Σταυρούλα Σδρόλια Η πορεία του Αλεξίου Κομνηνού το 1083 στη Θεσσαλία. Τα νέα ευρήματα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σταυρούλα Σδρόλια Η πορεία του Αλεξίου Κομνηνού το 1083 στη Θεσσαλία. Τα νέα ευρήματα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι"

Transcript

1 Σταυρούλα Σδρόλια Η πορεία του Αλεξίου Κομνηνού το 1083 στη Θεσσαλία. Τα νέα ευρήματα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι Την άνοιξη του 1083, όταν ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός εξεστράτευσε κατά των Νορμανδών που πολιορκούσαν τη Λάρισα, επέλεξε υποχρεωτικά την παραλιακή διαδρομή της Θεσσαλίας, αφού η κύρια οδός μέσω Τεμπών είχε καταληφθεί από τον εχθρό. Το σχετικό χωρίο της Άννας Κομνηνής 1 που αναφέρεται στην πορεία αυτή και το Ορος των Κελλίων, έγινε πολλές φορές αφορμή για σχολιασμό από τους ερευνητές 2, οι οποίοι τόνισαν το πλήθος των βυζαντινών μνημείων της περιοχής, ως ενισχυτικό επιχείρημα της διέλευσης του Αλεξίου από εκεί, αλλά και τη δυσκολία προσπέλασής τους, λόγω της πυκνής βλάστησης. To xωρίο αυτό έχει ως εξής: Διελθών δια του βουνού των Κελλίων και την δημοσίαν λεωφόρον δεξιόθεν καταλιπών και τον βουνόν τον ουτωσί εγχωρίως καλούμενον Κίσσαβον κατήλθεν εις Εξεβάν. Επειδή το χωρίο αυτό και τα ακόλουθα περιέχουν τοπωνύμια που παραμένουν μέχρι σήμερα αταύτιστα, όπως το χωρίο Εξεβάν, το ποτάμι και η κωμόπολη της Πλαβίτζας, θα προσπαθήσουμε να συμβάλουμε στη χάραξη της πορείας της βυζαντινής οδού, συνοψίζοντας τις παλιότερες έρευνες για τη μεσοβυζαντινή μνημειακή τοπογραφία της περιοχής και παρουσιάζοντας συγχρόνως τα νέα ευρήματα από τις σωστικές έρευνες της 7 ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Οι τελευταίες διεξήχθησαν κυρίως με αφορμή ιδιωτικά ή δημόσια έργα, όπως η οδική παράκαμψη Καρίτσας και η επαναδημιουργία της Λίμνης Κάρλας, τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη. Αρχικά θα πρέπει να αναφερθεί ότι κανείς δεν αμφισβητεί σήμερα ότι το Βουνό των Κελλίων τοποθετείται στον Κίσσαβο, και όχι στο Πήλιο, όπως είχε υποτεθεί παλιότερα 3. Το σημαντικότερο στοιχείο που τεκμηριώνει την υπόθεση αυτή είναι το πλήθος των μεσοβυζαντινών μοναστηριών του Κισσάβου που 1.V, 5.3. Βλ.Reinsch-Kambylis 2001, Αβραμέα 1974,57κ.ε., Νικονάνος 1979, 131(με την προηγούμενη βιβλιογραφία), Γλαβίνας 1984, 38, Αγραφιώτης 1991,65κ.ε., Γουλούλης 1992, Bρανούση 1966, 129κ.ε. Yπάρχει και η ενδιάμεση άποψη ότι η μοναστική κοινότητα των Κελλίων συνεχίζονταν στο Μαυροβούνι και τις βόρειες υπώρειες του Πηλίου (Νικονάνος 1979, 132), όμως το μεγάλο πλήθος των ερειπωμένων μοναστηριών βρίσκεται στον Κίσσαβο. Βλ.Γουλούλης 1992, 473κ.ε. με τεκμηριωμένα επιχειρήματα και επισκόπηση των μέχρι τότε γνωστών μνημείων.

2 έχουν επισημανθεί μέχρι σήμερα και μπορούν να ενταχθούν στη γνωστή από τις πηγές μοναστική κοινότητα των Κελλίων 4. Επιπλέον, ο δρόμος που ακολούθησε ο Αλέξιος περιτρέχοντας την ανατολική πλευρά του Κισσάβου είναι γνωστός από παλιά και χρησιμοποιήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς από την αρχαιότητα, ενώ λόγω της σημασίας του, ως της παράπλευρης οδού επικοινωνίας της Μακεδονίας με τη Μαγνησία, φρουρούνταν από πλήθος οχυρώσεων 5. Στον παρουσιαζόμενο χάρτη σημειώνονται οι κυριότερες μεσοβυζαντινές θέσεις του Κισσάβου και ειδικά όσες σώζουν ακόμη κτιριακά λείψανα, ή αποδεικνύεται ή ύπαρξή τους με αδιάσειστα στοιχεία, διότι οι θέσεις στις οποίες είναι γνωστή μόνον κεραμική είναι πολύ περισσότερες. Αρχίζοντας από βόρεια, αναφέρουμε τα ασκηταριά στο Ομόλιο, τοποθετημένα στην περιοχή της αρχαίας πόλης, που επέζησε ως τα παλαιοχριστιανικά χρόνια 6. Για το ασκηταριό της Αγίας Παρασκευής, η ζωγραφική του οποίου έχει χρονολογηθεί από τον κ.νικονάνο στα Παλαιολόγεια χρόνια, έχει εκφρασθεί η άποψη ότι πιθανόν αποτελούσε το κυριακόν ομάδας ασκητηρίων που έδρευαν στις χαράδρες της περιοχής 7. Η γνωστή από τις πηγές μονή Αγίου Νικολάου Λυκοστομίου, που βρισκόταν κοντά στις εκβολές του Πηνειού 8, δεν έχει εντοπισθεί ακόμη και πιθανότατα καλύπτεται από προσχωσιγενή υλικά. Ίσως σχετίζεται με τα μεσοβυζαντινά ερείπια στη θέση Αμπελική, δυτικά του Στομίου, όπου βρέθηκαν 4.Η ύπαρξή της τεκμηριώνεται από τον 9 ο έως τις αρχές του 14 ου αιώνα. Γουλούλης 1992,484κ.ε. Θεωρείται σημαντική μοναστική κοινότητα, με πλήθος μοναχών, ιδιαίτερα στον 11 ο και τον 12 ο αιώνα, την περίοδο των Κομνηνών, και επιβεβαιώνεται επίσης από την αρχαιολογική έρευνα, τουλάχιστον στα λίγα μνημεία που έχουν ερευνηθεί. Η περιοχή θα πρέπει να ερήμωσε σταδιακά στη διάρκεια του 14 ου αιώνα, διότι ανάμεσα στα λίγα μοναστήρια που αναφέρονται στις οθωμανικές απογραφές της πρώιμης τουρκοκρατίας, σε κανένα δεν έχει διαπιστωθεί βυζαντινή φάση.kiel 1996, Για την οδό αυτή και τα προβλήματα που υπάρχουν με τις ταυτίσεις των αρχαίων πόλεων βλ.helly Ευχαριστώ θερμά τον επιμελητή του τόμου κ.κώστα Αγραφιώτη που μου επέτρεψε τη χρησιμοποίηση του παραπάνω αδημοσίευτου άρθρου.βλ.επίσης Αβραμέα 1974, 80κ.ε., Τζιαφάλιας 1994,143κ.ε. 6.Koder-Hild 1976, Νικονάνος 1979,129. Ασκητές θα ήταν εγκατεστημένοι και στη διπλανή χαράδρα που λέγεται Μέγας Λάκκος, σύμφωνα με τις παραδόσεις που διασώζονται ακόμη στους κατοίκους των Αμπελακίων. Στη βόρεια έξοδο της χαράδρας αυτής εντοπίσθηκαν πρόσφατα τα λείψανα οικισμού, πιθανόν της πρώιμης βυζαντινής περιόδου, σε κατάφυτο λόφο στη θέση Παλιοκκλήσι του Ομολίου. Η πλεονεκτική θέση του οικισμού αυτού για τον έλεγχο των στενών των Τεμπών και της γέφυρας του Πηνειού μας οδηγεί να σκεφθούμε την ταύτισή του με το βυζαντινό Λυκοστόμιον, για το οποίο δεν έχει μέχρι σήμερα προταθεί αξιόπιστη τοποθέτηση. Για τις πηγές που το αναφέρουν :Koder-Hild 1976, Γουλούλης 1992, 487 και Γουλούλης 2000,138.

3 παλιότερα δύο ναοί και η επιτύμβια επιγραφή του αρχιερέα Διονυσίου Καμψορύμη 9. Η ύπαρξη μεσοβυζαντινού μνημείου στη θέση της σημερινής μονής της Παναγίας ή Αγίου Δημητρίου, που έχει χρονολογηθεί πρόσφατα στον 16ο αιώνα 10, αναφέρεται με επιφύλαξη, και κυρίως λόγω της θέσης της και των ιστορικών μαρτυριών που υπάρχουν 11, διότι αρχαιολογικά λείψανα δεν έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα. Η μεγάλη πυκνότητα των μνημείων, πάντα σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα γνωστά, εμφανίζεται νοτίως του Στομίου. Επάνω από το σημερινό λιμάνι υπάρχει ισχυρό φρούριο σε λόφο που καλύπτεται σήμερα από βλάστηση. Η κατασκευή του από σπαστή πέτρα και τούβλα μπορεί να το χρονολογήσει στη μεσοβυζαντινή περίοδο 12. Στην περιοχή της Καρίτσας, παλιού οικισμού, που αναφέρεται τον 12 ο αι. από τον Αραβα γεωγράφο Edrisi 13, έχουν εντοπισθεί μέχρι στιγμής 6 βυζαντινές θέσεις, που βρίσκονται όλες ανατολικά του σημερινού οικισμού, προς τη θάλασσα, ένδειξη ότι ίσως και ο βυζαντινός δρόμος διέρχονταν από εδώ. Στη θέση Μιτσιβιό και στο αγρόκτημα ιδιοκτησίας Χρήστου Οικονόμου εντοπίσθηκε πρόσφατα μεσοβυζαντινό μοναστήρι με τρίπλευρη κόγχη ιερού, κτισμένη με το αμελές πλινθοπερίκλειστο σύστημα, ενώ στο αγρόκτημα ιδιοκτησίας Φώτη Κόκκινου βρίσκονται ίχνη βυζαντινού μνημείου από το οποίο προέρχεται μεγάλος αριθμός αρχιτεκτονικών γλυπτών, κυρίως κιόνων, αμφικιονίσκων παραθύρων και τμήματα θυρωμάτων 14. Επίσης, στα βόρεια του ναού της Παναγίας, νεόκτιστου σήμερα στη θέση παλαιοτέρου, εντοπίσθηκε βυζαντινό κτίσμα διαστ.4.20χ4.70, που θα μπορούσε να ανήκει σε μοναστικό 9.Σωτηρίου 1928,374, Σπανός 1979, 8, Αβραμέα 1981,33-34, Avramea-Feissel 1987, Μπούρας 2003, Γουλούλης 2000,139. Εκφράζεται η άποψη ότι μπορεί να ταυτισθεί η μονή Στομίου με τη μονή Αγίου Δημητρίου Μαρμαριτζάνων, η οποία μετακινήθηκε από τη δυτική στην ανατολική Όσσα τον 14 ο αιώνα. Επίσης, η επιγραφή του 1492, που αναφέρεται στην ανακαίνιση του οχυρωματικού περιβόλου και της πύλης της μονής, μας οδηγεί τη σκέψη ότι προυπήρχε καθίδρυμα. 12. Koder- Hild 1976, Αβραμέα 1974, 80. Ο βυζαντινός οικισμός της Καρίτσας πιθανόν βρίσκεται στη θέση Παλιοχώρι, δυτικά του σημερινού χωριού, που δεν έχει ερευνηθεί ακόμη. Γουλούλης 1992, Oρισμένα από αυτά βρίσκονται έξω από το νεόκτιστο ναίσκο του Προδρόμου και άλλα σε γειτονικά οικόπεδα, ενώ πρόκειται σύντομα να μεταφερθούν στην Αρχαιολογική Συλλογή Αγιάς.

4 συγκρότημα, ενώ στις υπόλοιπες θέσεις απαιτείται αρχαιολογική διερεύνηση για να διαπιστωθεί το είδος του υφιστάμενου κτίσματος 15. Περισσότερες ενδείξεις για βυζαντινά μνημεία υπάρχουν στην περιοχή του Κόκκινου Νερού, διατεταγμένα κυρίως στα δυτικά του σημερινού οικισμού, που είναι παραθαλάσσιος 16. Εδώ τους κατοίκους προστάτευε φρούριο, τοποθετημένο σε οχυρό λόφο στα βόρεια του χωριού. Η παρουσία του και η επισήμανση αρχαίων λειψάνων στο χώρο του σημερινού οικισμού οδήγησε τους περισσότερους ερευνητές να τοποθετήσουν εδώ τη Μαγνητική πόλη Ευρυμένη 17, την οχύρωση της οποίας ανανέωσε ο Ιουστινιανός. Μικροί καθαρισμοί του νότιου τείχους από τη βλάστηση οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το φρούριο χρησιμοποιούνταν και στη μεσοβυζαντινή περίοδο, αλλά περισσότερα στοιχεία θα προκύψουν όταν ερευνηθεί το πλήθος των κτισμάτων που βρίσκονται στο εσωτερικό του. Η βυζαντινή οδός πιθανότατα περνούσε από τη θέση της μεταβυζαντινής γέφυρας, κτισμένη στη θέση αρχαιότερης, πλησίον της οποίας έχει επισημανθεί λιθόστρωτο με εντοιχισμένα βυζαντινά μέλη 18. Τρία μεσοβυζαντινά μοναστήρια έχουν ήδη ερευνηθεί, ενώ τα υπάρχοντα ερείπια και τα αρχιτεκτονικά μέλη που έχουν μεταφερθεί στην Αγιά, πιστοποιούν την ύπαρξη τριών τουλάχιστον ακόμη. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Παλιομονάστηρο στον αγρό ιδιοκτησίας Θ.Ευσταθίου, ναός σταυροειδής εγγεγραμμένος του σύνθετου τύπου, που χρονολογείται στον 12 ο αιώνα 19. Τα βυζαντινά ερείπια στη θέση Παλιοχώρι του Κόκκινου Νερού καλύπτονται ακόμη από πυκνή βλάστηση και το ίδιο συμβαίνει και με όσα έχουν επισημανθεί κατά καιρούς στην περιοχή της Κουτσουπιάς. Δύο σημαντικά κτίσματα υπάρχουν στη θέση Μονόπετρα και άλλα δύο στις θέσεις Ντίνος και Οστροβός 20. Ο ισχυρός πύργος στη Μονόπετρα και το βυζαντινό λιθόστρωτο, που σχετίζονται με βυζαντινή μονή 21 αποτελούν ένδειξη ότι και σε άλλα σημεία 15.Τα τελευταία μνημεία, μαζί με άλλα τρία στα οποία η βλάστηση εμποδίζει προς το παρόν την ακριβή περιγραφή τους, εντοπίσθηκαν πρόσφατα από τον φύλακα αρχαιοτήτων κ.αντώνη Δημηρούλη κατά την κατασκευή του έργου της οδικής παράκαμψης Καρίτσας. 16.Σδρόλια 2000,197κ.ε.(με την παλιότερη βιβλιογραφία). 17.Koder-Hild 1976, Nικονάνος 1973, 48-51, Νικονάνος 1979, Σδρόλια 2000, 199κ.ε., όπου σύντομη περιγραφή του μνημείου, που πρόκειται να δημοσιευθεί αναλυτικά από κοινού με τον κ.σταύρο Μαμαλούκο. Πρόσφατα εκφράσθηκε η άποψη ότι η χρονολόγησή του μπορεί να φθάσει μέχρι τα μέσα του 13 ου αι. (Βελένης 2003, 69, 104). 20 Για όλα τα παραπάνω Αγραφιώτης 1994, Νικονάνος 1973,46.

5 της παραλιακής οδού θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τέτοιοι πύργοι για να αυξήσουν την ασφάλεια της περιοχής. Σημαντικά βυζαντινά μνημεία σώζονται επίσης στην περιοχή της Παλιουριάς. Η γεωγραφική ιδιαιτερότητα της περιοχής οφείλεται στο ότι βρίσκεται στην έξοδο της ομώνυμης κοιλάδας από την οποία διέρχονταν ο παραλιακός δρόμος προκειμένου να κατευθυνθεί μέσω της Μελιβοίας προς το λεκανοπέδιο της Αγιάς, καθόσον η συνέχεια της παραλιακής διαδρομής μέσω του ακρωτηρίου Δερματά ήταν εξαιρετικά δύσχρηστη λόγω της στενότητάς της. Στην περιοχή της Παλιουριάς είχαν επισημανθεί παλιότερα λείψανα αρχαίας και βυζαντινής οχύρωσης και εδώ τοποθετείται η αρχαία πόλη Ριζούς 22. Σήμερα σώζονται τα ερείπια μιάς βυζαντινής μονής στη βόρεια όχθη του χειμάρρου 23, από την οποία έχουν περισυλλεγεί αξιόλογα ανάγλυφα αρχιτεκτονικά μέλη της μεσοβυζαντινής περιόδου, καθώς και μια σειρά από δεξαμενές στη νότια όχθη, που μπορούν να σχετισθούν με επεξεργασία κρασιού (εγκατάσταση ληνών). Με αυτή σχετίζεται και το διασωθέν τοπωνύμιο Καρούτα ή Καρούτες σε ψηλότερη θέση του βουνού στα νότια, καθώς και η δεξαμενή που είχε επισημανθεί από τον κ.νικονάνο το Σε πρόσφατες εργασίες καθαρισμού της 7 ης Ε.Β.Α. μετά από διάνοιξη ιδιωτικού δρόμου, αποκαλύφθηκε ισχυρό κτίριο διαστάσεων 10χ5μ. και σωζ.ύψος 3.80, που μπορεί να χρονολογηθεί από την τοιχοδομία του και ανασκαφικά στοιχεία στον 12 ο αιώνα. Το ανώτερο τμήμα του σχηματίζει ανοιχτή δεξαμενή, που επικοινωνούσε με σωλήνα με μικρότερη σε χαμηλότερο επίπεδο και μπορεί να ταυτισθεί με κτιστό υπολήνιο, σύμφωνα με ανάλογες εγκαταστάσεις που είναι γνωστές σε όλη την Ελλάδα. Ανατολικότερα εντοπίσθηκε και άλλο τμήμα παρόμοιας κατασκευής ενώ κατά την παράδοση αποτελούσαν ολόκληρο συγκρότημα, που σχετίζονταν με την παραγωγή κρασιού των γειτονικών μοναστηριών. Το εύρημα θεωρείται σημαντικό, εκτός των άλλων γιατί συνεχίζει την παράδοση της αρχαίας Μελιβοίας, στην περιφέρεια της οποίας βρίσκεται, που ήταν φημισμένη για την παραγωγή κρασιού Νικονάνος 1973, 20, Koder-Hild 1976, Νικονάνος, ό.π., Aγραφιώτης 1994, 424. (ιδιοκτησίας Γουργιώτη). 24.Δρόσος 1997,21. Περιγραφή του ληνού της Παλιουριάς βλ.σδρόλια ΑΔ 1998, Χρονικά.(υπό έκδοση)

6 Διασχίζοντας την κοιλάδα της Παλιουριάς, ο βυζαντινός δρόμος συναντούσε δεξιά τις βυζαντινές εκκλησίες της Αλλης Χώρας, παλιού οικισμού, ο οποίος συνοικίσθηκε μαζί με άλλους στη Μελιβοία κατά την πρώιμη Τουρκοκρατία 25, καθώς και διάσπαρτα βυζαντινά μοναστήρια στο Όρος Κούτζιμπος 26, το οποίο θα πρέπει να είχε τη μεγαλύτερη πυκνότητα μνημείων στην ευρύτερη περιοχή. Τα ναωνύμια Κόκκινη Εκκλησιά, Ανάληψη, Παλιοθεολόγος και Παλιοπαναγιά αντιστοιχούν σε βυζαντινές θέσεις, από τις οποίες σημαντικό κτίσμα διατηρείται σήμερα μόνον στην τελευταία, διότι στις άλλες έχουν πραγματοποιηθεί καλλιεργητικές εργασίες. Επίσης, σημαντική μοναστική εγκατάσταση έχει ανασκαφεί από τον Λάζαρο Δεριζιώτη στο ακρωτήριο Δερματάς, όπου αποκαλύφθηκε ολόκληρο το καθολικό του 12 ου αιώνα 27, κτισμένο επάνω σε υπερυψωμένη ποδέα, καθώς και ο περίβολος με πλήθος κτισμάτων. Αξίζει να σχολιασθεί ιδιαίτερα η θέση Παλιοθεολόγος, διότι εδώ σώζονταν μέχρι πρόσφατα τα ερείπια βυζαντινής μονής, στα οποία βρέθηκε- και δυστυχώς διασκορπίσθηκε- ο μεγαλύτερος θησαυρός υπέρπυρων των Κομνηνών που είναι γνωστός στον Ελλαδικό χώρο 28. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι το μοναστήρι στον Παλιοθεολόγο ήταν σταυροπηγιακό, σύμφωνα με το σωζόμενο Κομνήνειο ανάγλυφο που βρίσκεται σήμερα εντοιχισμένο στο νεώτερο καθολικό στην περιοχή της Βελίκας 29. Τα παραπάνω στοιχεία επιτρέπουν τη διατύπωση της υπόθεσης ότι τα μοναστήρια των Κελλίων, που αρνήθηκαν αρχικά τις προτάσεις του Αλεξίου Κομνηνού, όταν όρισε ως διαμεσολαβητή τον Οσιο Χριστόδουλο το 1087, δέχθηκαν αργότερα να μεταρρυθμίσουν το ιδιόρρυθμο καθεστώς με το οποίο διήγαν και εισέπραξαν ως αντάλλαγμα αυτοκρατορικές χορηγίες. Δεν γνωρίζουμε αν μπορεί να αποδοθεί στην τύχη το ότι ο θησαυρός αυτός βρέθηκε σε μονή αφιερωμένη στον Αγιο Ιωάννη το Θεολόγο, όπως αυτή που ίδρυσε ο Οσιος Χριστόδουλος στην Πάτμο, ή μήπως σχετίζονταν πράγματι μαζί του, και κατά συνέπεια η 25.Αγραφιώτης 1994, 424. Πρβλ.Kiel 1996,162, με τα στοιχεία των οθωμανικών απογραφών του 15 ου αιώνα, από όπου φαίνεται ότι η Μελιβοία απαρτίζονταν από δύο οικισμούς, Μικρή και Μεγάλη Θανάτου.Η Μικρή, που μπορεί να ταυτισθεί κατά την παράδοση με την Άλλη Χώρα, δεν αναφέρεται μετά τον 16 ο αιώνα. 26.Αγραφιώτης 1994, 424, Ευχαριστίες οφείλονται στον κ.σταύρο Μαμαλούκο για τη βοήθειά του στη χρονολόγηση του καθολικού, το οποίο πρόσφατα υπέστη μεγάλη καταστροφή από αγνώστους, με συνέπεια να μην υπάρχουν πλέον τα τοιχογραφημένα τμήματα των τοίχων. Βλ.επίσης Δεριζιώτης 1997, Σδρόλια ΑΔ 1994, Χρονικά, 355. Πέννα-Τουράτσογλου Το εύρημα θεωρήθηκε πολύ σημαντικό και προϋποθέτει ότι η περιοχή έγινε αποδέκτης αυτοκρατορικής χορηγίας.

7 σημαίνουσα αυτή προσωπικότητα έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στη μοναστική κοινότητα της περιοχής. Στη συνέχεια ο βυζαντινός δρόμος κατέρχονταν από τον Κίσσαβο περνώντας από τη σημερινή Μελιβοία, οικισμό βυζαντινό, και εισέρχονταν στο λεκανοπέδιο της Αγιάς, όπου ακολουθούσε την πορεία Αγιά- Βέσαινα (δηλ.βαθύρεμα) προς Λάρισα είτε κατευθύνονταν προς τη Σκήτη και την κοιλάδα της Ποταμιάς με προορισμό τα παρακάρλια χωριά. Πιστεύουμε ότι ο Αλέξιος ακολούθησε τη δεύτερη διαδρομή, κατά την οποία το οχυρό φρούριο στη Σκήτη έλεγχε το πέρασμα του ορμητικού χειμάρρου στη γέφυρα της Αλαμάνας δίπλα στα ασκηταριά των Αγίων Αναργύρων 30, διότι στόχος του ήταν να κατευθυνθεί προς τα δυτικά παρακάμποντας την περιοχή της Λάρισας που ελέγχονταν από τους Νορμανδούς. Σε τελευταίες δημοσιεύσεις 31 τονίσθηκε η σημασία ενός περάσματος στις υπώρειες του Μαυροβουνίου, που μπορεί σε 20 λεπτά να οδηγήσει από την κοιλάδα της Ποταμιάς μέσω του Πρινιά στην Αμυγδαλή και τα άλλα παρακάρλια χωριά. Είναι πιθανόν ότι αυτό ακολούθησε και ο Αλέξιος, που θα ήθελε να διαφύγει της προσοχής των Νορμανδών που θα έλεγχαν τα πεδινά περάσματα. Ετσι, ο δημόσιος δρόμος που αφήνει στα δεξιά του ο αυτοκράτορας, κατά την Κομνηνή, μπορεί να είναι ο δρόμος Λάρισα- Αγιά, στον οποίο έχουν βρεθεί μιλιάρια 32, ενώ ότι το πέρασμα της Ποταμιάς βρισκόταν σε χρήση την εποχή αυτή μπορεί να επιβεβαιωθεί από τις βυζαντινές θέσεις που έχουν διαπιστωθεί 33. Το ίδιο ισχύει και για την παραλίμνια οδό από το Καστρί στα Κανάλια, που προστατεύονταν από δύο ισχυρά φρούρια στα βόρεια και στα νότια, με διαπιστωμένη χρήση στην εξεταζόμενη περίοδο. Η μεγαλύτερη από τις βυζαντινές θέσεις που επισημάνθηκαν στην πορεία αυτού του δρόμου βρίσκεται στα νότια της Αμυγδαλής, πολύ κοντά στην έξοδο του περάσματος που περιγράφηκε προηγουμένως. Είναι δελεαστική η υπόθεση να τοποθετήσουμε εδώ το βλαχικό χωριό Εζεβάν, στο οποίο, κατά την Κομνηνή, έφθασε ο Αλέξιος μετά τον Κίσσαβο και αφού άφησε δεξιά το δημόσιο δρόμο. Στη θέση αυτή, που φέρεται με το όνομα «Τσιντσιλάρ το ρέμα» ή «Κατή το μνήμα», και 29.Νικονάνος 1973, 45-46, Δεριζιώτης 1987,8-10, Αγραφιώτης 1997β, 27κ.ε. 30.Νικονάνος 1979,125. Διατηρούνται ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες που αποδεικνύουν ότι ο χώρος ήταν σε χρήση από τον 12 ο αιώνα. 31.Αγραφιώτης 1991, B.Helly Αγραφιώτης 1991, Mottas-Decourt 2001, 113.

8 καταλαμβάνει έκταση 500μ. από βορρά προς νότον στις υπώρειες του Μαυροβουνίου, έχουν περισυλλεγεί επιφανειακά μεγάλες ποσότητες βυζαντινής κεραμικής της εποχής των Κομνηνών και νομίσματα από τα μέσα του 11 ου έως τα τέλη του 12 ου αιώνα. Το ανώτερο σημείο της ορίζεται από μικρό καμαροσκέπαστο ναίσκο του Αγίου Νικολάου 34, ξανακτισμένο στην πρώιμη μεταβυζαντινή περίοδο πάνω σε βυζαντινά λείψανα, ενώ στο κατώτερο, κοντά στις όχθες της λίμνης, ανασκάφηκε φέτος μικρός οικιστικός πυρήνας, που σχετίζονταν με εργαστήρια σιδηρουργίας, καθώς και νεκροταφείο της εποχής που εξετάζουμε. Στην πορεία του προς νότον και στη συνέχεια στα δυτικά, προς Τρίκαλα, κάνοντας το γύρο της λίμνης Κάρλας, ο στρατός του Αλεξίου στρατοπέδευσε στο ποτάμι της Πλαβίτζας με τον ομώνυμο οικισμό. Η περιοχή αυτή δεν μπορεί εύκολα να ταυτισθεί, ωστόσο θα πρέπει να βρισκόταν στα παρακάρλια ή στους πρόποδες του Χαλκοδόνιου, από το οποίο υποχρεωτικά θα πέρασε ο Αλέξιος για να βγεί στα Κηπουρεία του Δελφινά, (μεταξύ Λαρίσης και Τρικάλων), χωρίς να διακινδυνεύσει προστριβές με το Βοημούνδο στην πεδιάδα της Λάρισας. Μπορούν να προταθούν ως πιθανές θέσεις το ρέμα της Κερασιάς κοντά στα Κανάλια και εκείνο στο Μικρό Περιβολάκι, στα οποία η στενή κοιλάδα, η τάφρος που έσκαψε ο Αλέξιος και η προστασία των ισχυρών βυζαντινών φρουρίων της περιοχής, όπως των Καναλίων και της Αγναντερής θα προσέφερε την απαραίτητη ασφάλεια. Συνοψίζοντας, διαπιστώνει κανείς τη μεγάλη πυκνότητα των μνημείων κατά μήκος της παραλιακής οδού του Κισσάβου και την παρακάρλιας οδού προς τη Μαγνησία, στοιχείο ενισχυτικό της σημασίας των οδικών αρτηριών που περιγράψαμε, που ασφαλώς δεν χρησιμοποιούνταν μόνον για στρατιωτικούς σκοπούς 35. Αξίζει να τονισθεί ότι δεν πρόκειται για καινούργιο δρόμο αλλά για την αρχαία οδό από το Ομόλιο στη Δημητριάδα και τα Φάρσαλα μέσω Φερών, που κατ επανάληψιν χρησιμοποιήθηκε από τα αρχαία στρατεύματα που 33.Αγραφιώτης 1991, Αγραφιώτης 1994,427, εικ.3. Η θέση αυτή, όπως και πολλές άλλες της παραλίμνιας διαδρομής κατοικήθηκε από την προϊστορική περίοδο (Τουφεξής 1993). 35.Η στρατιωτική της αξία είναι αναμφισβήτητη, αφού μετά τον Αλέξιο την προτίμησαν ο Φράγκος κατακτητής Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός(το 1204, Γουλούλης 1992, 478) και ο Κωνσταντίνος Μονομάχος το 1333 («είλεν τον Γόλον και Καστρίν και Λυκοστόμιον», Ι.Καντακουζηνού ΙΙ, 28).

9 κατέβαιναν από βορρά 36. Η διαδρομή ελέγχονταν στην αρχαιότητα από τα φρούρια των Ευρυμενών, της Μελίβοιας(που οι νεώτερες έρευνες τοποθετούν στο Καστρί Βελίκας 37 ), του Κερκίνεου και της Βοίβης, τα οποία ανανέωσε αργότερα ο Ιουστινιανός 38. Διαπιστώνεται συνέχεια των κυριότερων πόλεων και στη βυζαντινή περίοδο, με μικρή ίσως μετακίνηση της θέσης τους, όπως αυτή που προτάθηκε σχετικά με την αρχαία Μελίβοια στο Καστρί Βελίκας 39, που ίσως αντικαταστάθηκε από τη βυζαντινή Κενταυρόπολη στο χώρο της Σκήτης, ή εκείνη μεταξύ της αρχαίας οχύρωσης στην Αμυγδαλή(Κερκίνεον) και της βυζαντινής στο Καστρί. Το ότι το φρούριο στο Καστρί Βελίκας αντικαθίσταται στη μεσοβυζαντινή περίοδο από εκείνο της Σκήτης δεν είναι ουσιαστικής σημασίας για την πορεία της εξεταζόμενης οδού, διότι η θέση της Σκήτης είναι πλεονεκτική και ικανή να ελέγξει μόνη της το περιγραφέν σταυροδρόμι. Είναι όμως ενδεικτικό της σχετικής εγκατάλειψης που σημειώνεται στην παραθαλάσσια περιοχή της Μελίβοιας (Βελίκα-Αγιόκαμπος) στη μεσοβυζαντινή περίοδο 40, όπου τα παλαιοχριστιανικά ευρήματα είναι πολύ πυκνά. Το φαινόμενο αυτό ίσως συνδέεται με τη μεταφορά του οικιστικού κέντρου από την παράλια θέση(καστρί Βελίκας) αφ ενός στα μεσόγεια (θέση σημ.μελιβοίας, όπου διαπιστώθηκε βυζαντινή κατοίκηση), αφ ετέρου νοτιώτερα, στον οχυρωμένο οικισμό της Σκήτης. Αντίθετα, στην υπόλοιπη παραλιακή οδό του Κισσάβου από το Στόμιο στην Παλιουριά, καθώς και στα παρακάρλια, πυκνώνει η κατοίκηση 41 κατά τη 36.Τα σχετικά προβλήματα έχουν διαφωτισθεί σε πρόσφατες μελέτες της αρχαίας τοπογραφίας, που περιέγραψαν τα περάσματα του Χαλκοδόνιου, και κυρίως εκείνο από το Μικρό Περιβολάκι στη Σκοτούσα (Decourt 1990, 95, 107κ.ε.) 37.Αγραφιώτης 1994, Τζιαφάλιας 1994,425, Δρόσος 1997,15κ.ε. 38.Koder-Hild 1976, λήμματα Ευρυμένη, Κενταυρόπολη, Καστρί, Βοίβη. Για την τελευταία πόλη δεν αναφέρεται τείχιση από τον Ιουστινιανό αλλά απλώς η ύπαρξη βυζαντινής ιστορικής φάσης. 39.Στο φρούριο στο Καστρί της Βελίκας και στη γύρω πεδινή έκταση δεν διαπιστώθηκε μέχρι σήμερα κατοίκηση μεταγενέστερη της παλαιοχριστιανικής περιόδου. Δρόσος 1997, εικ.σ Μεταξύ του Δερματά και της Σκήτης σημειώνονται μόνον οι θέσεις της Παναγίας Βελίκας(Νικονάνος 1979,51, Μπούρας 2002,29) και της Μεταμόρφωσης στη Σωτηρίτσα(Νικονάνος 1974,176). 41.H παρατήρηση αυτή έχει μόνον σχετική σημασία, αφού τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα μνημεία, πολλά από τα οποία επισημαίνονται από τη θέση αυτή για πρώτη φορά, σχετίζονται με τις μοναστικές εγκαταστάσεις του Ορους των Κελλίων. Η παρουσία της οδικής αρτηρίας και των οικισμών δεν θα πρέπει να ενοχλούσε τους Κελλιώτες, λόγω της πυκνής δασοκάλυψης και του έντονου αναγλύφου της περιοχής, ωστόσο οι οικισμοί δεν θα ήταν πολλοί. Στοιχεία υπάρχουν για τη θέση Αμπελική του Στομίου, τα προαναφερθέντα Παλιοχώρια στην Καρίτσα και το Κόκκινο Νερό και την περιοχή της Μελιβοίας. Ο εντοπισμός των καταλοίπων των βυζαντινών οικισμών είναι δυσχερής, αφού λόγω της πυκνής βλάστησης δεν έχουν γίνει συστηματικές επιφανειακές έρευνες. Επίσης, η χρονολόγηση των ερειπίων παρουσιάζει, όπως είναι φυσικό, αρκετές δυσκολίες, και μόνο κατά προσέγγισιν μπορεί να τοποθετηθεί η

10 διάρκεια της μεσοβυζαντινής περιόδου σε σχέση με την πρωτοβυζαντινή περίοδο, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα γνωστά ευρήματα, στοιχείο που δείχνει ότι και η σημασία της οδού αυξάνεται ανάλογα, σε συνάρτηση με την ταυτόχρονη ανάπτυξη της μοναστικής κοινότητας. Γνωρίζουμε από τις πηγές ότι από εδώ περνούσαν άγιοι ιερομόναχοι που περιέρχονταν τα μοναστικά κέντρα, αλλά και άλλοι περιηγητές, όπως ο Βενιαμίν Τουδέλης περί το Ισως οι συνεχείς επιδρομές των Βουλγάρων τον 10ο αιώνα και των Νορμανδών τον 11 ο να δημιούργησαν ανασφάλεια στις πεδινές επικοινωνίες της Θεσσαλίας και να αυξήθηκε έτσι η χρησιμότητα της παραλιακής διαδρομής. πλειοψηφία τους (κυρίως ναών) στη μεσοβυζαντινή περίοδο, ενώ αρκετά θα ανήκουν ίσως στον 13 ο αιώνα. Θα πρέπει να σημειωθούν ακόμη οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν τα μνημεία αυτά λόγω της συνεχώς εξαπλούμενης δενδροκαλλιέργειας στον Κίσσαβο, της οποίας προηγείται ισοπέδωση με μηχανικά μέσα, αλλά και της ανάπτυξης των παραθεριστικών οικισμών στα παράλια. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλά από τα μνημεία που ανέφερε ο Δ.Αγραφιώτης το 1990 (Αγραφιώτης 1994) δεν υπάρχουν σήμερα. Θα πρέπει, τέλος, να τονισθούν οι σημαντικές υπηρεσίες που προσφέρουν ο αρχαιοφύλακας Αντώνης Δημηρούλης και οι εργατοτεχνίτες της 7 ης Ε.Β.Α. Γιάννης Πλατσάς και Κώστας Δέλλας στον εντοπισμό, τη διάσωση και τη συντήρηση των μνημείων. 42.Γουλούλης 1992, 477, 478.

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αγιά 1993: Α Ιστορικό Αρχαιολογικό Συνέδριο για την επαρχία της Αγιάς, Αγιά 1993(Πρακτικά υπό έκδοση) Αβραμέα 1974: Άννα Αβραμέα, Η Βυζαντινή Θεσσαλία μέχρι του 1204, Συμβολή εις την Ιστορικήν Γεωγραφίαν, εν Αθήναις Avramea 1981: A.Avramea, Monastères et hommes d Eglise en Grèce. A propos de deux epigrammes, TM 8(1981) 33 Avramea-Feissel 1987: A.Avramea- D.Feissel, Inscriptions de Thessalie, TM 10,1987, 369 Αγραφιώτης 1991:Δ. Αγραφιώτης, Σχόλια σε ένα χωρίο της Άννας της Κομνηνής, ΘεσσΗμ 19(1991) Αγραφιώτης 1994: Δ.Αγραφιώτης, Η επαρχία της Αγιάς κατά τη βυζαντινή εποχή, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου «Θεσσαλία. Δεκαπέντε χρόνια αρχαιολογικής έρευνας, Αποτελέσματα και Προοπτικές», (Λυών Απριλίου 1990), Αθήνα 1994, Αγραφιώτης 1997 α : Δ.Αγραφιώτης (επιμέλεια), Σελίδες από την Ιστορία του χωριού Μελίβοια της Αγιάς, έκδ.κοινότητας Μελιβοίας, Αγραφιώτης 1997β: Δ.Αγραφιώτης, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στη Βελίκα της Μελίβοιας, στο:αγραφιώτης 1997 α, 25κ.ε. Βελένης 2003: Γ.Βελένης, Μεσοβυζαντινή ναοδομία στη Θεσσαλονίκη, Μνήμη Μανόλη Χατζηδάκη ( Ακαδημία Αθηνών ), Αθήνα Βρανούση 1966: Ερα Βρανούση, Τα αγιολογικά κείμενα του Οσίου Χριστοδούλου,ιδρυτού της εν Πάτμω μονής. Φιλολογική παράδοσις και ιστορικαί μαρτυρίαι, Αθήναι Γλαβίνας 1984: Α.Γλαβίνας, Οι Νορμανδοί στη Θεσσαλία και η πολιορκία της Λάρισας ( ) Βυζαντιακά 4(1984), Γουλούλης 1992: Σ.Γουλούλης, Το Όρος των Κελλίων, Συμβολή τοπογραφική και ιστορική, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου για την Αρχαία Θεσσαλία στη μνήμη του Δ.Ρ.Θεοχάρη (Βόλος 1987), Αθήνα 1992, Γουλούλης 2000: Σ.Γουλούλης, Η Βυζαντινή μονή του Αγίου Δημητρίου Μαρμαριάνων Λαρίσης: προσπάθεια εντοπισμού, Ιστορικογεωγραφικά 7(2000)

12 Decourt 1990: J.Cl. Decourt, La Vallée de l Enipeus en Thessalie, Études de Topographie et de géographie antique, Paris 1990 Δεριζιώτης 1987: Λ.Δεριζιώτης, Μια επιγραφή από την Ανατολική Οσσα, (1571), ΘεσσΗμ 12,1987,8-10 Δεριζιώτης 1997: Λ.Δεριζιώτης, Το έργο της 7 ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στην περιοχή της Μελίβοιας, στο:αγραφιώτης 1997 α, 43κ.ε. Δρόσος 1997, Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος Δρόσος, Η Αρχαία Μελίβοια, στο: Αγραφιώτης 1997 α,15κ.ε. Helly 1993: Από τη Μελίβοια στη Δημητριάδα, στο: Αγιά 1993 Kiel 1996 : M.Kiel, Türkische Thessalien: etabliertes Geschichtbild versus Osmanische Quellen. Ein Beitrag zur Entmythologieserung der Geschichte Griechenlands: Die Kultur Griechenlands in Mittelalter und Neuzeit. Bericht über das Kolloquium der Südosteuropa- Kommission Oktober 1992, hrsg. Von R.Lauer und P.Schreiner, Goettingen 1996, 114κ.ε. Koder-Hild 1976 :J.Koder-F.Hild, Tabula Imperii Byzantini, Hellas und Thessalιa, Wien 1976 (=F.Hild -J.Koder- Κ.Σπανός- Δ.Αγραφιώτης, Η Βυζαντινή Θεσσαλία, Οικισμοί- Τοπωνύμια- Μοναστήρια- Ναοί, ΘεσσΗμ 12(1987) 11κ.ε.) Mottas- Decourt 2001 : F.Mottas- J.C.Decourt, Δρόμοι και ρωμαϊκοί οδοδείκτες στη Θεσσαλία, ΘεσσΗμ 39(2001) X.Μπούρας-Λ.Μπούρα 2002: Χ.Μπούρας-Λ.Μπούρα, Η Ελλαδική ναοδομία κατά τον 12 ο αιώνα, Αθήνα 2002 Μπούρας 2003: Χ. Μπούρας, Η αρχιτεκτονική του καθολικού της μονής Αγίου Δημητρίου Στομίου (τ.τσάγεζι) ΔΧΑΕ περ.δ, τ.κδ, 2003, Νικονάνος 1973: Ν.Νικονάνος, Έρευνες στην επαρχία Αγιάς Λαρίσης, Αρχείο Θεσσαλικών Μελετών 2(1973) Νικονάνος 1974: Ν.Νικονάνος, Έρευνες στην επαρχία Αγιάς Λαρίσης, Αρχείο Θεσσαλικών Μελετών 3(1974) Νικονάνος 1979: Ν.Νικονάνος, Οι βυζαντινοί ναοί της Θεσσαλίας, από τον 10ο αιώνα ως την κατάκτηση της περιοχής από τους Τούρκους το Συμβολή στη βυζαντινή αρχιτεκτονική, Αθήναι Πέννα- Τουράτσογλου 2001: Ο «θησαυρός» Μελιβοίας Λαρίσης/ 1988: μελέτη της κυκλοφορίας χρυσών υπερπύρων της δυναστείας των Κομνηνών στον ελλαδικό χώρο, Το νόμισμα στο Θεσσαλικό χώρο. Νομισματοκοπεία,

13 Κυκλοφορία, Εικονογραφία, Ιστορία. Αρχαίοι, Βυζαντινοί και Νεώτεροι Χρόνοι, Γ Επιστημονική Συνάντηση (Οι Φίλοι του Νομισματικού Μουσείου- Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) Βόλος 2001, Περιλήψεις. Reinsch- Kambylis 2001: Annae Comnenae Alexias, D.Reinsch- A.Kambylis (επιμέλ.), CFIB, XL/1, Berlin 2001 Σδρόλια 2000: Σ.Σδρόλια, Αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή του Κόκκινου Νερού, Το Έργο των Εφορειών Αρχαιοτήτων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠ.ΠΟ στη Θεσσαλία και την ευρύτερη περιοχή της, , 1 η Επιστημονική Συνάντηση, Βόλος 2000, Σπανός 1979: Κ.Σπανός, Επιγραφές και ενθυμήσεις από τα χωριά Στόμιο και Καρίτσα της Λάρισας (4 ος αι.-1888), Θεσσαλονίκη Σωτηρίου 1928: Γ.Σωτηρίου, Βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλίας ΙΓ και ΙΔ αιώνος.2. Η μονή της Παναγίας και του αγίου Δημητρίου παρά το Τσάγεζι, ΕΕΒΣ Ε (1928), 349κ.ε. Τζιαφάλιας 1994: Α.Τζιαφάλιας, Αναζητώντας την Αρχαία Μελίβοια, Θεσσαλία, Δεκαπέντε χρόνια αρχαιολογικής έρευνας, , Αποτελέσματα και προοπτικές, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, Λυών 17-22/4/1990, Αθήνα 1994, 143 κ.ε. Τουφεξής 1993: Γ.Τουφεξής, Η προϊστορική έρευνα στην επαρχία της Αγιάς, στο: Αγιά 1993

14 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΕΔΙΩΝ- ΕΙΚΟΝΩΝ Σχέδιο 1. Χάρτης των μεσοβυζαντινών θέσεων του Κισσάβου Σχέδιο 2. Χάρτης των μεσοβυζαντινών θέσεων του Μαυροβουνίου Εικ.1.Κόκκινο Νερό. Ναός στις ιδιοκτησίες Βόγια και Χύτα Εικ.2.Κόκκινο Νερό. Ναός στην ιδιοκτησία Θ.Ευσταθίου. Εικ.3.Παλιουριά.Ληνός στην ιδιοκτησία Γ.Πλάδα. Κάτοψη. Εικ.4.Παλιουριά.Ληνός στην ιδιοκτησία Γ.Πλάδα. Βορειοανατολική όψη. Εικ.5.Αγία Παρασκευή στον Οστροβό. Κιονόκρανο Εικ.6.Χρυσό νόμισμα του Αλεξίου Κομνηνού από τη θ.παλιοθεολόγος Εικ.7. Βυζαντινός ναός στη θ.δερματάς. Εικ.8.Φρούριο Σκήτης. Άποψη από ανατολικά Εικ.9. Φρούριο στο Καστρί Μαυροβουνίου. Πύργος επι της οδού. Εικ.10.Καλαμάκι, θ.τσιντσιλάρ το ρέμα ή Κατή το μνήμα.αποψη βυζαντινού νεκροταφείου.

15 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΙΣΣΑΒΟΥ 1 α. Ομόλιο, ασκηταριό Αγίας Παρασκευής 1β.θ.Αμπελική του Στομίου 1.Στόμιο, μονή Αγίου Δημητρίου 2.Στόμιο, ναός Αγίων Αποστόλων 3.Στόμιο, ναός Παναγίας 4.Στόμιο, βυζαντινός πύργος 5.Καρύτσα, Ναός Προδρόμου 6.Καρύτσα, Ναός Παναγίας 7.Καρύτσα, βυζαντινός ναός στη θ.μιτσιβιό 8.Καρύτσα, βυζαντινό κτίσμα στη θ.πηγάδι 9.Καρύτσα, βυζαντινό κτίσμα 10.Καρύτσα, βυζαντινό κτίσμα 11.Κόκκινο Νερό, γέφυρα 12.Κόκκινο Νερό, κάστρο 13.Κόκκινο Νερό, τρίκογχος ναός 14.Κόκκινο Νερό, βυζαντινή μονή στην ιδιοκτησία Βόγια- Χύτα 15. Κόκκινο Νερό, βυζαντινή μονή στην ιδιοκτησία Τσιοφλίκη 16.Κόκκινο Νερό, βυζαντινή Μονή στον αγρό Θ.Ευσταθίου 17.Κόκκινο Νερό, βυζαντινή μονή στον αγρό Γ.Πλατσά 18. Κόκκινο Νερό, βυζαντινός ναός στην ιδιοκτησία πατρός Γ.Τσανάκα 19.Παλιοχώρι 20.Κουτσουπιά, θ.δένδρος 21.Κουτσουπιά, ιδιοκτησία Πινίκη 22.Μονόπετρα, βυζαντινή μονή 1 23.Μονόπετρα, βυζαντινή μονή 2 24.θ.Ντίνος, βυζαντινό κτίσμα 25.Οστροβός, Ν.Αγίας Παρασκευής 26.Παλιουριά, βυζαντινός ναός στο κτήμα Γουργιώτη 27.Παλιουριά, συγκρότημα ληνών στην ιδιοκτησία Γ.Πλάδα 28.Κούτζιμπος, θ.βίγλα, βυζαντινή οχύρωση 29.Κούτζιμπος, θ.δερματάς, βυζαντινή μονή 30.Κούτζιμπος, Κόκκινη Εκκλησιά 31.Κούτζιμπος, βυζαντινό κτίσμα στη θ.σαίτες

16 32.Κούτζιμπος, Παναγία ή Σκάλα Παναγιά 33.Κούτζιμπος, Παλιοθεολόγος 34.Κούτζιμπος, βυζαντινό κτίσμα στη θ.παλιοπήγαδα 35.Κούτζιμπος, θ.ανάληψη 36.Άλλη Χώρα, θ.τσαιράκι 37.Βελίκα, μονή Θεολόγου 38.Μελιβοία, ανατολική συνοικία 39.Σωτηρίτσα, Ν.Σωτήρα 40.Βελίκα, Ν.Παναγίας 41.Βελίκα, Παλιοκκλήσι 42.Μονή Παντελεήμονα Αγιάς 43.Αγιά 44.Μεγαλόβρυσο, μονή Παναγίας 45.Βαθύρεμα. ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ 1.Ασκηταριά Αγίων Αναργύρων 2.Σκήτη, θ.παλιομέτοχο 3.Σκήτη, θ.κάστρο 4.Ποταμιά, θ. Αγιος Αθανάσιος 5.Ποταμιά 6.Ποταμιά 7.Αετόλοφος, Παναγία 8.Ανάβρα 9.Καστρί 1 10.Καστρί, Κάστρο 11.Αμυγδαλή, Παναγία 12.Καλαμάκι, θ.γκούβα ή Κατή το Μνήμα 13.Έλαφος, Παναγία Καμπάνα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Χατζή Βαλλιάνου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων

Δέσποινα Χατζή Βαλλιάνου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΟΙΚΟ - ΕΘΝΟ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ Δέσποινα Χατζή Βαλλιάνου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων Δεν χωρεί αμφιβολία ότι ο Κάτω Όλυμπος, η Όσσα, τα Τέμπη και το Δέλτα του Πηνειού αποτελούν ένα ιδιαίτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ EUROPEAN DAILY TOURS ΑΠΟ ΒΟΛΟ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ - ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ Ιστορικό Τα Μετέωρα αποτελούν, μετά το Άγιο Ορος, το μεγαλύτερο και με συνεχή παρουσία από την εποχή της εγκατάστασης των πρώτων ασκητών μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ.

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη

το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη TO ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ t o y BAI Στο βόρειο τμήμα των ανατολικών ακτών της Κρήτης, στο ακρωτήριο Σίδερο, και δίπλα στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε φορά που κατηφορίζουμε προς τη Θεσσαλία τα μάτια μας είναι μόνιμα στραμμένα προς τον Όλυμπο. Αυτός έχει την αίγλη και το μεγαλείο, αυτός ήταν η

Κάθε φορά που κατηφορίζουμε προς τη Θεσσαλία τα μάτια μας είναι μόνιμα στραμμένα προς τον Όλυμπο. Αυτός έχει την αίγλη και το μεγαλείο, αυτός ήταν η Κάθε φορά που κατηφορίζουμε προς τη Θεσσαλία τα μάτια μας είναι μόνιμα στραμμένα προς τον Όλυμπο. Αυτός έχει την αίγλη και το μεγαλείο, αυτός ήταν η κατοικία των Θεών. Απέναντι στις νεφόσκεπες, πανύψηλες

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria Η κωμόπολη της Υπάτης, κτισμένη σε υψόμετρο 400μ. με τη χαρακτηριστική πολυμορφία του τοπίου της, έχει συμπληρώσει πάνω από 2500 χρόνια συνεχούς παρουσίας σε όλα τα γεγονότα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 10η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ Εικ. 1. Αεροφωτογραφία του οικισμού της Ποτίδαιας. Εικ. 2. Τμήμα του διατειχίσματος. Διατείχισμα της Κασσάνδρειας Στη θέση της αρχαίας Ποτίδαιας, που καταστράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Παρή Καλαμαρά Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εύβοιας Εμπορικό Επιμελητήριο - Χαλκίδα, 7-6-2015 Τα κάστρα στα χρόνια του Βυζαντίου

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2012-20142014 Σεπτέµβριος 2011 1 ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2012-20142014 ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Σεπτέµβριος 2011 2 Περιεχόµενα ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση του αρχαιολογικού και του μνημειακού αποθέματος στον άξονα της οδού Πανεπιστημίου

Χαρτογράφηση του αρχαιολογικού και του μνημειακού αποθέματος στον άξονα της οδού Πανεπιστημίου Χαρτογράφηση του αρχαιολογικού και του μνημειακού αποθέματος στον άξονα της οδού Πανεπιστημίου Η σύγχρονη Αθήνα είναι χτισμένη πάνω στην αρχαία, με ένα τρόπο που ταυτόχρονα αναδεικνύει και αποκρύπτει τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 15 Γ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΘΗΝΑ Στην Αθήνα διεξήχθησαν κατά τα έτη 20002010 συνολικά 298 σωστικές ανασκαφές σε οικόπεδα ιδιωτών ή σε δημόσια έργα (ΜΕΤΡΟ) και πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Ερείπια του αρχικού φρουρίου το 1210μ.Χ Ανατολική πλευρά του φρουρίου που σώζονται στην ανατολική πλευρά του φρουρίου 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μεσαιωνικό Κάστρο Κολοσσίου

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Presentation of Trikala

Presentation of Trikala Presentation of Trikala Τρίκαλα Τα Τρίκαλα είναι πόλη της Θεσσαλίας και πρωτεύουσα του Ν. Τρικάλων. Είναι κτισµένα στο δυτικό άκρο του θεσσαλικού κάµπου και έτσι συνδυάζουν κάµπο και βουνό. Όµορφη, ήσυχη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΡΩΝ Γ. ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ. Βουλευτής Β Αθηνών Νέας Δημοκρατίας ΕΡΩΤΗΣΗ. Προς τον ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΥΡΩΝ Γ. ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ. Βουλευτής Β Αθηνών Νέας Δημοκρατίας ΕΡΩΤΗΣΗ. Προς τον ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΥΡΩΝ Γ. ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ Βουλευτής Β Αθηνών Νέας Δημοκρατίας ΕΡΩΤΗΣΗ Προς τον ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θέμα : Πηγές του Ιλισσού στις υπώρειες του Υμηττού. 1 / 6 Στις 28-1-11 είχα υποβάλει ερώτηση προς το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές:

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: 23η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: ΕΥΒΟΙΑ Χαλκίδα Οδός Ωρίωνος 10, οικόπεδο Χρ. Δημαρέλου-Δεληβοριά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 33 1η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΤΤΙΚΗ Μεσόγεια Οι ανασκαφικές έρευνες επικεντρώθηκαν σε δύο τομείς: 1) στη συνέχιση της αποκάλυψης ερειπωμένων βυζαντινών ναών, που είχε αρχίσει από παλαιότερα με

Διαβάστε περισσότερα

γιατί όπου υπάρχει νερό, υπάρχει ζωή!

γιατί όπου υπάρχει νερό, υπάρχει ζωή! γιατί όπου υπάρχει νερό, υπάρχει ζωή! Όπου υπάρχει νερό, υπάρχει ζωή! Επαναδημιουργία Λίμνης Κάρλας! Το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έργο στα Βαλκάνια, υλοποιείται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας στη Λίμνη Κάρλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 14η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1-2. Σκάλα Ερεσού. Παλαιοχριστιανική Βασιλική Αγίου Ανδρέα. Ταφές. ΛΕΣΒΟΣ Σκάλα Ερεσού Παλαιοχριστιανική Βασιλική Αγίου Ανδρέα Η Βασιλική του Αγίου Ανδρέα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 10-13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ-Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ- ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΣΧΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας.

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας. Η Κασσιόπη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές της βορειοανατολικής ακτής της Κέρκυρας. Αυτό το μικρό γραφικό ψαράδικο χωριό έχει πληθυσμό περίπου 1200 κατοίκους. Η Κασσιόπη είναι το μεγαλύτερο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα