Σταυρούλα Σδρόλια Η πορεία του Αλεξίου Κομνηνού το 1083 στη Θεσσαλία. Τα νέα ευρήματα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σταυρούλα Σδρόλια Η πορεία του Αλεξίου Κομνηνού το 1083 στη Θεσσαλία. Τα νέα ευρήματα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι"

Transcript

1 Σταυρούλα Σδρόλια Η πορεία του Αλεξίου Κομνηνού το 1083 στη Θεσσαλία. Τα νέα ευρήματα στον Κίσσαβο και το Μαυροβούνι Την άνοιξη του 1083, όταν ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός εξεστράτευσε κατά των Νορμανδών που πολιορκούσαν τη Λάρισα, επέλεξε υποχρεωτικά την παραλιακή διαδρομή της Θεσσαλίας, αφού η κύρια οδός μέσω Τεμπών είχε καταληφθεί από τον εχθρό. Το σχετικό χωρίο της Άννας Κομνηνής 1 που αναφέρεται στην πορεία αυτή και το Ορος των Κελλίων, έγινε πολλές φορές αφορμή για σχολιασμό από τους ερευνητές 2, οι οποίοι τόνισαν το πλήθος των βυζαντινών μνημείων της περιοχής, ως ενισχυτικό επιχείρημα της διέλευσης του Αλεξίου από εκεί, αλλά και τη δυσκολία προσπέλασής τους, λόγω της πυκνής βλάστησης. To xωρίο αυτό έχει ως εξής: Διελθών δια του βουνού των Κελλίων και την δημοσίαν λεωφόρον δεξιόθεν καταλιπών και τον βουνόν τον ουτωσί εγχωρίως καλούμενον Κίσσαβον κατήλθεν εις Εξεβάν. Επειδή το χωρίο αυτό και τα ακόλουθα περιέχουν τοπωνύμια που παραμένουν μέχρι σήμερα αταύτιστα, όπως το χωρίο Εξεβάν, το ποτάμι και η κωμόπολη της Πλαβίτζας, θα προσπαθήσουμε να συμβάλουμε στη χάραξη της πορείας της βυζαντινής οδού, συνοψίζοντας τις παλιότερες έρευνες για τη μεσοβυζαντινή μνημειακή τοπογραφία της περιοχής και παρουσιάζοντας συγχρόνως τα νέα ευρήματα από τις σωστικές έρευνες της 7 ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Οι τελευταίες διεξήχθησαν κυρίως με αφορμή ιδιωτικά ή δημόσια έργα, όπως η οδική παράκαμψη Καρίτσας και η επαναδημιουργία της Λίμνης Κάρλας, τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη. Αρχικά θα πρέπει να αναφερθεί ότι κανείς δεν αμφισβητεί σήμερα ότι το Βουνό των Κελλίων τοποθετείται στον Κίσσαβο, και όχι στο Πήλιο, όπως είχε υποτεθεί παλιότερα 3. Το σημαντικότερο στοιχείο που τεκμηριώνει την υπόθεση αυτή είναι το πλήθος των μεσοβυζαντινών μοναστηριών του Κισσάβου που 1.V, 5.3. Βλ.Reinsch-Kambylis 2001, Αβραμέα 1974,57κ.ε., Νικονάνος 1979, 131(με την προηγούμενη βιβλιογραφία), Γλαβίνας 1984, 38, Αγραφιώτης 1991,65κ.ε., Γουλούλης 1992, Bρανούση 1966, 129κ.ε. Yπάρχει και η ενδιάμεση άποψη ότι η μοναστική κοινότητα των Κελλίων συνεχίζονταν στο Μαυροβούνι και τις βόρειες υπώρειες του Πηλίου (Νικονάνος 1979, 132), όμως το μεγάλο πλήθος των ερειπωμένων μοναστηριών βρίσκεται στον Κίσσαβο. Βλ.Γουλούλης 1992, 473κ.ε. με τεκμηριωμένα επιχειρήματα και επισκόπηση των μέχρι τότε γνωστών μνημείων.

2 έχουν επισημανθεί μέχρι σήμερα και μπορούν να ενταχθούν στη γνωστή από τις πηγές μοναστική κοινότητα των Κελλίων 4. Επιπλέον, ο δρόμος που ακολούθησε ο Αλέξιος περιτρέχοντας την ανατολική πλευρά του Κισσάβου είναι γνωστός από παλιά και χρησιμοποιήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς από την αρχαιότητα, ενώ λόγω της σημασίας του, ως της παράπλευρης οδού επικοινωνίας της Μακεδονίας με τη Μαγνησία, φρουρούνταν από πλήθος οχυρώσεων 5. Στον παρουσιαζόμενο χάρτη σημειώνονται οι κυριότερες μεσοβυζαντινές θέσεις του Κισσάβου και ειδικά όσες σώζουν ακόμη κτιριακά λείψανα, ή αποδεικνύεται ή ύπαρξή τους με αδιάσειστα στοιχεία, διότι οι θέσεις στις οποίες είναι γνωστή μόνον κεραμική είναι πολύ περισσότερες. Αρχίζοντας από βόρεια, αναφέρουμε τα ασκηταριά στο Ομόλιο, τοποθετημένα στην περιοχή της αρχαίας πόλης, που επέζησε ως τα παλαιοχριστιανικά χρόνια 6. Για το ασκηταριό της Αγίας Παρασκευής, η ζωγραφική του οποίου έχει χρονολογηθεί από τον κ.νικονάνο στα Παλαιολόγεια χρόνια, έχει εκφρασθεί η άποψη ότι πιθανόν αποτελούσε το κυριακόν ομάδας ασκητηρίων που έδρευαν στις χαράδρες της περιοχής 7. Η γνωστή από τις πηγές μονή Αγίου Νικολάου Λυκοστομίου, που βρισκόταν κοντά στις εκβολές του Πηνειού 8, δεν έχει εντοπισθεί ακόμη και πιθανότατα καλύπτεται από προσχωσιγενή υλικά. Ίσως σχετίζεται με τα μεσοβυζαντινά ερείπια στη θέση Αμπελική, δυτικά του Στομίου, όπου βρέθηκαν 4.Η ύπαρξή της τεκμηριώνεται από τον 9 ο έως τις αρχές του 14 ου αιώνα. Γουλούλης 1992,484κ.ε. Θεωρείται σημαντική μοναστική κοινότητα, με πλήθος μοναχών, ιδιαίτερα στον 11 ο και τον 12 ο αιώνα, την περίοδο των Κομνηνών, και επιβεβαιώνεται επίσης από την αρχαιολογική έρευνα, τουλάχιστον στα λίγα μνημεία που έχουν ερευνηθεί. Η περιοχή θα πρέπει να ερήμωσε σταδιακά στη διάρκεια του 14 ου αιώνα, διότι ανάμεσα στα λίγα μοναστήρια που αναφέρονται στις οθωμανικές απογραφές της πρώιμης τουρκοκρατίας, σε κανένα δεν έχει διαπιστωθεί βυζαντινή φάση.kiel 1996, Για την οδό αυτή και τα προβλήματα που υπάρχουν με τις ταυτίσεις των αρχαίων πόλεων βλ.helly Ευχαριστώ θερμά τον επιμελητή του τόμου κ.κώστα Αγραφιώτη που μου επέτρεψε τη χρησιμοποίηση του παραπάνω αδημοσίευτου άρθρου.βλ.επίσης Αβραμέα 1974, 80κ.ε., Τζιαφάλιας 1994,143κ.ε. 6.Koder-Hild 1976, Νικονάνος 1979,129. Ασκητές θα ήταν εγκατεστημένοι και στη διπλανή χαράδρα που λέγεται Μέγας Λάκκος, σύμφωνα με τις παραδόσεις που διασώζονται ακόμη στους κατοίκους των Αμπελακίων. Στη βόρεια έξοδο της χαράδρας αυτής εντοπίσθηκαν πρόσφατα τα λείψανα οικισμού, πιθανόν της πρώιμης βυζαντινής περιόδου, σε κατάφυτο λόφο στη θέση Παλιοκκλήσι του Ομολίου. Η πλεονεκτική θέση του οικισμού αυτού για τον έλεγχο των στενών των Τεμπών και της γέφυρας του Πηνειού μας οδηγεί να σκεφθούμε την ταύτισή του με το βυζαντινό Λυκοστόμιον, για το οποίο δεν έχει μέχρι σήμερα προταθεί αξιόπιστη τοποθέτηση. Για τις πηγές που το αναφέρουν :Koder-Hild 1976, Γουλούλης 1992, 487 και Γουλούλης 2000,138.

3 παλιότερα δύο ναοί και η επιτύμβια επιγραφή του αρχιερέα Διονυσίου Καμψορύμη 9. Η ύπαρξη μεσοβυζαντινού μνημείου στη θέση της σημερινής μονής της Παναγίας ή Αγίου Δημητρίου, που έχει χρονολογηθεί πρόσφατα στον 16ο αιώνα 10, αναφέρεται με επιφύλαξη, και κυρίως λόγω της θέσης της και των ιστορικών μαρτυριών που υπάρχουν 11, διότι αρχαιολογικά λείψανα δεν έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα. Η μεγάλη πυκνότητα των μνημείων, πάντα σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα γνωστά, εμφανίζεται νοτίως του Στομίου. Επάνω από το σημερινό λιμάνι υπάρχει ισχυρό φρούριο σε λόφο που καλύπτεται σήμερα από βλάστηση. Η κατασκευή του από σπαστή πέτρα και τούβλα μπορεί να το χρονολογήσει στη μεσοβυζαντινή περίοδο 12. Στην περιοχή της Καρίτσας, παλιού οικισμού, που αναφέρεται τον 12 ο αι. από τον Αραβα γεωγράφο Edrisi 13, έχουν εντοπισθεί μέχρι στιγμής 6 βυζαντινές θέσεις, που βρίσκονται όλες ανατολικά του σημερινού οικισμού, προς τη θάλασσα, ένδειξη ότι ίσως και ο βυζαντινός δρόμος διέρχονταν από εδώ. Στη θέση Μιτσιβιό και στο αγρόκτημα ιδιοκτησίας Χρήστου Οικονόμου εντοπίσθηκε πρόσφατα μεσοβυζαντινό μοναστήρι με τρίπλευρη κόγχη ιερού, κτισμένη με το αμελές πλινθοπερίκλειστο σύστημα, ενώ στο αγρόκτημα ιδιοκτησίας Φώτη Κόκκινου βρίσκονται ίχνη βυζαντινού μνημείου από το οποίο προέρχεται μεγάλος αριθμός αρχιτεκτονικών γλυπτών, κυρίως κιόνων, αμφικιονίσκων παραθύρων και τμήματα θυρωμάτων 14. Επίσης, στα βόρεια του ναού της Παναγίας, νεόκτιστου σήμερα στη θέση παλαιοτέρου, εντοπίσθηκε βυζαντινό κτίσμα διαστ.4.20χ4.70, που θα μπορούσε να ανήκει σε μοναστικό 9.Σωτηρίου 1928,374, Σπανός 1979, 8, Αβραμέα 1981,33-34, Avramea-Feissel 1987, Μπούρας 2003, Γουλούλης 2000,139. Εκφράζεται η άποψη ότι μπορεί να ταυτισθεί η μονή Στομίου με τη μονή Αγίου Δημητρίου Μαρμαριτζάνων, η οποία μετακινήθηκε από τη δυτική στην ανατολική Όσσα τον 14 ο αιώνα. Επίσης, η επιγραφή του 1492, που αναφέρεται στην ανακαίνιση του οχυρωματικού περιβόλου και της πύλης της μονής, μας οδηγεί τη σκέψη ότι προυπήρχε καθίδρυμα. 12. Koder- Hild 1976, Αβραμέα 1974, 80. Ο βυζαντινός οικισμός της Καρίτσας πιθανόν βρίσκεται στη θέση Παλιοχώρι, δυτικά του σημερινού χωριού, που δεν έχει ερευνηθεί ακόμη. Γουλούλης 1992, Oρισμένα από αυτά βρίσκονται έξω από το νεόκτιστο ναίσκο του Προδρόμου και άλλα σε γειτονικά οικόπεδα, ενώ πρόκειται σύντομα να μεταφερθούν στην Αρχαιολογική Συλλογή Αγιάς.

4 συγκρότημα, ενώ στις υπόλοιπες θέσεις απαιτείται αρχαιολογική διερεύνηση για να διαπιστωθεί το είδος του υφιστάμενου κτίσματος 15. Περισσότερες ενδείξεις για βυζαντινά μνημεία υπάρχουν στην περιοχή του Κόκκινου Νερού, διατεταγμένα κυρίως στα δυτικά του σημερινού οικισμού, που είναι παραθαλάσσιος 16. Εδώ τους κατοίκους προστάτευε φρούριο, τοποθετημένο σε οχυρό λόφο στα βόρεια του χωριού. Η παρουσία του και η επισήμανση αρχαίων λειψάνων στο χώρο του σημερινού οικισμού οδήγησε τους περισσότερους ερευνητές να τοποθετήσουν εδώ τη Μαγνητική πόλη Ευρυμένη 17, την οχύρωση της οποίας ανανέωσε ο Ιουστινιανός. Μικροί καθαρισμοί του νότιου τείχους από τη βλάστηση οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το φρούριο χρησιμοποιούνταν και στη μεσοβυζαντινή περίοδο, αλλά περισσότερα στοιχεία θα προκύψουν όταν ερευνηθεί το πλήθος των κτισμάτων που βρίσκονται στο εσωτερικό του. Η βυζαντινή οδός πιθανότατα περνούσε από τη θέση της μεταβυζαντινής γέφυρας, κτισμένη στη θέση αρχαιότερης, πλησίον της οποίας έχει επισημανθεί λιθόστρωτο με εντοιχισμένα βυζαντινά μέλη 18. Τρία μεσοβυζαντινά μοναστήρια έχουν ήδη ερευνηθεί, ενώ τα υπάρχοντα ερείπια και τα αρχιτεκτονικά μέλη που έχουν μεταφερθεί στην Αγιά, πιστοποιούν την ύπαρξη τριών τουλάχιστον ακόμη. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Παλιομονάστηρο στον αγρό ιδιοκτησίας Θ.Ευσταθίου, ναός σταυροειδής εγγεγραμμένος του σύνθετου τύπου, που χρονολογείται στον 12 ο αιώνα 19. Τα βυζαντινά ερείπια στη θέση Παλιοχώρι του Κόκκινου Νερού καλύπτονται ακόμη από πυκνή βλάστηση και το ίδιο συμβαίνει και με όσα έχουν επισημανθεί κατά καιρούς στην περιοχή της Κουτσουπιάς. Δύο σημαντικά κτίσματα υπάρχουν στη θέση Μονόπετρα και άλλα δύο στις θέσεις Ντίνος και Οστροβός 20. Ο ισχυρός πύργος στη Μονόπετρα και το βυζαντινό λιθόστρωτο, που σχετίζονται με βυζαντινή μονή 21 αποτελούν ένδειξη ότι και σε άλλα σημεία 15.Τα τελευταία μνημεία, μαζί με άλλα τρία στα οποία η βλάστηση εμποδίζει προς το παρόν την ακριβή περιγραφή τους, εντοπίσθηκαν πρόσφατα από τον φύλακα αρχαιοτήτων κ.αντώνη Δημηρούλη κατά την κατασκευή του έργου της οδικής παράκαμψης Καρίτσας. 16.Σδρόλια 2000,197κ.ε.(με την παλιότερη βιβλιογραφία). 17.Koder-Hild 1976, Nικονάνος 1973, 48-51, Νικονάνος 1979, Σδρόλια 2000, 199κ.ε., όπου σύντομη περιγραφή του μνημείου, που πρόκειται να δημοσιευθεί αναλυτικά από κοινού με τον κ.σταύρο Μαμαλούκο. Πρόσφατα εκφράσθηκε η άποψη ότι η χρονολόγησή του μπορεί να φθάσει μέχρι τα μέσα του 13 ου αι. (Βελένης 2003, 69, 104). 20 Για όλα τα παραπάνω Αγραφιώτης 1994, Νικονάνος 1973,46.

5 της παραλιακής οδού θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τέτοιοι πύργοι για να αυξήσουν την ασφάλεια της περιοχής. Σημαντικά βυζαντινά μνημεία σώζονται επίσης στην περιοχή της Παλιουριάς. Η γεωγραφική ιδιαιτερότητα της περιοχής οφείλεται στο ότι βρίσκεται στην έξοδο της ομώνυμης κοιλάδας από την οποία διέρχονταν ο παραλιακός δρόμος προκειμένου να κατευθυνθεί μέσω της Μελιβοίας προς το λεκανοπέδιο της Αγιάς, καθόσον η συνέχεια της παραλιακής διαδρομής μέσω του ακρωτηρίου Δερματά ήταν εξαιρετικά δύσχρηστη λόγω της στενότητάς της. Στην περιοχή της Παλιουριάς είχαν επισημανθεί παλιότερα λείψανα αρχαίας και βυζαντινής οχύρωσης και εδώ τοποθετείται η αρχαία πόλη Ριζούς 22. Σήμερα σώζονται τα ερείπια μιάς βυζαντινής μονής στη βόρεια όχθη του χειμάρρου 23, από την οποία έχουν περισυλλεγεί αξιόλογα ανάγλυφα αρχιτεκτονικά μέλη της μεσοβυζαντινής περιόδου, καθώς και μια σειρά από δεξαμενές στη νότια όχθη, που μπορούν να σχετισθούν με επεξεργασία κρασιού (εγκατάσταση ληνών). Με αυτή σχετίζεται και το διασωθέν τοπωνύμιο Καρούτα ή Καρούτες σε ψηλότερη θέση του βουνού στα νότια, καθώς και η δεξαμενή που είχε επισημανθεί από τον κ.νικονάνο το Σε πρόσφατες εργασίες καθαρισμού της 7 ης Ε.Β.Α. μετά από διάνοιξη ιδιωτικού δρόμου, αποκαλύφθηκε ισχυρό κτίριο διαστάσεων 10χ5μ. και σωζ.ύψος 3.80, που μπορεί να χρονολογηθεί από την τοιχοδομία του και ανασκαφικά στοιχεία στον 12 ο αιώνα. Το ανώτερο τμήμα του σχηματίζει ανοιχτή δεξαμενή, που επικοινωνούσε με σωλήνα με μικρότερη σε χαμηλότερο επίπεδο και μπορεί να ταυτισθεί με κτιστό υπολήνιο, σύμφωνα με ανάλογες εγκαταστάσεις που είναι γνωστές σε όλη την Ελλάδα. Ανατολικότερα εντοπίσθηκε και άλλο τμήμα παρόμοιας κατασκευής ενώ κατά την παράδοση αποτελούσαν ολόκληρο συγκρότημα, που σχετίζονταν με την παραγωγή κρασιού των γειτονικών μοναστηριών. Το εύρημα θεωρείται σημαντικό, εκτός των άλλων γιατί συνεχίζει την παράδοση της αρχαίας Μελιβοίας, στην περιφέρεια της οποίας βρίσκεται, που ήταν φημισμένη για την παραγωγή κρασιού Νικονάνος 1973, 20, Koder-Hild 1976, Νικονάνος, ό.π., Aγραφιώτης 1994, 424. (ιδιοκτησίας Γουργιώτη). 24.Δρόσος 1997,21. Περιγραφή του ληνού της Παλιουριάς βλ.σδρόλια ΑΔ 1998, Χρονικά.(υπό έκδοση)

6 Διασχίζοντας την κοιλάδα της Παλιουριάς, ο βυζαντινός δρόμος συναντούσε δεξιά τις βυζαντινές εκκλησίες της Αλλης Χώρας, παλιού οικισμού, ο οποίος συνοικίσθηκε μαζί με άλλους στη Μελιβοία κατά την πρώιμη Τουρκοκρατία 25, καθώς και διάσπαρτα βυζαντινά μοναστήρια στο Όρος Κούτζιμπος 26, το οποίο θα πρέπει να είχε τη μεγαλύτερη πυκνότητα μνημείων στην ευρύτερη περιοχή. Τα ναωνύμια Κόκκινη Εκκλησιά, Ανάληψη, Παλιοθεολόγος και Παλιοπαναγιά αντιστοιχούν σε βυζαντινές θέσεις, από τις οποίες σημαντικό κτίσμα διατηρείται σήμερα μόνον στην τελευταία, διότι στις άλλες έχουν πραγματοποιηθεί καλλιεργητικές εργασίες. Επίσης, σημαντική μοναστική εγκατάσταση έχει ανασκαφεί από τον Λάζαρο Δεριζιώτη στο ακρωτήριο Δερματάς, όπου αποκαλύφθηκε ολόκληρο το καθολικό του 12 ου αιώνα 27, κτισμένο επάνω σε υπερυψωμένη ποδέα, καθώς και ο περίβολος με πλήθος κτισμάτων. Αξίζει να σχολιασθεί ιδιαίτερα η θέση Παλιοθεολόγος, διότι εδώ σώζονταν μέχρι πρόσφατα τα ερείπια βυζαντινής μονής, στα οποία βρέθηκε- και δυστυχώς διασκορπίσθηκε- ο μεγαλύτερος θησαυρός υπέρπυρων των Κομνηνών που είναι γνωστός στον Ελλαδικό χώρο 28. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι το μοναστήρι στον Παλιοθεολόγο ήταν σταυροπηγιακό, σύμφωνα με το σωζόμενο Κομνήνειο ανάγλυφο που βρίσκεται σήμερα εντοιχισμένο στο νεώτερο καθολικό στην περιοχή της Βελίκας 29. Τα παραπάνω στοιχεία επιτρέπουν τη διατύπωση της υπόθεσης ότι τα μοναστήρια των Κελλίων, που αρνήθηκαν αρχικά τις προτάσεις του Αλεξίου Κομνηνού, όταν όρισε ως διαμεσολαβητή τον Οσιο Χριστόδουλο το 1087, δέχθηκαν αργότερα να μεταρρυθμίσουν το ιδιόρρυθμο καθεστώς με το οποίο διήγαν και εισέπραξαν ως αντάλλαγμα αυτοκρατορικές χορηγίες. Δεν γνωρίζουμε αν μπορεί να αποδοθεί στην τύχη το ότι ο θησαυρός αυτός βρέθηκε σε μονή αφιερωμένη στον Αγιο Ιωάννη το Θεολόγο, όπως αυτή που ίδρυσε ο Οσιος Χριστόδουλος στην Πάτμο, ή μήπως σχετίζονταν πράγματι μαζί του, και κατά συνέπεια η 25.Αγραφιώτης 1994, 424. Πρβλ.Kiel 1996,162, με τα στοιχεία των οθωμανικών απογραφών του 15 ου αιώνα, από όπου φαίνεται ότι η Μελιβοία απαρτίζονταν από δύο οικισμούς, Μικρή και Μεγάλη Θανάτου.Η Μικρή, που μπορεί να ταυτισθεί κατά την παράδοση με την Άλλη Χώρα, δεν αναφέρεται μετά τον 16 ο αιώνα. 26.Αγραφιώτης 1994, 424, Ευχαριστίες οφείλονται στον κ.σταύρο Μαμαλούκο για τη βοήθειά του στη χρονολόγηση του καθολικού, το οποίο πρόσφατα υπέστη μεγάλη καταστροφή από αγνώστους, με συνέπεια να μην υπάρχουν πλέον τα τοιχογραφημένα τμήματα των τοίχων. Βλ.επίσης Δεριζιώτης 1997, Σδρόλια ΑΔ 1994, Χρονικά, 355. Πέννα-Τουράτσογλου Το εύρημα θεωρήθηκε πολύ σημαντικό και προϋποθέτει ότι η περιοχή έγινε αποδέκτης αυτοκρατορικής χορηγίας.

7 σημαίνουσα αυτή προσωπικότητα έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στη μοναστική κοινότητα της περιοχής. Στη συνέχεια ο βυζαντινός δρόμος κατέρχονταν από τον Κίσσαβο περνώντας από τη σημερινή Μελιβοία, οικισμό βυζαντινό, και εισέρχονταν στο λεκανοπέδιο της Αγιάς, όπου ακολουθούσε την πορεία Αγιά- Βέσαινα (δηλ.βαθύρεμα) προς Λάρισα είτε κατευθύνονταν προς τη Σκήτη και την κοιλάδα της Ποταμιάς με προορισμό τα παρακάρλια χωριά. Πιστεύουμε ότι ο Αλέξιος ακολούθησε τη δεύτερη διαδρομή, κατά την οποία το οχυρό φρούριο στη Σκήτη έλεγχε το πέρασμα του ορμητικού χειμάρρου στη γέφυρα της Αλαμάνας δίπλα στα ασκηταριά των Αγίων Αναργύρων 30, διότι στόχος του ήταν να κατευθυνθεί προς τα δυτικά παρακάμποντας την περιοχή της Λάρισας που ελέγχονταν από τους Νορμανδούς. Σε τελευταίες δημοσιεύσεις 31 τονίσθηκε η σημασία ενός περάσματος στις υπώρειες του Μαυροβουνίου, που μπορεί σε 20 λεπτά να οδηγήσει από την κοιλάδα της Ποταμιάς μέσω του Πρινιά στην Αμυγδαλή και τα άλλα παρακάρλια χωριά. Είναι πιθανόν ότι αυτό ακολούθησε και ο Αλέξιος, που θα ήθελε να διαφύγει της προσοχής των Νορμανδών που θα έλεγχαν τα πεδινά περάσματα. Ετσι, ο δημόσιος δρόμος που αφήνει στα δεξιά του ο αυτοκράτορας, κατά την Κομνηνή, μπορεί να είναι ο δρόμος Λάρισα- Αγιά, στον οποίο έχουν βρεθεί μιλιάρια 32, ενώ ότι το πέρασμα της Ποταμιάς βρισκόταν σε χρήση την εποχή αυτή μπορεί να επιβεβαιωθεί από τις βυζαντινές θέσεις που έχουν διαπιστωθεί 33. Το ίδιο ισχύει και για την παραλίμνια οδό από το Καστρί στα Κανάλια, που προστατεύονταν από δύο ισχυρά φρούρια στα βόρεια και στα νότια, με διαπιστωμένη χρήση στην εξεταζόμενη περίοδο. Η μεγαλύτερη από τις βυζαντινές θέσεις που επισημάνθηκαν στην πορεία αυτού του δρόμου βρίσκεται στα νότια της Αμυγδαλής, πολύ κοντά στην έξοδο του περάσματος που περιγράφηκε προηγουμένως. Είναι δελεαστική η υπόθεση να τοποθετήσουμε εδώ το βλαχικό χωριό Εζεβάν, στο οποίο, κατά την Κομνηνή, έφθασε ο Αλέξιος μετά τον Κίσσαβο και αφού άφησε δεξιά το δημόσιο δρόμο. Στη θέση αυτή, που φέρεται με το όνομα «Τσιντσιλάρ το ρέμα» ή «Κατή το μνήμα», και 29.Νικονάνος 1973, 45-46, Δεριζιώτης 1987,8-10, Αγραφιώτης 1997β, 27κ.ε. 30.Νικονάνος 1979,125. Διατηρούνται ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες που αποδεικνύουν ότι ο χώρος ήταν σε χρήση από τον 12 ο αιώνα. 31.Αγραφιώτης 1991, B.Helly Αγραφιώτης 1991, Mottas-Decourt 2001, 113.

8 καταλαμβάνει έκταση 500μ. από βορρά προς νότον στις υπώρειες του Μαυροβουνίου, έχουν περισυλλεγεί επιφανειακά μεγάλες ποσότητες βυζαντινής κεραμικής της εποχής των Κομνηνών και νομίσματα από τα μέσα του 11 ου έως τα τέλη του 12 ου αιώνα. Το ανώτερο σημείο της ορίζεται από μικρό καμαροσκέπαστο ναίσκο του Αγίου Νικολάου 34, ξανακτισμένο στην πρώιμη μεταβυζαντινή περίοδο πάνω σε βυζαντινά λείψανα, ενώ στο κατώτερο, κοντά στις όχθες της λίμνης, ανασκάφηκε φέτος μικρός οικιστικός πυρήνας, που σχετίζονταν με εργαστήρια σιδηρουργίας, καθώς και νεκροταφείο της εποχής που εξετάζουμε. Στην πορεία του προς νότον και στη συνέχεια στα δυτικά, προς Τρίκαλα, κάνοντας το γύρο της λίμνης Κάρλας, ο στρατός του Αλεξίου στρατοπέδευσε στο ποτάμι της Πλαβίτζας με τον ομώνυμο οικισμό. Η περιοχή αυτή δεν μπορεί εύκολα να ταυτισθεί, ωστόσο θα πρέπει να βρισκόταν στα παρακάρλια ή στους πρόποδες του Χαλκοδόνιου, από το οποίο υποχρεωτικά θα πέρασε ο Αλέξιος για να βγεί στα Κηπουρεία του Δελφινά, (μεταξύ Λαρίσης και Τρικάλων), χωρίς να διακινδυνεύσει προστριβές με το Βοημούνδο στην πεδιάδα της Λάρισας. Μπορούν να προταθούν ως πιθανές θέσεις το ρέμα της Κερασιάς κοντά στα Κανάλια και εκείνο στο Μικρό Περιβολάκι, στα οποία η στενή κοιλάδα, η τάφρος που έσκαψε ο Αλέξιος και η προστασία των ισχυρών βυζαντινών φρουρίων της περιοχής, όπως των Καναλίων και της Αγναντερής θα προσέφερε την απαραίτητη ασφάλεια. Συνοψίζοντας, διαπιστώνει κανείς τη μεγάλη πυκνότητα των μνημείων κατά μήκος της παραλιακής οδού του Κισσάβου και την παρακάρλιας οδού προς τη Μαγνησία, στοιχείο ενισχυτικό της σημασίας των οδικών αρτηριών που περιγράψαμε, που ασφαλώς δεν χρησιμοποιούνταν μόνον για στρατιωτικούς σκοπούς 35. Αξίζει να τονισθεί ότι δεν πρόκειται για καινούργιο δρόμο αλλά για την αρχαία οδό από το Ομόλιο στη Δημητριάδα και τα Φάρσαλα μέσω Φερών, που κατ επανάληψιν χρησιμοποιήθηκε από τα αρχαία στρατεύματα που 33.Αγραφιώτης 1991, Αγραφιώτης 1994,427, εικ.3. Η θέση αυτή, όπως και πολλές άλλες της παραλίμνιας διαδρομής κατοικήθηκε από την προϊστορική περίοδο (Τουφεξής 1993). 35.Η στρατιωτική της αξία είναι αναμφισβήτητη, αφού μετά τον Αλέξιο την προτίμησαν ο Φράγκος κατακτητής Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός(το 1204, Γουλούλης 1992, 478) και ο Κωνσταντίνος Μονομάχος το 1333 («είλεν τον Γόλον και Καστρίν και Λυκοστόμιον», Ι.Καντακουζηνού ΙΙ, 28).

9 κατέβαιναν από βορρά 36. Η διαδρομή ελέγχονταν στην αρχαιότητα από τα φρούρια των Ευρυμενών, της Μελίβοιας(που οι νεώτερες έρευνες τοποθετούν στο Καστρί Βελίκας 37 ), του Κερκίνεου και της Βοίβης, τα οποία ανανέωσε αργότερα ο Ιουστινιανός 38. Διαπιστώνεται συνέχεια των κυριότερων πόλεων και στη βυζαντινή περίοδο, με μικρή ίσως μετακίνηση της θέσης τους, όπως αυτή που προτάθηκε σχετικά με την αρχαία Μελίβοια στο Καστρί Βελίκας 39, που ίσως αντικαταστάθηκε από τη βυζαντινή Κενταυρόπολη στο χώρο της Σκήτης, ή εκείνη μεταξύ της αρχαίας οχύρωσης στην Αμυγδαλή(Κερκίνεον) και της βυζαντινής στο Καστρί. Το ότι το φρούριο στο Καστρί Βελίκας αντικαθίσταται στη μεσοβυζαντινή περίοδο από εκείνο της Σκήτης δεν είναι ουσιαστικής σημασίας για την πορεία της εξεταζόμενης οδού, διότι η θέση της Σκήτης είναι πλεονεκτική και ικανή να ελέγξει μόνη της το περιγραφέν σταυροδρόμι. Είναι όμως ενδεικτικό της σχετικής εγκατάλειψης που σημειώνεται στην παραθαλάσσια περιοχή της Μελίβοιας (Βελίκα-Αγιόκαμπος) στη μεσοβυζαντινή περίοδο 40, όπου τα παλαιοχριστιανικά ευρήματα είναι πολύ πυκνά. Το φαινόμενο αυτό ίσως συνδέεται με τη μεταφορά του οικιστικού κέντρου από την παράλια θέση(καστρί Βελίκας) αφ ενός στα μεσόγεια (θέση σημ.μελιβοίας, όπου διαπιστώθηκε βυζαντινή κατοίκηση), αφ ετέρου νοτιώτερα, στον οχυρωμένο οικισμό της Σκήτης. Αντίθετα, στην υπόλοιπη παραλιακή οδό του Κισσάβου από το Στόμιο στην Παλιουριά, καθώς και στα παρακάρλια, πυκνώνει η κατοίκηση 41 κατά τη 36.Τα σχετικά προβλήματα έχουν διαφωτισθεί σε πρόσφατες μελέτες της αρχαίας τοπογραφίας, που περιέγραψαν τα περάσματα του Χαλκοδόνιου, και κυρίως εκείνο από το Μικρό Περιβολάκι στη Σκοτούσα (Decourt 1990, 95, 107κ.ε.) 37.Αγραφιώτης 1994, Τζιαφάλιας 1994,425, Δρόσος 1997,15κ.ε. 38.Koder-Hild 1976, λήμματα Ευρυμένη, Κενταυρόπολη, Καστρί, Βοίβη. Για την τελευταία πόλη δεν αναφέρεται τείχιση από τον Ιουστινιανό αλλά απλώς η ύπαρξη βυζαντινής ιστορικής φάσης. 39.Στο φρούριο στο Καστρί της Βελίκας και στη γύρω πεδινή έκταση δεν διαπιστώθηκε μέχρι σήμερα κατοίκηση μεταγενέστερη της παλαιοχριστιανικής περιόδου. Δρόσος 1997, εικ.σ Μεταξύ του Δερματά και της Σκήτης σημειώνονται μόνον οι θέσεις της Παναγίας Βελίκας(Νικονάνος 1979,51, Μπούρας 2002,29) και της Μεταμόρφωσης στη Σωτηρίτσα(Νικονάνος 1974,176). 41.H παρατήρηση αυτή έχει μόνον σχετική σημασία, αφού τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα μνημεία, πολλά από τα οποία επισημαίνονται από τη θέση αυτή για πρώτη φορά, σχετίζονται με τις μοναστικές εγκαταστάσεις του Ορους των Κελλίων. Η παρουσία της οδικής αρτηρίας και των οικισμών δεν θα πρέπει να ενοχλούσε τους Κελλιώτες, λόγω της πυκνής δασοκάλυψης και του έντονου αναγλύφου της περιοχής, ωστόσο οι οικισμοί δεν θα ήταν πολλοί. Στοιχεία υπάρχουν για τη θέση Αμπελική του Στομίου, τα προαναφερθέντα Παλιοχώρια στην Καρίτσα και το Κόκκινο Νερό και την περιοχή της Μελιβοίας. Ο εντοπισμός των καταλοίπων των βυζαντινών οικισμών είναι δυσχερής, αφού λόγω της πυκνής βλάστησης δεν έχουν γίνει συστηματικές επιφανειακές έρευνες. Επίσης, η χρονολόγηση των ερειπίων παρουσιάζει, όπως είναι φυσικό, αρκετές δυσκολίες, και μόνο κατά προσέγγισιν μπορεί να τοποθετηθεί η

10 διάρκεια της μεσοβυζαντινής περιόδου σε σχέση με την πρωτοβυζαντινή περίοδο, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα γνωστά ευρήματα, στοιχείο που δείχνει ότι και η σημασία της οδού αυξάνεται ανάλογα, σε συνάρτηση με την ταυτόχρονη ανάπτυξη της μοναστικής κοινότητας. Γνωρίζουμε από τις πηγές ότι από εδώ περνούσαν άγιοι ιερομόναχοι που περιέρχονταν τα μοναστικά κέντρα, αλλά και άλλοι περιηγητές, όπως ο Βενιαμίν Τουδέλης περί το Ισως οι συνεχείς επιδρομές των Βουλγάρων τον 10ο αιώνα και των Νορμανδών τον 11 ο να δημιούργησαν ανασφάλεια στις πεδινές επικοινωνίες της Θεσσαλίας και να αυξήθηκε έτσι η χρησιμότητα της παραλιακής διαδρομής. πλειοψηφία τους (κυρίως ναών) στη μεσοβυζαντινή περίοδο, ενώ αρκετά θα ανήκουν ίσως στον 13 ο αιώνα. Θα πρέπει να σημειωθούν ακόμη οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν τα μνημεία αυτά λόγω της συνεχώς εξαπλούμενης δενδροκαλλιέργειας στον Κίσσαβο, της οποίας προηγείται ισοπέδωση με μηχανικά μέσα, αλλά και της ανάπτυξης των παραθεριστικών οικισμών στα παράλια. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλά από τα μνημεία που ανέφερε ο Δ.Αγραφιώτης το 1990 (Αγραφιώτης 1994) δεν υπάρχουν σήμερα. Θα πρέπει, τέλος, να τονισθούν οι σημαντικές υπηρεσίες που προσφέρουν ο αρχαιοφύλακας Αντώνης Δημηρούλης και οι εργατοτεχνίτες της 7 ης Ε.Β.Α. Γιάννης Πλατσάς και Κώστας Δέλλας στον εντοπισμό, τη διάσωση και τη συντήρηση των μνημείων. 42.Γουλούλης 1992, 477, 478.

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αγιά 1993: Α Ιστορικό Αρχαιολογικό Συνέδριο για την επαρχία της Αγιάς, Αγιά 1993(Πρακτικά υπό έκδοση) Αβραμέα 1974: Άννα Αβραμέα, Η Βυζαντινή Θεσσαλία μέχρι του 1204, Συμβολή εις την Ιστορικήν Γεωγραφίαν, εν Αθήναις Avramea 1981: A.Avramea, Monastères et hommes d Eglise en Grèce. A propos de deux epigrammes, TM 8(1981) 33 Avramea-Feissel 1987: A.Avramea- D.Feissel, Inscriptions de Thessalie, TM 10,1987, 369 Αγραφιώτης 1991:Δ. Αγραφιώτης, Σχόλια σε ένα χωρίο της Άννας της Κομνηνής, ΘεσσΗμ 19(1991) Αγραφιώτης 1994: Δ.Αγραφιώτης, Η επαρχία της Αγιάς κατά τη βυζαντινή εποχή, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου «Θεσσαλία. Δεκαπέντε χρόνια αρχαιολογικής έρευνας, Αποτελέσματα και Προοπτικές», (Λυών Απριλίου 1990), Αθήνα 1994, Αγραφιώτης 1997 α : Δ.Αγραφιώτης (επιμέλεια), Σελίδες από την Ιστορία του χωριού Μελίβοια της Αγιάς, έκδ.κοινότητας Μελιβοίας, Αγραφιώτης 1997β: Δ.Αγραφιώτης, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στη Βελίκα της Μελίβοιας, στο:αγραφιώτης 1997 α, 25κ.ε. Βελένης 2003: Γ.Βελένης, Μεσοβυζαντινή ναοδομία στη Θεσσαλονίκη, Μνήμη Μανόλη Χατζηδάκη ( Ακαδημία Αθηνών ), Αθήνα Βρανούση 1966: Ερα Βρανούση, Τα αγιολογικά κείμενα του Οσίου Χριστοδούλου,ιδρυτού της εν Πάτμω μονής. Φιλολογική παράδοσις και ιστορικαί μαρτυρίαι, Αθήναι Γλαβίνας 1984: Α.Γλαβίνας, Οι Νορμανδοί στη Θεσσαλία και η πολιορκία της Λάρισας ( ) Βυζαντιακά 4(1984), Γουλούλης 1992: Σ.Γουλούλης, Το Όρος των Κελλίων, Συμβολή τοπογραφική και ιστορική, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου για την Αρχαία Θεσσαλία στη μνήμη του Δ.Ρ.Θεοχάρη (Βόλος 1987), Αθήνα 1992, Γουλούλης 2000: Σ.Γουλούλης, Η Βυζαντινή μονή του Αγίου Δημητρίου Μαρμαριάνων Λαρίσης: προσπάθεια εντοπισμού, Ιστορικογεωγραφικά 7(2000)

12 Decourt 1990: J.Cl. Decourt, La Vallée de l Enipeus en Thessalie, Études de Topographie et de géographie antique, Paris 1990 Δεριζιώτης 1987: Λ.Δεριζιώτης, Μια επιγραφή από την Ανατολική Οσσα, (1571), ΘεσσΗμ 12,1987,8-10 Δεριζιώτης 1997: Λ.Δεριζιώτης, Το έργο της 7 ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στην περιοχή της Μελίβοιας, στο:αγραφιώτης 1997 α, 43κ.ε. Δρόσος 1997, Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος Δρόσος, Η Αρχαία Μελίβοια, στο: Αγραφιώτης 1997 α,15κ.ε. Helly 1993: Από τη Μελίβοια στη Δημητριάδα, στο: Αγιά 1993 Kiel 1996 : M.Kiel, Türkische Thessalien: etabliertes Geschichtbild versus Osmanische Quellen. Ein Beitrag zur Entmythologieserung der Geschichte Griechenlands: Die Kultur Griechenlands in Mittelalter und Neuzeit. Bericht über das Kolloquium der Südosteuropa- Kommission Oktober 1992, hrsg. Von R.Lauer und P.Schreiner, Goettingen 1996, 114κ.ε. Koder-Hild 1976 :J.Koder-F.Hild, Tabula Imperii Byzantini, Hellas und Thessalιa, Wien 1976 (=F.Hild -J.Koder- Κ.Σπανός- Δ.Αγραφιώτης, Η Βυζαντινή Θεσσαλία, Οικισμοί- Τοπωνύμια- Μοναστήρια- Ναοί, ΘεσσΗμ 12(1987) 11κ.ε.) Mottas- Decourt 2001 : F.Mottas- J.C.Decourt, Δρόμοι και ρωμαϊκοί οδοδείκτες στη Θεσσαλία, ΘεσσΗμ 39(2001) X.Μπούρας-Λ.Μπούρα 2002: Χ.Μπούρας-Λ.Μπούρα, Η Ελλαδική ναοδομία κατά τον 12 ο αιώνα, Αθήνα 2002 Μπούρας 2003: Χ. Μπούρας, Η αρχιτεκτονική του καθολικού της μονής Αγίου Δημητρίου Στομίου (τ.τσάγεζι) ΔΧΑΕ περ.δ, τ.κδ, 2003, Νικονάνος 1973: Ν.Νικονάνος, Έρευνες στην επαρχία Αγιάς Λαρίσης, Αρχείο Θεσσαλικών Μελετών 2(1973) Νικονάνος 1974: Ν.Νικονάνος, Έρευνες στην επαρχία Αγιάς Λαρίσης, Αρχείο Θεσσαλικών Μελετών 3(1974) Νικονάνος 1979: Ν.Νικονάνος, Οι βυζαντινοί ναοί της Θεσσαλίας, από τον 10ο αιώνα ως την κατάκτηση της περιοχής από τους Τούρκους το Συμβολή στη βυζαντινή αρχιτεκτονική, Αθήναι Πέννα- Τουράτσογλου 2001: Ο «θησαυρός» Μελιβοίας Λαρίσης/ 1988: μελέτη της κυκλοφορίας χρυσών υπερπύρων της δυναστείας των Κομνηνών στον ελλαδικό χώρο, Το νόμισμα στο Θεσσαλικό χώρο. Νομισματοκοπεία,

13 Κυκλοφορία, Εικονογραφία, Ιστορία. Αρχαίοι, Βυζαντινοί και Νεώτεροι Χρόνοι, Γ Επιστημονική Συνάντηση (Οι Φίλοι του Νομισματικού Μουσείου- Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) Βόλος 2001, Περιλήψεις. Reinsch- Kambylis 2001: Annae Comnenae Alexias, D.Reinsch- A.Kambylis (επιμέλ.), CFIB, XL/1, Berlin 2001 Σδρόλια 2000: Σ.Σδρόλια, Αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή του Κόκκινου Νερού, Το Έργο των Εφορειών Αρχαιοτήτων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠ.ΠΟ στη Θεσσαλία και την ευρύτερη περιοχή της, , 1 η Επιστημονική Συνάντηση, Βόλος 2000, Σπανός 1979: Κ.Σπανός, Επιγραφές και ενθυμήσεις από τα χωριά Στόμιο και Καρίτσα της Λάρισας (4 ος αι.-1888), Θεσσαλονίκη Σωτηρίου 1928: Γ.Σωτηρίου, Βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλίας ΙΓ και ΙΔ αιώνος.2. Η μονή της Παναγίας και του αγίου Δημητρίου παρά το Τσάγεζι, ΕΕΒΣ Ε (1928), 349κ.ε. Τζιαφάλιας 1994: Α.Τζιαφάλιας, Αναζητώντας την Αρχαία Μελίβοια, Θεσσαλία, Δεκαπέντε χρόνια αρχαιολογικής έρευνας, , Αποτελέσματα και προοπτικές, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, Λυών 17-22/4/1990, Αθήνα 1994, 143 κ.ε. Τουφεξής 1993: Γ.Τουφεξής, Η προϊστορική έρευνα στην επαρχία της Αγιάς, στο: Αγιά 1993

14 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΕΔΙΩΝ- ΕΙΚΟΝΩΝ Σχέδιο 1. Χάρτης των μεσοβυζαντινών θέσεων του Κισσάβου Σχέδιο 2. Χάρτης των μεσοβυζαντινών θέσεων του Μαυροβουνίου Εικ.1.Κόκκινο Νερό. Ναός στις ιδιοκτησίες Βόγια και Χύτα Εικ.2.Κόκκινο Νερό. Ναός στην ιδιοκτησία Θ.Ευσταθίου. Εικ.3.Παλιουριά.Ληνός στην ιδιοκτησία Γ.Πλάδα. Κάτοψη. Εικ.4.Παλιουριά.Ληνός στην ιδιοκτησία Γ.Πλάδα. Βορειοανατολική όψη. Εικ.5.Αγία Παρασκευή στον Οστροβό. Κιονόκρανο Εικ.6.Χρυσό νόμισμα του Αλεξίου Κομνηνού από τη θ.παλιοθεολόγος Εικ.7. Βυζαντινός ναός στη θ.δερματάς. Εικ.8.Φρούριο Σκήτης. Άποψη από ανατολικά Εικ.9. Φρούριο στο Καστρί Μαυροβουνίου. Πύργος επι της οδού. Εικ.10.Καλαμάκι, θ.τσιντσιλάρ το ρέμα ή Κατή το μνήμα.αποψη βυζαντινού νεκροταφείου.

15 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΙΣΣΑΒΟΥ 1 α. Ομόλιο, ασκηταριό Αγίας Παρασκευής 1β.θ.Αμπελική του Στομίου 1.Στόμιο, μονή Αγίου Δημητρίου 2.Στόμιο, ναός Αγίων Αποστόλων 3.Στόμιο, ναός Παναγίας 4.Στόμιο, βυζαντινός πύργος 5.Καρύτσα, Ναός Προδρόμου 6.Καρύτσα, Ναός Παναγίας 7.Καρύτσα, βυζαντινός ναός στη θ.μιτσιβιό 8.Καρύτσα, βυζαντινό κτίσμα στη θ.πηγάδι 9.Καρύτσα, βυζαντινό κτίσμα 10.Καρύτσα, βυζαντινό κτίσμα 11.Κόκκινο Νερό, γέφυρα 12.Κόκκινο Νερό, κάστρο 13.Κόκκινο Νερό, τρίκογχος ναός 14.Κόκκινο Νερό, βυζαντινή μονή στην ιδιοκτησία Βόγια- Χύτα 15. Κόκκινο Νερό, βυζαντινή μονή στην ιδιοκτησία Τσιοφλίκη 16.Κόκκινο Νερό, βυζαντινή Μονή στον αγρό Θ.Ευσταθίου 17.Κόκκινο Νερό, βυζαντινή μονή στον αγρό Γ.Πλατσά 18. Κόκκινο Νερό, βυζαντινός ναός στην ιδιοκτησία πατρός Γ.Τσανάκα 19.Παλιοχώρι 20.Κουτσουπιά, θ.δένδρος 21.Κουτσουπιά, ιδιοκτησία Πινίκη 22.Μονόπετρα, βυζαντινή μονή 1 23.Μονόπετρα, βυζαντινή μονή 2 24.θ.Ντίνος, βυζαντινό κτίσμα 25.Οστροβός, Ν.Αγίας Παρασκευής 26.Παλιουριά, βυζαντινός ναός στο κτήμα Γουργιώτη 27.Παλιουριά, συγκρότημα ληνών στην ιδιοκτησία Γ.Πλάδα 28.Κούτζιμπος, θ.βίγλα, βυζαντινή οχύρωση 29.Κούτζιμπος, θ.δερματάς, βυζαντινή μονή 30.Κούτζιμπος, Κόκκινη Εκκλησιά 31.Κούτζιμπος, βυζαντινό κτίσμα στη θ.σαίτες

16 32.Κούτζιμπος, Παναγία ή Σκάλα Παναγιά 33.Κούτζιμπος, Παλιοθεολόγος 34.Κούτζιμπος, βυζαντινό κτίσμα στη θ.παλιοπήγαδα 35.Κούτζιμπος, θ.ανάληψη 36.Άλλη Χώρα, θ.τσαιράκι 37.Βελίκα, μονή Θεολόγου 38.Μελιβοία, ανατολική συνοικία 39.Σωτηρίτσα, Ν.Σωτήρα 40.Βελίκα, Ν.Παναγίας 41.Βελίκα, Παλιοκκλήσι 42.Μονή Παντελεήμονα Αγιάς 43.Αγιά 44.Μεγαλόβρυσο, μονή Παναγίας 45.Βαθύρεμα. ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ 1.Ασκηταριά Αγίων Αναργύρων 2.Σκήτη, θ.παλιομέτοχο 3.Σκήτη, θ.κάστρο 4.Ποταμιά, θ. Αγιος Αθανάσιος 5.Ποταμιά 6.Ποταμιά 7.Αετόλοφος, Παναγία 8.Ανάβρα 9.Καστρί 1 10.Καστρί, Κάστρο 11.Αμυγδαλή, Παναγία 12.Καλαμάκι, θ.γκούβα ή Κατή το Μνήμα 13.Έλαφος, Παναγία Καμπάνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Χατζή Βαλλιάνου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων

Δέσποινα Χατζή Βαλλιάνου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΟΙΚΟ - ΕΘΝΟ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ Δέσποινα Χατζή Βαλλιάνου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων Δεν χωρεί αμφιβολία ότι ο Κάτω Όλυμπος, η Όσσα, τα Τέμπη και το Δέλτα του Πηνειού αποτελούν ένα ιδιαίτερο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 10η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ Εικ. 1. Αεροφωτογραφία του οικισμού της Ποτίδαιας. Εικ. 2. Τμήμα του διατειχίσματος. Διατείχισμα της Κασσάνδρειας Στη θέση της αρχαίας Ποτίδαιας, που καταστράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2012-20142014 Σεπτέµβριος 2011 1 ΗΜΟΣ ΑΓΙΑΣ Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2012-20142014 ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Σεπτέµβριος 2011 2 Περιεχόµενα ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 15 Γ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΘΗΝΑ Στην Αθήνα διεξήχθησαν κατά τα έτη 20002010 συνολικά 298 σωστικές ανασκαφές σε οικόπεδα ιδιωτών ή σε δημόσια έργα (ΜΕΤΡΟ) και πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 10-13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ-Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ- ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΣΧΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας.

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας. Η Κασσιόπη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές της βορειοανατολικής ακτής της Κέρκυρας. Αυτό το μικρό γραφικό ψαράδικο χωριό έχει πληθυσμό περίπου 1200 κατοίκους. Η Κασσιόπη είναι το μεγαλύτερο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές:

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: 23η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: ΕΥΒΟΙΑ Χαλκίδα Οδός Ωρίωνος 10, οικόπεδο Χρ. Δημαρέλου-Δεληβοριά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 33 1η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΤΤΙΚΗ Μεσόγεια Οι ανασκαφικές έρευνες επικεντρώθηκαν σε δύο τομείς: 1) στη συνέχιση της αποκάλυψης ερειπωμένων βυζαντινών ναών, που είχε αρχίσει από παλαιότερα με

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 14η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1-2. Σκάλα Ερεσού. Παλαιοχριστιανική Βασιλική Αγίου Ανδρέα. Ταφές. ΛΕΣΒΟΣ Σκάλα Ερεσού Παλαιοχριστιανική Βασιλική Αγίου Ανδρέα Η Βασιλική του Αγίου Ανδρέα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Παναγία η Σικελιά της Χίου και η Σικελία

Η Παναγία η Σικελιά της Χίου και η Σικελία Η Παναγία η Σικελιά της Χίου και η Σικελία Κάλλη Γουργιώτου Εισαγωγή-τοπογραφία Στη νότια Χίο, στην περιοχή των Μαστιχοχώρων, δηλαδή των χωριών που ασχολούνται με την παραγωγή της μαστίχας, βρίσκεται η

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ- ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ- ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ- ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Τρίτη 17/9 Τρίτη 24/9 Ημερήσια εκδρομή στο Λαύριο. Ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο του Θορικού, στο Μουσείο Κεραμικής «Πάνου Βαλσαμάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΘ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑ Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή, με χρηματοδοτική συνεισφορά του ΥΠΠΟΤ, του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης και του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ : ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

ΕΚΔΟΣΗ : ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΕΚΔΟΣΗ : ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Η ΒΟΥΛΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Η Βούλα, ο αρχαίος Δήμος των Αλών Αιξωνιδών, παρά το γεγονός ότι δεν έχει ακόμα πλήρως ανασκαφεί, όμως παρουσιάζει πολύ μεγάλο αρχαιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία. 1. Επαρχιακό Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου

Μουσεία. 1. Επαρχιακό Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου 1. Επαρχιακό Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου Μουσεία Το Επαρχιακό Αρχαιολογικό Μουσείο Πάφου ιδρύθηκε στα 1936. Στο Μουσείο εκτίθενται ευρήματα που προέρχονται από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές θέσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΤΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 1. Απογραφή 190 3: Απογραφή του σαντζακιού των Σερβίων. Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου των Εξωτερικών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αρχαιολογικός Χώρος Αβδήρων Αρχαιολογικός Χώρος Ζώνης, Έβρος Ιερό Μεγάλων θεών, Σαμοθράκη Αρχαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ <ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΡΙΚΑ Η ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΗΚΟΣ, ΔΗΜΟΣ ΣΤΥΛΙΔΑΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ>

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ <ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΡΙΚΑ Η ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΗΚΟΣ, ΔΗΜΟΣ ΣΤΥΛΙΔΑΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ> ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κωδικός / Σύντομη Περιγραφή Ακινήτου: Α.Κ. 1908 έως Α.Κ. 1935, και Α.Κ. 1937 έως Α.Κ. 1945 / ΟΙΚΟΠΕΔΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Ε Μ Ο Υ Ρ Ι Ο Ν Μία αναπάντεχη συνάντηση στη αρχαία Νεκρόπολη και μια ευχή! Δούκας Δούκας Φωτ 1: Ο παράλιος-ορεινός δρόμος

Α Ν Ε Μ Ο Υ Ρ Ι Ο Ν Μία αναπάντεχη συνάντηση στη αρχαία Νεκρόπολη και μια ευχή! Δούκας Δούκας Φωτ 1: Ο παράλιος-ορεινός δρόμος Α Ν Ε Μ Ο Υ Ρ Ι Ο Ν Μία αναπάντεχη συνάντηση στη αρχαία Νεκρόπολη και μια ευχή! Δούκας Δούκας Μάρτιος μήνας. Ανοιξιάτικος καιρός και διάθεση. Ταξιδεύοντας με την Πανοραμική ομάδα στην περιοχή της Τραχείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΕ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Ομάδα εργασίας: ΒΑΝΝΑ ΝΙΝΙΟΥ ΚΙΝΔΕΛΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΚΕ ΕΠΚΑ-ΥΠΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΦΦΦ-ΥΒΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΙΦΦΦ-ΥΒΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΕΣΠΑ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (ΕΥΔ ΕΠΑΕ) Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Πρόσβασης & Χάρτες

Οδηγίες Πρόσβασης & Χάρτες Οδηγίες Πρόσβασης & Χάρτες Παρακαλούμε δείτε τις αναλυτικές οδηγίες για την εύκολη πρόσβαση στο ξενοδοχείο Lato Boutique από το αεροδρόμιο και το λιμάνι της πόλης του Ηρακλείου, αλλά και αναλυτικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΤΟΛΙΑΝΗ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ. Αικατερίνη Κάντα - Κίτσου Βασιλική Λάμπρου

ΝΤΟΛΙΑΝΗ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ. Αικατερίνη Κάντα - Κίτσου Βασιλική Λάμπρου ΝΤΟΛΙΑΝΗ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ Αικατερίνη Κάντα - Κίτσου Βασιλική Λάμπρου ΑΘΗΝΑ 2008 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠ/ΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Α.3.3 Χωροταξική Διάρθρωση Περιοχής Μελέτης Χρήσεις Γης

Α.3.3 Χωροταξική Διάρθρωση Περιοχής Μελέτης Χρήσεις Γης Α.3.3 Χωροταξική Διάρθρωση Περιοχής Μελέτης Χρήσεις Γης Α.3.3.1 Χωροταξική διάρθρωση Οικιστική δομή Ο Δήμος Τρικκαίων είναι ενταγμένος στα νότια του Νομού Τρικάλων, εγγύς των ορίων με το Νομό Καρδίτσας,

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Η Θέση του Aκίνητου στην περιοχή της Μεσογείου Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική. Η θέση του Ακινήτου στην Ελλάδα Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική.

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Χαρκιολάκης. Αρχιτέκτων Μηχανικός Δ/ντης Δ.Α.Ν.Σ.Μ.- ΥΠ.ΠΟ

Ν. Χαρκιολάκης. Αρχιτέκτων Μηχανικός Δ/ντης Δ.Α.Ν.Σ.Μ.- ΥΠ.ΠΟ Ν. Χαρκιολάκης Αρχιτέκτων Μηχανικός Δ/ντης Δ.Α.Ν.Σ.Μ.- ΥΠ.ΠΟ Αναστήλωση, ανάδειξη και βελτίωση της επισκεψιμότητας τωνμνημείωνκαιτων Μνημειακών Συνόλων της Περιοχής της Πλάκας Το σχέδιο του Κλεάνθη και

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας ζωντανός πολιτισμικός οργανισμός, ένα ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας

Ένας ζωντανός πολιτισμικός οργανισμός, ένα ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας Ένας ζωντανός πολιτισμικός οργανισμός, ένα ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας Το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας είναι το μοναδικό αμιγώς Βυζαντινό Μουσείο στη Στερεά Ελλάδα. Εγκαινιάστηκε το 2007 στην Υπάτη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH S0 ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο (25.1.2013) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 2η στάση 3 ΒΕΡΟΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ Άφιξη περίπου... Στο Epirus Palace 5* 7ο χλμ. Ιωαννίνων-Αθηνών Τηλέφωνο: 2651 093555 0 λεπτά ΜΟΥΣΘΕΝΗ 1η στάση 15 λεπτά ΞΑΝΘΗ Αναχώρηση 07.00

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ407ΛΚ-ΓΘΒ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΛ407ΛΚ-ΓΘΒ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. Δ/νση : Δ. Μποφώρ 7 Ηράκλειο Ταχ.Κώδικας : 71202 Πληροφορίες : ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΑΝΤΙΝΑΚΗΣ Τηλέφωνο : 2813404501 Fax

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Οργανικής Θέσης: ΚΖ ΕΠΚΑ Υπηρεσία όπου υπηρετώ: ΚΖ ΕΠΚΑ Τηλέφωνο: 23510 47883 23510 47884, kzepka@culture.gr

Υπηρεσία Οργανικής Θέσης: ΚΖ ΕΠΚΑ Υπηρεσία όπου υπηρετώ: ΚΖ ΕΠΚΑ Τηλέφωνο: 23510 47883 23510 47884, kzepka@culture.gr Ονοματεπώνυμο: Ε υ τ υ χ ί α Π ο υ λ ά κ η - Π α ν τ ε ρ μ α λ ή Βαθμός: Αρχαιολόγος Α Υπηρεσία Οργανικής Θέσης: ΚΖ ΕΠΚΑ Υπηρεσία όπου υπηρετώ: ΚΖ ΕΠΚΑ Τηλέφωνο: 23510 47883 FAX/ Email: 23510 47884, kzepka@culture.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικές Διαδρομές στην Π.Ε. Καρδίτσας

Αρχαιολογικές Διαδρομές στην Π.Ε. Καρδίτσας Αρχαιολογικές Διαδρομές στην Π.Ε. Καρδίτσας Η ιδέα των αρχαιολογικών διαδρομών προέκυψε μετά από πρόταση του Οδοντιατρικού Συλλόγου Καρδίτσας να γίνει μία παρουσίαση των Μνημείων και των Αρχαιοτήτων της

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιλήψεις ανακοινώσεων

Περιλήψεις ανακοινώσεων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ KAI ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΥΠΠΟΤ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Μελέτη Κώστας Αντωνίου, Εδουάρδος Κάστρο, Πάνος Τζώνος, Στέργιος Γαλίκας, Θέμης Χατζηγιαννόπουλος

Αρχιτεκτονική Μελέτη Κώστας Αντωνίου, Εδουάρδος Κάστρο, Πάνος Τζώνος, Στέργιος Γαλίκας, Θέμης Χατζηγιαννόπουλος Δημοτική Βιβλιοθήκη και Μουσείο Βιβλιοθήκης Κοζάνης, Κοζάνη Μελέτη Δημοτική Επιχείρηση Μελετών Κοζάνης (ΔΕΜΚΟ) Αρχιτεκτονική Μελέτη Κώστας Αντωνίου, Εδουάρδος Κάστρο, Πάνος Τζώνος, Στέργιος Γαλίκας, Θέμης

Διαβάστε περισσότερα