Tμήμα Ψυχολογίας Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Tμήμα Ψυχολογίας Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών"

Transcript

1 Παναγιώτης Κορδούτης Tμήμα Ψυχολογίας Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών Ψυχολογία των διαπροσωπικών σχέσεων I: συστατικά δομή και διεργασίες της στενής διαπροσωπικής σχέσης Απαιτήσεις του μαθήματος 6225, 3ΔΜ Ιστοσελίδα γραπτές εξετάσεις: Εδώ θα βρείτε την ιστοσελίδα του μαθήματος, το διάγραμμα μαθημάτων, την παρουσίαση σε τύπος: α) ορισμένες ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών, που αποσκοπούν στον έλεγχο της κατανόησης θεωρίας και της δυνατότητας δημιουργικής χρήσης της, β) ανοιχτές ερωτήσεις χρήσης θεωρίας σε διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων και σε εφαρμογές κοινωνικής διαπροσωπικής επιρροής Αναγνώσματα: 1. η παρούσα παρουσίαση 2. θεωρητικά αναγνώσματα σε βιβλίο που μοιράζεται στους φοιτητές αλλά και άλλα που βρίσκονται στην ιστοσελίδα του διδάσκοντος power-point, κατάλογο υποστηρικτικών αναγνωσμάτων, κατάλογο σχετικών αναγνωσμάτων που μπορούν να βρεθούν σε πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες, τα πλήρη αναγνώσματα του μαθήματος σε Word.doc, παρουσιάσεις ερευνών στην περιοχή του μαθήματος και άλλες χρήσιμες πληροφορίες Επικοινωνία Ώρες γραφείου σύμφωνα με το πρόγραμμα στο Β7 και μετά από συνεννόηση στις παρακάτω ηλ. διευθύνσεις Ερωτήσεις σχετικές με μάθημα, αναγνώσματα και εξετάσεις στις ηλ. διευθύνσεις. ή 2 1

2 Προεπισκόπηση Οι διαπροσωπικές σχέσεις, ποιες, πως, γιατί Ιστορία της στενής διαπροσωπικής σχέσης, του Έρωτα και Κοινωνική Ψυχολογία Φαινομενολογία του έρωτα και της ερωτικής σχέσης: τύποι ή είδη έρωτα και τύποι ή είδη σχέσεων επιστημονικές θεωρίες Γνωστικο-θυμικο- συμπεριφορικές διεργασίες και κοινωνικές διαδικασίες περί το ερωτικώς σχετίζεσθαι: η μεγαθεωρία του δεσμού η θεωρία της ισοτιμίας (μία θεωρία κοινωνικής ανταλλαγής) Άλλες θεωρίες ή προσεγγίσεις: η μεγαθεωρίας της εξέλιξης η προσέγγιση της ερωτικής πλαστικότητας ο έρωτας σαν «ιστορία» η προσέγγιση των Κοινωνικών Αναπαραστάσεων 3 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Οι διαπροσωπικές σχέσεις, ποιες, πως και γιατί Ιστορία της στενής διαπροσωπικής σχέσης, του έρωτα και Κοινωνική Ψυχολογία 4 2

3 Η Κοινωνική Ψυχολογία του Έρωτα Τι είναι έρως; Φαινομενολογική απάντηση: Η υπό το κράτος έντασης σύνθεση αγάπης και σεξ η οποία,ψυχολογικά, δεν μπορεί να αναλυθεί υποκειμενικά στα συστατικά της με ευχέρεια Συμφυρμός επιθυμίας του άλλου γιατί είναι άλλος, επιθυμίας μίας απροσδιόριστης ενότητας με τον άλλο, επιθυμία κοινωνικής σύγκρισης με τον άλλο, επανα-αυτοπροσδιορισμού εξ αιτίας- του άλλου αλλά και αλλαγής του άλλου Πόθος, σεξουαλική επιθυμία αλλά και προσκόλληση Πάθος, φαντασίωση, οραματισμός αλλά και εμμονή Αλληγορίες και μύθοι: Έρως και ψυχή Το Πλατωνικό Συμπόσιον: - ο μύθος του Αριστοφάνη, - ο μύθος της Διοτίμας: έρως=γιος της Πενίας και του Πόρου Συστατικά στοιχεία Πάθος, ηδονή, ευχαρίστηση, ικανοποίηση Σεξ, διέγερση, εκτόνωση Πόθος, επιθυμία 5 Η Κοινωνική Ψυχολογία τους Έρωτα Πρότυπα κοινωνιοψυχολογικής ανέλιξης ή εναλλαγής Καθολική σταθερά: η θέσμιση γύρω από την ερωτική επιθυμία ως βάση κοινωνικής οργάνωσης. Η κατίσχυση κατά του έρωτος για το όμοιο αλλά και η ανάσχεση του έρωτα για το ελευθέρως επιλεγόμενο ανόμοιο Προϊούσα ιστορικά στις κοινωνίες θέσμιση και «κανονικοποίηση» της ερωτικής επιθυμίας. Η επίδραση της ατομικότητας (αυτοσυνειδησία). Ολοκρατία Ατομοκρατία και έρως 6 3

4 Η Κοινωνική Ψυχολογία τους Έρωτα Πρότυπα κοινωνιοψυχολογικής ανέλιξης ή εναλλαγής Η απόσχιση του έρωτα από την δημιουργία οικογένειας και την σταθερή στενή διαπροσωπική σχέση Η ενοποίηση με την οικογένεια και τη σταθερή σχέση, η κοινωνιοψυχολογική «ενοποίηση»(ή ένδυση) του έρωτα με την ερωτική αγάπη Η ενδοσχάση του έρωτα, σε σεξ και ερωτική αγάπη Η αποπροσωποποίηση και αποσπασματοποίηση του σεξ 7 Ιστορία και Κοινωνική Ψυχολογία του Έρωτα Πολιτισμικές διαστάσεις διαφοροποίησης του έρωτα: Η πλαστικότητα των φύλων Ποιος αλλάζει, πως και πόσο; Ποιος διαφοροποιείται από την συγκυρία και την κοινωνική αλλαγή; Σεξουαλικότητα: Σεξουαλικός έναντι Μη Σεξουαλικού Σεξουαλικός προσανατολισμός: Ομοφυλοφιλικός έναντι Ετεροφυλοφιλικού Αξίες: Επιθυμητός έναντι Ανεπιθύμητου Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος έναντι Άγαμου 8 4

5 Ιστορία και Κοινωνική Ψυχολογία του Έρωτα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ παραφροσύνη και οίστρος μύηση στην κοινωνία των ανδρών/γυναικών, Σπάρτη και Αθήνα, πλατωνικός έρως ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ & ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ μαρτύριο, παιχνίδι και διασκέδαση η θεσμική κατοχύρωση του γάμου και της σχέσης του με κοινωνική διάρθρωση-αναδιάρθρωση. Γάμος και διαζύγιο ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ο έρως αδιανόητος εκτός γάμου. Παράφορο και παράνομο συναίσθημα από το οποίο ο άνθρωπος πρέπει να λυτρωθεί με την ευλογία της εκκλησίας και την τεκνοποιία. 9 Ιστορία και Κοινωνική Ψυχολογία του Έρωτα ΔΥΤΙΚΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ, ΥΣΤΕΡΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ιπποτικός, παραμυθένιος και εξιδανικευμένος έρως, αυλική ερωτοτροπία, N. Γαλλία 12ος αι.-τροβαδούροι, ερωτικά ειδύλλια, ο Ερωτόκριτος ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ μάταιος και καταδικασμένος Έρως 17ος ΑΙΩΝΑΣ κ.ε. Ο γάμος παρουσιάζεται ως «φυσικό» επιστέγασμα του έρωτα και αποδεκτός στόχος ατομικής ευτυχίας (π.χ. στην Αγγλία) 10 5

6 Ιστορία και Κοινωνική Ψυχολογία του Έρωτα ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ «Ο έρως πρέπει να οδηγεί σε γάμο» ως κοινωνικός κανόνας και ατομική επιθυμία. Η εκτεταμένη οικογένεια ως υποστηρικτικό ατομικό στήριγμα. Η κανονισμένη και κανονιστική φιλία της κοινωνικής συμμόρφωσης και υποχρεωτικής στήριξης. ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ Ο έρως ως ατομική και κοινωνική αυταξία. Ερωτική ελευθεριότητα. Η πυρηνική οικογένεια. Η συμβίωση. Ο μόνος άνθρωπος. Η επιλεκτική «νέα» φιλία της κοινωνικής σύγκρισης και προαιρετικής στήριξης. Η μονογονεϊκή οικογένεια. 11 Ιστορία και Κοινωνική Ψυχολογία του Έρωτα ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ Ερως και Σεξ. Πολυδιάσπαση του έρωτα και φόβος του άλλου. Οικογενειακός νεορομαντισμός και νεοσυντηρητικότητα. Οικονομική και κοινωνική πλαισίωση των μη συμβατικών ζευγαριών και του μόνου ανθρώπου. Η «νέα φιλία» ως δίκτυο πλαισίωσης του έρωτα και ως αυταξία. 12 6

7 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Φαινομενολογία του έρωτα και της ερωτικής σχέσης: τύποι ή είδη έρωτα και τύποι ή είδη σχέσεων, επιστημονικές θεωρίες 13 Rubin Φαινομενολογία του έρωτα Περιγραφικές παραγωγικές θεωρίες Το μοντέλο της αρέσκειας και του έρωτα Berscheid & Walster, Hatfield Η βασική διάκριση: συντροφικότητα και έρως πάθους Lee Έξι τύποι έρωτα Sternberg Το τρίγωνο του έρωτα 14 7

8 Τύποι ή είδη έρωτα το μοντέλο της αρέσκειας και του έρωτα κατά Rubin (1973) κατανόηση του έρωτα μέσα από τη διάκρισή του από την αρέσκεια για τον άλλο Εγχείρημα μεθοδολογικό-μετρικό παρά θεωρητικό o (Κλίμακες έρωτα και Κλίμακες αρέσκειας) Αρέσκεια = στοργή, σεβασμός, οικειότητα, μοίρασμα χρόνου, αναγνώριση, αποδοχή, εμπιστοσύνη Έρωτας = τρία συστατικά i. «Δέσιμο»-Προσκόλληση: ισχυρή ανάγκη από τη φυσική παρουσία του άλλου και την υποστήριξή του. Επιθυμία πλήρωσης από τον άλλο («με γεμίζει»). ii. «Έγνοια»-Φροντίδα: έγνοια που εκδηλώνεται με την επιθυμία βοήθειας και υποστήριξης του άλλου iii. «Να είμαι κοντά»-εγγύτητα: επιθυμία στενής κι αποκλειστικής επαφής σε κλίμα εμπιστοσύνης κατά προτεραιότητα 15 Τύποι ή είδη έρωτα το μοντέλο της αρέσκειας και του έρωτα κατά Rubin Η αρέσκεια και ο έρωτας συνήθως αποκλείονται αμοιβαία, ενίοτε όμως έχουν θολά όρια εφόσον ορισμένα από τα συστατικά του έρωτα μπορούν να εκδηλωθούν στο πλαίσιο αρέσκειας και, πιο συχνά, το αντίστροφο μας αρέσουν συγγενικά πρόσωπα, φίλοι αλλά μας αρέσουν και πρόσωπα με τα οποία μπορεί να έχουμε ερωτική επαφή προς τα οποία δείχνουμε στοργή, σεβασμό, αναγνώριση κλπ. μπορεί να εκδηλώσουμε ορισμένα υποδόρια ερωτικά συναισθήματα για συγγενικά και φιλικά πρόσωπα. έντονη διαφορά φύλου: οι γυναίκες δείχνουν κάποια από τα αισθήματα που αφορούν τον έρωτα σε φιλικά-συγγενικά τους πρόσωπα (π.χ. στοργή), οι άνδρες ελάχιστα 16 8

9 Τύποι ή είδη έρωτα το μοντέλο της αρέσκειας και του έρωτα κατά Rubin Η ειδοποιός διαφορά αρέσκειας και έρωτα δεν είναι μόνο η φυσική έλξη και η σωματική επαφή. Θεμελιώδης είναι και η ψυχολογική ειδοποιός διαφορά. στον έρωτα: 1. η θεώρηση του άλλου ως όλο. Η αποδοχή του άλλου ως όλο-αλλά και η έντονη επιθυμία άσκησης διαπροσωπικής επιρροής 2. η διάθεση αυτοαποκάλυψης προς τον άλλο. Ο εαυτός διατίθεται προς την επιρροή του άλλου. 17 Τύποι ή είδη έρωτα Η βασική διάκριση (Berscheid & Walster, 1978) 1. Αρέσκεια Συντροφικότητα (συντροφική αγάπη) πρόκειται για πόλους ενός συνεχούς στο οποίο διαφοροποιείται το βάθος του συναισθήματος και ο βαθμός εμπλοκής Αρέσκεια = η στοργή που νοιώθουμε για οικεία πρόσωπα, γνωστούς και φίλους Συντροφικότητα = Η στοργή που νοιώθουμε για πρόσωπα με τα οποία η ζωή μας παρουσιάζει βαθιά αλληλεξάρτηση, εμπλοκή και δέσιμο 18 9

10 Τύποι ή είδη έρωτα Η βασική διάκριση (Berscheid & Walster, 1978) 2. Έρως πάθους ή περιπαθής έρως Ισχυρή συναισθηματική κατάσταση, πλησμονή συναισθημάτων τρυφερότητας αγαλλίασης-ευθυμίας-ενθουσιασμού-έξαρσης-έκστασης (υπερθυμίας) ανησυχίας-αβεβαιότητας, αγωνίας, αδημονίας σεξουαλικής επιθυμίας 19 Τύποι ή είδη έρωτα έρως πάθους (Berscheid et al Hatfield & Walster, 1978) αναφέρεται σε μία κατάσταση υψηλής και διάχυτης διέγερσης που κυμαίνεται ποιοτικά από το συναίσθημα της αγωνίας, εμμονής έως της έκστασης. Χαρακτηρίζεται από μεταπτώσεις και αστάθεια. Γίνεται υποκειμενικά αντιληπτή ως προκαλούμενη από την απλή φυσική παρουσία ή νοερή αναπαράσταση του άλλου. Η μεταβίβαση της διέγερσης (Zillmann, 1984). διπαραγοντική θεωρία = διέγερση και σκέψη (Tesser, 1978 αυτοδημιούργητος και αυτοτροφοδοτούμενος έρως) 20 10

11 Τύποι ή είδη έρωτα συντροφικότητα (Berscheid et al Hatfield & Walster, 1978) ασφάλεια εμπιστοσύνη αξιοπιστία-συνέπεια συναισθηματική ασφάλεια ότι ο άλλος θα προστατεύσει την ευεξία μας σεβασμός, θαυμασμός σταθερότητα συναισθηματική και προβλεψιμότητα διάρκεια μειωμένη ένταση αναμενόμενη και μεταξύ φίλων 21 Τύποι ή είδη έρωτα, οι διαφορές (Berscheid et al Hatfield & Walster, 1978) έρως πάθους νοερή ικανοποίηση, προσδοκώμενη ευχαρίστηση, φαντασιακή ευχαρίστηση αμβλύνεται με το χρόνο θάλλει με το απρόβλεπτο, το καινούργιο, την αβεβαιότητα θετικό και αρνητικό συναίσθημα: χαρά κι ενθουσιασμός, ζήλια, άγχος κι αγωνία συντροφικότητα αμοιβαίες πραγματικές ανταμοιβές (ισχύουν και στην αρέσκεια) βαθαίνει με το χρόνο και εντείνεται θεμελιώνεται στο οικείο και την προβλεψιμότητα θετικό συναίσθημα 22 11

12 Τύποι ή είδη έρωτα Οι έξι τύποι έρωτα κατά Lee (1971, 1977, 1978) Τύπος Όνομα Περιγραφή 1. Έρως Έρως πλήρες συναισθηματικό βίωμα στο οποίο αναλίσκεται το άτομο, άμεση και ισχυρή φυσική έλξη 2. Στοργικός έρως Στοργή άνετη εγγύτητα, οικειότητα που αναπτύσσεται αργά και σταθερά, μοίρασμα-κοινή εμπειρία, βαθμιαία αυτοαποκάλυψη 23 Τύποι ή είδη έρωτα Οι έξι τύποι έρωτα κατά Lee (1971, 1977,1978) Τύπος Όνομα Περιγραφή 3. Παιγνιώδης Παίγνιον βασισμένος σε δάθ διάθεση έρως ευχαρίστησης και στρατηγικής για την απόκτησή της, δεν υπεισέρχεται δέσμευση, βραχύβιος, ευάλωτος στην ανία 4. Μανικός έρως Μανία συναισθηματικά έντονος με εκδηλώσεις ζήλιας και κτητικότητας, αγχώδης με συνεχή φόβο απόρριψης 24 12

13 Τύποι ή είδη έρωτα Οι έξι τύποι έρωτα κατά Lee (1971, 1973, 1977,1978) Τύπος Όνομα Περιγραφή 5. Πραγματιστικός έρως Πράγμα βασισμένος στη λογική, επιλογή συντρόφου που ικανοποιεί πρακτικές ανάγκες, συνταιριάζεται ως προς την ηλικία, τα πιστεύω, την κοινωνική τάξη, το μορφωτικό υπόβαθρο, την προσωπικότητα. Δεν υπάρχει ενθουσιασμός αλλά ικανοποίηση 6. Αγαπητικός έρως Αγάπη αγάπη χωρίς προϋποθέσεις, συγχωρητική και δοτική, έγνοια και φροντίδα, δεν υπάρχει προσδοκία ανταπόδοσης, υπάρχει αυτοθυσία 25 Τύποι ή είδη έρωτα παράδειγμα παραγωγικών προβλέψεων από την περιγραφική θεωρία του Lee Τι ερωτικό ύφος υιοθετεί ένα άνθρωπος που βιώνει κάθε έναν από τους έξι τύπους έρωτα (εραστής); Αν οι τύποι χαρακτηρίζουν μια σχέση, ποιες αδρές προβλέψεις μπορούν να γίνουν για τη συμπεριφορά των εραστών; Τι «ύφος ερωτεύεσθαι» εκδηλώνουν; Ερωτικός τύπος: ο εραστής αναζητά ένα πρόσωπο με επιθυμητό παρουσιαστικό και ανυπομονεί για μια έντονη σχέση. Παιγνιώδης τύπος: είναι επιπόλαιος στον έρωτα και του αρέσει η εναλλαγή συντρόφων

14 Τύποι ή είδη έρωτα παράδειγμα παραγωγικών προβλέψεων από την περιγραφική θεωρία του Lee Μανικός τύπος : είναι απαιτητικός, κτητικός απέναντι στον σύντροφο, γεμάτος άγχος απόρριψης και συχνά χάνει τον έλεγχο. Πραγματιστικός τύπος: αναζητά ένα πρόσωπο με τις «σωστές προδιαγραφές» (ηλικία, επάγγελμα, μόρφωση, τάξη, πιστεύω). Αγαπητικός τύπος είναι αλτρουϊστής και αγαπά χωρίς να περιμένει ανταπόδοση. 27 Τύποι ή είδη έρωτα Η τριγωνική θεωρία του έρωτα κατά Sternberg (Sternberg, Sternberg & Barnes, 1988) γραφική παράσταση των τριών συστατικών (κεφαλαία γράμματα) του έρωτα και των ειδών έρωτος που συνδυαστικά ή από μόνα τους παράγουν (πεζά γράμματα), -βλέπε και διαφάνεια 31- ΠΑΘΟΣ κεραυνοβόλος άφρων ολοκληρωμένος έρως ρομαντικός κενός ΑΠΟΦΑΣΗ/ ΔΕΣΜΕΥΣΗ συντροφικός απλώς αρέσκεια ΕΓΓΥΤΗΤΑ 28 14

15 Τύποι ή είδη έρωτα Η τριγωνική θεωρία του έρωτα κατά Sternberg Εγγύτητα το θυμικό συστατικό Ο βαθμός εγγύτητας, πόσο στενή σεήείναι η σχέση. Μοίρασμα, αμοιβαία κατανόηση, συναισθηματική στήριξη, θαλπωρή στη σχέση Πάθος το συστατικό του κινήτρου Φυσική έλξη, σεξουαλική επιθυμία, το αίσθημα «νιώθω ερωτευμένος», πιθανή εμπλοκή και άλλων αναγκών του Εαυτού αυτοεκτίμηση, ανάγκη για σύναψη δεσμών Δέσμευση/απόφαση το γνωστικό συστατικό Πρόκειται για τη βραχυπρόθεσμη απόφαση ότι αγαπάς κάποιον και την μακροπρόθεσμη δέσμευση να κρατήσεις τη σχέση αγάπης 29 Τύποι ή είδη έρωτα Η τριγωνική θεωρία του έρωτα κατά Sternberg Πάθος Δέσμευση Εγγύτητα μη έρως κεραυνοβόλος έρως κενός έρως απλώς αρέσκεια άφρων έρως ρομαντικός έρως συντροφικός έρως ολοκληρωμένος έρως

16 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Γνωστικο-συναισθηματικο-συμπεριφορικές διεργασίες περί το ερωτικώς σχετίζεσθαι: η μεγαθεωρία του δεσμού η θεωρίας της ισοτιμίας (μία θεωρία κοινωνικής αναταλλαγής) προσέγγιση της θεωρίας της εξέλιξης προσέγγιση της ερωτικής πλαστικότητας η θεωρία του έρωτα σαν ιστορία οι πολυθεωρητικές και πολυμεθοδολογικές προσεγγίσεις των Κοινωνικών Αναπαραστάσεων στη μελέτη της Κ.Α. του έρωτα 31 Φαινομενολογία του έρωτα μία αιτιοκρατική παραγωγική θεωρία Η αναπτυξιακή θεωρία του δεσμού (Bowlby, ) Η μεγαθεωρία του Βοwlby συνδυάζει: Δαρβινική εξελικτική θεωρία, γνωστική ψυχολογία, θυμική θεωρία και κινήτρων, θεωρία συστημάτων ελέγχου και εθολογία Περιβάλλον Εξελικτικής Προσαρμοστικότητας (ΠΕΠ, EEE=Environment of evolutionary adaptedness) Προσομοίωση στο εργαστήριο: η «αλλόκοτη η κατάσταση» ή «η συνθήκη του ξένου» (Ainsworth et al., 1978) οι αντιδράσεις του βρέφους στη συνθήκη η συσχέτιση των αντιδράσεων του βρέφους με τη σχέση του βρέφους προς το πρόσωπο βασικής φροντίδας (μητέρα, γονέα ή άλλο) 32 16

17 Η θεωρία του δεσμού μία αιτιοκρατική παραγωγική θεωρία Περιβάλλον Εξελικτικής Προσαρμοστικότητας (ΠΕΠ, EEE=Environment of Εvolutionary Αdaptedness) Προσομοίωση στο εργαστήριο: η «αλλόκοτη κατάσταση» ή «η συνθήκη του ξένου» αναπαράγει δύο σημεία του ΠΕΠ: εγκατάλειψη, να αφήνεται ένα πλάσμα μόνο έκθεση σε άγνωστο-ξένο/η (ίσως απειλή-αρπακτικό) γιατί η συνθήκη αυτή είναι αλλόκοτη για το βρέφος; 1. Η μητέρα με το μηνών παιδί της μπαίνει σε εργαστήριο όπου υπάρχουν παιχνίδια αλλά και μία ξένη γυναίκα 2. Η ξένη απασχολεί το παιδί με τα παιχνίδια, ενώπιον της μητέρας 3. Η ξένη φεύγει 4. Η μητέρα επίσης φεύγει σε λίγο 5. Η ξένη επανέρχεται μετά από λίγο 6. Η μητέρα επανέρχεται μετά από λίγο Οι αντιδράσεις του βρέφους καταγράφονται, μαγνητοσκοπούνται και παρακολουθούνται από διπλό καθρέφτη 33 Η θεωρία του δεσμού Η «αλλόκοτη κατάσταση» ή «η συνθήκη του ξένου» Παρατηρήσεις-ευρήματα Τα περισσότερα ρ παιδιά (60% με 75%) έδειξαν αποκρίσεις «ασφαλούς φ ς δεσμού» 1. τα βρέφη εκδήλωσαν δυσφορία όταν έφυγε η μητέρα 2. αναζήτησαν τη φυσική-σωματική επαφή μαζί της όταν επέστρεψε 3. ηρέμησαν και άρχισαν παίζουν με τα παιχνίδια Περίπου το 20% έδειξε αποκρίσεις «δεσμού αποφυγής» 1. δεν έδωσαν και πολύ σημασία στη μητέρα γενικά 2. δεν δυσφόρησαν ιδιαίτερα όταν έφυγε 3. σχεδόν αγνόησαν την επιστροφή της Το 10-15% έδειξε αποκρίσεις «δεσμού αμφιθυμίας» συμπεριφέρονταν αμφιθυμικά στην επιστροφή της μητέρας, έκλαιγαν, γκρίνιαζαν και ζητούσαν, απαιτούσαν φυσική επαφή αλλά ταυτόχρονα αντιστέκονταν και την απωθούσαν με θυμό Οι συμπεριφορικές αποκρίσεις των βρεφών είναι προσαρμοστικές από τη σκοπιά της Θ. της Εξέλιξης και της ανάπτυξης του ενήλικα 34 17

18 Η θεωρία του δεσμού ύφος σύναψης δεσμού στη βρεφική ηλικία κατά το μοντέλο της Ainsworth η συσχέτιση των αποκρίσεων του βρέφους με πρότυπα γονεϊκής φροντίδας ή με τον τρόπο που ο γονιός, η μητέρα ή το πρόσωπο βασικής φροντίδας του βρέφους, το νοιάζεται Ασφαλής δεσμός Οι μητέρες-πρόσωπα βασικής φροντίδας δείχνουν ασφαλή και ευαίσθητη φροντίδα, υψηλή ευαισθησία στις ανάγκες του βρέφους, άμεση, σταθερή και προβλέψιμη απόκριση, έχουν ζεστή και στενή σχέση Αποφευκτικός Είναι συστηματικά ψυχρές και απορριπτικές και αποφεύγουν τη σωματική επαφή Αμφιθυμικός (αγχώδης/ανασφαλής) Είναι απρόβλεπτες με τα βρέφη τους, εναλλάσσοντας συμπεριφορές, αποκρινόμενες με μείγμα θυμού, παραμέλησης και υποστηρικτικής συμπεριφοράς απόκτηση ύφους σύναψης δεσμού από το βρέφος, εσωτερικευμένων εν ενεργεία μοντέλων περί το σχετίζεσθαι 35 Η θεωρία του δεσμού ύφος σύναψης δεσμού στις ερωτικές σχέσεις της ενήλικης ζωής Το ύφος σύναψης δεσμού που αποκτάται στη βρεφική ηλικία σχετίζεται με τον τρόπο που οι άνθρωποι συνάπτουν ερωτικές σχέσεις κατά την ενήλική ζωή (Hazan & Shaver, 1987) φαινομενολογικές ομοιότητες σχέσης βρέφουςπροσώπου βασικής φροντίδας, εραστών οι άνθρωποι διαθέτουν γνωστικά κοινωνικά σχήματα περί το σχετίζεσθαι, βασισμένα στο ύφος σύναψης δεσμού που απέκτησαν στη βρεφική ηλικία, τα οποία ενεργοποιούνται στο περιβάλλον των ερωτικών σχέσεων για να καθοδηγήσουν τη συμπεριφορά 36 18

19 Ύφος σύναψης δεσμού Hazan & Shaver, Simpson, 1992 Σεναριακές τυποποιήσεις για κάθε ύφος εμπνευσμένες από το μοντέλο της Ainsworth Ασφαλές «Μου είναι πολύ εύκολο να πλησιάζω τους άλλους, μου αρέσει να στηρίζομαι σε αυτούς και να στηρίζονται πάνω μου. Δεν πολυανησυχώ μην τυχόν με εγκαταλείψουν ή μην έρθουν πάρα πολύ κοντά μου» Αποφευκτικό «Δε νιώθω και πολύ άνετα να είμαι κοντά σε άλλους. Δυσκολεύομαι να τους εμπιστευτώ απόλυτα και να στηριχτώ πάνω τους. Νιώθω νευρικότητα όταν με πλησιάζουν πάρα πολύ και συχνά οι ερωτικοί σύντροφοί μου θα ήθελαν να είμαι πολύ πιο κοντά τους από ότι μπορώ, δε νιώθω άνετα ώστε να τους πλησιάσω περισσότερο» Αμφιθυμικό «Νιώθω πως οι άλλοι είναι απρόθυμοι να με πλησιάσουν όσο θα ήθελα. Συχνά ανησυχώ πως ο σύντροφός μου δε με αγαπά πραγματικά και δε θα θελήσει να μείνει μαζί μου. Θέλω να γίνω ένα εντελώς με κάποιον άνθρωπο και η επιθυμία μου αυτή καμιά φορά τους φοβίζει και τους διώχνει» 37 Διαστάσεις και τύποι στο ύφος σύναψης δεσμού κατά την ενήλικη ζωή δύο ανεξάρτητες διαστάσεις και οι τέσσερις κατηγορικοί τύποι ύφους σύναψης δεσμού (Hazan & Shaver, Bartholomew & Horowitz, Bartholomew & Shaver, 1998) (θεωρητικό μοντέλο: η μία διάσταση δηλώνει θετική-αρνητική στάση έναντι του εαυτού, η άλλη θετικής αρνητικής στάσης έναντι του άλλου) + ως προς τον Άλλο ΑΣΦΑΛΗΣ ΥΠΕΡΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΣ ως προς τον Εαυτό Εαυτό + - ΑΠΟΡΡΙΠΤΙΚΟΣ ΦΟΒΙΚΟΣ Υπόμνημα = Η οριζόντια κόκκινη γραμμή είναι η διάσταση του Εαυτού I = Η κάθετη πορτοκαλί γραμμή είναι η διάσταση του Άλλου

20 Διαστάσεις και τύποι στο ύφος σύναψης δεσμού κατά την ενήλικη ζωή δύο ανεξάρτητες διαστάσεις και οι τέσσερις κατηγορικοί τύποι σύναψης δεσμού (Hazan & Shaver, 1987 και Bartholomew & Horowitz, Bartholomew & Shaver, 1998) (το εμπειρικά επιβεβαιούμενο ψυχομετρικό μοντέλο π.χ. με ανάλυση παραγόντων) Μη αμφιθυμικός, μη αγχώδης ως προς το σχετίζεσθαι ΑΣΦΑΛΗΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΙΚΟΣ Ασφάλεια ως προς το σχετίζεσθαι Αποφυγή ΥΠΕΡΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΣ ΦΟΒΙΚΟΣ Σχόλιο Οι δύο διαστάσεις εδώ περιγράφουν εκτός από τη στάση έναντι του εαυτού-άλλου και το βαθμό άγχους (αμφιθυμία-μη αμφιθυμία) και φόβου (ασφαλής αποφευκτικός ή ανασφαλής) περί το σχετίζεσθαι, δηλαδή για το να κάνεις σχέσεις, αυτό καθαυτό Άγχος και Αμφιθυμία 39 Τύποι στο ύφος σύναψης δεσμού κατά την ενήλικη ζωή Hazan & Shaver, 1987 και Bartholomew & Horowitz, 1991 Σεναριακές τυποποιήσεις Ο Ασφαλής Τύπος Η Ελένη είναι ασφαλής στις σχέσεις της. Δημιουργεί σχέσεις, δεν τις αποφεύγει και δεν έχει ανάμεικτα ή αμφίθυμα συναισθήματα γι αυτές. Το πιθανότερο είναι να τα φτιάξει με ένα άλλο ασφαλές άτομο και η σχέση τους να είναι μακροχρόνια. Βλέπει τον εαυτό της σαν ζεστό και προσηνές άτομο. Νιώθει άνετα να είναι κοντά σε έναν άνθρωπο και το απολαμβάνει. Η Ελένη τα καταφέρνει στις σχέσεις, έχει τις κατάλληλες κοινωνικές δεξιότητες και ενδέχεται να έχει μια ευτυχισμένη μακροχρόνια σχέση που τη γεμίζει. Η Ελένη δείχνει κατανόηση για τη συμπεριφορά του συντρόφου της, τον συγχωρεί με ευκολία ακόμη κι όταν δεν είναι ευχαριστημένη με τη σχέση ή όταν έχει κακή διάθεση

21 Τύποι στο ύφος σύναψης δεσμού κατά την την ενήλικη ζωή Hazan & Shaver, 1987 και Bartholomew & Horowitz, 1991 Σεναριακές τυποποιήσεις Ο Υπερεμπλεκόμενος Τύπος Ο Γιώργος είναι ασφαλής στις σχέσεις του. Δημιουργεί σχέσεις, δεν τις αποφεύγει αλλά έχει ανάμεικτα ή αμφίθυμα συναισθήματα γι αυτές. Νιώθει έντονη επιθυμία να έρθει κοντά σε έναν άνθρωπο, προσπαθεί πάρα πολύ να φτιάξει μια σχέση και πιστεύει πως του αξίζει. Παρ όλ αυτά αγωνιά συνεχώς μην τυχόν η σύντροφός του τον αφήσει. Σχεδόν σαν νευρωτικός ψάχνει για τα σημάδια της επικείμενης εγκατάλειψης ή «προδοσίας». Πάσχει χρόνια από ζήλια. Οι σχέσεις του, αρχίζουν και τελειώνουν, ξαναρχίζουν και ξανατελειώνουν κ.ο.κ. Δυσκολεύεται να κρατήσει ένα σύντροφο για πολύ. Ο Γιώργος αναζητά συνέχεια το έτερό του ήμισυ, τη σωστή σύντροφο, μα, σαν να μην τη βρίσκει ποτέ Τύποι στο ύφος σύναψης δεσμού κατά την ενήλικη ζωή Hazan & Shaver, 1987 και Bartholomew & Horowitz, 1991 Σεναριακές τυποποιήσεις Ο Απορριπτικός Τύπος Η Μαίρη είναι ανασφαλής, αποφεύγει τις σχέσεις αλλά όταν έχει μία τα συναισθήματά της γι αυτήν δεν είναι διόλου αμφίθυμα. Η ανεξαρτησία έχει σημασία γι αυτήν,, στηρίζεται στον εαυτό της, είναι αυτάρκης σε βαθμό ίσως υπεροψίας. Δεν βασίζεται στους άλλους και άμα προκύψουν εντάσεις, πίεση και προβλήματα στις σχέσεις αποτραβιέται. Της αρέσει μεν το σεξ αλλά τείνει να είναι ψυχρή και εσωστρεφής. Δεν εμπιστεύεται τους ανθρώπους και δείχνει πως μπαίνει και βγαίνει από μια σχέση σχεδόν σαν μη συμβαίνει τίποτα ή πάντως με πολύ λιγότερη συναισθηματική αναστάτωση απ ότι οι περισσότεροι άνθρωποι. Η Μαίρη έχει αυτοπεποίθηση, είναι άτομο πετυχημένο και σταθερό. Ωστόσο, δεν έρχεται κοντά στους ανθρώπους, δεν είναι καν στόχος ζωής γι αυτή. Είναι αμφίβολο εάν θα καταλάβαινε τι συμβαίνει ακόμη κι αν με κάποιο τρόπο βρισκόταν στο δρόμο της μια έντονη συναισθηματική σχέση. Η Μαίρη είναι η υπερόπτης, όμορφη μοιραία γυναίκα που πολλοί άνδρες θεωρούν ερωτεύσιμη και πολλοί ερωτεύονται ακαριαία. Ταυτόχρονα, είναι ο τύπος που κάνει πολλούς ευαίσθητους ίσως και ασφαλείς άνδρες να νιώθουν πικρία και φθόνο 42 21

22 Τύποι στο ύφος σύναψης δεσμού κατά την ενήλικη ζωή Hazan & Shaver, 1987 και Bartholomew & Horowitz, 1991 Σεναριακές τυποποιήσεις Ο Φοβικός Τύπος Ο Κώστας, πραγματικά βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους, μόνο που και οι δυο είναι οι χειρότεροι δυνατοί! Είναι ανασφαλής και αποφεύγει τις σχέσεις. Σαν να μην έφτανε αυτό είναι και αμφίθυμος γι αυτές όταν του προκύπτουν. Ο Κώστας νιώθει αγωνία, άγχος, κατάθλιψη αλλά και εχθρότητα για τους άλλους. Τα συναισθήματα αυτά κατευθύνονται με ιδιαίτερη ένταση προς τις γυναίκες. Σχεδόν απεγνωσμένα αποζητά την επιδοκιμασία των άλλων, την αναγνώριση, τη ζεστασιά. Θα ήθελε να έρθει κοντά τους. Ωστόσο, είναι βαθιά πεπεισμένος ότι κανείς δεν είναι σε θέσει να του δώσει όλα αυτά τα υπέροχα πράγματα. Δεν πιστεύει ότι μπορεί όντως κάποιος να τον πλησιάσει. Γι αυτό αποφεύγει την εγγύτητα ή γενικά την οικειότητα στις σχέσεις. Ο Κώστας είναι ασταθής στις σχέσεις και έχει, χρόνια χαμηλή αυτοαντίληψη. Δεν είναι ευτυχισμένος άνθρωπος. 43 Ύφος σύναψης δεσμού Hazan & Shaver, 1987 Τα ποσοστά κατανομής των ενηλίκων (στις ΗΠΑ) ως προς το ύφος σύναψης δεσμού στις ερωτικές τους σχέσεις έμοιαζαν με αυτά της σύναψης δεσμού των βρεφών: 60% είχαν ασφαλή, 20-25% αποφευκτικό, 15-20% αμφιθυμικό Οι έχοντες ασφαλές ύφος ανέφεραν πιο θετικές σχέσεις με τους γονείς τους από τους έχοντες αποφευκτικό και αμφιθυμικό Οι έχοντες αποφευκτικό ανέφεραν δυσκολίες στη σχέση με τη μητέρα τους Οι έχοντες αμφιθυμικό ανέφεραν δυσκολίες στις σχέσεις με το πατέρα τους 44 22

23 Ύφος σύναψης δεσμού Hazan & Shaver, 1987 Σταθερότητα, συνέπεια και αλλαγή του ύφους σύναψης δεσμού κατά τη διάρκεια της ζωής Π.χ. Βρεφική-Παιδική ηλικία Ασφαλή βρέφη ανασφαλή κατά 89% - μετά από χωρισμό γονιών, φυσική ή σεξουαλική κακοποίηση, σοβαρή ασθένεια ή απώλεια γονέα κλπ. Ανασφαλή βρέφη ασφαλή κατά 30% - σε σχέσεις που διαρκούσαν επί μακρόν Αμφιθυμικά και αποφευκτικά βρέφη ανασφαλή κατά 60% - μετά από χωρισμό (Lewis, Feiring & Rosental, 2000) 45 Ύφος σύναψης δεσμού Hazan & Shaver, 1987 Σταθερότητα, συνέπεια και αλλαγή του ύφους σύναψης δεσμού κατά τη διάρκεια της ζωής Στους ενήλικες: - Το 30% των ατόμων βρέθηκε ότι είναι δυνατόν να αλλάζουν ύφος (να είναι ασυνεπή) σε διάστημα έξι μηνών ή ενός έτος σε μια σχέση - Άλλη μελέτη έδειξε ότι το 50% όσων ανέφεραν ασφαλές ύφος ανέφεραν αποφευκτικό μετά από χωρισμό στη σχέση τους (Kirkpatrick i k & Hazan, 1994) 46 23

24 Ύφος σύναψης δεσμού Hazan & Shaver, 1987 Σταθερότητα, συνέπεια και αλλαγή του ύφους δεσμού κατά τη διάρκεια της ζωής αν και σχετικά άκαμπτα, τα περί το σχετίζεσθαι γνωστικά κοινωνικά σχήματα που απορρέουν από το ύφος δεσμού, υπόκεινται, υπό περιορισμούς, σε αλλαγή κατά τη διάρκεια της ζωής ανάλογα με την μαθησιακή εμπειρία που αποκτούν τα άτομα από σχέσεις στη διάρκεια της ζωής, την επανατροφοδότηση που δέχονται στις συμπεριφορές που παράγει το ύφος δεσμού τους, από σχέση σε σχέση, από τους εκάστοτε ερωτικούς τους συντρόφους εν μέρει, από τη δυναμική των σχέσεων στο γενικότερο κοινωνικό τους δίκτυο και τα γεγονότα ζωής 47 Θεωρία δεσμού στην ενήλικη ζωή Hazan & Shaver, 1987 Τι προβλέψεις κάνει η θεωρία για την επιλογή σταθερού συντρόφου, την επιλογή τύπου σχέσης, τη μακροβιότητα των σχέσεων, την ικανοποίηση μέσα στη σχέση (σεξουαλική-γενική), την εναλλαγή συντρόφων-την απιστία, την ασφαλή σεξουαλική συμπεριφορά, την αποσπασματικότητα της ερωτικής επαφήςσχέσης, τη διαπροσωπική επιρροή στη σχέση κ.α.; Πως μπορεί να αλληλεπιδρά, ως υποτιθέμενο σταθερό γνωστικό-κοινωνικό χαρακτηριστικό το ύφος ή οι τύποι δεσμού με σχεσιακές συγκυρίες (μεταβλητές) ή άλλες κοινωνικές καταστάσεις; 48 24

25 Φαινομενολογία του έρωτα δυναμικές παραγωγικές θεωρίες Οικονομικές και βιοκοινωνικές Θεωρίες της Κοινωνικής Ανταλλαγής > >> Θεωρία Ισοτιμίας Στην ερωτική σχέση ανταλλάσσονται αγαθά υψηλής αξίας που δεν μπορούν να αναζητηθούν σε άλλες ανταλλακτικές σχέσεις Η εξ αυτού ισχυρή αλληλεξάρτηση μετατρέπει τη σχέση σε «σχέση κοινωνίας», μη-ανταλλακτική, με έντονη επιθυμία την πλήρη αποδοχή του εαυτού από τον άλλο Προσδοκίες λειτουργίας κανόνων δικαιοσύνης στις ερωτικές σχέσεις Θεωρητική βάση για να υποθέσουμε ότι όντως λειτουργούν 49 Η ισοτιμία στις ερωτικές σχέσεις Στο κλίμα της επιθυμίας για πλήρη αποδοχή η εκατέρωθεν ανταλλαγή αγαθών δημιουργεί προϋποθέσεις αναζήτησης διαστάσεων σύγκρισης, αυτοαξιολόγησης και αυτορρύθμισης έναντι του άλλου: στόχοι η διερεύνηση επιμέρους διαστάσεων ανισοτιμίας και η κινητοποίηση προς τον άλλο η επίτευξη αισθήματος γενικής ισοτιμίας 50 25

26 Η ισοτιμία στις ερωτικές σχέσεις Ανάγκη για γενικό αίσθημα ισοτιμίας και ισορροπίας στη σχέση ως προς τις σύνολες συνεισφορές. Η μεγάλη αλλά και παρατεταμένη ανισοτιμία προσκαλεί δυσφορία στη σχέση Ανάγκη για σχετική ή/και περιοδική ανισοτιμία στις επιμέρους διαστάσεις σύγκρισης-συνεισφοράς Απλολαϊκή και επιστημονική θεωρία ισοτιμίας: οφέλη ενός οφέλη άλλου = κόστη ενός κόστη άλλου = = υποωφελημ ένος υπερωφελημ ένος Η ισοτιμία στις ερωτικές σχέσεις Τι οφέλη και τι κόστη; Ως προς ποια αγαθά και διαστάσεις ανταλλαγής; Ο πλούτος και η σημασία των αγαθών είναι υποκειμενικός Εν τούτοις τα άτομα εισέρχονται στις σχέσεις με κοινωνικά «δοτές» διαστάσεις π.χ. φυσικά και διανοητικά προσόντα: εμφάνιση, «ερωτική ζωντάνια», εξυπνάδα, μόρφωση υλικά αγαθά κοινωνικές δεξιότητες, δίκτυο και γόητρο διαπροσωπικές ευαισθησίες και επικοινωνία,, εξωτερίκευση συναισθημάτων συνεισφορά στην καθημερινή μέριμνα στήριξη-στέρηση στέρηση ευκαιριών ζωής άλλου κλπ

27 Η ισοτιμία στις ερωτικές σχέσεις Τι επηρεάζει η ισοτιμία Αδιαφοροποίητη συναισθηματική αντίδραση προς τη σχέση ως όλο (γενική ευφορία δυσφορία προς σχέση) Γενική ικανοποίηση από τη σχέση Σεξουαλική Ικανοποίηση Συναισθήματα (π.χ. ευχαρίστηση, πληρότητα, εγγύτητα, θυμός, ενοχή) Μακροβιότητα της σχέσης και αντοχή κ.α. Επιφυλάξεις, αιτιακή σχέση 53 Η ισοτιμία στις ερωτικές σχέσεις Πως επιχειρείται η αποκατάσταση ανατροπή της ισοτιμίας; Μί Μείωση των συνεισφορών στη σχέση Αλλαγή των σημαντικών διαστάσεων σύγκρισης και επινόηση διαστάσεων Σύγκριση με άλλη εξωτερική σχέση σχέσεις, αλλαγή κοινωνικoύ πλαισίου Εξύψωση ή μείωση του συντρόφου και των αναγκών του Απιστία (Χειριστική ως Έξοδος) 54 27

28 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Άλλη μεγαθεωρητική προσέγγιση: Η προσέγγιση της θεωρίας της εξέλιξης (Buss & Kenrick, Kenrick & Trost, 2000) Η αρχή της ευεξίας (fitness) και της προσαρμογής Βιογένεση και νοογένεση, ο ετεροχρονισμός της εξέλιξης και της κοινωνικής εξέλιξης Αναπόφευκτη μελέτη των διαφυλικών διαφορών και της τελεολογίας τους (για ποιο σκοπό υπάρχουν). Τι μας δείχνουν οι διαφοροποιήσε κάθε φύλου ως προς το σεξουαλικό προσανατολισμό για τα φύλα και τον τρόπομπου κάνουν ερωτικές σχέσεις; Επιβεβαιώνουν την τελεολογική αντίληψη της θεωρία της εξέλιξης για τα φύλα! 55 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Η προσέγγιση της ερωτικής πλαστικότητας του Baumeister (2001) Αξιοποίηση ορισμένων αρχών της εξέλιξης από την Κοινωνική Ψυχολογία. Κοινωνικά πλαστικότερο ως προς τη σεξουαλικότητα είναι το θήλυ! Την χειρίζεται, την τροποποιεί και την προσαρμόζει άνεση, «ταχύτητα» και λιγότερο κόστος για την ταυτότητά του και την κοινωνική του υπόσταση από ότι το άρρεν. Έμφαση στη γνωστική πρόσληψη της ερωτικής σχέσης από τα φύλα και στις συνέπειές της (για τη σχέση και το βίωμα των ατόμων-ανδρών και γυναικών). Πως εποικοδομεί άρρητα η Κοινωνία στην ερωτική πλαστικότητα; Υπόκειται σε κοινωνιθκή επιρροή και άρα σε άσκηση «αγωγής» ή σε «κλινική» επιρροή

29 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Άλλες περιγραφικές προσεγγίσεις με δυναμική ανάπτυξης θεωρίας: Η προσέγγιση των γνωστικών δομών και απλολαϊκώνάρρητων (Fletcher & Thomas, Fletcher, Hendrick & Hendrick 2002), των ενορατικών θεωριών (Κnee, 1998), των νοητικών αναπαραστάσεων (Fitzsimons & Bargh, 2003), π.χ. νόρμες-κοινωνικοί κανόνες περί το ερωτικώς σχετίζεσθαι, κοινωνικοί κανόνες της προγαμιαίες και εν γάμω διαβίωσης μύθοι του γάμου και μύθοι της ερωτικής σχέσης Κύρια ερευνητική κατεύθυνση ενδιαφέροντος: - Προσδοκία και πραγματικότητα, προσδοκία και υποκειμενικό βίωμα, προσδοκία και διαπραγματευτική διάθεση και διάθεση εργασίας για τη σχέση, προσδοκία και αυτοαποτελεσματικότητα στο σχετίζεσθαι 57 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Η θεωρία του έρωτα σαν ιστορία (Sternberg, Hojjat &, Barnes, 2001): μία θεωρία υποκειμενικού νοήματος των σχέσεων οι άνθρωποι αποκτούν και φέρουν μία ιεραρχημένη ως προς τις προτιμήσεις τους ακολουθία ιστοριών Πόθεν; Από που προέρχονται οι ιστορίες μας; Είναι σταθερές και αναλλοίωτες προσωπικά; Κοινωνικά; ιστορίες με αρχή, μέση και τέλος, πρωταγωνιστές-ρόλους, ύφος και σκηνικό ο εραστής αναζητά συμβατό με την ιστορία συμπρωταγωνιστή Ακαμψία στην αναζήτηση, επιλογή και δοκιμασία των υποψήφιων Ευκαμψία και ευελιξία, διαπραγμάτευση και αναδημιουργία ή αναπροσαρμογή των ρόλων Πως σχετίζεται η παλαιότερη τριγωνική θεωρία του έρωτα» του Sternberg με την νεώτερη των ιστοριών; Πως σχετίζονται άλλες θεωρίες; 58 29

30 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Η θεωρία του έρωτα σαν ιστορία (Sternberg, Hojjat &, Barnes, 2001) Θεωρητικά είδη ιστοριών: 1. Αφηγηματικές ιστορίες - π.χ. επιστημονική, ιστορική, παραμυθιού, συνταγών μαγειρικής 2. Ασύμμετρες ιστορίες - π.χ. δασκάλου- μαθητή, θυσίας, πορνογραφική, αστυνομική, απολυταρχικής διακυβέρνησης και τρόμου 3. Αντικειμένου και στόχου - π.χ. επιστημονικής φαντασίας, συλλογής, τέχνης, σπιτιού, ανάρρωσης, παιχνιδιού, θρησκευτική 4. Συντονισμού - π.χ. ταξιδιωτική, επαγγελματική, ραπτικής- πλεκτικής, κηπουρικής, εθισμού και δημοκρατικής διακυβέρνησης 5. Τεχνοτροπίας - π.χ. πολεμική, η θεατρική, η χιουμοριστική και μυστηρίου 59 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Η θεωρία του έρωτα σαν ιστορία (Sternberg, Hojjat &, Barnes, 2001) Προσαρμοστικά και δυσπροσαρμοστικά χαρακτηριστικά των ιστοριών που μπορούν να χειριστούν τα άτομα μέλη μιας σχέσης ώστε να αυξήσουν την ικανοποίηση, το όφελος, την μακροβιότητα και την προσαρμογή τους στη σχέση. Μεταξύ των πιο προσαρμοστικών ιστοριών βρίσκονται όλες οι αφηγηματικές, οι πλείστες συντονιστικές Μεταξύ των πιο δυσπροσαρμοστικών ιστοριών βρίσκονται οι ασύμμετρες ιστορίες οι αντικειμένου και στόχου οι τεχνοτροπίας Σχετικά σταθερές διαπολιτισμικά διαφορές φύλου: οι άνδρες τείνουν να προτιμούν ασύμμετρες και αντικειμένου οι γυναίκες αφηγηματικές και συντονισμού 60 30

31 H Κοινωνική Ψυχολογία της στενής διαπροσωπικής σχέσης Εφαρμογές των πολυθεωρητικών και πολυμεθοδολογικών προσεγγίσεων των Κοινωνικών Αναπαραστάσεων στη μελέτη της Κ.Α. του έρωτα Στατική και δομική προσέγγιση (περιγραφική): τι εμπεριέχει η Κοινωνική Αναπαράσταση (ΚΑ) της ερωτικής σχέσης (γνώση, συναισθήματα, επιθυμίες, συμπεριφορικά ρεπερτόρια, κοινωνικοί κανόνες, εικόνες, ήχους- τι προσδοκίες...), πως συνδέονται μεταξύ τους τα συστατικά και τι νόημα αποκτά η ΚΑ εξ αυτού; Ζητήματα συνοχής, συνέπειας-ασυνέπειας,εσωτερικών συγκρούσεων και λύσεων Δυναμική προσέγγιση (συνήθως πειραματική): τι αλλάζει και τι μένει σταθερό στην ΚΑ της ερωτικής σχέσης; Τι συνέπειες έχουν οι σχέσεις μεταξύ σταθερών και υπό αλλαγή συστατικών; Ζητήματα συνοχής, συνέπειας-ασυνέπειας, εσωτερικών συγκρούσεων και λύσεων Η μελέτη της ΚΑ μπορεί κάθε φορά να φέρει στο φως μία θεωρία για το κοινωνιοψυχολογικό γίγνεσθαι της ερωτικής σχέσης στην υπό μελέτη ομάδα, στη συγκεκριμένη εποχή

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΙΑΠΑΤΗ Δρ.Σχολικής Ψυχολογίας Παν/μιου Αθηνών Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής & Οικογενειακή Θεραπεύτρια ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΠ-Υ Ευρήματα μελετών (Ηannafin

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα»

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» «Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» DR. ΘΑΝΟΣ Ε. ΑΣΚΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΨΥΧΙΚΗΣ Κ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 2: Προσωπικά Χαρακτηριστικά Ευγενία Πετρίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αντίληψη ισοτιμίας και σεξουαλικής ικανοποίησης στη στενή διαπροσωπική σχέση. Παναγιώτης Σ. Κορδούτης

Αντίληψη ισοτιμίας και σεξουαλικής ικανοποίησης στη στενή διαπροσωπική σχέση. Παναγιώτης Σ. Κορδούτης Αντίληψη ισοτιμίας και σεξουαλικής ικανοποίησης1 Αντίληψη ισοτιμίας και σεξουαλικής ικανοποίησης στη στενή διαπροσωπική σχέση Παναγιώτης Σ. Κορδούτης Στόχος της παρούσας έρευνας είναι να ανιχνεύσει εάν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Νοημοσύνη; Ικανότητα διεκπεραίωσης γνωστικών λειτουργιών (μνήμη, προσοχή, αντίληψη, μάθηση, αφαιρετική σκέψη, ομιλία, κλπ.) Αξιολογείται

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανισότητα μεταξύ όλων των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

* Σχέσεις ετερόφύλου ζευγαριού

* Σχέσεις ετερόφύλου ζευγαριού Εργαστήριο Ψυχολογικών Εφαρμογών και Σχεδιασμού Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Πανεπιστήμιο Αθηνών Αναπαραστάσεις Ανδρών και Γυναικών για τη Σχέση τους με το Άλλο Φύλο: Εικόνες του Συναισθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΙΙ: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ, ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ, ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΙΙ: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ, ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ, ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΙΙ: ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ, ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ, ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ Παναγιώτης Κορδούτης Τμήμα Ψυχολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών Π.

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές διαφορές στη σύναψη δεσμού και σεξουαλικότητα. Άννα Θεμελή και Παναγιώτης Κορδούτης. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Ατομικές διαφορές στη σύναψη δεσμού και σεξουαλικότητα. Άννα Θεμελή και Παναγιώτης Κορδούτης. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σύναψη δεσμού και σεξουαλικότητα 1 Tρέχων τίτλος: ΣΥΝΑΨΗ ΔΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ Ατομικές διαφορές στη σύναψη δεσμού και σεξουαλικότητα Άννα Θεμελή και Παναγιώτης Κορδούτης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Τα συναισθήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των έφηβων μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Tσαγκαμίλης Ανδρέας Είναι σε όλους γνωστό ότι οι απαιτήσεις στον αθλητικό χώρο είναι αυξάνονται συνεχώς, απαιτήσεις που έχουν αναφορά σε όλους

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Το αντικείμενο του συγγράμματός μας... 13 Οι στόχοι και το κοινό μας... 14 Οργάνωση του βιβλίου... 15 Άλλα χαρακτηριστικά του βιβλίου... 16 Ευχαριστίες... 18 ΜΕΡΟΣ Ι Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία στον αθλητισµό. Μάριος Γούδας. Χαρακτηριστικά. Θέµα διάλεξης 6. πετυχηµένος ή αποτελεσµατικός προπονητής; ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108)

Ηγεσία στον αθλητισµό. Μάριος Γούδας. Χαρακτηριστικά. Θέµα διάλεξης 6. πετυχηµένος ή αποτελεσµατικός προπονητής; ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 6 Ηγεσία στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ορισµοί ο ρόλος του προπονητή - πετυχηµένος αποτελεσµατικός

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ρώσσιος Χρήστος

Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ρώσσιος Χρήστος Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ρώσσιος Χρήστος Συναίσθηµα: Είναι µια σύνθετη συγκινησιακή κατάσταση (περιλαµβάνει και σωµατικές αντιδράσεις και γνώσεις) που αποδίδει και

Διαβάστε περισσότερα

η «κ «ο κ ι ο ν ι ων ω ικ ι ή κ εμ π στ οσύ νη»» α ν α άμ ά εσα εσα σε εκπ εκ α π ι α δ ι ευ

η «κ «ο κ ι ο ν ι ων ω ικ ι ή κ εμ π στ οσύ νη»» α ν α άμ ά εσα εσα σε εκπ εκ α π ι α δ ι ευ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΛΙΒΕΡΗ ΚΑΝΤΕΡΕ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ Π.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ anasliveri@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Το γενεόγραμμα MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Γενεόγραμμα είναι ένα γενεαλογικό δένδρο τουλάχιστον 3 γενεών που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς

ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς 2 Εικόνες Κρατών Εικόνα της Ε.Ε. Το σύνολο των χαρακτηριστικών μίας χώρα που μας έρχεται στο μυαλό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Το Πανελλήνιο Ινστιστούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων (P.I.N.Dis) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση

Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση Συμβουλευτική κι Επαγγελματικός Προσανατολισμός: Προετοιμασία των Μαθητών για την Εκπαίδευση και την Απασχόληση Συμβουλευτική είναι η οργανωμένη και επιτρεπτική σχέση που δίνει τη δυνατότητα στον συμβουλευόμενο

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα