Ζυγίζοντας. Ιατροϊστορικά Σύμμεικτα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ζυγίζοντας. Ιατροϊστορικά Σύμμεικτα"

Transcript

1 Ιατροϊστορικά Σύμμεικτα O Newton είχε από παιδί εκκεντρικό χαρακτήρα και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Σπάνια ανέπτυσσε στενές σχέσεις. Έχει γραφτεί ότι η καχυποψία και η επιφυλακτικότητά του προς τους άλλους, καθώς και ο φόβος του ότι θα μπορούσε να ταλαιπωρηθεί από την κριτική και να δει άλλους να οικειοποιούνται τις ανακαλύψεις του θα μπορούσαν να αποδοθούν στο χωρισμό του από τη μητέρα του σε πολύ τρυφερά χρόνια και όχι στην εμφάνιση του συνδρόμου του Asperger (μια μορφή αυτισμού, όπου συνυπάρχουν σοβαρά προβλήματα κοινωνικοποίησης, περιορισμένες και στερεότυπες μορφές συμπεριφοράς). Η «τρέλα» του, κατά τα έτη , έχει αποδοθεί σε δηλητηρίαση από υδράργυρο κατά τη διάρκεια αλχημιστικών πειραμάτων και σε χρόνια κατάθλιψη. OΟ βιογράφος βρίσκεται ενίοτε στην άβολη θέση να συζητά ιατρικές διαγνώσεις χωρίς τη βοήθεια αξιόπιστων ιατρικών δεδομένων. Το 1822, ο Γάλλος μαθηματικός και φυσικός Jean-Baptiste Biot ( ), γράφοντας για τη σειρά Biographie universelle, υπήρξε ο πρώτος που αναφέρθηκε στην περίοδο της «διαταραχής του μυαλού» του Isaac Newton, γράφοντας ότι ο Newton περιέπεσε σε «φρενίτιδα» στα 1692 και ότι έκτοτε οι διανοητικές του λειτουργίες δεν επέστρεψαν στο φυσιολογικό επίπεδο 1. Αυτή η διανοητική και ψυχική διαταραχή του Newton προκάλεσε ένα έ- ντονο ενδιαφέρον κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα 2. Οι πληροφορίες σχετικά με την «τρέλα» προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από ένα μικρό αριθμό επιστολών που δημοσιεύτηκαν στους τόμους III (1961) και IV (1967) της αλληλογραφίας του Newton 3, αλλά και από μια α- ναφορά στο ημερολόγιο του Christiaan Huygens ( ) 4, της οποίας έλαβε γνώση ο Biot στο Παρίσι 5. Οι πιθανές αιτίες αναζητήθηκαν μέσα από πολυετείς ιατρικές συζητήσεις 6. Στα τελευταία 10 χρόνια διατυπώθηκε η άποψη ότι ο Newton πρέπει να εμφάνισε τις αναπτυξιακές διαταραχές που συνοψίζονται με τον όρο σύνδρομο Asperger 7,8. Η διαταραχή αυτή έχει επίσης αποδοθεί σε σημαντικά ιστορικά πρόσωπα όπως ο Μιχαήλ Άγγελος ( ) 9, ο Henry Cavendish (1731- Ζυγίζοντας H παράδοξη Milo Keynes Notes Rec. R. Soc. 2008; 62: Απόδοση στα ελληνικά: ΦΩΤΗΣ ΒΛΑΣΤΟΣ Επιμελητής Α', Κέντρο Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Νοσοκομείο «Σωτηρία» 1810) 8, ο Albert Einstein ( ) 7,8, η Marie Curie ( ) 8, ο Ludwig Wittgenstein ( ) 10 και ο Paul Dirac ( ) 8,9. Θα ήταν χρήσιμο να αναλύσουμε την «παραδοξότητα» στη συμπεριφορά του Newton πριν από την αναφορά μας στη διανοητική διαταραχή του Εκτός από την εποχή της «τρέλας» του, ο μεγάλος φυσικός νόσησε ελάχιστα μέχρι τα 5 τελευταία χρόνια της ζωής του. Πέθανε σε ηλικία 84 ετών, στα Σε μια επιστολή του, με ημερομηνία 10 Μαΐου 1689, ο Newton αναφέρει ότι «βρίσκεται ακινητοποιημένος στο σπίτι του λόγω ενός κρυολογήματος και μιας πλευρίτιδας» επί 5 ημέρες 11. Η πρώτη δημοσιευμένη βιογραφία του έγινε για λογαριασμό της Academie Royale des Sciences, στα 1727, από τον Bernard de Fontenelle ( ) 12, μετά από παροχή πολλών προσωπικών πληροφοριών από τον John Conduitt FRS ( ), που ήταν σύζυγος της δεύτερης ανιψιάς του Newton Catherine Barton ( ), μετά από διαμεσολάβηση του εμπόρου τέχνης William Stukeley ( ). Ο Conduitt συγκέντρωσε περισσότερες αφηγήσεις από άλλους, που παρέμειναν αδημοσίευτες μέχρι το 2006, όπως και το σχετικό κείμενο του Stukeley (1752) 13. Οι βιογραφίες του 18ου αιώνα χρησιμοποίησαν σαν κύρια πηγή το σύγγραμμα του Fontenelle, που εμφάνιζε μια ωραιοποιημένη εικόνα, ενώ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα έγινε αποσπασματική 52

2 το μυαλό του Newton συμπεριφορά και η τρέλα του χρήση των κειμένων του Conduitt. Τα κείμενα αυτά έγιναν περισσότερο προσιτά μετά από την πώληση του οικογενειακού σπιτιού του στο Portsmouth, στα Όπως παρατήρησε ο John Maynard Keynes ( ), μετά από προσεκτική ανάγνωση των κειμένων του Conduitt, «τα βαθύτερα ένστικτά του παρέμεναν κρυφά, τον παρέλυε ο φόβος της πιθανής αποκάλυψης των σκέψεών του, των πεποιθήσεών του, των ανακαλύψεών του στην κριτική ανάλυση της κοινωνίας» 14. Ο Sir David Brewster ( ), κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού της Βικτωριανής ε- ποχής, πίστευε ότι η ηθική τελειότητα έπρεπε να συνοδεύει την διανοητική ανάπτυξη 15. Συνεπώς, συσκότισε μη ευχάριστες πλευρές του χαρακτήρα του Newton και απέκρυψε γεγονότα όπως η ανάρμοστη συμπεριφορά του προς τον Robert Hooke ( ), την οικειοποίηση των α- στρονομικών παρατηρήσεων του John Flamsteed ( ) και τα επανειλημμένα ψεύδη του σχετικά με ερωτήματα που αφορούσαν την ανακάλυψη του calculus (κλάδος των μαθηματικών που μελετά τις μεταβολές: τα όρια, τις συναρτήσεις, τις αποκλίσεις και τις ά- πειρες σειρές) και τη σχετική διαμάχη του με τον Gottfried Wilhelm Leibniz ( ) 16. Ο Frank Manuel ( ), σε ένα πορτρέτο του Isaac Newton που φιλοτέχνησε στα , κοίταξε από ψυχαναλυτική οπτική γωνία τον μεγάλο επιστήμονα. Υπογράμμισε τη δυσκολία του Newton στο να συνάπτει σχέσεις με τους άλλους εκτός από το επίπεδο της εχθρότητας και της κυριαρχίας και τη σχεδόν απόλυτη έλλειψη γενναιοδωρίας προς τους πνευματικούς του ανταγωνιστές. Παρόλα αυτά, μπορούσε να υποστηρίξει νέους ε- ρευνητές που δεν έθεταν σε αμφισβήτηση την ανωτερότητά του και αργότερα στη ζωή του, όταν είχε πλουτίσει, απέκτησε φήμη φιλανθρώπου, ι- διαίτερα μεταξύ των μελών της οικογένειάς του. Κατά τη διάρκεια της παιδικής του η- λικίας, η επιθετικότητα και η ανυπακοή του θα πρέπει να τον έκαναν αφόρητο. Με τις αιρετικές θεολογικές του απόψεις - ήταν ένας Άριος που σκεφτόταν ότι υπηρετώντας το Χριστό σαν Θεό ή- ταν ειδωλολατρία - ο Newton έζησε τη νεανική του ηλικία απομονωμένος για πολλά χρόνια στο Trinity College, ένας μοναχικός με ελάχιστους φίλους 19. Τα χρόνια εκείνα δεν εργαζόταν για το προσωπικό του όφελος αλλά κυνηγούσε την αλήθεια. Όταν απέκτησε ένα σταθερό εισόδημα από το πανεπιστήμιο του Cambridge, μετέτρεψε την έ- δρα του σε ένα είδος sinecure χωρίς να αναλαμβάνει κανένα καθήκον κατά τη διάρκεια των 15 τελευταίων χρόνων της σταδιοδρομίας του. Σε περισσότερο από 30 χρόνια συνεργασίας του με το Trinity ανέλαβε μόνο τρεις σπουδαστές, κανένας από τους οποίους δεν προχώρησε ιδιαίτερα στον επιστημονικό στίβο. Ο Newton συχνά περιγράφηκε σαν ένα βλοσυρό άτομο χωρίς χιούμορ, με πουριτανικές ιδέες και «μελαγχολική όψη». Ωστόσο, υπήρχαν στιγμές που, όπως σχολιάζει ο Henry More ( ), μπορούσε ενίοτε να μεταβληθεί σε «εύχαρες άτομο, ικανό να παρασυρθεί» 20. Διατηρούσε μια επιφύλαξη για ό,τι ποιητικό και φανταστικό - κάποτε περιέγραψε την ποίηση (που αντιπαθούσε) σαν ένα είδος «εφευρετικής ανοησίας» 21. Απέφευγε επίσης τη μουσική και την τέχνη, γενικότερα 22. Μέσα από τέτοιες περιγραφές, ο Newton απέκτησε τη φήμη ενός εσωστρεφούς ατόμου, δυσάρεστου στις κοινωνικές του συναναστροφές, αν και ο Humphrey Newton, ο γραμματέας του επί 5 χρόνια έγραφε λίγα χρόνια μετά το θάνατό του ότι τον έβρισκε «ένα άτομο με ήπιο χαρακτήρα, μετριόφρονα και φιλικό, χωρίς ε- ξάρσεις θυμού, χωρίς πάθη» 23. Ο Stukeley έγραψε γι αυτόν στα α- πομνημονεύματά του: «κατά τη γνώμη μου, ο Sir Isaac είχε ένα σοβαρό και πολυσύνθετο τρόπο σκέψης, αν και συχνά τον είδα να γελά και μάλιστα για ασήμαντα πράγματα. Είχε συνήθως καλή διάθεση, απέφευγε τις θλιβερές σκέψεις και ήταν ευχάριστος στις συναναστροφές του. Ευγενής, προσηνής, αψεγάδιαστος» 24. Η παράδοξη συμπεριφορά του Newton Πρώτος ο John Langdon Down ( ), γιατρός στο Royal London Hospital, αναγνώρισε την ποικιλομορφία των διανοητικών διαταραχών της παιδικής η- λικίας που ονόμασε μογγολισμό (σήμερα γνωστές σαν σύνδρομο Down), στα Ο ίδιος φαίνεται ότι υπήρξε 53

3 ο πρώτος που περιέγραψε το σύνδρομο Asperger, στο βιβλίο του On Some of the Mental Affections of Childhood and Youth 26, στα Το 1944, ο Αυστριακός Hans Asperger ( ) δημοσίευε τη διδακτορική διατριβή του Die Autistischen Psychopathen im Kindesalter («Αυτιστική ψυχοπαθολογία της παιδικής ηλικίας») 27, όπου μιλούσε για μια διαταραχή της νοητικής ανάπτυξης που απέδιδε σε γενετικούς παράγοντες. Η χρήση της λέξης «αυτιστική» δημιούργησε μια διαγνωστική σύγχυση - μόλις στα 1980 η παιδική διαταραχή του αυτισμού, που εκδηλώνεται με διαταραχές του λόγου, της κοινωνικής συμπεριφοράς και παρουσία επαναλαμβανόμενων στερεοτυπιών, αναγνωρίσθηκε σαν δόκιμη διάγνωση. Στα 1981, η Lorna Wing ανασκόπησε την εργασία του Asperger και πρότεινε τον όρο «σύνδρομο Asperger», διευρύνοντας την αρχική προσέγγιση του ίδιου του Asperger και τροποποιώντας τα κλινικά κριτήρια πάνω στα οποία βασίζεται η διάγνωση 28. Ακολούθησαν τουλάχιστον 7 αναθεωρήσεις των διαγνωστικών κριτηρίων στα επόμενα 20 χρόνια. Αυτό δυσκόλεψε τη σύγκριση των κατά καιρούς ερευνητικών ευρημάτων. Μερικοί ορισμοί του συνδρόμου βρίσκονται κοντά στον αυτισμό, ενώ άλλοι δίνουν έμφαση στις διαφορές του από αυτόν 29. Η εκ των υστέρων διάγνωση σε ε- νήλικες μπορεί να είναι ιδιαίτερα επισφαλής, εφόσον απουσιάζει η πλήρης γνώση της συμπεριφοράς του ατόμου κατά τη διάρκεια της παιδικής του η- λικίας. Τα κλινικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου Asperger είναι: α) δυσκολία κοινωνικοποίησης του παιδιού που εκφράζεται με μη λεκτικά προβλήματα, ανεπαρκή εμπάθεια και αδυναμία ανάπτυξης φιλικών δεσμών, β) απουσία ενδιαφέροντος στην επικοινωνία με τους άλλους, γ) ένα ισχυρό ενδιαφέρον, εστιασμένο κάπου, που απορροφά το παιδί και καθίσταται η κύρια δραστηριότητά του. Τα άτομα με σύνδρομο Asperger εμφανίζουν συνήθως φυσιολογική ή υπεράνω του φυσιολογικού νοημοσύνη. Ενίοτε χαρακτηρίζονται από κινητικές αδεξιότητες. Στα ό- ψιμα χρόνια του, ο Asperger θεωρούσε ότι ένας βαθμός αυτισμού είναι α- παραίτητος για επιτυχία στις επιστημονικές ή καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Πολλοί ασθενείς με αυτό το σύνδρομο είναι ιδιαίτερα καλοί στα μαθηματικά. Δεν κατανοούν τις λεπτομέρειες της φυσιολογικής κοινωνικής ανάδρασης, δείχνοντας ελάχιστο ενδιαφέρον για τους άλλους ή για τα δικά τους ψυχολογικά προβλήματα. Οι ευθείες και απροσχημάτιστες αντιδράσεις τους ε- κλαμβάνονται σαν επιθετικότητα ή α- διαφορία από τους άλλους. Δεν μπορούν να συσχετισθούν αποτελεσματικά με τον κοινωνικό τους περίγυρο επειδή δεν έχουν σχετικά κίνητρα και δεν α- νησυχούν για το ενδεχόμενο να γίνουν δυσάρεστοι. Δεν επιθυμούν να εμπλέκονται και μαθαίνουν να το επιτυγχάνουν παραμένοντας σιωπηλοί. Δεν μιλούν συχνά για τον ειδικό τομέα που τους ενδιαφέρει που, αν και συγκριτικά στενός, καταλαμβάνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων τους. Μπορεί να εμφανίζουν ψυχαναγκασμούς και κλινική εικόνα κατάθλιψης, συνήθως μετά από μια εμπειρία αποτυχίας 29. O Simon Baron-Cohen θεωρεί ότι ο Newton έπασχε από το σύνδρομο Asperger, βασισμένος στην εικόνα των δυσκολιών του επιστήμονα να συνάψει κοινωνικές σχέσεις 30. Ο Humphrey Newton μας βεβαιώνει: «ήταν προσκολλημένος στις μελέτες του, σπάνια έκανε κάποια επίσκεψη και σπανιότερα δεχόταν επισκέπτες, εκτός από 2-3 ά- τομα. Ποτέ δεν τον είδα να διασκεδάζει, είτε ιππεύοντας, είτε κάνοντας περίπατο. Έλεγε ότι όλα αυτά είναι χάσιμο χρόνου» 31. Ο Ioan James παραθέτει τον Stukeley που ανέφερε ότι ο sir Isaac ήταν πάντοτε κατηφής, σιωπηλός, σκεπτικός και ποτέ δεν έπαιζε με τα παιδιά στο δρόμο, προτιμώντας να μένει στο σπίτι 32,33. Πάντως ο Stukeley έγραψε αργότερα ότι ένας λόγος που ο sir Isaac δεν έπαιζε πολύ με τους συνομήλικούς του ήταν ότι γενικά δεν έ- δειχναν να τον συμπαθούν 34. O James αναφέρει επίσης ότι ο Newton ήταν ένας λιγόλογος άνθρωπος, σπάνια έπαιρνε πρωτοβουλία για συζήτηση, έδειχνε να δυσφορεί στην κριτική και βρισκόταν συνεχώς ανακατεμένος σε διαμάχες, στα μάτια των εχθρών του έμοιαζε άτεγκτος, άδικος και αδιάφορος τόσο για τους άλλους όσο και για την ατομική του εμφάνιση (χαρακτηριστικό του συνδρόμου Asperger) 35. Όλα τα παραπάνω, μαζί με την προσθήκη των ψυχαναγκασμών του, αποτελούν στοιχεία υπέρ της διάγνωσης του συνδρόμου Asperger. Ωστόσο, δεν είναι παθογνωμονικά του συνδρόμου και ίσως μπορούν να ερμηνευθούν εξίσου καλά με ένα άλλο στοιχείο της βιογραφίας του Newton, δηλαδή την απόρριψή του όταν ήταν παιδί. Ενάντια στη διάγνωση του συνδρόμου του Asperger είναι η ποικιλία στα ενδιαφέροντα του Newton και η επιδεξιότητα των χεριών του. Ο Stukeley έ- γραψε, «δεν ήταν επιδέξιος μόνο με τα μαθηματικά εργαλεία του, αλλά και με την πένα του». Προσθέτει ότι το δωμάτιό του στο Grantham ήταν γεμάτο με σχέδια «πουλιών, ζώων, ανθρώπων, πλοίων και μαθηματικών σχημάτων» 36. Εκτός από τις ασυνήθιστες ικανότητές του στις μηχανικές εργασίες 37, κατά την παιδική του ηλικία και τα αλχημιστικά του πειράματα, υπάρχουν τα τηλεσκόπιά του και τα οπτικά του πειράματα, που τον κατέστησαν έναν ο- λοκληρωμένο ερευνητή των φυσικών νόμων. Ενάντια στη διάγνωση του συνδρόμου του Asperger είναι επίσης το ακόλουθο απόσπασμα από το κείμενο του J.M. Keynes: «κατείχε σε υπέρτατο βαθμό σχεδόν κάθε είδος διανοητικής ικανότητας - νομομαθής, ιστορικός, θεολόγος, και ασφαλώς μαθηματικός, φυσικός, αστρονόμος. Πολύ επιτυχημένος από τις επενδύσεις του, πέθανε πλούσιος» 38. Φαίνεται να είχε συνείδηση της διανοητικής του υπεροχής από πολύ νωρίς: προφανώς διέθετε εξαιρετική λογική, διαίσθηση και παρατηρητικότητα, καθώς και την ενέργεια που απαιτείται για την εφαρμογή τους στην πράξη 39. Αναγνώριζε καθαρά την πρωτοτυπία 54

4 και την αξία της επιστημονικής εργασίας που τόσο ζηλότυπα περιφρουρούσε, αλλά δεν κράτησε τις ανακαλύψεις του κλειδωμένες για πάντα. Αν και αντιπαθούσε την κριτική και ήταν υπερευαίσθητος, διατήρησε πάντοτε μια εικόνα δημόσιου καθήκοντος. Είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι η παιδική ηλικία του Newton δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του 40. Ο πατέρας του πέθανε 3 μήνες πριν από τη γέννησή του και ο ίδιος υ- πήρξε ένα φιλάσθενο και α- δύνατο βρέφος. Επιπλέον, έ- νιωσε εγκαταλελειμμένος σε ηλικία 3 ετών, όταν η μητέρα του Hannah παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο τον Barnabas Smith. Τα συναισθήματά του απέναντι στη μητέρα του ή- ταν αμφίθυμα. Στα χρόνια του Trinity College, σε ηλικία 20 ετών, σε μια γραπτή εξομολόγηση που βρίσκεται σήμερα στο Fitzwilliam Museum αναφέρει κάτω από τον αμαρτωλό αριθμό 13 «απειλώντας τον πατέρα και τη μητέρα μου να τους κάψω καθώς και το σπίτι επάνω τους». Κάτω από τον αμαρτωλό αριθμό 14, γράφει για τις «ευχές θανάτου», αν και το νόημα της φράσης δεν είναι καθαρό 42. Η μητέρα του επίσης αποθάρρυνε τα πνευματικά του ενδιαφέροντα και την είσοδό του στο Cambridge University, η οποία καθυστέρησε για 1-2 χρόνια γι αυτό το λόγο. Ο John Bowlby ( ) στο σχετικό βιβλίο του 43 διέκρινε 3 βασικές μορφές προσκόλλησης της μητέρας στο παιδί της. Ονόμασε την πρώτη «ασφαλή προσκόλληση», τη δεύτερη «αγχώδη ανθιστάμενη προσκόλληση» και την τρίτη «αγχώδη προσκόλληση αποφυγής», όπου το αγόρι δεν έχει εμπιστοσύνη και όταν αναζητήσει φροντίδα και προσοχή είναι περισσότερο πιθανό να απορριφθεί. Αυτή η διαταραχή της προσκόλλησης μπορεί να προκαλέσει μια ποικιλία αποκλίσεων στις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις. Όταν η απόκλιση είναι σοβαρή, όπως φαίνεται ότι συνέβη με τον Newton, το άτομο τείνει αυθόρμητα να επιλέγει μια ζωή χωρίς α- γάπη και αλληλοϋποστήριξη, το δρόμο της αυτο-ικανοποίησης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δυσπιστία και εξασθένιση της συναισθηματικής εκφραστικότητας. Ο Newton είχε φτωχές διαπροσωπικές σχέσεις και αδυναμία να εκφράσει ευγνωμοσύνη ή να δείξει ευαρέσκεια. Σπάνια χρησιμοποιούσε τη λέξη «αγάπη», εκτός από τα θεολογικά του χειρόγραφα. Ο ψυχίατρος Anthony Storr ( ) ανακάλυψε ότι η απότομη απομάκρυνση από το μοναδικό γονέα σε ηλικία προτού να γίνει κατανοητή μπορεί να βλάψει τη διαδικασία της αυτοεκτίμησης 44. Η διαδικασία αυτή αφορά την αυτοεκτίμηση των ικανοτήτων ενός ατόμου και εξαρτάται από την αίσθηση αξίας που αποκτά από το γεγονός ότι αισθάνεται αγαπητός. Η στέρηση της αγάπης προκαλεί στο παιδί την εμφάνιση αμφιβολιών σχετικά με την αξία του και ενοχών: στη νεανική του ηλικία, ο Newton πράγματι αναρωτιόταν αν ήταν ικανός για οτιδήποτε, ενώ αργότερα έδειχνε σε πολλές περιπτώσεις μια χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ο John Conduitt θεώρησε ότι επρόκειτο για εγγενή μετριοπάθεια και απλοϊκότητα 45, ενώ ο Humphrey Newton, όπως ήδη έχει αναφερθεί, σχολιάζει «τους χαμηλούς τόνους της συμπεριφοράς του» 46. Ο Conduitt σημειώνει επίσης ότι είχε το «σχήμα ενός ήρεμου και διστακτικού πνεύματος» 47. Ο Storr πίστευε ότι μέρος των επιτευγμάτων του Newton που θα μπορούσαν να αποδοθούν στη φιλοδοξία προήλθαν από την ανάγκη του να επιτύχει μια υψηλότερη αυτοεκτίμηση με άλλους τρόπους, πέρα από την στοργή και εκτίμηση των ανθρώπων του περιβάλλοντός του. Το επιστημονικό του μεγαλείο σχετιζόταν, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο συγγραφέα, με την προσωπικότητά του και την εμφανή ανάγκη του να διακριθεί 48. Ο χαρακτήρας του νεαρού Newton ήταν ασταθής και εκκεντρικός, ενώ τον χαρακτήριζε ένας ακραίος πουριτανισμός. Χαρακτηριζόταν από μια αδυναμία έκφρασης συναισθημάτων και σύναψης στενών συναισθηματικών δεσμών. Ασφαλώς, η καχυποψία του Newton θα μπορούσε να αποδοθεί στη γονική στέρηση. Η καταγραφή στο ημερολόγιό του που αναφέρει ότι όταν ήταν παιδί περνούσε ώρες μόνος του στην παραλία παίζοντας με κοχύλια θα μπορούσε να αντανακλά την αίσθηση μιας μεγάλης ταπεινότητας μπροστά στον ωκεανό της Αλήθειας 49. Η φράση που περιλαμβάνεται σε επιστολή του της 5ης Φεβρουαρίου 1675 προς τον Robert Hooke «εάν είδα μακρύτερα είναι γιατί πάτησα στους ώμους γιγάντων» φαίνε- 55

5 ται ότι δεν είναι πρωτότυπη, αλλά ανήκει στον Bernard of Chartres που πέθανε περίπου το 1130, και ίσως δεν εκφράζει την ταπεινοφροσύνη του μεγάλου επιστήμονα. Όπως γράφει και ο Manuel στον επίλογο του βιβλίου του, «η τραυματισμένη του αυτοεκτίμηση δε θα μπορούσε ποτέ να θεραπευθεί, και έτσι προσπαθούσε συνεχώς να απομακρύνει κάθε απειλή προς την εύθραυστη ψυχολογική του ασφάλεια» 51. Ομοίως, οι παιδικές του αμφιβολίες ότι ίσως δεν ήταν ταιριαστός για τίποτε σήμαιναν ότι αναζητούσε την α- πελευθέρωση από το φόβο, την υποψία και την καχυποψία. Η νοητική διαταραχή του Newton στα λόγω δηλητηρίασης από υδράργυρο Η πληροφορία για τη νοητική διαταραχή του Newton στα προέρχεται κυρίως από επιστολές που δημοσιεύθηκαν στην έκδοση της Royal Society «Η επιστολογραφία του Isaac Newton» 52. Σύμφωνα με τον Huygens, η πάθηση διήρκεσε 18 μήνες 53,54. Ο Manuel μας δίνει μια περιγραφή 55 : «Το βασικό σύμπτωμα του Newton ήταν η μελαγχολία, με απόλυτη απόσυρση από κάθε φιλική συναναστροφή, απάθεια, αϋπνία, ανορεξία, διωκτικό αίσθημα, παραληρηματικές ιδέες ότι οι φίλοι του τον εχθρεύονταν και πιθανή αμνησία». Το έλλειμμα επαρκών στοιχείων καθιστά αμφίβολη την περαιτέρω ανάλυση, καθώς η ίδια η νόσος αραίωσε την επιστολογραφία του. Ο Brewster θεωρεί ότι τα νοητικά προβλήματα του Newton οφείλονταν στην έλλειψη ύπνου και στην υ- περκόπωση 56, καθώς επίσης και στην κρίση από την οποία πέρασε η φιλία του με τον Nicolas Fatio de Duillier ( ). Άλλοι προσθέτουν επίσης το βάρος της εναντίον του κατηγορίας ως αιρετικού και την αποτυχία του να καταλάβει μια περίοπτη θέση στον αστικό κόσμο του Λονδίνου 57. Ο Manuel θεωρεί ότι ο Newton βυθίστηκε στο παραλήρημα μόνο μια φορά 58 (σε μια επιστολή στον Pepys με ημερομηνία 13 Σεπτεμβρίου 1693), ενώ άλλοι μιλούν για μια όψιμη ψύχωση 59. Το ζήτημα πάντως είναι εάν η διαταραχή του Newton σε ηλικία 50 ετών ήταν, όπως πιστεύει ο Storr 60, κυρίως μια κατάθλιψη της μέσης ηλικίας με δευτερογενείς παρανοειδείς ιδεασμούς καθώς προσπαθούσε να προσαρμοστεί με το ότι οι ένδοξες ημέρες των ανακαλύψεών του είχαν πλέον παρέλθει ή οφειλόταν σε δηλητηρίαση από υδράργυρο. Ο Storr γράφει ότι η αϋπνία, η αμνησία και οι παραισθήσεις μπορεί να οφείλονταν σε δηλητηρίαση από υδράργυρο, αλλά διαφωνούσε με την εκδοχή αυτή εφόσον φαίνεται ότι απουσίαζαν από το Newton ο τρόμος και η απώλεια δοντιών και ότι τα συμπτώματα υποχώρησαν σχετικά σύντομα 61. Ο Newton άρχισε να ενδιαφέρεται για την αλχημεία στα1669, όταν αγόρασε 6 τόμους της Theatrum Chemicum 62 και αλχημιστικά σκεύη και εργαλεία. Η βιβλιοθήκη του κατά την στιγμή του θανάτου του περιείχε 170 βιβλία αλχημείας μεταξύ των 538 επιστημονικών βιβλίων του 63. Στα χειρόγραφά του διασώζονται εκτενείς περιγραφές αλχημιστικών πειραμάτων, αλλά τα χειρόγραφα αυτά περιορίζονται σε 2 χρονικές περιόδους, από το 1678 στο 1688 και από το 1692 στο 1696: το πρώτο πείραμα καταγράφηκε στις 10 Δεκεμβρίου του 1678 και το τελευταίο τον Φεβρουάριο του Κατά τη διάρκεια των 18 αυτών χρόνων, ο Newton έκανε πολλές εκατοντάδες πειράματα. Στα υλικά που χρησιμοποίησε περιλαμβάνονται το θείο, το sal armoniack (χλωριούχο αμμώνιο), το ταρταρικό άλας (ανθρακικό κάλιο), το sublimate του υδραργύρου (χλωριούχος υδράργυρος), το οινόπνευμα, το aqua fortis (νιτρικό οξύ), το αντιμόνιο, ο άργυρος, ο χρυσός, ο υδράργυρος, ο σίδηρος, ο χαλκός και άλλες ουσίες 64. Το εργαστήριό του (elaboratory) βρισκόταν πλάι στο παρεκκλήσι του κήπου του, στην Trinity Street. Το βασικό του σχέδιο ήταν η «μετουσίωση» των μετάλλων 65. Σε μια επιστολή του στον John Locke, γράφει: «επειδή τον περασμένο χειμώνα κοιμόμουνα συχνά κοντά στο τζάκι και λόγω μιας κακής διάθεσης που αυτό το καλοκαίρι έγινε σχεδόν επιδημία, σου γράφω μετά από μια νύχτα πλήρους αϋπνίας που κάνει 5 τα μερόνυχτα χωρίς ύπνο». Ο Newton εκτέλεσε πολλά αλχημιστικά πειράματα από το Δεκέμβριο του 1692 μέχρι τον Ιανουάριο του 1693 και ο βασικός στόχος τους ήταν η μετουσίωση των μετάλλων μέσω της υ- περθέρμανσής τους σε ανοιχτά αγγεία. Μερικά από αυτά διαρκούσαν ολόκληρες ημέρες και ο Newton πρέπει να είχε εκτεθεί κατ επανάληψη σε α- τμούς μετάλλων και ιδιαίτερα υδραργύρου. Ενίοτε, δοκίμαζε ορισμένες ουσίες, αφού έχει καταγράψει την γεύση 108 ουσιών 66. Ο χρόνιος υδραργυρισμός (mercurialis) μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές, ψυχιατρικές, στοματοφαρυγγικές και νεφρικές διαταραχές. Οι βλάβες είναι αναστρέψιμες, όταν η έκθεση διακοπεί. Ωστόσο, αυξημένα επίπεδα υδραργύρου σε τρίχες και νύχια μπορούν να ανιχνευθούν πολλά χρόνια μετά από την έκθεση, καθώς τα αποθέματα υδραργύρου στο ήπαρ και στα οστά μειώνονται σταδιακά. Η τοξικότητα του υδραργύρου εξαρτάται από το είδος του υδραργύρου και από το εάν η έκθεση είναι οξεία ή χρόνια. Ο μεταλλικός υδράργυρος είναι τοξικότερος με την μορφή των ατμών του και προκαλεί φλεγμονή του στοματοφάρυγγα, απώλεια δοντιών, σιελόρροια και τρόμο, συμπτώματα που δε φαίνεται να ταλαιπώρησαν το Newton 67. Τα άλατα των μετάλλων προκαλούν χρόνια προβλήματα, όπως νευρολογικές διαταραχές, άλγη κάτω άκρων και τρόμο. Η «τρέλα» από χρόνια δηλητηρίαση με υδράργυρο χαρακτηρίζεται από σύγχυση, απώλεια της αυτοεκτίμησης, άγχος και πλήρη απόσυρση. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ευερεθιστότητα, κρίσεις οργής, κατάθλιψη, αϋπνία και ενίοτε παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις και μανία. Η χρόνια δηλητηρίαση με μόλυβδο προκαλεί επίσης ευερεθιστότητα, αϋπνία, αδυναμία συγκέντρωσης, ανορεξία 68. Στα 1979, οι Spargo and Pounds 69 ανέλυσαν 4 δείγματα από τρίχες που είναι πιθανό ότι ανήκουν στο Newton και βρήκαν στα 3 ίχνη αντιμονίου, αργύρου, αρσενικού και μολύβδου. Βρέθηκαν επίσης υψηλές στάθμες υδραργύρου σε όλα τα δείγματα. Με βάση αυτά τα ευρήματα βγήκε το συμπέρασμα ότι η «νευρική κρίση» του Newton ( ) ο- φειλόταν κυρίως σε δηλητηρίαση από μέταλλα, ιδιαίτερα στον υδράργυρο, αλλά και στο μόλυβδο. Ο Ditchburn δε δέχεται ότι αυτές οι μετρήσεις αποτελούν τεκμήρια υπέρ της υπόθεσης της δηλητηρίασης του Newton από αναθυμιάσεις μετάλλων

6 Θεωρεί ότι η ασθένεια του Newton ή- ταν άσχετη με τα αλχημιστικά του πειράματα και ότι ο ασθενής έπασχε από χρόνια κατάθλιψη, μια πάθηση που αν και διατρέχει μεγάλο μέρος από τη ζωή του πάσχοντα, ενίοτε εμφανίζει αυθόρμητη ύφεση. Καταλήγει σ αυτό το συμπέρασμα επειδή η κατάθλιψη είναι απείρως συχνότερη από τον υδραργυρισμό, λόγω της αβεβαιότητας των μετρήσεων και λόγω της έλλειψης χαρακτηριστικών συμπτωμάτων από τον Newton. O Storr συμφωνεί επίσης με τη διάγνωση της κατάθλιψης 71. Ωστόσο, τα χαρακτηριστικά συμπτωμάτα του υ- δραργυρισμού εμφανίζονται συχνότερα μετά από οξεία και όχι μετά από χρόνια έκθεση 72. Ο Storr θεωρεί ότι στην επιστολή της 13ης Σεπτεμβρίου 1693 προς τον Pepys, ο Newton αποδέχεται ότι υπέστη ένα επεισόδιο ψύχωσης που εμφανίσθηκε με ανορεξία και αϋπνία, ότι η περίοδος κατά την οποία κατηγορούσε τους φίλους του συνεχίστηκε με βαθιά κατάθλιψη και ότι οι παρανοειδείς σκέψεις του οφείλονταν στην κατάθλιψη. Τέλος, υπογραμμίζει ότι τα ι- διαίτερα χαρακτηριστικά του Newton απλώς εκδηλώθηκαν σε υπερβολικό βαθμό κατά τη διάρκεια της «νευρικής κρίσης». Πάντως, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο διανοητικών διαταραχών για τα έτη πριν και μετά από την περίοδο και πλέον υπάρχουν αντικειμενικά δεδομένα υπέρ της χρόνιας δηλητηρίασης του Newton. Ο Anthony Storr προτείνει την κατάθλιψη σαν εναλλακτική προς τον υδραργυρισμό διάγνωση, χωρίς να αποκλείει τη μανιοκατάθλιψη 73. Η εικόνα που έχουμε σήμερα για την «τρέλα» του Newton στη δεκαετία του 1690 φαίνεται ότι πρέπει να αποδοθεί στην επίδραση του υδραργυρισμού στην εκκεντρική, παρανοειδή προσωπικότητα ενός μεγάλου επιστήμονα. Βιβλιογραφία 1. J.-B. Biot, Newton, Isaac in Biographie universelle, ancienne et moderne (L. G. Michaud, Libraire-Editeur, Paris, ), vol. 31, pp (1822); J.-B. Biot. Life of Sir Isaac Newton (trans. H. Elphinstone) in Lives of eminent persons (Library of Useful Knowledge, Baldwin & Cradock, London, 1833). 2. Rob Iliffe, Milo Keynes and Rebekah Higgitt (eds) Early biographies of Isaac Newton (Pickering & Chatto, London, 2006), vol. 2 (Nineteenth-century biography of Isaac Newton), which includes J.-B. Biot, op. cit. (note 1), pp I. Newton, The correspondence of Isaac Newton (eds H. W. Turnbull, J. F. Scott, A. R. Hall and L. Tilling) (Cambridge University Press, ), vol. I (1959); vol. III (1961); vol. IV (1967). 4. C. Huygens, Journal of Christiaan Huygens, 29 May and 8 June, 1694 in Oeuvres comple`tes (M. Nijhoff, The Hague, ), vol. 10, pp. 616 and It seems likely that it was Hendrick van Swinden ( ) who told J.-B. Biot from Leiden of the mention of Newton s illness in the Huygens journal. 6. Milo Keynes, The personality of Isaac Newton, Notes Rec. R. Soc. 49, 1 56 (1995). 7. S. Baron-Cohen, The essential difference: men, women and the extreme male brain (Allen Lane, London, 2003), p I. James, Singular scientists, J. R. Soc. Med. 96, (2003). 9. M. Arshad and M. Fitzgerald, Did Michelangelo ( ) have high-functioning autism?, J. Med. Biography 12, (2004). 10. M. Fitzgerald, Did Ludwig Wittgenstein have Asperger s syndrome?, Eur. Child Adolesc. Psychiatry J. 96, (2000). 11. Newton, Letter to John Covel, 10 May 1689, op. cit. (note 3), vol. III, p Bernard le Bovier de Fontenelle, E' loge de Monsieur le Chevalier Newton (Paris, 1728); [B. de Fontenelle] The Life of Sir Isaac Newton, with an account of his writings, without the imposition of the French being annexed to it (London, J. Roberts, 1728). 13. Iliffe et al., op. cit. (note 2), vol. 1 (Eighteenth-century biography of Isaac Newton), which includes B. de Fontenelle, op. cit. (note 12), pp John Maynard Keynes, Newton, the man, in The Royal Society Newton Tercentenary Celebrations, July 1946, pp (Cambridge University Press, 1947). 15. D. Brewster, Memoirs of the life, writings, and discoveries of Sir Isaac Newton (T. Constable, Edinburgh, 1855). 16. R. S. Westfall, Newton and his biographer, in Introspection in biography (eds S. H. Baron and C. Pletsch), pp (The Analytic Press, Hillsdale, NJ, 1985). 17. F. E. Manuel, A portrait of Isaac Newton (The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge, MA, 1968). 18. R. S. Westfall, Never at rest: a biography of Isaac Newton (Cambridge University Press,1980), p. 53n. 19. Westfall, op. cit. (note 16), p. 185; S. Shapin, The mind is its own place : science and solitude in early modern England, Science Context 4, (1991); R. Iliffe, Isaac Newton Lucatello Professor of Mathematics in Science Incarnate (eds C. Lawrence and S. Shapin), pp (University of Chicago Press, 1998). According to Manuel, op. cit. (note 17), pp , at Trinity Newton was borne down by a sense of guilt and by doubt and self-denigration. The scrupulosity, punitiveness, austerity, discipline, and industriousness of a morality that may be called puritanical. were early stamped upon his character. 20. H. More, Letter to John Sharp, 16 August 1680 in Conway Letters: the correspondence of Anne, Viscountess Conway, Henry More, and their friends (ed. M. H. Nicolson) (Yale University Press, New Haven, CT, 1930). 21. Footnote to A remarkable and curious conversation between Sir Isaac Newton and Mr Conduitt in E. Turnor, Collections for the history of the Town and Soke of Grantham containing authentic memoirs of Sir Isaac Newton (W. Miller, London, 1806), p Manuel, op. cit. (note 17), p H. Newton, Letters to John Conduitt, 17 January and 17 February 1728, in Iliffe et al., op. cit. (note 13), vol. 1, pp W. Stukeley, Memoirs of Sir Isaac Newton s life in Iliffe et al., op. cit. (note 13), vol. 1, p J. Langdon Down, Observations on an ethnic classification of idiots, Lond. Hosp. Rep. 3, (1866). 26. J. Langdon Down, On some of the mental affections of childhood and youth (J. & A. Churchill, London, 1887). 27. H. Asperger, Die Autistischen Psychopathen im Kindesalter, Arch. Psychiat. Nervenkrank. 117, (1944). 28. L. Wing, Asperger s syndrome: a clinical account, Psych. Med. 11, (1981). 29. A. Klin, F. R. Volkmar and S. S. Sparrow, Asperger s syndrome (Guildford Press, London, 2000). 30. Baron-Cohen, op. cit. (note 7), p Newton, op. cit. (note 23), p James, op. cit. (note 8). 33. W. Stukeley, Letter to Dr Richard Mead, 26 June 1727, op. cit. (note 13), vol. 1, pp Stukeley, op. cit. (note 24), p Newton, op. cit. (note 23), p Stukeley, op. cit. (note 33), p Stukeley, op. cit. (note 24), p Keynes, op. cit. (note 14), p Manuel, op. cit. (note 17). 40. J. Green and R. Goldwyn, New findings in attachment research and their potential implications for developmental psychopathology in childhood, J. Child Psychol. Psychiatry 43, (2002). 41. Fitzwilliam notebook, sins numbers 13 and 14, in Iliffe et al., op. cit. (note 13), vol. 1, p J. Bowlby, The role of attachment in personality development, in A secure base: clinical applications of attachment theory (Routledge, London, 1988), pp A. Storr, Isaac Newton, Br. Med. J. 291, (1985); reprinted in A. Storr, Churchill s black dog, Kafka s mice and other phenomena of the human mind (W. Collins, London, 1989), pp John Conduitt, Material I draft of memoir, in Iliffe et al., op. cit. (note 13), vol. 1, p Newton, op. cit. (note 23), p J. Conduitt, Material III notes on Newton s character, in Iliffe et al., op. cit. (note 13), vol. 1, p Storr, op. cit. (note 44). 48. Turnor, op. cit. (note 21); Joseph Spence, Anecdotes, Observations, and Characters, of Books and Men, collected from the conversation of Mr Pope, and other eminent persons of his time (ed. Samuel Singer) (London, 1820), p Newton, Letter to Robert Hooke, 5 February 1675/6, op. cit. (note 3), vol. 1, pp Manuel, op. cit. (note 17), p Newton, op. cit. (note 3). 52. Christiaan Huygens, Letter to Constantyn Huygens, 26 May 1694 in Oeuvres comple`tes, op. cit. (note 4), vol. 10, p L. W. Johnson and M. L. Wolbarsht, Mercury poisoning: a probable cause of Isaac Newton s physical and mental ills, Notes Rec. R. Soc. 34, 1 9 (1979); P. E. Spargo and C. A. Pounds, Newton s Derangement of the Intellect : new light on an old problem, Notes Rec. R. Soc. 34, (1979). 54. Manuel, op. cit. (note 17), pp Brewster, op. cit. (note 15), vol. 2, p S. Schaffer, Newton, the dark heretic, BBC2 TV, 1 March 2003; R. Iliffe, Newton: a very short introduction (Oxford University Press, 2007). 57. Manuel, op. cit. (note 17), p D. V. Jeste, K. A. Harless and B. W. Palmer, Chronic late-onset schizophrenia-like psychosis that remitted: revisiting Newton s psychosis?, Am. J. Psychiatry 157, (2000). 59. Storr, op. cit. (note 44). 60. Storr, op. cit. (note 44). 61. Lazurus Zetzner (ed.), Theatrum Chemicum (Strasbourg, ). 62. J. Harrison, The library of Isaac Newton (Cambridge University Press, 1978). 63. Westfall, op. cit. (note 16). 64. Newton, op. cit. (note 23), vol. 1, pp Spargo and Pounds, op. cit. (note 54). 66. Turnor, op. cit. (note 21). 67. P. L. Bidstrup, The toxicity of mercury and its compounds (Elsevier, Amsterdam, 1964); E. Browning, Toxicity of industrial metals (Butterworth, London, 1964). 68. Spargo and Pounds, op. cit. (note 54). 69. R. W. Ditchburn, Newton s illnesses of , Notes Rec. R. Soc. 35, 1 16 (1980). 70. Storr, op. cit. (note 44). 71. P. Bidstrup, op. cit. (note 68); Browning, op. cit. (note 68). 72. J. Lieb and D. Hershman, Isaac Newton: mercury poisoning or manic depression?, Lancet ii, (1983); Tristram Hunt, Great Britons: Isaac Newton, BBC2 TV, 15 November IR 57

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό. Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί

Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό. Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί Ανάπτυξη και διαταραχές της Κοινωνικότητας στον Αυτισμό Ευδοκία Καρδαμίτση, Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικοί Μειονεξίες σε 3 λειτουργικές περιοχές Κοινωνικές σχέσεις Επικοινωνία Σκέψη, φαντασία Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Ιουλιέττα Καλλή-Λαούρη, M.D., Ph.D. Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπεύτρια Παιδιών & Εφήβων 1 ο Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΣ: Ο αυτισμός είναι μια σπάνια διαταραχή. ΑΛΗΘΕΙΑ: Παλαιότερες επιδημιολογικές έρευνες έδειχναν ότι στον γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών

Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών Επιστημονικό Συμπόσιο ALCOVE Αθήνα 12 & 13 Οκτωβρίου 2012 Διαταραχές συμπεριφοράς ανοϊκών ασθενών που φροντίζονται στο σπίτι Ελένη Μαργιώτη Κλινική Νευροψυχολόγος Συντονίστρια Κέντρου Ημέρας Αμαρουσίου

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger;

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Το σύνδρομο Asperger είναι μία νευρολογική διαταραχή, η οποία, σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο και ερευνητή Tony Attwood, προσβάλλει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Tony Attwood Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Το παιδί με σύνδρομο Asperger δεν παρουσιάζει το ίδιο προφίλ συμπεριφοράς και μαθησιακών ικανοτήτων με το παιδί που εμφανίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται.

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Απρίλιος 2012 είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Από το 2009 η ελληνική κοινωνία σε κοινωνικόοικονομική και πολιτιστική κρίση Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ 1 ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ; VS Masters & Johnson Kaplan Basson Μοντέλο: Η σχηματική περιγραφή ενός φαινομένου Τo μοντέλο σεξουαλικής ανταπόκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Τα συναισθήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των έφηβων μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Αναφορές υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα Απρίλιο 1963 : Εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Στ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 8 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Απαρτιωμένη Διδασκαλία Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ψυχιατρική συνέντευξη αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία στην άσκηση της Ψυχιατρικής. Κατά τη διάρκειά της οικοδομείται η θεραπευτική σχέση ιατρού-ασθενούς, η οποία οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

DANA ALLIANCE FOR BRAIN

DANA ALLIANCE FOR BRAIN ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η λειτουργία του Ύπνου και η σημασία της για τη Μνήμη και τη Μάθηση αλλά και τη Σωματική και Ψυχική Υγεία» Ενημερωτική Εκδήλωση την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013, στο Ίδρυμα Ευγενίδου Αθήνα, Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός & Εκπαίδευση. Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ.

Αυτισμός & Εκπαίδευση. Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ. Αυτισμός & Εκπαίδευση Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ. Τι είναι ο αυτισμός; Κύριος εκπρόσωπος των διάχυτων διαταραχών της ανάπτυξης, που διαρκούν ολόκληρη τη ζωή (DSM-IV,

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΙΔΙΟΥ: Ονοματεπώνυμο πατέρα: Ονοματεπώνυμο μητέρας: Σημερινή ημερομηνία / / Ημερομηνία γέννησης / / Σχολείο Τάξη Διεύθυνση κατοικίας: Τηλ. οικίας: κινητό: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ Το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι μορφές της συμπεριφοράς οι οποίες ενοχλούν τα ίδια τα παιδιά ή το περιβάλλον τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

«Παίζοντας με ασφάλεια. Χαρακτηριστικά και ανάγκες παιδικής ηλικίας»

«Παίζοντας με ασφάλεια. Χαρακτηριστικά και ανάγκες παιδικής ηλικίας» «Παίζοντας με ασφάλεια. Χαρακτηριστικά και ανάγκες παιδικής ηλικίας» Ελένη ΜΟΥΣΕΝΑ Δρ. Επιστημών της Αγωγής Επιστημονικός Συνεργάτης ΤΕΙ Αθήνας ΠΕΕΓΕΠ,13 Μαρτίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων Αμφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται σε σχέση µε το πώς ο/η ασθενής αισθάνονταν την περασµένη εβδοµάδα.

Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται σε σχέση µε το πώς ο/η ασθενής αισθάνονταν την περασµένη εβδοµάδα. Κλίµακα Μontgomery Asberg για την Κατάθλιψη Ο ΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ MADRS: Η βαθµολόγηση πρέπει να γίνεται κατόπιν συνέντευξης µε τον/την ασθενή, αρχίζοντας από γενικές ερωτήσεις µε τα συµπτώµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Γ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα