'ΌΈρωντας της Κρήτης" Μια διαδροµή στην ιστορία, λαογραφία, χρήσεις, ιδιότητες και καλλιέργεια του Κρητικού ικτάµου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "'ΌΈρωντας της Κρήτης" Μια διαδροµή στην ιστορία, λαογραφία, χρήσεις, ιδιότητες και καλλιέργεια του Κρητικού ικτάµου"

Transcript

1 'ΌΈρωντας της Κρήτης" Μια διαδροµή στην ιστορία, λαογραφία, χρήσεις, ιδιότητες και καλλιέργεια του Κρητικού ικτάµου Από τον κόσµο των φυτών ο ίκταµος (Origanum dictamnus L.) αυτό το ταπεινό ενδηµικό θα λέγαµε πως είναι το σύµβολο της Κρήτης. Θα τον συναντήσουµε στο νησί µας, σε απρόσιτα ή δυσπρόσιτα σηµεία., "σκαρφαλωµένο" σε κατακόρυφους βράχους ριζωµένο σε µικρές σχισµές προκαλώντας την απορία για το πώς βρέθηκε, πως φύτρωσε και πως επιβιώνει σε τέτοιες συνθήκες. Το όνοµα ίκταµος όπως τον αποκάλεσαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την ίκτη (το όρος ίκτη στο Λασίθι) και η λέξη θάµνος ίκταµνος= Θάµνος της ίκτης. Ο Ιπποκράτης ήταν ο πρώτος που τον ονόµασε "κρητικό" επειδή το φυτό υπήρχε µόνο στην Κρήτη από όπου και εφοδιάζονταν οι χρήστες. Γινόταν δηλαδή εξαγωγές ικτάµου από την Κρήτη στις άλλες Ελληνικές πόλεις-κράτη.από την αρχαιότητα. Οι εξαγωγές αυτές συνεχίζονται και σήµερα και στην άλλη Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ας αναφέρουµε όµως και τα άλλα ονόµατα που έχει το φυτό στην Κρήτη µια και η χρήση του για διάφορους σκοπούς στα χιλιάδες χρόνια που. χρησιµοποιείται στον τόπο µας, χάρισε διάφορα ονόµατα στο βοτάνι. Το φυτό λοιπόν ανάλογα µε την περιφέρεια θα βρούµε στην Κρήτη σαν αδίχταµο, ατίταµο, δίχταµο, δίταµο, τίταµο, που είναι παραφθορές του αρχαίου ονόµατος, σαν έρωντα (γιατί χρειάζεται του "έρωτα" τα πάθη για να µαζευτεί) σαν λιβανόχορτο (για το άρωµά του), µαλλιαρόχορτο (επειδή τα φύλλα του καλύπτονται από άσπρο ΧVOύδι), στοµατόχορτο (γιατί το µασούσαν για την κακοσµία του στόµατος), σταµατόχορτο (γιατί κοπανισµένο το έβαζαν στις πληγές K~Ι σταµατούσε την αιµοραγία), στοµαχόχορτο (γιατί υποβοηθεί την πέψη και καταπραΰνει τους πόνους του στοµάχου). Το δίκταµο στην αρχαιότητα τον θεωρούσαν πανάκεια, φάρµακο για όλες τις παθήσεις, του στοµάχου, και του πεπτικού συστήµατος γενικότερα, της σπλήνας, των ρευµατικών και αρθριτικών, της µήτρας αλλά και της δυστοκίας όπως πρώτος αναφέρει ο Ιπποκράτης ( π.χ.) εις το "Περί Γυναικείας Φύσεως" βιβλίο του. " ικτάµνου Κρητικού όσον οβολό ν, εν ύδατι ποιείν... τούτο και το έµβρυον εξελαύνει". Έτσι ο Ιπποκράτης ονόµασε τον ίκταµο "ωκυτόκιον" (από το ωκύς = ταχύς = και τόκος = τοκετός) αφού επιταχύνει τον τοκετό. Ο Θεόφραστος ( π.χ.) στο "Περί Φυτών Ιστορίας" γράφει για τον ίκταµο. "θαυµαστόν δε τη δυνάµει και προς πλείω χρήσιµον µάλιστα δε προς τους τόκους των γυναικών... ή γαρ ευτοκείν φασί ποιείν ή παύει ν γε τους πόνους οµολογουµένως. ίδοται ε πίνειν ύδατι" Και συνεχίζει παρακάτω ο Θεόφραστος 'Τπάνιον ε εστί και γαρ ολίγος ο τόπος ο φέρων και τούτον αίγες εκµένονται δια τα φιληδείν,. αληθές δε φασίν είναι και το περί των βελών ότι φάγουσαις, όταν τοξευθώσιν εκβάλλει. " Αυτές τις µυοσυσπαστικές ιδιότητες του δικτάµου, αλλά και την πίστη στον ίκταµο σαν επουλωτικό και παυσίπονο που είχαν οι αρχαίοι, πρώτος τις αναφέρει ο Αριστοτέλης στην "Περί ζώων ιστορίαν". "Επεί και εν Κρήτη φασί τας αίγας τας αγρίας, όταν τοξευθώσι ζητείν τον δίκταµνον δοκεί δε τούτον εκβλητικόν είναι των τοξευµάτων εν τω σώµατι"

2 Ο ιοσκουρίδης (77 µ.χ.) ο πατέρας της Φαρµακογνωσίας στο βιβλίο του "Περί ύλης Ιατρικής" γράφει: "ού µόνον γαρ πινόµένη, (η βοτάνη), αλλά και προστιθεµένη, υποθυµιωµένη τα τεθνηκότα έµβρυα εκτινάσσει". Τα ίδια λέει και ο Πλούταρχος εις τους περί τα ζώα διαλόγους του και οι µεταγενέστεροι Κικέρων και Πλίνιος, αναφέρουν τις ιδιότητες του ικτάµου, ενώ ο Βιργίλλιος στην ''Αινειάδα'' γράφει πως όταν ο Αινείας γιος της Αφροδίτης τραυµατίστηκε στον Τρωικό πόλεµο, η Αφροδίτη έτρεξε στην Κρήτη για να µαζέψει ίκταµο από τον Ψηλορείτη να του ανακουφίσει τeυς φρικτούς πόνους και φαίνεται ότι "χάριτι θεία" ο δίκταµος έκανε το θαύµα του κι' ο Αινείας σώθηκε. Ακόµα η Κρητική θεά των τοκετών η Ειλυθειία φορούσε στεφάνι από δίκταµο που δείχνει την σχέση του φυτού µε τον τοκετό όπως µας αναφέρει ο Ευριπίδης στον 'Ίππόλυτο". Ο ίκταµος ήταν ένα βασικό συστατικό για τα θεραπευτικά µίγµατα βοτάνων που έφτιαχναν οι θεραπευτές της αρχαιότητας, "οι ριζοτόµοι" που πήραν το όνοµά τους από το ρίζα και ρήµα τέµνω, αφού έκοβαν ρίζες για να φτιάχνουν τα γιατροσόφια τους. Οµοίως τον χρησιµοποιούσαν στα θεραπευτικά τους παρασκεύσ-µατα και οι θεραπευτές της βυζαντινής περιόδου οι λεγόµενοι "κοµπογιανίτες", αυτοί που θεράπευαν τις αρρώστιες µε κόµπους, µε ρίζες δηλαδή και άλλα τεµαχισµένα µέρη των φυτών. Η λέξη "κοµπογιανίτης" σήµερα έχει άλλη βέβαια σηµασία... Ο Βυζαντινός γιατρός Αέτιος χρησιµοποιούσε το ίκταµο σε έµπλαστρα και αλοιφές. 'Έψηµα Κρητικόν" έλεγαν τότε το αφέψηµα του δικτάµου και το χρησιµοποιούσαν σε πολλές αρρώστες. Η λαϊκή κρητική θεραπευτική χρησιµοποιούσε το δίκταµο σε αφεψήµατα (βραστάρια) σαν πανάκεια για όλες σχεδόν τις αρρώστιες. Στη γρίππη του 1918 στο Ηράκλειο, µας πληροφορεί η γνωστή λαογράφος Ευαγγελία Φραγκάκη, υπήρχε ένα εργοστάσιο κάτω από του Λαζαρέτο την πόρτα, που έφτιαχνε και πουλούσε σαν αντιγριππικό "έλαιος", αιθέριο έλαιο δηλαδή από δάφνη, ρίγανη, φασκόµηλο και δίκταµο για εντριβές σύµφωνα µε τις συστάσεις των γιατρών της εποχής. ~ Στη Γαλλία τον χρησιµοποιούν από παλιά, µαζί µε άλλα φυτά για την Παρασκευή ενός ειδικού παρασκευάσµατος κατά της διάρροιας µε το όνοµα Diascordium. Η Γαλλία ήταν η κυριώτερη χώρα εξαγωγής ικτάµου για φαρµακευτική και µυρεψική χρήση µέχρι το 1936, όπως µας πληροφορεί ο Ν. ασκαλάκης σε µία εργασία του "Περί ικτάµνου του Κρητικού" που δηµοσιεύτηκε το 1936 στα ''Αρχεία Φαρµακευτικής". Σύµφωνα λοιπόν µε αυτή την πληροφορία η Γαλλία εισήγαγε το χρόνο εκείνο 1 Ο τόwους ξερού δίκταµου στην τιµή των 800 δραχµών κατά κιλό. ηλαδή η αξία της εξαγωγής ήταν προπολεµικές δραχµές ποσό τεράστιο. Ας επιχειρήσουµε όµως µια παρουσίαση του φυτού. Όπως λέει και ο καθηγητής Καββάδας ο ίκταµος είναι πολυετές,νανοφυές φρύγανον. Ένας µικρός θάµνος δηλαδή θα µπορούσαµε να πούµε, που θα τον συναντήσουµε σκαρφαλωµένο σ' απόκρηµνους βράχους και σε υψόµετρο που ξεκινά από την επιφάνεια της θάλασσας και φτάνει τα 1500 µέτρα, στα βουνά µόνο της Κρήτης, αφού όπως έγραψε και ο Θεόφραστος "το δε δίκταµνον ίδιον της Κρήτης". Κι' ακόµα όπως µαρτυρεί πάλι ο Θεόφραστος από την αρχαιότητα ήδη, ο δίκταµος ήταν σπάνιο ς και υπήρχε σε λίγες περιοχές "το δε δίκταµνον σπάνιον εστί και γαρ ολίγο ς ο τόπος ο φέρων και τούτον αι αίγες εκνέµονται δια τα φιληδείν" δηλαδή την σπανιότητα τουδικτάµου ο Θεόφραστος, την αποδίδει στις αίγες που τους αρέσει ιδιαίτερα (και... είχανε τους λόγους τους όπως γράφουµε παραπάνω).

3 Έτσι από τη µια οι αίγες από την άλλη οι άνθρωποι που τον µαζεύουν για χρήση ή εµπόριο εδώ και 3000 χρόνια ο δίκταµος απόµεινε στα απόκρηµνα στεφάνια των βράχων τους" δέτες" που λέµε στην Κρήτη, που είναι απρόσιτα ακόµα και για τα κατσίκια. Σήµερα ο δίκταµος (σαν αυτοφυής, γιατί υπάρχει και καλλιεργούµενος) έχει χαρακτηρισθεί από το Συµβούλιο της Ευρώπης, σαν φυτό "ευαίσθητο" που πάει δηλαδή να γίνει σπάνιο και πρέπει να προστατευθεί. Η συστηµατική, σε βαθµό γενοκτονίας θα λέγαµε, συλλογή του άρχισε στις αρχές του αιώνα µας, επειδή η ζήτηση στη διεθνή αγορά ήταν µεγάλη και οι τιµές πολύ υψηλές (1200 δρχ./kg το 1929, 800 το 1938 και 600 το 1939).. "Η βλάστησίς του σήµερον ένεκεν της εντατικής και βανδάλου δια της εκριζώσεως συ)λογής του, περιωρίσθη εις τας πλευράς των αποκρήµνων και βαθέων χαραδρών των υψηλών Κρητικών ορέων. υστυχώς όµως και εκείθεν, εάν δεν ληφθώσιν σύντοµα και δραστικά µέτρα πολύ συντόµως θέλει εκλείψει, διότι µ' όλον ότι είναι αδύνατον να παρέλθη έτος χωρίς να σηµειωθώσιν δυστυχήµατα προερχόµενα εκ της κατακρηµνίσεως συλλεκτών τινών, οι οποίοι διά να φθάσωσι τα φυτά δεν διστάζουν να κατέρχωι,ται εντός των χαραδρών προσδεδεµένοι διά σχοινίων αιωρούµενοι εις κενόν βάθος από είκοσιν έως πεντήκοντα και πλέον µέτρων. Συνήθως εις την συλλογήν του φυτού τούτου ασχολούνται οι κάτοικοι των ορεινών χωρίων των ευρισκοµένων πέριξ των τόπων όπου φύεται τούτο. Εις τούτο συντελεί αφ' ενός µεν το βραχώδες και συνεπώς ακατάλληλον δι' άλλην τινά καλλιέργειαν έδαφος, αφ'ετέρου δε η µεγάλη εµπορική του αξία (η οποία είανι συνέπεια της λόγω των θεραπευτικών ιδιοτήτων του µεγάλης ζήτήσεως, της σπανιότητας και του επικινδύνου της σv;;πγής του) τους αναγκάζει να αψηφούν τους κινδύνους διά να δύνανται να είναι οικονοµικώς αυτάρκεις, διότι µία οικογένεια κατορθώνουσα να συλλεξη τεσσαράκοντα- Πε1.Tl7ΚΟΥτα οκάδας φυτών εισπράττει ετησίως είκοσι πέντε έως τριάκοντα χιλιάδαςδρσ.χuών. Υπάρχουσιν δε πολλοί τοιούτοι αφού µόνον δια του Τελωνείου Χανίωνεξάγονται κατ' έτος εξ έως επτά χιλιάδες οκάδες ξηρού φυτού συνολικής αξίας πλέοντων τετρακοσίων χιι- δραχµών. Για τη συ;αλογή του δικτάµου µας πληροφορεί και ο γεωπόνος Ιωάννης Τσουµής, Προϊστάµενος της Γεωργικής Υπηρεσίας Λασιθίου, µε το άρθρο του στο Γεωργικό ελτίο του Υπουργείου Γεωργίας του έτους 1938, τεύχος γι... " Ή συλλογή του κυρίως ήρχισε προ τριακονταετίας, ήτοι αφ' ής ήρχισε να εξάγεται εις το εξωτερικον. ιενεργείται δε από ειδικά συνεργεία απαρτιζόµενα από 4 ή και πλείονας ορεσιβίους και τολµηρούς κατοίκους της υπαίθρου Κρήτης. Εις τον νοµόν Λασηθίου πλήν των εντοπίων οίτινες απήρτιζον τα συνεργεία, προσήρχοντο και εξ άλλων περιοχών της Κρήτης και κυρίως Σφακιώται, οίτινες απ' άκρου εις άκρον διέτρεχον την µεγσλόνησον επιδιδόµενοι ειδικότερον εις την συλλογήν του δικτάµου. ια χονδρών σχοινίων εκρέµατο εκ περιτροπής εις των συλλογέων από την κορυφήν της στεφάνης (δέτου) και εκ σηµείων διδοµένων από έτερον εργάτην ιστάµενον εις θέσιν κατάλληλον απέναντι του δέτου, κατηυθύνετο εις το ύψος ένθα εφύετο το πολύτιµον φυτόν δια την συλλογήν ή µάλλον την απόσπασίν του εκ του βράχου. Βαρύς είναι ο φόρος εις ανθρώπινον αίµα τον οποίον κατέβσλεν η ύπαιθρος Κρήτη εις τον δίκταµον. Κατ' έτος εσηµειούντο θάνατοι εκ πτώσεως των συλλογέων και αρκετοί είναι οι επιζώντες ανάπηροι. Άλλοτε πάλιν εχρησιµοποιούντο µακρότατα στελέχη φέροντα εις το άκρον περόνην σιδηράν, δια των οποίων απεσπάτο εκ του βράχου ολόκληρον το φυτό κατά το δυνατόν. Η ποσότης ήτις συνελέγη κατά το παρελθόν έτος 1936 δι' ολόκληρον τον Νοµόν Λασηθίου ανήλθε µόλις εις εκατόν πεντήκοντα (150) οκάδας. ιενηργήθη δε εκ της περιφερείας των κάτωθι κοινοτήτων κατά σειρά:

4 Μάλλος, Χριστός, Παρσάς, Καλαµαύκα, Κρούστα Κρητσά, Κββούσι, Ορεινό, Άγιος Ιωάννης και άλλων τινών εις ασήµαντον ποσότητα. Εκ του γεγονότος τούτου δύναται τις να λάβη ιδέαν της σπάνιος του φυτού σήµερον. Άλλοτε, προ τριακονταετίας, ότε ήρχισεν η συ)λογή του, η συ)λεγόµενη ποσότης κατ' έτος ήτο πολύ µεγαλυτέρα, δεκαπλάσια και πλέον. Η τιµή διαθέσεώς του µικροτέρα εν σχέσει µε την επιτυγχανοµένην σήµερον, α)λ' αρκετά σηµαντική (1,20-1,50 χρυσαί δραχµαί κατ' οκάν) διά να οργανούνται και να δρώσιν ειδικά συνεργεία συλλογέων. Έκτοτε η τιµή διαθέσεώς του ηύξανεν από έτους εις έτος και η συλλογή εκ παραλλήλου ενετείνετο. Εκ της εντάσεως δε ταύτης της συ)λογής και κυρίως εκ του ληστρικού τρόπου καθ'όν διεξήγετο, η ποσότης του συγκοµιζοµένου αυτοφυούς δικτάµου κατέπιπτεν από έτους εις έτος ώστε κατά το παρελθόν να φθάση εις την προµνησθείσαν µικράν ποσότητα.. Τείνει δε να µηδενισθή συντόµως διά της εξαλείψεως, δυνάµεθα να είπωµεν, του πολύτιµου τούτου φυτού εκ της χλωρίδος της Κρήτης. Η εξακολουθούσα εν τούτοις µεγάλη ζήτησις Κρητικού δικτάµου εκ του εξωτερικού και αι εξωφρενικαί τιµαί αίτινες προσερέροντο αυξανόµεναι µε την µείωσιν της συ)λεγόµενης ποσότητος, εκηµιούργησε την καλλιέργειαν του φυτού τούτου προς εµπορείαν. Προηγουµένως είναι αληθές ότι εκαλλιεργείτο ο δίκταµος εν Κρήτη αλλ' αραιότατα εις γάστρας, ως φυτόν κοσµητικόν. Εκαλλιεργείτο επίσης και εις το εξωτερικόν και δή εις Γαλλίαν και οι κατάλογοι των µεγάλων οίκων σπόρων και φυτών περιελάµβανον και τον δίκταµον µάλλον ως σπάνζον κοσµητικόν είδος. Η καλλιέργειά του προς πώλησιν ήρχισε µόλις προ 4 ή 5 ετών και το σύνθηµα εδόθη από τινά χωρία των περιφερειών Ρεθύµνης και Ηρακλείου διά να επεκταθή ταχύτατα εις ολόκληρον την Κρήτην παντού όπου αι κλιµατολογικαί συνθήκαι εµφανίζονται πρόσφοροι. Κατ' αρχάς η καλλιέργεια ήτο περιωρισµένη νόµον εις γάστρας, είτα δε επεξετάθη εις αυλάς, κήπους και τελευταίως εις αγρούς. Ιδιαιτέρως η καλλιέργεια του δικτάµου εις τον Νοµόν Λασηθίου ήρχισε µόλις προ διετίας και δή από τας Κοινότητας Νεαπόλεως, Τζερµιάδων, Ψυχρού, Καββουσίου, διά να επεκταθή αποτόµως σχεδόν απανταχού. Εις τον Νοµόν τούτον η παραγόµενη σήµερον ποσότης κωλιεργούµενου δικτάµου είναι ασήµαντος, σχεδόν µόνον πενήντα (5 Ο) οκάδες, υπάρχει όµως τάσι ς µεγάλης επεκτάσεως της καλλιεργείας ως και εις τους Νοµούς Ρεθύµνης και Ηρακλείου. Η απαρχή αύτη της κσ)j,ιεργείας του δικτάµου προς εµπορείαν δέον να θεωρηθή ως µια νίκη της Ελληνικής Γεωργίας και να χαιρετισθή ως απαρχή καλλιεργείας της πληρώρας των φαρµακευτικών και αρωµατικών φυτών, άτινα αυτοφύονται εν τη χώρα και άτινα θα ηδύναντο επωφελώς να καλλιεργηθώσιν εν αυτή. Όµως η επέκταση της καλλιέργειας ανακόπηκε µε τον πόλεµο του 40 και µετά την απελευθέρωση η πτώση της τιµής στη διεθνή αγορά περιόρισαν την καλλιέργεια του δικτάµου σε 200 περίπου στρέµµατα σήµερα, στην Έµπαρο και στα γύρω χωριά του Ηρακλείου. Η συστηµατική καλλιέργεια έδωσε αύξηση στις αποδόσεις του φυτού σε χλωρή µάζα αλλά µειώθηκε η τιµή του από την υπερπροσφορά και την αδυναµία οργάνωσης της αγοράς του εξωτερικού καθώς και από το γεγονός ότι η περιεκτικότητα του καλλιεργούµενου φυτού, σε αιθέριο έλαιο είναι µικρότερη από ότι στο αυτοφυές. Ποιοτικά πάντως, δηλαδή σαν χηµικές ουσίες περιεχόµενες και στο καλλιεργούµενο και στο αυτοφυές φυτό, βρισκούµε τις ίδιες, µόνο ΠΟQ"οτικές είναι οι διαφορές. Σήµερα πια έχουν χαθεί οι συλλέκτες του άγριου δίκταµου, οι "ερωντάδες" που Σφακιανοί κυρίως στην καταγωγή, δεµένοι µε χοντρά σκοινιά τις "γούµενες" µάζευαν το βοτάνι σ' απρόσιτους γκρεµνούς. Μαζί τους χάθηκε κι' αυτή η ποιότητα, το έντονο άρωµα που µοσχοβολούσε το κάθε χνουδωτό φυλλαράκι του φυτού.

5 Και λέµε χνουδωτό, γιατί το καλλιεργηµένο φυτό έχει πολύ λιγώτερο χνούδι από το άγριο αφού το χνούδι είναι ένας σχηµατισµός που κάνει το φυτό για να περιορίσει τη διαπνοή του και να επιβιώσει εξοικονοµώντας υγρασία στους βράχους που φυτρώνει. Το καλλιεργηµένο φυτό, έχοντας αρκετή υγρασία στο έδαφος, δεν ενεργοποιεί τον αµυντικό µηχανισµό να δηµιουργήσει χνούδι και στερηµένο από τις άσπρες τρίχες το φύλλο αποκαλύπτει τη χλωροφύλλη του και εµφανίζεται πρασινωπό. Ίσως η καλλιέργεια του φυτού σε οριακά εδάφη της ορεινής ζώνης ως "βιολογική καλλιέργεια" να ξανάδινε τη χαµένη ποιότητα και τιµή, έστω µε µείωση της ποσότητας, αφού είναι από την αρχαιότητα γνωστό και το αναφέρει ο Θεόφραστος ότι ''οι ξήροι και διάπυρο ι τόποι τα κάλλιστα των αρωµατικών φέρουσιν". Και στην Κρήτη "ξήρους και διάπυρους" τόπους έχουµε άφθονους και οι κάτοικοι (όσοι έχουν µείνει) των ορεινών και προβληµατικών Κοινοτήτων θα µπορούσαν να εξασφαλίσουν ένα πρόσθετο εισόδηµα. Ας γυρίσουµε όµως πάλι στη λαογραφία του φυτού. Όπως µας πληροφορεί η λαογράφος Ευαγγελία Φραγκάκη, "ο δίκταµος συλλέγεται µετά του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου), για να είναι "λαδωµένος". Την ηµέρα της Αγίας Μαρίνας ο tρωτας έχει πολύ "θυµό" κι' ο αέρας που τον περιβάλλει "αρπά κι' ανάφτει κι' όποιος θωρεί τη λάψη" Λένε πως αν ανάψεις ένα σπίρτο κοντά σε δίκταµο τις ηµέρες αυτές, πιάνει αµέσως πυρκαγιά. (...να λοιπόν γιατί έχουµε τόσες πυρκαγιές στην Κρήτη...) Σήµερα οι κάτοικοι της υτικής Κρήτης που υπάρχει και περισσότερος, χρησιµοιποιούν τον δίκταµο για παθήσεις του ήπατος, τους στοµάχου, κατά των νευραλγιών και πονοκεφάλων και σαν επουλωτικό, αλλά φυσικά και σαν θερµαντικό ρόφηµα, βραστάρι. Η αρχαία πίστη στην ιδιότητα του δικτάµου να διευκολύνει τον τοκετό, που και σήµερα επιβιώνει, δεν είχε διαπιστωθεί από τη νεώτερη φαρµακολογία µέχρι το 1972 που η Υφηγητής της Φαρµακολογίας στο Παν/µιο της Αθήνας Φώτιος Θεοδοσίου ανακοίνωσε στη Συνεδρία της 22 Μαίου της Ελληνικής Φαρµακευτικής Εταιρείας, τα αποτελέσµατα µιας ερευνητικής εργασίας του για το ίκταµο, σύµφωνα µε την οποία αποµόνωσε και προσδιόρισε για πρώτη φορά διάφορες πολυφαινολικές ουσίες που σύµφωνα µε τα βιβλιογραφικά δεδοµένα έχουν ποικίλη φαρµακοδυναµική ενέργεια, επουλωτική, αντισπασµωδική, αντιαιµορραγική καθώς και οιστρογόνο. Αποµόνωσε επίσης και µία χαλκόνη µία σπάνια ουσία την οποία ονόµασε ικταµνίνη καθώς και απιγενίνη, καφεϊκό οξύ και δύο γλυκοσίδες που η ύπαρξη των αναφέρθηκε για πρώτη φορά και τις ονόµασε δικταµνοσίδη Α και Β. Σύµφωνα µε πειραµατικά δεδοµένα των Γερµανών επιστηµόνων Formanek και Horhammer, αναφέρει ο Φώτιος Θεοδοσίου, περί των σπασµολυτικών ιδιοτήτων, ας κεκτηνται αι χαλκόναι κα η απιγενίνη, θα ηδύνατο τις να καταλήξη στο συµπέρασµα ότι αι αναφερόµεναι υπό του Θεοφράστου ωκυτοκικαί ιδιότητες του Κρητικού δικτάµου δέον να αποδοθούν εις τας διαπιστωθείσας το πρώτον υφ' ηµών πολυφαινολικάς ουσίας και δη εις την χαλκόνην και την απιγενίνην. Να λοιπόν που χρειάστηκαν χρόνια για να δικαιωθεί η Ιπποκράτης αλλά και...οι αίγες, από τη σύγχρονη επιστηµονική έρευνα. Σήµερα ο δίκταµος που εξάγεται στο εξωτερικό από την Κρήτη χρησιµοποιείται σαν αιθέριο έλαιο, στην αρωµατοποιία, την ποτοποιία για παρασκευή Βερµούτ και Σαρτρέζ, αλλά και στην φαρµακευτική αφού η πουλεγόνη, η καρβακρόλη και η θυµόλη που περιέχει, έχουν κυρίως αντισηπτικές και ανθελµινθικές ιδιότητες, ενώ οι πολυφαινόλες που αναφέραµε έχουν ποικίλες φαρµακοδυναµικές ενέργειες.

6 Το εργαστήριο Yδρoπovίας -Αρωµατικών φυτών του ΕΘΙΑΓΕ στα Χανιά έχει κάνει συστηµατική µελέτη της οικοφυσιολογίας και φυσιολογίας της θρέψης του δικτάµου. Ξεχωρίσαµε δύο διαφορετικούς «τύπους» δικτάµου µε µορφολογικές και φυσιολογικές διαφορές και τους βάλαµε στο στόχαστρο της έρευνας, τον ένα ονοµάζουµε «πλατύφυλλο» και τον άλλο «στενόφυλλο» λόγω του διαφορετικού µεγέθους των φύλλων και βρακτίων φύλλων τους. Βρήκαµε ακόµα και 7 διαφορετικούς µορφολογικούς σχηµατισµούς από φυτά προερχόµενα από όλη την Κρήτη εν είχαµε καµία πρόθεση να διαψεύσουµε τον Θεόφραστο (ξηροί και διάπυρο ι τόποι τα κάλλιστα των αρωµατικών φέρουσιν) αλλά βάλαµε τον έρωντα σε υδροπονική καλλιέργεια (..ναι του το κάναµε κι' αυτό..) να µεγαλώνει µε τις ρίζες συνεχώς µέσα στο νερό και στο τέλος µας έδωσε διπλάσιο αιθέριο έλαιο από ότι τα αδέλφια του που µεγάλωσαν «στου βράχου τη σχισµάδα»...περίεργο αλλά αληθινό γιατί και στην επανάληψή του τον επόµενο χρόνο το πείραµα έδωσε τα ίδια αποτελέσµατα. Παρουσιάσαµε τα αποτελέσµατα σε ένα Συνέδριο στη Βουδαπέστη και µας έγιναν πολλές ερωτήσεις. Όχι, ο Θεόφραστος δεν έλεγε ψέµατα σε ξηρούς και διάπυρους τόπους αναδεικνύεται το άρωµα σε όλη του τη µεθυστική ένταση, όµως το φυτό που διατρέφεται σωστά, που δεν στερείται νερού και θρεπτικών στοιχείων είναι φυσικό να παράγει και περισσότερους «δευτερογενείς µεταβολίτες» από τον στερηµένο αδελφό του, αφού και οι ουσίες αυτές συντίθενται από κάποια «υλικά» που πρέπει να εξασφαλίσει το φυτό από το «ενδιαίτηµά του». Μελετήσαµε ακόµα την περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο των φύλλων και των βρακτίων φύλλων στη διάρκεια του χρόνου και φάνηκε ότι το περισσότερο αιθέριο έλαιο θα το πάρουµε αν µαζέψουµε το φυτό µόλις εµφανιστούν τα βράκτια φύλλα και πριν την άνθηση. Πήραµε θάρρος (ή θράσος αφού το να πάρεις ένα φυτό από το βράχο και να το βάλεις στη «χλιδή» του «θρεπτικού διαλύµατος» αποτελεί είδος ύβρεως) να συνεχίσουµε τις έρευνες σε ένα τοµέα µέχρι τότε παρθένο για να δούµε ποια είναι η αντίδραση του φυτού σε διαφορετικές συνθήκες θρέψης. Έτσι η «υδροπονική καλλιέργεια» δηλαδή καλλιέργεια του φυτού χωρίς τη χρησιµοποίηση χώµατος ή εδαφικού µίγµατος αλλά µε τις ρίζες µέσα στο λεγόµενο «θρεπτικό διάλυµα», νερό µε διαλυµένα όλα τα απαραίτητα για το φυτό θρεπτικά στοιχεία που κυκλοφορούσε συνεχώς σε ένα κανάλι µε τη βοήθεια µιας αντλίας, χρησιµοποιήθηκε για τη διαφοροποίηση της θρέψης. Χρησιµοποιήσαµε λοιπόν 3 διαφορετικές «δόσεις» καλίου στο θρεπτικό µας διάλυµα ( mg/l) και είδαµε ότι τα φυτά που µεγάλωναν µε την υψηλότερη δόση (450 mgκ/l) έδωσαν το λιγότερο αιθέριο έλαιο (7,3% έναντι 8% των χαµηλότερων συγκεντρώσεων), ήταν δηλαδή λιγότερο αρωµατικά.. Έτσι πήραµε το πρώτο µάθηµα, να αποφεύγουµε την καλιούχο λίπανση όταν καλλιεργούµε δίκταµο. Συνεχίσαµε και µε άλλα θρεπτικά στοιχεία και εφ εξής καλύτερα οργανωµένοι αφού προχωρήσαµε και στην ανάλυση των αιθέριων ελαίων µε έµπειρους συνεργάτες. Την ανάλυση των αιθέριων ελαίων ανέλαβε µε περίσσιο ενθουσιασµό ο Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τµήµα Φαρµακογνωσίας και Χηµείας Φυσικών Προϊόντων της Φαρµακευτικής Σχολής του Παν/µίου Αθηνών κ. Κώστας εµέτζος και οι συνεργάτες του. Έτσι µελετήθηκε η επίδραση διαφόρων επιπέδων Φωσφόρου στο θρεπτικό διάλυµα ( mgpil) και είδαµε ότι όσο αυξάνει ο φώσφορος στο διάλυµα τόσο µειώνεται το αιθέριο έλαιο στα φύλλα αλλά συγχρόνως αυξάνει στα

7 βράκτια φύλλα, ενώ διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στα επί. µέρους συστατικά του αιθέριου ελαίου. Σε άλλη πειραµατική εργασία µελετήθηκαν οι διαφορές στη σύσταση του αιθέριου ελαίου µεταξύ άγριου και καλλιεργηµένου δικτάµου καθώς και οι αντιµικροβιακές τους ιδιότητες (σε 5 παθογόνα βακτήρια) οι οποίες είναι αξιόλογες. Μελετήθηκε ακόµα η επίδραση διαφόρων επιπέδων Αζώτου στην παραγωγή και σύσταση του αιθέριου ελαίου και βρέθηκαν αξιοσηµείωτες διαφορές. Σε µία άλλη εργασία µελετήθηκε η επίδραση της «Ηλεκτρικής Αγωγιµότητας» του θρεπτικού διαλύµατος, που σηµαίνει της λιγότερο ή περισσότερο εύκολης πρόσληψης νερού από τα φυτά στην παραγωγή και σύσταση του αιθέριου ελαίου δύο διακριτών «τύπων» δικτάµου (πλατύφυλλος και στενόφυλλος) όπου και εδώ οι διαφορές και µεταξύ των δύο «τύπων» αλλά και µεταξύ των επεµβάσεων είναι σηµαντικές. Έχουµε την αίσθηση ότι βρισκόµαστε στην αρχή µιας ενδιαφέρουσας ερευνητικής περιπέτειας και ότι η συνεργασία µε το Τµήµα Φαρµακογνωσίας και Χηµείας Φυσικών Προϊόντων της Φαρµακευτικής Σχολής του Παν/µίου Αθηνών θα αποκαλύψει πολλά και σηµαντικά σχετικά µε τις ουσίες που περιέχει ο ίκταµος και τις ιδιότητες των δικαιώνοντας τη χρήση του φυτού από τους Κρητικούς, και όχι µόνο, από την αρχαιότητα µέχρι τις µέρες µας. Κώστας. Οικονοµάκης

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Βότανα και Αρχαιότητα

Βότανα και Αρχαιότητα Θεραπευτικά Βότανα Γενικά για τα Βότανα «Βότανα είναι όλα τα χρήσιμα φυτά και αφορά τα φυτά των οποίων, οι ρίζες, τα άνθη χρησιμεύουν ως τροφή ή θεραπεία, χάρη στο άρωμά τους ή με κάποιον άλλο τρόπο» Τους

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα ΒΟΤΑΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα βότανα της Κρήτης Ιστορία Α. παλιά χρόνια Β. αρχαιολογικές ανασκαφές Γ. πως βοηθούσαν τους ανθρώπους τότε Δ. πως βοηθούν εμάς σήμερα Καταστροφή φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΜΥΡΩΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Μ.Sc. 2 ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...3 1. Τι είναι αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά...3 2. Παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση της καλλιέργειας...3

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την radiovereniki.gr Σάββατο, 17 Νοέμβριος :23 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 17 Νοέμβριος :38

Συντάχθηκε απο τον/την radiovereniki.gr Σάββατο, 17 Νοέμβριος :23 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 17 Νοέμβριος :38 Δυναµική καλλιέργεια για την χώρα µας θεωρείται η καλλιέργεια των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών, γιατί αποτελεί ιδανική λύση για την αξιοποίηση μειονεκτικών, ορεινών ή ημιορεινών εκτάσεων, συμβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος;

Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος; Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος; Δρ. Κώστας Δ. Οικονομάκης Γεωπόνος, τέως Τακτικός Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ c.economakis@yahoo.gr Α) ΠΑΡΟΎΣΑ ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ Η αρωματική-φαρμακευτική χλωρίδα της Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Δρ. Ελένης Βογιατζη-Καμβούκου Γεωπόνου, Διδάκτορος Πανεπίστημίου Justus-Liebig-Γκίσσεν Γερμανίας Αναπληρώτριας Καθηγήτριας ΤΕΙ/ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ Χρυσόχορτο Είναι μικρό φυτό ποώδες με ύψος 20 εκ. χωρίς βλαστό και άνθη. Ζει πολλά χρόνια. Έχει φύλλα σε σχηματισμό ροδέλας και σχήμα λόγχης,ε χρώμα ξανθό.το φυτό αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΑΞΕΙΣ Α,Β & Γ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΑΚΡΙΩΤΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΕ 11 ΠΙΤΣΙΝΗ ΑΝΤΑ ΠΕ 17 ΤΣΑΜΙΤΑ ΣΤΑΡΟΥΛΑ ΠΕ «ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση: Ένα φλυτζάνι του καφέ κάθε μέρα βοηθάει για το ζάχαρο.

Χρήση: Ένα φλυτζάνι του καφέ κάθε μέρα βοηθάει για το ζάχαρο. Περιγραφή: Είναι φυτό πολυετές, με πυκνή χνουδωτή βλάστηση που φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά. Τα φύλλα του είναι ωοειδή, οξύληκτα, οδοντωτά και στιλπνά. Τα άνθη του είναι ρόδινα, διαταγμένα σε βραχύ στάχυ

Διαβάστε περισσότερα

Σημ.: Προσθέσθε άνηθο στο φαγητό σας αφού τελειώσει το μαγείρεμα γιατί ο βρασμός το καταστρέφει

Σημ.: Προσθέσθε άνηθο στο φαγητό σας αφού τελειώσει το μαγείρεμα γιατί ο βρασμός το καταστρέφει There are no translations available. ΑΝΗΘΟΣ 50ΓΡΑΜΜΑΡΙΩΝ - Καλή πηγή ανόργανων συστατικών, όπως ασβεστίου, μαγγανίου, σιδήρου, μαγνησίου. Ο άνηθος εμποδίζει ή γενικότερα ρυθμίζει τη βακτηριακή ανάπτυξη.

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά φυτά -Βότανα

Αρωματικά φυτά -Βότανα Αρωματικά φυτά -Βότανα Στις μέρες μας έχουν χαθεί οι γνώσεις για τα φυτά - βότανα που χρησιμοποιούν οι νοικοκυρές στην μαγειρική Αρκετά φυτά βότανα εκτός από τη κουζίνα δίνουν ρεσιτάλ και στην ιατρική.

Διαβάστε περισσότερα

Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, διαφοροποιούνται, αλλοιώνονται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου οι τοπικές κοινωνίες τείνουν να χάσουν τα

Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, διαφοροποιούνται, αλλοιώνονται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου οι τοπικές κοινωνίες τείνουν να χάσουν τα Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, διαφοροποιούνται, αλλοιώνονται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου οι τοπικές κοινωνίες τείνουν να χάσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και την πολιτιστική τους

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Δώρο από Φίλο/Γείτονα/ Γνωστό. Συλλογή από φυσικούς πληθυσμούς

Δώρο από Φίλο/Γείτονα/ Γνωστό. Συλλογή από φυσικούς πληθυσμούς Ημερομηνία Τοποθεσία/Περιοχή Συνέντευξης: Όνομα υπεύθυνου για τη συνέντευξη Σας παρακαλούμε όπως συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο συμβάλλοντας έτσι στο σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

RPOJECT 6 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΡΓΥΡΩ

RPOJECT 6 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΡΓΥΡΩ RPOJECT 6 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΡΓΥΡΩ ΒΟΤΑΝΑ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ Τα φύλλα έχουν αντισηπτικές, αποχρεμπτικές και σπασμολυτικές ιδιότητες.το φυτό έχει στομαχικές, τονωτικές και καρδιοτονωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων

Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων Αγαπητοί φίλοι του χωριού μας και συγχωριανοί, ο τόπος μας είναι ευλογημένος, γιατί σ αυτό τον τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµ. Πρωτ.: 3156/123194. ΠΡΟΣ: όπως Π.. ΚΟΙΝ: όπως Π.. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Αριθµ. Πρωτ.: 3156/123194. ΠΡΟΣ: όπως Π.. ΚΟΙΝ: όπως Π.. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΤΜΗΜΑ Α1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΤΡΙΠΤΥΧΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΙΑΜΑΤΙΚΗ»

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΤΡΙΠΤΥΧΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΙΑΜΑΤΙΚΗ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΤΡΙΠΤΥΧΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ MS PUBLISHER ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΙΑΜΑΤΙΚΗ» Λεβάντα Η λεβάντα είναι αειθαλές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

11. Äåíäñïëßâáíï (Rosmarinus of f icinalis L.)

11. Äåíäñïëßâáíï (Rosmarinus of f icinalis L.) 144 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά 11. Äåíäñïëßâáíï (Rosmarinus of f icinalis L.) Εισαγωγή Το δενδρολίβανο έχει κέντρο καταγωγής τις Μεσογειακές χώρες της Ν. Ευρώπης και βρίσκεται ως αυτοφυές σε πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α.

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Το μπόλντο ανήκει στην οικογένεια των Monimiaceae. Eίναι αυτοφυές της περιοχής των Άνδεων της Χιλής και του Περού, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Ακτής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος και

Διαβάστε περισσότερα

Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές

Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές 1 Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές Χρήστος όρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείµενο της οµιλίας Σηµασία των

Διαβάστε περισσότερα

Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι βρισκόταν στην κορυφή ενός βουνού και είχε λογής λογής κατοίκους.

Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι βρισκόταν στην κορυφή ενός βουνού και είχε λογής λογής κατοίκους. Μέρος Α: Μια φορά και ένα καιρό ζούσε στην εξοχή, ένας κύριος κοντός, με μικρά χέρια και πόδια, ο κύριος Λαιμός. Είμαι ο Κύριος Λαιμός Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014

ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014 ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014 Η λέξη «Ρίγανη», «Ορίγανος» προέρχεται από τις λέξεις «όρος» (βουνό) και το «γάνυμαι» (χαίρομαι, λαμπρύνομαι). Ρίγανη: Η χαρά του βουνού, το φως του, η λαμπράδα του Οι

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΜΕΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΜΕΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΜΕΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ (Με βάση προτάσεις & συµπεράσµατα Περιφερειακών µελετών

Διαβάστε περισσότερα

Απειλούμενα είδη vs Ανάπτυξη: Αξίζει η προστασία σε καιρό κρίσης;

Απειλούμενα είδη vs Ανάπτυξη: Αξίζει η προστασία σε καιρό κρίσης; Απειλούμενα είδη vs Ανάπτυξη: Αξίζει η προστασία σε καιρό κρίσης; Προστασία άγριας πανίδας = προστασία περιοχών Συνεπώς το ερώτημα «Προστασία αγριας πανίδας ή ανάπτυξη;» σημαίνει «προστασία περιοχών ή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

Λεξιλόγιο της «πιάτσας»: χόρτο, γκρας, μαύρο/μαύρη, κέρατο, μελαχρινή, φούντα, αφγάνι, λιβάνι.

Λεξιλόγιο της «πιάτσας»: χόρτο, γκρας, μαύρο/μαύρη, κέρατο, μελαχρινή, φούντα, αφγάνι, λιβάνι. ΙΝΔΙΚΗ ΚΑΝΝΑΒΗ (ΧΑΣΙΣ) Λεξιλόγιο της «πιάτσας»: χόρτο, γκρας, μαύρο/μαύρη, κέρατο, μελαχρινή, φούντα, αφγάνι, λιβάνι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΝΝΑΒΗ Η κάνναβη είναι ένα θαμνώδες φυτό με οδοντωτά φύλλα και ραβδωτά

Διαβάστε περισσότερα

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Fritilaria pontica Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΟΛΒΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΕΝΔΗΜΙΚΩΝ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΠΟ ΜΑΙΧ ΚΑΙ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι ένα γαϊδούρι

Μια φορά κι ένα γαϊδούρι Μια φορά κι ένα γαϊδούρι Ερευνητική Εργασία Α Λυκείου Υπεύθυνοι Καθηγητές Κοκκίνου Ελένη Παπαζέτης Κωνσταντίνος Καϊµακάµης Αθανάσιος Συγγραφική Οµάδα Τσιρίδης Νίκος Ραχωβίτσας Δηµήτρης Σιέλης Χρίστος Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης ιαχείριση και Εμπορία Αρωματικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ

ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ Τι είναι τα βότανα; ΒΟΤΑΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΧΡΗΣΙΜΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ, ΟΙ ΡΙΖΕΣ, ΤΑ ΦΥΛΛΑ Ή ΤΑ ΑΝΘΗ ΧΡΗΣΙΜΕΥΟΥΝ ΩΣ ΤΡΟΦΗ Ή ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Ο ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ (ΑΦΦ)»

«ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ (ΑΦΦ)» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού : Επιχειρηµατική Καθοδήγηση για την Βιωσιµότητα των Αγροτικών Επιχειρήσεων & Προοπτικές Αρωµατικών-Φαρµακευτικών και Ενεργειακών φυτών» «ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων ΕΚΤΟ ΚΕΦΛΙΟ ιαχείριση ποβλήτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

1. Το πλασµώδιο είναι α. προκαρυωτικός οργανισµός. β. µονοκύτταρος ευκαρυωτικός µικροοργανισµός. γ. παθογόνος ιός. δ. µονόκλωνο DNA.

1. Το πλασµώδιο είναι α. προκαρυωτικός οργανισµός. β. µονοκύτταρος ευκαρυωτικός µικροοργανισµός. γ. παθογόνος ιός. δ. µονόκλωνο DNA. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΜΑÏΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις ηµιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2014-2015 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΓΕΛ Κρανιδίου Τάξη : Β Λυκείου Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αρωματικά φυτά και βότανα: η δύναμη της φύσης σύμμαχός μας!» ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριµένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα µετρήσουµε 3 παραµέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου µας,

Στην συγκεκριµένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα µετρήσουµε 3 παραµέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου µας, 8η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών- EUSO 2010 Τοπικός ιαγωνισµός Νοµού Μαγνησίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΦΕ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Σχολείο: Φύλλο Εργασίας Ονοµ/υµα: Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιµου Νερού

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 10. Πόσα υποπαίγνια υπάρχουν εδώ πέρα; 2 υποπαίγνια.

Kεφάλαιο 10. Πόσα υποπαίγνια υπάρχουν εδώ πέρα; 2 υποπαίγνια. Kεφάλαιο 10 Θα δούµε ένα δύο παραδείγµατα να ορίσουµε/ µετρήσουµε τα υποπαίγνια και µετά θα λύσουµε και να βρούµε αυτό που λέγεται τέλεια κατά Nash ισορροπία. Εδώ θα δούµε ένα παίγνιο όπου έχουµε µια επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Ο ρόλος των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στην οικονομική ανάπτυξη του Ν.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Ο ρόλος των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στην οικονομική ανάπτυξη του Ν. ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Ο ρόλος των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στην οικονομική ανάπτυξη του Ν. Καστοριάς Δρ. Δημήτρης Νάτος / Γεωπόνος Εξέλιξη διεθνούς αγοράς Θεραπευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Μικρός λαχανόκηπος στο νηπιαγωγείο μας!

Μικρός λαχανόκηπος στο νηπιαγωγείο μας! Μικρός λαχανόκηπος στο νηπιαγωγείο μας! Δεν έχουμε λαχανόκηπο έξω στην αυλή, διότι καταστράφηκε ο χώρος του πέρυσι από έναν δυνατό αέρα. Είπαμε, όμως, ότι μπορούμε να φτιάξουμε έναν μικρό μέσα στην τάξη,

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΦΑΣΚΟΜΗΛΟΥ

H ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΦΑΣΚΟΜΗΛΟΥ H ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΦΑΣΚΟΜΗΛΟΥ Dr. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟ 2012 Salvia ssp. (Sage) Φασκόμηλο Οικογένεια: Lamiaceae Είδη: Πολλά είδη Salvia έχουν καταγραφεί από τα οποία κυριότερα είναι: Salvia

Διαβάστε περισσότερα

Απειλές οικο-συστηµάτων

Απειλές οικο-συστηµάτων º π Απειλές οικο-συστηµάτων π π À ª π ƒ À Με πλήρη εξαφάνιση κινδυνεύουν οι πεταλούδες στην οµώνυµη Κοιλάδα της Ρόδου. Την επισήµανση αυτή κάνει ο καθηγητής στο Τµήµα Περιβάλλοντος του Πανεπιστηµίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

5.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ

5.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ 1 5. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ύο υπάλληλοι έχουν µηνιαίο µισθό 1500. Στον έναν από τους δύο έγινε αύξηση % και στον άλλο µείωση 5% πάνω στις αποδοχές του πρώτου υπαλλήλου όπως αυτές διαµορφώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

«Χρυσές» επιδοτήσεις σε όσους επιθυμούν να ασχοληθούν με την... ΕΙΔΗΣΕΙΣ Η ECON ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ. Σας ενημερώνει και σας υπενθυμίζει Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΗ

«Χρυσές» επιδοτήσεις σε όσους επιθυμούν να ασχοληθούν με την... ΕΙΔΗΣΕΙΣ Η ECON ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ. Σας ενημερώνει και σας υπενθυμίζει Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΗ «Χρυσές» επιδοτήσεις σε όσους επιθυμούν να ασχοληθούν με την... ΕΙΔΗΣΕΙΣ Η ECON ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ Σας ενημερώνει και σας υπενθυμίζει Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΗ Χρυσές επιδοτήσεις από 2 προγράμματα για αρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

2471 Ν. 156/85. E.E. Παρ. I, Αρ. 2089, 8.11.85. Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 148 87 του 1973 54 του 1978. Τροποποίησις του άρθρου 57 του βασικού νόμου.

2471 Ν. 156/85. E.E. Παρ. I, Αρ. 2089, 8.11.85. Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 148 87 του 1973 54 του 1978. Τροποποίησις του άρθρου 57 του βασικού νόμου. E.E. Παρ. I, Αρ. 2089, 8.11.85 2471 Ν. 156/85 Ο περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 1985 εκδίδεται δια δημοσιεύσεως εις την επίσημον εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας συμφώνως τω άρθρω

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Μιχαηλίδου Ειρήνη ΚΠΕ Λαυρίου ΜΟΡΦΕΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμβατική γεωργία Ολοκληρωμένη γεωργία (διαχείριση) Παραδοσιακή γεωργία Φυσική γεωργία Αειφόρος γεωργία Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκειται για τίτλο που δεν αφήνει να εννοηθεί καθαρά αυτό που στην. πραγματικότητα θα ήθελε να περιγράψει. Και αυτό επειδή

Πρόκειται για τίτλο που δεν αφήνει να εννοηθεί καθαρά αυτό που στην. πραγματικότητα θα ήθελε να περιγράψει. Και αυτό επειδή ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Πρόκειται για τίτλο που δεν αφήνει να εννοηθεί καθαρά αυτό που στην πραγματικότητα θα ήθελε να περιγράψει. Και αυτό επειδή οποιαδήποτε μορφή Γεωργίας από την πλέον αρχέγονη έως την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΣΗ µε λογισµικό PheT ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Πείραµα. (εικονικό). http://phet.colorado.edu/sims/density-and-buoyancy/buoyancy_el.html

ΑΝΩΣΗ µε λογισµικό PheT ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Πείραµα. (εικονικό). http://phet.colorado.edu/sims/density-and-buoyancy/buoyancy_el.html ΑΩΣΗ µε λογισµικό PheT ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Πείραµα. (εικονικό). http://phet.colorado.edu/sims/density-and-buoyancy/buoyancy_el.html Παίρνω στο ένα µου χέρι τα 2 kg σίδερο και στο άλλο τα 2 kg ξύλο. Αισθάνοµαι

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Βραβευμένο σύστημα τροφής φυτών!

Βραβευμένο σύστημα τροφής φυτών! Βραβευμένο σύστημα τροφής φυτών! Powder Feeding Τα οργανικά και ορυκτά λιπάσματα χρησιμοποιούνται στη γεωργία εδώ και χιλιάδες χρόνια, ωστόσο, οι γεωργικές τεχνικές και τα χρησιμοποιούμενα μέσα δεν έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πως δημιουργήθηκε η ιδέα και ξεκίνησε η δημιουργία του συνεταιρισμού παραγωγών Φραγκόσυκων και εναλλακτικών καλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΑΔΕΙΑ ΧΡΗΣΗΣ Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΘΑΚΗ ΒΟΥΛΕΥΤΗ, ΤΟΜΕΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ECONOMIST

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596 Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ 1 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ 1 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Η ενότητα εργασίας απέβλεπε στην δημιουργία ενός πλήρως αξιολογημένου και λειτουργικού συστήματος προσδιορισμού του υδατικού μετώπου. Ως γνωστό οι αισθητήρες υδατικού μετώπου παρεμβαλλόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩN ΓΙΑ ΤΙΣ "ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ"

ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩN ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ 1. Σκοπός ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩN ΓΙΑ ΤΙΣ "ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ" Ο σκοπός της εν λόγω ενέργειας ήταν διττός: Πρώτον, η συλλογή, η αξιολόγηση και η επεξεργασία στοιχείων φορέων οι οποίοι έχουν εφαρµόσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΖΑΡΑΝΙΑΚΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΤΑΝΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΜΠΕΚΟΓΙΑΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ευεργετική δράση των βοτάνων και των φυτών στον κόσμο των καλλυντικών και της αρωματοποιίας

Διαβάστε περισσότερα

Τιμή: 11,99. Τιμή: 8,90. Τιμή: 12,50. ISBN: , Αρ. σελίδων: 32. ISBN: , Αρ. σελίδων: 48

Τιμή: 11,99. Τιμή: 8,90. Τιμή: 12,50. ISBN: , Αρ. σελίδων: 32. ISBN: , Αρ. σελίδων: 48 ISBN: 978-960-14-2978-6, Αρ. σελίδων: 32 Τιμή: 11,99 ISBN: 978-960-14-2993-9, Αρ. σελίδων: 48 Τιμή: 8,90 ISBN: 978-960-14-3074-4, Αρ. σελίδων: 48 Τιμή: 12,50 ISBN: 978-960-14-3064-5, Αρ. σελίδων: 40 Τιμή:

Διαβάστε περισσότερα

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Σεμινάριο Βάμος 25-11-2008 Γεωργία- Διατροφή- Ποιότητα ζωής ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Κλεόνικος Σταυριδάκης Υπεύθ. Α/θμιας Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνου Εισαγωγή Η

Διαβάστε περισσότερα

Kangourou Greek Competition 2014

Kangourou Greek Competition 2014 Thales Foundation Cyprus P.O. Box 28959, CY2084 Acropolis, Nicosia, Cyprus Kangourou Greek Competition 2014 Level 3 4 Γ - Δ Δημοτικού 15 Νοεμβρίου/November 2014 10:00 11:15 Ερωτήσεις 1 12 = 3 βαθμοί η

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το σπίτι του χειρουργού στην Πομπηία. Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης

Το σπίτι του χειρουργού στην Πομπηία. Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης Το σπίτι του χειρουργού στην Πομπηία Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης 3 Το σπίτι του χειρουργού στην Πομπηία Στις 24 Αυγούστου 79 μ.χ., ο Βεζούβιος εξερράγη, θάβοντας την πόλη της Πομπηίας με μια κρούστα ηφαιστειακής

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 6: Επίδραση των Αιθέριων Ελαίων σε Αλλοιογόνους και Παθογόνους Μικροοργανισμούς των Τροφίμων, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. )

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) Μόσχος Γ. Πολυσίου, Χημικός, Καθηγητής Χημείας, Εργαστήριο Γενικής Χημείας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ: Καλλιέργεια-Μεταποίηση-Εμπορία

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ: Καλλιέργεια-Μεταποίηση-Εμπορία ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ: Καλλιέργεια-Μεταποίηση-Εμπορία ΚΟΡΙΝΘΟΣ Δευτέρα 27 Απριλίου 2015 ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ & Ο.Ε.Β.Ε. Ν. ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΘΥΜΑΚΗΣ - ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Επιτ. Πρόεδρος ΕΣΕΦΥ

Διαβάστε περισσότερα

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4)

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4) Μιχαήλ Π. Μιχαήλ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ 1 3.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-34 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το αντικείµενο µελέτης της χηµικής

Διαβάστε περισσότερα