ΚΟΥΜΑΝΔΑΡΙΑ Το κρασί-θρύλος της Κύπρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΟΥΜΑΝΔΑΡΙΑ Το κρασί-θρύλος της Κύπρου"

Transcript

1

2 Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΚΟΥΜΑΝΔΑΡΙΑ Το κρασί-θρύλος της Κύπρου Φωτογραφίες Στέφανος Πάσχος Εκδόσεις Κυπροέπεια 1

3 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΥΠΡΟΕΠΕΙΑ Σειρά: Γνώσεις για όλους Διευθυντής Σειράς: Μ.Α. Σοφοκλέους. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σχέδιο και σχεδιασμός εξωφύλλου: Άννα Παπαδοπούλου Φωτογραφία συγγραφέα: Μηνάς Χ Εφραιμίδης (Studio Minas) Διεύθυνση Συγγραφέα: Κυριάκος Παπαδόπουλος Αγίου Επικτήτου, , Άγιος Αθανάσιος, Λεμεσός Τηλ web page: Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος (1945- ) Εκδόσεις Κυπροέπεια, 2004 All rights reserved. Τυπογραφεία ISBN. : 2

4 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αρώματα θεσπέσια πνέουν. Μπουκέτο εσύ του άγριου κάμπου. Χαρούπι, σταφίδα και μέλι, με του μοσφύλου το λευκότατο άνθος. Γεύση φλογερή σαν φιλί στης παρθένας τα χείλη, και μέθη γλυκιά σ ερωτικό ύπνο στης Κύπριδας το στέρνο! Ρουμπίνι λαμπερό με θαμπώνει από την αιώνια αύρα της γης μου. Αν κάποιο κρασί ταιριάζει με το περιεχόμενο των πιο πάνω στίχων, τότε αυτό σίγουρα είναι η Κουμανδαρία. Αρκεί να τη δοκιμάσει κάποιος, έστω μια φορά στη ζωή του, για να γίνει ακόλουθός της πιστός και ρομαντικός. Θα εντυπωσιαστεί από τον πλούτο των γεύσεων και αρωμάτων που περικλείονται σε κάθε σταγόνα της. Ένας πλούτος που καλύπτει με εκπληκτική σαφήνεια και χωρίς κενά όλο το φάσμα των αισθήσεων. Χρώμα ζεστό, από χρυσό μέχρι ρουμπίνι άρωμα πολύπλοκο, αιθέριο, ερωτικό γεύση γλυκιά και φλογερή, γεμάτη φως και φωτιά. Κι ύστερα, το πνεύμα του εισχωρεί στο νου και στη ψυχή για να περιπλανηθεί σε κόσμους αιθέριους, ανώτερους, μυστηριώδεις, που βρίσκονατι πέρα από το πεζότητα του αιώνα μας. Κι όμως, αυτό το μοναδικό κρασί που στα πολύ παλιά χρόνια έγινε το αγαπητό ποτό θεών και ανθρώπων, που οι κάτοικοι του νησιού το εμπορεύονταν μέχρι τα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου και που οι οινοπαραγωγοί άλλων χωρών αποπειράθηκαν πολλές φορές να το αντιγράψουν, αποξεχάστηκε για κάποια περίοδο. Έμειναν να κυριαρχούν στις αγορές όλου του κόσμου οι απομιμήσεις του. Η αιωνιότητα όμως δεν χάνεται ούτε μέσα σε ωκεανούς αγνωμοσύνης. Ξεπηδάει κάθε στιγμή αμόλυντη η πορεία του μέσα από τους αιώνες, μέσα από τους αμπελώνες της σκελετωμένης γης, μέσα από τα χαλάσματα και τις δόμες για να ωριμάσει κάτω από τον ζεστό κυπριακό ήλιο, να ζυμώσει στα πιθάρια και να μας μεθύσει. Ένα κρασί με μεγάλη παράδοση και ιστορία. Με άλλα λόγια, ένα κρασί-θρύλος. Περνώντας από τη λαίλαπα των κατακτήσεων που για χιλιάδες χρόνια βασάνισαν, ερήμωσαν κι ορφάνεψαν την Κύπρο, η Κουμανδαρία έμεινε ανέπαφη, όπως κι η ψυχή των ανθρώπων της όπως ανέπαφη έμεινε η λατρεία της Αφροδίτης, του Διόνυσου και του Ναζωραίου ανάμεσα στους αιώνες. Ο κυπριακός αμπελώνας κατάφερε να αντέξει την ερήμωση από τις πολύχρονες ανομβρίες, να μείνει ανέγγιχτος από τη φυλλοξήρα κι η Κουμανδαρία να βγει με το κεφάλι ψηλά από τους μαύρους χρόνους της Τουρκοκρατίας. Παρόλες τις δύσκολες στιγμές που πέρασε η Κουμανδαρία, και παρόλο το μεγάλο ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει, δεν έχει τίποτα να φοβηθεί, γιατί οι απομιμήσεις είναι πάντα κατώτερες από το πρωτότυπο. Έτσι, σήμερα όποιος γευτεί αυτό το κρασί γίνεται αμέσως φανατικός φίλος του. 3

5 Σαν κρασί με ελεγχόμενη ονομασία προέλευσης, που ήταν πάντα, ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον του στην Ευρώπη, αλλά και σε όλο τον κόσμο, διεκδικώντας το χαμένο μεγαλείο που είχε κάποτε. 4

6 2. ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Με επιφάνεια τετραγωνικών χιλιομέτρων και με πληθυσμό μόλις 750,000 κατοίκους, η Κύπρος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κατ αναλογία σαν η πιο αντιπροσωπευτική αμπελουργική χώρα στον κόσμο. Αρχαιολογικές και ι- στορικές μαρτυρίες μάς δείχνουν μια σημαντική παρουσία κρασιών καθ όλη τη διάρκεια της μακρινής ιστορίας του νησιού. Σήμερα, με μια παράδοση 4000 χρόνων και με καλλιεργήσιμη έκταση εκταρίων αμπελιού όλων των ειδών, το νησί παράγει γύρω στα 200 εκατομμύρια κιλά σταφύλια. Δεν είναι τυχαίο που η Κύπρος έχει αυτήν την μακρά παράδοση στην καλλιέργεια του αμπελιού. Οι λόγοι είναι φανεροί: το κλίμα, οι ποικιλίες, το έδαφος και το υπέδαφος είναι βασικοί παράγοντες για την παραγωγή σταφυλιού καλής ποιότητας. Τα κυπριακά οινοποιήσιμα αμπέλια βρίσκονται κυρίως στις νότιες και δυτικές πλαγιές της οροσειράς του Τροόδους, ενώ αντίθετα οι επιτραπέζιες ποικιλίες, των οποίων τα σταφύλια ωριμάζουν γρηγορότερα, καλλιεργούνται στις γόνιμες πεδιάδες κοντά στις ακτές, που απλώνονται από τη Λεμεσό ως την Πάφο. Τα μακρινά ηλιόλουστα καλοκαίρια της Μεσογείου είναι πολύ σημαντικά, βοηθούν στην ωρίμανση του φρούτου δίνοντας του γεύση απαράμιλλη, οι ήπιοι χειμώνες και οι αύρες εμποδίζουν τον παγετό και διαλύουν την ομίχλη προστατεύοντας τα αμπέλια και το σταφύλι από τις μυκητολογικές ασθένειες. Η φυλλοξήρα, το παράσιτο μάστιγα που προσβάλλει τις ρίζες των αμπελιών, δεν έχει ποτέ επιτεθεί στα κλήματα της Κύπρου, έτσι παραμένει μια από τις λίγες χώρες στον κόσμο που δεν γνώρισε αυτό το παράσιτο Γεωγραφικό περίγραμμα Η αμπελουργική περιοχή της Κύπρου βρίσκεται κυρίως στην διοικητική περιφέρεια της Λεμεσού και της Πάφου. Τα οινοποιήσιμα σταφύλια καλλιεργούνται σε ορεινές ή ημιορεινές περιοχές στις νότιες και δυτικές πλαγιές της οροσειράς του Τροόδους, σ ένα υψόμετρο 250 έως 1300 μέτρων πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, με ε- ξαίρεση την περιοχή της Μαδαρής που φθάνει και τα 1600 μέτρα. Εδώ, χάρη στις βροχοπτώσεις εκμεταλλεύονται εδάφη στα οποία κανένα άλλο είδος καλλιέργειας δεν θα μπορούσε να δώσει αποδεκτά οικονομικά αποτελέσματα. Η αμπελουργική περιοχή διαιρείται στις πιο κάτω έξι κεντρικές ζώνες με τις υποδιαιρέσεις τους: 5

7 α) Περιοχή Κουμανδαρίας: Άγιος Γεώργιος, Άγιος Κωνσταντίνος, Άγιος Μάμας, Άγιος Παύλος, Αψιού, Γεράσα, Δωρός, Ζωοπηγή, ΚαλόΧωριό, Καπηλειό, Λάνια, Λουβαράς, Μονάγρι, Συλίκου. β) Περιοχή Λαόνα Ακάμα Δρούσια, Ίνια, Κάθηκας, Κρήτου Τέρρα, Πάνω και Κάτω Αρόδες. γ) Βουνί Παναγιάς - Αμπελίτης Αμπελίτης, Γαλαταριά, Κοιλίνια, Παναγιά. δ) Περιοχή Πιτσιλιάς Αγία Ειρήνη, Άγιος Ιωάννης, Άγιος Θεόδωρος, Αγρίδια, Αγρός, Αληθινού, Άλωνα, Απλίκι, Ασκάς, Γούρρι, Δύμες, Καμπί, Καννάβια, Κάτω Μύλος, Κούρδαλι, Κυπερούντα, Λαγουδέρα, Λαζάνια, Λειβάδια, Οδού, Παλαιχώρι, Πελένδρι, Πλατανιστάσα, Ποταμίτισσα, Πολύστυπος, Σαράντι, Σπήλια, Συκόπετρα, Φαρμακάς, Φικάρδου, Φτερικούδι, Χανδριά. ε) Κρασοχώρια Τα τεμάχια των πιο κάτω κοινοτήτων με υψόμετρο 600 μέτρα και άνω, δηλαδή που εντάσσονται στη ζώνη Γ III (α) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άγιος Αμβρόσιος, Άγιος Θεράπων, Άρσος, Βάσα, Βουνί, Γεροβάσα, Δορά, Κισσούσα. Κοιλάνι, Κουκά, Λόφου, Μαλλιά, Μανδριά, Όμοδος, Πάνω Κυβίδες, Πάχνα, Πέρα Πεδί, Ποταμίου, Τριμίκλινη, Τρόζενα. Υποπεριοχή Αφάμης Τα τεμάχια των κοινοτήτων Βουνί, Κοιλάνι, Μανδριά και Όμοδος (ανατολικά του ποταμού Χα - Ποτάμι ) με υψόμετρο 750 μέτρα και άνω. Υποπεριοχή Λαόνα Τα τεμάχια των κοινοτήτων Άρσος, Βάσα και Όμοδος (δυτικά του ποταμού Χα - Ποτάμι ) με υψόμετρο 750 μέτρα και άνω. 6

8 2.2. Αμπελοκαλλιέργεια. Τα κυπριακά αμπέλια καλύπτουν μεγάλο ποσοστό των νοτιοδυτικών, κυρίως, πλαγιών της οροσειράς του Τροόδους, όπου με μεγάλη δυσκολία χρησιμοποιούνται τα μηχανικά μέσα. Όμως το έδαφος των αμπελώνων προστατεύεται από τη διάβρωση με τις ξερολιθιές (δόμες), οι οποίες δίνουν ένα ξεχωριστό χαρακτήρα στην περιοχή, δημιουργώντας τοπία εξαιρετικής ομορφιάς και γραφικότητας. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε πολλές χώρες όπου η αμπελοκαλιέργεια, ιδιαίτερα τους τελευταίους δύο αιώνες καλύπτει μεγάλο ποικιλιακό υλικό, στην Κύπρο έχουμε σταθερή πίστη αναφορικά με την Κουμανδαρία στις δυο παραδοσιακές ποικιλίες από τις οποίες προέρχεται ΜΑΥΡΟ και ΞΥΝΙΣΤΕΡΙ- προχωρώντας σε ό,τι αφορά τα άλλα είδη κρασιού σταδιακά αξιοποιώντας τις νέες ευρωπαϊκές ποικιλίες. Έχει προτιμηθεί η καλλιέργεια των παραδοσιακών ποικιλιών αντί "νεότερων" για τις οποίες οι αμπελουργοί γνωρίζουνε πολύ λίγα. Εντούτοις, οι νέοι προσανατολισμοί της Κυπριακής αμπελοκαλλιέργειας έχουν επιβάλει από το 1958, μετά από γνωμοδότηση ειδικών, την εισαγωγή ενός μεγάλου αριθμού (75) ποικιλιών σταφυλιού (επιτραπέζιων και για οινοπαραγωγή), οι οποίες καλλιεργούνται στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες. Αυτές οι καινούργιες για την Κύπρο ποικιλίες έχουν δοκιμαστεί στις εδαφοκλιματολογικές συνθήκες του τόπου σε δοκιμαστικούς αμπελώνες οι οποίοι φτιάχτηκαν ειδικά γι αυτό το σκοπό. Μετά από πολύχρονες μελέτες από τον Κλάδο Αμπελουργίας και Οινολογίας του Τμήματος Γεωργίας, επιλέχτηκαν οι πιο κατάλληλες και εισήχθησαν στους Κυπριακούς αμπελώνες σύμφωνα με ένα σχέδιο αναφύτευσης που άρχισε το Η τυπολογία των οινοποιήσιμων σταφυλιών κυριαρχείται από τις τοπικές ποικιλίες (90%) κυρίως από την ποικιλία ΜΑΥΡΟ η οποία καλλιεργείται στο 73% συνόλου των περιοχών, στις οποίες παράγονται οινοποιήσιμα σταφύλια. Η παραδοσιακή λευκή ποικιλία ΞΥΝΙΣΤΕΡΙ καλύπτει το 14%. Αυτές οι δυο τοπικές ποικιλίες έχουνε εξοικειωθεί αρκετά καλά με το κλίμα και το έδαφος της χώρας. Το ΞΥΝΙΣΤΕΡΙ ειδικά, είναι πολύ ανθεκτικό στον ενεργό ασβεστόλιθο, στις δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες και σε εκείνες του υπεδάφους. Επίσης οι ποικιλίες ΜΑΛΑΓΑ (Μοσκάτο της Αλεξάνδρειας) και ΟΦΘΑΛΜΟ έχουνε μια μακρά παράδοση στην Κύπρο όπως και άλλες λιγότερο διαδεδομένες παραδοσιακές ποικιλίες σαν το ΜΑΡΑΘΕΥΤΙΚΟ, την ΠΡΟΜΑΡΑ, το ΣΠΟΥΡΤΙΚΟ και την ΚΑΝΕΛΛΑ, που επικρατούν στο υπόλοιπο 3%. Η καλυμμένη περιοχή από τις νέες εισαγόμενες ποικιλίες στην Κύπρο συμπεριλαμβανομένων του Carignan, Grenache, Mataro, Cinsaut, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Syrah, Palomino, Malvasia, Semillon, Sauvignon blanc, Riesling, Chardonnay και άλλων, δεν ξεπερνά το 10% της ολικής περιοχής σταφυλιού για κρασί. Αυτές οι αναλογίες βέβαια, χρόνο με το χρόνο διαφοροποιούνται, έτσι μέχρι να εκδοθεί αυτό το βιβλίο, η κατανομή της αμπέλου και των ποικιλιών στο νησί μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική. 7

9 2.3. ΚΟΥΜΑΝΔΑΡΙΑ, η πιο παλιά "ονομασία προέλευσης" Το όνομα Κουμανδαρία, παρά την καταπίεση κατακτητών όπως οι Βενετοί και οι Τούρκοι, έχει διατηρήσει αυστηρά τα κύρια παραδοσιακά χαρακτηριστικά της:, την περιοχή στην οποία καλλιεργούνταν τα αμπέλια και τον τρόπο παραγωγής. Σήμερα η Κουμανδαρία είναι η ίδια που είχε τόση μεγάλη επιτυχία κατά την διάρκεια των Σταυροφοριών, αν όχι αυτή για την οποία μιλά ο Ησίοδος πριν 2000 χρόνια. Η περιοχή, στην ουσία, είναι η ίδια που προσδιοριζόταν ονομαστικά από τους Σταυροφόρους Νομοθεσία της οινοποιητικής βιομηχανίας και έλεγχος Το 1963 δημοσιεύτηκαν οι πρώτοι νομικοί κανόνες από την κυβέρνηση αναφερόμενοι σαν νόμος αρ. 82, με τις πρώτες διατάξεις για την καλλιέργεια του κλήματος. Το 1965, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε το βασικό νόμο αρ. 52, που καθόριζε την ίδρυση του Συμβουλίου αμπελουργικών προϊόντων (ΣΑΠ), ένα επίσημο όργανο με αρμοδιότητες να κατευθύνει και να ελέγχει όλη την αμπελουργική βιομηχανία. Ο νόμος προέβλεπε επί πλέον τη δραστηριοποίηση μιας συμβουλευτικής επιτροπής αντιπροσωπευτικής όλης της βιομηχανίας, της οποίας μέλη είναι οι αντιπρόσωποι του ΣΑΠ, των αμπελουργών και της αμπελουργικής βιομηχανίας. Το ΣΑΠ δημιούργησε λεπτομερές μητρώο όλων των αμπελουργών, έλεγχε προσεκτικά τη φύτευση των αμπελιών και ρύθμιζε την τιμή και την ποσότητα του σταφυλιού. Το 1973 η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε το νόμο αρ. 59/73, που έθετε σε ισχύ τους κανονισμούς σχετικά με τον έλεγχο για την "ονομασία προέλευσης των κρασιών". Αυτός ο νόμος πρόβλεπε ακόμη και την ίδρυση μιας «Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Οίνου», με την αποστολή και την αρμοδιότητα να εξετάζει τα κρασιά που μπορούν να σημανθούν και να διανεμηθούν σαν «οίνος ελεγχόμενης ονομασίας προέλευσης». Η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Οίνου αναλύει και δοκιμάζει με τρόπο δειγματοληπτικό τα κρασιά με ελεγχόμενη ονομασία προέλευσης με στόχο να εγγυηθεί την αυθεντικότητα, την ποιότητα, την προστασία και την προώθηση του ονόματος. Το 1990, το υπουργικό συμβούλιο, ασκώντας την εξουσία από τον κανονισμό 10 της αμπελουργικής βιομηχανίας (κανονισμός και έλεγχος, ονομασία του κρασιού) κανονισμός 1973, εξέδωσε τον κανονισμό Ρ.1. 41/90 που περιγράφει τα όρια της γεωγραφικής ζώνης "Κουμανδαρία" προσδιορίζοντας τα χωριά που την απαρτίζουν, τη διοικητική τους ζώνη, το κρασί με την ελεγχόμενη ονομασία προέλευσης «Κουμανδαρία» και τους όρους που πρέπει να εκπληρώνει (βλέπε πάρα κάτω). 8

10 3. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. Δεν θα ήταν καθόλου λάθος να υποθέσουμε ότι μιλώντας για κυπριακό κρασί από την εποχή των Ομηρικών χρόνων (ή και πιο παλιά) μέχρι και τους νεώτερους χρόνους, θα εννοούμε την Κουμανδαρία. Ο Ιταλός Giovanni Mariti έγραψε τα ακόλουθα σαν εισαγωγή στο βιβλίο του Del Vino di Cipro : «Θα είναι λοιπόν μια μελέτη που θα καταπιάνεται με την καλλιέργεια της αμπέλου που ευδοκιμεί στη νήσο Κύπρο όπως επίσης με την παραγωγή και αποθήκευση του οίνου, γνωστού ως Κυπριακός οίνος, αλλά πιο εξειδικευμένα με τον οίνο Κουμανδαρία, ο οποίος τόσο επάξια εκτιμείται στην Ευρώπη, έτσι που μέχρι σήμερα να κατέχει σημαντική θέση στα τραπέζια που παρουσιάζουν τα πιο αξιόλογα κρασιά.» (Mariti, Φλωρεντία 1772). Εκτός του ότι υπάρχουν γραπτά μνημεία, που με κάποιο τρόπο μαρτυρούν αυτό το γεγονός, πρέπει να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την τεχνολογία της οινοποίησης των χρόνων εκείνων και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν τότε. Αλλά, εκείνο που πρωτίστως θα πρέπει να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε, είναι οι κοινωνικές συνθήκες, οι συνήθειες, τα μέσα και οι ανάγκες των ανθρώπων της εποχής εκείνης. Γιατί όλα αυτά διαμορφώνονται ανάλογα με το περιβάλλον, τις πηγές και τις γνώσεις. Οι αρχαίοι οινοπότες δεν αρέσκονταν στα ξηρά κρασιά, παρόλο που αργότερα οι Έλληνες συνήθιζαν να παράγουν τέτοια κρασιά, τα οποία ονόμαζαν αυστηρούς οίνους. Έτσι οι γευστικές προτιμήσεις των ανθρώπων της εποχής εκείνης ήταν τα γλυκά εδέσματα και ποτά. Επειδή μάλιστα δεν γνώριζαν την παραγωγή της ζάχαρης, αναγκάζονταν να αξιοποιούν με κάθε τρόπο τα γλυκά φρούτα, ιδιαίτερα όσα είχαν την ικανότητα να γίνονται πιο γλυκά με την αποξήρανση, όπως ήταν το σύκο και το σταφύλι. Το μόνο μέσο που είχαν για να γλυκαίνουν τα εδέσματά τους ήταν, εκτός από τα πιο πάνω, το μέλι. Έτσι λοιπόν, η αποξήρανση του σταφυλιού για τη συγκέντρωση του σακχάρου ήταν κάτι που ήταν αναγκαίο και χρήσιμο. Το γλυκό κρασί λοιπόν κυριαρχούσε την εποχή εκείνη, έτσι μπορούμε να υποθέσουμε, χωρίς να κάνουμε μεγάλο λάθος, ότι ακόμη και τα πρώτα κρασιά που παράγονταν στην Κύπρο ήταν γλυκά, περίπου όπως είναι η Κουμανδαρία. Αφού κάναμε αυτή την διαπίστωση, θα ρωτούσε κάποιος: πότε έγινε το πρώτο κρασί στην Κύπρο; Δυστυχώς δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία, ούτε γραπτές ή άλλες μαρτυρίες για την πρώτη παραγωγή του κρασιού. Εξάλλου κι οι ίδιοι οι αρχαίοι μας πρόγονοι θα πρέπει να είχαν την ίδια απορία. Ο Πλάτωνας στο Συμπόσιό του αναφέρει ότι υπήρχε εποχή που ούτε οι Θεοί δεν έφτιαχναν κρασί, έπιναν μόνο νέκταρ. Την τέχνη του κρασιού, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, την έμαθε πρώτος ο Θεός Διόνυσος, ο οποίος μέσον του βασιλιά Ικάριου μετέδωσε σε όλους τους ανθρώπους. Πάντως η Κύπρος είναι μια από τις λίγες χώρες της Μέσης Ανατολής, στην οποία υπήρχε η άγρια άμπελος. Στην Αίγυπτο, για παράδειγμα, όπου πιστεύεται ότι αναπτύχθηκε η οινοπαραγωγή πριν από τη Κύπρο, δεν ευδοκίμησε ποτέ η άγρια άμπελος, η οποία θεωρείται η πρόγονος της εξευ- 9

11 γενισμένης. Κουκούτσια από σταφύλια της αγράμπελης Vitis vinifera ssp. Silvestris βρέθηκαν στην Κύπρο σε διάφορες περιόδους. α) Στον συνοικισμό της νεολιθικής περιόδου κοντά στο χωριό Άγιος Επίκτητος της Κερύνειας. β) Σε συνοικισμό της χαλκολιθικής περιόδου της Λέμπας (Λάκκοι) στην επαρχία της Πάφου, ο οποίος χρονολογείται στα τέλη της τέταρτης χιλιετηρίδας π.χ. γ) Κατά την εποχή του χαλκού υπάρχουν έμμεσες αποδείξεις για την ύπαρξη αγράμπελης με την μορφή αποτυπωμάτων των κουκουτσιών σε αγγεία. Τέτοια αποτυπώματα κουκουτσιών από αγριοστάφυλα βρέθηκαν στην Καλοψίδα της επαρχίας Αμμοχώστου. Ένα απ αυτά ανακαλύφθηκε σε επιγραφή που χρονολογείται στα 1950 π.χ., ενώ άλλα τρία σε άλλη επιγραφή νεώτερης εποχής ( π.χ.). Οι αρχαιοβοτανολόγοι αναγνώρισαν από το μέγεθος και το σχήμα, ότι το πρώτο αποτύπωμα προερχόταν από κουκούτσι της αγράμπελης, ενώ τα τρία τελευταία από κουκούτσια της εξευγενισμένης αμπέλου Vitis vinifera var vinifera. Σημαντικό είναι και ένα δοχείο της μέσης εποχής του χαλκού, ένα ερυθρόμορφο κύπελλο, που ανεβρέθηκε τελευταία σε τάφο στην Καλαβασό και το οποίο φέρει μια ζωγραφισμένη παράσταση. Οι αρχαιολόγοι επιμένουν ότι παρουσιάζει εικόνα από πιεστήριο σύνθλιψης σταφυλιών. Με βάση αυτά και πολλά άλλα στοιχεία μπορούμε να υποθέσουμε ότι ενώ η αγράμπελη υπήρχε στην Κύπρο από αμνημόνευτους χρόνους, η εξευγενισμένη άμπελος άρχισε να καλλιεργείται μόλις την δεύτερη χιλιετηρίδα π.χ. Εδώ όμως μπορούμε να ισχυριστούμε ότι συμβαίνει κάτι το παράδοξο, αφού στις χώρες, όπου η καλλιέργεια της ήμερης αμπέλου χρονολογείται παλαιότερα, από τα τέλη της τέταρτης χιλιετηρίδας π.χ., όπως είναι η Αίγυπτος και η Συρία, δεν ευδοκίμησε ποτέ η αγράμπελη. Αν υποθέσουμε ότι η ήμερη άμπελος εξελίχθηκε από την άγρια, τότε πώς βρέθηκε η ήμερη σ αυτές τις χώρες; Ανεξάρτητα μ αυτό, στην Κύπρο συνεχίζουμε να ανακαλύπτουμε κουκούτσια σε αμφορείς τόσο από αγριοστάφυλα, όσο και από σταφύλια της εξευγενισμένης αμπέλου, τα οποία είναι πιο μεγάλα και πιο γλυκά. Τέτοια ευρήματα έχουμε στο Απλίκι ενώ στην Αλυκή Λάρνακας ανεβρέθηκαν κουκούτσια αγριοστάφυλων, όλα της εποχής του χαλκού. Στην Κύπρο, η αγράμπελη συνέχισε να παίζει τον ίδιο ρόλο στη ζωή των Κύπριων και την εποχή που η ήμερη άμπελος καλλιεργούνταν εντατικά. Συνέχεια στα ευρήματα έχουν τα κουκούτσια και τα σταφύλια της ήμερης αμπέλου στη Σαλαμίνα. Το μέγεθος αυτών των απανθρακωμένων ευρημάτων μιλά πολύ εύγλωττα για την προέλευσή τους. Το κρασί σαν οργανικό προϊόν δεν αντέχει στον χρόνο. Το υγρό μέρος των συστατικών του, κυρίως νερό και οινόπνευμα, εύκολα εξατμίζεται και χάνεται χωρίς υπολείμματα, ενώ το οργανικό στερεό μέρος εύκολα αποσυντίθεται. Έτσι είναι δύσκολο να βρούμε άμεσες μαρτυρίες για την ύπαρξή του. Τελευταία εφαρμόζεται η μικροχημι- Ασκωλιασμός : Παιχνίδι που γινόταν στα πλαίσια των Ασκωλίων, μέρους της γιορτής των αγροτικών Διονυσίων. Το παιχνίδι αυτό ήταν διαδεδομένο σε όλη την Ελλάδα, κυρίως στην Αττική. 10

12 Ο Ευστάθιος αναφέρει πως το νησί ονομάστηκε Κύπρος από το φυτό κύπρος που βλάσταινε άφθονα: «Κύπρον, κληθήναι αυτήν από άνθους εκεί πολλού φυομένου, κύπρου καλουμένου» (Κύπρο, που ονομάστηκε από άνθος που εκεί φύεται σε μεγάλο αριθμό, που καλείται κύπρος). Το άνθος αυτό σήμερα ονομάζεται χέννα (επιστημονική ονομασία: Lawsonia alba, Λαουσονία η λευκή) και πρόκειται για δενδρώδη θάμνο, ύψους μέχρι 6μ, που είναι αυτοφυής στη Βόρεια κή τεχνική, οπόταν εξετάζεται το DNA των υπολειμμάτων, αν κάποια υπάρχουν, και υπολογίζεται η προέλευσή τους. Όμως υπάρχουν πολλοί άλλοι τρόποι, συνήθως έμμεσοι για να αποδειχτεί η ύπαρξη του κρασιού. Ένας απ αυτούς είναι και τα δοχεία. Στην Κύπρο χρησιμοποιούνταν, όπως κι αλλού, πρώτα οι οξυπύθμενοι αμφορείς για την αποθήκευση και την μεταφορά υγρών, όπως λάδι, μέλι, κρασί κλπ, αλλά και στερεών, όπως σιτηρών. Τέτοιοι αμφορείς αποστέλλονταν στην Κύπρο από την Αίγυπτο, οι οποίοι χρησιμοποιούντο εκεί πολύ πιο πριν. Όσοι αμφορείς αποστέλλονταν στην Κύπρο είχαν πλίνθινα πώματα με κυπρο-μινωική γραφή, η οποία δεν έχει ακόμη α- ποκρυπτογραφηθεί, έτσι δεν μπορούμε να εξακριβώσουμε με βεβαιότητα το περιεχόμενό τους. Το παλάτι της Έγκωμης, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια του 12ου αιώνα π.χ. της εποχής του χαλκού στην πόλη αυτή, θεωρείται από τους αρχαιολόγους ότι ήταν η μεγάλη αίθουσα των δεξιώσεων, όπου γίνονταν οι διάφορες γιορτές και όπου το κρασί έρεε σε αφθονία. Αυτό είναι φανερό από το μεγάλο πιθάρι που ανακαλύφθηκε, μαζί μ ένα μυκηναϊκό κρασοπότηρο, σ ένα κοίλωμα, που αποτελούσε κατά πάσα πιθανότητα το κελάρι του μεγάρου). Σε γειτονικό δωμάτιο, βρέθηκαν πολλά άλλα μεγάλα πιθάρια, που πιθανόν να περιείχαν λάδι, κρασί ή σιτάρι, ό- πως συνέβαινε και στα μυκηναϊκά παλάτια. Πρόσφατες ανασκαφές στην Μαα-Παλαιόκαστρο, ένα συνοικισμό του 12ου αιώνα στην επαρχία της Πάφου, έφεραν στο φως μεγάλο αριθμό από κρασοπότηρα μυκηναϊκού τύπου. Αυτός ο συνοικισμός, που ιδρύθηκε το 1200 π.χ. από μετανάστες προερχόμενους από το Αιγαίο, αποτελούσε ένα είδος στρατιωτικής βάσης, όπου οι κάτοικοί της, κρίνοντας από τα κρασοπότηρα που ανεβρέθηκαν εκεί, περνούσαν ευχάριστα τον καιρό τους. Κατά τον 14ον και 13ον αιώνα π.χ. βρίσκουμε στους τάφους μεγάλες ποσότητες από μεγάλους μυκηναϊκούς κρατήρες και αμφορείς-κρατήρες, όπου οι αρχαίοι συνήθιζαν να αναμειγνύουν το κρασί με το νερό. Στο λαιμό ενός από τους αμφορείς-κρατήρες της Γεωμετρικής περιόδου ΙΙ, προερχόμενος από το Κούριον (10ος αιώνας π.χ.) και που σήμερα βρίσκεται στο Κυπριακό Μουσείο της Λευκωσίας, απεικονίζονται δυο σκηνές που έχουν άμεση σχέση με την οινοποσία. Η πρώτη σκηνή δείχνει μια ανθρώπινη φιγούρα να λαμβάνει κρασί από ένα μεγάλο κρατήρα και στην άλλη πλευρά απεικονίζεται η κατάλληλη συνοδεία της οινοποσίας: ένας άντρας που παίζει λύρα. Σ έναν άλλον κρατήρα του 9ου αιώνα π.χ., γνωστόν σαν «ο αμφορέας του Hubbard» και που βρίσκεται επίσης στο Κυπριακό Μουσείο, απεικονίζεται μια γυναικεία φιγούρα, πιθανόν κάποια θεά, να πίνει κρασί ρουφώντας το μ ένα σιφώνιο από οξυπύθμενο αμφορέα. Τα συμπόσια θα πρέπει να αποτέλεσαν ένα τακτικό φαινόμενο μετά τον 11 ον και 10 ον αιώνα, όταν η ελληνική αριστοκρατία επικράτησε της πολιτιστικής ζωής στην Κύπρο. Η σκαπάνη του αρχαιολόγου έφερε στο φως μεγάλο αριθμό από κρασοπότηρα ελληνικού τύπου σ όλο το νησί. Στην Παλαίπαφο και στο Κίτιο μάλιστα ανευρίσκονται τα λεγόμενα ιδιόρρυθμα ή αστεία κύπελλα. Πρόκειται για κρασοπότηρα τα οποία, όταν γέμιζαν με κρασί, αυτό περνούσε μέσα από διάφορα κρυφά κανάλια και τελικά εμφανιζόταν βγαίνοντας μέσα από το στόμα ενός ταύ- 11

13 ρου, του οποίου η κεφαλή ήταν προσαρμοσμένη στο χείλος του κυπέλλου. Οι συμποσιαζόμενοι φαίνεται θα διασκέδαζαν πολύ μ όλη αυτή την διαδικασία. Όμως το κρασί της Κύπρου ήταν γνωστό κι αγαπητό όχι μόνο μεταξύ των Ελλήνων. Ο βασιλιάς Σολομών ( π.χ.) φαίνεται να είχε ιδιαίτερη προτίμηση για το κρασί της Κύπρου και να γνώριζε γι αυτό αρκετά. Λέγει στο υπέροχο του έργο Άσμα Ασμάτων ( κεφ.1, εδάφιο 14): Ο αγαπητός μου είναι εις εμέ ως βότρυς κύπρινος εις τους αμπελώνες του Εν-γαδδί. Ο Giovanni Maritti στο βιβλίο του Del Vino di Cipro αμφισβητεί την έννοια των στίχων αυτών υποστηρίζοντας ότι βότρυς κύπρινος δεν σημαίνει ούτε κυπριακό σταφύλι ούτε κυπριακό κρασί αλλά ένα είδος αρωματικού φυτού που ονομάζεται cipro camphire και το οποίο εφύετο σε αφθονία στην Εν-γαδδί. Εξάλλου η αγγλική μετάφραση αυτού του στίχου έχει ως εξής: My beloved is unto me as a cluster of camphire in the vineyards of Engedi. Η άποψη του Maritti ενισχύεται από ακόμη ένα στίχο που υπάρχει στο ίδιο έργο ( Άσμα Ασμάτων, κεφ.4, εδάφιο 13): Οι βλαστοί σου είναι Παράδεισος ροϊδίων μετά εκλεκτών καρπών κύπρος μετά νάρδου. (Thy plants are an orchard of pomegranates, with pleasant fruits; camphire, with spikenard) Σύμφωνα με το λεξικό, «κύπρος» σημαίνει το δέντρο Λαουσονία η άοπλος και «χέννα» ή «κνα» είναι φυσική χρωστική ουσία ξανθοκόκκινου χρώματος που περιέχεται στο φυτό αυτό. Παράγεται μετά από κονιορτοποίηση των φυτικών τμημάτων με την προσθήκη γαλακτώματος ασβεστίου. Οι γυναίκες της Ανατολής βάφουν με τη χρωστική αυτή τα μαλλιά και τα νύχια τους κι οι άνδρες τα γένια τους και τις χαίτες των αλόγων τους. Νάρδος ήταν φυτό από όπου έβγαζαν αρωματικό λάδι ή μύρο. 12

14 Ασπελία Είναι μια από τις πολύ παλιές ονομασίες της Κύπρου. Την ονομασία αυτή χρησιμοποιεί ο Ξεναγόρας (πιθανόν πρόκειται για τα αμπέλια) και ο Πλίνιος, μιας και η Κύπρος φημιζόταν για τα κρασιά και τα σταφύλια της. Ευνοϊκή αναφορά στην αμπελοκαλλιέργεια κάνει και ο Πλίνιος, ενώ σε φιλολογικά κείμενα, το κρασί της Κύπρου περιβάλλεται από πολύ κολακευτικά επίθετα, γι αυτό και θεωρείται παραλλαγή της προσωνυμίας Αμπελία. Η καλλιέργεια των αμπελιών πιθανολογείται πως ξεκίνησε τη β χιλιετία π.χ, ενώ η παραγωγή κρασιού πιστεύεται ότι χρονολογείται από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού αν όχι νωρίτερα. Μετά από αυτή την ανάλυση, είναι φανερό πια ότι ο στίχος αυτός από το υπέροχο ποίημα «Άσμα Ασμάτων» της Παλαιάς Διαθήκης δεν αναφέρεται στην Κουμανδαρία. Αυτό όμως δεν μειώνει ούτε κατά το ελάχιστον την α- ξία της. Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η σπουδαία εκείνη παράγραφος στο επίσης σημαντικό έργο του Ησίοδου (8ος αιώνας π.χ.) Έργα και Ημέρες αναφέρεται στον τρόπο που κατασκευαζόταν το κυπριακό κρασί. Η ομοιότητα ό- μως της τεχνολογίας που περιγράφεται με αυτήν της Κουμανδαρίας είναι τόσο μεγάλη που μας δελεάζει να πιστέψουμε ότι όταν έγραφε αυτούς τους στίχους είχε υπόψη του το κυπριακό κρασί. Πιο κάτω αναφέρω τους στίχους στην αρχαία ελληνική και την αντίστοιχη μετάφραση από τον Σωκράτη Σκαρτσή. Ευτ αν δ Ωρίων και Σείριος εις μέσον έλθη ουρανόν, Αρκτούρον δε ίδη ροδοδάκτυλος Ηώς, ώ Πέρση, τότε πάντας αποδρέπεν οίκαδε βότρυς, δείξαι δ ηελίω δέκα τ ήματα και δέκα νύκτας, πέντε δε συσκιάσαι, έκτω δ εις άγγε αφύσσαι δώρα Διωνύσου πολυγηθέος. Αυτάρ επήν δη Πληιάδες θ Υάδες τε το σθένος Ωρίωνος δύνωσιν, τότ έπειτ αρότου μεμνημένος είναι ωραίου, πλειών δε κατά χθονός άρμενος είη. (Στίχοι ) Κι όταν ο Ωρίωνας κι ο Σείριος φτάσουν στη μέση τ ουρανού και τον Αρκτούρο κοιτάζει η ροδοδάχτυλη Ηώς, Πέρση, τότε τρύγα και φέρε στο σπίτι όλα τα σταφύλια. Δείξ τα στον ήλιο δέκα μέρες και δέκα νύχτες, πέντε ίσκιασέ τα και την έκτη άδειασε στ αγγειά τα δώρα του πολυεύφραντου Διονύσου. Αλλά όταν οι Πλειάδες κι οι Υάδες κι η δύναμη του Ωρίωνα δύουν, τότε θυμήσου να οργώσεις στην ώρα του, κι ο σπόρος στη γη σωστός θα πάει. Το κρασί για τις ανάγκες των Κυπρίων παρασκευαζόταν στο ίδιο το νησί, αλλά ταυτόχρονα εισάγονταν μεγάλες ποσότητες και από τα ελληνικά νησιά, από ένα εμπόριο που είχε αναπτυχθεί πάνω σε επαγγελματική βάση. Υπήρχαν επαγγελματίες οινέμποροι, που πουλούσαν τα κρασιά τους μέσα σε επίσημα σφραγισμένους αμφορείς. Σύμφωνα με το σχήμα του αμφορέα είναι δυνατό να αναγνωρίσουμε την προέλευσή του: Θάσος, Κνίδος, Χίος, Σινόπη και πιο τακτικά η Ρόδος. Έχουν βρεθεί πολλοί αμφορείς προερχόμενοι απ αυτά τα νησιά σ ολόκληρη την Κύπρο. Το πλοίο της Κερύνειας, που ανασύρθηκε από το θαλάσσιο βυθό και που χρονολογείται στον 4ον αιώνα 13

15 Σταφυλοπολτός ή "dibs." Οι Άραβες παίρνουν το χυμό του σταφυλιού, τον βράζουν μέχρι που γίνεται πυκνός όπως η μελάσα. Αυτόν τον πολτό τον ονομάζουν dibs και τους αρέσει να τον τρώνε αλειμμένο στο ψωμί ή τον αραιώνουν με νερό και τον πίνουν. Αυτό το μέλι υπήρχε και στους βιβλικούς χρόνους. Φαίνεται να είναι αυτό που ο Ιακώβ έστειλε στον Ιωσήφ στην Αίγυπτο (Γεν. 43:11), και τον οποίον αγόρασαν οι τύραννοι από τη γη της Παλαιστίνης( Εζεκίας 27:17). Τρακόσες λίβρες σταφύλια δίνουν εκατό λίβρες dibs. π.χ., μετέφερε μεταξύ άλλων και ένα μεγάλο αριθμό από αμφορείς, οι περισσότεροι από την Ρόδο, φανερώνοντας το οινεμπόριο που πραγματοποιούταν μεταξύ της Κύπρου και των ελληνικών νησιών. Όταν οι διάδοχοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου εγκαθίδρυσαν την εξουσία τους στην Εγγύς Ανατολή, άρχισαν να παράγουν τα δικά τους κρασιά, όταν ήθελαν όμως άριστης ποιότητας κρασιά εισήγαγαν από την Ελλάδα. Από παπύρους που βρέθηκαν στην Αίγυπτο μαθαίνουμε ότι η αμπελοκαλλιέργεια αναπτύχθηκε τόσο πολύ αυτή την περίοδο, που στέλνονταν απεσταλμένοι στα ελληνικά νησιά, στην Κιλικία και την Φοινίκη για να προσκομίσουν μοσχεύματα νέων ποικιλιών. Τότε, κάτω από την σκληρή κυριαρχία των Πτολεμαίων Ι, ένας μεγάλος αριθμός Εβραίων εγκατέλειψε την Παλαιστίνη και βρήκε καταφύγιο σε διάφορες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου. Η εβραϊκή κοινωνία της νήσου είχε τότε επωμισθεί με το καθήκον να στέλνει κυπριακό κρασί στην Ιερουσαλήμ, όπου χρησιμοποιείτο για τις θυσίες στο Ναό. Το κρασί της Κύπρου και οι ομορφιές του νησιού ήταν πολύ γνωστές στην αρχαιότητα, έτσι όλοι σχεδόν οι ποιητές δεν παράλειπαν να αναφέρουν την Κύπρο στα γραφτά τους. Ο Ευριπίδης λέει στο έργο του Βάκχαι : Ικοίμαν ποτί Κύπρον νάσον τας Αφροδίτας, ίν οι θελξίφρονες νέμονται θνατοίσιν Έρωτες, Πάφον θ άν εκατόστομοι βαρβάρου ποταμού ροαί καρπίζουσιν άνομβροι Βάκχαι Να ήταν στην Κύπρο να ήμουνα, της Αφροδίτης το νησί, όπου Έρωτες εξαίσιοι πλανεύουν τους ανθρώπους. Άχου στην Πάφο να ήμουνα που, αν κι άβροχη, ποτίζουν ρέματα εκατόστομα απ άγριο ποτάμι. Μετάφραση Γ. Γιάνναρης Η παράδοση στην παραγωγή του κρασιού στην Κύπρο συνεχίζεται και κατά την περίοδο της Ρωμαιοκρατίας. Οι ίδιοι οι Ρωμαίοι παίρνοντας την σκυτάλη από τους Έλληνες, μετέδωσαν την αμπελοκαλλιέργεια σ όλες τις χώρες που κατακτούσαν. Βέβαια η Κύπρος δεν περίμενε από τους Ρωμαίους να μάθει την τέχνη του κρασιού, αλλά κατ αυτήν την περίοδο το κυπριακό κρασί είχε μια ακόμη μεγαλύτερη ανάπτυξη και η εμπορία του μπήκε σε καλύτερες βάσεις. Οι Ρωμαίοι ασχολήθηκαν πιο επισταμένα με την τέχνη της οινοποίησης γράφοντας εγχειρίδια και οδηγούς για το κρασί. Έχουν ανεβρεθεί μεγάλες ποσότητες αμφορέων στις ρωμαϊκές επαύλεις της Κάτω Πάφου, όπως επίσης και ξύλινα βαρέλια, μεγάλοι αμφορείς και δερμάτινα ασκιά που χρησιμοποιούνταν για την μεταφορά 14

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ Το αμπέλι ή κλήμα ανήκει στην οικογένεια των Αμπελοειδών με πολλές ποικιλίες που καλλιεργούνται στις εύκρατες περιοχές της γης Το αμπέλι και η οικογένειά του ήταν γνωστά από την παλαιολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 11 Νοεμβρίου. Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου. Πέμπτη, 13 Νοεμβρίου

Τρίτη, 11 Νοεμβρίου. Τετάρτη, 12 Νοεμβρίου. Πέμπτη, 13 Νοεμβρίου 1 Οι επισκέψεις στα οινοποιεία ενδέχεται να χρεώνονται. Η χρέωση θα επιβαρύνει τους συμμετέχοντες. Η χρέωση για το γεύμα θα είναι ανάλογη του εστιατορίου και θα επιβαρύνει τους συμμετέχοντες. Τρίτη, 11

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ 2008. Oλα τα αποτελέσματα κατά εκλογικό κέντρο αμμοχωστος 150.996 33,51% 150.016 33,29% 143.249 31,79% Α' ΓΥΡΟΣ. λευκωσια. λεμεσος.

ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ 2008. Oλα τα αποτελέσματα κατά εκλογικό κέντρο αμμοχωστος 150.996 33,51% 150.016 33,29% 143.249 31,79% Α' ΓΥΡΟΣ. λευκωσια. λεμεσος. ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ 2008 ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ TΡΙΤΗ 19 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2008 150.996 33,51% 150.016 33,29% 143.249 31,79% λευκωσια ΨΗΦΟΙ % Iωάννης Κασουλίδης 62.406 34,30% Τάσσος Παπαδόπουλος 58.921 32,38% Δημήτρης Χριστόφιας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ Ερυθρές ποικιλίες Cabernet Sauvignon Syrah Merlot Pinot Noir Grenache Λευκές ποικιλίες Chardonnay Gewürztraminer Riesling Sauvignon Blanc Sylvaner

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /8 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0841 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Αμπέλου (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07 Τα χαρακτηριστικά από τα οποία διακρίνεται ένα κρασί εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Κατά κύριο λόγο όμως οφείλονται στην (ή στις) ποικιλία σταφυλιών από την οποία προέρχεται, στην περιοχή και τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Στα πλαίσια του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού επισκεφτήκαμε την Δευτέρα, 11.01.2010 και Τρίτη, 12.01.2010 το κτήμα Γεροβασιλείου λίγο έξω από την Επανομή.

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου»

«Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» «Ποικιλιακός προσανατολισμός αμπελώνων Πελοποννήσου» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Δρ. Παν. Λαναρίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Δ/ντής Ινστιτούτου Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Στην ποικιλιακή αναδιάρθρωση του ελληνικού αμπελώνα που θα γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 14791 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1086 11 Ιουνίου 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αναγνώριση Τοπικού Οίνου Κοζάνης.... 1 Αναγνώριση Τοπικού Οίνου Καρδίτσας....

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

«Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.

«Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ. «Ποικιλιακή αναδιάρθρωση του Κρητικού αμπελώνα» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσούτσουρας Επαμεινώνδας Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Οίνου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Η Κρήτη αποτελούσε πάντα ένα από τα μεγάλα κέντρα αμπελοκαλλιέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών ΕΡΕΥΝΑ - ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή ερυθρών οίνων Δρ Παντελής Ζαμανίδης, Αναπληρωτής Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

διαδρομή5 Κουμανδαρία

διαδρομή5 Κουμανδαρία διαδρομή5 Κουμανδαρία Το κρασί δεν είναι καινούρια ιστορία για την Κύπρο. Πρόσφατες ανασκαφές που έγιναν στο νησί επιβεβαίωσαν μια εντυπωσιακή αλήθεια, ότι σ αυτή την μικρή κόχη της γης παράγεται κρασί

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1: Είδος καυσίμου για τη θέρμανση χώρων μονίμων κατοικιών...4 Σχήμα 2: Προμήθεια ξυλείας για την θέρμανση των χώρων στις μόνιμες κατοικίες...

Σχήμα 1: Είδος καυσίμου για τη θέρμανση χώρων μονίμων κατοικιών...4 Σχήμα 2: Προμήθεια ξυλείας για την θέρμανση των χώρων στις μόνιμες κατοικίες... Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Έρευνα για τη χρήση βιομάζας ξυλείας στις Κοινότητες της Κύπρου (υψόμετρο >500m) Πρόταση για παροχή επιχορήγησης της μετατροπής/αντικατάστασης των υφιστάμενων παραδοσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2004 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /15 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1592 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Καρδίτσα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ ΕΑΣ Καρδίτσας EAS Karditsas

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /16 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1057 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Δράμα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ»

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ» «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΟΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΟΙΝΟΛΟΓΟΣ Κυρίες και κύριοι, Κύριοι Πρόεδροι, Πριν ξεκινήσω την παρουσίασή μου, θέλω να συστήσω την εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /13 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1386 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Κοζάνη (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Παραδοσιακά Ελληνικά κρασιά Πάρου «Μωραϊτης» ΖΩΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Τα τοπικά κρασιά από τους αμπελώνες της Πάρου, της οικογένειας Μωραϊτη, παράγονται με παραδοσιακές μεθόδους αμπελοκαλλιέργειας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΑΘΗΤΕΣ : ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΟΥΡΛΑΥΤΗ ΝΙΚΗ ΜΕΛΕΑΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αμπέλι : Το αμπέλι είναι πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλαπλές διακλαδώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /15 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0981 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Kως (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΑΣ» Χαιρετώ με τη σειρά μου τους παρευρισκόμενους συνέδρους.

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΑΣ» Χαιρετώ με τη σειρά μου τους παρευρισκόμενους συνέδρους. «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΑΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Κα Χ. ΣΠΙΝΘΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΠΟΝΟΣ - ΕΙΔΙΚΟΣ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ Κυρίες και κύριοι, Χαιρετώ με τη σειρά μου τους παρευρισκόμενους συνέδρους. Από την

Διαβάστε περισσότερα

Τσαούσι: ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ δημιουργια καταλογου γηγενων ποικιλιων Χαρακτηριστικά ποικιλιών 1. αμπέλια

Τσαούσι: ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ δημιουργια καταλογου γηγενων ποικιλιων Χαρακτηριστικά ποικιλιών 1. αμπέλια 1. αμπέλια Τσαούσι: Γηγενής ποικιλία αμπελιού της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου. Πολύ παραγωγικό κλήμα με απόδοση περί τα 1000 κιλά καρπού ανά στρέμμα. Δίνει πολύ καλής ποιότητας καρπό. Ο καρπός είναι άσπρος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ

H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ «Τα πάντα ρει» Το νέο βρίσκεται σε πάλη με το παλιό (Ηράκλειτος) Η παράδοση ως ηθική κατηγορία, αντίθετη με την παράδοση ως συσσωρευμένη γνώση

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

CHATEAU MUSAR CELLIER ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015. Νίκος Λουκάκης Cellier Wine Manager

CHATEAU MUSAR CELLIER ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015. Νίκος Λουκάκης Cellier Wine Manager CHATEAU MUSAR CELLIER ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Νίκος Λουκάκης Cellier Wine Manager ΜΟΝΑΔΙΚΑ ΚΡΑΣΙΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Η οικογένεια Hochar φτιάχνει κρασιά στην περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0831 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Σπάτα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ B. ΜΑΡΚΟΥ OE V. Markou O.E. Ομόρρυθμος

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτέμβρηs μήναs μήναs Τρυγητήs...

Σεπτέμβρηs μήναs μήναs Τρυγητήs... 28 29 Σεπτέμβρηs μήναs μήναs Τρυγητήs... Σεπτέμβρης μήνας και αποκορύφωση του τρύγου για τον τόπο μας, που τα τελευταία χρόνια διεκδικεί με πολλές απαιτήσεις κορυφαία θέση ανάμεσα στις παραδοσιακές οινοπαραγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΥΣΙΓΝΩΜΙΑ ΧΙΛΗ. ΤΡΙΤΗ 19 ΜΑΡΤΙΟΥ Wine Loft

ΓΕΥΣΙΓΝΩΜΙΑ ΧΙΛΗ. ΤΡΙΤΗ 19 ΜΑΡΤΙΟΥ Wine Loft ΓΕΥΣΙΓΝΩΜΙΑ ΧΙΛΗ ΤΡΙΤΗ 19 ΜΑΡΤΙΟΥ Wine Loft Τα φυσικά γεωγραφικά όρια της Χιλής είναι αυτά που την καθορίζουν ως ένα μοναδικό γεωγραφικό φαινόμενο. Η έρημος Atacama σαν βόρειο σύνορο, οι Άνδεις στα ανατολικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΥΣΙΓΝΩMΙΑ JPV ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

ΓΕΥΣΙΓΝΩMΙΑ JPV ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΓΕΥΣΙΓΝΩMΙΑ JPV ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ JOE PHELPS Ο Joe Phelps ξεκίνησε στην οικογενειακή κατασκευαστική επιχείρηση του πατέρα του, το 1952, που τότε ήταν μια τοπική εταιρεία. Το 1957 ανέλαβε ως πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή λευκών οίνων Δρ Ζαμανίδης Παντελής, Αναπληρωτής Ερευνητής, Honorary professor

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αμπελοοινική Τεχνογνωσία και Επιχειρηματικότητα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αμπελοοινική Τεχνογνωσία και Επιχειρηματικότητα Αμπελοοινική Τεχνογνωσία και Επιχειρηματικότητα Στόχοι Να προσεγγίσουμε την διαχρονική ελληνική αμπελουργική και οινοποιητική παράδοση. Να μελετήσουμε το κρασί ως μέρος των διατροφικών μας συνηθειών, της

Διαβάστε περισσότερα

Τι έχουν πάθει όλοι με τα κρασιά της Σαντορίνης;

Τι έχουν πάθει όλοι με τα κρασιά της Σαντορίνης; Τι έχουν πάθει όλοι με τα κρασιά της Σαντορίνης; Θεοδωρος (Ted) Λελεκας Sip with me Έχεις ένα κομμάτι πέτρα, στη μέση του Αιγαίου. Καυτό, άγονο, ξερό και ανεμοδαρμένο. Και φαντάζεσαι ότι δεν υπάρχει καμία

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

διαδρομή1 Λαόνα - Ακάμας

διαδρομή1 Λαόνα - Ακάμας διαδρομή1 Λαόνα - Ακάμας Το κρασί δεν είναι καινούρια ιστορία για την Κύπρο. Πρόσφατες ανασκαφές που έγιναν στο νησί επιβεβαίωσαν μια εντυπωσιακή αλήθεια, ότι σ αυτή την μικρή κόχη της γης παράγεται κρασί

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου

Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου Ένωση Ελλήνων Χημικών Περιφερειακό Τμήμα Κρήτης Παραγωγή Αποθήκευση & Διάθεση Τσικουδιάς & Ρακόμελου Ιωάννης Μ. Γαλανάκης Χημικός Μηχανικός Απόσταγμα Στεμφύλων Σταφυλιού Τσικουδιά Τσίπουρο Raki (Ρακί)

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΑΦΝΩΝ απο το 1976

ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΑΦΝΩΝ απο το 1976 ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΔΑΦΝΩΝ απο το 1976 H γιορτη μας εγινε 40 ετων Το 1976 το Κοινοτικό Συμβούλιο Δαφνών έχοντας και την συμπαράσταση όλων των Δαφνιανών, αξιοποιώντας το πλεονέκτημα της ποιότητας και της φήμης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2002 129(Ι) του 2002. Για σκοπούς αποτελεσματικότερης εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά

Νήσος Κύπρος. Κλίµα Ηµίξηρο Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ. 9251 km. Πιο έντονα τοπογραφικά χαρακτηριστικά Υ ΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ρ.κυριάκος Κύρου Ανώτερος Υδραυλικός Μηχανικός Τµήµα Αναπτύξεως Υδάτων Νήσος Κύπρος 3 ο µεγαλύτερο νησί της Μεσογείου έκταση

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΧΩΡΑ. 15 ος Διεθνής Διαγωνισμός Οίνου Θεσσαλονίκης & 1 ος Διεθνής Διαγωνισμός Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης

ΟΝΟΜΑ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΧΩΡΑ. 15 ος Διεθνής Διαγωνισμός Οίνου Θεσσαλονίκης & 1 ος Διεθνής Διαγωνισμός Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης 15 ος Διεθνής Διαγωνισμός Οίνου Θεσσαλονίκης & 1 ος Διεθνής Διαγωνισμός Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης Οι τριήμερες γευστικές δοκιμές του «Διεθνούς Διαγωνισμού Οίνου & Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης» που διοργανώνει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΡΥΓΟΥ 2011. Υψηλής ποιότητας και τιμής τα σταφύλια το 2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΡΥΓΟΥ 2011. Υψηλής ποιότητας και τιμής τα σταφύλια το 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΡΥΓΟΥ 2011 Υψηλής ποιότητας και τιμής τα σταφύλια το 2011 Η εσοδεία 2011 έχει πολλά ενδιαφέροντα νέα να μας διηγηθεί. Κλιματολογικά υπήρξε μία υπέροχη χρονιά αφού αρκετές βροχοπτώσεις τον χειμώνα

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /10 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0204 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Ίλιον (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21 Αποστάγματα O γλυκάνισος στα ποτήρια μας Ούζο από την Ελλάδα, παστίς από την Γαλλία, αράκ από τη Μέση Ανατολή, ρακί από την Τουρκία, σαμπούκα από την Ιταλία. Η παγκοσμιοποίηση έχει γεύση γλυκάνισου...

Διαβάστε περισσότερα

The art of nature Σεµινάριο Σεµινάριο Η τέχνη της αµπελουργίας και της οινοποίησης Ταξίδι στους αµπελώνες και τα κρασιά της Ελλάδας και του κόσµου Το σεµινάριο αποτελείται από 16 µαθήµατα για την αµπελουργία-οινολογία

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /13 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1088 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Πάικου (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια για τους φίλους του κρασιού! Οι κορυφαίοι των τουριστικών σπουδών. Ημερολόγιο Οινικής Απόλαυσης

Σεμινάρια για τους φίλους του κρασιού! Οι κορυφαίοι των τουριστικών σπουδών. Ημερολόγιο Οινικής Απόλαυσης wine Friends Σεμινάρια για τους φίλους του κρασιού! Οι κορυφαίοι των τουριστικών σπουδών 2013 Ημερολόγιο Οινικής Απόλαυσης Ο μαγικός κόσμος του κρασιού περιμένει να τον ανακαλύψετε. Αρώματα, χρώματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Το Κτήμα Γεροβασιλείου Θεσσαλονίκη, 26 Σεπτεμβρίου 2013

Το Κτήμα Γεροβασιλείου Θεσσαλονίκη, 26 Σεπτεμβρίου 2013 Το Κτήμα Γεροβασιλείου Θεσσαλονίκη, 26 Σεπτεμβρίου 2013 Κτήμα Γεροβασιλείου- Μουσείο Οίνου Γεροβασιλείου Επανομή Θεσσαλονίκης www.gerovassiliou.gr Ο ιδιόκτητος αμπελώνας 560 στρεμμάτων περιβάλλειτοσύγχρονοοινοποιείο.

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΕΝΑ ΧΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) κερδοσκοπικού

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /18 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1059 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Χανιά (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /12 Αριθμός πρωτοκόλλου: PDO-GR-A1390 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Δαφνές (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

TΡΥΓΟΣ 2008 περίοδος από τον περκασμό μέχρι τον τρύγο του Ξινόμαυρου στη Νάουσα συρρικνώθηκε σε λιγότερο από 40 μέρες αυξημένη διαλογή στο αμπέλι

TΡΥΓΟΣ 2008 περίοδος από τον περκασμό μέχρι τον τρύγο του Ξινόμαυρου στη Νάουσα συρρικνώθηκε σε λιγότερο από 40 μέρες αυξημένη διαλογή στο αμπέλι TΡΥΓΟΣ 2008 Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, επισυνάπτουμε ένα αναλυτικό Δελτίο Τρύγου. Κάθε χρονιά είναι διαφορετική, αυτή είναι και η μαγεία του κρασιού με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

διαδρομή4 Κρασοχώρια Λεμεσού

διαδρομή4 Κρασοχώρια Λεμεσού διαδρομή4 Κρασοχώρια Λεμεσού Το κρασί δεν είναι καινούρια ιστορία για την Κύπρο. Πρόσφατες ανασκαφές που έγιναν στο νησί επιβεβαίωσαν μια εντυπωσιακή αλήθεια, ότι σ αυτή την μικρή κόχη της γης παράγεται

Διαβάστε περισσότερα