Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)"

Transcript

1 Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής () Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία συνεχίζει γενικά τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Και στη Βυζαντινή και στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ζούν πολλοί και διαφορετικοί λαοί που μιλούν διαφορετικές γλώσσες. Οι θεσμοί και η οργάνωση στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία προέρχονται από τη Ρώμη, ενώ o χριστιανισμός έγινε από τον 4ο αιώνα η επίσημη θρησκεία στο κράτος. Mέχρι το τέλος, οι υπήκοοι του βυζαντινού αυτοκράτορα ονομάζουν τον εαυτό τους Ρωμαίο και ο αυτοκράτορας υπογράφει ως «πιστός στο Χριστό, το Θεό, βασιλιάς και αυτοκράτορας των Ρωμαίων». Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία είχε πρωτεύου την Κωνσταντινούπολη. Τον 5ο αιώνα το ρωμαϊκό κράτος έχασε για πάντα το δυτικό τμήμα του και περιορίστηκε στο ανατολικό. Από τον 7ο αιώνα επίσημη γλώσ του ήταν τα ελληνικά, και όχι τα λατινικά όπως πριν. KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:20 ìì

2 1.1 Έγγραφο με την υπογραφή του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ Παλαιολόγου ( ): «Κωνσταντίνος πιστός στο Χριστό βασιλιάς και αυτοκράτορας των Ρωμαίων ο Παλαιολόγος». Βιένη (Aυστρία), Αρχεία της Βιένης. Πότε αρχίζει η βυζαντινή ιστορία; Οι ιστορικοί δε συμφωνούν και προτείνουν διάφορες χρονολογίες. Όμως, οι ιστορικές περίοδοι δεν αρχίζουν και δεν τελειώνουν ξαφνικά, μέ σε μια χρονιά. Οι αλλαγές διαρκούν συνήθως πολλά χρόνια. Oι αλλαγές που δείχνουν ότι περνάμε από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία έγιναν από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα. Πότε τελειώνει η βυζαντινή ιστορία; Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι η βυζαντινή ιστορία τελειώνει το 1453, όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Βυζαντινή Αυτοκρατορία Αυτά που γνωρίζουμε για τη βυζαντινή ιστορία προέρχονται από πολλές και διαφορετικές πηγές. Ιστορικοί, χρονογράφοι, συντάκτες επιστολών και ομιλιών μάς δίνουν πληροφορίες για την περίοδο αυτή. Επειδή η Εκκλησία ήταν πολύ σημαντική για την εξέλιξη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, βασικές πηγές είναι και τα θεολογικά έργα. Από τα νομοθετικά κείμενα παίρνουμε πληροφορίες για την οικονομία, τη διοίκηση και το δίκαιο. Σπουδαία ιστορική πηγή είναι και το αρχαιολογικό υλικό: μνημεία, επιγραφές, νομίσματα, σφραγίδες, αντικείμενα καθημερινής ζωής και θρησκευτικής λατρείας μάς μαθαίνουν πολλά για την εποχή αυτή. 1.2 Α. Από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη Η ίδρυση της νέας πρωτεύους Στην Α Γυμνασίου μάθαμε ότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία είχε τον 3ο αιώνα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και ότι ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός ( ) έκανε πολλές μεταρρυθμίσεις. Τις μεταρρυθμίσεις αυτές συνέχισε ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Α ( ), αυτός που ονομάστηκε μετά Μέγας. Τμήμα από άγαλμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Το άγαλμα είχε ύψος 9 μέτρα και ήταν στημένο στην αγορά της Ρώμης. Σήμερα σώζονται το κεφάλι, το δεξί χέρι και το ένα γόνατο. 4ος αιώνας, Ρώμη (Iταλία), Μουσείο Καπιτωλίου. 10 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:22 ìì

3 1.3 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία την εποχή του θανάτου του Μεγάλου Κωνσταντίνου α σσ Βό ρε ια Θ άλ ασ Βαλτική Θάλα αίο Αιγ ς γο λα ό γ ε ι ο ς Κωνσταντινούπολη ΡΩ ΜΑ ΪΚO πέ σ γος ε έλα οπ Μ ΛΙΚ O Μαύρη Θάλασ Θ ά λ α σ σ α Θά λασ Ω ΝΙΔ ΑΣΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ Σ Ρώμη. Δούναβης π ΑΝΑ ΤΟ Θάλασ τικ ή ι Ιόν Α τ λ α ν τ ι κ ό ς Κασπία ΚΡΑΤΟΣ ρι α Αδ Ω κ ε α ν ό ς ος Ρήν Ο ΤΙΚ ΔΥ ΚΟ ΜΑΪ ΡΩ ΚΡ ΑΤ Ο Σ Κτησιφώντα Ν Από την εποχή του Διοκλητιανού υπήρχαν συχνά στο ρωμαϊκό κράτος δύο αυτοκράτορες: ένας στο ανατολικό και ένας στο δυτικό τμήμα του. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χωρίστηκε στα δύο το 395. Οι υπήκοοι όμως του ρωμαϊκού κράτους δεν πίστευαν ότι υπήρχαν δύο αυτοκρατορίες, αλλά δύο τμήματα της μίας και μοναδικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Όταν το 476 καταλύθηκε, δηλαδή έπαψε να υπάρχει το δυτικό της τμήμα, έμεινε μόνο ένας αυτοκράτορας, ο Αυτοκράτορας των Ρωμαίων στο ανατολικό τμήμα. Για την κατάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους θα μιλήσουμε στη σ. 23. Το 324 ο Μέγας Κωνσταντίνος μετέφερε την πρωτεύου της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στο ανατολικό της τμήμα. Το μέρος που διάλεξε ήταν το Βυζάντιο, αποικία που είχαν ιδρύσει τον 7ο αιώνα π.χ. οι Μεγαρείς στην ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου. Η νέα πόλη που χτίστηκε εκεί ονομάστηκε Νέα Ρώμη (γιατί ήταν η νέα πρωτεύου του ρωμαϊκού κράτους) αλλά και Κωνσταντινούπολη, από το όνομα του 1.4 Το πρώτο μεγάλο υδραγωγείο που κατασκεύασε ο αυτοκράτορας Βάλης (ή Ουάλης) ( ). Δεύτερο μισό 4ου αιώνα, Κωνσταντινούπολη (Tουρκία). 1.5 Το καθολικό (η κεντρική εκκλησία) του μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Το μοναστήρι (που λέγεται και Μονή Στουδίου) ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία) το 463 και γρήγορα έγινε ένα από τα πιο σημαντικά της πόλης και ξακουστό πνευματικό κέντρο. Τέλος 5ου αιώνα. 11 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:24 ìì

4 Η Κωνσταντινούπολη ήταν πιο κοντά από τη Ρώμη στον ποταμό Δούναβη και στα ανατολικά σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έτσι, ο αυτοκράτορας μπορούσε να αντιμετωπίζει ευκολότερα διάφορους γερμανικούς λαούς και το περσικό Βασίλειο των Σασνιδών που κατά καιρούς έκαναν επιθέσεις στα σύνορα. 1.6 Η Ρώμη και η Κωνσταντινούπολη στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Θ ρ ά κ η Θ άλ Θά ασ λασ Μ α ύ ρ η Θ ά λ α σ σ α τικ ή Βό ρε ια Βαλ Βόσπορος Κωνσταντινούπολη Αιγα Ω κ ε α ν ό ς ίο π έλα γος ν τ ί δ α Π ρ ο π ο Ελλήσποντος Θά Α τ λ α ν τ ι κ ό ς ία Κωνσταντινούπολη σπ Ρώμη Μαύρη Θάλασ Θά λασ Κα ρι α Αδ τικ ή Μ ι κ ρ ά Α σ ί α λα σσ α ς γο λα ρά υθ Ερ λασ Θά ρσ ικ ός κό λπ ος (1) Θ ά λ α σ σ α Πε Η Κωνσταντινούπολη χτίστηκε σε μια πολύ ασφαλή τοποθεσία: βόρεια, ανατολικά και νότια βρέχεται από θάλασ. Στα δυτικά η ξηρά οχυρώθηκε με τείχος. 1.7 (2) πέ Η γεωγραφική της θέση βοήθησε την Κωνσταντινούπολη να αναπτυχθεί οικονομικά. Εκεί συναντιούνται οι δύο βασικοί εμπορικοί δρόμοι την εποχή εκείνη: ο χερίος δρόμος, που οδηγεί από την Ευρώπη στην Ασία, και ο θαλάσσιος, που ενώνει τη Μεσόγειο με τη Μαύρη Θάλασ (Εύξεινος Πόντος). αίο Αιγ ό γ ε ι ο ς γος σ έλα ε ιο π Ιόν Μ (3) ιδρυτή της. Αργότερα η πόλη αυτή πήρε και άλλα ονόματα: Βασιλεύου ή απλά Πόλη. Από το όνομα Πόλη προέρχεται και το σημερινό τουρκικό της όνομα: Ισταμπούλ. Η Κωνσταντινούπολη ήταν πρωτεύου δύο αυτοκρατοριών: πρώτα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (μέχρι το 1453) και ύστερα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (μέχρι το 1923). Σήμερα δεν είναι η πρωτεύου του τουρκικού κράτους, είναι όμως η πιο σημαντική πόλη της Τουρκίας και έχει τους περισσότερους κατοίκους. Εκεί βρίσκεται και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο πιο σπουδαίος θεσμός για τους ορθόδοξους χριστιανούς. Γενική εικόνα της Κωνσταντινούπολης σήμερα. Βλέπουμε τον Κεράτιο κόλπο (1), το Βόσπορο (2) και την Προποντίδα (Θάλασ του Μαρμαρά) (3). 12 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:26 ìì

5 1.8 (5) Kερ (15) ά τι (16) ος κό λπ ς ο Η Κωνσταντινούπολη αναπτύχθηκε γρήγορα και έγινε το πιο σημαντικό πολιτικό, διοικητικό, οικονομικό και πνευματικό κέντρο στο ανατολικό ρωμαϊκό κράτος. Κύριος δρόμος της πόλης ήταν η Μέση οδός (1), που άρχιζε από δυτικά και τελείωνε ανατολικά. Στο τέλος του δρόμου βρισκόταν ο Ιππόδρομος της πόλης (2) και το Ιερό Παλάτι (3). Το Ιερό Παλάτι δεν ήταν μόνο η κατοικία του αυτοκράτορα αλλά και το κέντρο για τη διοίκηση της αυτοκρατορίας. Τα πρώτα τείχη (4) της πόλης χτίστηκαν από το Μέγα Κωνσταντίνο. Πολύ γρήγορα όμως ο πληθυσμός της αυξήθηκε και η πόλη έγινε μεγαλύτερη. Οπότε, στο πρώτο μισό του 5ου αιώνα χτίστηκαν καινούρια χερία τείχη (5). Η Κωνσταντινούπολη είχε λιμάνια και στον Κεράτιο κόλπο (6, 7) και στην Προποντίδα (8, 9). Στην πόλη υπήρχαν πολλές αγορές (10, 11, 12). Οι κάτοικοι έπαιρναν νερό από υδραγωγεία (13) και από υπόγειες δεξαμενές (14, 15, 16). Μέ στην πόλη υπήρχαν επίσης εκκλησίες (17, 18) και μοναστήρια (19). (18) (4) (13) (6) (7) (14) (1) (11) (9) (19) (17) (10) (12) (2) (3) (8) Προποντίδα 1.9 Τμήμα από τα χερία τείχη που έχτισε ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β. Τα τείχη αυτά ήταν πολύ ισχυρά και βοήθην την Κωνσταντινούπολη σε πολλές πολιορκίες. Πρώτο μισό 5ου αιώνα, Κωνσταντινούπολη (Tουρκία) Οβελίσκος (κατασκευασμένος ανάμε στο 1504 και το 1450 π.χ.) που μεταφέρθηκε το 390 από την Αίγυπτο στην Κωνσταντινούπολη για να διακοσμήσει τον Ιππόδρομο. Στη βάση του υπάρχει ανάγλυφο του 5ου αιώνα. Στο πάνω μέρος βλέπουμε την αυτοκρατορική οικογένεια που κάθεται στις θέσεις των επισήμων στον Ιππόδρομο. Στο κάτω μέρος νικημένοι στρατιώτες προσφέρουν δώρα στον αυτοκράτορα. Κωνσταντινούπολη (Tουρκία), Πλατεία Ιπποδρόμου. 13 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:42 ìì

6 Β. Η οικονομική και η κοινωνική ζωή Τον 4ο και τον 5ο αιώνα η οικονομία βελτιώνεται στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και ο πληθυσμός αυξάνεται. Η βιοτεχνία και το εμπόριο αναπτύσσονται. Δυναμώνουν όμως και οι μεγάλοι ιδιοκτήτες γης σε βάρος των μικρών. Παρά τις προσπάθειες που έκαναν οι αυτοκράτορες την περίοδο αυτή, η οικονομία δεν μπόρεσε να ξαναγίνει ισχυρή, όπως ήταν τον 1ο και το 2ο αιώνα Η οικονομική ζωή στην ύπαιθρο Βάση της οικονομίας για τους κατοίκους του ρωμαϊκού κράτους ήταν η γεωργία. Σημαντική ανάπτυξη είχαν επίσης η κτηνοτροφία, η αλιεία, η μελισσοκομία και η δασοκομία Ψηφιδωτό δάπεδο με σκηνή από ψάρεμα. 6ος αιώνας, Βασιλική του Δουμετίου (αφιερωμένη στον άγιο Δημήτριο), Νικόπολη (Ήπειρος, Νομός Πρέβεζας). Σιδερένιο καμάκι για ψάρεμα. 4ος -- 6ος αιώνας, Θεσλονίκη, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Τα βασικά έσοδα του ρωμαϊκού κράτους προέρχονταν από τους μικρούς ιδιοκτήτες γης, τους μικροκαλλιεργητές. Αυτοί συχνά δεν μπορούν να πληρώσουν τους μεγάλους φόρους. Έτσι άφηναν τα χωράφια τους και ζητούν προστασία από τους μεγάλους γαιοκτήμονες, με αντάλλαγμα την προσωπική εργασία ή τη γη τους. Αυτή η κατάσταση, που είχε ξεκινήσει τον 3ο αιώνα, συνεχίστηκε τον 4ο και τον 5ο αιώνα. Οι μεγάλοι γαιοκτήμονες γίνονταν όλο και πιο δυνατοί, η γη τους αυξανόταν, ενώ οι μικροκαλλιεργητές γίνονταν όλο και πιο φτωχοί. Μεγάλα κτήματα είχαν οι ιδιώτες, το κράτος, ο αυτοκράτορας, οι πόλεις, οι ναοί των πολυθεϊστικών θρησκειών και η χριστιανική Εκκλησία. Η μικρή ιδιοκτησία γης δεν εξαφανίστηκε εντελώς, αλλά μειώθηκε, αλλού λιγότερο και αλλού περισσότερο. Η μεγάλη ιδιοκτησία γης αυξήθηκε, κυρίως στις δυτικές περιοχές του ρωμαϊκού κράτους. Την εποχή αυτή δε βελτιώνεται η καλλιέργεια των χωραφιών: η μέθοδος και τα εργαλεία μένουν τα ίδια. Από τις λίγες πληροφορίες που έχουμε, γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι αγρότες με δυσκολία κατάφερναν να επιβιώνουν. Οι αγρότες καλλιεργούν κυρίως σιτηρά, αλλά και ελιές και αμπέλια, που φέρνουν στον καλλιεργητή μεγαλύτερο κέρδος από τα σιτηρά. Ψηφιδωτό με σκηνή από τρύγο. 4ος αιώνας, Ρώμη (Iταλία), εκκλησία της Αγίας Κωνσταντίας. 14 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:43 ìì

7 Η οικονομική ζωή στις πόλεις Στις πόλεις ο πληθυσμός ζούσε από την καλλιέργεια της γης στις γύρω περιοχές, από τη βιοτεχνία, από το εμπόριο. Οι διάφοροι επαγγελματίες είναι οργανωμένοι σε συντεχνίες. Τα πιο πολλά εργαστήρια είναι μικρές και μείες επιχειρήσεις. Οι τεχνίτες πουλούν οι ίδιοι τα προϊόντα τους. Μόνο στις μεγάλες πόλεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (όπου υπάρχουν περισσότεροι πελάτες) λειτουργούν καθαρά εμπορικές επιχειρήσεις. Εργαστήρια υπάρχουν και στα μεγάλα αγροκτήματα. Τον 4ο αιώνα αυτά αυξάνονται και αρχίζουν να ανταγωνίζονται τα εργαστήρια στις πόλεις. Μεγάλα εργαστήρια είχε και το κράτος Βασικές βιοτεχνικές δραστηριότητες κεραμική ξυλουργική βυρσοδεψία μεταλλοτεχνία κοσμηματοποιία υαλουργία υφαντική ταπητουργία Διάφορα βιοτεχνικά προϊόντα: παιδικά νδάλια (4ος -- 6ος αιώνας, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη), γυάλινο μπουκάλι και ποτήρι (5ος -- 6ος αιώνας, Λονδίνο (Mεγάλη Bρετανία) και Χερτζλίγια (Iσραήλ), Συλλογή Σλόμο Μουϊέφ), λυχνάρια (5ος -- 7ος αιώνας, Ιερουλήμ, Μουσείο του Ισραήλ) και παιδικό παιχνίδι: αλογάκι από κόκαλο (4ος -- 7ος αιώνας, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη). Τα βιοτεχνικά προϊόντα μεταφέρονται με το εμπόριο σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Τα προϊόντα πηγαίνουν κυρίως στις μεγάλες πόλεις και τα αγοράζουν οι πλούσιοι. Το εσωτερικό εμπόριο αναπτύσσεται και αυτό αρκετά την ίδια εποχή. Το κράτος ελέγχει το εμπόριο με το εξωτερικό, το οποίο ακμάζει τον 4ο και τον 5ο αιώνα. Eκτός από τις μόνιμες αγορές των πόλεων υπάρχουν και οι αγορές που γίνονται σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου, οι εμποροπανηγύρεις. Εξωτερικό εμπόριο μετάξι πολύτιμοι λίθοι άλλα είδη πολυτελείας 1.18 Δύο μεταλλικά βάρη (ζύγια) για ζυγαριά, με τη μορφή αυτοκράτειρας. 5ος αιώνας, Βοστόνη (ΗΠΑ), Μουσείο Τέχνης του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Η κοινωνική οργάνωση Την εποχή αυτή η κοινωνία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία χωρίζεται ξεκάθαρα σε ομάδες, ανάλογα με την κοινωνική καταγωγή και τον πλούτο του καθενός. Υπάρχουν δύο μεγάλες ομάδες: οι «εντιμότατοι», αυτοί που έχουν την ανώτερη θέση στην κοινωνία και είναι πλούσιοι, και οι «ταπεινοί», κατώτεροι κοινωνικά και συνήθως φτωχοί. Υπάρχουν επίσης και οι δούλοι. 15 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:44 ìì

8 Οι «εντιμότατοι» Σ αυτή την κατηγορία ανήκουν οι συγκλητικοί, οι βουλευτές, οι αριστοκράτες, οι αξιωματούχοι και ο ανώτατος κλήρος. Τα μέλη αυτής της κοινωνικής ομάδας έχουν σημαντικά φορολογικά και δικαστικά προνόμια. Ο πλούτος τους προέρχεται κυρίως από τις μεγάλες εκτάσεις γης που εκμεταλλεύονται Ψηφιδωτό που εικονίζει μια πλούσια γυναίκα να περιποιείται τον εαυτό της. 5ος αιώνας, Τύνιδα (Τυνησία), Μουσείο Μπαρντό. Οι «ταπεινοί» Για τους παροίκους θα μιλήσουμε στη σ Στους «ταπεινούς», που είναι και οι περισσότεροι, ανήκουν τα μεία και τα κατώτερα στρώματα του πληθυσμού, που κατοικούν στις πόλεις και τις αγροτικές περιοχές. Στις πόλεις οι «ταπεινοί» είναι μικροεπαγγελματίες, τεχνίτες, μικρέμποροι, κατώτεροι αξιωματούχοι, ναυτικοί, εργάτες κ.ά. Οι ταπεινοί των πόλεων δε συμμετέχουν στην πολιτική ζωή. Επίσης πρέπει να δουλεύουν χωρίς να πληρώνονται σε δημόσια έργα (επισκευές σε δρόμους, υδραγωγεία και τείχη, σβήσιμο πυρκαγιών, καθαρισμό της πόλης). Στις αγροτικές περιοχές οι ταπεινοί είναι οι ελεύθεροι και οι εξαρτημένοι γεωργοί. Ελεύθεροι γεωργοί είναι οι μικροϊδιοκτήτες γης ή οι ελεύθεροι εργάτες που δουλεύουν με μισθό. Οι μικροκαλλιεργητές κατοικούν σε χωριά και είναι όλοι μαζί υπεύθυνοι για τους φόρους που πληρώνει το χωριό τους. Είδαμε ότι πολλοί από αυτούς γίνονταν πάροικοι. Εξαρτημένοι γεωργοί είναι αυτοί που δεν έχουν δική τους γη, δουλεύουν σε κτήματα που έχουν οι μεγάλοι γαιοκτήμονες και δίνουν ένα μέρος από την παραγωγή τους σ αυτούς. Στο κατώτερο στρώμα της κοινωνίας βρίσκονται οι δούλοι. Δουλεύουν εργάτες στα εργαστήρια (κρατικά και ιδιωτικά) και σε κτήματα. Χάρη στο χριστιανισμό έχουν καλύτερη θέση από παλιότερα: μπορούν να κατέχουν, με την άδεια του κυρίου τους, μια μικρή περιουσία και υπάρχουν νόμοι που τους προστατεύουν (για παράδειγμα, αν κάποιος σκότωνε δούλο δικαζόταν). Ο κύριός τους όμως μπορεί ακόμη να τους πουλήσει. Επιτάφια πλάκα, στην οποία αναφέρεται ο Διονύσιος που ήταν οικέτης (δούλος), ειδικευμένος στην επεξεργασία του μεταξιού (σιρικάριος). Δεύτερο μισό 4ου αιώνα, Αθήνα, Επιγραφικό Μουσείο. Ερείπια λουτρών στο σημερινό χωριό Σερτζίλια στη Συρία. Τα λουτρά χτίστηκαν το 473 από τον Ιουλιανό, ένα μεγάλο γαιοκτήμονα της περιοχής. Την εποχή εκείνη οι άνθρωποι από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα πολύ δύσκολα μπορούν να περάσουν σε μια ανώτερη κοινωνική ομάδα. Οι νόμοι και οι αντιλήψεις της εποχής το απαγόρευαν. Σε πολλούς δεν άρεσε αυτή η κατάσταση. Κι έτσι συχνά γίνονταν κοινωνικές ταραχές και εξεγέρσεις. 16 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:46 ìì

9 Γ. Η θεσμική επικράτηση του χριστιανισμού Στην Α Γυμνασίου μάθαμε ότι ο χριστιανισμός, παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε, μπόρεσε να διαδοθεί. Τον 4ο αιώνα ο χριστιανισμός γίνεται νόμιμη θρησκεία και στη συνέχεια η μοναδική επίσημη θρησκεία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Η πίστη στο χριστιανισμό πλέον σημαίνει και πίστη στον αυτοκράτορα. Όμως, δεν ήταν όλοι χριστιανοί. Υπήρχαν ακόμη πολυθεϊστές αλλά και Εβραίοι. Από τον 4ο αιώνα και μετά ο χριστιανισμός επηρεάζει όλο και περισσότερο τη ζωή των ανθρώπων στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία, οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες βοήθην τη χριστιανική εκκλησία να οργανώσει την εκκλησιαστική διοίκηση και να λύσει διάφορα δογματικά ζητήματα (ό δηλαδή έχουν σχέση με τη χριστιανική πίστη). Το κράτος στήριξε οικονομικά και νομοθετικά την Εκκλησία όταν αυτή προσπάθησε να διαδώσει το χριστιανισμό και να πολεμήσει τις αιρέσεις. Όμως οι σχέσεις Εκκλησίας και κράτους δεν ήταν πάντοτε καλές. Σύμφωνα με τους νόμους, ο αυτοκράτορας δεν ήταν η κεφαλή της Εκκλησίας, αλλά στην πραγματικότητα το κράτος πολλές φορές προσπαθούσε να ελέγχει τον ανώτατο κλήρο. Μερικές φορές ο αυτοκράτορας και η Εκκλησία ήρθαν αντιμέτωποι κυρίως σε δογματικά ζητήματα. Αλλαγές στη νομοθεσία Το ρωμαϊκό δίκαιο συνέχισε να είναι η βάση του ρωμαϊκού κράτους. Όμως με τα χρόνια προστέθηκαν και νέοι νόμοι που είχαν επηρεαστεί από το χριστιανισμό. Για να υπάρχει δικαιοσύνη και να λειτουργεί σωστά το κράτος, έπρεπε να καταγραφούν όλοι οι νόμοι, να γίνει δηλαδή κωδικοποίηση του δικαίου. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β κωδικοποίησε τα παλιότερα αυτοκρατορικά διατάγματα και εξέδωσε στη λατινική γλώσ το Θεοδοσιανό Κώδικα (438). Η σημασία του είναι μεγάλη, γιατί έτσι μπορούμε να δούμε τις αλλαγές που έγιναν με το χριστιανισμό. Οι αιρέσεις και η αντιμετώπισή τους Ο χριστιανισμός βασίζεται στη διδασκαλία του Χριστού και οι βασικές αρχές του πήραν μορφή στους αιώνες μετά τη γέννησή του. Οι πιστοί δεν καταλάβαιναν το χριστιανισμό με τον ίδιο τρόπο και του έδιναν διαφορετικά νοήματα. Σιγά σιγά διαμορφώθηκε το ορθόδοξο, δηλαδή το επίσημο, χριστιανικό δόγμα. Η επίσημη Εκκλησία θεωρούσε αίρεση κάθε προσέγγιση του χριστιανισμού που δε συμφωνούσε με το ορθόδοξο δόγμα. Από τους οπαδούς των αιρέσεων δε σώθηκαν πολλές πηγές. Οι περισσότερες πληροφορίες για τις αιρέσεις προέρχονται από τους αντιπάλους τους Όστρακο με το χριστιανικό σύμβολο της πίστης, το «Πιστεύω». Το χρησιμοποιούν οι κατηχούμενοι για να μάθουν τις βασικές αρχές της χριστιανικής θρησκείας. Κατηχούμενοι ήταν όσοι δεν είχαν γίνει ακόμη χριστιανοί, αλλά προετοιμάζονταν για να γίνουν. 4ος αιώνας, Ιερουλήμ, Μουσείο του Ισραήλ. 17 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:46 ìì

10 Αιρέσεις εμφανίστηκαν από τα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού. Από τον 1ο μέχρι και τον 3ο αιώνα, όταν ο χριστιανισμός ήταν μια από τις πολλές θρησκείες στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, οι χριστιανοί έλυναν τις διαφωνίες τους χωρίς τη βοήθεια του κράτους, στις τοπικές συνελεύσεις επισκόπων. Οι συνελεύσεις αυτές ονομάστηκαν σύνοδοι. Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία στο ρωμαϊκό κράτος, οι αιρέσεις έβαζαν σε κίνδυνο την ενότητά του. Γι αυτό το λόγο τις κήρυξαν παράνομες. Οι αυτοκράτορες στήριξαν την Εκκλησία όταν αυτή προσπάθησε να πολεμήσει τις αιρέσεις. Οι οικουμενικές σύνοδοι κωδικοποίην και κατέγραψαν το δόγμα. Οι οπαδοί των αιρέσεων διώχθηκαν, αλλά δεν εξαφανίστηκαν τελείως. Η ανάπτυξη του μοναχισμού Τον 3ο αιώνα, καθώς ο χριστιανισμός εξαπλωνόταν όλο και περισσότερο, παρουσιάστηκε το κίνημα του μοναχισμού. Κάποιοι χριστιανοί έφευγαν από τον τόπο τους και πήγαιναν να ζήσουν «μοναχικά», με μόνο τους έργο τη λατρεία του Θεού. Μοναχοί γίνονταν και οι άντρες και οι γυναίκες. Οι πρώτοι χριστιανοί μοναχοί εμφανίστηκαν στην Αίγυπτο, το δεύτερο μισό του 3ου αιώνα. Μοναστήρια έγιναν σιγά σιγά σε πολλές περιοχές, ακόμη και μέ στις πόλεις Το μοναστήρι του Αγίου Μαρτυρίου στο Μααλέ Αντουμίν στο Ισραήλ. Αριστερά, το μοναστήρι μετά την ανασκαφή των αρχαιολόγων και δεξιά, σχεδιαστική απεικόνισή του. Το μοναστήρι είχε αυτό το όνομα από τα τέλη του 5ου αιώνα Το μοναστήρι του Αγίου Σάββα που ιδρύθηκε το 473 στην Παλαιστίνη. Τα μοναστήρια ήταν βασικά οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα την εποχή αυτή και για πολλούς αιώνες μετά και επηρέαν σημαντικά την κοινωνική ζωή. Στα μοναστήρια οι μοναχοί αντέγραψαν πολλά αρχαία ελληνικά κείμενα, τα οποία έτσι σώθηκαν μέχρι τις μέρες μας. Έγραψαν ακόμη πρωτότυπα έργα θρησκευτικού περιεχομένου και ασχολήθηκαν με την εκκλησιαστική τέχνη. 18 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:48 ìì

11 1.26 Ο χριστιανισμός επικρατεί στις πολυθεϊστικές θρησκείες Όταν τον 4ο αιώνα ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, πολλά αυτοκρατορικά διατάγματα περιόριν τα δικαιώματα των εθνικών (έτσι λέγονταν όσοι λάτρευαν πολλούς, όχι έναν, θεούς). Παρ όλα αυτά, οι πολυθεϊστικές θρησκείες έμειναν ζωντανές για αρκετούς αιώνες. Ο Ιουλιανός ( ) ήταν ο μόνος Ρωμαίος αυτοκράτορας την περίοδο αυτή που δεν ήταν χριστιανός. Προσπάθησε να στηρίξει τις πολυθεϊστικές θρησκείες, αλλά απέτυχε. Στις φιλοσοφικές σχολές στην Αλεξάνδρεια και την Αθήνα συνέχιν να διδάσκουν τα κλασικά κείμενα των Ελλήνων και των Λατίνων συγγραφέων. Εκεί δίδασκαν τη φιλοσοφία και τη ρητορική, τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του 6ου αιώνα. Πολλοί χριστιανοί συγγραφείς μελετούν τα κείμενα αυτά και προσπαθούν να συνδυάσουν την αρχαία (κυρίως ελληνική) φιλοσοφία με τη χριστιανική θεολογία. Οι Εβραίοι στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Οι Εβραίοι ζούν σκορπισμένοι σε πολλές κοινότητες σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλά και αλλού. Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, οι Εβραίοι έμειναν πιστοί στη δική τους μονοθεϊστική θρησκεία. Πολλοί χριστιανοί πίστευαν ότι οι Εβραίοι έφταιγαν που σταυρώθηκε ο Χριστός. Κάποιοι αυτοκράτορες μάλιστα προσπάθην να τους κάνουν χριστιανούς με τη βία. Oι νόμοι έδιναν στους Εβραίους λιγότερα δικαιώματα από τους χριστιανούς: για παράδειγμα, δεν μπορούν να αποκτήσουν ακίνητη περιουσία ή δημόσια αξιώματα. Οι Εβραίοι, για να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις, έμειναν στενά δεμένοι με τις κοινότητες και τη θρησκεία τους. Επειδή δεν μπορούν να έχουν ιδιοκτησία, ασχολήθηκαν με το εμπόριο και τις τραπεζικές εργασίες και πολλοί από αυτούς απέκτην οικονομική δύναμη. Ασημένιος δίσκος από την Κωνσταντινούπολη. Εικονίζει μια γυναίκα (μάλλον τη θεά Άρτεμη ή μια αμαζόνα) πάνω σε άλογο να σκοτώνει ένα λιοντάρι. 5ος αιώνας, Ουάσινγκτον (HΠA), Συλλογή του Ιδρύματος Ντάμπαρτον Όουκς Δαχτυλίδι από την Κωνσταντινούπολη. Έχει χαραγμένα τα ονόματα «Αριστοφάνης» και «Ουγιλντία». Τέλη 4ου -- αρχές 5ου αιώνα, Ουάσινγκτον (HΠA), Συλλογή του Ιδρύματος Ντάμπαρτον Όουκς. Δ. Η τέχνη στην υπηρεσία του χριστιανισμού Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία, παρουσιάστηκε η ανάγκη και για μια νέα τέχνη, που θα ήταν χριστιανική. Η τέχνη αυτή βασίστηκε σε παλιότερες μορφές τέχνης: στην κλασική ελληνική, την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή. Κύριο χαρακτηριστικό της αυτή την περίοδο ήταν η ανάμιξη και ο συνδυασμός διαφορετικών στοιχείων. Στην αρχή οι πρώτοι χριστιανοί συγκεντρώνονταν για τη λατρεία στις κατακόμβες. Όταν ο χριστιανισμός έγινε νόμιμη θρησκεία άρχιν να χτίζονται πιο μεγαλοπρεπή κτίρια. Οι εκκλησίες που χτίζονται τον 4ο 6ο αιώνα χωρίζονται σε δύο βασικούς τύπους: στις ροτόντες (περίκεντρα κτίρια) και στις βασιλικές. Τέτοιες εκκλησίες βλέπουμε σε όλες τις περιοχές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. 19 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:49 ìì

12 Οι βασιλικές ήταν από τα πιο συνηθισμένα δημόσια κτίρια στις πόλεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Λειτουργούν ως δικαστήρια ή ως χώροι για εμπόριο. Με πρότυπο τις βασιλικές, που χωρούν πολλούς ανθρώπους, χτίστηκαν οι πρώτες χριστιανικές εκκλησίες Νάρθηκας Βρίσκεται πάντα στα δυτικά της εκκλησίας. Είναι ένας προθάλαμος ανάμε στην είσοδο και την κύρια αίθου του κτιρίου. Ιερό βρίσκεται πάντα στο ανατολικό τμήμα της εκκλησίας. Στο κέντρο του υπάρχει η Αγία Τράπεζα. Η χριστιανική βασιλική είναι μια ορθογώνια αίθου. Η κεντρική είσοδος βρίσκεται στα δυτικά. Εσωτερικά, σειρές από κολόνες χωρίζουν το χώρο σε «διαδρόμους», που λέγονται κλίτη. Το κεντρικό (δηλαδή το μείο) κλίτος είναι συνήθως πιο μεγάλο και πιο ψηλό από τα άλλα. Μια βασιλική μπορεί να έχει τρία, πέντε ή επτά κλίτη. Κάτοψη της βασιλικής της Γέννησης στη Βηθλεέμ (Παλαιστίνη). Η εκκλησία άρχισε να χτίζεται το 325 και τελείωσε το 339. Τον 6ο αιώνα καταστράφηκε σε μια εξέγερση και ξαναχτίστηκε από το Ρωμαίο αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α ( ) Η εκκλησία της Αγίας Κωνσταντίας στη Ρώμη (Iταλία) εξωτερικά και εσωτερικά. Πρόκειται για μια ροτόντα. Εσωτερικά δώδεκα ζευγάρια κολόνες στηρίζουν ένα θόλο. Δεύτερο μισό 4ου αιώνα. 20 KEFALAIO 01B FINAL FINAL Οι χριστιανικές εκκλησίες ήταν διακοσμημένες. Τα δάπεδα, οι τοίχοι και οι θόλοι είχαν ψηφιδωτά και τοιχογραφίες. Η τεχνική του ψηφιδωτού ήταν γνωστή από παλιότερες εποχές. Η τέχνη για την εικονογράφηση στους χριστιανικούς ναούς ονομάζεται αγιογραφία. Η γλυπτική την περίοδο αυτή () συνεχίζει τη ρωμαϊκή παράδοση, αλλά σύντομα αρχίζει και αυτή να σχετίζεται με τη χριστιανική λατρεία. 15/4/2010 3:55:51 ìì

13 1.31 Η Αχειροποίητος στη Θεσλονίκη. Η εκκλησία αυτή είναι μια από τις παλιότερες βασιλικές που έχουν διατηρήσει την αρχική τους μορφή. Μέ 5ου αιώνα Άγαλμα του «Καλού Ποιμένα» που βρέθηκε στη Γάζα (Παλαιστίνη). 4ος -- 5ος αιώνας, Μόναχο (Γερμανία), Συλλογή Κρίστιαν Σμιντ Δύο μικρά αγάλματα με την Παναγία που κρατάει το Χριστό βρέφος. 5ος αιώνας, Λονδίνο (Μεγάλη Βρετανία) και Χερτζλίγια (Ισραήλ), Συλλογή Σλόμο Μουϊέφ Ψηφιδωτή παράσταση του «Καλού Ποιμένα» από το μαυσωλείο της Γάλλας Πλακιδίας. «Καλός Ποιμένας» (βοσκός) είναι ο Χριστός και «ποίμνιο» (κοπάδι) οι χριστιανοί. Πρώτο μισό 5ου αιώνα, Pαβένα (Ιταλία). 21 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:54 ìì

14 Ε. Η μετανάστευση των λαών και η κατάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους Τον 4ο και τον 5ο αιώνα μετακινήθηκαν προς τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία λαοί που ζούν πέρα από τα βόρεια και βορειοανατολικά σύνορά της. Οι ιστορικοί σήμερα ονομάζουν αυτή τη μετακίνηση μετανάστευση των λαών. Η μετακίνηση αυτή έγινε σιγά σιγά, άλλοτε ειρηνικά και άλλοτε με τη βία. Βασικό ρόλο σε αυτή τη μετανάστευση είχαν οι Ούνοι και οι γερμανικοί λαοί. Στα τέλη του 5ου αιώνα το ρωμαϊκό κράτος έχασε για πάντα το δυτικό του τμήμα: διάφοροι λαοί άρχιν να μένουν μόνιμα εκεί και σχημάτιν βασίλεια. Οι ιστορικοί σήμερα τα ονομάζουν «βαρβαρικά βασίλεια». Οι Ρωμαίοι ονόμαζαν «βαρβάρους» τους λαούς έξω από τα σύνορα της αυτοκρατορίας τους. Έτσι, βάρβαροι ονομάζονταν οι λαοί που δε μιλούν λατινικά ή ελληνικά, δεν είχαν την ίδια κοινωνική οργάνωση με τους λαούς στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και ζούν διαφορετικά από αυτούς. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και οι βόρειοι γείτονές της λίγο πριν από τη μετανάστευση των λαών ασ λασ 1.35 Θά Γιούτοι Θ ρε ια Βαλ Αγγλοι Βό Ιρλανδία κ ή άλ Βρετανία Σουηβοί τι Γότθοι μέχρι το β ο ι Ούνοι μέχρι το 400 Οστρογότθοι Βησιγότθοι Δούναβης π ΚΡΑΤΟΣ ΑΝΑ ΤΟ Ρώμη Μ ε σ ό γ ε ι ο ς Μαύρ Όρο ς Κα ύκα σος α Θ ά λ α σ σ α Νείλος π η Θάλασ ΛΙΚ Κωνσταντινούπολη OΡ ΩΜ ΑΪΚ O ΚΡ ΑΤ Ο Σ σσ Ο ΤΙΚ ΔΥ ΚΟ ΜΑΪ ΡΩ Κασπία Θάλα Α τ λ α ν τ ι κ ό ς 400 γύρω στo 258 π. Ω κ ε α ν ό ς ος Ρήν Σ λ ά 150 Σάξονες Λογγοβάρδοι γύρω στο Βουργουνδοί γύρω στο 20 Φράγκοι 0 Βάνδαλοι Άραβες Δε γνωρίζουμε πολλά για τους λόγους που οδήγην σε αυτή τη μετανάστευση. Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι στην αρχή αιτία ήταν μια αλλαγή στο κλίμα. Για αρκετό καιρό στη βόρεια Ευρώπη και την Ασία έκανε πάρα πολύ κρύο. Έτσι, τα χωράφια για καλλιέργεια έγιναν λιγότερα και η κτηνοτροφία πιο δύσκολη. Χρυσό μετάλλιο (μάλλον βαρβαρικό) από το δεύτερο μισό του 5ου αιώνα, Κίελο (Γερμανία), Τοπικό Μουσείο του Κρίστιαν Άλμπρεχτ. 22 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:56 ìì

15 Οι πληθυσμοί μετακινήθηκαν σε πιο θερμές και εύφορες περιοχές, επειδή είχε αυξηθεί ο πληθυσμός τους. Χρειάστηκαν λοιπόν καινούργια εδάφη για καλλιέργεια ή για βοσκοτόπια. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία τότε βρισκόταν σε κρίση. Παρ όλα αυτά ήταν ακόμη πλούσια. Ο πλούτος ήταν ίσως αυτό που τους έφερε προς τα εδάφη της. Όταν έρχονταν νέοι πληθυσμοί σε ένα μέρος, συχνά οι παλιοί του κάτοικοι αναγκάζονταν να φύγουν. Έτσι οι Ούνοι και οι γερμανικοί λαοί προσπάθην να εγκατασταθούν ειρηνικά στο ρωμαϊκό κράτος, μερικές φορές όμως το έκαναν και με τη βία άλ ασ Τα βαρβαρικά βασίλεια τον 5ο αιώνα λα σ Βό Αγγλοι Αγγλοι ρε ια Θ Βαλτική Θά Σλάβοι Σάξονες Γιούτοι Ν ΤΩ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΕΙ ΙΛ ΒΑ Σ Ν η Θάλασ Μ ΕΙΟ ΤΩΝ Β ΒΑΣΙΛ ε Λ ΔΑ ΩΝ 439 σ ό γ ε ι ο ς α Α σσ Μαύρ ΥΤΟ ΚΡΑ Κωνσταντινούπολη ΤΟ ΡΙ ΡΩΜΑΪΚΗ Α λα Ω ΤΩ Ν ήθ άλα σ ΩΝ 48 1 Θά Ρώμη ΤΘ ία ρια Αδ ΓΟ τικ σπ ΕΙ Ο Λ ΤΩ ΤΘ ΙΓΟ ΗΣ ΝΒ Κα ΣΙ ΡΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΣΟΥΗΒΩΝ 411 Ο ΒΑΣΙΛΕΙ ΒΑ ΒΟΥΡΓΟΥΝΔΩΝ 433 ΑΝ Α τ λ α ν τ ι κ ό ς Ο Ούνοι 481 Τ ΟΣ Ω κ ε α ν ό ς Ν ΚΩ ΑΓ ΦΡ Θ ά λ α σ σ α Άραβες ρά υθ Ερ λασ Θά Με τη μετανάστευση των λαών καταλύθηκε, δηλαδή έπαψε να υπάρχει, το δυτικό ρωμαϊκό κράτος (476). Στη θέση του ιδρύθηκαν μια σειρά από νέα βασίλεια. Η ιστορική περίοδος που ξεκινάει στο τέλος του 5ου αιώνα, όταν καταλύθηκε το δυτικό ρωμαϊκό κράτος, ονομάζεται από τους ιστορικούς Μείωνας. Οι γερμανικοί λαοί, που το κατέλυν, και οι κάτοικοι που ζούν στις περιοχές αυτές άρχιν σιγά σιγά να αποκτούν κοινό τρόπο ζωής. Αυτό άλλαξε σημαντικά την οικονομία και την κοινωνία. Άλλαξε επίσης τον τρόπο που σκέφτονταν οι άνθρωποι, καθώς και την πνευματική δημιουργία στη δυτική Ευρώπη. Ο όρος Μείωνας άρχισε να χρησιμοποιείται από τους ιστορικούς πολύ αργότερα. Ονομάζουμε έτσι την περίοδο ανάμε στον 5ο και το 15ο αιώνα, τότε δηλαδή που ξεκινάει η Αναγέννηση. Για την Αναγέννηση θα μιλήσουμε στις σ KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:55:57 ìì

16 24 KEFALAIO 01B FINAL FINAL /4/2010 3:56:02 ìì

Κεφάλαιο 2. 6ος 7ος αιώνας

Κεφάλαιο 2. 6ος 7ος αιώνας Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού Xαλιφάτου Οι εξελίξεις στα «βαρβαρικά βασίλεια» της δυτικής Ευρώπης (6ος -- 7ος αιώνας) Οι ιστορικοί ονομάζουν τον 6ο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας Κεφάλαιο 3 H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο () Τον 8ο και τον 9ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε προβλήματα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Βυζαντινή Αυτοκρατορία Οι όροι Βυζαντινή Αυτοκρατορία, βυζαντινό κράτος, βυζαντινή περίοδος, Βυζάντιο άρχισαν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα)

Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα) Κεφάλαιο 8 Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της () Από τα μέσα του 15ου μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακμάζει: το κράτος εξαπλώνεται, η κεντρική εξουσία είναι ισχυρή, η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ.

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ. Η Ρωμη και ο Ελληνικοσ Κοσμοσ Κεφάλαιο 7 Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος Για τετρακόσια χρόνια (από τον 1ο αιώνα π.χ. έως τον 3ο αιώνα μ.χ.), η ιστορία της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, από το Γιβραλτάρ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα) Κεφάλαιο 6 Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή () Μετά την πολιτική αστάθεια στα τέλη του 11ου αιώνα, την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία πήρε η δυναστεία των Κομνηνών (1081--1185). Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ Χαρτογραφία στην Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας Κεφάλαιο 11 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου () Aπό τα τέλη του 16ου αιώνα, ύστερα από μια περίοδο ακμής, η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντιμετωπίζει προβλήματα. Αυτά την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014 1η μέρα: ΑΘΗΝΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗ (790 ΧΛΜ) Αναχώρηση από το λιμάνι του Πειραιά στις 06:00 πμ. Στάση στην περιοχή της Λαμίας για ξεκούραση &

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της 11 Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ΗΟθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια ισλαμική αυτοκρατορία των πρώιμων νεότερων και των νεότερων χρόνων (14ος-αρχές 20ού αιώνα),

Διαβάστε περισσότερα

Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος (9ος -- 11ος αιώνας)

Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος (9ος -- 11ος αιώνας) Κεφάλαιο 4 Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος () Από τα μέσα του 9ου μέχρι τα μέσα του 11ου αιώνα η Bυζαντινή Αυτοκρατορία ακμάζει: εξα πλώνεται γεωγραφικά και αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ Dr. NABIL DMAIDI MINISTER OF TRANSPORTATION, PALESTINE TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα PROJECT Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα Θέματα με τα οποία ασχοληθήκαμε Σημερινή κουλτούρα συνήθειες της Πόλης Αγιογραφίες, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, Μνημεία Βυζαντινή Μουσική ως προέκταση της δημοτικής Αγιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ

ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ 395 μ.χ 1453 μ.χ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ Βασιλεύς Βασιλεύων Βασιλέων Βασιλεύσιν ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 565 μ.χ Το κέντρο διοίκησης είναι το ιερό ανάκτορο στην Κωνσταντινούπολη. ΤΟ ΙΕΡΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ένα µοναδικό σταυροδρόµι πολιτισµών και ηπείρων. Βυζαντινά µνηµεία, παλάτια σουλτάνων, γραφικά παζάρια µε µεθυστικά αρώµατα Ανατολής, θαλασσινές µυρωδιές στις όχθες του Βόσπορου & της θάλασσας του Μαρµαρά.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912.

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912. Στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε τηλεγραφική υπηρεσία πιθανότατα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1870. Αποτελούσε το ένα τμήμα της αυτοκρατορικής κρατικής υπηρεσίας των ταχυδρομείων και του τηλέγραφου

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Γ Γυμνασίου. Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο

Ιστορία Γ Γυμνασίου. Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο Ιστορία Γ Γυμνασίου Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο Ενότητα 1 1. Να δώσετε σύντομους ορισμούς για τις παρακάτω έννοιες: αγροτική επανάσταση, βιομηχανική επανάσταση, κίνημα του Διαφωτισμού. Αγροτική Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Ρωμαίοι κυβερνούν τους Έλληνες

1. Οι Ρωμαίοι κυβερνούν τους Έλληνες 1. Οι Ρωμαίοι κυβερνούν τους Έλληνες 146 π.χ. Οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα Τρόπος διοίκησης Ρωμαίων Όσες πόλεις συμμάχησαν Ανεξαρτησία Αυτονομία Διοικητής Έλληνας (Φιλορωμαίος) Διαίρει και βασίλευε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ Λέγοντας παλαιοχριστιανική τέχνη εννοούμε την τέχνη που αναπτύχθηκε στους κόλπους της χριστιανικής θρησκείας από τους πρώτους χρόνους που εμφανίστηκε ο χριστιανισμός μέχρι τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ.

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ. Ένωση Θεσσαλονικέων Μελβούρνης και Βικτωρίας «Ο Λευκός Πύργος» 40 Χρόνια. ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ. Ο Λευκός Πύργος, έχει γίνει σύµβολο της πόλης λόγω της θέσης

Διαβάστε περισσότερα