Θεωρία Εστιασµένης Φροντίδας, RKG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θεωρία Εστιασµένης Φροντίδας, RKG"

Transcript

1 Interscientific Health Care (2009) 1, 1-8 Θεωρία Εστιασµένης Φροντίδας, RKG Ζ.ΡΟΥΠΑ, 1 Μ.ΓΟΥΡΝΗ, 2 & Ε.ΚΟΤΡΩΤΣΙΟΥ 1 1 Τµήµα Νοσηλευτικής ΣΕΥΠ ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 2 Τµήµα Νοσηλευτικής ΣΕΥΠ ΑΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το γενικό πλαίσιο του εννοιολογικού µοντέλου αυτής της θεωρίας είναι «από το όλο στο ένα» Kurt Lewin(1). Μία θεώρηση κατά την οποία το άτοµο αντιµετωπίζεται µεν ολιστικά, αλλά προέχει έντονα ένα συγκεκριµένο πρόβληµα που το απασχολεί και ίσως το οδηγεί σε δεινή θέση. Αν δεν αντιµετωπιστεί το προεξέχον πρόβληµα, τότε το άτοµο περιέρχεται σε κατάσταση συνεχούς ανησυχίας, οπότε η ολιστική αντιµετώπισή του γίνεται σχεδόν αδύνατη. Όταν όµως λυθεί άµεσα το έντονα εµφανές πρόβληµα µε βάση τη θεωρία της Λογικοµαθηµατικής µάθησης του J. Piaget(2), µειώνεται η ανησυχία του και µπαίνει σε άλλο επίπεδο η επικοινωνία και η συνεργασία του ίδιου του ασθενούς. Αυτό επιτυγχάνεται µε την εστιασµένη φροντίδα όπου ο επιστήµων νοσηλευτής αφού έχει προσδιορίσει το µέρος του όλου δηλαδή το κυρίαρχο πρόβληµα- εστιάζει όλη την προσπάθειά του για άµεση αντιµετώπιση του συγκεκριµένου προβλήµατος (RGK). Επίσης, ενσωµατώνει σε αυτό το εστιασµένο πλαίσιο συγκεκριµένες λήψεις αποφάσεων βάσει συγκεκριµένου επίσης επιλεγµένου αφαιρετικά σχεδίου δράσης (αποτελούµενο από τρία στάδια), όχι µόνο ερµηνεύοντας επιστηµονικά δεδοµένα αλλά αλλάζοντάς τα, αν και όπου χρειάζεται(3). Ειδικότερα, θα µπορούσαµε να πούµε ότι η θεωρία που αναπτύχθηκε, αποτελείται από τρία στάδια και στοχεύει στο να αντιµετωπίζει τον ασθενή ολιστικά αλλά και να εστιάζεται στο κυρίαρχο πρόβληµά του. Λέξεις κλειδιά: Φιλοσοφία, Θεωρία, Μάθηση, Μορφολογική Ψυχολογία, Υγεία, Νοσηλευτική Θεωρία, Φροντίδα. Υπεύθυνος Αλληλογραφίας: Ζ. Ρούπα Αιγοσθενών 86, Γαλάτσι, Αθήνα 1

2 Interscientific Health Care (2009) 1, 1-7 THE THEORY OF «IN-FOCUS CARE», RGK Roupa Z. 1, Gourni M. 2, & Kotrotsiou E 1. 1 NURSING DEPARTMENT TEI OF LARISA 2 NURSING DEPARTMENT TEI OF ATHENS ABSTRACT The general framework of the conceptual model of this theory is, according to Kurt Lewin, «from the total to one»(1). It is an approach, at which, although the individual is treated as a holistic, there is a certain problem which precedes in imperativeness and preoccupies the person and may lead to a distressful position. If the maindominant problem is not resolved, then the individual comes to a condition of a constant anxiety and as a result, the holistic care becomes almost impossible. Only when, the intensely apparent problem is directly resolved, according to the theory of Logical-mathematic Learning of Piaget(2), then, the anxiety is reduced and the communication, as well as, the co-operation of the patient, steps in another level. This is achieved by «in- focus care», wherein the scientist nurse, after has assed the «the part of the total» (-that is to say the main-dominant problem-) focuses all the attention on the direct encounter of the certain problem (RGK).Furthermore, the scientist nurse incorporates in this in-focus framework of care, concrete decisions which are mainly based on a chosen abstractive plan of action (which consists of three stages), not only by simply interpreting scientific data, but also by changing the data, according to the case(3).in particular, we could say that, the developing theory is consisted of three phases and aims to treat the patient not only in a holistic nursing framework, but also to focus on the main-dominant problem. Keywords: Philosophy - Theory- Learning Gestalt - Health- Nursing Theory Care ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι θεωρίες και τα πρότυπα της υγείας, που κατά καιρούς αναπτύχθηκαν και αναπτύσσονται από µεγάλους ερευνητές, έχουν ως σκοπό να παρέχουν το πλαίσιο για την κατανόηση, την πρόβλεψη και τον προσδιορισµό των συµπεριφορών υγείας µε σκοπό την προσφορά ποιοτικότερης φροντίδας υγείας προς όλους τους χρήστες της. Τα πρότυπα αυτά µπορεί να βασίζονται στις διαδικασίες που επισυµβαίνουν µέσα στο άτοµο και επηρεάζουν τη συµπεριφορά του σε σχέση µε τα ζητήµατα υγείας, άλλα πρότυπα εστιάζουν στη διαπροσωπική συµπεριφορά υγείας και δίνουν έµφαση στον τρόπο µε τον οποίο τα άτοµα αλληλεπιδρούν στα περιβάλλοντά τους, ενώ κάποια άλλα αναφέρονται στο άτοµο σαν µέλος µιας κοινότητας και τη συµπεριφορά του µέσα σε αυτή, σε σχέση πάντα µε τις αποφάσεις υγείας. Σε γενικές γραµµές δεν υπάρχει πρότυπο που να θεωρείται απόλυτα ορθό και βάσιµο ή που να καλύπτει απόλυτα τις ανάγκες της εκπαίδευσης, γιατί τα δεδοµένα στην υγεία, την υγειονοµική περίθαλψη και την υγειονοµική εκπαίδευση ποικίλουν και αλλάζουν τάχιστα, σε σηµείο προβληµατισµού ολοκλήρου του επιστηµονικού κόσµου. Αυτή η θεωρία αποτελεί την πορεία και την εξέλιξη µιας πολυετούς προσπάθειας για αποτύπωση µιας νέας σύλληψης µε συστηµατοποιηµένη γνώση και πληροφορίες που δίνουν ακόµη µια άλλη θεώρηση στη Νοσηλευτική επιστήµη µε τον ίδιο σκοπό των άλλων θεωριών και προτύπων. Ο στόχος όµως που υπάρχει και κυριαρχεί είναι να ενισχύσει την επιστήµη της φροντίδας του ασθενούς, 2 Corresponding Author: Z. Roupa 86 Aigosthenon str., 11146, Galatsi, Greece

3 µέσω των σκοπών της, στον τοµέα της έρευνας, της εκπαίδευσης και της κλινικής άσκησης σε όσους ασκούν τη Νοσηλευτική. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Η επιστήµη ασχολείται µε την αιτιότητα (αίτιο και αποτέλεσµα). Η επιστηµονική προσέγγιση στην κατανόηση της πραγµατικότητας χαρακτηρίζεται από την παρατήρηση, την επαλήθευση και την εµπειρία. Ο έλεγχος υποθέσεων και ο πειραµατισµός θεωρούνται επιστηµονικές µέθοδοι(4). Η επιστήµη είναι ταυτόχρονα διαδικασία και παράγωγο(5). Ως διαδικασία, χαρακτηρίζεται από τη συστηµατική αναζήτηση, βασισµένη κυρίως στην εµπειρική παρατήρηση του φυσικού κόσµου. Ως παράγωγο, προσδιορίζεται ως θεµελιωµένη εµπειρική γνώση, δοκιµασµένη µέσω της εµπειρίας, και ως αποτέλεσµα ερευνητικών προσπαθειών(6). Επιπλέον, η επιστήµη θεωρείται µια οµόφωνη, τεκµηριωµένη άποψη περί του φυσικού κόσµου, συµπεριλαµβανοµένης της ανθρώπινης συµπεριφοράς και κοινωνικής δράσης(7). Έχει ταυτιστεί µε τη γνώση και παράγεται µε την εφαρµογή µιας ποικιλίας διαδικασιών και µεθόδων παραγωγής της γνώσης. Αναφέροντας τον Van Laer, ο Silva(4) απαριθµεί έξι χαρακτηριστικά της επιστήµης: 1. Η επιστήµη οφείλει να έχει κάποιου βαθµού συνοχή 2. Η επιστήµη ασχολείται µε καθορισµένο γνωστικό αντικείµενο 3. Η επιστήµη εκφράζεται κατά προτίµηση µε δηλώσεις παγκόσµιας ισχύος 4. Οι επιστηµονικές δηλώσεις θεωρούνται κατά πάσα πιθανότητα αληθείς 5. Οι επιστηµονικές δηλώσεις είναι ορθολογικά δοµηµένες 6. Η επιστήµη οφείλει να επεξηγεί τις έρευνες και τα επιχειρήµατά της Η επιστήµη ταξινοµείται µε ποικίλους τρόπους. Αναφέρεται η καθαρή ή βασική επιστήµη, η φυσική επιστήµη, η ανθρωπιστική ή κοινωνική επιστήµη και η εφαρµοσµένη ή πρακτική επιστήµη. Οι κατηγορίες δεν είναι αµοιβαία αποκλειστικές, ενώ η ερµηνεία τους είναι δυνατή σύµφωνα µε το φιλοσοφικό τους προσανατολισµό. Εγγενείς διαφορές υπάρχουν µεταξύ των επιστηµών και των γνωστικών τους πεδίων(7). Υποστηρίζεται ότι η νοσηλευτική, αν και πηγάζει από τις βασικές και καθαρές επιστήµες (π.χ. φυσιολογία και χηµεία) και έχει πολλά χαρακτηριστικά των κοινωνικών επιστηµών, κατατάσσεται στις εφαρµοσµένες ή πρακτικές επιστήµες. Σηµαντικό είναι να τονιστεί ότι αποτελεί µια σύνθετη επιστήµη και αντλεί γνώση και από άλλα αναγνωρισµένα γνωστικά πεδία(8). ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η Φιλοσοφία ασχολείται µε το σκοπό της ζωής, τη φύση της ύπαρξης και της πραγµατικότητας, τη θεωρία και τα όρια της γνώσης. Η διαίσθηση, η ενδοσκόπηση και ο λογικός συλλογισµός αποτελούν παραδείγµατα της φιλοσοφικής µεθοδολογίας. Η επιστήµη σε κάθε πεδίο συνδέεται στενά µε την αντίστοιχη φιλοσοφία, από την οποία εκπορεύεται η βάση κατανόησης και ανάπτυξης επιστηµονικών θεωριών(9). Η φιλοσοφία στρέφεται στη µελέτη των εννοιών που συνθέτουν τις νοητικές διαδικασίες του συγκεκριµένου πεδίου, µε στόχο την αναγνώριση και αποκάλυψη των βάσεων και των προϋποθέσεων(10). H φιλοσοφία έχει περιγραφεί ως «η µελέτη των έσχατων, αφηρηµένων και γενικών προβληµάτων, που αφορούν στη φύση της ύπαρξης, της γνώσης, της ηθικής, της λογικής και στο σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης»(11). Αναζητά τη γνώση και την αλήθεια, ενώ επιδιώκει να αναγνωρίσει το σηµαντικό και χρήσιµο. Οι ρίζες της σύγχρονης φιλοσοφίας(12) θεωρείται ότι ξεκινούν από τον Rene Deskartes ( )(13,14), τον Francis Bacon ( )(15), τον Baruch Spinosa ( )(16) και τον Immanuel Kant ( )(17). ΘΕΩΡΙΑ Μια θεωρία είναι ένα σύνολο αλληλένδετων εννοιών, ορισµών και προτάσεων που παρουσιάζουν µια συστηµατική άποψη των γεγονότων ή των καταστάσεων µε τη διευκρίνιση των σχέσεων µεταξύ των µεταβλητών, προκειµένου να εξηγηθούν και να προβλεφθούν τα γεγονότα ή οι καταστάσεις(18). Σύµφωνα µε τους Dickoff & James(19), ως θεωρία νοείται ένα εννοιολογικό σύστηµα ή πλαίσιο το οποίο επινοήθηκε για κάποιο συγκεκριµένο σκοπό που µεταβάλλεται ανάλογα µε τις αλλαγές της δοµής και της πολυπλοκότητάς του. Η θεωρία αποτελείται από έννοιες, προτάσεις, νόµους και σύνολα επιχειρηµάτων που µπορούν να διατυπωθούν λεκτικά και να ανακοινωθούν. Άλλοι ισχυρίζονται ότι σε βασικό επίπεδο περιγράφεται η θεωρία ως συστηµατική ερµηνεία ενός γεγονότος, στo πλαίσιo της οποίας αναγνωρίζονται δοµές και έννοιες, προτείνονται σχέσεις και διατυπώνονται προβλέψεις(5). ΜΑΘΗΣΗ Σύµφωνα µε τον R Gagne(20), ως µάθηση θεωρείται η νοητική διεργασία µε την οποία το άτοµο αποκτά νέες γνώσεις και δεξιότητες. Το τι µαθαίνει κάποιος προέρχεται από εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες και συµπεριλαµβάνει τα εξής: Α). Κανόνες Β). Κώδικες Γ). Γνώσεις ). Πληροφορίες Τα είδη µάθησης είναι: 1. Mάθηση πληροφοριών 2. Mάθηση νοητικών δεξιοτήτων 3. Mάθηση γνωστικής στρατηγικής 4. Mάθηση στάσεων και 5. Mάθηση κινητικών δεξιοτήτων Υπάρχει και η Γενική µάθηση (γενικές πληροφορίες, περισσότεροι από ένας τοµείς) καθώς και η Ειδική µάθηση (domain specific knowledge, η οποία αναφέρεται σε συγκεκριµένο τοµέα). 3

4 ΥΓΕΙΑ Η έννοια της υγείας στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας µπορεί να διέφερε στους διάφορους πολιτισµούς, από τους περισσότερους όµως εθεωρείτο ολιστικά ως η αρµονία µέσα στο άτοµο και µεταξύ του ατόµου και του περιβάλλοντος στο οποίο ζούσε(21-23). Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης στη διάρκεια του 18ου αιώνα είχε ως αποτέλεσµα, µεταξύ άλλων εξελίξεων, τη συνεχή πρόοδο της Ιατρικής, της Νοσηλευτικής και των άλλων Επιστηµών Υγείας, που άρχισαν να λαµβάνουν υπόψη τους τις διαφορετικές προσεγγίσεις στη µελέτη των αιτίων της νόσου.h µηχανιστική άποψη ήταν προεξάρχουσα στην ερµηνεία της υγείας και της νόσου και, αν και συνέβαλε σταδιακά στην επίλυση κάποιων προβληµάτων, όπως η θεαµατική µείωση της θνησιµότητας και της νοσηρότητας από τα λοιµώδη νοσήµατα, είχε επίσης ως αποτέλεσµα την αντίληψη ότι υγεία ήταν µόνο η έλλειψη νόσου ή αναπηρίας. Αυτή η αντίληψη υιοθετήθηκε από τους επαγγελµατίες υγείας αλλά και το κοινό και σ' αυτήν ακόµη και σήµερα βασίζεται η οργάνωση των περισσοτέρων συστηµάτων φροντίδας υγείας(24-26). Μια βασική επιστήµη στην οποία στηρίζονται και υλοποιούνται τα συστήµατα φροντίδας υγείας είναι η Νοσηλευτική. ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Κατά την Newman(27), Νοσηλευτική είναι η τέχνη της υποβοήθησης του ατόµου να χρησιµοποιήσει τις εσωτερικές του δυνάµεις, για να εξελιχθεί προς ανώτερα επίπεδα συνειδητότητας. Κατευθύνεται προς την αναγνώριση των προτύπων του ατόµου σε αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον και προς την αποδοχή της αλληλεπίδρασης ως διαδικασίας ανάπτυξης της συνειδητότητας. ιευκολύνει τη διαδικασία αναγνώρισης προτύπων µε ένα ρυθµό που συνδέει το νοσηλευτή µε τον ασθενή µε στόχο την αποκάλυψη του προτύπου και των κανόνων ενός ανώτερου επιπέδου οργάνωσης. Τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες οι ερευνητέςνοσηλευτές που απαρτίζουν το ιεθνές Συµβούλιο των Νοσηλευτών έχουν υιοθετήσει τον παρακάτω ορισµό της νοσηλευτικής: «Η Νοσηλευτική είναι επιστήµη υγείας, αναπόσπαστο µέρος του υγειονοµικού συστήµατος. Ενσωµατώνει την προαγωγή της υγείας, την πρόληψη της αρρώστιας και τη φροντίδα των αρρώστων και αναπήρων ως βιοψυχοκοινωνικών ανθρωπίνων υπάρξεων όλων των ηλικιών, σε όλες τις δοµές και τα επίπεδα υπηρεσιών υγείας (πρωτοβάθµια, δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια φροντίδα νοσοκοµείο, κέντρο υγείας, σπίτι, κοινότητα). Ασκείται µε νοσηλευτικές πράξεις και παρεµβάσεις που απευθύνονται στο άτοµο, την οικογένεια και το κοινωνικό σύνολο µε έκδηλα ή επικείµενα προβλήµατα υγείας. Ως υπηρεσία εκτείνεται από την προαγωγή και αποκατάσταση της υγείας µέχρι τη νοσηλευτική φροντίδα του αρρώστου και έως τη συµµετοχή σε προγράµµατα βελτίωσης της υγείας του πληθυσµού. Έχει την πρωταρχική ευθύνη για την ποιότητα της παρεχόµενης νοσηλευτικής φροντίδας στους πολίτες»(28). «Βασική Νοσηλευτική ορίζεται ως η φροντίδα η οποία είναι απαραίτητη, προκειµένου να ικανοποιηθούν οι ουσιώδεις βιοψυχοκοινωνικές ανάγκες, που είναι κοινές σε όλα τα άτοµα, άσχετα από το ειδικό πρόβληµα υγείας που µπορεί να έχουν»(29). H Noσηλευτική είναι επιστήµη και τέχνη. Αποτελεί σύνθεση επιστηµονικών γνώσεων, τεχνικών εφαρµογών και ανθρωπιστικής συµπεριφοράς. Σήµερα «η αρένα των υπηρεσιών της Νοσηλευτικής εκτείνεται εκεί όπου Υπάρχουν Άνθρωποι»(30). ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Η νοσηλευτική είναι ένα εξελισσόµενο λειτούργηµα, ένα ακαδηµαϊκό γνωστικό πεδίο και µια επιστήµη. εν έχει υπάρξει ακόµα µια συντονισµένη προσπάθεια αναγνώρισης και συνοµολογίας της υπάρχουσας, θεµελιώδους για τη νοσηλευτική, γνωστικής βάσης(31). Στις αρχές του 21 ου αιώνα οι νοσηλευτές προβληµατίζονται για το αν θα πρέπει να προκρίνουν µια ανθρωπιστική, ολιστική αντιµετώπιση ή µια αντικειµενική, επιστηµονική προσέγγιση της πραγµατικότητας. Απαιτείται, εποµένως, η εισαγωγή µιας ανοικτής φιλοσοφίας, που να συνδέει τις εµπειρικές έννοιες µε τις θεωρητικές, που εµπεριέχουν νόηµα και αξία. Είναι καιρός να αντιµετωπίσει τις προκλήσεις του όλο και πιο πολύπλοκου χώρου της φροντίδας υγείας. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η χρήση µιας θεωρίας συµβάλλει στη δόµηση και οργάνωση της νοσηλευτικής γνώσης και παρέχει ένα συστηµατικό µέσο συλλογής δεδοµένων, µε στόχο την περιγραφή, ερµηνεία και πρόβλεψη της νοσηλευτικής πρακτικής. Έχοντας κατά νου το ότι η θεωρία προσδιορίζει και διευκρινίζει τη νοσηλευτική και την πρακτική της και καθορίζει τα όριά της, τη διακρίνει από άλλα επαγγέλµατα παροχής φροντίδας(32). Επίσης, αξιοποιώντας τη θεωρία, η νοσηλευτική είναι σε θέση να παρέχει συντονισµένα και λιγότερο αποσπασµατικά τη φροντίδα της(33). Σύµφωνοι µε όλα τα παραπάνω, οι συγγραφείς, έχοντας µελετήσει θεωρίες και εννοιολογικά µοντέλα που αφορούν στη νοσηλευτική επιστήµη, συνέλαβαν ένα θεωρητικό µοντέλο και προσπάθησαν από το δικό τους πρίσµα να το στοιχειοθετήσουν και να το τεκµηριώσουν. Ένα µοντέλο από το οποίο υπάρχει σηµαντική πιθανότητα να βοηθηθούν πολλοί από τους επιστήµονες και επαγγελµατίες υγείας και ειδικότερα οι νοσηλευτές, κυρίως στην άσκηση του επαγγέλµατός τους. Το γενικό πλαίσιο του εννοιολογικού µοντέλου είναι «από το όλο στο ένα». Μία θεώρηση κατά την οποία το άτοµο αντιµετωπίζεται µεν ολιστικά, αλλά προέχει έντονα ένα συγκεκριµένο πρόβληµα που το απασχολεί και ίσως το οδηγεί σε δεινή θέση. Αν δεν αντιµετωπιστεί το προεξέχον πρόβληµα, τότε το άτοµο περιέρχεται σε κατάσταση συνεχούς ανησυχίας, οπότε η ολιστική αντιµετώπισή του γίνεται σχεδόν αδύνατη. Όταν όµως λυθεί άµεσα το έντονα εµφανές πρόβληµα (πιθανώς σύµπτωµα), µειώνεται η ανησυχία του και µπαίνει σε άλλο επίπεδο η επικοινωνία και η συνεργασία του ίδιου. Ειδικότερα, 4

5 θα µπορούσαµε να πούµε ότι η θεωρία που αναπτύχθηκε στοχεύει στο να αντιµετωπίζει τον ασθενή ολιστικά αλλά και να εστιάζεται στο κυρίαρχο πρόβληµά του. ΕΙΚΟΝΑ 1 Το φαινόµενο της εστίασης Η γνώµη των ερευνητών είναι ότι όχι µόνο θα βοηθηθεί η νοσηλευτική στο θεωρητικό της υπόβαθρο αλλά και η κλινική άσκηση σε όλα της τα επίπεδα (έρευνα- εκπαίδευση - άσκηση επαγγέλµατος). ΟΜΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Οι θεωρίες σύµφωνα µε τον Popper δηµιουργούνται από ανθρώπους, για να εξηγήσουν τον κόσµο τους και δεν ανακαλύπτονται από τον κόσµο, καθώς επίσης και οι διατυπώσεις των παρατηρήσεων δεν µπορούν ποτέ να είναι απαλλαγµένες από τη θεωρία(34). Η εισαγωγή µιας θεωρίας και µάλιστα σε γνωσιολογικό χώρο όπου πρωταγωνιστεί ο άνθρωπος είναι εξόχως δύσκολη, µε πολλές ιδιαιτερότητες. Τη θεµελίωσή της ενισχύουν όλες οι βασικές επιστήµες - φυσικές και κοινωνικές - διότι η νοσηλευτική ανήκει στον κλάδο των σύνθετων επιστηµών. Η θεωρία στην αρχή της στηρίζεται σε µερικά σηµεία της θεωρίας του σύγχρονου κριτικού θεωρητικού Jurgen Habermas (θεωρία των διαφερόντων που συνιστούν τη γνώση)(35,36). Ένα από αυτά είναι το ότι ποτέ η γνώση δεν είναι προϊόν ενός µυαλού αποκοµµένου από τις καθηµερινές φροντίδες, αλλά αντίθετα πάντα συγκροτείται µε βάση τα ενδιαφέροντα που προκύπτουν από τις φυσικές ανάγκες του ανθρώπου, οι οποίες διαµορφώνονται από τις εκάστοτε συνθήκες της ζωής του. Χωρίς το πλήθος των αναγκών και επιθυµιών που είναι σύµφυτες µε το ανθρώπινο είδος οι ίδιοι οι άνθρωποι δε θα είχαν κανένα ενδιαφέρον να κατακτήσουν τη γνώση. Επειδή η νοσηλευτική είναι η επιστήµη που κατεξοχήν ασχολείται µε τις καθηµερινές ανάγκες φροντίδας του ατόµου, η θεωρία των «διαφερόντων που συνιστούν τη γνώση» καθώς και η θετική στάση απέναντι στο αντικείµενο, σύµφωνα µε το θεµελιώδη κανόνα στη θεωρία της µάθησης του Bruner(37), στηρίζουν την αρχή του θεωρητικού µας µοντέλου όπου η απαραίτητη συνιστώσα είναι η ύπαρξη ενδιαφέροντος του νοσηλευτή για το αντικείµενο της επιστήµης του, που εδώ είναι το άτοµο-ασθενής, οι ανάγκες του και η ικανότητα κάλυψής τους. εν αντικρούει κανείς επιστήµων την ολιστική αντιµετώπιση του ατόµου, µε την οποία έχουν ασχοληθεί πληθώρα θεωρητικών και ερευνητών, τις ανάγκες, τα είδη των αναγκών και τους τρόπους που αυτές ικανοποιούνται. Εδώ όµως το νέο θεωρητικό µοντέλο διαπραγµατεύεται κυρίως την ικανότητα αντιµετώπισης και κάλυψης των αναγκών, δηλαδή το τρίτο «διαφέρον» και αντικείµενο της νοσηλευτικής επιστήµης για µας, στο οποίο θα αναφερθούµε παρακάτω. Ο θεµελιωτής της Κοινωνικής Ψυχολογίας Kurt Lewin(1), ο οποίος κατατάσσεται στους µορφολογικούς ψυχολόγους, δίνει προεξάρχουσα θέση στη θεωρία του στην έννοια της ολότητας στη µάθηση. Ως ολότητα ορίζει το ζωτικό χώρο ο οποίος δεν είναι τίποτε άλλο από τα πάσης φύσεως γεγονότα που συµβαίνουν εκείνη τη δεδοµένη στιγµή και συστατικά του είναι: α) το πρόσωπο και β) το περιβάλλον του. Η αντίληψη του όλου (ολιστική πνευµατική διεργασία µορφολογική µάθηση) είναι η κατάσταση εκείνη στην οποία περιέρχεται ο νοσηλευτής, όταν έρχεται σε επαφή µε το άτοµο-ασθενή και το φυσικό περιβάλλον του. Το περιβάλλον το ονοµάζει ο Lewin ψυχολογικό και περιλαµβάνει: α) το φυσικό περίγυρο, β) τις ανάγκες του και γ) τις επιδιώξεις του. Ερχόµενος ο νοσηλευτής στην ολιστική αντίληψη του ασθενούς, κατανοώντας τις ανάγκες του και το τι περιµένει από εκείνον ο ίδιος ο ασθενής, προχωρεί στο ρόλο του δηµιουργού της ψυχολογικής κατεύθυνσης, που επιβεβαιώνεται µε τη Θεωρία Πεδίου (field theory), όπου και κινείται σε ένα ψυχολογικό πεδίο δυνάµεων και ανάλογα έλκεται ή απωθείται από τα στοιχεία που συνδέουν το πεδίο αυτό. Επί του προκειµένου, ο νοσηλευτής, βρισκόµενος µέσα σε αυτήν την ολιστική δυναµική, κατανοώντας συνολικά την κατάσταση του ασθενούς, περνά τη διαπερατή συνοριακή ζώνη του ζωτικού χώρου του ατόµου και ανάλογα µε το εύρος της αντίληψής του, των γνώσεων και των πληροφοριών του, δεν παραλείπονται ούτε αξίες ούτε βιώµατα και επεξεργάζεται άµεσα όλα αυτά τα δεδοµένα. Κατά τη θεωρία πάντα του Lewin, ο ερευνητής βρίσκεται διαρκώς στο αντικείµενο που µελετά και καθιερώνει µια προβληµατική στην οποία αναπτύσσει την κατάλληλη δράση, για να συνδέσει τις όποιες θεωρίες µε την πράξη, ξεπερνώντας την υποκειµενικότητα, το όλο, τη µη γραµµικότητα κ.α. Ο νοσηλευτής δηλαδή αναπτύσσει τη δική του προβληµατική (Lewin) σύµφωνα µε δικά του δεδοµένα, που αντλεί από τον ασθενή, χρησιµοποιώντας βιώµατα, εµπειρίες αλλά και επιστηµονικά δεδοµένα, για να αρχίσει να εστιάζει και να επικεντρώνεται στο κυρίως ή προεξέχον πρόβληµα του ασθενούς, στο οποίο και καλείται να δώσει πρωτίστως λύση. Εδώ µας στηρίζουν ο Elliot, J.(38) και οι Κατσαρού Ε. & Τσάφος Β.(39), οι οποίοι συνδέουν τις θεωρίες του Habermas και Lewin και την εισαγωγή του εναλλακτικού επιστηµολογικού παραδείγµατος (έναντι του κυρίαρχου θετικιστικού, εµπειροαναλυτικού) στο χώρο των κοινωνικών επιστηµών έρευνα-δράση. Ο Elliot θεωρεί ότι στο χώρο της εκπαίδευσης κάθε κατάσταση εκλαµβάνεται ως µοναδική και απρόβλεπτη. Ο Toffler(40), υποστηρίζει ότι επιπλέον µπορεί µια κατάσταση να χαρακτηριστεί και ως πρωτεϊκή, κυρίως όταν υπάρχει πίεση χρόνου (ανάγκη επίτευξης αποτελέσµατος σε συγκεκριµένα χρονικά πλαίσια). Υπό το πρίσµα των παραπάνω παραδοχών, βασική αρχή του νοσηλευτή είναι η 5

6 κατανόηση της κατάστασης η οποία υποβοηθείται από τη δράση. Η νοσηλευτική θεωρία που υποστηρίζουµε είναι ιδιαίτερα σηµαντική για την ανάπτυξη της κατανόησης του όλου µιας κατάστασης, έχοντας όλους τους επιµέρους κρίκους της σε ένα πλαίσιο µε µια συγκεκριµένη προσπάθεια επισήµανσης του κυριοτέρου προβλήµατος προς επίλυση βάσει της θεωρίας της πρωτεϊκότητας του Toffler(40). Εδώ ο νοσηλευτής χρειάζεται να επιστρατεύσει τη διαίσθησή του, τη φαντασία του, τις γνώσεις και τις πληροφορίες του, ούτως ώστε το εντοπισθέν πρόβληµα να αποσπαστεί ως µέρος από το σύνολο και ακολούθως, στο πλαίσιο συνεχών διεργασιών, να παρέχει σταδιακά εστιασµένη πλέον φροντίδα ανάλογα µε το προεξέχον πρόβληµα ή την κυριότερη, εκείνη τη συγκεκριµένη χρονική στιγµή, ανάγκη, η οποία απασχολεί έντονα τον ασθενή και τον καθιστά αδύναµο να σκεφτεί οτιδήποτε άλλο. Ο Παπάς Α.(41) θεωρεί ότι το σύνολο των διαδικασιών που γίνονται, για να αποσπασθεί µία επί µέρους κατάσταση από το σύνολο και να αντιµετωπισθεί, αποτελούν το πλαίσιο µιας συστηµικής προσέγγισης, το οποίο οριοθετεί σε ισχυρή βάση κάνοντάς το συγκεκριµένο και µε δυνατές πλέον λύσεις. Ο επιστήµων νοσηλευτής, σύµφωνα µε αυτήν τη θεώρηση, αφαιρετικά, αφού έχει προσδιορίσει το µέρος του όλου - δηλαδή το κυρίαρχο πρόβληµα - εστιάζει όλη την προσπάθειά του για άµεση αντιµετώπιση του συγκεκριµένου προβλήµατος. Επίσης, ενσωµατώνει σε αυτό το εστιασµένο πλαίσιο συγκεκριµένες λήψεις αποφάσεων, βάσει συγκεκριµένου σχεδίου δράσης (επιλεγµένου αφαιρετικά) όχι µόνο ερµηνεύοντας επιστηµονικά δεδοµένα αλλά αλλάζοντάς τα, αν και όπου χρειάζεται(2). ΣΤΑ ΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΧΗΜΑ 1 ΣΧΗΜΑ 2 Στάδια - εστίαση της θεωρίας Αντίληψη και συνειδητοποίηση του όλου. Προκύπτει από: α) προσωπικότητα του ατόµου, β) βιώµατα, γ) εµπειρίες, δ) γνώσεις, ε) πληροφορίες. Σύµφωνα µε τη δυναµική της προσωπικότητας του Lewin κα της αφοµοίωσης που αποτελεί χαρακτηριστικό της θεωρίας του J. Piaget 42. Κριτική προσέγγιση των µερών του όλου. Κατά τη θεωρία της Λογικοµαθηµατικής µάθησης του J. Piaget είναι επεξεργασία µε: -συνθετική άποψη α) Χ+Ζ = Υ -αντιστροφή β) Υ- Ζ = Χ β) Υ- Χ = Ζ όπου Χ= βιολογική υπόσταση, Ζ= ψυχοκοινωνική υπόσταση, Υ= όλο ή ολιστική υπόσταση. Εστίαση στο - δια αφαιρετικής µεθόδουεντοπισµένο πρόβληµα. Σχηµατική παράσταση των σταδίων της θεωρίας Εδώ υπάρχει ο συνδυασµός των ικανοτήτων του ατόµου για παροχή λύσης και εστιασµένης φροντίδας (επηρεάζει όλα τα στάδια και ανάλογο είναι το είδος της αντιµετώπισης). Προϋπόθεση για να περάσει µέσα από τα στάδια αυτής της θεωρίας ο καθένας µας και να διαχειριστεί σωστά το πρόβληµα που έχει εστιαστεί είναι να γνωρίζει ικανοποιητικά το γνωστικό αντικείµενό του. Αυτό σε συνδυασµό µε τα χαρακτηριστικά στοιχεία που απαιτούνται στο πρώτο στάδιο της θεωρίας, δηµιουργούν την ικανότητα για επίλυση του εντοπισµένου και εστιασµένου πλέον προβλήµατος. 6

7 ΣΧΗΜΑ 3 Απεικόνιση της οµαλής µεταβατικότητας των σταδίων της θεωρίας Συµπεράσµατα Μετά από την προσπάθεια των συγγραφέων για την τεκµηρίωση του παραπάνω θεωρητικού µοντέλου, υπό το δικό τους επιστηµονικό πρίσµα, προσδιορίστηκε γνωσιολογικά η εστιασµένη φροντίδα του ατόµου µέσα από την ολιστική του προσέγγιση, δηλαδή από το όλο στο ένα. Η φροντίδα αυτή µέσα από τα στάδια της θεωρίας θα οργανώνεται, θα µεθοδεύεται και θα υλοποιείται από όλους τους σχετικούς φορείς και ειδικότητες της νοσηλευτικής επιστήµης. Το κάθε στάδιο απαιτεί ένα µοναδικό σύνολο στρατηγικών προκειµένου η καινοτοµία αυτή να προχωρήσει. Για να είναι αποτελεσµατική η θεωρία κατά την υλοποίησή της, κάθε στάδιο πρέπει να αξιολογείται σωστά µε τις κατάλληλες µεθόδους και να χρησιµοποιούνται τα αποτελέσµατα ανάλογα, για να καθίσταται κάθε φορά λειτουργικότερη και χρηστικότερη. Θα ήταν παράλειψη να µην αναφερθεί ότι ο επόµενος στόχος των ερευνητών είναι η απόδοση σε γραπτά αναλυτικά κείµενα όλων των σταδίων της θεωρίας καθώς επίσης και των µεθόδων υλοποίησης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Lewin, K. Field theory in social science; selected theoretical papers. D. Cartwright. Harper & Row, New York, Ernst von Glasersfeld. An Interpretation of Piaget s Constructivism, Revue Internationale de Philosophie, 1982, 36 (4), Carr W & Kemmis St. Becoming Critical: Education, Knowledge and Action Research, The Falmer Press, London, Silva MC. Philosophy, science, theory: Interrelationships and implications for nursing research. Image: Journal of Nursing Scholarship, 1977, 9(3), Streubert HJ, Carpenter DR. Qualitative research in nursing: Advancing the humanistic imperative. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia, Johnson JL. Nursing science: Basic, applied, or practical? Implications for the art of nursing. Advances in Nursing Science, 1991, 14(1), Gortner SR, Schultz PR. Approaches to nursing science methods. Image: Journal of Nursing Scholarship, 1993, 20, Oldnall AS. Nursing as an emerging academic discipline. Journal of advanced nursing, 1995, 21, Silva MC, Rothbert D. An analysis of changing trend of philosophies of science on nursing theory development and testing. Advances in Nursing Science, 1984, 6(2), Blackburn S. Oxford dictionary of philosophy. Oxford University Press, New York, Teichman J, Evans KC. Philosophy: A beginner s guide. MA: Blackwell, 2 nd ed., Cambridge, Descartes. Λόγος περί της Μεθόδου, Παπαζήσης, Αθήνα 1976, Ντεκάρτ Ρ. Στοχασµοί περί της Πρώτης Φιλοσοφίας Εκκρεµές, Αθήνα Adam E. Toward more clarity in terminology: Framework, theories and models. Journal of Nursing Education, 1985, 24(4), Dickoff J, James P. A theory of theories: A position paper. Nursing Research, 1968, 17(3), Gagne RM. The conditions of learning, 3 rd edition, Holt, Rinehart and Wilson,New York, Kass, L.R., Regarding the end of medicine and the pursuit of health, in Caplan et al (eds.). Concepts of Health and Disease. Interdisciplinary perspectives. Redding MA: Addisson-Wesley Publishing Co, 1981, Moore, P.V., GC Williamson. Health Promotion. Evolution of a concept, Nursing Clin of North America, 1984, Grasser, C., Craft, B.J.G., The patient's approach to wellness. Nursing Clinics of North America, 1984, Noack, H., "Concepts of health and health promotion", in Abelin et al (eds.): "Measurement in health promotion and protection" WHO Reg. Publ. European Series, No: 22, Copenhagen: 1987, 5-28, Simmons, S.J., Health: a concept analysis. International Journal of Nursing Studies, 1989, Thorne S., Health belief systems in perspective. Journal of Advanced Nursing, 1993, Newman ΜΑ. Health as expanding consiousness. National League for Nursing Press, New York, Ραγιά Αφροδίτη, Βασική Νοσηλευτική, Αθήνα, 2001, Faculty of Nursing-University of Toronto 1985, In: Savvopoulou G. Basic Nursing, 2 nd ed, Athens, 1999, Rogers M. An introduction to the Theoretical Basis of Nursing. F. A. Davis Co, Philadelphia, Schlofeldt RM. Answering nursing s philosophical questions: Whose responsibility is it? In: Kikuchi 7

8 8 JF, Simmons (eds) Philosophic inquiry in nursing. Newbary Park, CA: 1992, Mc Ewen M., Wills M.E., Theoretical basis for Nursing, επιµέλεια ελληνικής έκδοσης Ε. Κοτρώτσιου, εκδόσεις ΒΗΤΑ, Αθήνα, 2000, Chinn PL, Kramer MK. Theory and Nursing: Intergraded knowledge development. Mosby, 5 th ed, St. Louis, Carr W, Kemmis S. Για µία κριτική εκπαιδευτική θεωρία, Επιµέλεια β έκδοσης Α. Λαµπράκη και συν., Αθήνα 1997, Habermas J, Ιn: Carr W & Kemmis St. Becoming Critical: Education, Knowledge and Action Research, Taylor & Francis International Publications London and Philadelphia, 1988, Λαµπράκη Α., Μηλίγγου Ε., Ροδιάδου Κ., β ελληνική έκδοση, εκδόσεις ΚΩ ΙΚΑΣ, Αθήνα, 1997, Habermas J. A postscript to knowledge and human interest, Philosophy of the social sciences, 1973, 3, Bruner J. The Process of Education, Revised Edition, Harvard University Press, Elliot J. «Three Perspectives on Coherence and Continuity in Teacher Education», in Elliot J. (ed): Reconstructing Teacher Education. Teacher Development, The Falmer Press, London: 1993, Κατσαρού Ε.-Τσάφος, Β. Από την έρευνα στη διδασκαλία: Η εκπαιδευτική έρευνα δράσης, Σαββάλας, Αθήνα, Toffler A. Future Shock, Random House, 1970, Το σοκ του µέλλοντος, µτφρ. Νικολάου Έλσα, Κάκτος, Αθήνα Παπάς Α. «Εφαρµοσµένη Παιδαγωγική και Εκπαίδευση», στο Εφαρµοσµένη Παιδαγωγική, Ατραπός, Αθήνα, 2002, 1,

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και εφαρµογή προγραµµάτων δια βίου µάθησης: Νοσηλευτική Βασισµένη σε Ενδείξεις

Σχεδιασµός και εφαρµογή προγραµµάτων δια βίου µάθησης: Νοσηλευτική Βασισµένη σε Ενδείξεις Σχεδιασµός και εφαρµογή προγραµµάτων δια βίου µάθησης: Νοσηλευτική Βασισµένη σε Ενδείξεις Αρετή Σταυροπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Τµήµα Νοσηλευτικής, ΤΕΙ Κρήτης 41o Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΣΝΕ Κρήτη 2014 ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ζούκης, Εκπαιδευτικός- ερευνητής

Νίκος Ζούκης, Εκπαιδευτικός- ερευνητής ΤΡΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ- ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΝΕΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ Νίκος Ζούκης, Εκπαιδευτικός- ερευνητής Εισαγωγή προβληματική Η έρευνα δράση εμφανίζεται κατά τη δεκαετία του 1940 στις Ηνωμένες Πολιτείες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22 1.1.1. Τι είναι διδασκαλία... 25 1.1.2. Διδασκαλία και μάθηση... 28 1.1.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αζεκίλα Α. Μπνπράγηεξ (Α.Μ. 261)

Αζεκίλα Α. Μπνπράγηεξ (Α.Μ. 261) ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΘΔΜΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: Ζ ΑΝΣΗΛΖΦΖ ΣΧΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖ ΖΜΑΗΑ ΣΖ ΑΤΣΟΔΚΣΗΜΖΖ

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΕΥΠ ΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ OPT 6013 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 6 o ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας

Ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας Οι θεμελιώδεις αρχές της Ανθρωπιστικής Ψυχολογία αποτελούν τις βάσεις για την ανάπτυξη σχέσεων συνεργασίας. Και ειδικότερα: Επικέντρωση της προσοχής στο άτομο και στη βιωματική του εμπειρία Έμφαση σε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Απόψεις EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy Γιατίοιορισμοίενόςκλάδουείναισημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Επιµμορφωτικόό σεµμινάάριο

Επιµμορφωτικόό σεµμινάάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πράξη «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων µαθητών» Δράση: Επιµόρφωση εκπαιδευτικών και µελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστηµονική υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούµ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Δομή εργασιών

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Δομή εργασιών ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Δομή εργασιών Τίτλος Περίληψη περίληψη της εργασίας : Ο κύριος λόγος για τη μελέτη, τα αρχικά αποτελέσματα, τα κύρια συμπεράσματα Εισαγωγή--γιατί η μελέτη αναλήφθηκε Θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Ένα αρχέγονο ερώτηµα Τι είναι η γνώση; Ποια η διαδικασία του γνωρίζειν; θεωρίες, επιστημολογίες, μεταφορές και πρακτικές στην τάξη των μαθηματικών Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Η Δ/νση Ποιότητας & Αποδοτικότητας του Υπουργείου Υγείας, στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΑΘΗΣΗΣ Θεωρία και Πράξη στη διδασκαλία τεχνικών γνώσεων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ευρωπαϊκές εξελίξεις Ποια παιδαγωγική για το νέο ΕΛ; Σε ποια θεωρία στηρίζεται; Πώς εφαρμόζεται στην πράξη; 2 Ατζέντα

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ Εαρινό εξάµηνο 2013-2014 ιδάσκουσα: Μαρία ασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τµήµα Φ.Π.Ψ. Θεµατική του µαθήµατος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής ως επιστήµης

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Βενετία Κουσία. Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ManpowerGroup

Βενετία Κουσία. Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ManpowerGroup Beyond coaching Στην Εποχή του Ανθρώπου όπου η πιο κρίσιμη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε είναι σε εμάς και στην ομάδα μας, στο Talent Lab αναδεικνύουμε και συνθέτουμε τρόπους ώστε να ανακαλύψουμε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Δ/νση Κοινωνικής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού

Αγωγή και προαγωγή υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Δ/νση Κοινωνικής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Αγωγή και προαγωγή υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Δ/νση Κοινωνικής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Υγεία Health is not merely the absence of disease, but a state of complete

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα