'ΌΈρωντας της Κρήτης" Μια διαδροµή στην ιστορία, λαογραφία, χρήσεις, ιδιότητες και καλλιέργεια του Κρητικού ικτάµου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "'ΌΈρωντας της Κρήτης" Μια διαδροµή στην ιστορία, λαογραφία, χρήσεις, ιδιότητες και καλλιέργεια του Κρητικού ικτάµου"

Transcript

1 'ΌΈρωντας της Κρήτης" Μια διαδροµή στην ιστορία, λαογραφία, χρήσεις, ιδιότητες και καλλιέργεια του Κρητικού ικτάµου Από τον κόσµο των φυτών ο ίκταµος (Origanum dictamnus L.) αυτό το ταπεινό ενδηµικό θα λέγαµε πως είναι το σύµβολο της Κρήτης. Θα τον συναντήσουµε στο νησί µας, σε απρόσιτα ή δυσπρόσιτα σηµεία., "σκαρφαλωµένο" σε κατακόρυφους βράχους ριζωµένο σε µικρές σχισµές προκαλώντας την απορία για το πώς βρέθηκε, πως φύτρωσε και πως επιβιώνει σε τέτοιες συνθήκες. Το όνοµα ίκταµος όπως τον αποκάλεσαν οι αρχαίοι, προέρχεται από την ίκτη (το όρος ίκτη στο Λασίθι) και η λέξη θάµνος ίκταµνος= Θάµνος της ίκτης. Ο Ιπποκράτης ήταν ο πρώτος που τον ονόµασε "κρητικό" επειδή το φυτό υπήρχε µόνο στην Κρήτη από όπου και εφοδιάζονταν οι χρήστες. Γινόταν δηλαδή εξαγωγές ικτάµου από την Κρήτη στις άλλες Ελληνικές πόλεις-κράτη.από την αρχαιότητα. Οι εξαγωγές αυτές συνεχίζονται και σήµερα και στην άλλη Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ας αναφέρουµε όµως και τα άλλα ονόµατα που έχει το φυτό στην Κρήτη µια και η χρήση του για διάφορους σκοπούς στα χιλιάδες χρόνια που. χρησιµοποιείται στον τόπο µας, χάρισε διάφορα ονόµατα στο βοτάνι. Το φυτό λοιπόν ανάλογα µε την περιφέρεια θα βρούµε στην Κρήτη σαν αδίχταµο, ατίταµο, δίχταµο, δίταµο, τίταµο, που είναι παραφθορές του αρχαίου ονόµατος, σαν έρωντα (γιατί χρειάζεται του "έρωτα" τα πάθη για να µαζευτεί) σαν λιβανόχορτο (για το άρωµά του), µαλλιαρόχορτο (επειδή τα φύλλα του καλύπτονται από άσπρο ΧVOύδι), στοµατόχορτο (γιατί το µασούσαν για την κακοσµία του στόµατος), σταµατόχορτο (γιατί κοπανισµένο το έβαζαν στις πληγές K~Ι σταµατούσε την αιµοραγία), στοµαχόχορτο (γιατί υποβοηθεί την πέψη και καταπραΰνει τους πόνους του στοµάχου). Το δίκταµο στην αρχαιότητα τον θεωρούσαν πανάκεια, φάρµακο για όλες τις παθήσεις, του στοµάχου, και του πεπτικού συστήµατος γενικότερα, της σπλήνας, των ρευµατικών και αρθριτικών, της µήτρας αλλά και της δυστοκίας όπως πρώτος αναφέρει ο Ιπποκράτης ( π.χ.) εις το "Περί Γυναικείας Φύσεως" βιβλίο του. " ικτάµνου Κρητικού όσον οβολό ν, εν ύδατι ποιείν... τούτο και το έµβρυον εξελαύνει". Έτσι ο Ιπποκράτης ονόµασε τον ίκταµο "ωκυτόκιον" (από το ωκύς = ταχύς = και τόκος = τοκετός) αφού επιταχύνει τον τοκετό. Ο Θεόφραστος ( π.χ.) στο "Περί Φυτών Ιστορίας" γράφει για τον ίκταµο. "θαυµαστόν δε τη δυνάµει και προς πλείω χρήσιµον µάλιστα δε προς τους τόκους των γυναικών... ή γαρ ευτοκείν φασί ποιείν ή παύει ν γε τους πόνους οµολογουµένως. ίδοται ε πίνειν ύδατι" Και συνεχίζει παρακάτω ο Θεόφραστος 'Τπάνιον ε εστί και γαρ ολίγος ο τόπος ο φέρων και τούτον αίγες εκµένονται δια τα φιληδείν,. αληθές δε φασίν είναι και το περί των βελών ότι φάγουσαις, όταν τοξευθώσιν εκβάλλει. " Αυτές τις µυοσυσπαστικές ιδιότητες του δικτάµου, αλλά και την πίστη στον ίκταµο σαν επουλωτικό και παυσίπονο που είχαν οι αρχαίοι, πρώτος τις αναφέρει ο Αριστοτέλης στην "Περί ζώων ιστορίαν". "Επεί και εν Κρήτη φασί τας αίγας τας αγρίας, όταν τοξευθώσι ζητείν τον δίκταµνον δοκεί δε τούτον εκβλητικόν είναι των τοξευµάτων εν τω σώµατι"

2 Ο ιοσκουρίδης (77 µ.χ.) ο πατέρας της Φαρµακογνωσίας στο βιβλίο του "Περί ύλης Ιατρικής" γράφει: "ού µόνον γαρ πινόµένη, (η βοτάνη), αλλά και προστιθεµένη, υποθυµιωµένη τα τεθνηκότα έµβρυα εκτινάσσει". Τα ίδια λέει και ο Πλούταρχος εις τους περί τα ζώα διαλόγους του και οι µεταγενέστεροι Κικέρων και Πλίνιος, αναφέρουν τις ιδιότητες του ικτάµου, ενώ ο Βιργίλλιος στην ''Αινειάδα'' γράφει πως όταν ο Αινείας γιος της Αφροδίτης τραυµατίστηκε στον Τρωικό πόλεµο, η Αφροδίτη έτρεξε στην Κρήτη για να µαζέψει ίκταµο από τον Ψηλορείτη να του ανακουφίσει τeυς φρικτούς πόνους και φαίνεται ότι "χάριτι θεία" ο δίκταµος έκανε το θαύµα του κι' ο Αινείας σώθηκε. Ακόµα η Κρητική θεά των τοκετών η Ειλυθειία φορούσε στεφάνι από δίκταµο που δείχνει την σχέση του φυτού µε τον τοκετό όπως µας αναφέρει ο Ευριπίδης στον 'Ίππόλυτο". Ο ίκταµος ήταν ένα βασικό συστατικό για τα θεραπευτικά µίγµατα βοτάνων που έφτιαχναν οι θεραπευτές της αρχαιότητας, "οι ριζοτόµοι" που πήραν το όνοµά τους από το ρίζα και ρήµα τέµνω, αφού έκοβαν ρίζες για να φτιάχνουν τα γιατροσόφια τους. Οµοίως τον χρησιµοποιούσαν στα θεραπευτικά τους παρασκεύσ-µατα και οι θεραπευτές της βυζαντινής περιόδου οι λεγόµενοι "κοµπογιανίτες", αυτοί που θεράπευαν τις αρρώστιες µε κόµπους, µε ρίζες δηλαδή και άλλα τεµαχισµένα µέρη των φυτών. Η λέξη "κοµπογιανίτης" σήµερα έχει άλλη βέβαια σηµασία... Ο Βυζαντινός γιατρός Αέτιος χρησιµοποιούσε το ίκταµο σε έµπλαστρα και αλοιφές. 'Έψηµα Κρητικόν" έλεγαν τότε το αφέψηµα του δικτάµου και το χρησιµοποιούσαν σε πολλές αρρώστες. Η λαϊκή κρητική θεραπευτική χρησιµοποιούσε το δίκταµο σε αφεψήµατα (βραστάρια) σαν πανάκεια για όλες σχεδόν τις αρρώστιες. Στη γρίππη του 1918 στο Ηράκλειο, µας πληροφορεί η γνωστή λαογράφος Ευαγγελία Φραγκάκη, υπήρχε ένα εργοστάσιο κάτω από του Λαζαρέτο την πόρτα, που έφτιαχνε και πουλούσε σαν αντιγριππικό "έλαιος", αιθέριο έλαιο δηλαδή από δάφνη, ρίγανη, φασκόµηλο και δίκταµο για εντριβές σύµφωνα µε τις συστάσεις των γιατρών της εποχής. ~ Στη Γαλλία τον χρησιµοποιούν από παλιά, µαζί µε άλλα φυτά για την Παρασκευή ενός ειδικού παρασκευάσµατος κατά της διάρροιας µε το όνοµα Diascordium. Η Γαλλία ήταν η κυριώτερη χώρα εξαγωγής ικτάµου για φαρµακευτική και µυρεψική χρήση µέχρι το 1936, όπως µας πληροφορεί ο Ν. ασκαλάκης σε µία εργασία του "Περί ικτάµνου του Κρητικού" που δηµοσιεύτηκε το 1936 στα ''Αρχεία Φαρµακευτικής". Σύµφωνα λοιπόν µε αυτή την πληροφορία η Γαλλία εισήγαγε το χρόνο εκείνο 1 Ο τόwους ξερού δίκταµου στην τιµή των 800 δραχµών κατά κιλό. ηλαδή η αξία της εξαγωγής ήταν προπολεµικές δραχµές ποσό τεράστιο. Ας επιχειρήσουµε όµως µια παρουσίαση του φυτού. Όπως λέει και ο καθηγητής Καββάδας ο ίκταµος είναι πολυετές,νανοφυές φρύγανον. Ένας µικρός θάµνος δηλαδή θα µπορούσαµε να πούµε, που θα τον συναντήσουµε σκαρφαλωµένο σ' απόκρηµνους βράχους και σε υψόµετρο που ξεκινά από την επιφάνεια της θάλασσας και φτάνει τα 1500 µέτρα, στα βουνά µόνο της Κρήτης, αφού όπως έγραψε και ο Θεόφραστος "το δε δίκταµνον ίδιον της Κρήτης". Κι' ακόµα όπως µαρτυρεί πάλι ο Θεόφραστος από την αρχαιότητα ήδη, ο δίκταµος ήταν σπάνιο ς και υπήρχε σε λίγες περιοχές "το δε δίκταµνον σπάνιον εστί και γαρ ολίγο ς ο τόπος ο φέρων και τούτον αι αίγες εκνέµονται δια τα φιληδείν" δηλαδή την σπανιότητα τουδικτάµου ο Θεόφραστος, την αποδίδει στις αίγες που τους αρέσει ιδιαίτερα (και... είχανε τους λόγους τους όπως γράφουµε παραπάνω).

3 Έτσι από τη µια οι αίγες από την άλλη οι άνθρωποι που τον µαζεύουν για χρήση ή εµπόριο εδώ και 3000 χρόνια ο δίκταµος απόµεινε στα απόκρηµνα στεφάνια των βράχων τους" δέτες" που λέµε στην Κρήτη, που είναι απρόσιτα ακόµα και για τα κατσίκια. Σήµερα ο δίκταµος (σαν αυτοφυής, γιατί υπάρχει και καλλιεργούµενος) έχει χαρακτηρισθεί από το Συµβούλιο της Ευρώπης, σαν φυτό "ευαίσθητο" που πάει δηλαδή να γίνει σπάνιο και πρέπει να προστατευθεί. Η συστηµατική, σε βαθµό γενοκτονίας θα λέγαµε, συλλογή του άρχισε στις αρχές του αιώνα µας, επειδή η ζήτηση στη διεθνή αγορά ήταν µεγάλη και οι τιµές πολύ υψηλές (1200 δρχ./kg το 1929, 800 το 1938 και 600 το 1939).. "Η βλάστησίς του σήµερον ένεκεν της εντατικής και βανδάλου δια της εκριζώσεως συ)λογής του, περιωρίσθη εις τας πλευράς των αποκρήµνων και βαθέων χαραδρών των υψηλών Κρητικών ορέων. υστυχώς όµως και εκείθεν, εάν δεν ληφθώσιν σύντοµα και δραστικά µέτρα πολύ συντόµως θέλει εκλείψει, διότι µ' όλον ότι είναι αδύνατον να παρέλθη έτος χωρίς να σηµειωθώσιν δυστυχήµατα προερχόµενα εκ της κατακρηµνίσεως συλλεκτών τινών, οι οποίοι διά να φθάσωσι τα φυτά δεν διστάζουν να κατέρχωι,ται εντός των χαραδρών προσδεδεµένοι διά σχοινίων αιωρούµενοι εις κενόν βάθος από είκοσιν έως πεντήκοντα και πλέον µέτρων. Συνήθως εις την συλλογήν του φυτού τούτου ασχολούνται οι κάτοικοι των ορεινών χωρίων των ευρισκοµένων πέριξ των τόπων όπου φύεται τούτο. Εις τούτο συντελεί αφ' ενός µεν το βραχώδες και συνεπώς ακατάλληλον δι' άλλην τινά καλλιέργειαν έδαφος, αφ'ετέρου δε η µεγάλη εµπορική του αξία (η οποία είανι συνέπεια της λόγω των θεραπευτικών ιδιοτήτων του µεγάλης ζήτήσεως, της σπανιότητας και του επικινδύνου της σv;;πγής του) τους αναγκάζει να αψηφούν τους κινδύνους διά να δύνανται να είναι οικονοµικώς αυτάρκεις, διότι µία οικογένεια κατορθώνουσα να συλλεξη τεσσαράκοντα- Πε1.Tl7ΚΟΥτα οκάδας φυτών εισπράττει ετησίως είκοσι πέντε έως τριάκοντα χιλιάδαςδρσ.χuών. Υπάρχουσιν δε πολλοί τοιούτοι αφού µόνον δια του Τελωνείου Χανίωνεξάγονται κατ' έτος εξ έως επτά χιλιάδες οκάδες ξηρού φυτού συνολικής αξίας πλέοντων τετρακοσίων χιι- δραχµών. Για τη συ;αλογή του δικτάµου µας πληροφορεί και ο γεωπόνος Ιωάννης Τσουµής, Προϊστάµενος της Γεωργικής Υπηρεσίας Λασιθίου, µε το άρθρο του στο Γεωργικό ελτίο του Υπουργείου Γεωργίας του έτους 1938, τεύχος γι... " Ή συλλογή του κυρίως ήρχισε προ τριακονταετίας, ήτοι αφ' ής ήρχισε να εξάγεται εις το εξωτερικον. ιενεργείται δε από ειδικά συνεργεία απαρτιζόµενα από 4 ή και πλείονας ορεσιβίους και τολµηρούς κατοίκους της υπαίθρου Κρήτης. Εις τον νοµόν Λασηθίου πλήν των εντοπίων οίτινες απήρτιζον τα συνεργεία, προσήρχοντο και εξ άλλων περιοχών της Κρήτης και κυρίως Σφακιώται, οίτινες απ' άκρου εις άκρον διέτρεχον την µεγσλόνησον επιδιδόµενοι ειδικότερον εις την συλλογήν του δικτάµου. ια χονδρών σχοινίων εκρέµατο εκ περιτροπής εις των συλλογέων από την κορυφήν της στεφάνης (δέτου) και εκ σηµείων διδοµένων από έτερον εργάτην ιστάµενον εις θέσιν κατάλληλον απέναντι του δέτου, κατηυθύνετο εις το ύψος ένθα εφύετο το πολύτιµον φυτόν δια την συλλογήν ή µάλλον την απόσπασίν του εκ του βράχου. Βαρύς είναι ο φόρος εις ανθρώπινον αίµα τον οποίον κατέβσλεν η ύπαιθρος Κρήτη εις τον δίκταµον. Κατ' έτος εσηµειούντο θάνατοι εκ πτώσεως των συλλογέων και αρκετοί είναι οι επιζώντες ανάπηροι. Άλλοτε πάλιν εχρησιµοποιούντο µακρότατα στελέχη φέροντα εις το άκρον περόνην σιδηράν, δια των οποίων απεσπάτο εκ του βράχου ολόκληρον το φυτό κατά το δυνατόν. Η ποσότης ήτις συνελέγη κατά το παρελθόν έτος 1936 δι' ολόκληρον τον Νοµόν Λασηθίου ανήλθε µόλις εις εκατόν πεντήκοντα (150) οκάδας. ιενηργήθη δε εκ της περιφερείας των κάτωθι κοινοτήτων κατά σειρά:

4 Μάλλος, Χριστός, Παρσάς, Καλαµαύκα, Κρούστα Κρητσά, Κββούσι, Ορεινό, Άγιος Ιωάννης και άλλων τινών εις ασήµαντον ποσότητα. Εκ του γεγονότος τούτου δύναται τις να λάβη ιδέαν της σπάνιος του φυτού σήµερον. Άλλοτε, προ τριακονταετίας, ότε ήρχισεν η συ)λογή του, η συ)λεγόµενη ποσότης κατ' έτος ήτο πολύ µεγαλυτέρα, δεκαπλάσια και πλέον. Η τιµή διαθέσεώς του µικροτέρα εν σχέσει µε την επιτυγχανοµένην σήµερον, α)λ' αρκετά σηµαντική (1,20-1,50 χρυσαί δραχµαί κατ' οκάν) διά να οργανούνται και να δρώσιν ειδικά συνεργεία συλλογέων. Έκτοτε η τιµή διαθέσεώς του ηύξανεν από έτους εις έτος και η συλλογή εκ παραλλήλου ενετείνετο. Εκ της εντάσεως δε ταύτης της συ)λογής και κυρίως εκ του ληστρικού τρόπου καθ'όν διεξήγετο, η ποσότης του συγκοµιζοµένου αυτοφυούς δικτάµου κατέπιπτεν από έτους εις έτος ώστε κατά το παρελθόν να φθάση εις την προµνησθείσαν µικράν ποσότητα.. Τείνει δε να µηδενισθή συντόµως διά της εξαλείψεως, δυνάµεθα να είπωµεν, του πολύτιµου τούτου φυτού εκ της χλωρίδος της Κρήτης. Η εξακολουθούσα εν τούτοις µεγάλη ζήτησις Κρητικού δικτάµου εκ του εξωτερικού και αι εξωφρενικαί τιµαί αίτινες προσερέροντο αυξανόµεναι µε την µείωσιν της συ)λεγόµενης ποσότητος, εκηµιούργησε την καλλιέργειαν του φυτού τούτου προς εµπορείαν. Προηγουµένως είναι αληθές ότι εκαλλιεργείτο ο δίκταµος εν Κρήτη αλλ' αραιότατα εις γάστρας, ως φυτόν κοσµητικόν. Εκαλλιεργείτο επίσης και εις το εξωτερικόν και δή εις Γαλλίαν και οι κατάλογοι των µεγάλων οίκων σπόρων και φυτών περιελάµβανον και τον δίκταµον µάλλον ως σπάνζον κοσµητικόν είδος. Η καλλιέργειά του προς πώλησιν ήρχισε µόλις προ 4 ή 5 ετών και το σύνθηµα εδόθη από τινά χωρία των περιφερειών Ρεθύµνης και Ηρακλείου διά να επεκταθή ταχύτατα εις ολόκληρον την Κρήτην παντού όπου αι κλιµατολογικαί συνθήκαι εµφανίζονται πρόσφοροι. Κατ' αρχάς η καλλιέργεια ήτο περιωρισµένη νόµον εις γάστρας, είτα δε επεξετάθη εις αυλάς, κήπους και τελευταίως εις αγρούς. Ιδιαιτέρως η καλλιέργεια του δικτάµου εις τον Νοµόν Λασηθίου ήρχισε µόλις προ διετίας και δή από τας Κοινότητας Νεαπόλεως, Τζερµιάδων, Ψυχρού, Καββουσίου, διά να επεκταθή αποτόµως σχεδόν απανταχού. Εις τον Νοµόν τούτον η παραγόµενη σήµερον ποσότης κωλιεργούµενου δικτάµου είναι ασήµαντος, σχεδόν µόνον πενήντα (5 Ο) οκάδες, υπάρχει όµως τάσι ς µεγάλης επεκτάσεως της καλλιεργείας ως και εις τους Νοµούς Ρεθύµνης και Ηρακλείου. Η απαρχή αύτη της κσ)j,ιεργείας του δικτάµου προς εµπορείαν δέον να θεωρηθή ως µια νίκη της Ελληνικής Γεωργίας και να χαιρετισθή ως απαρχή καλλιεργείας της πληρώρας των φαρµακευτικών και αρωµατικών φυτών, άτινα αυτοφύονται εν τη χώρα και άτινα θα ηδύναντο επωφελώς να καλλιεργηθώσιν εν αυτή. Όµως η επέκταση της καλλιέργειας ανακόπηκε µε τον πόλεµο του 40 και µετά την απελευθέρωση η πτώση της τιµής στη διεθνή αγορά περιόρισαν την καλλιέργεια του δικτάµου σε 200 περίπου στρέµµατα σήµερα, στην Έµπαρο και στα γύρω χωριά του Ηρακλείου. Η συστηµατική καλλιέργεια έδωσε αύξηση στις αποδόσεις του φυτού σε χλωρή µάζα αλλά µειώθηκε η τιµή του από την υπερπροσφορά και την αδυναµία οργάνωσης της αγοράς του εξωτερικού καθώς και από το γεγονός ότι η περιεκτικότητα του καλλιεργούµενου φυτού, σε αιθέριο έλαιο είναι µικρότερη από ότι στο αυτοφυές. Ποιοτικά πάντως, δηλαδή σαν χηµικές ουσίες περιεχόµενες και στο καλλιεργούµενο και στο αυτοφυές φυτό, βρισκούµε τις ίδιες, µόνο ΠΟQ"οτικές είναι οι διαφορές. Σήµερα πια έχουν χαθεί οι συλλέκτες του άγριου δίκταµου, οι "ερωντάδες" που Σφακιανοί κυρίως στην καταγωγή, δεµένοι µε χοντρά σκοινιά τις "γούµενες" µάζευαν το βοτάνι σ' απρόσιτους γκρεµνούς. Μαζί τους χάθηκε κι' αυτή η ποιότητα, το έντονο άρωµα που µοσχοβολούσε το κάθε χνουδωτό φυλλαράκι του φυτού.

5 Και λέµε χνουδωτό, γιατί το καλλιεργηµένο φυτό έχει πολύ λιγώτερο χνούδι από το άγριο αφού το χνούδι είναι ένας σχηµατισµός που κάνει το φυτό για να περιορίσει τη διαπνοή του και να επιβιώσει εξοικονοµώντας υγρασία στους βράχους που φυτρώνει. Το καλλιεργηµένο φυτό, έχοντας αρκετή υγρασία στο έδαφος, δεν ενεργοποιεί τον αµυντικό µηχανισµό να δηµιουργήσει χνούδι και στερηµένο από τις άσπρες τρίχες το φύλλο αποκαλύπτει τη χλωροφύλλη του και εµφανίζεται πρασινωπό. Ίσως η καλλιέργεια του φυτού σε οριακά εδάφη της ορεινής ζώνης ως "βιολογική καλλιέργεια" να ξανάδινε τη χαµένη ποιότητα και τιµή, έστω µε µείωση της ποσότητας, αφού είναι από την αρχαιότητα γνωστό και το αναφέρει ο Θεόφραστος ότι ''οι ξήροι και διάπυρο ι τόποι τα κάλλιστα των αρωµατικών φέρουσιν". Και στην Κρήτη "ξήρους και διάπυρους" τόπους έχουµε άφθονους και οι κάτοικοι (όσοι έχουν µείνει) των ορεινών και προβληµατικών Κοινοτήτων θα µπορούσαν να εξασφαλίσουν ένα πρόσθετο εισόδηµα. Ας γυρίσουµε όµως πάλι στη λαογραφία του φυτού. Όπως µας πληροφορεί η λαογράφος Ευαγγελία Φραγκάκη, "ο δίκταµος συλλέγεται µετά του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου), για να είναι "λαδωµένος". Την ηµέρα της Αγίας Μαρίνας ο tρωτας έχει πολύ "θυµό" κι' ο αέρας που τον περιβάλλει "αρπά κι' ανάφτει κι' όποιος θωρεί τη λάψη" Λένε πως αν ανάψεις ένα σπίρτο κοντά σε δίκταµο τις ηµέρες αυτές, πιάνει αµέσως πυρκαγιά. (...να λοιπόν γιατί έχουµε τόσες πυρκαγιές στην Κρήτη...) Σήµερα οι κάτοικοι της υτικής Κρήτης που υπάρχει και περισσότερος, χρησιµοιποιούν τον δίκταµο για παθήσεις του ήπατος, τους στοµάχου, κατά των νευραλγιών και πονοκεφάλων και σαν επουλωτικό, αλλά φυσικά και σαν θερµαντικό ρόφηµα, βραστάρι. Η αρχαία πίστη στην ιδιότητα του δικτάµου να διευκολύνει τον τοκετό, που και σήµερα επιβιώνει, δεν είχε διαπιστωθεί από τη νεώτερη φαρµακολογία µέχρι το 1972 που η Υφηγητής της Φαρµακολογίας στο Παν/µιο της Αθήνας Φώτιος Θεοδοσίου ανακοίνωσε στη Συνεδρία της 22 Μαίου της Ελληνικής Φαρµακευτικής Εταιρείας, τα αποτελέσµατα µιας ερευνητικής εργασίας του για το ίκταµο, σύµφωνα µε την οποία αποµόνωσε και προσδιόρισε για πρώτη φορά διάφορες πολυφαινολικές ουσίες που σύµφωνα µε τα βιβλιογραφικά δεδοµένα έχουν ποικίλη φαρµακοδυναµική ενέργεια, επουλωτική, αντισπασµωδική, αντιαιµορραγική καθώς και οιστρογόνο. Αποµόνωσε επίσης και µία χαλκόνη µία σπάνια ουσία την οποία ονόµασε ικταµνίνη καθώς και απιγενίνη, καφεϊκό οξύ και δύο γλυκοσίδες που η ύπαρξη των αναφέρθηκε για πρώτη φορά και τις ονόµασε δικταµνοσίδη Α και Β. Σύµφωνα µε πειραµατικά δεδοµένα των Γερµανών επιστηµόνων Formanek και Horhammer, αναφέρει ο Φώτιος Θεοδοσίου, περί των σπασµολυτικών ιδιοτήτων, ας κεκτηνται αι χαλκόναι κα η απιγενίνη, θα ηδύνατο τις να καταλήξη στο συµπέρασµα ότι αι αναφερόµεναι υπό του Θεοφράστου ωκυτοκικαί ιδιότητες του Κρητικού δικτάµου δέον να αποδοθούν εις τας διαπιστωθείσας το πρώτον υφ' ηµών πολυφαινολικάς ουσίας και δη εις την χαλκόνην και την απιγενίνην. Να λοιπόν που χρειάστηκαν χρόνια για να δικαιωθεί η Ιπποκράτης αλλά και...οι αίγες, από τη σύγχρονη επιστηµονική έρευνα. Σήµερα ο δίκταµος που εξάγεται στο εξωτερικό από την Κρήτη χρησιµοποιείται σαν αιθέριο έλαιο, στην αρωµατοποιία, την ποτοποιία για παρασκευή Βερµούτ και Σαρτρέζ, αλλά και στην φαρµακευτική αφού η πουλεγόνη, η καρβακρόλη και η θυµόλη που περιέχει, έχουν κυρίως αντισηπτικές και ανθελµινθικές ιδιότητες, ενώ οι πολυφαινόλες που αναφέραµε έχουν ποικίλες φαρµακοδυναµικές ενέργειες.

6 Το εργαστήριο Yδρoπovίας -Αρωµατικών φυτών του ΕΘΙΑΓΕ στα Χανιά έχει κάνει συστηµατική µελέτη της οικοφυσιολογίας και φυσιολογίας της θρέψης του δικτάµου. Ξεχωρίσαµε δύο διαφορετικούς «τύπους» δικτάµου µε µορφολογικές και φυσιολογικές διαφορές και τους βάλαµε στο στόχαστρο της έρευνας, τον ένα ονοµάζουµε «πλατύφυλλο» και τον άλλο «στενόφυλλο» λόγω του διαφορετικού µεγέθους των φύλλων και βρακτίων φύλλων τους. Βρήκαµε ακόµα και 7 διαφορετικούς µορφολογικούς σχηµατισµούς από φυτά προερχόµενα από όλη την Κρήτη εν είχαµε καµία πρόθεση να διαψεύσουµε τον Θεόφραστο (ξηροί και διάπυρο ι τόποι τα κάλλιστα των αρωµατικών φέρουσιν) αλλά βάλαµε τον έρωντα σε υδροπονική καλλιέργεια (..ναι του το κάναµε κι' αυτό..) να µεγαλώνει µε τις ρίζες συνεχώς µέσα στο νερό και στο τέλος µας έδωσε διπλάσιο αιθέριο έλαιο από ότι τα αδέλφια του που µεγάλωσαν «στου βράχου τη σχισµάδα»...περίεργο αλλά αληθινό γιατί και στην επανάληψή του τον επόµενο χρόνο το πείραµα έδωσε τα ίδια αποτελέσµατα. Παρουσιάσαµε τα αποτελέσµατα σε ένα Συνέδριο στη Βουδαπέστη και µας έγιναν πολλές ερωτήσεις. Όχι, ο Θεόφραστος δεν έλεγε ψέµατα σε ξηρούς και διάπυρους τόπους αναδεικνύεται το άρωµα σε όλη του τη µεθυστική ένταση, όµως το φυτό που διατρέφεται σωστά, που δεν στερείται νερού και θρεπτικών στοιχείων είναι φυσικό να παράγει και περισσότερους «δευτερογενείς µεταβολίτες» από τον στερηµένο αδελφό του, αφού και οι ουσίες αυτές συντίθενται από κάποια «υλικά» που πρέπει να εξασφαλίσει το φυτό από το «ενδιαίτηµά του». Μελετήσαµε ακόµα την περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο των φύλλων και των βρακτίων φύλλων στη διάρκεια του χρόνου και φάνηκε ότι το περισσότερο αιθέριο έλαιο θα το πάρουµε αν µαζέψουµε το φυτό µόλις εµφανιστούν τα βράκτια φύλλα και πριν την άνθηση. Πήραµε θάρρος (ή θράσος αφού το να πάρεις ένα φυτό από το βράχο και να το βάλεις στη «χλιδή» του «θρεπτικού διαλύµατος» αποτελεί είδος ύβρεως) να συνεχίσουµε τις έρευνες σε ένα τοµέα µέχρι τότε παρθένο για να δούµε ποια είναι η αντίδραση του φυτού σε διαφορετικές συνθήκες θρέψης. Έτσι η «υδροπονική καλλιέργεια» δηλαδή καλλιέργεια του φυτού χωρίς τη χρησιµοποίηση χώµατος ή εδαφικού µίγµατος αλλά µε τις ρίζες µέσα στο λεγόµενο «θρεπτικό διάλυµα», νερό µε διαλυµένα όλα τα απαραίτητα για το φυτό θρεπτικά στοιχεία που κυκλοφορούσε συνεχώς σε ένα κανάλι µε τη βοήθεια µιας αντλίας, χρησιµοποιήθηκε για τη διαφοροποίηση της θρέψης. Χρησιµοποιήσαµε λοιπόν 3 διαφορετικές «δόσεις» καλίου στο θρεπτικό µας διάλυµα ( mg/l) και είδαµε ότι τα φυτά που µεγάλωναν µε την υψηλότερη δόση (450 mgκ/l) έδωσαν το λιγότερο αιθέριο έλαιο (7,3% έναντι 8% των χαµηλότερων συγκεντρώσεων), ήταν δηλαδή λιγότερο αρωµατικά.. Έτσι πήραµε το πρώτο µάθηµα, να αποφεύγουµε την καλιούχο λίπανση όταν καλλιεργούµε δίκταµο. Συνεχίσαµε και µε άλλα θρεπτικά στοιχεία και εφ εξής καλύτερα οργανωµένοι αφού προχωρήσαµε και στην ανάλυση των αιθέριων ελαίων µε έµπειρους συνεργάτες. Την ανάλυση των αιθέριων ελαίων ανέλαβε µε περίσσιο ενθουσιασµό ο Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τµήµα Φαρµακογνωσίας και Χηµείας Φυσικών Προϊόντων της Φαρµακευτικής Σχολής του Παν/µίου Αθηνών κ. Κώστας εµέτζος και οι συνεργάτες του. Έτσι µελετήθηκε η επίδραση διαφόρων επιπέδων Φωσφόρου στο θρεπτικό διάλυµα ( mgpil) και είδαµε ότι όσο αυξάνει ο φώσφορος στο διάλυµα τόσο µειώνεται το αιθέριο έλαιο στα φύλλα αλλά συγχρόνως αυξάνει στα

7 βράκτια φύλλα, ενώ διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στα επί. µέρους συστατικά του αιθέριου ελαίου. Σε άλλη πειραµατική εργασία µελετήθηκαν οι διαφορές στη σύσταση του αιθέριου ελαίου µεταξύ άγριου και καλλιεργηµένου δικτάµου καθώς και οι αντιµικροβιακές τους ιδιότητες (σε 5 παθογόνα βακτήρια) οι οποίες είναι αξιόλογες. Μελετήθηκε ακόµα η επίδραση διαφόρων επιπέδων Αζώτου στην παραγωγή και σύσταση του αιθέριου ελαίου και βρέθηκαν αξιοσηµείωτες διαφορές. Σε µία άλλη εργασία µελετήθηκε η επίδραση της «Ηλεκτρικής Αγωγιµότητας» του θρεπτικού διαλύµατος, που σηµαίνει της λιγότερο ή περισσότερο εύκολης πρόσληψης νερού από τα φυτά στην παραγωγή και σύσταση του αιθέριου ελαίου δύο διακριτών «τύπων» δικτάµου (πλατύφυλλος και στενόφυλλος) όπου και εδώ οι διαφορές και µεταξύ των δύο «τύπων» αλλά και µεταξύ των επεµβάσεων είναι σηµαντικές. Έχουµε την αίσθηση ότι βρισκόµαστε στην αρχή µιας ενδιαφέρουσας ερευνητικής περιπέτειας και ότι η συνεργασία µε το Τµήµα Φαρµακογνωσίας και Χηµείας Φυσικών Προϊόντων της Φαρµακευτικής Σχολής του Παν/µίου Αθηνών θα αποκαλύψει πολλά και σηµαντικά σχετικά µε τις ουσίες που περιέχει ο ίκταµος και τις ιδιότητες των δικαιώνοντας τη χρήση του φυτού από τους Κρητικούς, και όχι µόνο, από την αρχαιότητα µέχρι τις µέρες µας. Κώστας. Οικονοµάκης

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα ΒΟΤΑΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα βότανα της Κρήτης Ιστορία Α. παλιά χρόνια Β. αρχαιολογικές ανασκαφές Γ. πως βοηθούσαν τους ανθρώπους τότε Δ. πως βοηθούν εμάς σήμερα Καταστροφή φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος;

Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος; Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος; Δρ. Κώστας Δ. Οικονομάκης Γεωπόνος, τέως Τακτικός Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ c.economakis@yahoo.gr Α) ΠΑΡΟΎΣΑ ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ Η αρωματική-φαρμακευτική χλωρίδα της Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ Χρυσόχορτο Είναι μικρό φυτό ποώδες με ύψος 20 εκ. χωρίς βλαστό και άνθη. Ζει πολλά χρόνια. Έχει φύλλα σε σχηματισμό ροδέλας και σχήμα λόγχης,ε χρώμα ξανθό.το φυτό αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων

Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων Αγαπητοί φίλοι του χωριού μας και συγχωριανοί, ο τόπος μας είναι ευλογημένος, γιατί σ αυτό τον τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΑΞΕΙΣ Α,Β & Γ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΑΚΡΙΩΤΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΕ 11 ΠΙΤΣΙΝΗ ΑΝΤΑ ΠΕ 17 ΤΣΑΜΙΤΑ ΣΤΑΡΟΥΛΑ ΠΕ «ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση: Ένα φλυτζάνι του καφέ κάθε μέρα βοηθάει για το ζάχαρο.

Χρήση: Ένα φλυτζάνι του καφέ κάθε μέρα βοηθάει για το ζάχαρο. Περιγραφή: Είναι φυτό πολυετές, με πυκνή χνουδωτή βλάστηση που φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά. Τα φύλλα του είναι ωοειδή, οξύληκτα, οδοντωτά και στιλπνά. Τα άνθη του είναι ρόδινα, διαταγμένα σε βραχύ στάχυ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α.

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Το μπόλντο ανήκει στην οικογένεια των Monimiaceae. Eίναι αυτοφυές της περιοχής των Άνδεων της Χιλής και του Περού, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές

Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές 1 Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές Χρήστος όρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείµενο της οµιλίας Σηµασία των

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014

ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014 ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014 Η λέξη «Ρίγανη», «Ορίγανος» προέρχεται από τις λέξεις «όρος» (βουνό) και το «γάνυμαι» (χαίρομαι, λαμπρύνομαι). Ρίγανη: Η χαρά του βουνού, το φως του, η λαμπράδα του Οι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596 Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Τα είδη της sectio Amαrαcus και η εξάπλωσή τους. Ο. boissieri Ietswaart Τουρκία. Ο. calcarαtum Jussieu Ελλάδα

Πίνακας 1: Τα είδη της sectio Amαrαcus και η εξάπλωσή τους. Ο. boissieri Ietswaart Τουρκία. Ο. calcarαtum Jussieu Ελλάδα «Η γαλήνη αναδύεται από το στοχασµό της τάξης...» Umberto Eco Ο δίκταµος, Origanum dictamnus L., ανήκει στην οικογένεια Labiatae. Το γένος αυτό περιλαµβάνει σαράντα εννιά taxa (είδη, υποείδη και ποικιλίες),

Διαβάστε περισσότερα

Οι θερμοφόρες με κρύο ή ζεστό νερό μπορούσαν:

Οι θερμοφόρες με κρύο ή ζεστό νερό μπορούσαν: ΘΕΡΜΟΦΟΡΕΣ Οι θερμοφόρες στα αρχαία χρόνια ήταν διαφορετικές από αυτές που γνωρίζουμε σήμερα, η χρήση τους όμως ήταν ακριβώς η ίδια. Μια και δεν υπήρχαν εύκαμπτα υλικά, όπως το καουτσούκ, οι θερμοφόρες

Διαβάστε περισσότερα

5.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ

5.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ 1 5. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ύο υπάλληλοι έχουν µηνιαίο µισθό 1500. Στον έναν από τους δύο έγινε αύξηση % και στον άλλο µείωση 5% πάνω στις αποδοχές του πρώτου υπαλλήλου όπως αυτές διαµορφώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Εισηγητής: Γιάννης Λιοντήρης, Γεωπόνος - MSc Περιβάλλοντος, Διευθυντής Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Καλαμάτας Στόχοι της συνάντησης Δεν θα εξετάσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΖΑΡΑΝΙΑΚΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΤΑΝΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΜΠΕΚΟΓΙΑΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ευεργετική δράση των βοτάνων και των φυτών στον κόσμο των καλλυντικών και της αρωματοποιίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σεβαστή Μακροπούλου: Χημικός Senior Product Manager Apivita. Αρωματοθεραπεία Η θεραπεία μέσω του αρώματος Μια πανάρχαια μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2 ΓΕΩΡΓΙΑ, ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ ΑΛΙΕΙΑ 3 Αρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική και Τεχνολογία

Ιατρική και Τεχνολογία Ιατρική και Τεχνολογία Ιατρική Επιστήμη Η Ιατρική είναι επιστήμη και τέχνη που ασχολείται με την έρευνα και την εφαρμογή μεθόδων και τεχνικών για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία των ασθενειών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση αντιβιοτικών και φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών.

Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση αντιβιοτικών και φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Φυσικές Επιστήμες και Αγωγή Υγείας (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

2013-14. Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική καλλιέργεια. ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ www.bhc-training.gr

2013-14. Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική καλλιέργεια. ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ www.bhc-training.gr 2013-14 Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική καλλιέργεια ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ www.bhc-training.gr Σεμινάριο Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική Καλλιέργεια Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δρ Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια ΕΘΙΑΓΕ Fritilaria pontica Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ Νέα προϊόντα - Ελαιόλαδο Αντικατάσταση άλλων λιπαρών σε προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Το Αστέρι της Βραζιλίας. Τι είναι η πρόπολη;

Το Αστέρι της Βραζιλίας. Τι είναι η πρόπολη; Αλεξάνδρα Κουµπούρη Π Α Ζ Λ Η ΜΟΝΑ Ι ΚΗ Π Ρ Ο Π Ο ΛΗ Τ Η Σ Β Ρ ΑΖΙΛΙΑΣ Το Αστέρι της Βραζιλίας Σίγουρα έχετε ακούσει για την πρόπολη και τις θεραπευτικές δυνατότητές της. Ίσως να µην ξέρετε, ότι δεν υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΠΑΡΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΟΞΕΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Ελένη Γ. Παλούμπα, κλ. ΠΕ04.

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΠΑΡΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΟΞΕΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Ελένη Γ. Παλούμπα, κλ. ΠΕ04. ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος της διερευνητικής συνεργατικής αυτής άσκησης, θα μπορείτε να αναφέρετε οξέα και βάσεις που σχετίζονται με τη ζωή προβλέπετε τι θα συμβεί κατά την επίδραση των οξέων της καθημερινής ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Terbinafine/Target Terbinafine hydrochloride

Terbinafine/Target Terbinafine hydrochloride Terbinafine/Target Terbinafine hydrochloride ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1. ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονοµασία ιδιοσκευάσµατος Τerbinafine/Target δερµατικό εκνέφωµα, διάλυµα 1%. 1.2 Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

«ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ»

«ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ» Τα παιδιά της Γ Τάξης στα πλαίσια της ενότητας «ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ» πραγματοποίησαν συνέντευξη στον κτηνίατρο Δρ. Αντρέα Πιτζιόλη Αρχικά, τη μαγνητοφώνησαν. Στη συνέχεια εργάστηκαν ομαδικά και μετέτρεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ

ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΥΠΡΙΩΤΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ M.Sc., Ph.D. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Σταθμός Γεωργικής Έρευνας Κομοτηνής Σαν αμειψισπορά θεωρείται η εγκατάσταση σε

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες

Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες Προσεγγίσεις για Πράσινη ανάπτυξη στη Γεωργία της Κρήτης Έµφαση στις Βιο-καλλιέργειες από τον ρα Ευάγγελο Καπετανάκη, Καθηγητή Σχολής Τ. Γεωπονίας και Πρόεδρο του Τ.Ε.Ι. Κρήτης Περιεχόµενο της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 23/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 8, 9, 10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Βασική λίπανση Η βασική λίπανση διενεργείται κατά το στάδιο της προετοιµασίας του εδάφους και πριν την εγκατάσταση των φυτών σε αυτό. Οι ποσότητες των λιπασµάτων καθορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πως δημιουργήθηκε η ιδέα και ξεκίνησε η δημιουργία του συνεταιρισμού παραγωγών Φραγκόσυκων και εναλλακτικών καλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΝΡ O χούμος προέρχεται αποκλειστικά από την ανάμειξη εκλεκτής κοπριάς (βοοειδών και πουλερικών) αφού υποστεί μία διαδικασία ζύμωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία με θέμα: Χρήση φαρμακευτικών φυτών και αποδοχή τους από τους κατοίκους της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος Dioscurides OE

Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος Dioscurides OE Η συμβολή των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στην ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΕΥΑΚ κ. Ιωάννη αφνή, Οικονοµολόγου

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΕΥΑΚ κ. Ιωάννη αφνή, Οικονοµολόγου ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΕΥΑΚ κ. Ιωάννη αφνή, Οικονοµολόγου Κυρίες και κύριοι καλησπέρα σας. ράττοµαι της ευκαιρίας από του βήµατος τούτου, σαν Πρόεδρος της ΕΥΑΚ αλλά και σαν κερκυραίος πολίτης που ευαισθητοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο έχουν επηρεάσει οι οικονοµικές συνθήκες τη διατροφή και τον τρόπο ζωής των Ελλήνων; Μια πρώτη µατιά Ολοκληρώθηκε το πρώτο µέρος της διαδικτυακής έρευνας της επιστηµονικής οµάδας διατροφή µε θέµα Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

Το φάρμακο σου να είναι η τροφή σου και η τροφή σου να είναι το φάρμακο σου. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ

Το φάρμακο σου να είναι η τροφή σου και η τροφή σου να είναι το φάρμακο σου. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΛΙΚΙΑΝΟΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΡΥΠΑΝΣΗ -ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟ 2013-2014 ΥΠ.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: 1.ΑΡΧΟΝΤΑΚΗ ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΠΕΟ4-02 2. ΛΑΜΠΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΠΕΟ4-01 Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικές στην... Εντατική!

Εντατικές στην... Εντατική! Author: Theodora Tsoli National nominee for Greece Media: BHMA Newspaper, 03/05/2009 Εντατικές στην... Εντατική! Λάθη κατά συρροήν γίνονται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας όλου του κόσµου, όπως προέκυψε

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

. ΕΡΤΟΥΖΟΣ ΜΜ, Υπεύθυνος Οδικής Ασφάλειας Τµήµατος Μεταφορών ΒΡ

. ΕΡΤΟΥΖΟΣ ΜΜ, Υπεύθυνος Οδικής Ασφάλειας Τµήµατος Μεταφορών ΒΡ . ΕΡΤΟΥΖΟΣ ΜΜ, Υπεύθυνος Οδικής Ασφάλειας Τµήµατος Μεταφορών ΒΡ Η συστηµατική προσέγγιση του θέµατος της οδικής ασφάλειας, µπορεί να αποφέρει πραγµατικά πολύ καλούς καρπούς, µετρήσιµους και να βελτιώσει

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ»

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Γιάννης Κουρτίδης, Γεωπόνος Σύμβουλος Βιολογικής Γεωργίας & Αειφορικής Ανάπτυξης http://gkbioculture.gr/ Λευτέρης Χατζής, Γεωπόνος, MSc Σύμβουλος Ποιότητας www.isolution.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ. Στόχοι του Έργου

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ. Στόχοι του Έργου Έργο R e.herb Recording, documentation, promotion and distribution of the aromatic and therapeutic herbs, plants and plant products ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Στόχοι του Έργου Η καταγραφή και ανάδειξη των αρωματικών

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΟΔΟΥ & ΛΕΒΑΝΤΑΣ ROSA DAMASCENΑ LAVANDULA ANGUSTIFOLIA. Συνεταιρισμός Αρωματικών, Φαρμακευτικών & Οπωροκηπευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΟΔΟΥ & ΛΕΒΑΝΤΑΣ ROSA DAMASCENΑ LAVANDULA ANGUSTIFOLIA. Συνεταιρισμός Αρωματικών, Φαρμακευτικών & Οπωροκηπευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΡΟΔΟΥ & ΛΕΒΑΝΤΑΣ ROSA DAMASCENΑ LAVANDULA ANGUSTIFOLIA Συνεταιρισμός Αρωματικών, Φαρμακευτικών & Οπωροκηπευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης 1 2 O ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Η προσπάθεια ξεκίνησε στην περιοχή του

Διαβάστε περισσότερα

Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698.

Ακούω το παρελθόν ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698. Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS Athens Office: 8, R. Garibaldi & Sofroniskou str. Tel. +30.210.9228225 Email: info@alpha-omega.com.gr Direct

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Σμυρνιούδης Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης

Ηλίας Σμυρνιούδης Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης Ηλίας Σμυρνιούδης Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης Η μαστίχα Χίου Η μαστίχα Χίου, αποτελεί 100% φυσικό προϊόν, προέρχεται από τον κορμό και τα κλαδιά του μαστιχόδεντρου (Pistacia Lentiscus var. Chia), Το

Διαβάστε περισσότερα

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η ΟΙΝΟΣ & ΥΓΕΙΑ Στο κρασί αποδίδονται από την αρχαιότητα ευεργετικές για την ανθρώπινη υγεία ιδιότητες, τις οποίες η σύγχρονη επιστηµονική έρευνα τεκµηριωµένα αποδίδει στην αντιοξειδωτική δράση ορισµένων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες. Α. Από τις παρακάτω απαντήσεις σε κάθε φράση η μία είναι σωστή. Να τη βρεις και να σημειώσεις ένα σταυρό δίπλα της.

Εργασίες. Α. Από τις παρακάτω απαντήσεις σε κάθε φράση η μία είναι σωστή. Να τη βρεις και να σημειώσεις ένα σταυρό δίπλα της. Εργασίες Α. Από τις παρακάτω απαντήσεις σε κάθε φράση η μία είναι σωστή. Να τη βρεις και να σημειώσεις ένα σταυρό δίπλα της. 1. Την ώρα του σεισμού: Τρέχουµε στις σκάλες. Βγαίνουµε στα µπαλκόνια. Μπαίνουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Περίπου εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού υπεραντλήθηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια από τον υδροφορέα μας. Μια ποσότητα δεκατρείς φορές περισσότερη από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων

Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων Δ. Κογιάννου 1, Χ. Κουνδουράκη 1, Σ. Καραβόλτσος 2, Α. Σακελλάρη 2, Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ικτυωτά διαγράµµατα και οµάδες αυτοµορφισµών Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (x,a) 1) (xy)a=x(ya) x,y G και a A 1) a(xy)=(ax)y 2) ae=a

ικτυωτά διαγράµµατα και οµάδες αυτοµορφισµών Παρουσίαση εργασίας φοιτητή (x,a) 1) (xy)a=x(ya) x,y G και a A 1) a(xy)=(ax)y 2) ae=a ικτυωτά διαγράµµατα και οµάδες αυτοµορφισµών Ν. Λυγερός Παρουσίαση εργασίας φοιτητή Θα µιλήσουµε για το θεώρηµα του Lagrange. Αλλά προτού φτάσουµε εκεί, θα ήθελα να εισάγω ορισµένες έννοιες που θα µας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα