Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ζωικοί Εχθροί Θεωρία"

Transcript

1 Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 11: Ακάρεα Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1

2 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Τίτλος Μαθήματος: Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 11: Ακάρεα Όνομα Καθηγητή: Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Βαθμίδα Καθηγητή: Καθηγήτρια Άρτα,

3 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 3

4 Χρηματοδότηση Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο TEI Ηπείρου» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. 4

5 Ακάρεα 5

6 Σκοποί ενότητας Καταγραφή των χαρακτηριστικών & ιδιοτήτων της Υποκλάσεως Acarina. 6

7 Περιεχόμενα ενότητας Χαρακτηριστικά γνωρίσματα ακάρεων. Αναπαραγωγή & Ανάπτυξη ακάρεων. Ταξινόμηση (έμφαση στα γεωργικής σημασίας) ακάρεων. Ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα & συμπτωματολογία των προσβολών στα φυτά. Οικολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη των φυτοφάγων ακάρεων. Τα κυριότερα φυτοφάγα ακάρεα. 7

8 Αραχνίδια (Arachnidia) Γεωργικό ενδιαφέρον από την Κλάση Arachnidia παρουσιάζει η Υποκλάση Acarina (ακάρεα) Ανήκουν στη Συνομοταξία/Φύλο Arthropoda (Υπόφυλο Χειληκέρατα) του ζωικού βασιλείου Περιβάλλονται εξωτερικά από το χιτίνινο εξωσκελετό, ο οποίος αποβάλλεται κατά διαστήματα και ανανεώνεται Έχουν αρθρωτά πόδια 8

9 Διάκριση ακάρεων βάσει του τρόπου που ζουν Φυτοφάγα/Φυτοπαρασιτικά: ζουν σε βάρος αυτοφυών ή καλλιεργούμενων φυτών (προσβάλλουν υπέργειο & υπόγειο τμήμα των φυτών στον αγρό) Αρπακτικά: ζουν κυνηγώντας μικρά ζωάρια ή ωά εντόμων Σαπροφάγαήζωικάπαράσιτα: τρέφονται από οργανικά υπολείμματα που βρίσκονται σε αποσύνθεση ή είναι παράσιτα ζώων (τσιμπούρια) 9

10 Φυτοπαρασιτικά ακάρεα Μετατροπή ακάρεων από αρπακτικά σε φυτοπαρασιτικά, μέσω μορφολογικών, φυσιολογικών & βιολογικών διαφοροποιήσεων, με την εξάπλωση των αγγειόσπερμων φυτών Μορφολογικές διαφοροποιήσεις σταόργαναλήψης& πέψης τροφής; τα χειληκέρατα διαφοροποιήθηκαν σε νύσσοντα στυλέτα, ενώ ελλείπουν οι επεκτάσεις του μεσεντέρου που συνήθως υπάρχουν στα μη φυτοφάγα είδη ακάρεων Φυσιολογικές & Βιολογικές διαφοροποιήσεις με την ανάπτυξη τεράστιων πληθυσμών (υψηλός ρυθμός αναπαραγωγής ή/και χρονικής σμίκρυνσης βιολογικού κύκλου), καθώς και μη εξάρτηση από άλλους ζωικούς οργανισμούς για τη διάδοσή τους (αυτά τα φυτοπαρασιτικά ακάρεα συνήθως διαδίδονται με τα ρεύματα του αέρα) 10

11 Χαρακτηριστικά γνωρίσματα των ακάρεων 11

12 Χαρακτηριστικά γνωρίσματα Η κεφαλή με το θώρακα είναι ενωμένη (κεφαλοθώρακας) και συνήθως η κοιλιά είναι συγκολλημένη Προτερόσωμα καλείται το πρόσθιο μέρος του σώματος, αποτελείται από το γναθόσωμα ή ρύγχος και το προποδόσωμα ή ποδόσωμα και περιλαμβάνει τα στοματικά μόρια και τα 2 ζεύγη πρόσθιων ποδιών Υστερόσωμα καλείται το οπίσθιο μέρος του σώματος, αποτελείται από το μεταποδόσωμα και το οπισθόσωμα και περιλαμβάνει τα 2 ζεύγη οπίσθιων ποδιών και την κοιλιά 12

13 Χαρακτηριστικά γνωρίσματα Γναθόσωμα ή ρύγχος περιλαμβάνει τα στοματικά μόρια: Χηλόκερα: μοιάζουν με λαβίδες ή γαμψά νύχια με ένα σταθερό και ένα κινητό τμήμα, το οποίο φέρει μερικά δόντια Ποδοπροσακτρίδες ή κάτω γνάθοι ή γναθόποδες Άνω χείλος 13

14 Χαρακτηριστικά γνωρίσματα Προποδόσωμα εκπέμπει το επιστόμιο (νωτιαία προέκταση με 0 5 οφθαλμούς & 1 3 ζεύγη αισθητηρίων σμηρίγγων), το οποίο βρίσκεται πάνω από τα χηλόκερα, και το στοματικό κώνο (κοιλιακή προέκταση), που περικλείει το φάρυγγα Υστερόσωμα παρουσιάζει στα νώτα τρίχες και αδενικούς πόρους, ενώ στην κοιλιακή επιφάνεια βρίσκονται τα ισχία των πίσω ποδιών, τρίχες, πόροι, ο γεννητικός οπλισμός και η έδρα 14

15 Χαρακτηριστικά γνωρίσματα Μέγεθος ακάρεων: ~0,5 mm Φέρουν 4 ζεύγη ποδιών (έντομα: 3 ζεύγη), εκτός των Eriophyidae, που φέρουν 2 μόνο ζεύγη ποδιών Πόδια αποτελούνται από 7 άρθρα: ισχύο, τροχαντήρας, μηρός, επιγονατίδα, κνήμη, ταρσός με 1, 2 ή 3 νύχια και βαδιστικές τρίχες Απουσία κεραιών; 1 ο ζεύγος ποδιών ως όργανο αφής 15

16 Σώμα ακάρεων 16

17 Σώμα ακάρεων 17

18 Σώμα ακάρεων 18

19 Σώμα ακάρεων 19

20 Άκαρι (αριστερά) & Έντομο (δεξιά) διαφορές 20

21 Αναπαραγωγή & Ανάπτυξη των ακάρεων 21

22 Αναπαραγωγή & Ανάπτυξη Πολλαπλασιάζονται αμφιγονικά Εναπόθεση ωών, τα οποία εκκολάπτονται και δίνουν άτομα που υφίστανται 3 αποδερματώσεις με χαρακτηριστικά στάδια ακινησίας πριν από την έκδυση, για να φθάσουν στο ενήλικο στάδιο Εκκόλαψη ωών & ανάπτυξη ακάρεων από στάδιο σε στάδιο είναι πολύ γρήγορη και εξαρτάται από τη θερμοκρασία Διάρκεια γενιάς: 9,5 ημέρες στους 30 o C; 22 ημέρες στους 18 o C 22

23 Αναπαραγωγή & Ανάπτυξη Ωό προνύμφη με 3 ζεύγη ποδιών 1 ο στάδιο ανάπαυσης νυμφοχρυσαλίδα πρωτονύμφη με 4 ζεύγη ποδιών 2 ο στάδιο ανάπαυσης δευτεροχρυσαλίδα δευρερονύμφη με 4 ζεύγη ποδιών 3 ο στάδιο ανάπαυσης τελειοχρυσαλίδα τέλειο άκαρι (ενήλικο) 23

24 Αναπαραγωγή & Ανάπτυξη Αναπτυξιακά στάδια ενός φυτοπαρασιτικού ακάρεος 24

25 Ταξινόμηση των ακάρεων 25

26 Ταξινόμηση: Υποκλάση Acari Ταξινομικοί χαρακτήρες: μορφή χηλοκέρων, οι ταρσοί και οι ακανθώδεις εκφύσεις Τάξεις Onychopalpida Ixodides (τα τσιμπούρια, που είναι παράσιτα σπονδυλωτών) Trombidiformes (φυτοπαρασιτικά & αρπακτικά είδη) Sarcoptiformes (είδη αποθηκών & είδη παράσιτα ανθρώπου, άλλων θηλαστικών, πτηνών, εντόμων) 26

27 Ταξινόμηση: Υποκλάση Acari Σχετικάμεταακάρεαπουπροσβάλλουνταφυτάστουπόγειο & υπέργειο μέρος τους; Υποτάξεις: Prostigmata, Astigmata, Mesostigmata, Cryptostigmata Φυτοφάγα είδη ανήκουν κυρίως στην Prostigmata και δευτερευόντως (ορισμένα σε βολβώδη φυτά) στα Astigmata Ορισμένες μόνο οικογένειες περιλαμβάνουν φυτοφάγα είδη ακόμα και στα Prostigmata, ενώ άλλες (οικογένειες) περιλαμβάνουν αρπακτικά ή παρασιτικά (ωφέλιμα) διαφόρων αρθροπόδων 27

28 Υποκλάση Acari; Υποτάξη Prostigmata (γεωργικής σημασίας) Υπεροικογένεια: Eriophyoidea Οικογένεια: Eryophiidae Υποοικογένειες: Phyllocoptinae, Eriophyinae, Cecidophyinae Οικογένεια: Nalepellidae Υποοικογένειες: Nalepellinae, Phytocoptellinae Οικογένεια: Rhynchaphytoptidae Υπεροικογένεια: Tarsonemoidea Οικογένεια: Tarsonemidae Οικογένεια: Pyemotidae 28

29 Υποκλάση Acari; Υποτάξη Prostigmata (γεωργικής σημασίας) Υπεροικογένεια: Tetranychoidea Οικογένεια: Tetranychidae Υποοικογένειες: Bryobiinae, Tetranychinae Οικογένεια: Tenuipalpidae Οικογένεια: Tuckerellidae Υπεροικογένεια: Rhaphignathoidea Οικογένεια: Penthaleidae Οικογένεια: Tydeidae Οικογένεια: Tyroglyphidae 29

30 Υποκλάση Acari; Υποτάξη Prostigmata (γεωργικής σημασίας) Σημαντικές Οικογένειες 30

31 Υποκλάση Acari; Υποτάξη Prostigmata (γεωργικής σημασίας) Λιγότερο σημαντικές Οικογένειες 31

32 Ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα 32

33 Άμεσες & Έμμεσες ζημιές από τα φυτοφάγα ακάρεα Ακάρεα που ζημιώνουν άμεσα τα φυτά Ακάρεα που κατατρώγουν τα φυτικά τμήματα Ζημιές στο υπόγειο τμήμα Ζημιές στο υπέργειο τμήμα Ακάρεα που νύσσουν & μυζούν τους φυτικούς χυμούς Ζημιές μηχανικής φύσεως, λόγω τοπικής βλάβης των φυτικών ιστών Ζημιές από εγχεόμενες ουσίες στους φυτικούς ιστούς Ακάρεα που ζημιώνουν έμμεσα τα φυτά Μετάδοση ιών Μετάδοση μυκήτων & βακτηρίων 33

34 Άμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Κατατρώγουν φυτά Κατατρώγουν φυτικά τμήματα και αποτελούν μικρή κατηγορία στο σύνολο των φυτοφάγων ακάρεων Υπόγειοφυτικότμήμα: ζημιές που αφορούν σε μικρές στοές και ιστολογικές αλλοιώσεις σε βολβούς ή ρίζες (π.χ. Rhyzoglyphus spp) Υπέργειο φυτικό τμήμα: ζημιές που αφορούν μικρές στοές στο στέλεχος με αποτέλεσμα το πλάγιασμα βολβωδών φυτών, στελέχη αγροστωδών φυτών, μικρές οπές στα φύλλα τομάτας, αγγουριών κ.λπ. και επιδερμικές αλλοιώσεις στα φύλλα μηλοειδών (π.χ. Rhyzoghyphus spp., Tyrophagus spp. κ.ά.) 34

35 Άμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Νύσσουν & Μυζούν (1) Νύσσουν & μυζούν φυτικούς χυμούς και αποτελούν την πλειονότητα των φυτοφάγων ακάρεων Τοπική μηχανική βλάβη των ιστών με τα χηληκέρατά τους Μεταχρωματισμός φυτικών ιστών, λόγω πρόσληψης φυτικού χυμού (Tetranychidae, Tenuipalpidae και λιγότερο Eriophyidae) Παραμορφώσεις μεριστωματικών ιστών, λόγω τροφής σε καταβολές στελεχών φύλλων ή καρπών με αποτέλεσμα τις παραμορφώσεις, όπως ανώμαλη βλάστηση, βλάστηση υπό μορφή ρόδακα, ανώμαλη αύξηση καρπών ή φύλλων ή ακόμα το θάνατο του μεριστώματος (Eriophyidae, Tarsonemidae) 35

36 Άμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Νύσσουν & Μυζούν (2) Ο μεταχρωματισμός φυτικών ιστών λαμβάνει χώρα, λόγω πρόσληψης του φυτικού χυμού μπορεί να είναι: Ελαφρός ως διάσπαρτες μικρές κηλιδώσεις όταν ο πληθυσμός ακάρεων είναι μικρός, Μέτριος με πολλές μικρές κηλιδώσεις όταν ο πληθυσμός ακάρεων είναι όχι ιδιαίτερα υψηλός, Έντονος με καθολικό κιτρίνισμα ή καφέτιαμα και το θάνατο του φυτού όταν ο πληθυσμός ακάρεων είναι πολύ υψηλός για μία ορισμένη περίοδο Σε δεδομένο πληθυσμό ακάρεος, η ένταση ζημιάς επί του εν λόγω μεταχρωματισμού εξαρτάται από την ευρωστία του φυτού, τροφοδοσία αυτού με ύδωρ & θρεπτικά στοιχεία, ρυθμό διαπνοής που επηρεάζεται από τις κλιματολογικές συνθήκες 36

37 Άμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Νύσσουν & Μυζούν (3) Νύσσουν & μυζούν φυτικούς χυμούς και αποτελούν την πλειονότητα των φυτοφάγων ακάρεων Εκχεόμενες ουσίες (πεπτικά ένζυμα, ρυθμιστές αυξήσεως, τοξίνες άγνωστης χημικής σύστασης) στους φυτικούς ιστούς από τα Eriophyidae & Tarsonemidae και ορισμένα Tenuipalpidae & Tetranychidae Κηκίδες: τοπικές παραμορφώσεις φυτικών ιστών χαρακτηριστικού σχήματος & μεγέθους για κάθε είδος ακάρεος (διάγνωση προσβολής) κυρίως στα φύλλα, αλλά και σε άνθη, στελέχη, ποδίσκους, οφθαλμούς (Eriophyidae) Ερινώσεις: διαφέρουν από τις κηκίδες (μόνο μία οπή εξόδου των ακάρεων) στο ότι δεν είναι κλειστοί σχηματισμοί, όπως οι κηκίδες, και ελεύθερα μετακινούνται στις πυκνές μάζες υπερτροφικών φυτικών τριχών (Eriophyidae) 37

38 Άμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Νύσσουν & Μυζούν (4) Νύσσουν & μυζούν φυτικούς χυμούς και αποτελούν την πλειονότητα των φυτοφάγων ακάρεων Εκχεόμενες ουσίες (πεπτικά ένζυμα, ρυθμιστές αυξήσεως, τοξίνες άγνωστης χημικής σύστασης) στους φυτικούς ιστούς από τα Eriophyidae & Tarsonemidae και ορισμένα Tenuipalpidae & Tetranychidae Περιφερειακό καρούλιασμα φύλλων (Eriophyidae) Ομοκεντρική δακτυλιωτή κηλίδωση σε φύλλα, κλαδίσκους, κλάδους Άλλα συμπτώματα (κόκκινες γραμμώσεις στο φλοιό σπερμάτων αραβοσίτου, κηλιδώσεις κ.λπ.) 38

39 Έμμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Μετάδοση παθογόνων Μετάδοση παθογόνων (ιοί, μύκητες, βακτήρια) στα καλλιεργούμενα ετήσια ή πολυετή φυτά Κυρίως τα Eryiophyidae μεταδίδουν ιώσεις αν και υφίσταται η δυσκολία διάκρισης του αν τα συμπτώματα οφείλονται στην εκχεόμενη τοξίνη ή στο ότι μεταδίδουν ιικά σωματίδια, λόγω του μικρού τους μέγεθος και της τάσης του να βρίσκονται εντός οφθαλμών ή άλλων προστατευόμενων φυτικών τμημάτων 39

40 Έμμεσες ζημιές από φυτοφάγα ακάρεα: Μετάδοση παθογόνων Προϋποθέσεις είδους ακάρεος φορέας φυτοπαθογόνου ιού συσχέτιση παρουσίας ακάρεος με ασθένεια εξάρτηση εκδήλωσης συμπτωμάτων ασθένειας με συνεχή παρουσία ακάρεων μη πρόκληση συμπτωμάτων ασθένειας στα υγιή φυτά από τα ακάρεα, έως ότου αυτά προσλάβουν τον ιό τρεφόμενα από ασθενή φυτά ή με άλλο τρόπο 40

41 Οικολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη των φυτοφάγων ακάρεων 41

42 Εξάρτηση περιβάλλοντος & ζημιών Η ζημιά στα φυτά από ακάρεα εξαρτάται από το μέγεθος του πληθυσμού τους Παράγοντες του περιβάλλοντος επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά την αύξηση του πληθυσμού φυτοφάγων ακάρεων; Κατανόησή τους απαραίτητο για την ολοκληρωμένη καταπολέμησή τους Οικολογικοί Παράγοντες: κλίμα, παρουσία φυτού ξενιστή, ανταγωνισμός μεταξύ διαφόρων ειδών ακάρεων σε ένα δεδομένο ενδιαίτημα, μορφολογική & φυσιολογική προσαρμογή κάθε είδους ακάρεος, εφαρμοζόμενη γεωργική πρακτική, ωφέλιμα (αρπακτικά, παράσιτα) 42

43 Οικολογικοί παράγοντες Κλίμα Στις αντίξοες κλιματολογικές συνθήκες τα ακάρεα είναι προσαρμοσμένα μέσω μορφολογικών διαφοροποιήσεων & βιολογικών συμπεριφορών Σε υπερβολικά ξηρό & θερμό καλοκαίρι εντοπίζονται στα καταφύγια (έδαφος, λέπια οφθαλμών) ή αναπτύσσουν μόνο 1 γενεά με εξωτερική διαμόρφωση που αντέχει σε αυτές τις συνθήκες Διάπαυση (χειμερινή ή θερινή) στο στάδιο θήλεος ή ωού; Έναρξη & τέλος χειμερινής διάπαυσης βάσει φωτοπεριόδου, θερμοκρασίας, τροφής Κυρίως η θερμοκρασία επιδρά στην πληθυσμιακή ανάπτυξη; οι χαμηλές του χειμώνα, καθώς και όταν τις χαμηλές ακολουθεί θερμός καιρός νωρίς την άνοιξη, μειώνουν τον πληθυσμό, επειδή πολλά άτομα είναι σε ατελή στάδια Υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία καθηλώνει τον πληθυσμό των ακάρεων Ισχυρή βροχή επιδρά μηχανικά («ξέπλυμα» ακάρεων από τα φυτά) 43

44 Οικολογικοί παράγοντες Φυτά Ξενιστές Πολλά είναι εξειδικευμένα, άλλα είναι λιγότερο εξειδικευμένα Eriophyidae κυρίως μόνο ή ολιγοφάγα παράσιτα; Tetranychidae συνήθως ολιγοφάγα ή πολυφάγα είδη Επίδραση ξενιστού στη βιολογία ακάρεος, π.χ. ρυθμός ωοτοκίας, διάρκειας ανάπτυξης σταδίων βιολογικού κύκλου 44

45 Οικολογικοί παράγοντες Εφαρμοζόμενη γεωργική πρακτική Αρόσεις, λιπάνσεις, κλάδευμα, ζιζανιοκτονία που συμβάλλουν στην ευρωστία των φυτών συχνά προκαλούν και την αύξηση των πληθυσμών των ακάρεων Το Tetranychus urticae ευνοείται με την αύξηση 2 3 φορές της ωσμωτικής πίεσης, λόγω πλούσιας λιπάνσεως και περίσσειας διαλυτών στοιχείων (Mg, Ca) Θετική συσχέτιση πληθυσμού Panonychus ulmi καιαζώτουστα φύλλα μηλιάς, αντίθετα αρνητική αυτή η συσχέτιση με το Tetranychus urticae Καταστροφή ζιζανίων όχι μόνο αυξάνει την ευρωστία τω καλλιεργούμενων φυτών, αλλά μειώνει δραστικά τα καταφύγια πολλών αρπακτικών ειδών 45

46 Οικολογικοί παράγοντες Ανταγωνισμός μεταξύ ειδών Κυρίως μεταξύ ειδών Tetranychidae; Σε συνθήκες υπερπληθυσμού τα ενήλικα μετακινούνται από το φυτόξενιστή, ώστε να μειωθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των ατόμων αυτού του είδους Συχνά και ανταγωνισμός μεταξύ ειδών φυτοφάγων ακάρεων, π.χ. το Bryobia rubrioculus εμφανίζεται νωρίτερα την άνοιξη από το Panonychus ulmi και έτσι το δεύτερο παραμένει καθηλωμένο μέχρις ότου το πρώτο εισέλθει σε διάπαυση. Όταν το περιβάλλον αργότερα γίνει θερμότερο & ξηρότερο εμφανίζεται το Tetranychus urticae, το οποίο επειδή σχηματίζει ιστό μπορεί να μειώσει τον πληθυσμό του P. ulmi 46

47 Οικολογικοί παράγοντες Φυσικοίεχθροίακάρεων/Ωφέλιμα Αποτελούν παράγοντα μείωσης ή συγκράτησης πληθυσμού των φυτοφάγων ακάρεων υπό του επιπέδου οικονομικής ζημιάς Περιλαμβάνουν παθογόνα (μύκητες, βακτήρια, ιοί), κυρίως αρπακτικά ακάρεα (Οικογένειες Phytoseiidae, Bdellidae, Stigmaeidae, Cheylletidae), αράχνες και έντομα (Οικογένειες Coccinellidae, Chrysopidae, Anthocoridae, Miridae, Thysanoptera) Ακάρεα Phytoseiidae είναι τα πιο αποτελεσματικά, κυρίως το είδος Phytoseiulus persimilis ενάντια του Tetranychus urticae σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες 47

48 Τα κυριότερα φυτοφάγα ακάρεα 48

49 Οικογένεια: Tetranychidae Ενήλικα ~0,5 mm, ωά 0,1 mm με σαφή γενετήσιο διμορφισμό (άρρενα απιοειδή με τη στενότερη πλευρά προς τα πίσω < θήλεα ωοειδή) Στην άκρη της κεφαλής φέρουν αδένες, από τους οποίους εκβάλλουν αραχνώδη ιστό πουσύρουνμεταξύτωνποδιών καθώς προχωρούν Χρώμα κίτρινο, υποπράσινο, κόκκινο ή πορτοκαλί με 2 σκούρες κηλίδες στα νώτα Φυτοπαρασιτικά είδη: Tetranychus urticae, Panonychus ulmi κ.ά. 49

50 Κοινός ή Δίστικτος ή Πράσινος ή Ιστοπλόκος Τετράνυχος Συστηματική κατάταξη Τάξη: Trobidiformes Υποτάξη: Prostigmata Οικογένεια: Tetranychidae Γένος Είδος: Tetranychus urticae

51 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος Δίστικτος: φέρει 2 μαύρεςκηλίδες στοκιτρινοπράσινοσώμα Πολυφάγο (βαμβάκι, φασόλι, σολανώδη, μηλιά, ροδακινιά, εσπεριδοειδή, κολοκυνθοειδή, μηλοειδή, θερμοκηπιακές καλλιέργειες ψυχανθή, μπάμια, φράουλα, σιτηρά, λειμώνες, ακρόδρυα, αμπέλι, καλλωπιστικά & ανθοκομικά φυτά, όχι ελιά) Γίνεται αντιληπτός στον κάθε ξενιστή του από το κιτρίνισμα φύλλων (μυζά χυμούς) και τη δημιουργία ιστού (ιστοπλόκος) 51

52 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (μορφολογία) Ακμαίο: Θήλυ μήκους 0,5 mm, ωοειδές έως σφαιρικό, πρασινοκίτρινο με δύο σκοτεινότερες κηλίδες στα πλευρά του ιδιοσώματος (νώτα). Το άρρεν είναι μικρότερο (0,3 mm), στενούμενο προς τα πίσω (οξύληκτο) Νύμφη: εξάποδη, στρογγυλή, αρχικά διαφανής και στη συνέχεια κιτρινοκοκκινωπή Ωό: σφαιρικό, λείο, χωρίς μίσχο, μαργαριτώδες/άσπρο, υαλώδες, λαμπερό & διάφανο, το οποίο λίγο πριν την εκκόλαψή του καθίσταται κιτρινοκαστανορόδινο 52

53 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (μορφολογία) Αν και τα ακμαία με το πρασινοκίτρινο σώμα έχουν δύο μαύρες κηλίδες στη ραχιαία πλευρά του σώματος, τα διαχειμάζοντα θήλεα είναι πορτοκαλί Οι προνύμφες είναι ημιδιαφανείς με 3 ζεύγη ποδιών, ενώ τα ενήλικα έχουν 4 ζεύγη ποδιών 53

54 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) Θήλυ & Άρρεν Ωά Θήλυ & ωά Νύμφες 54

55 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) 55

56 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (συμπτώματα) Ζει στην κάτω επιφάνεια των φύλλων (φωτόφοβο); Στην άνω επιφάνεια επάρματα Μεταχρωματισμός φύλλων (κιτρινωπά), ξήρανση φύλλων φυλλόπτωση, εξασθένιση φυτών Στην άνω επιφάνεια του φύλλου εμφανίζονται κηλίδες αποχρωματισμού, οι οποίες είναι κίτρινες, καστανές (νεκρωτικές) και καλύπτουν ανάλογα με το μέγεθος της προσβολής μικρό ή μεγάλο τμήμα της φυλλικής επιφάνειας Στους καρπούς δημιουργεί σκωριόχρωες, άτονες, θαμπές κηλιδώσεις (Eriophyidae: στιλπνές) 56

57 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) 57

58 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) 58

59 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) 59

60 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) 60

61 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) ιστός 61

62 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) ιστός 62

63 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (βιολογία) Διαχειμάζει ως ενήλικο θήλυ (πορτοκαλί/κόκκινο) σε λήθαργο/διάπαυση στα διάφορα φυσικά καταφύγια (ρυτιδώματα φλοιών, ζιζάνια, έδαφος) Άνοιξη με την άνοδο της θερμοκρασίας προσβάλλει την αυτοφυή/ποώδη βλάστηση, όπουκαιγεννάταωάτου Αργά την άνοιξη, τα νέα άτομα (νύμφες; 2 στάδια) μεταναστεύουν στα νεαρά φυτικά τμήματα καλλιεργούμενων φυτών και δημιουργούν αποικίες (αραχνώδης ιστός) στην κάτω επιφάνεια του φύλλου, που προσβάλλουν Βιολογικός κύκλος 8 14 ημερών αν ~30 o C 63

64 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (βιολογία) Ευνοϊκέςσυνθήκεςγιατηνανάπτυξήτου είναι οι σχετικά υψηλές θερμοκρασίες και χαμηλή σχετική υγρασία, ήτοι αγαπά ξηρό και θερμό περιβάλλον Τρέφονται με φυτικούς χυμούς (νύμφεςακμαία) από το δρυφρακτοειδές παρέγχυμα και περιβάλλουν τις αποικίες τους με μετάξινους ιστούς Θήλυ γεννά ~100 ωά 7 10 γενεές/έτος, θερμοκήπια: 30 γενεές/έτος 5 στάδια: ωό, προνύμφη, πρωτονύμφη, δευτερονύμφη, ακμαίο 64

65 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (καταπολέμηση) Χημική καταπολέμηση (1) Fenbutatin oxide (καρπούζι, αγγούρι, φασόλι, μελιτζάνα, τομάτα, πιπεριά υπαίθρια) dicofol (τομάτα, αγγούρι, κολοκύθι, πεπόνι υπαίθριο, καρπούζι) Azocyclotin (καλλωπιστικά υπαίθρια) Abamectin (τομάτα, τριανταφυλλιά) Clofentezine (αγγούρι, κολοκύθι) 65

66 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (καταπολέμηση) Χημική Καταπολέμηση (2) Ψεκασμοί με ακαρεοκτόνα: cyhexatin (Pennstyl), fenbutatin oxide (Vendex), dicofol, bifenthrin (Talstar), dichlorvos, abamectin, etoxazole (Borneo) Γρήγορη ανάπτυξη ανθεκτικότητας εναλλαγή δραστικών ουσιών με διαφορετικό τρόπο δράσης, ώστε να αποτραπεί η ανάπτυξη ανθεκτικών φυλών του ακάρεος Κατά τον ψεκασμό πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα, ώστε να «λούζεται» καλά η κάτω επιφάνεια των φύλλων 66

67 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (καταπολέμηση) Ολοκληρωμένη Βιολογική Καταπολέμηση (1) Καταστροφή αυτοφυών φυτών πριν την έναρξη της καλλιέργειας Σε θερμοκήπια συνίσταται η αύξηση της σχετικής υγρασίας και ισορροπημένη λίπανση Βιολογική καταπολέμηση: εξαπόλυση (τοποθέτηση στα φύλλα) των αρπακτικών ακάρεων (Οικογένεια Phytoseiidae, Mesostigmata) Phytoseiulus persimilis & Amplyseius californicus, των μυκήτων Hirsutella thompsonii & Bauveria bassiana και του βακτηρίου Bacillus thuringiensis var. thuringiensis (β ενδοτοξίνη) 67

68 Tetranychus urticae δίστοικτος τετράνυχος (καταπολέμηση) Ολοκληρωμένη Βιολογική Καταπολέμηση (2) Βιολογική καταπολέμηση: εξαπόλυση (τοποθέτηση στα φύλλα) των αρπακτικών ακάρεων Phytoseiulus persimilis & Amplyseius californicus ( ωφέλιμα ανά στρέμμα) μόλις ο τετράνυχος εμφανιστεί; κυρίως στα θερμοκήπια το εμπορικό σκεύασμα ωφέλιμου αρπακτικού SPIDEX (τοποθέτησή του με την παραλαβή) 68

69 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) Ωό και ακμαίο Ωά, προνύμφες και ακμαία του Tetranychus urticae, καθώς και ακμαίο του αρπακτικού ακάρεος Phytoseiulus persimilis 69

70 Tetranychus urticae Tetranychidae Prostigmata (Δίστικτος τετράνυχος) Phytoseiulus persimilis 70

71 Αρπακτικό άκαρι P. persimilis τρεφόμενο από διάφορα αναπτυξιακά στάδια T. urticae 71

72 Panonychus ulmi Tetranychidae Prostigmata (κόκκινος τετράνυχος) Προσβάλλει μηλοειδή, πυρηνόκαρπα, αμπέλι, καρυδιά Το ακμαίο θήλυ είναι κόκκινο, 0.4 mm, με άσπρα επάρματα στις νωτιαίες τρίχες Διαχειμάζει ως κόκκινο ωό στα κλαδιά, βραχίονες, κορμό Προσβάλλει φύλλα μεταχρωματισμοί (κίτρινα καφέ ξήρανση φυλλόπτωση) 72

73 Panonychus ulmi Tetranychidae Prostigmata (κόκκινος τετράνυχος) θήλεα άτομα Χειμερινά ωά Μεταχρωματισμός φύλλων 73

74 Panonychus citri Tetranychidae Prostigmata Προσβάλλει τα εσπεριδοειδή, έχει πολλές γενιές/έτος και διαθερίζει Φέρει ροζ κόκκινα επάρματα στη βάση των τριχών (το P. ulmi φέρει λευκά) και τα ωά του τα συνενώνει με 6 7 νημάτια (όχι το P. ulmi) Αγαπά υγρό & δροσερό περιβάλλον Άνοιξη & Φθινόπωρο στα φύλλα (άνω & κάτω επιφάνεια), καρπούς, πράσινους βλαστούς κίτρινοι ή αρχυρόχρωοι μεταχρωματισμοί κίτρινο καφέ ξήρανση πτώση οργάνου 74

75 Panonychus citri Tetranychidae Άτομα πάνω σε φύλλο Prostigmata Συμπτώματα σε φύλλα (από αριστερά προς δεξιά: υγιή προσβεβλημέρα Προσβολή σε φύλλα (αργυρόχρωα) Προσβολή σε λεμόνι 75

76 Οικογένεια:Eriophyidae Πολλά είδη νύσσουν οφθαλμούς, ταξιανθίες, φύλλα, καρπούς (μυζητικά στοματικά μόρια) Αυτά τα νύγματα επιφέρουν άμεσες ζημιές (υπερτροφικές τρίχες γνωστές ως ερινώσεις, παραμορφώσεις φύλλων & οφθαλμών, παραγωγή κηκίδων) έμμεσες )μετάδοση διαφόρων ιών) Φέρουν 2 ζεύγη ποδιών στο προτερόσωμα και η κοιλιά τους είναι σκωληκόμορφη, η οποία προστατεύεται στο πίσω μέρος από σκληρές τρίχες Φυτοπαρασιτικά είδη: Eriophyes vitis, E. pyri, E. avellanae, Phyllocoptes vitis κ.ά. 76

77 Eriophyes vitis ερίνωση ή φυτόπτης αμπέλου 0,15 mm; Διαχειμάζει ως ακμαίο στα ρυτιδώματα φλοιών και εισβάλλει στους νεαρούς βλαστούς και στα εκπτυσσόμενα φύλλα Προσβεβλημένα φύλλα με υπέρυθρες ή υποπράσινες κηκίδες στην άνω επιφάνεια, ενώ στην κάτω αρχικά διακρίνεται λευκό βύθισμα της επιφάνειας και αργότερα καθίσταται καστανό ή υπέρυθρο Καταπολέμηση με ακαρεοκτόνα & θειαφίσματα με θερμό & ξηρό καιρό, όταν εμφανιστούν οι πρώτες προσβολές 77

78 Eriophyes vitis Eriophyidae Prostigmata 3 γενιές (ξεχωρίζουν μόνο από τη βιολογία τους και ζημιές που προκαλούν) 1η ερίνωση φύλλων: στην κάτω επιφάνεια υπάρχουν μακριές τρίχες που αργότερα γίνονται καστανές 2η σε ξυλοφόρους ανθοφόρους οφθαλμούς: προκαλούν μεγάλη ζημιά, γιατί οι οφθαλμοί νεκρώνονται ή αν βλαστήσουν δίνουν παραμορφωμένη βλάστηση (βραχυγονάτωση, παραμορφωμένα φύλλα); Δύσκολα καταπολεμείται, γιατί τα ακάρεα κρύβονται στα λέπια των οφθαλμών 3η (σπάνια): συστροφή φύλλων και δημιουργία κηκίδων 78

79 Eriophyes vitis Eriophyidae Prostigmata ερίνωση φύλλων 79

80 Eriophyes (=Phytoptus) pyri Prostigmata (φυτόπτης αχλαδιάς) Ενήλικα διαχειμάζουν κατά αποικίες υπό τα λέπια ανθοφόρων & ξυλοφόρων οφθαλμών μηλοειδών (κυρίως αχλαδιά) Αρχικά την άνοιξη ανοιχτοπράσινες μικρές προεξοχές στα νεαρά φύλλα, οι οποίες αργότερα γίνονται καστανόχροες ή υπέρυθρες, ενώ στην κάτω επιφάνεια οι υπερτροφικές τρίχες προφυλάττουν τέλεια, ωά και προνύμφες νέκρωση, ξήρανση, φυλλόπτωση Παραμόρφωση καρπών & πρόωρη καρπόπτωση 2 γενιές το έτος Καταπολέμηση με χειμερινούς πολτούς, ακαρεοκτόνα 80

81 Eriophyes (=Phytoptus) pyri Prostigmata (φυτόπτης αχλαδιάς Έχει δύο φυλές Η μία προκαλεί κηκίδες στα φύλλα παραμόρφωση καρούλιασμα φυλλόπτωση Η άλλη προσβάλλει τους οφθαλμούς (πιο επικίνδυνη) πλήρης τύφλωση, γενική εξάντληση του δένδρου, παραμόρφωση καρπού, κηλιδώσεις 81

82 Eriophyes (=Phytoptus) pyri Prostigmata (φυτόπτης αχλαδιάς Φυλή κηκίδων Χειμώνας: Διαχειμάχει έως την έκπτυξη οφθαλμών Άνοιξη: ενεργοποιείται και τρέφεται απότονοφθαλμόκαιπροκαλεί κηκίδες στη νέα βλάστηση (φύλλα, σπάνια σε κλάδους και καρπούς) Καλοκαίρι: Πλήρης δραστηριοποίηση, συνέχιση προσβολής στα φύλλα (πιθανή φυλλόπτωση) Φθινόπωρο: μετακίνηση στους οφθαλμούς (εξωτερικά λέπια) προς διαχείμανση ή πτώση μαζί με φύλλα Φυλή οφθαλμών Χειμώνας: δραστήριο; τρέφεται και αναπαράγεται στους οφθαλμούς, οι οποίοι αφυδατώνονται και πίπτουν εύκολα Άνοιξη: εντοπίζεται στη νέα βλάστηση & μασχάλες φύλλων Καλοκαίρι: ελάχιστη δραστηριοποίηση Φθινόπωρο: μετακίνηση στους νέους οφθαλμούς 82

83 Eriophyes (=Phytoptus) pyri Prostigmata (φυτόπτης αχλαδιάς Ακμαία θήλεα Κηκίδες (ανοικτοπράσινη πάχυνση) στα φύλλα 83

84 Eriophyes (=Phytoptus) pyri Prostigmata (φυτόπτης αχλαδιάς) Έντονη παραμόρφωση των τρυφερών φύλλων της κορυφής Κηκίδες (ανοικτοπράσινη πάχυνση) στα φύλλα 84

85 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) Μορφολογικά Χαρακτηριστικά Ακμαίo: Μήκος 0,15 0,2 mm, σκωληκόμορφο, δύο ζεύγη ποδιών, ωχροκίτρινο έως γκριζοκίτρινο Ωό: σφαιρικό, λευκό γαλακτώδες 85

86 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) Βιολογικός Κύκλος Βιολογία Στάδια: ωό πρωτονύμφη δευτερονύμφη ακμαίο (άρα, 2 εκδύσεις) Γεννούνταωάτους(50 60 ωά/θήλυ) κατά μήκος των νευρώσεων ή στη βάση των τριχών των φύλλων 1 γενεά / 7 ημέρες (37οC, 30% ΣΥ) Διαχειμάζει σε αυτοφυή φυτά ως γονιμοποιημένο θήλυ Σε χαμηλές θερμοκρασίες και υψηλή σχετική υγρασία μείωση γονιμότητας των θήλεων θάνατος ακμαίων Σε υψηλές θερμοκρασίες χειμερινές προσβολές στο θερμοκήπιο, επειδή το άκαρι δεν περνά σε διάπαυση Διασπορά ακάρεος κυρίως με τα έντομα και άνεμο 86

87 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) Συμπτώματα Προσβάλλει όλα τα υπέργεια μέρη της τομάτας (ξεκινά από το κατώτερο μέρος του φυτού και σταδιακά επεκτείνεται προς τα υψηλότερα μέρη) και τρέφονται με φυτικούς χυμούς (νύμφες ακμαία) προκαλώντας σκωριόχρωμο μεταχρωματισμό και γενικά τα φυτά αποκτούν μια στιλπνή όψη μαρασμού Φύλλα: πράσινο μπρούτζινη απόχρωση, παραμορφώσεις, συστροφές περιφέρειας προς τα κάτω, φυλλόπτωση; σε μεγάλη προσβολή ξεραίνονται Στελέχη: αλλοιώσεις επιδερμικών ιστών (αρχικά πρασινομπρούτζινη απόχρωση, αργότερα καστανή); καθίστανται εύθραυστα & συχνά πίπτουν Καρποί: εκτεταμένες φελλώδους σύστασης κηλίδες, που συχνά συνοδεύονται με σχίσιμο επιδερμίδας 87

88 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) 88

89 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) 89

90 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) 90

91 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) 91

92 Aculops lycopersici Eriophyidae (μπρούτζινη Ακαρίωση της τομάτας) Καταπολέμηση Αμειψισπορά Χρήση ανθεκτικών υβριδίων Καταστροφή αυτοφυών φυτών ξενιστών Ψεκασμοί με dicofol (δρα κατά των προνυμφών & ακμαίων) Επίπαση με Θείο 92

93 Aculops schlechtentali Eriophyidae Prostigmata Ακμαία θήλεα Προσβάλλει μηλιά; Διαχειμάζει ως δευτερόγυνο σε «καταφύγια» Ωοτοκεί στη νέα βλάστηση δίπλωση φύλλων κατά μήκος και καφετιάζουν (ίσως και κηλιδώσεις καρπών) 93

94 Aculops schlechtentali Eriophyidae Prostigmata Καφέτιασμα φύλλων Κηλίδωση καρπού 94

95 Aceria (= Eriophyes) sheldoni Eriophyidae Prostigmata Το παραμορφωτικό άκαρι Προσβάλλει οφθαλμούς εσπεριδοειδών καθηλωμένη βλάστηση, μείωση παραγωγής, παραμόρφωση καρπών (λεμονιά), γιατί προσβάλλει την ωοθήκη του άνθους Αγαπά υγρό & θερμό περιβάλλον (παράλιες περιοχές) Δραστήριο όλο το έτος και εκκρίνει τοξίνες υπετροφίες Διαχειμάζει σε οποιοδήποτε στάδιο (κυρίως ως θήλυ) στα καταφύγια 95

96 Aceria (= Eriophyes) sheldoni Eriophyidae Prostigmata 96

97 Aculops pelekassi & Phyllocoptrura oleivora Eriophyidae Prostigmata Aculops pelekassi Προκαλούν σκωριόχρωη κηλίδωση των καρπών των εσπεριδοειδών, γιατί τρέφεται από το φλοιό, ο οποίος καθίσταται τραχύς και σκληρός (ελάχιστος χυμός) 15 γενιές/έτος 97

98 Aculops pelekassi & Phyllocoptrura oleivora Eriophyidae Prostigmata Phyllocoptrura oleivora Προσβολή σε φύλλο λεμονιάς Μεταχρωματισμός σε καρπό Ωά και ενήλικα ερμάτωση σε καρπό 98

99 Acalitus phloeocoptes Eriophyidae Prostrigmata Προσβάλλει δαμασκηνιά, αμυγδαλιά Προκαλεί κηκίδες (σε κάθε μία υπάρχει ένα δευτερόγυνο) γύρω από τους οφθαλμούς βραχυγονάτωση, παραμόρφωση Δαμασκηνιά αντιστέκεται, αμυγδαλιά ξηραίνεται σε 4 5 έτη 99

100 Οικογένεια:Tarsonemidae Παράσιτα ανθρώπου, σπονδυλωτών, εντόμων (Coleoptera, Lepidoptera), αλλά και φυτοπαρασιτικά Φέρουν 4 ζεύγη ποδιών, αλλά το 4 ο ζεύγος θήλεων στερείται βαδιστικών οργάνων Φυτοπαρασιτικά είδη: Tarsonemus pallidus, Polyphagotarsonemus latus 100

101 Άκαρι της αργύρωσης Συστηματική κατάταξη Τάξη: Trobidiformes Υποτάξη: Prostigmata Οικογένεια: Tarsonemidae Γένος-Είδος: Polyphagotarsonemus latus Πολυφάγο (σολανώδη, ανθοκομικά, κολοκυνθοειδή, φασόλι) Καταπολέμηση: βλέπε τετράνυχο 101

102 Άκαρι της αργύρωσης Μορφολογικά Χαρακτηριστικά Ακμαίo: μικρό μήκος (0,25 mm), στιλπνό κιτρινωπό έως καστανό θήλυ άρρεν Έντονος φυλετικός διμορφισμός στο 4ο ζεύγοςποδιών: στο θήλυ καταλήγουν σε2 ισχυρές τρίχες, ενώ στο άρρεν είναι καλά ανεπτυγμένα με όλες τις χαρακτηριστικές διαμορφώσεις αυτών 102

103 Άκαρι της αργύρωσης 103

104 Άκαρι της αργύρωσης Βιολογικός Κύκλος Διαχείμανση σε χαμηλές θερμοκρασίες ως θήλυ στην κάτω επιφάνεια των φύλλων ή προφυλαγμένα στους οφθαλμούς Προτιμούν υγρά & θερμά κλίματα με μεγάλη ηλιοφάνεια Διάρκεια: 4 5 ημέρες στους o C; 7 10 ημέρες στους o C Γεννά ωά/θήλυ στην κάτω επιφάνεια των φύλλων, κοιλότητεςκαρπώνκαικατάμήκοςνεαρώνβλαστών >35 o C δρουν αρνητικά στη γονιμότητα και επιβίωση 104

105 Άκαρι της αργύρωσης Συμπτώματα Προτιμά τρυφερή βλάστηση, φύλλα, άνθη, καρπούς (χειληκέρατα πολύ μικρού μεγέθους) προκαλώντας κακή ανάπτυξη του φυτού Τοξικές εκκρίσεις συστροφή, σκλήρυνση, στρέβλωση ακραίας βλάστησης Κατσάρωμα, ρυτιδώματα, έντονες κοιλότητες στα φύλλα με αργυρόχρωη απόχρωση στην κάτω επιφάνεια Νεκρωτικές κηλίδες στα στελέχη, ανθόρροια Παραμορφωμένοι καρποί με υπόφαιες εσχαρώσεις Αν προσβάλλουν νεαρό φυτό, τότε οι φυτικοί ιστοί καθίστανται σκληροί και το φυτό παραμένει νάνο 105

106 Άκαρι της αργύρωσης 106

107 Άκαρι της αργύρωσης καμέλια 107

108 Οικογένεια: Tyroglyphidae Τριχωτά υπόλευκα, τα οποία προσβάλλουν αποθηκευμένα προϊόντα (τυρί, σιτάρι, αλεύρι, βολβούςκ.λπ.) Αναπτύσσονται υπό υψηλής υγρασίας, σκότος και παρατεταμένης αποθήκευσης του προϊόντος Γνωστά είδη: Tyroglyphus farinae, T. casei, Rhizoglyphus echinopus 108

109 Rhizoglyphus echinopus άκαρι βολβών Μικρότατο με 4 σμήριγγες στον κεφαλοθώρακα και φέρει αγκάθια & νύχια στα πόδια (εχινόπους) Προσβάλλει βολβούς & κονδύλους καλλωπιστικών και κηπευτικών, όπου παρατηρούνται ανώμαλη ανάπτυξη των φυτών και παραμόρφωση ανθέων Φορέας μυκήτων & βακτηρίων, οι οποίοι μικροοργανισμοί προκαλούν σήψεις στα προσβαλλόμενα φυτικά όργανα 109

110 Rhizoglyphus echinopus άκαρι βολβών 110

111 Βιβλιογραφία Εμμανουήλ, Ν.Γ. (1995). Γεωργική Ζωολογία, Ειδικός Μέρος Α : Φυτοφάγα είδη, ΓΠΑ, 315 σελ. Ζωάκη Μαλισσιόβα, Δ. (1988). Μαθήματα Φυτοπροστασίας ΙΙ Ζωικοί Εχθροί, ΤΕΙ Ηπείρου, 102 σελ. 111

112 Σημείωμα Αναφοράς Copyright Τεχνολογικό Ίδρυμα Ηπείρου. Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα. Ζωικοί Εχθροί Θεωρία. Ακάρεα. Έκδοση: 1.0. Άρτα, Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση: <http://eclass.teiep.gr/courses/texg102/> 112

113 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές [1] ή μεταγενέστερη. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, Διαγράμματα κλ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». Ο δικαιούχος μπορεί να παρέχει στον αδειοδόχο ξεχωριστή άδεια να χρησιμοποιεί το έργο για εμπορική χρήση, εφόσον αυτό του ζητηθεί. [1] nc nd/4.0/deed.el 113

114 Τέλος Ενότητας Επεξεργασία: ρ Αντωνόπουλος ημήτριος Γεωπόνος-Φυτικής Παραγωγής ΓΠΑ Γεωπόνος-Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας ΓΠΑ ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Μ Ε (MPhil) Φυτοπροστασίας ΓΠΑ Μ Ε (MSc) Ασφάλειας Τροφίμων WUR (PhD) Φυτοπαθολογίας ΓΠΑ Μετα- (Post-Doc) Φυτοπαθολογίας NCSU USA Μετα- (Post-Doc) Φυτοπαθολογίας ΓΠΑ-ΙΚΥ Άρτα,

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 12: Ακάρεα Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 ΑΚΑΡΕΑ. 10.1 Γενικά χαρακτηριστικά. 10.2 Στοµατικά µόρια

Κεφάλαιο 10 ΑΚΑΡΕΑ. 10.1 Γενικά χαρακτηριστικά. 10.2 Στοµατικά µόρια Κεφάλαιο 10 ΑΚΑΡΕΑ Η Εντοµολογία µε τη στενή έννοια του όρου ασχολείται µόνο µε Έντοµα αλλά στην πράξη ο εντοµολόγος συνήθως θεωρείται ότι είναι γνώστης θεµάτων που σχετίζονται µε ζηµιές στα καλλιεργούµενα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ενότητα 7: Chromista (Peronosporaceae) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΑΦΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ Aphis gossypii (Hemiptera-Homoptera,Aphididae) Βιολογία Aphis gossypii στο βαμβάκι 2.Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη δράση των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) (κν. θρίπας της Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια για εξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Ανήκει στην υποκατηγορία cyanomidines των νεονικοτινοειδών και γι αυτό: 1. Δεν εφαρμόζεται στο έδαφος 2. Δεν θεωρείται πολύ τοξικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 4: Αναπαραγωγή, ανάπτυξη & μεταμόρφωση των εντόμων Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία Ακοής Ομιλίας Λόγου

Ανατομία - Φυσιολογία Ακοής Ομιλίας Λόγου 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ανατομία - Φυσιολογία Ακοής Ομιλίας Λόγου Ενότητα 5 : Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας (Μέρος Α ) Ναυσικά Ζιάβρα 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα: Τεχνολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Χρήστος Γ. Αθανασίου Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΝΤΟΜΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Κύριοι εχθροί Pectinophora gossypiella (Lepidoptera: Gelechiidae)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ 1 Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme 2 econteplusproject Organic.Edunet ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ PhD Γεωπονικών Επιστημών Γ.Π.Α. MSc

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο

Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο Ενότητα 2: Αρπακτικά εντόμων A Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Μεταφραστές και πρωτότυπα. Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr

Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr Η λίπανση καλλιεργειών υψηλής οικονομικής αξίας» e-school by agronomist.gr 29/10/2013 Η λίπανση των καλλιεργειών αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα ζητήματα της γεωργικής πρακτικής. Τα λιπάσματα, οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 7: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18.07.2003 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Αριθ. πρωτ.: 106790 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση : Ιπποκράτους 3-5 Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ & ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΡΑΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 11: Θεωρία Οργάνωσης & Διοίκησης Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροτεχνία ΙΙ. Ενότητα 2: Ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος. Δημήτρης Στημονιάρης, Δημήτρης Τσιαμήτρος Τμήμα Ηλεκτρολογίας

Ηλεκτροτεχνία ΙΙ. Ενότητα 2: Ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος. Δημήτρης Στημονιάρης, Δημήτρης Τσιαμήτρος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Ηλεκτροτεχνία ΙΙ Ενότητα 2: Ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος Δημήτρης Στημονιάρης, Δημήτρης Τσιαμήτρος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημεία - Αρχές Βιοτεχνολογίας

Βιοχημεία - Αρχές Βιοτεχνολογίας 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Βιοχημεία - Αρχές Βιοτεχνολογίας Ενότητα 5: Βιταμίνες Γεώργιος Παπαδόπουλος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Τεχνολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 11. Η Γυμναστική στο ημερήσιο μάθημα Φυσικής Αγωγής: Δείγμα ημερήσιου μαθήματος Φ.Α στο Δημοτικό Μπαρκούκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 10. Σταθερά γυμναστικά όργανα: Τα πολύζυγα Μπαρκούκης Βασίλειος, Αναστασιάδης Θεοφύλακτος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Εξαγωγών. Ενότητα 3 : Το Περιβάλλον και το Διεθνές Μάρκετινγκ Κοινωνικο-Πολιτιστικό Περιβάλλον

Μάρκετινγκ Εξαγωγών. Ενότητα 3 : Το Περιβάλλον και το Διεθνές Μάρκετινγκ Κοινωνικο-Πολιτιστικό Περιβάλλον ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3 : Το Περιβάλλον και το Διεθνές Μάρκετινγκ Κοινωνικο-Πολιτιστικό Περιβάλλον Χριστίνα Μπουτσούκη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 3: Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Heckscher-Ohlin model) Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 5: Επικοινωνία των εντόμων μεταξύ τους & με το φυτό ξενιστής Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Δρ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Δρ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Δρ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Η γενική δενδροκομία πραγματεύεται τη βιολογία των καρποφόρων δένδρων και θάμνων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 3: Νόμος του Ohm Κανόνες του Kirchhoff Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Σεμινάρια

Νοσηλευτική Σεμινάρια Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Σεμινάρια Ενότητα 7: Τρόποι συγγραφής της Συζήτησης και των Συμπερασμάτων μιας επιστημονικής εργασίας Μαίρη Γκούβα Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα7: Διοίκηση προσωπικού vsδιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτικός Τουρισμός. Ενότητα 2 η : Η εμπειρία στον τουρισμό. Όλγα Ιακωβίδου Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αγροτικός Τουρισμός. Ενότητα 2 η : Η εμπειρία στον τουρισμό. Όλγα Ιακωβίδου Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αγροτικός Τουρισμός Ενότητα 2 η : Η εμπειρία στον τουρισμό Όλγα Ιακωβίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 9:Παραγωγική διαδικασία Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 9:Παραγωγική διαδικασία Καραμάνης Κωνσταντίνος Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 9:Παραγωγική διαδικασία Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Agree WP. Βιολογικό εντομοκτόνο στομάχου με εκλεκτική δράση κατά προνυμφών λεπιδοπτέρων

Agree WP. Βιολογικό εντομοκτόνο στομάχου με εκλεκτική δράση κατά προνυμφών λεπιδοπτέρων Agree WP Βιολογικό εντομοκτόνο στομάχου με εκλεκτική δράση κατά προνυμφών λεπιδοπτέρων Agree WP Προϊόν Διανομέας Agree WP Το Agree WP περιέχει κρυστάλλους δ-endotoxin, που παράγονται από το βακτήριο Bacillus

Διαβάστε περισσότερα

Ακαρεοκτόνο Φυλλώματος

Ακαρεοκτόνο Φυλλώματος 80 κ.εκ. Πυκνό Εναιώρημα (SC) Εγγυημένη σύνθεση: spirodiclofen 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 77% β/β Ακαρεοκτόνο Φυλλώματος ΦΥΛΑΣΣΕΤΑΙ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ. ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ. Κάτοχος της άδειας, Υπεύθυνος για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 11: «Ασκήσεις 1» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp.

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΡΥΓΧΩΤΟΥ ΚΑΝΘΑΡΟΥ RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΡΥΓΧΩΤΟΣ ΚΑΝΘΑΡΟΣ ( Red Palm Weevil ) πρόκειται για κολεόπτερο έντοµο της οικογένειας Curculionidae το οποίο προσβάλλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Οικονομετρία Ι Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Σεμινάρια

Νοσηλευτική Σεμινάρια Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Σεμινάρια Ενότητα 4: Τρόποι συγγραφής της Περίληψης μιας επιστημονικής εργασίας. Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 12 : Μορφές Αγοράς Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 12 : Μορφές Αγοράς Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 12 : Μορφές Αγοράς Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) στην Μεσόγειο

ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) στην Μεσόγειο ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ:ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΦΥΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών

Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 9: Ψηφιακός Ήχος - Audacity Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευστάθεια πρόσθιων άκρων

Ευστάθεια πρόσθιων άκρων Ευστάθεια πρόσθιων άκρων Εργαστήριο Γενικής και Ειδικής Ζωοτεχνίας Γ.Π.Α. Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκουσες: Κουτσούλη Παναγιώτα, Xαρισμιάδου Μαρία, Αγιουτάντη Αννίτα Αντικειμενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημεία - Αρχές Βιοτεχνολογίας

Βιοχημεία - Αρχές Βιοτεχνολογίας 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Βιοχημεία - Αρχές Βιοτεχνολογίας Ενότητα 6: Ένζυμα, αναστολείς, μηχανισμοί δράσης Γεώργιος Παπαδόπουλος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διατροφή

Εισαγωγή στην Διατροφή Εισαγωγή στην Διατροφή Ενότητα 5 η Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στόχος (1) Η

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Πρωτεΐνες. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Πρωτεΐνες Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Αποτελούνται από αμινοξέα ενωμένα με πεπτιδικούς δεσμούς. Μέση σύσταση: Ν: 16 % C: 50 % H: 7 % O: 22 % S: 0,5-3%

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Εκπαίδευση με ΤΠΕ Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων

Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων Δημήτρης Παπαχρήστος Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας Τμήμα Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : d.papachristos@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 11 : Κόστος παραγωγής Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 11 : Κόστος παραγωγής Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 11 : Κόστος παραγωγής Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ Μύκητες Ωίδιο τριανταφυλλιάς, Σκωρίαση τριανταφυλιάς, Σκωρίαση γαρυφαλλιάς, Μελανή κηλίδωση τριανταφυλλιάς, Σκωρίαση χρυσάνθεμου, Βοτρύτης, Αδρομυκώσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Από τον Ηρόδοτο μέχρι τον Απόστολο Παύλο Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 13: Νηματώδεις Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών θερμοκηπιακών καλλιεργειών Κύπρου σε τομάτα και μαρούλι

Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών θερμοκηπιακών καλλιεργειών Κύπρου σε τομάτα και μαρούλι Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών θερμοκηπιακών καλλιεργειών Κύπρου σε τομάτα και μαρούλι «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ Υ ΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES»

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 2: Έντομα: Μέρη του σώματος (Κεφαλή & εξαρτήματα) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών. Ενότητα 10: ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ Λοΐζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών. Ενότητα 10: ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ Λοΐζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 10: ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ Λοΐζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 4: Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Heckscher-Ohlin model) Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

HYDROFLIES http://web.cut.ac.cy/hydroflies/

HYDROFLIES http://web.cut.ac.cy/hydroflies/ 5.1.3.Εγχειρίδιο ολοκληρωμένης αντιμετώπισης εχθρών στην Κρήτη στo πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 3. Η ανθρώπινη κίνηση: Η περιγραφική ανάλυση της κίνησης του Laban Μπαρκούκης Βασίλειος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. /νση: Τορούτζια-Νικολαϊδη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 2: Όργανα Μετρήσεων Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του Ν.721/1977 για «την έγκριση κυκλοφορίας και τον έλεγχο των γεωργικών φαρµάκων» και ειδικότερα τα άρθρ 2, παρ.

Εχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του Ν.721/1977 για «την έγκριση κυκλοφορίας και τον έλεγχο των γεωργικών φαρµάκων» και ειδικότερα τα άρθρ 2, παρ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 30 4-1999 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ.: 95732 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ: ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Ιπποκράτους 3-5 ΠΡΟΣ: 1. SIGMA

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ 1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ή ΜΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΤΟΜΟ Diabrotica virgifera ΣΤΟΝ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟ Κατά τη διενέργεια των μακροσκοπικών ελέγχων από τους υπόχρεους (παραγωγούς)

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Φυτοπαθολογία Θεωρία

Γενική Φυτοπαθολογία Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γενική Φυτοπαθολογία Θεωρία Ενότητα 3: Σημειολογία Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ενότητα 6: Δημήτρης Χασάπης Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιγραφική στατιστική ΕΡΩΤΗΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Όλες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 4.3 : Πιθανότητα Δεσμευμένη Πιθανότητα- Όρια (ΙΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 2 : Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Ricardo model) Γρηγόριος Ζαρωτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5-08 - 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ.: 121297 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ Β & Ταχ. /νση: Συγγρού 150 Ταχ. κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ

Κεφάλαιο 1 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Κεφάλαιο 1 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ 1.1 Ο άνθρωπος και τα έντοµα Από τις τρεις κύριες οµάδες ζωικών οργανισµών που προσβάλλουν γεωργικές καλλιέργειες, τα Έντοµα, τα Ακάρεα και τους Νηµατώδεις, η

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 8: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 8: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 8: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΠΩΛΗΤΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα