Διαβάστε περισσότερα

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγχολυτικά -Υπνωτικά Χριστίνα άλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών e-mail: cdalla@med.uoa.gr http://www.med.uoa.gr/pharmacology Συμπτωματολογία DSMΙV Κατάθλιψη Αγχώδης διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Greek. 1 Ερώτ ηση: Είμαι εξ ολοκλήρου υπεύθυνος για κάθε ουσία που χρησιμοποιώ, εισάγω με ένεση ή επιθέτω στο

Greek. 1 Ερώτ ηση: Είμαι εξ ολοκλήρου υπεύθυνος για κάθε ουσία που χρησιμοποιώ, εισάγω με ένεση ή επιθέτω στο Greek 1 Ερώτ ηση: Είμαι εξ ολοκλήρου υπεύθυνος για κάθε ουσία που χρησιμοποιώ, εισάγω με ένεση ή επιθέτω στο σώμα μου. Εξήγ ηση: Όλοι οι αθλητές πρέπει να είναι προνοητικοί και να ενημερώνονται διαρκώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: «Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ» ΜΑΘΗΜΑ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Καποδίστρια Βασιλική,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΟΤΑ ΘΕΜΑ : ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΤΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΟΤΑ ΘΕΜΑ : ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΠΟΤΑ ΘΕΜΑ : ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΤΩΝ 2ο ΛΥΚΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ: 3Ε ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΕΛΩΝ: ΓΚΟΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΕΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ. Επιθετικότητα στα σπορ. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ. Επιθετικότητα στα σπορ. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας 26-10-2008 GOAL NEWS Επιθετικότητα στα σπορ Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Goal news 26-01-2009 Keeier, L. A. (2007). The differences in sport aggression, life aggression, and life assertion

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού DOPING Θεόφιλος Πυλιανίδης Αναπληρωτής Καθηγητής

ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού DOPING Θεόφιλος Πυλιανίδης Αναπληρωτής Καθηγητής ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού DOPING Θεόφιλος Πυλιανίδης Αναπληρωτής Καθηγητής ΑνθρώπιναΌρια Η1 η νίκηκαιτοχρυσόµετάλλιοστουςοα Η επίτευξη παγκόσµιας επίδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες συνέπειες από την χρήση ναρκωτικών σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο;

Ποιες συνέπειες από την χρήση ναρκωτικών σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο; Ποιες συνέπειες από την χρήση ναρκωτικών σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο; Οι συνέπειες από τη χρήση των ναρκωτικών ποικίλουν και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό απ' πολλούς παράγοντες (π.χ. το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Τα Ανδρικά Ορµονικά Προφίλ Η διαδικασία της γήρανσης είναι φυσιολογική και αναπότρεπτη. Εν τούτοις η αποκατάσταση της χαµένης ζωτικότητας των ανδρών είναι τώρα εφικτή. Οι υπεύθυνες

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα