και δικαιώματα του ανθρώπου κωστησ ΠΑΠΑϊωΑννου Τα δικαιώματα ως πρόκληση για την εθνική μας «ομοιογένεια»... 63

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "και δικαιώματα του ανθρώπου... 31 3. κωστησ ΠΑΠΑϊωΑννου Τα δικαιώματα ως πρόκληση για την εθνική μας «ομοιογένεια»... 63"

Transcript

1

2 Πeριεχομενα Εισαγωγή: Πολυπολιτισμικότητα, ανθρώπινα δικαιώματα και εκπαίδευση (ΑλεξΑνδρΑ Ανδροyσου - νελλη Ασκοyνη) ΜΕροσ Πρωτο: ΠολυΠολιτισΜικοτητα, ΜΕιονοτητΕσ και ανθρωπινα ΔικαιωΜατα 1. ΑνδρεΑσ Χ. ΤΑκησ Πολιτικές διαχείρισης της πολιτισμικής ετερότητας και δικαιώματα του ανθρώπου κωνσταντινοσ ΠΑΠΑγεωργιου Πολυπολιτισμός, δημοκρατία, κοσμοπολιτισμός κωστησ ΠΑΠΑϊωΑννου Τα δικαιώματα ως πρόκληση για την εθνική μας «ομοιογένεια» νικοσ κ. ΑλιβιζΑΤοσ η θρησκευτική ελευθερία των μειονοτήτων: μεταξύ ισότητας και κοινοτισμού γιαννησ κτιστακισ η μειονότητα στη Θράκη: συνηγορία για μία φιλελεύθερη προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου ΧρησΤοσ ροζακησ η συμβολή του ευρωπαϊκού δικαστηρίου δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην αναζήτηση ισορροπιών στις αντιφάσεις της πολυπολιτισμικής κοινωνίας δημhτρησ ΧρισΤoΠουλοσ μειονοτικές και πολιτειακές ιδιαιτερότητες: συνειρμοί από την ελληνική εμπειρία κωστασ δουζινασ Τα παράδοξα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Eva Gamarnikow Το δικαίωμα στην εκπαίδευση σε εθνικά/πολυπολιτισμικά εκπαιδευτικά συστήματα: διερευνώντας εντάσεις και αμφισημίες

3 4 Η ΘρΗσκευτικh ελευθερiα των Μειονοτhτων: Μεταξy ισoτητασ και KοινοτισΜοy νικοσ κ. αλιβιζατοσ Οι ΕννΟιΕΣ τησ ισοτητασ και του κοινοτισμου κατέχουν κεντρική θέση στις σκέψεις που ακολουθούν. Επειδή ενδέχεται να μην είναι όλοι εξοικειωμένοι με το νόημά τους, θα προσπαθήσω να τις αποσαφηνίσω, ώστε να γίνει αντιληπτό το βασικό επιχείρημα της παρούσας εισήγησης. μαζί με την ελευθερία, η ισότητα «ενώπιον» και «διά» του νόμου είναι ο βασικός πυλώνας της σύγχρονης δημοκρατίας. ισότητα δεν σημαίνει εξίσωση των ανομοίων, αλλά για να επαναλάβω μια στερεότυπη διατύπωση των δικαστικών αποφάσεων ίση μεταχείριση των ουσιωδώς ομοίων και άνιση των ανομοίων. Διότι διαφορετικά, με την άκαμπτα ίση δηλαδή μεταχείριση των ανομοίων, οι πραγματικές ανισότητες δεν θα αμβλύνονταν, αλλά απεναντίας θα παρατείνονταν. Έτσι, νομικά τουλάχιστον, η ισότητα έχει κατεξοχήν αναλογικό περιεχόμενο και εντελώς κατ εξαίρεση μαθηματικό. Διότι στη ζωή, η ποικιλία, το πολύχρωμο και οι ανόμοιες καταστάσεις είναι ο κανόνας, και το ομοιόμορφο η εξαίρεση. Για παράδειγμα, ο σεβασμός της ισότητας επιβάλλει υψηλότερο φορολογικό συντελεστή για τους πλούσιους παρά για τους φτωχούς (αναλογική ισότητα) 1. η ψήφος, από την άλλη, είναι το κατεξοχήν παράδειγμα μαθηματικής ισότητας, αφού κάθε πολίτης έχει μια ψήφο, είτε είναι μορφωμένος είτε όχι, είτε ανήκει στην πλειονότητα είτε όχι. αντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς εύκολα γιατί σ αυτό το πεδίο τα περιθώρια «διορθωτικών» παρεμβάσεων από την πολιτεία είναι μεγάλα. Διότι η εκτίμηση για το αν σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση δικαιολογείται απόκλιση από τη νομική ισότητα χάριν της πραγματικής είναι μια στάθμιση που μοιραία περιέχει υποκειμενισμούς, συχνά έντονους. και ένα από τα πιο λεπτά ζητήματα για μας τους νομικούς είναι το ποιος νομιμοποιείται σε μια δημοκρατία να έχει τον τελευταίο λόγο: ο νομοθέτης ή ο δικαστής; Όπως έχουν δείξει οι σοβαρότεροι μελετητές του νεοελληνικού διαφωτισμού, ο κ. Θ. Δημαράς, ο Φίλιππος ηλιού και ο Πασχάλης κιτρομηλίδης, η ισότητα ασκούσε ανέκαθεν πολύ μεγαλύτερη γοητεία στη χώρα μας από την «αδελφή» έννοιά της, δηλαδή την ελευθερία. Έτσι, 1. Επιδιώκοντας αυτόν ακριβώς τον σκοπό, το Σύνταγμά μας από παλιά ορίζει ότι «οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους» (βλ. το άρθρο 4 παρ. 5 του ισχύοντος). 69

4 70 / ΠολυΠολιτισμικοτητα, μειονοτητεσ και ανθρωπινα δικαιωματα για παράδειγμα, το Σύνταγμα της Επιδαύρου (1822) αφιέρωνε τέσσερα ολόκληρα άρθρα στην ισότητα και τις επιμέρους εκφάνσεις της, ενώ ήταν πολύ λακωνικότερο για την ελευθερία. Εξάλλου, η καθολική και ίση ψήφος το βάθρο δηλαδή της δημοκρατίας κατακτήθηκε πολύ πρώιμα, ως οιονεί δεδομένη και αυτονόητη, ήδη από το μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η θέση της Ορθοδοξίας έναντι των άλλων θρησκειών: όλα μας τα Συντάγματα από την εποχή του αγώνα έως σήμερα τη χαρακτηρίζουν «επικρατούσα». Ο χαρακτηρισμός αυτός, όσο και αν μια φιλελεύθερη ερμηνεία του Συντάγματος προσπάθησε από παλιά να τον συρρικνώσει εννοιολογικά στη διαπίστωση ενός πραγματικού και μόνον γεγονότος (του ότι δηλαδή στον τόπο μας οι ορθόδοξοι υπερτερούν στατιστικά των μη ορθοδόξων) και όχι σε μια προτροπή προς τους Έλληνες να είναι ορθόδοξοι, δεν ήταν άμοιρος κανονιστικών συνεπειών: πέραν του προβαδίσματος της Εκκλησίας της Ελλάδος, το σχετικό άρθρο όλων των Συνταγμάτων μας (άρθρο 3 του ισχύοντος) δικαιολογεί από παλιά ποικίλες αποκλίσεις από την αρχή της ισότητας εις βάρος των άλλων θρησκειών, και ισάριθμα προνόμια υπέρ της Ορθοδοξίας. κατά τούτο, αποτελεί το σημαντικότερο έρεισμα της στενής «διαπλοκής» Εκκλησίας και Πολιτείας και, ταυτόχρονα, τον δικαιολογητικό λόγο της σχετικοποίησης της θρησκευτικής ισότητας, την οποία μόνον κατ όνομα κατοχυρώνει το Σύνταγμά μας 2. Όσο για τον κοινοτισμό, θα μπορούσε κανείς πολύ χονδρικά να τον ορίσει ως τη σχολή σκέψης που, εν ονόματι της διατήρησης των ιδιαιτεροτήτων των μειονοτήτων εθνικών, θρησκευτικών και προπάντων εθνοτικών, διεκδικεί τη μη εφαρμογή σε αυτές των «γενικών» νόμων. και τούτο, είτε με εξαιρέσεις και απαλλαγές όσων ανήκουν στις μειονοτικές ομάδες είτε με τη λήψη θετικών μέτρων υπέρ αυτών. Ο κοινοτισμός βρίσκεται έτσι στον αντίποδα της ισότητας και προκαλεί τη δυσπιστία, αν όχι και τη χλεύη, των οπαδών της «ιακωβίνικης» ισότητας στη Γαλλία και όχι μόνον. Παρά ταύτα, στην Ελλάδα, το Σύνταγμα δεν τον εξοβελίζει: όσο και αν αυτό ηχεί παράδοξο σε μια χώρα που έχει θεοποιήσει την ισότητα, η παράγραφος 2 του άρθρου 116 από το 2001 ορίζει ότι «το κράτος μεριμνά για την άρση των ανισοτήτων που υφίστανται στην πράξη [: άρα και πέρα από τον κόσμο του δικαίου!] ιδίως [: άρα όχι μόνον!] σε βάρος των γυναικών». Πράγμα που σημαίνει ότι είναι θεμιτή η λήψη θετικών μέτρων υπέρ των κάθε είδους μειονοτήτων. αρκεί να αποδεικνύεται κάθε φορά ότι υφίστανται «στην πράξη» ανισότητες σε βάρος τους. Έχοντας ξεκαθαρίσει κάπως το τοπίο, είναι καιρός να προχωρήσω στο ειδικότερο αντικείμενο της παρούσας εισήγησης, δηλαδή τη θέση της θρησκευτικής ελευθερίας, μεταξύ κοινοτισμού και ισότητας. Θα παρακαλέσω τον αναγνώστη να φανταστεί τρεις ομόκεντρους κύκλους, έναν εσωτερικό, έναν μεσαίο και έναν εξωτερικό. Ο πρώτος, ο εσωτερικός κύκλος του φανταστικού αυτού σχήματος, περιλαμβάνει την ελευ- 2. ιδίως με την παρ. 1 του άρθρου 13, το β εδάφιο της οποίας ορίζει πανηγυρικά ότι «η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός».

5 η θρησκευτικh ελευθερiα των μειονοτhτων: μεταξy ισoτητασ και κοινοτισμοy / 71 θερία της θρησκευτικής συνείδησης, δηλαδή τον απαραβίαστο πυρήνα της θρησκευτικής ελευθερίας (άρθρο 13 παρ. 1 εδ. α του ισχύοντος Συντάγματος). Ο δεύτερος, ο μεσαίος κύκλος του ίδιου σχήματος, οριοθετεί, σύμφωνα με τη γνωστή όσο και καθιερωμένη διάκριση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του ανθρώπου 3, το δικαίωμα της θρησκευτικής λατρείας, καθώς και το δικαίωμα της διάδοσης των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Ο τρίτος, τέλος, την ελευθερία των θρησκευτικών πρακτικών (εξωτερικός κύκλος). η θέση που θα υποστηρίξω στη συνέχεια συνοψίζεται ως εξής: όσο πλησιάζει κανείς τον πυρήνα της θρησκευτικής ελευθερίας, δηλαδή την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, τόσο λιγότερο ανεκτές θα πρέπει να είναι οι αποκλίσεις από την αρχή της ισότητας και τους γενικούς νόμους και, κατ αποτέλεσμα, τόσο αυστηρότερος ο έλεγχος των τυχόν παραβιάσεων. και, αντίστροφα, όσο απομακρύνεται κανείς από τον πυρήνα της θρησκευτικής ελευθερίας, τόσο περισσότερο ανεκτές θα πρέπει να είναι οι αποκλίσεις από την αρχή της ισότητας και τόσο χαλαρότεροι οι ασκούμενοι έλεγχοι διότι αυτό επιβάλλει ο φιλελευθερισμός και ο σεβασμός των ιδιαιτεροτήτων κάθε θρησκευτικής κοινότητας. Πιο συγκεκριμένα: ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης σημαίνει να έχεις, να μην έχεις και να μεταβάλλεις ανεμπόδιστα τις θρησκευτικές σου πεποιθήσεις, χωρίς να δίνεις λογαριασμό σε κανέναν. Έτσι, κατά λογική ακολουθία, η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης περιλαμβάνει και την ελευθερία να μην αποκαλύπτεις άμεσα ή έμμεσα τις θρησκευτικές σου πεποιθήσεις. με αυτό το περιεχόμενο, η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης εύλογα έχει ταυτιστεί με τον σκληρό πυρήνα της θρησκευτικής ελευθερίας. Είναι τόσο βαθύτατα προσωπικό και πολύτιμο το έννομο αγαθό που προστατεύει, ώστε παραβιάσεις της, έστω και έμμεσες, δεν θα πρέπει να γίνονται ανεκτές με οποιοδήποτε πρόσχημα ή δικαιολογία. από τις υποθέσεις που έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια και που έχουν απασχολήσει κοινή γνώμη και δικαστήρια θα ξεχώριζα: Εν πρώτοις, την υπόθεση των ταυτοτήτων (2000). μετά την απάλειψη του θρησκεύματος από το δελτίο ταυτότητας, ύστερα από σχετική απόφαση της αρχής Προστασίας Δεδομένων 4, η Εκκλησία αντέδρασε με τις γνωστές λαοσυνάξεις, τη συγκέντρωση υπογραφών για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας. το τελευταίο τις απέρριψε με τη σκέψη ότι η αναγραφή του θρησκεύματος, ακόμα και όταν είναι προαιρετική (όπως τη ζητούσε η Εκκλησία, έχοντας εγκαταλείψει καιροσκοπικότατα την παλαιότερη θέση της υπέρ της υποχρεωτικής αναγραφής), προσβάλλει το δικαίωμα του καθενός να 3. Άρθρο 9 παρ. 1 ΕΣΔα. 4. βλ. την απόφαση 510/17( ) της αρχής, στο περιοδικό το σύνταγμα, 26 (2000): 948 κ.ε., όπου και ενδιαφέρον (επι)κριτικό σχόλιο του Ευ. βενιζέλου (935 κ.ε.). Στην επακολουθήσασα δίκη ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (βλ. την επόμενη υποσημ.), στις παρατηρήσεις αυτές στήριξαν κυρίως την επιχειρηματολογία τους οι φίλοι τού τότε αρχιεπισκόπου και επικριτές της απόφασης.

6 72 / ΠολυΠολιτισμικοτητα, μειονοτητεσ και ανθρωπινα δικαιωματα μην αποκαλύπτει τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις (αρνητική θρησκευτική ελευθερία). Πολύ περισσότερο που, σε μια χώρα θρησκευτικά τόσο ομοιογενή όσο η Ελλάδα, το να μη δηλώνεις «χ.ο.» μπορεί να σε εκθέσει σε δυσμενείς διακρίσεις 5. την ερμηνεία αυτή την επικύρωσε και το δικαστήριο του Στρασβούργου, στο οποίο προσέφυγαν στη συνέχεια οι ενδιαφερόμενοι 6. την υποστήριξαν ένθερμα οι εκπρόσωποι όλων των θρησκευτικών μειονοτήτων στη χώρα μας, με εξαίρεση τους μουφτήδες της Θράκης, οι οποίοι τήρησαν μάλλον επαμφοτερίζουσα στάση. την υπόθεση των μαθητικών παρελάσεων (1996). Στο δικαστήριο του Στρασβούργου είχε φθάσει προσφυγή των γονέων μαθήτριας μάρτυρα του ιεχωβά, που διαμαρτύρονταν ότι κακώς αποβλήθηκε η κόρη τους από το σχολείο, επειδή είχε αρνηθεί να μετάσχει στη μαθητική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου. Ως ειρηνιστές, οι μάρτυρες του ιεχωβά αρνούνται, ως γνωστόν, να χαιρετίσουν στρατιωτικά σύμβολα, συμπεριλαμβανομένης και της σημαίας. το δικαστήριο, αν και εξέφρασε την «έκπληξή» του που μια χώρα ακολουθεί τέτοιου είδους πρακτικές, απέρριψε την προσφυγή, γιατί έκρινε (με συνοπτική, σημειωτέον, αιτιολογία) ότι οι εν λόγω παρελάσεις δεν έχουν ούτε θρησκευτικό ούτε μιλιταριστικό χαρακτήρα και ότι, επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι προσβάλλουν τη θρησκευτική ελευθερία των μαθητών 7. Ωστόσο, από τότε, παρά την απόρριψη αυτή, δεν λαμβάνονται εξ όσων γνωρίζω μέτρα σε βάρος μαθητών που, για σοβαρούς λόγους, αρνούνται να μετάσχουν στις σχολικές παρελάσεις. την υπόθεση της σχολικής προσευχής. το 1995, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι, αν επικαλείται συνειδησιακούς λόγους που τον εμποδίζουν να μετάσχει στην πρωινή σχολική προσευχή, ένας μαθητής μπορεί να απαλλαγεί, χωρίς να χρειάζεται να δηλώσει ότι δεν είναι χριστιανός ορθόδοξος. αρκεί ο διευθυντής του σχολείου να πεισθεί ότι οι λόγοι που ο μαθητής επικαλείται είναι σοβαροί και εκφράζουν μια στάση ζωής και όχι μια στιγμιαία παρόρμηση 8. (Στη συγκεκριμένη υπόθεση, ο διαμαρτυρόμενος μαθητής ήταν ο πρώτος των πρώτων.) Εξ όσων γνωρίζω, δεν έχει εκδοθεί ανάλογη απόφαση για την ομαδική προσευχή στον στρατό. τέλος, το 1999, στην υπόθεση Buscarini κατά αγίου μαρίνου, το δικαστήριο του Στρασβούρ- 5. βλ. ΣτΕ(Ολ.) /2001, το σύνταγμα, 27 (2001): 1025 κ.ε. 6. βλ. την απόφαση επί του παραδεκτού του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του ανθρώπου (ΕΔΔα) της στην υπόθεση σοφιανόπουλος κ.ά. κατά ελλάδος. το κείμενο δημοσιεύει σε ελληνική μετάφραση ο Γιάννης κτιστάκις (2004), θρησκευτική ελευθερία και εσδα, πρόλ. ν. κ. αλιβιζάτος, αθήνα-κομοτηνή: αντ. ν. Σάκκουλας: 373 κ.ε. 7. Πρόκειται για τις αποφάσεις που εξέδωσε το ΕΔΔα στις στις υποθέσεις Βαλσάμη και ευστρατίου κατά ελλάδος. βλ. γι αυτές τις (επι)κριτικές παρατηρήσεις του S. Stavros, «Freedom of Religion and Claims for Exemption from Generally Applicable Neutral Laws: Lessons from Across the Pond», στο περιοδικό European human Rights Law Review, 6 (1997): 607 κ.ε., καθώς και του τ. Σιγάλα, «μαθητικές παρελάσεις και θρησκευτική ελευθερία», το σύνταγμα, 23 (1997): 995 κ.ε. 8. ΣτΕ(Στ ) 3356/1995, το σύνταγμα, 22 (1996): 506 κ.ε.

7 η θρησκευτικh ελευθερiα των μειονοτhτων: μεταξy ισoτητασ και κοινοτισμοy / 73 γου έκρινε ότι η προηγούμενη ορκωμοσία των μελών του εθνικού νομοθετικού σώματος δεν μπορεί να αναχθεί σε προϋπόθεση για την έγκυρη άσκηση των καθηκόντων τους 9. Στον δεύτερο κύκλο, τον μεσαίο, περιλαμβάνονται η ελευθερία της λατρείας και το δικαίωμα της διάδοσης των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Εδώ, ξεφεύγουμε από το forum internum και έχουμε να κάνουμε με τους δύο συνηθέστερους τρόπους με τους οποίους εκδηλώνονται οι θρησκευτικές πεποιθήσεις: τη λατρεία (ατομική και προπάντων συλλογική) και τη διάδοση με κάθε μέσο, συμπεριλαμβανομένης της διδασκαλίας και της προπαγάνδισης. και τούτο, όχι βεβαίως χάριν παιδιάς, αλλά με σκοπό να μεταπείσουμε εκείνους προς τους οποίους απευθυνόμαστε, ώστε να ακολουθήσουν τις δικές μας θρησκευτικές πεποιθήσεις. η τελευταία αυτή παρατήρηση οδηγεί σε ένα ζήτημα, που εξακολουθεί δυστυχώς να στασιάζεται στη χώρα μας: τον προσηλυτισμό, τον οποίο τα Συντάγματά μας απαγορεύουν από το αν και σήμερα δεν «προστατεύει» μόνον την επικρατούσα θρησκεία, όπως παλαιότερα, αλλά και κάθε «γνωστή» (άρθρο 13 παρ. 2 του Συντάγματος), η απαγόρευση αυτή έχει λειτουργήσει στην πράξη ως μέσο για τη δίωξη αποκλειστικά και μόνον των θρησκευτικά «διαφορετικών», δηλαδή των θρησκευτικών μειονοτήτων. από τις γνωστότερες υποθέσεις των τελευταίων ετών επισημαίνω: την υπόθεση κοκκινάκη (1993), που έδωσε την ευκαιρία στο δικαστήριο του Στρασβούργου να εφαρμόσει πρώτη φορά το άρθρο 9 της ΕΣΔα και να προτείνει έναν φιλελεύθερο ορισμό της θρησκευτικής ελευθερίας 10. Όσον αφορά τη διάδοση των θρησκευτικών πεποιθήσεων καθ εαυτήν, το δικαστήριο διέκρινε τον «θεμιτό» από τον «αθέμιτο» προσηλυτισμό και δέχθηκε ότι μπορεί να θεσπισθούν μέτρα για τον περιορισμό, αν όχι και την απαγόρευση, του δεύτερου. αν και απέφυγε να κρίνει αντίθετο προς την ΕΣΔα τον ισχύοντα δικτατορικό νόμο του 1938, καταδίκασε κατά πλειοψηφία την Ελλάδα, θεωρώντας ότι, στη συγκεκριμένη υπόθεση, τα δικαστήρια τον εφάρμοσαν, χωρίς προηγουμένως να προβούν σε χαρακτηρισμό, πολύ δε λιγότερο σε υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στις ρυθμίσεις του. το ενδιαφέρον είναι ότι, παρά τη διστακτικότητα του Στρασβούργου, η καταδίκη αυτή άρκεσε για να σταματήσουν έκτοτε, σχεδόν εξ ολοκλήρου, οι διώξεις και οι καταδίκες των θρησκευτικά «διαφορετικών» για προσηλυτισμό. καμιά κυβέρνηση, πάντως, δεν τόλμησε ακόμη να καταργήσει τον επίμαχο νόμο. 9. βλ. την ελληνική μετάφραση της απόφασης Βuscarini κ.ά. κατά αγίου μαρίνου της , στο Γ. κτιστάκις, θρησκευτική ελευθερία, ό.π.: 351 κ.ε. κατά την ορθότερη άποψη, μετά την απόφαση αυτή του ΕΔΔα, τα άρθρα 33 παρ. 2 και 59 του Συντάγματος, που καθιερώνουν θρησκευτικό καταρχήν όρκο για τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους βουλευτές, θα πρέπει να αναθεωρηθούν βλ. Γ. κτιστάκις, στο ίδιο: 78. αντίθετος ο Ευ. βενιζέλος (2000), οι σχέσεις κράτους και εκκλησίας, Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής: 141 κ.ε. Σύμφωνος ο μιχ. Σταθόπουλος (1999), «η συνταγματική κατοχύρωση της θρησκευτικής ελευθερίας και οι σχέσεις πολιτείας-εκκλησίας», στον συλλογ. τόμο του Δ. Χριστόπουλου (επιμ.), νομικά ζητήματα θρησκευτικής ετερότητας στην ελλάδα, αθήνα: κεμο/κριτική: 199 κ.ε., την απόφαση-σταθμό του ΕΔΔα της στην υπόθεση κοκκινάκης κατά ελλάδος δημοσιεύει σε ελληνική μετάφραση ο Γ. κτιστάκις, θρησκευτική ελευθερία, ό.π.: 297 κ.ε.

8 74 / ΠολυΠολιτισμικοτητα, μειονοτητεσ και ανθρωπινα δικαιωματα την υπόθεση εmployment Division κατά Smith (1990), στην οποία, με εισηγητή τον πολύ Antonin Scalia, το ανώτατο Δικαστήριο των ηπα έκρινε ότι η γενική απαγόρευση της χρήσης ενός «μαλακού» ναρκωτικού επρόκειτο εν προκειμένω για το χόρτο peyote εκτείνεται και στις παραδοσιακές (θρησκευτικές) τελετές μιας φυλής ινδιάνων της πολιτείας του Όρεγκον 11. και τούτο, παρά το γεγονός ότι η εισπνοή του καπνού από το εν λόγω χόρτο ήταν αναπόσπαστο στοιχείο μιας παλαιάς τελετουργίας. το ζήτημα, με άλλα λόγια, ήταν αν η εφαρμογή των «γενικών» νόμων μπορεί να φθάσει έως την απαγόρευση μιας θρησκευτικής τελετουργίας. Στο ερώτημα αυτό, η παλαιότερη νομολογία απαντούσε αρνητικά. η απόφαση Smith την ανέτρεψε, και προκάλεσε θύελλα στις ηπα, γιατί θεωρήθηκε ότι καταφέρει καίριο πλήγμα κατά της θρησκευτικής ελευθερίας. Επιχειρήθηκε μάλιστα η παράκαμψή της με την ψήφιση ειδικού (ομοσπονδιακού) νόμου, η εφαρμογή του οποίου, ωστόσο, δεν υπήρξε απρόσκοπτη. την υπόθεση City of Boerne κατά Flores (1997), όπου το ζήτημα της εφαρμογής των «γενικών» νόμων έναντι των θρησκευτικών κοινοτήτων τέθηκε από τη σκοπιά του πολεοδομικού δικαίου 12. Σε αυτήν όπως άλλωστε και στη Smith το ανώτατο Δικαστήριο των ηπα έκρινε ότι δεν παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία η απαγόρευση της επέκτασης ναού της καθολικής εκκλησίας σε πάρκο πόλης του τέξας, στο οποίο απαγορευόταν η ανέγερση οποιουδήποτε κτίσματος. και αυτό, παρά το γεγονός ότι ο υφιστάμενος παλαιός ναός δεν αρκούσε για τον εκκλησιασμό όλων των πιστών της περιοχής. την υπόθεση Cha are Shalom ve Tsedek (2000), όπου το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του ανθρώπου απέρριψε προσφυγή σκληροπυρηνικής εβραϊκής κοινότητας κατά της Γαλλίας, επειδή δεν της επέτρεπε να σφάζει βόδια για τους πιστούς της με τον παραδοσιακό τελετουργικό τρόπο, που εγγυόταν την «καθαρότητα» του κρέατος των σφαγίων 13. Σε μείζονα σύνθεση, το δικαστήριο έκρινε κατά πλειοψηφία ότι ο τρόπος αυτός σφαγής ήταν ιδιαίτερα επώδυνος για τα ζώα και δεν δικαιολογούνταν, αφού η προσφεύγουσα μπορούσε να εξασφαλίσει για τους οπαδούς της «καθαρό» κρέας με άλλο τρόπο. τέλος, και κυρίως, την υπόθεση μανουσάκη κατά ελλάδος (1996), όπου το ίδιο δικαστήριο καταδίκασε τη χώρα μας για τη συστηματική άρνησή της να χορηγεί σε θρησκευτικές μειονότητες άδειες ευκτήριων οίκων, βάσει της μεταξικής νομοθεσίας του αν και το δι U.S. 660 (1990). Ορθότερα, όπως πιστεύω, είδε το ζήτημα η μειοψηφία των (φιλελεύθερων) δικαστών Blackmun, Brennan και Marshall, που θεώρησαν θεμιτή τη χρήση της επίμαχης ουσίας για θρησκευτικούς λόγους, με την εξής σκέψη: «It is not the State s broad interest in fighting the critical war on drugs that must be weighed against the respondents claim, but the State s narrow interest in refusing to make an exception for the religious ceremonial use of peyote» U.S. 507(1997). 13. ΕΔΔα, απόφαση της στην υπόθεση Cha are Shalom ve Tsedek κατά Γαλλίας. 14. την απόφαση του ΕΔΔα στην υπόθεση μανουσάκη κατά ελλάδος της την οποία τελευταία χειρίσθηκε στο Στρασβούργο ο αείμνηστος Φ. βεγλερής δημοσιεύει σε ελληνική μετάφραση ο Γ. κτιστάκις, θρησκευτική ελευθερία, ό.π.: 311.

9 η θρησκευτικh ελευθερiα των μειονοτhτων: μεταξy ισoτητασ και κοινοτισμοy / 75 καστήριο απέφυγε να χαρακτηρίσει ευθέως αντίθετη προς την ΕΣΔα την εν λόγω νομοθεσία, δεν δίστασε να την κατακρίνει, κυρίως για το ότι εμπλέκει τον κατά τόπο αρμόδιο ορθόδοξο μητροπολίτη στην αδειοδοτική διαδικασία. το βέβαιο είναι ότι, όπως ακριβώς συνέβη και με την προαναφερθείσα υπόθεση κοκκινάκη, η καταδίκη αυτή λειτούργησε θετικά για τις θρησκευτικές μειονότητες: από το 1996, με μόνη εξαίρεση τη Σαϊεντολογία, οι αρχές έχουν χορηγήσει άδειες σε όσες θρησκευτικές κοινότητες υπέβαλαν σχετικό αίτημα 15. Χρειάσθηκε δηλαδή να περάσει μισός και πλέον αιώνας και να καταδικασθεί η χώρα στο Στρασβούργο για να επιτραπεί στους θρησκευτικά «διαφορετικούς» το αυτονόητο: να προσεύχονται όλοι μαζί σε δικό τους κοινό χώρο λατρείας. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, που δεν έλυσε ωστόσο μια μείζονα σχετική εκκρεμότητα: την παρατεινόμενη έλλειψη τζαμιού στην αθήνα, εξαιτίας της ζωηρής αντίθεσης της Εκκλησίας της Ελλάδος προς όλες τις προτάσεις που έχουν κατά καιρούς υποβληθεί για το θέμα. με την έννοια των «πρακτικών» (εξωτερικός κύκλος), μέσω των οποίων όπως ορίζει η κακομεταφρασμένη στα ελληνικά παράγραφος 1 του άρθρου 9 της ΕΣΔα ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκδηλώνει μόνος του ή από κοινού με άλλους τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, νοούνται οι «καθημερινές» συνήθειες και συμπεριφορές όπως για παράδειγμα το σταυροκόπημα, η νηστεία ή κάποιες ενδυματολογικές προτιμήσεις που με ποικίλλουσα ένταση υπαγορεύουν στον καθένα οι θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Πλην εντελώς ακραίων περιπτώσεων, η τήρηση των συνηθειών αυτών θα πρέπει να γίνεται σεβαστή. Διότι, όσο και αν ορισμένες από αυτές ξενίζουν, ενοχλούν, ακόμα και σοκάρουν όσους δεν τις συμμερίζονται, οι συνήθειες αυτές ανάγονται σε ενδόμυχες αξίες των πιστών της συγκεκριμένης θρησκείας. Γι αυτό και πλην εντελώς οριακών εξαιρέσεων δεν θα πρέπει να γίνεται ανεκτός κανένας περιορισμός τους. η πείρα δείχνει ότι η προστασία της σωματικής ακεραιότητας των ενδιαφερόμενων πιστών και της δημόσιας υγείας γενικότερα είναι οι λόγοι τους οποίους οι αρχές συνήθως επικαλούνται για να επιβάλλουν περιορισμούς στις πρακτικές αυτής της κατηγορίας. κάτι απολύτως εύλογο και κατανοητό, οσάκις πρόκειται για εξευτελιστικές συμπεριφορές ή βασανιστήρια, όπως η κλειτοριδεκτομή, η οποία ως γνωστόν επιβάλλεται για θρησκευτικούς τάχα λόγους σε νεαρά κορίτσια ορισμένων αφρικανικών φυλών. τέτοιου είδους απάνθρωπες ενέργειες δεν μπορεί βέβαια να δικαιολογηθούν στο όνομα καμιάς απολύτως θρησκείας, όταν μάλιστα αφορούν ανηλίκους, που όχι μόνον δεν τις επέλεξαν με τη θέλησή τους, αλλά ούτε είχαν και τη δυνατότητα να τις αρνηθούν. Διότι, πέραν της οδύνης που προκαλούν, η βλάβη την οποία επιφέρουν δεν είναι παροδική ούτε ιάσιμη, αλλά διαρκής, αφού τέτοιες αποτρόπαιες επεμβάσεις προκαλούν αναπηρίες και σημαδεύουν έτσι μιαν ολόκληρη ζωή. Στην ίδια κατηγορία των θεμιτών απαγορεύσεων σε πρακτικές που υπαγορεύουν οι θρη- 15. η δε άδεια του μητροπολίτη καταργήθηκε και τυπικά, με νόμο του 2006, που είχε το θάρρος να εισηγηθεί η μαριέττα Γιαννάκου.

10 76 / ΠολυΠολιτισμικοτητα, μειονοτητεσ και ανθρωπινα δικαιωματα σκευτικές πεποιθήσεις και για τους ίδιους λόγους θα ενέτασσα, δίπλα στους σωματικούς, και τους «ψυχικούς» ακρωτηριασμούς τους οποίους ορισμένες θρησκείες επιτρέπουν σε βάρος ειδικά των γυναικών, όπως το διαβόητο δικαίωμα μονομερούς λύσης του γάμου από τον άνδρα σύμφωνα με το ιερό μουσουλμανικό δίκαιο 16 και, αντίστροφα, τη μη αναγνώριση στις με τον αυθαίρετο αυτό τρόπο διαζευγμένες μουσουλμάνες γυναίκες δικαιώματος διατροφής πέραν των τριών πρώτων μηνών, μετά το διαζύγιο 17. Όμως, στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα πράγματα δεν τίθενται με τόσο κραυγαλέο τρόπο. η βλάβη, για παράδειγμα, που ενδέχεται να προκαλέσει η άρνηση ενός σιχ να φορέσει κράνος όταν οδηγεί μοτοσικλέτα είναι απλώς ενδεχόμενη. το ίδιο και το κάπνισμα ή η εισπνοή μιας ουσίας για θρησκευτικούς λόγους. Όσο για το πολυσυζητημένο ζήτημα της ισλαμικής μαντίλας 18, η χρήση της δεν προκαλεί καμιάν απολύτως βλάβη στις πιστές, αν εξαιρέσει κανείς την αδυναμία των μαθητριών που τη φορούν να συμμετάσχουν στο μάθημα της γυμναστικής. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η απαγόρευση ή, έστω, ο περιορισμός των αντίστοιχων πρακτικών φοβούμαι ότι θα ήταν εκδήλωση ενός πατερναλιστικού πνεύματος, το οποίο πολύ δύσκολα θα μπορούσε να συμβιβασθεί με μια φιλελεύθερη και συνεπή ανθρωποκεντρική αντίληψη της προστασίας των δικαιωμάτων. η προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, σε όλα τα μήκη και πλάτη, αντανακλά μια πραγματικότητα που θα περίμενε κανείς να έχει ξεπερασθεί στον σύγχρονο κόσμο: την επικαιρότητα του θρησκευτικού αισθήματος, εν ονόματι του οποίου οικογένειες εξακολουθούν να διαιρούνται, λαοί να διχάζονται και πόλεμοι να διεξάγονται. Δεν είναι συνεπώς τυχαίο ότι η θρησκευτική ελευθερία μαζί με την ελευθερία της έκφρασης, την προσωπική ασφάλεια και την ιδιωτική ζωή 16. η πιο αυθαίρετη μορφή διαζυγίου, σύμφωνα με τη σαρία, δηλαδή το δικαίωμα μονομερούς λύσης του γάμου μόνον από τον σύζυγο, χωρίς μεσολάβηση του μουφτή, με επανάληψη τρεις φορές της λέξης talāk από αυτόν στη σύζυγό του, δεν απαντάται πλέον στην Ελλάδα. Δεν συμβαίνει το ίδιο για την «ιδιωτική» λύση του γάμου μέσω του μουφτή, την οποία κανένα ελληνικό δικαστήριο δεν έχει ακόμη θεωρήσει αντίθετη προς την ελληνική δημόσια τάξη. Για το εξαιρετικά ενδιαφέρον ζήτημα της εφαρμογής της σαρίας στην Ελλάδα βλ. Γ. κτιστάκις (2006), ιερός νόμος του ισλάμ και μουσουλμάνοι έλληνες πολίτες μεταξύ κοινοτισμού και φιλελευθερισμού, πρόλ. Γ. κουμάντος, αθήνα/θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σάκκουλα: passim. 17. Για τη «νεφακά» («δωρεά λόγω λύσης του γάμου») έως τη λήξη της τρίμηνης «ασφαλιστικής περιόδου» μετά το διαζύγιο, και τα ζητήματα που αυτή γεννά, βλ. Γ. κτιστάκις, στο ίδιο: 65 κ.ε. 18. Σημαντική για το θέμα ήταν η πολύκροτη απόφαση του ΕΔΔα στην υπόθεση Leyla Sahin κατά τουρκίας της , η οποία εσφαλμένα, κατά τη γνώμη μου έκρινε ότι απαγόρευση της μαντίλας σε τούρκικο πανεπιστήμιο ήταν θεμιτό μέτρο. Για την υπόθεση αυτή και την προηγηθείσα νομολογία, καθώς και τον πολυσυζητημένο γαλλικό νόμο της , βλ. τον συλλογ. τόμο των F. Sudre, J.-P. Marguénaud, J. Andriantsibazovina, A. Gouttenoire, M. Levinet (2007), Les grands arrêts de la Cour Européenne des Droits de l homme, 4η έκδ., Paris: PUF/Thémis: 554 κ.ε. βλ. ακόμη αλ. τράντα, «η ισλαμική μαντίλα. Παρουσίαση και σχολιασμός της σχετικής απόφασης του γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου», δικαιώματα του ανθρώπου, 30 (2006): 563 κ.ε.

11 η θρησκευτικh ελευθερiα των μειονοτhτων: μεταξy ισoτητασ και κοινοτισμοy / 77 ανήκει στον στενό εκείνο κύκλο των δικαιωμάτων που προστατεύονται αυστηρότερα από άλλα, που κατοχυρώνονται παρά ταύτα εξίσου πανηγυρικά από τις διακηρύξεις, παλαιές και νέες, εθνικές και διεθνείς. Έτσι, για την πληρέστερη προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, αναγνωρίζονται αποκλίσεις από την αρχή της ισότητας, που η έννομη τάξη δύσκολα θα ανεχόταν για άλλα δικαιώματα. η έκταση αυτών των αποκλίσεων είναι βέβαια μεγαλύτερη για τις θρησκευτικές μειονότητες, συνεκτικός ιστός των οποίων συμβαίνει πολύ συχνά να είναι συνήθειες και συμπεριφορές που η πλειονότητα αντιμετωπίζει ως εκκεντρικότητες. μεταξύ λοιπόν κοινοτισμού και ισότητας, η θρησκευτική ελευθερία των μειονοτήτων είναι μοιραίο να αναζητεί μια δύσκολη αναγνώριση, η επιβεβαίωση της οποίας δίνει το μέτρο του συνταγματικού πολιτισμού μιας χώρας.

12

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Μάθημα : Συνταγματικό Δίκαιο Διδάσκων : Ανδρέας Δημητρόπουλος Επιμέλεια Εργασίας : Διονυσία Ραδινού Άρθρο 13 του Συντάγματος

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η περιορισµένη εφαρµογή του δικαιώµατος της θρησκευτικής ελευθερίας στα πλαίσια της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. (υπόθεση αλλόθρησκου δασκάλου). Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: s_polites@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ

Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Αθήνα, 5 1 2004 Υπό : Ευσταθίας Αγγελοπούλου Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Για την αρχή της ισότητας έχουν γραφεί εκατοντάδες κυριολεκτικά σελίδες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 9 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 9 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 9 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 6 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών Ομιλία Επιτρόπου Διοικήσεως σε ημερίδα που διοργάνωσαν από κοινού η Επιτροπή Αιρετών Γυναικών της Ένωσης Δήμων Κύπρου και το Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως με θέμα την Ισότητα των δύο φύλων Τετάρτη 12/09/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 5 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 5 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 5 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας)

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας) ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ 2010/41/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 7 Ης ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 Για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ανθρώπου, κατ άρθρο 2 παρ.1 Συντάγματος, αλλά κατοχυρώνεται και ρητά στο άρθρο 14 παρ.1 Σ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ανθρώπου, κατ άρθρο 2 παρ.1 Συντάγματος, αλλά κατοχυρώνεται και ρητά στο άρθρο 14 παρ.1 Σ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θρησκευτική ελευθερία αποτελεί ατομικό δικαίωμα, το οποίο αφορά στο ενδιάθετο φρόνημα του ατόμου αναφορικά με το θείο και στην δυνατότητά του να το διαμορφώνει και να το εκδηλώνει κατά οποιονδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/06-08-2015 ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Ειδικές μορφές στέρησης της ιδιοκτησίας και λοιποί θεμιτοί περιορισμοί της/ρήτρες συλλογικής διαπραγμάτευσης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εννοιολογικά αδιαίρετα και ορίζουν το κοινωνικό δικαίωμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πράγματι, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 6 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9 η : Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Α' - ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Η σύναψη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης στη χώρα μας νοείται και επιτρέπεται μόνο μεταξύ ετερόφυλων ζευγαριών. Ως αποτέλεσμα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 Περιεχόμενα 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Σκοπός και αντικείμενο της εργασίας... 43 2. Ο Άρειος Πάγος...

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής διάσταση της πρόσβασης στο άσυλο. Αρχή της μη επαναπροώθησης. επαναπροώθησης αποτελεί τον πυρήνα του δικαιώματος στο άσυλο, δηλαδή του

Η διεθνής διάσταση της πρόσβασης στο άσυλο. Αρχή της μη επαναπροώθησης. επαναπροώθησης αποτελεί τον πυρήνα του δικαιώματος στο άσυλο, δηλαδή του Η διεθνής διάσταση της πρόσβασης στο άσυλο Αρχή της μη επαναπροώθησης Σύμβαση Γενεύης: υιοθετήθηκε το 1951. Πρώτο κείμενο προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου μετά την υιοθέτηση της Οικουμενικής Διακήρυξης.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 12 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 12 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 12 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός 178/2013 ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Στ

Αριθμός 178/2013 ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Στ Αριθμός 178/2013 ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Στ Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 25 Ιανουαρίου 2010, με την εξής σύνθεση: Ν. Σακελλαρίου, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του ΣΤ Τμήματος, Δ. Αλεξανδρής,

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν.

Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν. Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη Επ. Καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών, Δικηγόρος Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016 1 Αθήνα, 25-04-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/ 2656/25-04-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 2/2016 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε πλήρη Ολοµέλεια στο

Διαβάστε περισσότερα

1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις Ε Ι Α Γ Ω Γ Η 16 1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΑΓΩΓΗ Παρατηρήσεις - χόλια - Επεξηγήσεις 1. «τις µέρες µας όλο και πιο σηµαντικό τµήµα των κανόνων δικαίου βρίσκεται έξω από το Κράτος, όπως π.χ. τα όργανα της

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1

Περιεχόμενα. Χουρδάκης Ευστράτιος Σελίδα 1 Περιεχόμενα Τεκμήριο νομιμότητας... 2 Διοικητικός καταναγκασμός... 2 Παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας... 2 Σύνθετη διοικητική ενέργεια:... 3 Αρχή της νομιμότητας της διοίκησης.... 3 Αρχή της υπεροχής

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου. Ενότητα 8 η : ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αρχή της ισότητας. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου. Ενότητα 8 η : ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8 η : Αρχή της ισότητας Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Στο Τρίτο Μέρος του συνταγματικού κειμένου της 12 ης συντακτικός νομοθέτης αναφέρεται στα όργανα του Κράτους. Οκτωβρίου 1992, ο Α) Η Βουλή Το άρθρο 77 κατοχυρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ...4 ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΞΩ ΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ:...5 ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΤΩΝ...5 ΦΟΡΕΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Η κατοχύρωση της αρχής της ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη. i) Το γενικό συνταγματικό πλαίσιο της αρχής της ισότητας

Η κατοχύρωση της αρχής της ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη. i) Το γενικό συνταγματικό πλαίσιο της αρχής της ισότητας Η κατοχύρωση της αρχής της ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη Α) Η αρχή της ισότητας στο ελληνικό Σύνταγμα i) Το γενικό συνταγματικό πλαίσιο της αρχής της ισότητας Το Σύνταγμα της Ελλάδος του 1975 κατοχυρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΙΔΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΟΑΤ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Τετάρτη 23 Μαΐου, 2012 «Τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ Καθαρότητα στη σκέψη Σαφήνεια στην έκφραση Η μία σκέψη να εισάγει την άλλη Η προηγούμενη σκέψη να τεκμηριώνει την επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή του Διαφωτισμού

Η εποχή του Διαφωτισμού Ομαδική εργασία μαθητών Γ1 (12-01-2015) ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Η εποχή του Διαφωτισμού ΟΜΑΔΑ 1 Κωνσταντίνος Σταύρος Χρήστος - Γιάννης Εξελίξεις στην Ευρώπη κατά τον 17 ο και 18 ο αιώνα Οικονομικές μεταβολές Αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού

Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 11 η : Αρχή δεδηλωμένης Διορισμός πρωθυπουργού Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: Α.Κ.Ι. 101/2007, Α.Κ.Ι. 2/2008 και Α.Κ.Ι. 20/2008

Αρ. Φακ.: Α.Κ.Ι. 101/2007, Α.Κ.Ι. 2/2008 και Α.Κ.Ι. 20/2008 Αρ. Φακ.: Α.Κ.Ι. 101/2007, Α.Κ.Ι. 2/2008 και Α.Κ.Ι. 20/2008 Έκθεση της Αρχής Ισότητας αναφορικά με καταγγελία για διάκριση λόγω ηλικίας στις διατάξεις που ρυθμίζουν το όριο υποχρεωτικής αφυπηρέτησης των

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών

Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών Nicola Countouris Το δίκαιο της ΕΕ για την Ισότητα των Φύλων, EC/ERA Σεμινάριο για τα μέλη του Δικαστικού Σώματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

- Η διάταξη του άρθρου 3 της Σύμβασης 74. - Η απόφαση του Δικαστηρίου της 18 ης Δεκεμβρίου 1996, Λοϊζίδου κατά Τουρκίας 31 - Ανάλυση:

- Η διάταξη του άρθρου 3 της Σύμβασης 74. - Η απόφαση του Δικαστηρίου της 18 ης Δεκεμβρίου 1996, Λοϊζίδου κατά Τουρκίας 31 - Ανάλυση: ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Γιώργου Παπαδημητρίου, Καθηγητού του συνταγματικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 9 Κεφάλαιο Πρώτο Η ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΕΒΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- 1 υ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Β ΤΑΞΗ 3 Ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΗ ΓΚΟΥΒΑΤΣΟΥ ΜΑΡΣΙΑ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ ΡΟΔΑΝΘΗ ΛΕΚΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΗ ΣΕΛΙΜΑΙ ΜΑΡΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης

Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης Αναδηµοσίευση στο Civilitas.GR 2007* Η Συνθήκη του Άµστερνταµ: οδηγίες χρήσης Ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη Θεµελιώδη δικαιώµατα και καταπολέµηση των διακρίσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγή Ιστορικό Οι αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 004 Επιτροπή Αναφορών 009 9.0.007 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 077/007, του Dominique Voillemot, γαλλικής ιθαγένειας, επικεφαλής της αντιπροσωπείας των γαλλικών δικηγορικών

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσιευμένη στην Επετηρίδα Δικαίου Προσφύγων και Αλλοδαπών 2003, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα. Κομοτηνή.

Δημοσιευμένη στην Επετηρίδα Δικαίου Προσφύγων και Αλλοδαπών 2003, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα. Κομοτηνή. Υπόθεση Karakurt κατά Αυστρίας της 29.4.2002 1 Ανακοίνωση 965/2000 Δικαίωμα των αλλοδαπών εργαζομένων να εκλέγονται στα συμβούλια εργαζομένων νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου Ισότητα ημεδαπών και αλλοδαπών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Η αποδοχή του «άλλου»

Η αποδοχή του «άλλου» Η αποδοχή του «άλλου» Διαθεματική Διδακτική Πρόταση στο μάθημα των Θρησκευτικών και της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής Στ τάξη 5 ο Δ. Σ. Κομοτηνής Μαριγώ Παπανικολάου ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

-Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου.»

-Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου.» ΘΕΜΑ: «Κοινοποίηση διατάξεων αρ. 62 του Ν. 2676/99. -Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου.» Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του αρ. 62 του Ν. 2676/99 (ΦΕΚ 1/5.1.99) «Οργανωτική και λειτουργική αναδιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αγιά Τετράδα

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αγιά Τετράδα ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Αγιά Τετράδα Πρόλογος Ένα από τα θέματα που απασχολούν την σημερινή κοινωνία είναι εκείνο της πίστης και ο τρόπος με τον οποίο η θρησκεία επηρεάζει τις κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Σύλλογος Μεταμοσχευμένων Καρδιάς Πνεύμονα «ΣυνεχίΖΩ» Σκρά 58 Καλλιθέα

Πανελλήνιος Σύλλογος Μεταμοσχευμένων Καρδιάς Πνεύμονα «ΣυνεχίΖΩ» Σκρά 58 Καλλιθέα Αθήνα, 17Οκτωβρίου 2016 Προς: κ. Γεώργιο Κατρούγκαλο Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Σταδίου 29, Αθήνα. Κοινοποίηση Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ, Με την παρούσα

Διαβάστε περισσότερα