ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ"

Transcript

1 ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ Χρήσιμοι όροι Αγενής πολλαπλασιασμός Κύτταρα Οφθαλμοί Θρεπτικό υπόστρωμα Έκφυτο ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 1

2 Ορισμοί Ιστοκαλλιέργεια είναι η τεχνική ανάπτυξης φυτικών κυττάρων, ιστών, οργάνων, λειτουργικών φυτών, σπόρων ή άλλων φυτικών μερών, που ονομάζονται έκφυτα, σε ελεγχόμενο περιβάλλον κάτω από ασηπτικές συνθήκες Η ιστοκαλλιέργεια αποτελεί κομμάτι της in-vitro καλλιέργειας Κάθε φυτό αποτελείται από τρία κύρια όργανα, την ρίζα, τον βλαστό και τα φύλλα το καθένα από τα οποία αποτελείται από διάφορους ιστούς που με τη σειρά τους αποτελούνται από κύτταρα Τύποι ιστών:επιδερμικοί επιδερμικοί, αγγειώδεις, μεριστωματικοί, ηθμώδεις κ.α. Εκτός από φυτικά κύτταρα μπορούν να καλλιεργηθούν και ζωικά, βακτηριακά ή μυκητιακά Η καλλιέργεια κυττάρων και ιστών βασίζεται στην ολοδυναμικότητα των κυττάρων. Κάθε φυτικό κύτταρο είναι δυνητικά «ολοδυναμικό» ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2

3 Εφαρμογές της ιστοκαλλιέργειας Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Παραγωγή φαρμακευτικών και άλλων χημικών ουσιών Παραγωγή φυτών απαλλαγμένων από ιώσεις Έρευνα διαφόρων αναπτυξιακών, φυσιολογικών, κ.α. λειτουργιών Διατήρηση γενετικού υλικού Σωματική εμβρυογένεση Γενετική βελτίωση φυτών ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 3

4 Εφαρμογές ιστοκαλλιέργειας στην γενετική βελτίωση Καλλιέργεια γύρης (pollen culture) Σωματικά υβρίδια-σύντηξη πρωτοπλαστών Εμβρυοκαλλιέργεια Γενετικός μετασχηματισμός Παραγωγή απλοειδών και διπλοειδών φυτών Σωμακλωνική παραλλακτικότητα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 4

5 Παράγοντες επιτυχίας ιστοκαλλιέργειας Φυτικό είδος Είδος εκφύτου Ηλικία Φωτισμός Θρέψη Υγρασία Παθολογία Χειρισμοί Μέγεθος εκφύτου ενδογενής εξωγενής ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 5

6 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Διαφορετικά ονομάζεται μικροπολλαπλασιασμός και είναι η τέχνη και η επιστήμη του πολλαπλασιασμού στο εργαστήριο Η διαδικασία περιλαμβάνει τα εξής στάδια: Επιλογή φυτικού υλικού Επιλογή τμημάτων φυτικού υλικού Απολύμανση φυτικού υλικού που θα χρησιμοποιηθεί Παρασκευή των θρεπτικών υποστρωμάτων Χειρισμοί φυτικού υλικού Καλλογένεση/βλαστογένεση Ριζοβολία Εγκλιματισμός/σκληραγώγηση Μπορούν να ακολουθηθούν τέσσερις βασικοί μέθοδοι: Καλλιέργεια βλαστών Καλλιέργεια γονάτων Καλλιέργεια μη-μεριστωματικών ιστών διαμέσου (ή οχι) κάλλου Μη ζυγωτική εμβρυογένεση Σύντηξη πρωτοπλαστών για την δημιουργία σωματικών υβριδίων ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 6

7 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Θρεπτικά υποστρώματα Η σύνθεση του κάθε θρεπτικού υποστρώματος διαφοροποιείται και εξαρτάται από: Το είδος του προς ιστοκαλλιέργεια φυτικού ιστού Το στόχο Άλλο υπόστρωμα θα χρησιμοποιηθεί για ιστοκαλλιέργεια πατάτας και άλλο για ιστοκαλλιέργεια ορχιδέας. Επίσης άλλο υπόστρωμα θα χρησιμοποιηθεί αν θέλουμε να πάρουμε φυτάρια καπνού από κάλλο και άλλο αν θέλουμε τα φυτάρια καπνού της προηγούμενης περίπτωσης να ριζοβολήσουν ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 7

8 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Τα θρεπτικά μέσα που χρησιμοποιούνται στην ιστοκαλλιέργεια αποτελούνται συνήθως από άλατα, βιταμίνες, αμινοξέα, ρυθμιστές ανάπτυξης, σάκχαρα, άγαρ ή gelrite και νερό Τα ανόργανα συστατικά χρησιμοποιούνται από τους ιστούς για την δημιουργία των δομικών στοιχείων, για την σύνθεση των οργανικών μορίων, σαν καταλύτες στις διάφορες βιοχημικές αντιδράσεις (ένζυμα) Το άζωτο, το θείο και ο φώσφορος είναι συστατικά των πρωτεϊνών και των νουκλεϊκών οξέων. Το μαγνήσιο και πολλά ιχνοστοιχεία σχηματίζουν χρήσιμες δομές με τα κυτταρικά οργανίδια και λειτουργούν σαν συμπαράγοντες στις καταλυτικές αντιδράσεις Το ασβέστιο και το βορικό οξύ εντοπίζονται κυρίως στα κυτταρικά τοιχώματα και το πρώτο επιτελεί σημαντική λειτουργία στην σταθεροποίηση των βιομεμβρανών Το κάλιο και το χλώριο παίζουν σημαντικό ρόλο στην οσμωτική ρύθμιση και για την ενεργοποίηση ενός μεγάλου αριθμού ενζύμων ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 8

9 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΡΜΟΝΕΣ ΜΑΚΡΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Fe Cu Mn Co Mo B I Ni Cl Al Αυξίνες Κυτοκινίνες Γιββερελλίνες Αμπσισικό οξύ Αιθυλένιο Πολυαμίνες Γιασμονικό οξύ Mg Ca P S N K ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 9

10 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Τι εξασφαλίζει το υπόστρωμα; Μέσο ανάπτυξης και υποστήριξης στην περίπτωση της καλλιέργειας κυττάρων και της ιστοκαλλιέργειας αντίστοιχα Διαθεσιμότητα ανόργανων στοιχείων Διαθεσιμότητα οργανικών ενώσεων Διαθεσιμότητα νερού Διαθεσιμότητα ρυθμιστών ανάπτυξης Ασηπτικές συνθήκες ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 10

11 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Το πιο διαδεδομένο και ευρέως χρησιμοποιούμενο θρεπτικό μέσο είναι αυτό που ανέπτυξαν οι Murashige και Skoog το Περιέχει πηγή οργανικού άνθρακα (σουκρόζη) και μερικούς άλλους ρυθμιστές αύξησης (βιταμίνες κ.α.) Υπάρχουν πολλές παραλλαγές του παραπάνω βασικού πρωτοκόλλου ανάλογα με το φυτικό είδος. Για παράδειγμα για τον καπνό χρησιμοποιείται το παρακάτω: βιταµίνες: 2 mg/l Glycine 100 mg/l µυο-ινοσιτόλη 0,5 mg/l νικοτινικό οξύ 0,5 mg/l πυριδοξίνη-hcl 0,1 mg/l θιαµίνη HCl) Άλλα: 30 gr/l σουκρόζη 42 mgr/l εθυλεν-διάµινο-τετραοξικό οξύ (FeEDTA) μακροστοιχεία: 332,02 mg/l CaCl mg/l KH 2 PO mg/l KNO 3 180,54 mg/l MgSO mg/l NH 4 NO 3 ) μικροστοιχεία: 0,025 mg/l CoCl2 6H2O 0,025 mg/l CuSO4 5H2O 36,7 mg/l FeNaEDTA 6,2 mg/l H3BO3 0,83 mg/l KI 16,9 mg/l MnSO4 H2O 0,25 mg/l Na2MoO4 2H2O 8,6 mg/l ZnSO4 7H2O) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 11

12 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Δυο κυρίως φυτορρυθμιστικές ουσίες (ορμόνες) επηρεάζουν την διαφοροποίηση: Αυξίνες: Προάγουν την ανάπτυξη των ριζών (π.χ. ΙΑΑ, ΙΒΑ,ΝΑΑ ΝΑΑ) Κιτοκινίνες: Προάγουν την ανάπτυξη του βλαστού (π.χ. BAP) Γενικά, η αναλογία αυτών των δύο είναι που επηρεάζει το προς την ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η ανάπτυξη, προς την ριζοβολία ή προς την διαφοροποίηση και την ανάπτυξη του βλαστού Αυξίνη > Κιτοκινίνη = Ριζογένεση Αυξίνη < Κιτοκινίνη = Βλαστογένεση Αυξίνη = Κιτοκινίνη = Ανάπτυξη κάλλου ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 12

13 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Γιατί χρησιμοποιούμε ιστοκαλλιέργεια για μικροπολλαπλασιασμό; Ένα έκφυτο μπορεί να δώσει μέχρι και μερικές χιλιάδες φυτά σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Αυτό ευνοεί τον γρήγορο πολλαπλασιασμό φυτικών ειδών για εμπορική εκμετάλλευση Χρησιμοποιώντας το έκφυτο δεν καταστρέφεται το μητρικό φυτό. Με τον τρόπο αυτό σπάνια και δύσκολα φυτά πολλαπλασιάζονται με ασφάλεια Όταν γίνει η εγκατάσταση της ιστοκαλλιέργειας, υπάρχει μια ροή στην προσφορά έτοιμων φυτών για μεγάλο χρονικό διάστημα Μπορούν να παραχθούν υγιή από ιούς φυτά, συνήθως με ιστοκαλλιέργεια κορυφαίων μεριστωμάτων Μπορούν να δημιουργηθούν τράπεζες συντήρησης ιστών Φυτικές καλλιέργειες σε εγκεκριμένα θρεπτικά μέσα είναι ευκολότερο να πάρουν άδεια εξαγωγής μιας και είναι υγιή και καταλαμβάνουν πολύ μικρό χώρο Η επιλογή στην γενετική βελτίωση γίνεται πιο εύκολα και πιο γρήγορα Τα φυτά από την ιστοκαλλιέργεια είναι «γνήσιοι κλώνοι» συγκρινόμενοι με τα σπορόφυτα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 13

14 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 14

15 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) Όργανα απαραίτητα στην ιστοκαλλιέργεια/κυτταροκαλλιέργεια: Κλίβανος αποστείρωσης Θάλαμος νηματικής ροής ιστοκαλλιέργειας (Laminar flow hood) Λάμπα υπεριώδους ακτινοβολίας Νιστέρια Λαβίδες Τρυβλία petri ή σωληνάκια ή κουτιά ιστοκαλλιέργειας (τύπου magenta κ.α.) Αιθανόλη, χλωρίνη Μικρός καυστήρας Θερμοθάλαμος ελεγχόμενου περιβάλλοντος Συσκευή επώασης με ανάδευση ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 15

16 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 16

17 Παραγωγή φαρμακευτικών και άλλων χημικών ουσιών Οι τεχνικές κυτταροκαλλιέργειας και φυτικής ιστοκαλλιέργειας αποτελούν ενδιαφέροντες παράγοντες για την βιομηχανική παραγωγή φυσικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων και φαρμάκων Η βάση για την ιστο- και κυτταροκαλλιέργεια δευτερογενών μεταβολιτών έγκειται στο γεγονός ότι όλα τα κύτταρα ενός οργανισμού, ανεξάρτητα από την εξειδίκευσή τους, περιέχουν όλες τις γενετικές πληροφορίες για την σύνθεση τους ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 17

18 Παραγωγή φαρμακευτικών και άλλων χημικών ουσιών Από βιομηχανικής απόψεως, η παραγωγή φυσικών προϊόντων μέσω καλλιεργειών κυττάρων σε επωαστήρες αντί της παραλαβής από φυτικά τμήματα, προσφέρει διάφορα πλεονεκτήματα όπως: ανεξαρτησία από κλιματολογικούς παράγοντες συνεχή παροχή υλικού προς εκχύλιση δυνατότητα ρύθμισης της διαδικασίας το επιθυμητό προϊόν λαμβάνεται σαν κύριος μεταβολίτης Οι δευτερογενής μεταβολίτες που παράγονται από τα φυτά μπορεί να ανήκουν στις εξής κατηγορίες: αλκαλοειδή, τερπενοειδή, στεροειδή, ανθοκυανίνες, ανθρακινόνες, πολυφαινόλες κ.α. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 18

19 Παραγωγή φαρμακευτικών και Παραδείγματα: άλλων χημικών ουσιών το αλκαλοειδές της ερυσιβώδους όλυρας από το μύκητα Claviceps purpurea (Clavicipitaceae) το αλκαλοειδές βερβερίνη από το Coptis japonica (Ranunculaceae). Χρησιμοποιείται κατά της διάρροιας ερυθρά χρωστική σικονίνη από το Lithospermum erythrorhizon (Boraginaceae). Χρησιμοποιείται σε δερματικές παθήσεις και αποτελεί συστατικό των crayons για τα χείλη Μειονέκτημα της μεθόδου θεωρείται το γεγονός ότι συνήθως οι ιστο- και κυτταροκαλλιέργειες σε κανονικές συνθήκες δεν αποδίδουν το ίδιο που θα απέδιδαν τα πλήρως ανεπτυγμένα φυτά. Το μειονέκτημα αυτό μάλλον οφείλεται στο ότι τα κύτταρα είναι αδιαφοροποίητα με αποτέλεσμα το προφίλ έκφρασης των γονιδίων που εμπλέκονται στα μονοπάτια βιοσύνθεσης των επιθυμητών ουσιών να διαφοροποιούνται ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 19

20 Παραγωγή φαρμακευτικών και άλλων χημικών ουσιών Μέθοδοι αυξήσεως της παραγωγής δευτερογενών μεταβολιτών Βελτιστοποίηση των θρεπτικών μέσων και των περιβαλλοντικών παραγόντων Επιλογή κυττάρων σειρών υψηλής αποδόσεως Χρήση επαγωγέων: μικροοργανισμοί, θέρμανση, ψύξη, απορρυπαντικά, άλατα βαρέων μετάλλων, υπεριώδης ακτινοβολία Καλλιέργεια οργάνων ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 20

21 Παραγωγή φυτών απαλλαγμένων από ιώσεις Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν όσοι ασχολούνται με την διακίνηση φυτικού υλικού είναι οι μολύνσεις από ιούς. Το πρόβλημα αποκτάει και ιδιαίτερη οικονομική σημασία όταν το φυτικό υλικό χρησιμοποιείται σαν μητρική καλλιέργεια στην γενετική βελτίωση Καθαρισμός μολυσμένων φυτών από τους περισσότερους ιούς. Αυτό γίνεται είτε με την ιστοκαλλιέργεια μεριστωματικών ιστών είτε με την μέθοδο της θερμοθεραπείας Ο λόγος για τον οποίο χρησιμοποιούνται τα ακραία μεριστώματα είναι γιατί οι περισσότεροι ιοί δεν έχουν την ικανότητα να περάσουν σε αυτά τα ακραία μεριστωματικά κύτταρα και να τα μολύνουν ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 21

22 Μαζική παραγωγή πανομοιότυπων φυτών (κλώνων) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 22

23 Έρευνα διαφόρων αναπτυξιακών, φυσιολογικών, κ.α. λειτουργιών Χωρίς την ιστοκαλλιέργεια θα ήταν αδύνατη η έρευνα πάνω στην αναπτυξιακή βιολογία των φυτών αλλά και γενικότερα. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 23

24 Διατήρηση γενετικού υλικού Υπάρχουν δύο τεχνικές που ακολουθούνται: 1. Η τεχνική της αργής αύξησης χαμηλή θερμοκρασία χαμηλός φωτισμός αναστολείς ανάπτυξης αφυδάτωση κ.α. 2. Κρυοσυντήρηση αρχικά ταχεία ανάπτυξη των κυττάρων για τη δημιουργία μικρών χυμοτοπίων επίτευξη εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών με ταχεία ψύξη (π.χ. με υγρό άζωτο, -196 C) αναστολή φυσιολογικών διεργασιών και κυτταρικής διαίρεσης χρησιμοποιούνται «κρυοπροστατευτικές» ουσίες π.χ.. PEG, DMSO, γλυκερόλη. Προστατεύουν από τη ζημιά που προκαλούν οι παγοκρύσταλοι ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 24

25 Σωματική εμβρυογένεση Υπο κανονικές συνθήκες τα φυτά αναπαράγονται διαμέσου του σχηματισμού ζυγωτικών εμβρύων. Ο σχηματισμός τους ξεκινάει με την διαίρεση του ζυγωτού μέσα στην ωοθήκη μέχρι την διαφοροποίηση των κυττάρων για των σχηματισμό των νέων οργάνων που τελικά θα δώσουν το νέο φυτάριο. Εναλλακτικά τα φυτάρια μπορούν να σχηματιστούν από σωματικά κύτταρα. Αυτή η διαδικασία η οποία διαφέρει από την φυσική, ονομάζεται σωματική εμβρυογένεση. Όλα τα φυτάρια που θα προέλθουν από την διαδικασία αυτή θα έχουν το ίδιο γενετικό προφίλ. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 25

26 Σωματική εμβρυογένεση Ενκαψιδιωμένα σωματικά έμβρυα Φυτικά μέρη που προορίζονται για σωματική εμβρυογένεση Σωματικά έμβρυα που σχηματίζονται από την καλλιέργεια φυτικών τμημάτων Ενκαψιδιωμένα σωματικά έμβρυα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 26

27 Γενετική βελτίωση φυτών καλλιέργεια γύρης (Pollen culture) Επειδή οι γυρεόκοκκοι είναι απλοειδής τα φυτά που θα αναγεννηθούν από την ιστοκαλλιέργεια θα είναι και αυτά με την σειρά τους απλοειδή Εάν τροποποιήσουμε απλοειδή φυτά μπορούμε στην συνέχεια να τα μετατρέψουμε σε διπλοειδή, με την χρήση κατάλληλων χημικών ουσιών (π.χ. κολχικίνη). Τα φυτά που θα προέλθουν θα είναι διπλοειδή και ομόζυγα Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να παράγουμε καθαρές σειρές σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η μέθοδος έχει εφαρμοστεί με επιτυχία σε διάφορα φυτικά είδη π.χ. σε είδη της οικογένειας των σολανωδών (Solanaceae) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 27

28 Γενετική βελτίωση φυτών καλλιέργεια γύρης (Pollen culture) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 28

29 Γενετική βελτίωση φυτών σωματικά υβρίδια-σύντηξη πρωτοπλαστών Οι πρωτοπλάστες δημιουργούνται με την αποδόμηση των κυτταρικών τοιχωμάτων μετά την εφαρμογή κατάλληλων ενζύμων Ευαίσθητο σύστημα, εργαζόμαστε προσεκτικά Οι πρωτοπλάστες για να συντηχθούν πρέπει να υποβοηθηθούν: Με την εφαρμογή υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος Με χρήση του χημικού παράγοντα polyethylene glycole (PEG) Με προσθήκη ιόντων ασβεστίου σε υψηλές τιμές ph Τα κύτταρα-υβρίδια που δημιουργούνται περιέχουν τους πυρήνες και των δυο μητρικών φυτών. Τα φυτά που θα προέλθουν από την αναγέννηση αυτών των διπύρηνων κυττάρων θα περιέχουν χαρακτηριστικά και από τα δυο μητρικά φυτά Δημιουργία νέων ειδών Μεταφορά και ενσωμάτωση χαρακτηριστικών από το ένα είδος στο άλλο πράγμα που είναι αδύνατο να γίνει με άλλο τρόπο ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 29

30 Γενετική βελτίωση φυτών σωματικά υβρίδια-σύντηξη πρωτοπλαστών Πιθανό αποτέλεσμα από την σύντηξη δυο διαφορετικών πρωτοπλαστών = χλωροπλάστης σύντηξη = μιτοχόνδριο = πυρήνας ετεροκάρυο cybrid υβρίδιο υβρίδιο cybrid ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 30

31 Γενετική βελτίωση φυτών εμβρυοκαλλιέργεια Μελέτες ανάπτυξης ενδοσπερμίου Διάσωση εμβρύου που προήλθε από διασταύρωση μεταξύ διαφορετικών ειδών (διειδική) ή και διαφορετικών γενών Γίνεται σε περιπτώσεις που ο βελτιωτής δεν βρίσκει επιθυμητά χαρακτηριστικά ανάμεσα στα φυτά του ίδιου είδους και καταφεύγει σε άλλα είδη και γένη Όσο πιο κοντά, εξελικτικά, βρίσκονται τα είδη τόσο πιο πολλές πιθανότητες υπάρχουν να πετύχει μια διασταύρωση Το έμβρυο που προορίζεται για εμβρυοκαλλιέργεια πρέπει να συλλεχθεί στο κατάλληλο αναπτυξιακό στάδιο, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναπτυχθεί παραπέρα αλλά και να μην έχει πέσει σε λήθαργο ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 31

32 Γενετική βελτίωση φυτών εμβρυοκαλλιέργεια ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 32

33 Γενετική βελτίωση φυτών γενετικός μετασχηματισμός Ο γενετικός μετασχηματισμός δεν θα ήταν δυνατός χωρίς την ανάπτυξη της ιστοκαλλιέργειας, επειδή οι διαδικασίες της γενετικής μηχανικής απαιτούν την αναγέννηση ολόκληρων φυτών από μοναδικά κύτταρα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 33

34 Γενετική βελτίωση φυτών σωμακλωνική παραλλακτικότητα Αν και η ιστοκαλλιέργεια θεωρείται ότι παράγει πιστά αντίγραφα του μητρικού υλικού, δημιουργείται παραλλακτικότητα Αυτή η παραλλακτικότητα ονομάζεται σωμακλωνική παραλλακτικότητα και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι επιγενετική, δηλαδή είναι ασταθής και δεν μεταβιβάζεται στις επόμενες γενιές Έχει δημιουργηθεί μεθοδολογία για την επιλογή φυτικών κυττάρων με ανώτερα χαρακτηριστικά Η εύρεση του σωστότερου τρόπου επιλογής είναι καίριο χαρακτηριστικό. Συνήθως συνδυάζεται με μεταλλαξογόνους παράγοντες (ακτίνες α-βγ-χ, υπεριώδης ακτινοβολία κ.α.) Με τον τρόπο αυτό έχουν δημιουργηθεί ποικιλίες ανθεκτικές σε ιούς, ασθένειες, αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες κ.α. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 34

35 Γενετική βελτίωση φυτών σωμακλωνική παραλλακτικότητα Αφετηρία κάθε προγράμματος γενετικής βελτίωσης αποτελεί η εύρεση διαφοροποιήσεων μεταξύ φυτικών ειδών ως προς το επιθυμητό χαρακτήρα ή διαφορετικά μεταλλαγών, οπότε το φαινόμενο της σωμακλωνικής παραλλακτικότητας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επιλογή ανώτερων χαρακτήρων Εφαρμογή φυσικού ή χημικού μεταλλαξογόνου Κυτταροκαλλιέργειες (συνήθως διάλυμα αλλά μπορεί να πετύχει και κάλλο) Εφαρμογή του παράγοντα επιλογής με βάση τον οποίο θα γίνει η επιλογή των ανώτερων χαρακτηριστικών (χρειαζόμαστε μικρό επιβίωσης) πολύ ποσοστό Η ιδέα είναι να εντοπιστούν μοναδικά κύτταρα από ολόκληρη την ιστοκαλλιέργεια Αναγέννηση φυτών από τα κύτταρα που επιβίωσαν ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 35

36 Γενετική βελτίωση φυτών σωμακλωνική παραλλακτικότητα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 36

37 Γενετική βελτίωση φυτών σωμακλωνική παραλλακτικότητα Επιτυχίες της σωμακλωνικής παραλλακτικότητας Ανθεκτικότητα σε ζιζανιοκτόνα Παραγωγή συγκεκριμένων αμινοξέων (π.χ. λυσίνη στο ρύζι) Αντοχή σε αβιοτικές καταπονήσεις (π.χ. σε αυξημένη αλατότητα ή θερμοκρασία) Αντοχή σε ασθένειες Αποδοτική διαδικασία ελέγχου σωμακλωνικής παραλλακτικότητας Η αναλογία απόδοσης μπορεί να είναι μικρότερη από 1:800, δηλαδή στα 800 κύτταρα (ή περισσότερα) το 1 να υποστεί διαφοροποίηση Οι περισσότερες μεταλλαγές είναι υπολειπόμενες Πρέπει να ελεγχθούν οι επόμενες γενιές για να είμαστε σίγουροι Τα φυτά πρέπει να καταλήξουν να είναι ομόζυγα ως προς το χαρακτηριστικό Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και απλοειδή φυτά Απαιτούνται πολύ μεγάλοι πληθυσμοί για την εύρεση της επιθυμητής μεταλλαγής Χρειάζεται εντατική εργασία ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 37

38 ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 38

39 Φυτά Lisianthus σε μέσο ριζοβολίας ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 39

40 Φυτά Cyclamen persicum σε θερμοθάλαμο Ελεγχόμενη ριζοβολία Στάδιο σκληραγώγησης φυτών σε πλήρως ελεγχόμενους θαλάμους, πριν από την έξοδό τους στο εμπόριο ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 40

41 Ιστοκαλλιέργεια Asparagus (σπαράγγια) ανθέων Μόλυνση φυτών από μύκητα Zantedeschia ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 41

42 Έκφραση GUS σε συγκεκριμένους ιστούς του άνθους της φράουλας με χρήση υποκινητή που κλωνοποιήθηκε από την πετούνια Έκφραση του gus γονιδίου κάτω υπό το έλεγχο του υποκινητή NTM19. Με τον υποκινητή αυτό η έκφραση του γονιδίου περιορίζεται στα μικροσπόρια του άνθους του Brassica napus (λάχανο) Ιστοκαλλιέργεια 2n γύρης ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 42

43 Κύτταρο: Η μικρότερη δομική μονάδα των ζωντανών οργανισμών η οποία λειτουργεί ανεξάρτητα. Αποτελείται από ένα ή περισσότερους πυρήνες, κυτόπλασμα και οργανίδια. Όλες αυτές οι δομές περικλείονται από μια ημιδιαπερατή κυτταρική μεμβράνη Πρωτοπλάστης: Η ζωντανή μονάδα του κυττάρου, που αποτελείται από τον πυρήνα και το κυτόπλασμα που περιορίζονται από την κυτταρική μεμβράνη. Δημιουργούνται με την απομάκρυνση των κυτταρικών τοιχωμάτων μετά την δράση ενζύμων που τα αποδομούν Ολοδυναμικότητα (totipotency): Η ικανότητα που έχουν σχεδόν τα περισσότερα ζωντανά φυτικά κύτταρα, διαφοροποιημένα ή όχι να αναγεννούν ένα φυτό, όταν απομονώνονται και καλλιεργούνται σε ένα κατάλληλο μέσο. Ιστός: Σύμπλεγμα όμοιων κυττάρων που είναι οργανωμένα να εκτελούν μια ή περισσότερες λειτουργίες Κλώνοι: Μια ομάδα οργανισμών ή κυττάρων που έχουν προέλθει από ένα μόνο άτομο με αγενή αναπαραγωγή και είναι γενετικώς πανομοιότυπα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 43

44 Οργανογένεση: Η διαδικασία με την οποία αναπτύσσονται δομές που παρουσιάζουν μορφή και/ή λειτουργία όμοια με αυτήν συγκεκριμένου οργάνου Εμβρυογένεση: Η διαδικασία με την οποία αναπτύσσονται έμβρυα ή σαν έμβρυα δομές από σωματικά κύτταρα (σωματική εμβρυογένεση) ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ - ΙΣΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 44

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 Ο. Θρεπτικά Διαλύματα. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 Ο. Θρεπτικά Διαλύματα. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 Ο Θρεπτικά Διαλύματα Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Βάση για την

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Το AMINΕMAX παραλαμβάνεται από κανονική ενζυματική υδρόλυση με πρώτες ύλες από σπόρους σιτηρών και καλαμποκιού σε ισορροπία με μείγμα από ειδικά ένζυμα ( Έξω πρωτει πρωτεΐνάσες-

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΡΥΟΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ IN VITRO

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΡΥΟΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ IN VITRO ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΡΥΟΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΦΥΤΙΚΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ IN VITRO ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ ΦΙΛΙΠΠΙ ΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ρ. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικοί παράγοντες. και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς

Περιβαλλοντικοί παράγοντες. και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς Περιβαλλοντικοί παράγοντες και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς Νερό Ολοι οι οργανισμοί αποτελούνται κατά μεγάλο ποσοστό από νερό ανεξάρτητα από το εάν ζουν σε χερσαία ή υδατικά περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Χ.Κ. ΚΙΤΣΑΚΗ 2008 1 Αντικείμενα της ενότητας Ορισμοί και έννοιες Σκοπός των διεργασιών της ανάπτυξης Πού και πώς πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Το φυτικό κύτταρο Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Στέρεα και ελαστική στοιβάδα που περιβάλλει το φυτικό κύτταρο Καθορίζει και διατηρεί το σχήμα και το μέγεθος του κυττάρου Προστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. γ Α4. δ Α5. α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των ζιζανίων...21 1.4 Κατάταξη ζιζανίων...22

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες άμεσης μεταφοράς γονιδίων στο φυτό

Μεθοδολογίες άμεσης μεταφοράς γονιδίων στο φυτό Μεθοδολογίες άμεσης μεταφοράς γονιδίων στο φυτό μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων «γυμνού DNA» σε παροδικώς διαπερατά φυτικά κύτταρα μεταμόρφωση φυτών με φυσικές, χημικές και μηχανικές μεθοδολογίες: βομβαρδισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Προέλευση και ανάπτυξη σπόρων Εγγενής

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΜΕ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΑ

ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΜΕ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΑ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΜΕ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΑ Αγενής µέθοδος πολλαπλασιασµού Με χρήση µοσχευµάτων βλαστού και φύλλου-οφθαλµού οφθαλµού το ζητούµενο είναι ο σχηµατισµός ρίζας Με χρήση µοσχεύµατος ρίζας και φύλλου πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 978 960 7667 34 2. Copyright 2008 ΑγροΤύπος α.ε. Πρόλογος 11 Εισαγωγικό σημείωμα 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 978 960 7667 34 2. Copyright 2008 ΑγροΤύπος α.ε. Πρόλογος 11 Εισαγωγικό σημείωμα 13 Ζιζανιολογία: Ζιζάνια, Ζιζανιοκτόνα, Περιβάλλον, Αρχές και Μέθοδοι Διαχείρισης (3η έκδοση), Η.Γ. Ελευθεροχωρινός, 2008. Αθήνα, Εκδόσεις ΑγροΤύπος, 408 σελίδες. ISBN 978 960 7667 34 2 Copyright 2008 ΑγροΤύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Αγενής Πολλαπλασιασμός. Οι κλώνοι. Ηχίμαιρα. Πηγές λήψης πολ/κού υλικού. Αγενής και παθογόνα ΑΓΕΝΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ

Αγενής Πολλαπλασιασμός. Οι κλώνοι. Ηχίμαιρα. Πηγές λήψης πολ/κού υλικού. Αγενής και παθογόνα ΑΓΕΝΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΑΓΕΝΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΦΥΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ Γιώργος Νάνος, Αναπλ. Καθηγητής Εργ. Δενδροκομίας, Π.Θ. Αγενής Πολλαπλασιασμός Τι είναι αγενής πολλαπλασιασμός Τι περιλαμβάνει: απομικτικούς σπόρους,

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος.

Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. Αρχιτομία. Αγενής αναπαραγωγή. Παρατομία. Εκβλάστηση. Εγγενής αναπαραγωγή Διπλοφασικός κύκλος. Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Αρχιτομία Αγενής αναπαραγωγή Παρατομία Εκβλάστηση Εγγενής αναπαραγωγή Απλοφασικός κύκλος Διπλοφασικός κύκλος Ισογαμία Ανισογαμία Ωογαμία Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου

Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου Οι πληροφορίες που αντλούνται από μια εικόνα μικροσκοπίου είναι διαφορετικές, ανάλογα με το είδος του μικροσκοπίου Κατάλληλος απομορφισμός ανάγκες Στο θαλάσσιο περιβάλλον Στο περιβάλλον της ξηράς Στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή καλλιέργεια μικροοργανισμών

Εργαστηριακή καλλιέργεια μικροοργανισμών BIOΛOΓIA TΩN MIKPOOPΓANIΣMΩN ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Εργαστηριακή καλλιέργεια μικροοργανισμών Η μελέτη των μικροοργανισμών απαιτεί συνήθως την καλλιέργεια τους στο εργαστήριο Γίνεται χρήση στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΙΚΡΟΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ;

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΙΚΡΟΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ; ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΜΙΚΡΟΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ; 1.1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η κυτταροκαλλιέργεια (cell culture) και η ιστοκαλλιέργεια (tissue culture) είναι γενικότερα γνωστότερες με τους όρους «καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Η αποβολή άνθρακα στη ριζόσφαιρα. 30 60% του καθαρού φωτοσυνθετικού άνθρακα κατανέµεται στη ρίζα

Η αποβολή άνθρακα στη ριζόσφαιρα. 30 60% του καθαρού φωτοσυνθετικού άνθρακα κατανέµεται στη ρίζα Ριζοαπόθεση Η αποβολή άνθρακα στη ριζόσφαιρα 30 60% του καθαρού φωτοσυνθετικού άνθρακα κατανέµεται στη ρίζα 5 70% τουκατανεµηθέντοςστηρίζα αποβάλλεται στη ριζόσφαιρα αποβολή γίνεται από τα αυξανόµενα µέρη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου Για την κανονική ανάπτυξη των φυτών είναι απαραίτητα ορισμένα θρεπτικά στοιχεία, τα οποία προσλαμβάνονται είτε από το έδαφος είτε από την ατμόσφαιρα. Τα μακροστοιχεία είναι: C,H, O,N, P, K, Ca, Mg, S Ιχνοστοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμιστές της Αύξησης των Φυτών BRs, )

Ρυθμιστές της Αύξησης των Φυτών BRs, ) Ρυθμιστές της Αύξησης των Φυτών BRs, ) 1 Πορεία παρουσίασης των Καθοριστικοί Σταθμοί BRs στην ανακάλυψη των ΒRs Δομή των κυριότερων ενδογενών μορφών Μεταβολισμός των BRs Βιοσύνθεση Διακίνηση Καταβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μικροβιολογία. (Μύκητες)

Γενική Μικροβιολογία. (Μύκητες) Γενική Μικροβιολογία (Μύκητες) Χαρακτηριστικά των μυκήτων Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί Δεν φωτοσυνθέτουν, είναι χημειοοργανότροφοι. Σημαντικοί αποικοδομητές! Μύκητες και τρόφιμα (Αλλοιώσεις τροφίμων) Μύκητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

2/4/2015. σπορόφυτα. http://www4.uwsp.edu

2/4/2015. σπορόφυτα. http://www4.uwsp.edu Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Διαδικασία ανάπτυξης κυττάρου ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Ρυθµιστές της αύξησης των φυτών» Ορεστιάδα 2015 Αύξηση Αύξηση = η µη αντιστρέψιµη µεγέθυνση ή διόγκωση

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών μορίων Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Το άνθος Λειτουργίες α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου Άνθος Αναπαραγωγή Το άνθος Λειτουργίες 1. Όργανο εγγενούς παραγωγής των ανώτερων φυτών α. παράγονται οι αρσενικοί και θηλυκοί γαμέτες β. συμβαίνει η γονιμοποίηση γ. πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. α Α4. α Α5. γ

ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. α Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. δ Α3. α Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ B B1. Η συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή β- θαλασσαιμία είναι αυξημένη σε περιοχές όπως οι χώρες της Μεσογείου, της Δυτικής και Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ - ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ IN VITRO ΤΟΥ ΑΜΥΓ ΑΛΟΡΟ ΑΚΙΝΟΥ Ρ1 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΗΓΟΡΙΑ ΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ Προϋποθέσεις προόδου σε ένα Πρόγραµµα Γενετικής Βελτίωσης: Ύπαρξη Γενετικής παραλλακτικότητας ως προς το χαρακτηριστικό υνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η Ιστοκαλλιέργεια Παρασκευή και αποστείρωση υποστρώµατος

Άσκηση 7η Ιστοκαλλιέργεια Παρασκευή και αποστείρωση υποστρώµατος 84 Άσκηση 7 η Ιστοκαλλιέργεια Παρασκευή και αποστείρωση υποστρώµατος Η µέθοδος της ιστοκαλλιέργειας βασίζεται στην ολοδυναµικότητα του κυττάρου, την ικανότητα δηλαδή να αναγεννά το φυτό από το οποίο προήλθε.

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. β 2. γ 3. α 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2ο 1. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Συροπούλου Ελεάνα ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: / /2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Η ποσότητα του DNA είναι α. διπλάσια στα νευρικά κύτταρα σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2015 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Contents ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ... 3 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΝΖΥΜΑ... 16 ΕΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ α) Αφού τα σωµατικά κύτταρα της γάτας έχουν 19 ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων, άρα περιέχουν 38 απλοειδή χρωµοσώµατα στην αρχή της Μεσόφασης (G 1 -φάση), πριν

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Θέµα 1 ο 1. Τα άτοµα που είναι ετερόζυγα για τη β-θαλασσαιµία: α. Εµφανίζουν ήπια αναιµία β. Έχουν ευαισθησία στην ελονοσία γ. Συνθέτουν µεγάλη ποσότητα HbF δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1 α Α2 γ Α3 δ Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ. 120 σχολ. βιβλίου: «Για την επιλογή οργάνων

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. της. Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η. της. αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή. απλή. διαίρεση διχοτόμηση.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. της. Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η. της. αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή. απλή. διαίρεση διχοτόμηση. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Ευγενία Μπεζιρτζόγλου Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Συνέπεια βακτηρίων αύξησή τους Η Ι) ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ διαίρεση διχοτόμηση. της αναπαραγωγής είναι η πληθυσμιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών

ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών ΕΝΟΤΗΤΑ Ι ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Μικροβιακή κινητική και λειτουργία Βιοαντιδραστήρων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Βιοχημικό προφίλ Μικροοργανισμών (Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

υπέργειο στηρικτικό όργανο σύνδεσµος υπέργειων οργάνων µε ρίζα

υπέργειο στηρικτικό όργανο σύνδεσµος υπέργειων οργάνων µε ρίζα λειτουργικότητα βλαστού βλαστός υπέργειο στηρικτικό όργανο σύνδεσµος υπέργειων οργάνων µε ρίζα στηρίζει φύλλα, άνθη, καρπούς παράγει νέους ιστούς και όργανα (ιστογένεση/οργανογένεση) ο πράσινος βλαστός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Σπορά τον Απρίλιο σε βάθος 2-3 cm και σε απόσταση 15 cm Μικρή βλαστική ικανότητα σπόρων (περίπου 3-4 έτη) Αδύνατη η πιστή αναπαραγωγή των ποικιλιών Καθυστέρηση εισόδου πρέμνων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΠΛΟΕΙ ΙΑ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΟΛΥΠΛΟΕΙ ΙΑ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 8η ΙΑΛΕΞΗ ΠΟΛΥΠΛΟΕΙ ΙΑ ΠΟΛΥΠΛΟΕΙ ΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Κάθε σωµατικό κύτταρο φέρει στον πυρήνα του δύο όµοια αντίτυπα κάθε χρωµοσώµατος (διπλοειδής, 2Ν) αντίθετα από τα γενετικά που φέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΤΗΝΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΜΙΚΡΟΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΤΗΝΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΜΙΚΡΟΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΤΗΝΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΜΙΚΡΟΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ 4.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διεξαγωγή οποιουδήποτε ιστοκαλλιεργητικού πειράματος προϋποθέτει την ύπαρξη βασικού εργαστηριακού εξοπλισμού, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 Μικροπολλαπλασιασμός 2 Μικροπολλαπλασιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 39 Μείωση... 42 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 46

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μίτωση... 39 Μείωση... 42 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΥΤΟΚΙΝΗΣΗ)... 46 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ... 15 ΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ... 17 ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΣΚΕΛΕΤΟΣ... 20 Μικροσωληνίσκοι... 21 Μικρονημάτια ακτίνης... 26 ΠΥΡΗΝΑΣ... 29 Πυρηνικός φάκελλος... 31 Πυρηνόπλασμα... 33 Χρωματίνη...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ.

Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Βασικά μαθήματα μορφολογίας και φυσιολογίας Σπερματοφύτων ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ενδιαφέρον και η χρήση των φυτών στον άνθρωπο. Η ιστορία και η εξέλιξη της βοτανικής επιστήμης.

Διαβάστε περισσότερα

1 of 19 http://www.agrool.gr Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ. Γενετική βελτίωση φυτών Ηέκφραση του φύλου

1 of 19 http://www.agrool.gr Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ. Γενετική βελτίωση φυτών Ηέκφραση του φύλου 1 of 19 http://www.agrool.gr Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ 2 of 19 http://www.agrool.gr Όταν αναφερόμαστε στο φύλο ενός φυτού αναφερόμαστε ουσιαστικά στον τύπο του άνθους του Τύποι: ΦΥΛΟΥ ΑΝΘΟΥΣ Ερμαφρόδιτο Αρσενικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Βιολογία Κατεύθυνσης Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη Θέμα 1 ο : 1 α, 2 γ, 3 ε, 4 α, 5 ε Θέμα 2 ο : Α. Η απεικόνιση των μεταφασικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική

Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική Βιοχημεία Βιομορίων Αθήνα 2015 Γενικές Ιδιότητες Ένζυμα : Βιολογικοί Καταλύτες Τα ένζυμα είναι πρωτεϊνικά μόρια Μικρή ομάδα καταλυτικών RNA H

Διαβάστε περισσότερα