β. Μεταφράσεις ποιηµάτων των: V. Hugo. S. Coleridge, Shelley, R. Kipling, P. Verlaine. J. Moreas, Ph. Lebesgue

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "β. Μεταφράσεις ποιηµάτων των: V. Hugo. S. Coleridge, Shelley, R. Kipling, P. Verlaine. J. Moreas, Ph. Lebesgue"

Transcript

1 Σεµινάριο Λογοτεχνίας Brno Η ποίηση του Λ. Πορφύρα 1. Εργογραφία α. Ποιητικές συλλογές «Σκιές» «Μουσικές Φωνές» β. Μεταφράσεις ποιηµάτων των: V. Hugo. S. Coleridge, Shelley, R. Kipling, P. Verlaine. J. Moreas, Ph. Lebesgue γ. Το πρόβληµα των µεταφράσεων του Πορφύρα 2. Η θεµατική - Η εικόνα του κόσµου: α. Η έκπτωση από µια προηγούµενη ανώτερη, καλύτερη ή ευτυχέστερη µορφή β. Το µοτίβο της φθοράς και του θανάτου γ. Ο κόσµος στα πλαίσια του πλατωνικού µύθου του σπηλαίου δ. Ο διαµεσολαβητικός χαρακτήρας του κόσµου ε. Ο ρευστός, ασαφής και σκοτεινός κόσµος στ. Το µοτίβο της φρίκης και του τρόµου 3. Ο Συµβολισµός α. Ορισµός: Σύµβολο είναι ένα συγκεκριµένο αντικείµενο, που επιλέγεται, για να παραπέµψει σε µια ή περισσότερες από τις δεσπόζουσες ιδιότητες του. β. Υπερβατικός-προσωπικός συµβολισµός του Πορφύρα γ. Η συµβολοποίηση στην ποίηση του Πορφύρα δ. Τα χαρακτηριστικά της συµβολιστικής του Πορφύρα (υπαινικτικότητα, υποβολή, ασάφεια και πολυσηµία του λόγου) 4. Η τεχνική - Η µουσικότητα Βιβλιογραφία: Λάµπρου Πορφύρα: Τα ποιήµατα, φιλολογική επιµέλεια: Ελένη Πολίτου Μαρµαρινού Κ. Στεργιόπουλου: «Ο Πορφύρας και οι πρώτοι µεταπαλαµικοί», Περιδιαβάζοντας τόµος Α, Αθήνα 1982, σελ Προσοχή!!!! [ Τόσο η εισαγωγή της Ε. Πολίτου-Μαρµαρινού στην παραπάνω βιβλιογραφική υπόδειξη όσο και το άρθρο Κ. Στεργιόπουλου ανήκουν στην ύλη των εξετάσεων για τους φοιτητές του σεµιναρίου.]

2 Σεµινάριο Λογοτεχνίας Brno Η ποίηση του Λ. Πορφύρα Εργογραφία Το 1934 κυκλοφορεί η µεταθανάτια συλλογή του Πορφύρα Μουσικές Φωνές µε την φροντίδα του αδελφού του Θ. Σύψωµου, που την προλογίζει. Σ αυτήν δηµοσιεύονται τριάντα έξι ποιήµατα (36), κατανεµηµένα εκτός από τον πρόλογο και τον επίλογο στις ενότητες Φωνές της θάλασσας, Φωνές της χώρας και Φωνές του κάµπου. Αν στα ενενήντα τέσσερα ποιήµατα, που συγκροτούν τις συλλογές Σκιές και Μουσικές Φωνές, προστεθούν και τα είκοσι τρία, τα οποία έχουν εκδοθεί από τον Βαλέτα ως σκόρπια, τότε η συνολική γνωστή παραγωγή του Πορφύρα ανέρχεται σε εκατόν δεκαεφτά ποιήµατα (117), παραγωγή πενιχρή για τα τριάντα οκτώ χρόνια ( ) µέσα στα οποία πραγµατοποιήθηκε. Σε ότι αφορά την έκταση τους τα ποιήµατα αυτά κυµαίνονται από τέσσερεις (Η µάνα, Κήπος) ως διακόσιους δεκαέξι (Θρύλος αγάπης) στίχους, ενώ µε βάση το χρόνο της πρώτης δηµοσίευσης όσων από αυτά έχουν δηµοσιευτεί, κατανέµονται ως εξής: : 66 ποιήµατα, : 7 ποιήµατα, : 29 ποιήµατα. Η τελευταία αναθέρµανση της παραγωγικότητας του Πορφύρα είναι φαινοµενική, γιατί αρκετά από τα ποιήµατα, που δηµοσιεύονται στην τελευταία περίοδο, έχουν γραφεί µάλλον πολύ πριν, αλλά τότε δεν είχαν κριθεί άξια να δουν το φως της δηµοσιότητας, ακριβώς όπως αρκετά από τα δηµοσιευµένα πριν το 1920 δεν κρίθηκαν άξια να περιληφθούν στις Σκιές. Στην ποίηση του Πορφύρα δεν παρατηρούνται κάποιες αλλαγές και διαφοροποιήσεις, που να οριοθετούν τα στάδια µιας εξέλιξης. Από τα ποιήµατα των µαθητικών του χρόνων µέχρι το Lacrimae rerum ο Πορφύρας εισέβαλε πάνοπλος στην ελληνική ποιητική σκηνή, κάτοχος των ειδοποιών χαρακτηριστικών της ποίησης του και των µυστικών της τέχνης του. Εκτός από τα πρωτότυπα ποιήµατα του στο έργο του Πορφύρα προσµετρώνται και οι δώδεκα ως σήµερα γνωστές µεταφράσεις του ποιηµάτων των V. Hugo. S. Coleridge, Shelley, R. Kipling, P. Verlaine. J. Moreas και Ph. Lebesgue. Οι µεταφράσεις του Πορφύρα εξακολουθούν να παραµένουν πρόβληµα για τη νεοελληνική φιλολογική έρευνα από την άποψη, ότι ο µικρός αριθµός των ως σήµερα γνωστών δεν συµβιβάζεται µε όσα κατά καιρούς είχε δηλώσει ο ποιητής αλλά και, µε όσα ρητά διαβεβαίωνε ο αδελφός του το 1934 στον πρόλογο των Μουσικών φωνών, δηλαδή, ότι µαζί µε τα χειρόγραφα αυτά βρέθηκε ακόµα και µια σειρά µεταφράσεων του ξένων ποιητών, που θα συµπεριληφθούν αργότερα στην έκδοση των απάντων του. Το πρόβληµα των µεταφράσεων του ποιητή παραµένει και σήµερα, συνοψίζεται δε στα εξής σηµεία: α) Ο ποιητής δεν θα πρέπει να έχει κάνει πολλές µεταφράσεις ξένων ποιητών, πράγµα που θα ήταν άλλωστε ασυµβίβαστο και µε τη χαµηλή παραγωγικότητα, που εµφανίζει στο πρωτότυπο ποιητικό του έργο. β) Οι µεταφράσεις, ωστόσο, που πράγµατι έκανε ο ποιητής, είναι οπωσδήποτε περισσότερες από τις γνωστές και γι αυτό αρκεί η µαρτυρία του προσεκτικού σε ότι αφορά το έργο του αδελφού του, Θ. Σύψωµου. Κάποιες από αυτές λανθάνουν είτε µε τη µορφή χειρόγραφου τετραδίου είτε µε τη µορφή δακτυλογράφου. γ) Ο Βαλέτας θα πρέπει να έχει αντλήσει κάποιες από τις µεταφράσεις, που πρωτοδηµοσίευσε στα άπαντα του ποιητή από το σωζόµενο δακτυλογράφο, κάποιες σελίδες του οποίου λανθάνουν. Η θεµατική Από όλα όσα τον περιβάλλουν ο Πορφύρας θεµατοποιεί µόνον αυτά, που µπορούν αβίαστα να θεωρηθούν ως εν τόπω και χρόνω εκφάνσεις της προσωπικής του άποψης για τη ζωή και τον κόσµο ή όσα εκλαµβάνει ο ίδιος ως τέτοιες εκφάνσεις, αφού προσδώσει ένα ειδικό και πολλές φορές απροσδόκητο νόηµα σε καταστάσεις και πράγµατα, που από τον κοινό µέσο άνθρωπο γίνονται συνήθως αντιληπτά µε εντελώς διαφορετικό τρόπο και παρέχουν εµπειρίες διαφορετικής

3 κατηγορίας. Και στις δυο πάντως περιπτώσεις έχουµε να κάνουµε µε δηµιουργική καθότι προσωπική ανάγνωση του κόσµου. Από τα θέµατα, που επανέρχονται επίµονα στην ποίηση του Πορφύρα, αναδύεται η εικόνα ενός κόσµου, ο οποίος προσλαµβάνεται µε δυο διαφορετικούς αλλά παραπληρωµατικούς µεταξύ τους τρόπους. Συγκεκριµένα στην ποίηση του το παρόν της περιβάλλουσας πραγµατικότητας γίνεται αντιληπτό, οικειοποιείται και ερµηνεύεται ως: α) έκπτωση από µια προηγούµενη ανώτερη, καλύτερη ή ευτυχέστερη µορφή ή κατάσταση σε ένα ατελές εφήµερο και θλιβερό παρόν και αυτή είναι η αρνητική και απαισιόδοξη πλευρά της ποίησης του. Το έκπτωτο αυτό παρόν νοείται καταρχήν σε ατοµικό και εµπειρικό επίπεδο ως αποτέλεσµα της φθαρτικής επίδρασης του χρόνου πάνω στη γήινη πραγµατικότητα. Κυρίαρχο είναι λοιπόν στην ποίηση του Πορφύρα το µοτίβο της φθοράς και του θανάτου. Από το πρώτο κιόλας ποίηµα των Σκιών ως και ο τελευταίο της δεύτερης συλλογής η ποίηση του Πορφύρα απλώνει µπροστά µας µε τα θέµατα της την εικόνα ενός κόσµου, όπου τα πάντα από τα εφήµερα και εύθραυστα ως τα πιο γερά και στέρεα φθείρονται, πεθαίνουν και χάνονται. Από τη µοίρα αυτή δεν γλιτώνει ο έρωτας κι ο άνθρωπος, βορά του θανάτου, που το πένθος του καλύπτει τα πάντα. Από τα ευρύτερα σηµασιολογικά πεδία, που συγκροτούν τα θέµατα, µε τα οποία υλοποιούνται τα παραπάνω µοτίβα, απορρέει κατά τρόπο φυσικό µια άλλη κατηγορία µοτίβων συναισθηµατικά φορτισµένων της λύπης του πόνου και του θρήνου για τη φθορά και την απώλεια, η ανάµνηση µιας προγενέστερης ευτυχίας και ακόµα η πικρή νοσταλγία, που γεννά η ανάµνηση αυτή. Σε ένα δεύτερο επίπεδο καθολικό και πανανθρώπινο το έκπτωτο παρόν του κόσµου τούτου ταυτίζεται µε το µύθο της Πτώσης του Ανθρώπου και εκφράζεται ως αταβιστική ανάµνηση από τα βάθη ενός συλλογικού ασυνειδήτου προγενέστερων και τελειότερων µορφών ζωής αλλά και, ως µάταιη αναζήτηση τους. β) Ο δεύτερος τρόπος, µε τον οποίο ο κόσµος γίνεται οικείος και ερµηνεύεται στην ποίηση του Πορφύρα, είναι αντιστρόφως ανάλογος και παραπληρωµατικός σε σχέση µε τον πρώτο, αφού τώρα ο κόσµος θεωρείται κατά την παράδοση του πλατωνικού µύθου του σπηλαίου ωχρό απεικίασµα αλλά και, προµάντεµα του φωτεινού, χαρούµενου, ευτυχισµένου, µακρινού ίσως άπιαστου για τον άνθρωπο, υπαρκτού όντως ιδεατού κόσµου. Και αυτή, όσο κι αν είναι περιορισµένη συγκριτικά µε την πρώτη, είναι η αισιόδοξη πλευρά της ποίησης του. Το φωτεινό αυτό τµήµα της ποίησης του Πορφύρα συνθέτουν µοτίβα όπως: η ονειροπόληση µιας ευτυχισµένης µελλοντικής ζωής, η αιώνια περιπλάνηση σε αναζήτηση µιας ονειρεµένης ευτυχίας, η λαχτάρα του απείρου και ο θάνατος, αλλά τώρα ως επιστροφή στην ευτυχία και τη γαλήνη, που ο θόρυβος της ζωής είχε ταράξει ή ως πραγµάτωση ανεκπλήρωτων στη ζωή πόθων. γ) Με οποιαδήποτε, ωστόσο µορφή, κι αν προβάλλει ο κόσµος στην ποίηση του Πορφύρα είτε ως µεταγενέστερη έκπτωση και φθορά σε σχέση µε έναν προηγούµενο είτε ως προγενέστερη ακόµα µορφή σε σχέση µε έναν µελλοντικό δεν έχει την αυτονοµία την αυτάρκεια και την αυταξία όντος κόσµου. Είναι ένας κόσµος του οποίου η ύπαρξη έχει µόνο διαµεσολαβητικό χαρακτήρα και σ αυτό περιορίζεται και εξαντλείται ο ρόλος και η αξία του. Τον ειδικό αυτό χαρακτήρα υπογραµµίζει µια άλλη οµάδα µοτίβων όπως: το οριακό και το µεταξύ, η κατάκτηση αυτού του οριακού σηµείου ως η µεγαλύτερη δυνατή χαρά για τα πεπερασµένα όρια του εδώ, η ανάβαση προς το άπειρο, την ευτυχία ακολουθώντας µια πορεία ή µια γραµµή, που αρχίζει από το σκοτεινό εδώ προς το φωτεινό εκεί. Με το διαµεσολαβητικό τέλος ρόλο του κόσµου µας σχετίζονται ως θέµατα και ο αντίλαλος, οι σιγαλοί και υπόκωφοι ήχοι, που µεταφέρουν µηνύµατα από το επέκεινα και το άγνωστο, η φευγαλέα αντανάκλαση και το απατηλό καθρέφτισµα, µόνη και αύλη παρουσία του ωραίου στον κόσµο. δ) Ένας τέτοιος κόσµος χωρίς δική του ουσιαστική υπόσταση είναι φυσικά ρευστός, ασαφής και σκοτεινός, ιδιότητες στις οποίες παραπέµπει µια µεγάλη και χαρακτηριστική για την ποίηση του Πορφύρα κατηγορία µοτίβων. Τα βασικότερα είναι η αστάθεια, η ρευστότητα και η ασάφεια, που θεµατοποιείται ως θολούρα και φθινοπωρινή καταχνιά ως κάποιο φως αχνό, λευκό και ως σκοτάδι. ε) Υπάρχουν τέλος στιγµές στην ποίηση του Πορφύρα, κατά τις οποίες ο έκπτωτος ατελής διαµεσολαβητικός ρευστός και ασαφής κόσµος του σταθεροποιείται, αλλά και παίρνει τη µορφή ενός κόσµου αλλόκοτου και φρικώδους. Τα µοτίβα της φρίκης και του τρόµου υποβαστάζουν τα θέµατα, µε τα οποία υλοποιείται ο κόσµος-θέατρο, ο κόσµος-φάντασµα και αντι-κόσµος, όπου τα

4 σπίτια αρµενίζουν σαν ξωτικά καράβια και όπου ναυαγισµένα καϊκια ανεβαίνουν στον αφρό και ταξιδεύουν. Ο Κώστας Στεργιόπουλος έχει επισηµάνει και χαρακτηρίσει σκοτεινή νότα υποβολής την τροµακτική αυτή όψη του ποιητικού σύµπαντος του Πορφύρα. Ο Συµβολισµός Ήταν επόµενο τα πράγµατα του αντικειµενικά υπαρκτού κόσµου, τα οποία αποκτούν για τον άνθρωπο Πορφύρα νόηµα σε ένα άλλο επίπεδο, να περιβληθούν στην ποίηση του την ισχύ των συµβόλων, αν δεχτούµε, ότι σύµβολο είναι ένα συγκεκριµένο αντικείµενο, που επιλέγεται, για να παραπέµψει σε µια ή περισσότερες από τις δεσπόζουσες ιδιότητες του. Από την άποψη αυτή ο ποιητής Πορφύρας δεν µπορούσε να εµφανιστεί σε εποχή καταλληλότερη από τη δική του, όταν δηλαδή ο Συµβολισµός ως ρεύµα κατακτούσε την Ευρώπη και εισέβαλλε στην Ελλάδα, τόσο που η ένταξη του στον συµβολιστικό κύκλο της Τέχνης και η κατάταξη του µεταξύ των πρώτων Ελλήνων συµβολιστών ποιητών, να έρχονται σχεδόν ως κάτι το αναπόφευκτο. Ο συµβολισµός της ποίησης του είναι υπερβατικός, παραπέµπει σε έναν ιδεατό κόσµο. Η πίστη στην ύπαρξη ενός κόσµου ιδεατού και η προσπέλαση του µέσω της ποιητικής πράξης αποτελούν τη βαθύτερη ουσία της. Παρών είναι και ο προσωπικός συµβολισµός, αυτός που παραπέµπει σε µια ψυχική κατάσταση και διάθεση του ποιητή ή ανακαλεί προσωπικά βιώµατα ακινητοποιώντας τα σε εξωτερικές εικόνες. Η συµβολοποίηση των εξωτερικών αντικειµένων επιτυγχάνεται στην ποίηση του Πορφύρα µε τους δυο γνωστούς από τον ορισµό ήδη του Mallarme τρόπους: α) άλλοτε κάτω από την επίδραση και πίεση συγκεκριµένης ψυχικής κατάστασης ο ποιητής βλέπει διαφορετικά ένα εξωτερικό αντικείµενο ή µια εικόνα και τους προσδίδει καινούργιο νόηµα, και αυτό το άλλο νόηµα είναι ακριβώς ο συµβολισµός τους και β) άλλοτε µια εικόνα, ένα τοπίο, ένα αντικείµενο ανακαλεί βαθµιαία και βάσει κάποιων αναλογιών προηγούµενα βιώµατα. Η συµβολιστική ποίηση του Πορφύρα χαρακτηρίζεται από υπαινικτικότητα, υποβολή, ασάφεια και πολυσηµία του λόγου της. Κάτι αναπόφευκτο, αφού ο λόγος αυτός, προκειµένου να παραπέµψει σε κάτι αφηρηµένο και άγνωστο (υπερβατικός συµβολισµός) ή σε κάτι φευγαλέο και πρωτόγνωρο (προσωπικός συµβολισµός), χρησιµοποιεί αναγκαστικά στο επίπεδο των σηµαινόντων µηχανισµούς όπως η συνδήλωση και η µεταφορά, τα οποία διευρύνουν και τροποποιούν την αρχική κυριολεκτική σηµασία. Η δευτερογενής αυτή σηµασία δεν γίνεται αµέσως και σαφώς αντιληπτή, γιατί η παραγωγή της στηρίζεται βέβαια σε κάποιες αναλογίες αλλά και ανάµεσα σε δυο κάθε φορά όρους από τους οποίους ο δεύτερος είναι συχνά απών. Το νόηµα λοιπό των ποιηµάτων του Πορφύρα κατακτάται σε όλο του το βάθος και µε όλες του τις αποχρώσεις µόνον έπειτα από διαδοχικές αναγνώσεις. Τα σύµβολα του ποιητικού λόγου του Πορφύρα ανήκουν και στις δυο γνωστές για την περίπτωση κατηγορίες. Υπάρχουν πρώτα, αυτά που θα µπορούσαν να χαρακτηρισθούν συµβατικά µε την έννοια, ότι αυτό το οποίο συµβολίζει ένα αντικείµενο ταυτίζεται µε µια ή περισσότερες βασικές και γνωστές ιδιότητες του. Τα σύµβολα της κατηγορίας αυτής αποκρυπτογραφούνται σχετικά εύκολα και ο συµβολισµός τους ευρύτερα αποδεκτός τα συνοδεύει και εκτός του ποιητικού κειµένου. Υπάρχουν όµως στον Πορφύρα και σύµβολα που είναι καθαρά προσωπικά µε την έννοια, ότι ο συµβολισµός ορισµένων αντικειµένων ή εικόνων είναι αποτέλεσµα τυχαίων και συνειρµικών συνδέσεων κατά τη διάρκεια µοναδικών βιωµάτων. Ο ενδεχόµενος αυτός συµβολισµός δεν αποκρυπτογραφείται και δεν ισχύει παρά µόνον στο πλαίσιο του συγκεκριµένου ποιήµατος, που αναπαράγει και για τον αναγνώστη την ίδια βιωµατική ατµόσφαιρα. Η σηµασία των προσωπικών συµβόλων, όσο και αν διευκολύνεται από σηµασίες λεξικές ή προτασιακές, αποτέλεσµα κυρίως συνδηλώσεων και µεταφορών, εξαρτάται πολύ περισσότερο από τη συνολική σηµασία του κειµένου, µε άλλα λόγια από τα συµφραζόµενα του ποιήµατος. Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο τα προσωπικά σύµβολα λειτουργούν µε βάση ένα µηχανισµό συµπαράθεσης, παρατηρούµενο όµως όχι ανάµεσα σε δυο µόνο όρους συνδεόµενους συντακτικά, όπως συµβαίνει µε τη µεταφορά, αλλά σε µια σειρά άσχετων και ανεξάρτητων µεταξύ τους όρων, που ενοποιούνται σηµασιολογικά και

5 συµβολοποιούνται µε κοινό παρονοµαστή τον συµβατικό συµβολισµό ενός από αυτούς. Ο µηχανισµός αυτός συµπαράθεσης παίρνει συνηθέστατα στο πλαίσιο του ποιητικού κειµένου την µορφή απαρίθµησης εικόνων από τον γύρω κόσµο ανεξάρτητων εκ πρώτης όψεως µεταξύ τους, οι οποίες όµως ενοποιούνται και συµβολοποιούνται µε τη µεταφορά από τη µια στην άλλη, ενός κοινού ποσοστού συνδηλούµενης σηµασίας. Η πλούσια εικονοποιία της ποίησης του Πορφύρα γνώρισµα του συµβολισµού έκανε, ώστε ο ποιητής να χαρακτηριστεί από την κριτική ζωγράφος. Ωστόσο, η ποίηση πλησίασε όσο ποτέ άλλοτε τη ζωγραφική κατά την περίοδο του ρεαλισµού, κατεξοχήν λοιπόν ζωγραφική είναι η ποίηση των Παρνασσικών τοποθετούµενη στα ευρύτερα πλαίσια του ρεαλισµού, καθώς διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά της ζωγραφικής και µάλιστα της ρεαλιστικής, ως τέχνης στο χώρο όπως στατικότητα, σαφήνεια, απάθεια κ.λ.π. Η ζωγραφική ικανότητα του Πορφύρα δεν εκδηλώνεται µε την αναπαραστατική πιστότητα και καθαρότητα του Παρνασσισµού, αλλά µε την ασάφεια και την υποβλητικότητα του εµπρεσιονισµού, ενός ρεύµατος που υπήρξε για τη ζωγραφική, ότι και ο Συµβολισµός για την ποίηση. Ο Πορφύρας αποδίδει µε λίγες και υπαινικτικές πινελιές τις εντυπώσεις, που του προκαλεί ο εξωτερικός κόσµος, έτσι ακόµη και η ζωγραφική πλευρά της τέχνης του τον συνδέει µέσω του εµπρεσσιονισµού µε το συµβολισµό, πολύ περισσότερο όµως µε το ρεύµα αυτό τον συνδέει η µουσική φύση της ποίησης του και η µουσικότητα του στίχου του. Η τεχνική - Η µουσικότητα Στην ποίηση του Πορφύρα, οι όποιες αναφορές στον κόσµο γίνονται αντιληπτές µε όρους µουσικής, µε του ίδιους όρους προσδιορίζονται τόσο η νοσταλγική ανάµνηση ενός χαµένου έρωτα όσο και ο θάνατος και ο Άδης. Σε τόσο βαθµό µάλιστα διαθέτει ο ποιητής την ηχοαντιληπτική ικανότητα ενός µουσικού, ώστε καταφέρνει να προσδώσει και στην πιο στατική από όλες τις τέχνες, την αρχιτεκτονική, την κίνηση και το ρυθµό της µουσικής. Η µουσική αποτελεί για τον Πορφύρα τη µήτρα κάθε ωραίου στη φύση ή στην τέχνη. Πολυάριθµες είναι οι αναφορές του σε συγκεκριµένα πλέον µουσικά όργανα. Εκτός, όµως, από το περιεχόµενο της η ποίηση του Πορφύρα έχει µε τη µουσική και µια σχέση, που γίνεται αµέσως αντιληπτή στην επιφάνεια της γλωσσικής αποτύπωσης της. Είναι αυτό, που ονοµάστηκε µουσικότητα των στίχων του και του εξασφάλισε τον οµόφωνο από την κριτική χαρακτηρισµό του µουσικού ποιητή. Ο ποιητικός λόγος είναι γνωστό, πως διαθέτει σε σχέση µε τον πεζό πρόσθετη ηχητική οργάνωση, η οποία δηµιουργεί ευχάριστες ακουστικές εντυπώσεις µέσω του ρυθµού. Και είναι επίσης γνωστό, ότι στον παραδοσιακό στίχο ο ρυθµός είναι καταρχήν και κυρίως αποτέλεσµα του µέτρου. Ο Πορφύρας έγραψε µόνον έµµετρους στίχους, οι οποίοι όµως κάθε άλλο παρά διακρίνονται για µετρορυθµικούς πειραµατισµούς και νεωτερισµούς ανάλογους µ αυτούς των Γάλλων οµότεχνων του συµβολιστών ποιητών, οι οποίοι στην προσπάθεια τους να ταυτίσουν σχεδόν την ποίηση µε τη µουσική, έσπασαν τα ασφυκτικά πλαίσια της παραδοσιακής µετρικής στίχους ελευθερωµένους ή και ελεύθερους. Όλα τα ποιήµατα του είναι γραµµένα σε στροφές κατά κανόνα τετράστιχες, ισοσύλλαβες, η ποίηση του χαρακτηρίζεται λοιπόν από υψηλού βαθµού µετρική οµοιοµορφία, που µάλλον δεν του εξασφαλίζει πρόσθετη σε σχέση µε το έργο άλλων ποιητών µουσικότητα, αλλά αντίθετα δηµιουργεί και τις προϋποθέσεις για µιαν ηχητική µονοτονία, ελάχιστα µελωδική. Η αναµφισβήτητη µουσικότητα του στίχου του δεν µπορεί να προέρχεται µόνον από την αξιοποίηση των περιορισµένων έτσι κι αλλιώς δυνατοτήτων, που του παρέχει το κοινόχρηστο µετρικό σύστηµα. Στην πραγµατικότητα ο Πορφύρας επιτυγχάνει τη µουσικότητα του λόγου του εκµεταλλευόµενος τις απεριόριστες σε σχέση µε το µετρικό υποσύστηµα δυνατότητες, που του προσφέρουν οι ήχοι του γλωσσικού συστήµατος. Και καθώς η αξιοποίηση των ήχων της γλώσσας δεν ακολουθεί κανένα προκαθορισµένο και άρα κοινόχρηστο πρότυπο, όπως το µετρικό, αλλά πραγµατώνεται κάθε φορά στο πλαίσιο συγκεκριµένων στίχων αποτελεί προσωπικό του επίτευγµα και σφραγίζει αποφασιστικά το λόγο και τη φωνή του. Το πρώτο από τα ηχητικά-φωνητικά φαινόµενα της γλώσσας, στο οποίο προσφεύγει ο Πορφύρας είναι οι παύσεις. Προβάλλοντας στο σύστηµα των µετρικών παύσεων το σύστηµα των παύσεων της γλώσσας, πότε µε τη µορφή διασκελισµών και πότε µε τη µορφή στίξης και µάλιστα ισχυρής στο εσωτερικό του στίχου.

6 Αποαυτοµατοποιεί κατ αυτόν τον τρόπο τον µονότονο και προβλέψιµο ρυθµό, που προκαλούν οι επανερχόµενες σε σταθερές θέσεις µετρικές παύσεις δηµιουργώντας, έτσι, ένα ρυθµό πλουσιότερο και πιο σύνθετο από τον µετρικό. Ο άνετος και διακυµαινόµενος αυτός ρυθµός δίνει στο λόγο του µια πρώτη µουσική κίνηση, που συνοδεύει µε τρόπο αρµόζοντα, δηλαδή, διαφορετικό το διαφορετικό κάθε φορά περιεχόµενο. Αυτό ακριβώς το να δηµιουργεί ο ποιητικός λόγος ίδια αποτελέσµατα, µε αυτά που προκαλούν οι καθαροί ήχοι της µουσικής, να προκαλεί κι αυτός µε τους ήχους του ακουστικές εµπειρίες, που παραπέµπουν σε ένα θέµα εννοούσαν και οι Γάλλοι συµβολιστές ποιητές, όταν ζητούσαν να ξαναπάρουν από τη µουσική, ότι τους ανήκει. Τους φθόγγους της ελληνικής γλώσσας ο Πορφύρας τους αντιµετωπίζει περίπου σαν νότες και τους οργανώνει στους στίχους του σαν µουσικός. Επιλέγει και οργανώνει, έτσι, τις λέξεις σε φράσεις και προτάσεις, ώστε ορισµένοι φθόγγοι να επανέρχονται στο εσωτερικό του στίχου, της στροφής ή και του ποιήµατος σε τακτά περίπου διαστήµατα. Επιπλέον, µε την επανάληψη και άλλων γλωσσικών µονάδων και τη συµµετρική κατανοµή των ήχων τους µέσω σχηµάτων, µε τα οποία ο λόγος του διαιρείται σε σχετικώς ισόποσα σε µήκος και άρα και σε ισόχρονα τµήµατα, δηµιουργεί τελικά και πέρα από το µετρικό ένα ρυθµό φωνητικό. Έχουµε στον Πορφύρα καταρχήν επανάληψη φθόγγων µε τη µορφή της παρήχησης. Παράλληλα µε το µελωδικό της αποτέλεσµα η παρήχηση λειτουργώντας και αυτή ως µουσική επένδυση ενός θέµατος υποβαστάζει και υποβάλλει τα σηµαινόµενα µε την πρόσθετη µορφή άλλοτε του φωνητικού συµβολισµού άλλοτε του ετυµολογικού σχήµατος και άλλοτε το συχνότερο και εντυπωσιακότερο µε τη µορφή παρονοµασίας. Η επανάληψη λέξεων είτε ελεύθερη είτε συνηθέστερα βάσει σχηµάτων όπως η επαναφορά ή ο κύκλος είναι ένας άλλος τρόπος, µε τον οποίο ο ποιητικός λόγος του Πορφύρα αποκτά ένα µελωδικό κυµατισµό, που αποκρύπτει τελικά το µονότονο σφυροκόπηµα του πρωτογενούς µετρικού ρυθµού. Παράγοντας µουσικότητας µπορεί να χαρακτηριστεί και η επανάληψη συνταγµάτων, όταν δηλαδή µια φράση επαναλαµβάνεται αµέσως αυτούσια κυρίως όµως στις περιπτώσεις, όπου µε τη µορφή χιαστού σχήµατος επαναλαµβάνεται ανεστραµµένη η συντακτική σειρά των όρων µιας φράσης µε τρόπο, ώστε η δεύτερη φράση να αποτελεί συντακτικό αντικατοπτρισµό της πρώτης, αλλά και να ακούγεται συγχρόνως ο δεύτερος στίχος ως ανταπόδοση της µελωδίας του πρώτου. Στην κατηγορία αυτή µπορούν να προστεθούν η επανάληψη στίχων ή και ολόκληρης στροφής, φαινόµενο που στο εσωτερικό του ποιήµατος λειτουργεί όπως και η επανάληψη της ίδιας µουσικής φράσης σε ένα κοµµάτι µουσικής. Όλες αυτές οι µορφές επανάληψης δεν απαντούν µεµονωµένα αλλά αντίθετα συνυπάρχουν και συλλειτουργούν, πολλές φορές, µάλιστα, αναγκαστικά λόγω της ιεραρχηµένης σχέσης των γλωσσικών µονάδων, που χρησιµοποιούνται. Έτσι, η επανάληψη συνταγµάτων συνεπάγεται και την επανάληψη λέξεων, που αυτή θέτει αυτοµάτως σε κίνηση και την παρήχηση µε φανερή και άµεσα βιούµενη την πρόσθετη αρµονικότητα. Περισσότερο, όµως, από τη µουσική ως τελική της έκβαση κυριαρχεί στον Πορφύρα η σιωπή, µεστή από νόηµα και στοχαστική σαν αυτήν, που µετά το σβήσιµο και της τελευταίας νότας κατακλύζει τον ακροατή µιας συµφωνίας ή µιας σονάτας, παρέχοντας του την έντονη χαρά, ότι πλησίασε το απόλυτο, αλλά προκαλώντας του και τον µέγιστο πόνο, τι έφτασε στα όρια των δυνατοτήτων του. Η σιωπή, ως ύψιστος αναβαθµός της σοφίας του ανθρώπου Πορφύρα, γίνεται το σύµβολο της απόλυτης οµορφιάς και του υπέρτατου αγαθού, που ασύλληπτα και µακρινά για τον άνθρωπο ταυτίζονται µε την ιδέα µια σιωπηλής τώρα µέσα στην αιωνιότητα και τη αυτάρκεια της µουσικής. Η σιωπή δεν είναι για τον Πορφύρα απλώς ένα θέµα ανάµεσα στα τόσα άλλα της ποίησης του είναι στην πραγµατικότητα το µοναδικό, το µόνιµο και συγχρόνως άρρητο θέµα της. Μ αυτό κλείνει και το τελευταίο ποίηµα της τελευταίας συλλογής του και µε τα αποσιωπητικά στο τέλος του, έσχατη ποιητική πράξη του Πορφύρα, που ολοκληρώνει από τον τάφο τον κύκλο της ζωής, της ποίησης και της ποιητικής του.

1. Για όσα σβύνουν ( Ο τίτλος του ποιήµατος- Η έκπτωση του ανθρώπου από µια καλλίτερη µορφή ζωής σε µια θλιβερή παρούσα κατάσταση)

1. Για όσα σβύνουν ( Ο τίτλος του ποιήµατος- Η έκπτωση του ανθρώπου από µια καλλίτερη µορφή ζωής σε µια θλιβερή παρούσα κατάσταση) Σεµινάριο Λογοτεχνίας Brno 28-11-07 Α. υο ποιήµατα του Λ. Πορφύρα: (από τη συλλογή Σκιές) 2. Μουσικές Φωνές (από τη συγκεκριµένη συλλογή το ποίηµα αριθµός (12)) Β. Η θεµατική των ποιηµάτων (Για όσα σβύνουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Επι-σκέψεις στο εργαστήρι ενός ποιητή» Κώστας Καρυωτάκης- Μαρία Πολυδούρη Β ΤΟΣΙΤΣΕΙΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΚΑΛΗΣ ΤΑΞΗ Α Εργασία των μαθητριών: Αναγνωστοπούλου Βιργινία Βλάμη Μελίνα ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π 1 ΟΡΟΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Εστίαση (πρόκειται για τη σχέση του αφηγητή µε τα πρόσωπα της ιστορίας). Μηδενική = όταν έχουµε αφηγητή έξω από τη δράση (αφηγητής παντογνώστης). Εξωτερική = ο αφηγητής γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός ( )

ιονύσιος Σολωµός ( ) ιονύσιος Σολωµός (1798 1857) Ένας από τους σηµαντικότερους νεοέλληνες ποιητές. Είναι ο εθνικός µας ποιητής Ήταν ο πρώτος που καλλιέργησε συστηµατικά τη δηµοτική γλώσσα Αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικά χαρακτηριστικά ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνηµα του ροµαντισµού επηρέασε πολλές τέχνες και κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα µέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα. Ο ροµαντισµός προβάλλει το συναίσθηµα, την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ «Μόνο γιατί μ αγάπησες», Μαρία Πολυδούρη

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ «Μόνο γιατί μ αγάπησες», Μαρία Πολυδούρη ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ «Μόνο γιατί μ αγάπησες», Μαρία Πολυδούρη Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ αγάπησες στα περασμένα χρόνια. Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα και σε

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα της Στήλης Β, που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

3. Οι προοδευτικές τάσεις στα χρόνια του Γρυπάρη (η συσστράτευση του ποιητή) α) παρνασσιακά στοιχεία

3. Οι προοδευτικές τάσεις στα χρόνια του Γρυπάρη (η συσστράτευση του ποιητή) α) παρνασσιακά στοιχεία Σεµινάριο λογοτεχνίας Brno 17-10-07 Ιωάννης Γρυπάρης το έργο του Α. Γενικά 1. Το έργο του Γ. Γρυπάρη και η κριτική (ιδιαιτερότητες) 2. Η µελέτη της Α. Κοβάνη (βασικές αρχές) 3. Οι προοδευτικές τάσεις στα

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο. φθόγοι - νότες Φθόγγος ή νότα ονοµάζεται ο ήχος που παράγει είτε η φωνή του ανθρώπου είτε ένα µουσικό όργανο. œ œ œ œ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο. φθόγοι - νότες Φθόγγος ή νότα ονοµάζεται ο ήχος που παράγει είτε η φωνή του ανθρώπου είτε ένα µουσικό όργανο. œ œ œ œ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο 1 φθόγοι - νότες Φθόγγος ή νότα ονοµάζεται ο ήχος που παράγει είτε η φωνή του ανθρώπου είτε ένα µουσικό όργανο. Αυτόν τον φθόγγο τον χωρίζουµε σε µικρότερα κοµµάτια για να δώσουµε και την διάρκειά

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ )

ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιος Σολωµός: Ο Πόρφυρας (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 16-19) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Γ. Καρυωτάκη: «Μπαλάντα στους άδοξους ποιητές των αιώνων» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 264-266)

Κ. Γ. Καρυωτάκη: «Μπαλάντα στους άδοξους ποιητές των αιώνων» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 264-266) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κ. Γ. Καρυωτάκη: «Μπαλάντα στους άδοξους ποιητές των αιώνων» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 264-266) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ. (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ (40 Μονάδες) ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξει ο διορθωτής με την προσεκτική ανάγνωση του γραπτού δοκιμίου είναι αν ο μαθητής

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ]

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] 2013 Μουσικό Γυμνάσιο / Λύκειο Ιλίου Ευαγγελία Λουκάκη [ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] Σημειώσεις για τις ανάγκες διδασκαλίας του μαθήματος της Αρμονίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ Στην Αρµονία συναντώνται συνηχήσεις-συγχορδίες

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Ποίηση. Ἡ ποίησή μας δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωση, ὄχι πὼς ἀνακαλύψαμε κάτι καινούργιο, ἀλλὰ πὼς θυμηθήκαμε κάτι ποὺ εἴχαμε ξεχάσει

Ποίηση. Ἡ ποίησή μας δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωση, ὄχι πὼς ἀνακαλύψαμε κάτι καινούργιο, ἀλλὰ πὼς θυμηθήκαμε κάτι ποὺ εἴχαμε ξεχάσει ποίηση & πεζογραφία Ἡ ποίησή μας δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωση, ὄχι πὼς ἀνακαλύψαμε κάτι καινούργιο, ἀλλὰ πὼς θυμηθήκαμε κάτι ποὺ εἴχαμε ξεχάσει Η ποίηση είναι το καταφύγιο που φθονούμε. Ποίηση Αφού κατά λάθος

Διαβάστε περισσότερα

Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση»

Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση» Ρέας Γαλανάκη: «Η µεταµφίεση» Η συγγραφέας γεννήθηκε το 1947 στην Κρήτη Έγραψε ποιήµατα στην αρχή και µετά διηγήµατα και µυθιστορήµατα Είναι µία από τις σηµαντικότερες φωνές της σύγχρονης ευρωπαϊκής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας;

Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Εμείς που αντιλαμβανόμαστε είμαστε όλοι φτιαγμένοι από το ίδιο υλικό; Πώς βρεθήκαμε σ αυτόν τον κόσμο; Ο θάνατός μας σημαίνει το τέλος ή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ «ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ» Ἡ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ «ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ» Ἡ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ «ΤΑ ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ» Ἡ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν τίποτα καί προσπερνοῦνε. Ὃμως μερικοί κάτι βλέπουν, τό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

(Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ )

(Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μ. Αναγνωστάκη, «Νέοι της Σιδώνος 1970» 1 (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 297-298) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

«Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά

«Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά 1 «Κονιάκ Μηδέν Αστέρων» της Κικής Δημουλά Χαμένα πάνε εντελώς τα λόγια των δακρύων. Όταν μιλάει η αταξία η τάξη να σωπαίνει - έχει μεγάλη πείρα ο χαμός. Τώρα πρέπει να σταθούμε στο πλευρό του ανώφελου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

επιστήμεσ ελισάβετ άρσενιου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Η αξία της ποίησης

επιστήμεσ ελισάβετ άρσενιου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Η αξία της ποίησης επιστήμεσ ελισάβετ άρσενιου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Η αξία της ποίησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα 7 Πρόλογος 9 Ο Καβάφης, ο χρόνος και η Ιστορία 11 ΜΕΡΟΣ Α Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ: Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ 25 Η χρηστική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική Θεωρία και Πράξη

Μουσική Παιδαγωγική Θεωρία και Πράξη Μουσική Παιδαγωγική Θεωρία και Πράξη Σκοποί Στόχοι - Δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο γεωμετρημένος ποιητικός λόγος του Ελύτη. και η οπτική βίωση των κειμένων. του Νικήτα Παρίση

Ο γεωμετρημένος ποιητικός λόγος του Ελύτη. και η οπτική βίωση των κειμένων. του Νικήτα Παρίση Ο γεωμετρημένος ποιητικός λόγος του Ελύτη και η οπτική βίωση των κειμένων του Νικήτα Παρίση Η ανάγνωση ενός ποιητικού κειμένου είναι το πρώτο βήμα για την κατανόησή του. Είναι η πρώτη, χρονικά, πρόσληψη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Εισαγωγή στην Σηµασιολογία Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Ορισµοί Εξετάζει την σηµασιολογική δοµή µιας γλώσσας Τοµέας της γραµµατικής 1. Αναλύει την σηµασία των λέξεων 2. α) Ερµηνεύει την σηµασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο. Ταυτότητα:

Εκπαιδευτικό σενάριο. Ταυτότητα: Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα: Τίτλος: Επί ασπαλάθων του Σεφέρη Τάξη: Β Λυκείου Δημιουργός: Ποντίκη Μαρία Το σενάριο δοκιμάστηκε στην τάξη. Διδακτικές ώρες : 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Η χρήση πολλαπλών αναπαραστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορία, σχολείο και μουσείο. Μία εναλλακτική διδακτική προσέγγιση της Λογοτεχνίας στην Α' Λυκείου

Πληροφορία, σχολείο και μουσείο. Μία εναλλακτική διδακτική προσέγγιση της Λογοτεχνίας στην Α' Λυκείου Πληροφορία, σχολείο και μουσείο. Μία εναλλακτική διδακτική προσέγγιση της Λογοτεχνίας στην Α' Λυκείου Παπαγιάννη Μαρία Εκπαιδευτικός 5 ου ΓΕΛ Κέρκυρας Εποχή της πληροφορίας: σταδιακά επιταχυνόμενη αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μάθημα: Εισαγωγή στις επιστήμες λόγου και ακοής Ιωάννα Τάλλη, Ph.D. Σύνταξη Είναι ο τομέας της γλώσσας που μελετά τη δομή των προτάσεων, δηλαδή ποια είναι η σειρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α1. Τα βασικά θέµατα της Επτανησιακής σχολής είναι η φύση, η θρησκεία, η πατρίδα, η γυναίκα και ο έρωτας στην εξιδανικευµένη τους µορφή. Στο πρώτο απόσπασµα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία

Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Τεχνικές, εκφραστικοί τρόποι και εκφραστικά μέσα στη λογοτεχνία Ύφος (συναντιέται επίσης η έννοια «τόνος του κειμένου»): Διδακτικό, παραινετικό, προτρεπτικό, εξομολογητικό, απλό, λιτό, επιγραμματικό, ρητορικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Δέησις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

Δέησις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Δέησις Η θάλασσα στα βάθη της πήρ έναν ναύτη. Η μάνα του, ανήξερη, πηαίνει κι ανάφτει στην Παναγιά μπροστά ένα ψηλό κερί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Κωστή Παλαµά: «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» (Απόσπασµα από τον Προφητικό) (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ )

Κωστή Παλαµά: «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» (Απόσπασµα από τον Προφητικό) (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κωστή Παλαµά: «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» (Απόσπασµα από τον Προφητικό) (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 95-98) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι εξάσκησης της μνήμης και μέθοδοι καλυτέρευσης

Τρόποι εξάσκησης της μνήμης και μέθοδοι καλυτέρευσης Η μνήμη είναι μια νοητική ικανότητα με την οποία αποθηκεύουμε, αναγνωρίζουμε και ανακαλούμε, αλλά και αναπλάθουμε πληροφορίες ή εμπειρίες. Με άλλα λόγια, με τη μνήμη αποθηκεύουμε και διατηρούμε δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΩΔΩΝ

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΩΔΩΝ Αθανασόπουλος Βαγγέλης, Το ποιητικό τοπίο του ελληνικού 19ου και 20ου αιώνα, Α τόμος, Κάλβος Σολωμός Παλαμάς Αθήνα 1998, Τρίτη έκδοση, Καστανιώτης «Πρόθεση και νόημα στις ωδές του Κάλβου», σσ. 25-35 ΣΚΟΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της δημιουργικότητας του παιδιού μέσω της μουσικής αγωγής. Ζωή Διονυσίου

Η ανάπτυξη της δημιουργικότητας του παιδιού μέσω της μουσικής αγωγής. Ζωή Διονυσίου Η ανάπτυξη της δημιουργικότητας του παιδιού μέσω της μουσικής αγωγής Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Προαιρετικό σεμινάριο: Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Μέση Εκπαίδευση, Π.Ι. Οκτώβριος Νοέμβριος 2015 Επιμέλεια: Σωτηρία Παπαμαργαρίτη, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1 Γ1 1 Επίπεδο Γ1 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη για τη σημασία της τέχνης στη ζωή μας. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975

ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975 ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975 Η πρεμιέρα του έργου έγινε το Μάιο του 1976 στο Φεστιβάλ Μπαχ στο Λονδίνο, και όπως ο συνθέτης είχε δηλώσει η «Ψάπφα» ήταν μια «καθαρά ρυθμική σύνθεση» Ο Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ

Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ Η ΑΠΟΚΡΙΑ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Ανήκει στην 1η μεταπολεμική γενιά. Βιώνει έντονα τα δραματικά γεγονότα της εποχής του και τα μετουσιώνει σε ποιητικές φόρμες. Διακρίνεται για το αντιλυρικό ύφος και την

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτος Σαχτούρης Ο Ελεγκτής. Τίτλος. Ουρανός

Μίλτος Σαχτούρης Ο Ελεγκτής. Τίτλος. Ουρανός Μίλτος Σαχτούρης Ο Ελεγκτής Τίτλος Βλ. σχολ. βιβλίο, σελ. 78 (σημ. για τον τίτλο). Ο τίτλος του ποιήματος ορίζει το χώρο του, ώστε να προετοιμάσει τον αναγνώστη για την είσοδό του στο μαγικό κόσμο του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ. Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Ιωάννης Βρεττός Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Γνώρισμα της προσωπικότητας ή ασκήσιμη συμπεριφορά; ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Κινήσεις μέσα στον χώρο Κινήσεις των χεριών και του σώματος Οι κινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΜΑ Α Η όλη σκηνή του ποιήµατος «αρείος» και το πρωταγωνιστικό πρόσωπο, ο Φερνάζης (περσικό όνοµα), είναι πιθανότατα φανταστικά. Τοποθετούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Για την αγάπη και τη συγχώρεση

Για την αγάπη και τη συγχώρεση Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.parents24.gr Σωτηρία Παπαρσένη http://www.parents24.gr/3071-2/ Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α Για την αγάπη και τη συγχώρεση Γράφει η Σωτηρία Παπαρσένη H σιωπή του Φάρου

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Α τάξης Γυμνασίου

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Α τάξης Γυμνασίου ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α τάξης Γυμνασίου 1 Η ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Γενικοί Στόχοι Ειδικοί Στόχοι Α. ΣΤΟΧΟΙ Β. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ/ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ και Γ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΗΣ ΓΗΪΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ. 22/5/2006 Λύσανδρος Τσούλος Χαρτογραφία Ι 1

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΗΣ ΓΗΪΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ. 22/5/2006 Λύσανδρος Τσούλος Χαρτογραφία Ι 1 ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΤΗΣ ΓΗΪΝΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ 22/5/2006 Λύσανδρος Τσούλος Χαρτογραφία Ι 1 Τοποθέτηση του προβλήµατος Η γήϊνη επιφάνεια [ανάγλυφο] αποτελεί ένα ορατό, φυσικό, συνεχές φαινόµενο, το οποίο εµπίπτει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΜΗΜΑ:Γ1 ΣΧΟΛΟΚΟ ΕΤΟΣ: 2007-2008 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ (Στίχοι που δείχνουν τα όνειρα και τον πόνο των ερωτευμένων) Όλοι οι

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Παπαχριστόπουλος ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ

Στέφανος Παπαχριστόπουλος ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ Στέφανος Παπαχριστόπουλος ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ Chapter 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Α π ό παιδί, μου άρεσε να γυρίζω με μια φωτογραφική μηχανή σε αναζήτηση μιας ιδιαίτερης γωνίας, ενός περίεργου φωτισμού ή μιας νέας έμπνευσης.

Διαβάστε περισσότερα

Τάκης Σινόπουλος: Φίλιππος (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ )

Τάκης Σινόπουλος: Φίλιππος (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Τάκης Σινόπουλος: Φίλιππος (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 69-70) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Σαρλ Μπωντλαίρ: «Άλµπατρος» (Ν.Ε.Λ., Β Λυκείου, A20, σσ )

Σαρλ Μπωντλαίρ: «Άλµπατρος» (Ν.Ε.Λ., Β Λυκείου, A20, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Σαρλ Μπωντλαίρ: «Άλµπατρος» (Ν.Ε.Λ., Β Λυκείου, A20, σσ. 100-102) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling )

Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling ) FRIEDRICH W. SCELLING ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 1 Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling 1775-1854) (ΜΕΡΙΚΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ*) Από το φιλοσοφικό έργο του Σέλλινγκ "Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ"

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ Αλληγορία Αναδίπλωση Ανακόλουθο Αναστροφή

ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ Αλληγορία Αναδίπλωση Ανακόλουθο Αναστροφή ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ Αλληγορία: Η αλληγορία είναι ένας μεταφορικός εκφραστικός τρόπος, ο οποίος κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που φανερώνουν οι χρησιμοποιούμενες συγκεκριμένες λέξεις. Με την τεχνική αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ Μικρό λεξικό βασικών όρων Κύριοι αφηγηματικοί τρόποι: α) Αφήγηση (ή διήγηση): η έκθεση-παρουσίαση πραγματικών ή πλασματικών γεγονότων από ένα πρόσωπο, τον αφηγητή. Η αφήγηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι πολλαπλές µεταφράσεις στο Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β Ενιαίου Λυκείου: ιδακτική πρόταση. Μίµνερµος απόσπ. υπ αριθ.

Οι πολλαπλές µεταφράσεις στο Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β Ενιαίου Λυκείου: ιδακτική πρόταση. Μίµνερµος απόσπ. υπ αριθ. Οι πολλαπλές µεταφράσεις στο Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β Ενιαίου Λυκείου: ιδακτική πρόταση. Μίµνερµος απόσπ. υπ αριθ. 11 (D2, 2W) 1 Ελένη Γκαστή, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Περίληψη Αυτή η διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 4. ΡΥΘΜΟΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 4. ΡΥΘΜΟΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 6 η ενότητα: «Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 6 η ενότητα: «Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 6 η ενότητα: «Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Εκδοχές του θέματος της μελαγχολίας έτσι όπως το διαχειρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα