Κεφάλαιο 2. 6ος 7ος αιώνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 2. 6ος 7ος αιώνας"

Transcript

1 Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού Xαλιφάτου Οι εξελίξεις στα «βαρβαρικά βασίλεια» της δυτικής Ευρώπης (6ος -- 7ος αιώνας) Οι ιστορικοί ονομάζουν τον 6ο αιώνα «αιώνα του Ιουστινιανού», γιατί με αυτοκράτορα τον Ιουστινιανό Α ( ) η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία πέρασε μια νέα περίοδο ακμής. Ο Ιουστινιανός αναδιοργάνωσε το ρωμαϊκό κράτος εσωτερικά. Παράλληλα, στο εξωτερικό προσπάθησε να πάρει με πολέμους τα ρωμαϊκά εδάφη που είχαν κατακτήσει γερμανικοί λαοί. Οι κατακτήσεις του όμως δεν κράτησαν πολύ και εξάντλησαν οικονομικά τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Όταν εμφανίστηκαν στα σύνορά της νέοι λαοί, η αυτοκρατορία ήταν πια αδύναμη. Έτσι, κάποιοι από αυτούς εγκαταστάθηκαν στα εδάφη της, ενώ άλλοι κατέκτησαν σημαντικές περιοχές της. Τον 7ο αιώνα εμφανίστηκαν οι Άραβες μουσουλμάνοι, που γρήγορα κυριάρχησαν από την Ιβηρική χερσόνησο μέχρι την κεντρική Ασία και τις Ινδίες. Οι Άραβες μουσουλμάνοι ίδρυσαν μια αυτοκρατορία που βασίστηκε σε μια νέα μονοθεϊστική θρησκεία, το ισλάμ. Έτσι δημιουργήθηκε ένας νέος πολιτισμός, ο αραβοϊσλαμικός πολιτισμός. Στα βαρβαρικά βασίλεια που δημιουργήθηκαν στο δυτικό τμήμα του ρωμαϊκού κράτους ντόπιοι και κατακτητές σιγά σιγά έγιναν ένα και άρχισαν να ζουν με τον ίδιο τρόπο. 25 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:39:55 ðì

2 Πολλές πληροφορίες για τη βασιλεία του Ιουστινιανού Α παίρνουμε από τα έργα που έγραψε ο ιστορικός Προκόπιος, από νομοθετικά έργα καθώς και από πολλά άλλα κείμενα της εποχής, όπως τις χρονογραφίες. Πληροφορίες παίρνουμε και από μεταγενέστερες πηγές. Α. Η αναδιοργάνωση του ρωμαϊκού κράτους από τον Ιουστινιανό Α Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α με την πολιτική του ήθελε να ξαναφέρει τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στα παλιά της σύνορα και να διατηρήσει την ενότητά της. Γι αυτό, ενίσχυσε την εξουσία του αυτοκράτορα, προσπάθησε να επιβάλει παντού το ορθόδοξο δόγμα, έκανε ενιαίο το δίκαιο και μεταρρύθμισε την κρατική διοίκηση. 2.1 Το 532 ο Ιουστινιανός Α κατέπνιξε μια εξέγερση, γνωστή ως Στάση του Νίκα. Ύστερα από αυτό, η εξουσία του αυτοκράτορα γίνεται απόλυτη, δηλαδή θεωρείται ότι βασιλεύει με τη θέληση του Θεού και δίνει λόγο μόνο σ αυτόν. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας ρυθμίζει όλη τη δημόσια ζωή: τη νομοθεσία, την οικονομία, τη διοίκηση, την άμυνα, τις εκκλησιαστικές υποθέσεις κ.ά. 2.2 Ψηφιδωτό που εικονίζει πομπή με τον Ιουστινιανό Α. Ο αυτοκράτορας, στο κέντρο, φοράει επίσημη στολή και κρατάει τα σύμβολα της εξουσίας του. Στο κεφάλι φοράει το στέμμα του και περιβάλλεται από ένα φωτοστέφανο. 547, Ραβένα (Ιταλία), εκκλησία του Αγίου Βιταλίου. 2.3 Ψηφιδωτό που εικονίζει πομπή με την αυτοκράτειρα Θεοδώρα. 547, Ραβένα (Ιταλία), εκκλησία του Αγίου Βιταλίου. Από τον 4ο αιώνα η χριστιανική θρησκεία εξασφάλιζε ότι οι υπήκοοι ήταν πιστοί στο Ρωμαίο αυτοκράτορα. Για να μείνει λοιπόν η αυτοκρατορία ενωμένη, ο Ιουστινιανός Α έπρεπε να λύσει τις διαφορές ανάμεσα στους ορθοδόξους και τους αιρετικούς (κυρίως τους μονοφυσίτες). Στη θρησκευτική του πολιτική ο Ιουστινιανός Α είχε δύο στόχους: να επιβάλει το ορθόδοξο δόγμα σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και να το διαδώσει έξω απ αυτή. Κοπτικό ύφασμα στο οποίο εικονίζεται η Παναγία καθισμένη σε θρόνο, ανάμεσα σε αγγέλους. Κόπτες λέγονται οι μονοφυσίτες της Αιγύπτου. 6ος αιώνας, Κλίβελαντ (ΗΠΑ), Μουσείο της Τέχνης. 26 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:39:58 ðì

3 Όμως με την πολιτική αυτή δε συμφωνούσαν οι μονοφυσίτες, που κυριαρχούσαν στη Συρία, την Παλαιστίνη και την Αίγυπτο. Ο Ιουστινιανός Α πήρε επίσης μέτρα ενάντια σ όσους πίστευαν ακόμη στις πολυθεϊστικές θρησκείες. Ακόμη, προσπάθησε με την ιεραποστολή να διαδώσει το χριστιανισμό έξω από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Για την εξωτερική πολιτική του ρωμαϊκού κράτους ήταν χρήσιμο να γίνουν χριστιανοί οι γειτονικοί του λαοί. Έτσι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία θα μπορούσε να κάνει πιο εύκολα εμπόριο και συμμαχίες μαζί τους και θα επηρέαζε τους λαούς αυτούς πολιτισμικά και πολιτικά. 2.4 Το μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης που ίδρυσε ο Ιουστινιανός Α στο όρος Σινά (Αίγυπτος). 6ος αιώνας. Η κωδικοποίηση και η ενοποίηση του δικαίου Στα χρόνια του Ιουστινιανού Α έγινε νέα κωδικοποίηση στο δίκαιο. Μ αυτή, η νομοθεσία έγινε ενιαία. Το δίκαιο αυτό έδειχνε πως ο αυτοκράτορας ήταν παντοδύναμος και η αυτοκρατορία ενωμένη κάτω από την εξουσία του. Τα νομοθετικά έργα που έγιναν την εποχή του Ιουστινιανού Α αποτελούν την ιουστινιάνεια νομοθεσία. Η σημασία της είναι πολύ μεγάλη. Ήταν η βάση για όλους τους νόμους στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία αλλά και σε πολλά χριστιανικά κράτη στη δυτική Ευρώπη. Σε αυτή βασίζονται αρκετοί νόμοι στα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη. 2.5 Χειρόγραφο του Πανδέκτη, ενός από τα βιβλία της ιουστινιάνειας νομοθεσίας. 6ος αιώνας, Φλωρεντία (Iταλία), Βιβλιοθήκη Λαυρέντιου των Μεδίκων. 2.6 Ο Ιουστινιανός Α έκανε πολλά δημόσια έργα σ όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και οργάνωσε καλύτερα τις διοικητικές υπηρεσίες στην πρωτεύουσα. Έδωσε επίσης στους διοικητές των επαρχιών, εκτός από την πολιτική εξουσία που είχαν, τη στρατιωτική και τη δικαστική εξουσία. Ακόμη απαγόρευσε να μπορεί κανείς να πληρώσει για να πάρει ένα αξίωμα. Ψηφιδωτό με το Ιερό Παλάτι. Εδώ είχε την έδρα του ο αυτοκράτορας και οι κεντρικές υπηρεσίες του ρωμαϊκού κράτους. 6ος αιώνας, Ραβένα (Ιταλία), εκκλησία του Αγίου Απολλιναρίου του Νέου. 27 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:01 ðì

4 Αγροτική ζωή και εμπόριο 2.7 Τον 6ο αιώνα, στο ρωμαϊκό κράτος συνεχίζει να αυξάνεται η μεγάλη ιδιοκτησία σε βάρος της μικρής. Ο Ιουστινιανός Α προσπάθησε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό με νομοθετικά μέτρα, αλλά δεν κατάφερε να το λύσει. Τον 6ο αιώνα το εξωτερικό εμπόριο αναπτύχθηκε σημαντικά. Η Κωνσταντινούπολη ήταν εμπορικό σταυροδρόμι ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη. Έμποροι έφερναν μετάξι και μπαχαρικά, κυρίως από την Κίνα και τις Ινδίες. Το Βασίλειο των Σασανιδών όμως έλεγχε μεγάλο μέρος από το δρόμο του μεταξιού. Γι αυτό τα προϊόντα αυτά τα πουλούσαν στις ρωμαϊκές αγορές πολύ ακριβά. Ο Ιουστινιανός Α προσπάθησε να βρει άλλους διεθνείς εμπορικούς δρόμους. Μόνο όμως όταν άρχισαν να παράγουν μετάξι στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αυτό έγινε πιο φτηνό. 2.8 Αναπαράσταση σπιτιών σ ένα χωριό του 6ου αιώνα. Τα σπίτια χτίζονταν ανάλογα με το φυσικό περιβάλλον σε κάθε περιοχή. Συνήθως ήταν μικρά. Στο ισόγειο υπήρχε ο στάβλος για τα ζώα και οι αποθήκες. Στο πρώτο πάτωμα βρίσκονταν τα δωμάτια. Τύνιδα (Τυνησία), Εθνικό Μουσείο. Τμήμα από το τείχος της Αναστασιούπολης. Η Αναστασιούπολη (Θράκη, Νομός Ξάνθης) ήταν λιμάνι στη λίμνη Βιστονίδα και ένας από τους σταθμούς στην Εγνατία οδό. Ο Ιουστινιανός Α επιδιόρθωσε το τείχος της πόλης από την πλευρά της λίμνης και έχτισε ένα καινούριο μακρύ τείχος από την πόλη μέχρι τα βουνά της Ροδόπης. Το τείχος αυτό έλεγχε την Εγνατία οδό και ήταν και υδραγωγείο. 6ος αιώνας. 2.9 Η εκπαίδευση Βάση της εκπαίδευσης από την ελληνιστική εποχή ήταν η «εγκύκλιος παιδεία», που χωριζόταν σε δύο κύκλους (περιόδους) σπουδών. Στον πρώτο κύκλο οι μαθητές μάθαιναν ανάγνωση, γραφή και αριθμητική. Διαρκούσε πέντε χρόνια. Τον πρώτο κύκλο ακολουθούσαν οι περισσότεροι μαθητές. Οι δάσκαλοι ήταν συνήθως αυτοδίδακτοι, δηλαδή είχαν μάθει μόνοι τους αυτά που δίδασκαν. Oι μαθητές, που ήταν μόνο αγόρια, πλήρωναν δίδακτρα. Ξύλινη πινακίδα μαθητή. 6ος αιώνας, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη. Ιδιωτικός ήταν και ο δεύτερος κύκλος σπουδών. Εδώ ο δάσκαλος δίδασκε στους μαθητές του τα φιλολογικά μαθήματα και τις φυσικές επιστήμες (αριθμητική, γεωμετρία, αστρονομία και μουσική). Από τις πληροφορίες που έχουμε δεν ξέρουμε αν όλοι οι δάσκαλοι δίδασκαν όλα τα μαθήματα. Τέλος υπήρχαν, όπως είδαμε, και ανώτατες σχολές. Σε αυτές σπούδαζαν κυρίως όσοι ήθελαν να γίνουν διοικητικοί αξιωματούχοι. 28 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:03 ðì

5 2.10 Τέχνη και λατρεία Τον 6ο αιώνα η τέχνη στο ρωμαϊκό κράτος αλλάζει και αποκτά τα βασικά χαρακτηριστικά της βυζαντινής τέχνης. Αυτά είναι: ο χριστιανικός χαρακτήρας και οι επιρροές από τη ρωμαϊκή και την περσική τέχνη. Η εκκλησία των Αγίων Σεργίου και Βάκχου χτίστηκε από τον Ιουστινιανό Α και τη Θεοδώρα. Σήμερα είναι γνωστή ως «Μικρή Αγια-Σοφιά». Όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη το 1453, η εκκλησία έγινε τζαμί που λειτουργεί μέχρι σήμερα. Μεταξύ , Κωνσταντινούπολη (Tουρκία). Την εποχή αυτή συνεχίζουν να χτίζονται εκκλησίες στο ρυθμό της βασιλικής ή της ροτόντας. Τον 6ο αιώνα δημιουργείται ένας νέος ρυθμός για τις εκκλησίες, η βασιλική με τρούλο. Αυτές οι εκκλησίες συνδυάζουν στοιχεία από τις βασιλικές και τις ροτόντες. Η Αγία Σοφία Η πιο σημαντική βασιλική με τρούλο και ένα από τα μεγαλύτερα μνημεία για την παγκόσμια αρχιτεκτονική κληρονομιά είναι η εκκλησία της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Η Αγία Σοφία χτίστηκε στη θέση μιας παλιότερης εκκλησίας που κάηκε στη Στάση του Νίκα. Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α ανέθεσε στους αρχιτέκτονες Ανθέμιο και Ισίδωρο να χτίσουν μια νέα, πιο μεγαλοπρεπή εκκλησία. Η Αγία Σοφία λεγόταν και Μεγάλη Εκκλησία, όχι μόνο για το μέγεθός της, αλλά γιατί είχε μεγάλη σημασία για την αυτοκρατορία και τη χριστιανική Εκκλησία. Δίπλα της είχε την έδρα του το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη το 1453, η Αγία Σοφία έγινε τζαμί μέχρι το Από τότε είναι μουσείο Εξωτερική πανοραμική άποψη της Αγίας Σοφίας. 6ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Tουρκία). 29 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:04 ðì

6 Λεπτομέρεια από την εσωτερική διακόσμηση της Αγίας Σοφίας. 6ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Tουρκία) Η Αγία Σοφία εσωτερικά. Η εκκλησία διακοσμήθηκε με πλούσιο τρόπο: Είχε πολύχρωμες μαρμάρινες κολόνες, οι εσωτερικοί τοίχοι ντύθηκαν με πολύχρωμα μάρμαρα και με πολλά ψηφιδωτά. Η Αγία Σοφία συνδεόταν στενά με τον αυτοκράτορα. Εδώ γινόταν η στέψη του, εδώ παρακολουθούσε τη λειτουργία ο ίδιος και οι αξιωματούχοι της αυτοκρατορικής Aυλής στις μεγάλες γιορτές του χρόνου. 6ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Tουρκία). Ο τρούλος της Αγίας Σοφίας εξωτερικά. 6ος αιώνας, Κωνσταντινούπολη (Tουρκία) KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i Σελίδες από χειρόγραφα του 6ου αιώνα. Οι σελίδες είναι διακοσμημένες με μικρογραφίες, δηλαδή ζωγραφιές που εικονογραφούν το κείμενο. Στην εικόνα 2.15 βλέπουμε την Κιβωτό του Νώε. Η 2.16 εικονίζει τη Ρεβέκκα που προσφέρει νερό σε έναν υπηρέτη του Αβραάμ.Το κείμενο και στα δύο χειρόγραφα είναι γραμμένο με μεγάλα (κεφαλαία) γράμματα. Τουλάχιστον μέχρι τον 7ο αιώνα, ελληνικά και λατινικά γράφονταν μόνο με μεγάλα γράμματα. Από τον 8ο αιώνα εμφανίζονται σιγά σιγά τα μικρά (πεζά) γράμματα. 6ος αιώνας, Βιένη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας. 16/4/2010 9:40:08 ðì

7 Οι εκκλησίες διακοσμούνται με μεγάλες τοιχογραφίες, ψηφιδωτά και φορητές εικόνες. Εικόνες ονομάζονται οι ζωγραφισμένες, ξύλινες συνήθως, επιφάνειες με χριστιανικό θέμα. Φορητές λέγονται οι εικόνες που μπορούν να αλλάξουν θέση. Οι παλιότερες φορητές εικόνες είναι από τον 6ο αιώνα. Αυτές έχουν επηρεαστεί από την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή ζωγραφική Τρεις φορητές εικόνες από το μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά (Αίγυπτος). Η εικόνα 2.17 εικονίζει το Χριστό Παντοκράτορα (6ος αιώνας), η 2.18 τον άγιο Πέτρο (6ος αιώνας) και η 2.19 την Παναγία σε θρόνο, ανάμεσα σε αγίους, να κρατάει το Χριστό () Η μικροτεχνία αναπτύσσεται ιδιαίτερα από τον 6ο αιώνα και μετά. Μεταξωτά υφάσματα, κοσμήματα και άλλα αντικείμενα από χρυσό, ασήμι και ελεφαντόδοντο, στολισμένα με πολύτιμους λίθους, δείχνουν ότι οι δημιουργοί τους είχαν μεγάλες τεχνικές γνώσεις. Ασημένιο κύπελλο από τη Συρία. Έχει την επιγραφή: «Η Σάρα με ευχές το προσφέρει στον πρώτο μάρτυρα». Αρχές 6ου αιώνα, 2.21 Βοστόνη (ΗΠΑ), Μουσείο Καλών Τεχνών Δαχτυλίδι για δύο δάχτυλα από τη Συρία. 5ος 6ος αιώνας, Ρίτσμοντ (ΗΠΑ), Μουσείο Καλών Τεχνών της Βιρτζίνια. Ύφασμα από την Αίγυπτο με παράσταση της θεάς Εστίας. Πρώτο μισό 6ου αιώνα, Ουάσινγκτον (HΠA), Συλλογή του Iδρύματος Ντάμπαρτον Οουκς. 31 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:10 ðì

8 Β. Οι σχέσεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με τους γείτονές της Όπως είδαμε το δυτικό τμήμα του ρωμαϊκού κράτους δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τη μετανάστευση των λαών και διαλύθηκε. Αντίθετα το ανατολικό τμήμα κατόρθωσε να ξεπεράσει την κρίση. Με την εξωτερική πολιτική του ο Ιουστινιανός Α ήθελε να ξαναφέρει την ενότητα σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Γι αυτό έκανε εκστρατείες ενάντια στα «βαρβαρικά βασίλεια». Όμως το ρωμαϊκό κράτος δεν μπόρεσε να κρατήσει για πολύ τα εδάφη που κατέκτησε Η επέκταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας την εποχή του Ιουστινιανού Α ( ) 53 5 ΡΩΈβρος π. ΜΑ Κωνσταντινούπολη ΪΚΗ ΑΥ Τ ΟΚΡ ΑΤΟ ΡΙΑ σσ 5 Ν Ω λα 55 Θά 5 Μαύρη Θάλασσα ία 53 σπ. Δούναβης π Ρώμη α ΤΘ ΙΓΟ Σ Η ΝΒ ΙΟ ΤΩ Καρχηδόνα Ν 533 ΑΝ Ι σ α α σ Θ ά λ Κτησιφώντα ΔΩ Ν Τελειώνουν προσωρινά οι πόλεμοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας με το Βασίλειο των Σασανιδών. Άρ σα 562 λασ Ο Ιουστινιανός Α εκστρατεύει ενάντια στο Βασίλειο των Βησιγότθων και κατακτά το νοτιοανατολικό τμήμα της Ιβηρικής χερσονήσου. Θά 554 ρά Ο Ιουστινιανός Α καταλαμβάνει το Βασίλειο των Οστρογότθων στη σημερινή Ιταλία. υθ Ο Ιουστινιανός Α εκστρατεύει ενάντια στο Βασίλειο των Βανδάλων και το κατακτά. Ερ 533 ς ικό ρσ ς Πε λπο κό αβ ες Μ ε σ ό γ ε ι ο ς Σ ΣΑ ΙΛΕ ΒΑΣ ΙΟ ΤΩ ΒΑΣΙΛΕ Κόρδοβα 55 Κα Ραβένα Οι πόλεμοι που έκανε ο Ιουστινιανός Α κράτησαν πολύ. Οι περιοχές που κατέκτησε έπαθαν πολλές ζημιές και πολλοί κάτοικοί τους ζούσαν άθλια. Για να καλύψει τα πολεμικά έξοδα, ο Ιουστινιανός Α έβαλε μεγάλους φόρους στους υπηκόους του. Πολλοί μικροκαλλιεργητές καταστράφηκαν οικονομικά και πήγαν στις μεγάλες πόλεις για να βρουν καλύτερη τύχη. Οι αυτοκράτορες μετά τον Ιουστινιανό Α δεν μπόρεσαν να κρατήσουν τα εδάφη που είχε ξαναπάρει στη δυτική Μεσόγειο. Από τα τέλη του 6ου μέχρι τα τέλη του 7ου αιώνα, διάφοροι λαοί έκαναν εισβολές στα εδάφη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: άλλοι κατέλαβαν πολλές περιοχές της, άλλοι ίδρυσαν δικά τους κράτη, και άλλοι προσπάθησαν να εγκατασταθούν στο εσωτερικό της. 32 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:11 ðì

9 Το 552 οι Άβαροι ίδρυσαν το Χανάτο των Αβάρων στη σημερινή Ουγγαρία. Τον 7ο αιώνα έκαναν συχνές επιδρομές στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έχασε πολύ γρήγορα πολλά από τα εδάφη της στην Ιβηρική και την Ιταλική χερσόνησο. Οι Λογγοβάρδοι, ένας γερμανικός λαός, ίδρυσαν το δικό τους βασίλειο (568), και το Βασίλειο των Βησιγότθων ξαναπήρε τα εδάφη του το 584. Από τα τέλη του 6ου αιώνα πολλοί Σλάβοι περνούν στο εσωτερικό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και απλώνονται σ όλη σχεδόν τη Βαλκανική χερσόνησο, οργανωμένοι στις σκλαβηνίες. Με τα χρόνια Σλάβοι και ντόπιοι αναμίχθηκαν. Στα ανατολικά της σύνορα η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, από τα τέλη του 6ου αιώνα συγκρούεται συχνά με το περσικό Βασίλειο των Σασανιδών. Ο Ηράκλειος Α ( ) έκανε πολλές εκστρατείες ενάντια στο Βασίλειο των Σασανιδών, μέχρι το 628 που ξαναπήρε τις ανατολικές επαρχίες του ρωμαϊκού κράτους. Οι πόλεμοι αυτοί κράτησαν πολύ και εξάντλησαν οικονομικά και στρατιωτικά και τα δύο κράτη. Όταν, στα μέσα του 7ου αιώνα, εμφανίστηκαν οι Άραβες μουσουλμάνοι, πολύ γρήγορα κατέκτησαν το Βασίλειο των Σασανιδών και κατέλαβαν όλες τις νότιες και ανατολικές περιοχές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι Βούλγαροι, ένας τουρκικός λαός, ίδρυσαν ανεξάρτητο κράτος (681). Οι ηγεμόνες τους λέγονταν χάνοι. Γι αυτό ονομάζουμε το κράτος τους Βουλγαρικό Χανάτο. Οι Βούλγαροι κατέκτησαν τους Σλάβους που ήδη βρίσκονταν στην περιοχή. Πήραν από αυτούς τη γλώσσα και τη θρησκεία τους, αλλά τους έδωσαν το όνομά τους. Για τις κατακτήσεις των Αράβων μουσουλμάνων θα μιλήσουμε στη σ. 37. Γ. Η εσωτερική αναδιοργάνωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Όταν έχασε τις ανατολικές και τις νότιες περιοχές της, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία απέκτησε μεγαλύτερη θρησκευτική και γλωσσική ομοιογένεια. Υπήρχε δηλαδή πια μία μόνο θρησκεία (το ορθόδοξο δόγμα) και μία γλώσσα (η ελληνική). Οι μονοφυσίτες (που για την Ορθόδοξη Εκκλησία ήταν αιρετικοί) δεν ανήκαν πια στο ρωμαϊκό κράτος. Από αυτή την εποχή η Ορθόδοξη Εκκλησία επηρεάζει όλο και πιο πολύ τη δημόσια ζωή. Σιγά σιγά τα λατινικά χρησιμοποιούνται λιγότερο και τα ελληνικά γίνονται επίσημη γλώσσα του κράτους. Οι αλλαγές αυτές φαίνονται και στους τίτλους του αυτοκράτορα. Από την εποχή του Ηράκλειου Α ο αυτοκράτορας δεν ονομάζεται πια με τους παλιούς ρωμαϊκούς τίτλους καίσαρας και αύγουστος, αλλά «πιστός στο Χριστό, το Θεό, βασιλιάς και αυτοκράτορας των Ρωμαίων». Μετά τις αλλαγές που έγιναν, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έπρεπε να αναδιοργανωθεί. Στα τέλη του 7ου αιώνα εμφανίστηκαν δύο νέοι θεσμοί: τα θέματα και οι κοινότητες χωρίου. Όπως είπαμε στην αρχή του βιβλίου από τον 7ο αιώνα και μετά θα χρησιμοποιούμε πλέον τον όρο Βυζαντινή Αυτοκρατορία, βυζαντινό κράτος κτλ. Για τους όρους Ρωμαϊκή και Βυζαντινή Αυτοκρατορία μιλήσαμε στις σ Ο θεσμός των θεμάτων Τα θέματα ήταν μεγάλες περιοχές που διοικούσε ο στρατηγός. Αυτός εκπροσωπούσε τον αυτοκράτορα στην περιοχή και είχε και πολιτική και στρατιωτική εξουσία. 33 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:11 ðì

10 Τα θέματα δημιουργήθηκαν για να κάνουν καλύτερη την άμυνα του βυζαντινού κράτους. Πρότυπο είχαν τα εξαρχάτα. Τα πρώτα θέματα σχηματίζονται στη Μικρά Ασία το δεύτερο μισό του 7ου αιώνα, για να υπάρχει ένας στρατός ικανός ενάντια στο Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο. Για το στρατό αυτό οι βυζαντινοί αυτοκράτορες χρησιμοποίησαν τους μικροκαλλιεργητές. Τους έδιναν κτήματα ως αντάλλαγμα για τις στρατιωτικές τους υπηρεσίες. Εκείνοι, όταν δεν πολεμούσαν, έπρεπε να καλλιεργούν τη γη τους. Πλήρωναν πολύ λίγους φόρους και τα παιδιά τους μπορούσαν να γίνουν και αυτά στρατιώτες και καλλιεργητές. Σιγά σιγά τα θέματα αντικατέστησαν τις επαρχίες που υπήρχαν την προηγούμενη περίοδο. Με τα θέματα το βυζαντινό κράτος ενίσχυσε τη μικρή και μεσαία ιδιοκτησία γης και την άμυνά του. Στρατιώτες τώρα πια είναι μικροκαλλιεργητές που πολεμούν για τη γη τους. Έτσι μειώνονται σιγά σιγά οι μεγάλοι γαιοκτήμονες και αυξάνονται οι μικροκαλλιεργητές. Ο θεσμός των κοινοτήτων χωρίου Οι μικροκαλλιεργητές κατοικούν σε χωρία ή κώμες, που αποτελούν τις κοινότητες χωρίου. Βοσκοτόπια, αγροί, μύλοι και εργαστήρια ανήκουν σε όλους, δηλαδή στην κοινότητα. Οι κάτοικοί τους είχαν όλοι μαζί την ευθύνη για τους φόρους που έπρεπε να πληρώνουν. Έτσι το κράτος ήταν σίγουρο ότι η γη θα καλλιεργηθεί και ότι οι φόροι θα πληρωθούν. Δ. Το ισλάμ Μια νέα τομή στην ιστορία της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής Τον 7ο και τον 8ο αιώνα οι Άραβες με τις κατακτήσεις τους αλλάζουν την κοινωνία και τον πολιτισμό στην Εγγύς Ανατολή και στη Μεσόγειο. Με τους Άραβες επικρατεί το ισλάμ, μια νέα μονοθεϊστική θρησκεία, που γεννήθηκε στην Αραβική χερσόνησο στις αρχές του 7ου αιώνα. Οι πιστοί του ισλάμ λέγονται μουσουλμάνοι. Οι ιστορικοί ονομάζουν το κράτος που ίδρυσαν οι Άραβες μουσουλμάνοι Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο. Οι ιστορικοί που μελετούν τον αραβοϊσλαμικό κόσμο χρησιμοποιούν πολλές και διαφορετικές πηγές. Βασική πηγή είναι το Κοράνι και πολλά θεολογικά έργα που το αναλύουν. Πληροφορίες μάς δίνουν επίσης: νομοθετικά και ιστορικά κείμενα, χρονογραφίες, επιστολές, φιλολογικά και επιστημονικά έργα, αλλά και εγκυκλοπαίδειες. Σημαντικά για την καθημερινή ζωή είναι τα ταξιδιωτικά κείμενα. Πλούσιο είναι και το αρχαιολογικό υλικό. Η εμφάνιση του ισλάμ Το πρώτο αραβοϊσλαμικό κράτος Η Αραβική χερσόνησος είναι σχεδόν ολόκληρη έρημος. Εκεί οι άνθρωποι από παλιά ήταν νομάδες και κτηνοτρόφοι, οργανωμένοι σε φυλές. Συχνά μια φυλή πολεμούσε ενάντια σε μια άλλη για λάφυρα και αιχμαλώτους. Οι περισσότεροι Άραβες ήταν ειδωλολάτρες, αλλά κάποιες φυλές είχαν γίνει ήδη τον 6ο αιώνα χριστιανοί ή Εβραίοι. 34 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:12 ðì

11 Η Αραβική χερσόνησος πριν από το ισλάμ και οι διεθνείς εμπορικοί δρόμοι (αρχές 7ου αιώνα) σπ ρη Θάλασ Κα σα ία Α σσ α ς ρη π. Δαμασκός Ευ φρ ΣΙ ΛΕ ΙΟ ΒΑ Τίγ ς γο λα πέ Α Ι ΟΡ λα αίο Αιγ ΡΩ ΪΚΗ ΜΑ Τ ΡΑ Κ Ο ΥΤ 2.24 Θά Κωνσταντινούπολη Κτησιφώντα άτ ης π. Αλεξάνδρεια Πε. ςπ ίλο Νε Μεδίνα θρά Ερυ Μέκκα ρσ ικ ΤΩ ΝΣ ΑΣΑ ός κό λπ ΝΙΔΩ Ν ος Ιν δι κό α ασσ Θάλ Αραβική χερσόνησος ς Ω κεα νός Μαύ Στις αρχές του 7ου αιώνα αναπτύσσεται το εμπόριο ανάμεσα στα λιμάνια της Αραβικής χερσονήσου και τη Μεσόγειο. Αυτό αλλάζει σημαντικά την κοινωνία στην κεντρική Αραβική χερσόνησο: πολλοί Άραβες, που ήταν καμηλιέρηδες και ζούσαν σε οικισμούς όπως στη Μέκκα και τη Γιαθρίμπ (που αργότερα ονομάστηκε Μεδίνα), πλούτισαν. Οι πόλεμοι όμως ανάμεσα στις φυλές εμπόδιζαν το εμπόριο. Πολλοί έμποροι πίστευαν ότι μόνο μια κρατική εξουσία με όλους τους Άραβες ενωμένους μπορούσε να σταματήσει τους πολέμους και να προστατεύσει το εμπόριο. Γύρω στο 610 ο Μωάμεθ (περίπου ), έμπορος από τη Μέκκα που στα ταξίδια του είχε γνωρίσει χριστιανούς και Εβραίους, άρχισε να κηρύττει μια νέα μονοθεϊστική θρησκεία. Αυτή ονομάστηκε ισλάμ, δηλαδή «υποταγή στη θέληση του Θεού», και ο Μωάμεθ έγινε ο Προφήτης της Μικρογραφία που εικονίζει κατασκήνωση στην έρημο. Μεταξύ , Αγία Πετρούπολη (Pωσία), Ακαδημία Επιστημών. 35 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:13 ðì

12 2.26 Σελίδες από Κοράνι. Μάλλον 8ος αιώνας, Λονδίνο (Mεγάλη Bρετανία), Βρετανική Βιβλιοθήκη. Το ιερό βιβλίο του ισλάμ είναι το Κοράνι, που στα αραβικά σημαίνει «διήγηση». Σύμφωνα με τη διδασκαλία του ισλάμ, το Κοράνι είναι τα ίδια τα λόγια του Θεού. Εκτός από τη θρησκεία, το Κοράνι ρυθμίζει την πολιτική και την κοινωνία. Το ισλάμ εμφανίστηκε ως μια οικουμενική θρησκεία, μια θρησκεία δηλαδή για όλους τους ανθρώπους πέρα από γλώσσα και καταγωγή. Οι μουσουλμάνοι, όπου και αν βρίσκονται στον κόσμο, απ όπου και αν είναι, όποια γλώσσα και αν μιλούν, είναι μέλη της «Kοινότητας των Πιστών» Ο Μωάμεθ πίστευε ότι οι μουσουλμάνοι έπρεπε να ανήκουν σε μια κοινότητα. Αυτό απειλούσε την εξουσία που είχαν οι αρχηγοί των φυλών. Για να προστατευτεί από τους αντιπάλους του, έφυγε από τη Μέκκα για τη Μεδίνα. Εκεί οργάνωσε το πρώτο ισλαμικό κράτος με βάση τη νέα θρησκεία. Λίγο αργότερα ο Μωάμεθ κατέλαβε τη Μέκκα (630) και την έκανε ιερή πόλη. Γρήγορα το ισλάμ εξαπλώθηκε σ όλη την Αραβική χερσόνησο. Μικρογραφία που δείχνει καραβάνι με προσκυνητές για τη Μέκκα. 1237, Παρίσι, Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας Άποψη της Μέκκας με το ιερό του Κααμπά την εποχή του προσκυνήματος. Στη Μέκκα βρίσκεται ο Κααμπά, ένα ιερό που περιέχει μια πέτρα. Σύμφωνα με το ισλάμ, την έφερε ο αρχάγγελος Γαβριήλ. Κάθε μουσουλμάνος πρέπει να επισκεφτεί τον Κααμπά τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του. Το προσκύνημα αυτό λέγεται χατζ και αυτός που πηγαίνει για προσκύνημα γίνεται χατζής. Το ιερό του Κααμπά έχει τη σημερινή του μορφή από το Μέκκα (Σαουδική Αραβία). 36 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:16 ðì

13 Οι αραβικές κατακτήσεις -- Το Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο Το ισλάμ ένωσε για πρώτη φορά τις αραβικές φυλές σε ένα κράτος. Πολύ γρήγορα το κράτος αυτό έγινε μια πραγματική αυτοκρατορία Οι αραβικές κατακτήσεις Πουατιέ 732 Ιαξάρτης π. Μαύρ Θά λασ σα η Θάλασ σσ Δαμασκός 635 Ιερουσαλήμ Αλεξάνδρεια 646 Ϊ ΑΒΟ Ευ φρ άτ ης ΣΛΑΜ π. Καμπούλ 664 Κτησιφώντα 640 Ισπαχάν 643 Ι Κ Ο Χ ΑΠΛε Ι Φ Α Τ Ο υθ. Μεδίνα ρά ςπ ίλο Νε Ερ ΑΡ Σαμαρκάνδη 710 Νισαπούρ 651 α Κύπρος Φουστάντ 640 π.. ης π Τίγρ Αντιόχεια θ ά λ α σ σ α Τρίπολη 647 ος λα γος έλα ε σ ό γ ε ι ο ς ς γο λα Πέ ιο Π Μ Άλ υ ς π. αίο Αιγ Ιόν Σικελία Όλ Θά Κωνσταντινούπολη Σαρδηνία Καρχηδόνα 698 σα ία Κορσική σπ τικ ή Κα ρια Αδ Τουλούζη 721 Σαραγόσα Τολέδο 712 Κόρδοβα Σεβίλη Ταλάς 751 Λίμνη Αράλη ρσ ικ ός κό λπ ός π. Ινδ σα λασ Θά ος Μέκκα 622 Μέσα σε 120 περίπου χρόνια ( ) οι Άραβες μουσουλμάνοι κατέκτησαν μεγάλες περιοχές από την Ιβηρική χερσόνησο μέχρι την κεντρική Ασία και τις Ινδίες και δημιούργησαν το Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο. Ο στρατός του Βασιλείου των Φράγκων σταμάτησε τους Άραβες στη σημερινή κεντρική Γαλλία και ο στρατός του βυζαντινού αυτοκράτορα κατάφερε να κρατήσει τη Μικρά Ασία. Οι Άραβες κατέκτησαν όλες αυτές τις περιοχές σχετικά γρήγορα και εύκολα επειδή: Είχαν γρήγορο και ευκίνητο στρατό. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και το Βασίλειο των Σασανιδών (τα δύο ισχυρά κράτη της εποχής) είχαν χάσει πια τη δύναμή τους από τους πολέμους. Με τους πολέμους δε διέδιδαν μόνο το ισλάμ, αλλά κέρδιζαν και πολλά λάφυρα. Γι αυτό και τους συνέχιζαν. Οι περισσότεροι χριστιανοί στις ανατολικές επαρχίες του ρωμαϊκού κράτους ήταν μονοφυσίτες. Επειδή καταπιέζονταν από τη ρωμαϊκή διοίκηση, δεν αντιστάθηκαν όταν έγιναν οι επιθέσεις. 37 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:16 ðì

14 Το κράτος που δημιούργησαν οι Άραβες μουσουλμάνοι λέγεται Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο. Ο αρχηγός του ονομάζεται χαλίφης και έχει όλη την εξουσία (θρησκευτική, πολιτική, στρατιωτική και δικαστική). Στο Αραβοϊσλαμικό Xαλιφάτο ζούσαν πολλοί και διαφορετικοί λαοί με διαφορετικές γλώσσες, διαφορετικές θρησκείες και πολιτισμούς. Η κοινωνία και η πολιτική βασιζόταν όμως στο ισλάμ. Το ισλάμ επικράτησε σε όλες τις περιοχές που κατέκτησαν οι Άραβες, αλλά και πέρα από αυτές. Στον ισλαμικό κόσμο δημιουργήθηκε ο αραβοϊσλαμικός πολιτισμός που επηρέασε και άλλους λαούς στην Ασία, την Αφρική και την Ευρώπη. Τα πρώτα προβλήματα ήρθαν όταν στο Χαλιφάτο έπρεπε να μοιράσουν την εξουσία και τον τεράστιο πλούτο από τις κατακτήσεις. Ξεκίνησε έτσι μια σύγκρουση ανάμεσα σε δύο ομάδες για το ποιος έπρεπε να είναι χαλίφης. Η σύγκρουση τέλειωσε το 661, όταν χαλίφης έγινε ο Μωαβίας και μετέφερε την πρωτεύουσα του χαλιφάτου στη Δαμασκό της Συρίας. Είναι ο πρώτος χαλίφης της δυναστείας των Oμεϋάδων. Όμως η σύγκρουση αυτή είχε κι ένα άλλο αποτέλεσμα: από τότε χωρίστηκαν οι μουσουλμάνοι σε δύο δόγματα, τους σουνίτες και τους σιίτες. Η δυναστεία των Oμεϋάδων Οι Oμεϋάδες δεν προσπάθησαν να αλλάξουν την κοινωνία και την οικονομία ούτε τις συνήθειες των κατακτημένων. Την ανώτατη εξουσία είχαν Άραβες μουσουλμάνοι Στην κορυφή του κράτους και της κοινωνίας βρισκόταν ο χαλίφης. Ακολουθούσαν οι Άραβες μουσουλμάνοι. Αυτοί διοικούσαν τις επαρχίες του κράτους και ήταν οι μόνοι που έλεγχαν το στρατό. Μετά έρχονταν οι πληθυσμοί που έγιναν μουσουλμάνοι. Πιο κάτω βρίσκονταν όσοι κατακτημένοι κράτησαν τη θρησκεία τους. Οι κατακτημένοι είχαν τις μεσαίες και τις κατώτερες θέσεις στη διοίκηση του κράτους. Στην τελευταία θέση βρίσκονταν οι δούλοι. Μέχρι τα τέλη του 7ου αιώνα, επίσημες γλώσσες στη διοίκηση ήταν κυρίως τα ελληνικά και τα περσικά. Mετά, επίσημη γλώσσα στο Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο έγιναν τα αραβικά. Οι κατακτητές δεν ανάγκασαν τους κατακτημένους λαούς να γίνουν μουσουλμάνοι με τη βία. Τους θεωρούσαν όμως υπηκόους με λιγότερα δικαιώματα και έπρεπε να πληρώνουν στο κράτος τον κεφαλικό φόρο. Χρυσά νομίσματα (δηνάρια) του Αραβοϊσλαμικού Χαλιφάτου που κόπηκαν στη Συρία. Το νόμισμα στην εικόνα 2.30 χρονολογείται το και το σχέδιό του αντιγράφει τα νομίσματα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το νόμισμα στην εικόνα 2.31 χρονολογείται ανάμεσα στο και έχει επιγραφές στην αραβική γλώσσα. Νέα Υόρκη (HΠA), Αμερικανικός Νομισματικός Σύλλογος. Οι περισσότεροι Άραβες μουσουλμάνοι ήταν νομάδες και δεν ήξεραν να καλλιεργούν τη γη. Έτσι οι Oμεϋάδες την άφησαν στους παλιούς της ιδιοκτήτες που δεν ήταν μουσουλμάνοι. Αυτοί όμως πλήρωναν περισσότερους φόρους. Γι αυτό σιγά σιγά πολλοί γίνονταν μουσουλμάνοι. Για να μη χάσει όμως το κράτος μεγάλα έσοδα, οι Oμεϋάδες δεν τους έδωσαν τα ίδια δικαιώματα με τους Άραβες μουσουλμάνους. Αυτό δυσαρέστησε πολύ τους νέους πιστούς στο ισλάμ. Οι Oμεϋάδες κυβέρνησαν μέχρι το 750. Τότε την εξουσία στο Αραβοϊσλαμικό Χαλιφάτο πήραν οι Αβασίδες. Οι Ομεϋάδες ίδρυσαν χωριστό κράτος στην Ιβηρική χερσόνησο (756). 38 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:17 ðì

15 Τα γράμματα και οι τέχνες στην Aυλή των χαλίφηδων Στη Δαμασκό, την πρωτεύουσα του Αραβοϊσλαμικού Χαλιφάτου, δημιουργήθηκε η Aυλή του χαλίφη. Στην Aυλή της Δαμασκού έρχονταν ποιητές και θεολόγοι που δεν ήταν μόνο μουσουλμάνοι. Τα γράμματα και οι τέχνες την εποχή αυτή συνδέονται κυρίως με την Aυλή. Αναπτύχθηκε η ποίηση, ιδιαίτερα με θέμα τον έρωτα και τις χαρές της ζωής. Για να δείξουν τη δύναμη της νέας θρησκείας και την εξουσία τους οι Oμεϋάδες έχτισαν μεγαλοπρεπή τζαμιά (τεμένη) Π 2.73 Από τα πιο σπουδαία τζαμιά αυτή την εποχή είναι το Τέμενος του Βράχου στην Ιερουσαλήμ (Iσραήλ). Το τζαμί έχει πολλές επιδράσεις από τη θρησκευτική τέχνη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Είναι ένα οκταγωνικό κτίριο με χρυσό θόλο. Άρχισε να χτίζεται μετά το Το Μεγάλο Τζαμί στη Δαμασκό (Συρία) είναι ένα από τα πιο σημαντικά την περίοδο αυτή. Στην εικόνα 2.34 αναπαράσταση του τζαμιού. Στη 2.35 η είσοδός του και στη 2.36 ψηφιδωτό από τη διακόσμησή του. Πρόσωπα και ζώα δεν εικονίζονται. Για το ισλάμ απαγορεύεται να υπάρχουν πρόσωπα στους χώρους και στα κείμενα που έχουν σχέση με τη θρησκεία, γιατί κανείς δεν μπορεί να φτιάξει αυτό που έφτιαξε ο Θεός, όσο τέλεια το έφτιαξε εκείνος. Μετά το KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:23 ðì

16 Ε. Οι εξελίξεις στη δυτική Ευρώπη -- Η ανάμιξη των πληθυσμών και η κοινωνική οργάνωση στα βαρβαρικά βασίλεια Όπως είδαμε, το δυτικό ρωμαϊκό κράτος καταλύθηκε και τη θέση του πήραν τα βαρβαρικά βασίλεια. Όμως οι αλλαγές δεν εξαφάνισαν όλους τους παλιότερους θεσμούς. Ντόπιοι πληθυσμοί και κατακτητές στην αρχή ζούσαν πλάι πλάι, αλλά σιγά σιγά έγιναν ένα, αναμίχθηκαν. Στην ανάμιξη βοήθησε ο εκχριστιανισμός των γερμανικών λαών. Τα γραπτά κείμενα για την εποχή αυτή είναι λίγα, τα περισσότερα από αυτά θρησκευτικά. Πολύ σημαντικά είναι και τα νομικά κείμενα, αφού οι γερμανικοί λαοί ακολούθησαν τους Ρωμαίους και κατέγραψαν τους προφορικούς τους νόμους. Στα λογοτεχνικά κείμενα ανήκουν επιστολές, βίοι αγίων και επικά ποιήματα. Σώζονται και λίγα μνημεία, κυρίως εκκλησίες και νεκροταφεία. Σε όλα τα βαρβαρικά βασίλεια ο βασιλιάς κράτησε κάποιες από τις εξουσίες που είχε παλιά ο Ρωμαίος αυτοκράτορας (για παράδειγμα, μπορούσε να κόβει νόμισμα και να βάζει φόρους). Όσο πιο μεγάλος ήταν ο στρατός του τόσο πιο δυνατός ήταν και ο βασιλιάς: έπρεπε να νικάει στους πολέμους, να προστατεύει τους υπηκόους του και να φροντίζει να ζουν καλά Σκεύη και όπλα. Περίπου το 600, Μίνστερ (Γερμανία), Αρχαιολογικό Μουσείο. Οι επαρχίες στα βαρβαρικά βασίλεια ήταν οργανωμένες με τους παλιούς ρωμαϊκούς θεσμούς. Οι βασιλιάδες έδωσαν πολλά αξιώματα στους ντόπιους αριστοκράτες. Αυτοί, τον 3ο και τον 4ο αιώνα, εναντιώθηκαν στους κατακτητές. Στη συνέχεια όμως συνεργάστηκαν μαζί τους, μπήκαν στις βασιλικές Aυλές και απέκτησαν αξιώματα. Οι βασιλιάδες πήραν από τους Ρωμαίους και το θεσμό του κόμη. Τα λατινικά συνέχισαν να είναι η γλώσσα της διοίκησης, αλλά οι τοπικές διάλεκτοι άρχισαν να τα επηρεάζουν. Έτσι στη δυτική Ευρώπη γεννήθηκαν οι ρομανικές γλώσσες. Οι γερμανικές γλώσσες κυριάρχησαν σε ορισμένες περιοχές, όπως για παράδειγμα στη σημερινή Γερμανία, τη σημερινή Ολλανδία και αλλού. Η αναδιανομή της γης Οι κοινωνίες των ντόπιων, όπως και των κατακτητών, ήταν αγροτικές. Ένα από τα πρώτα προβλήματα ήταν να μοιράσουν μεταξύ τους τη γη. Στο Βασίλειο των Βησιγότθων, των Οστρογότθων, των Βουργουνδών και στο νότιο τμήμα του Βασιλείου των Φράγκων, το κράτος έλυσε το πρόβλημα με το μέτρο της φιλοξενίας. 40 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:23 ðì

17 Στις περιοχές αυτές το κράτος έβαλε τους ντόπιους γαιοκτήμονες να «φιλοξενήσουν» στα κτήματά τους τους κατακτητές μαζί με τους συγγενείς και τους ανθρώπους τους. Κάθε κτήμα είχε πια δύο «ιδιοκτήτες», οι οποίοι έδιναν ένα τμήμα του σε αγρότες χωρίς γη (κατακτητές ή ντόπιους) με αντάλλαγμα ένα μέρος από τη σοδειά Μακέτα και σχεδιαστική απεικόνιση σπιτιού στη δυτική Ευρώπη του 6ου 8ου αιώνα Το μέτρο αυτό δεν εμπόδισε τους βασιλιάδες στα βαρβαρικά βασίλεια να κάνουν παράνομα δικά τους άλλα κτήματα ή ερημωμένα εδάφη και να μοιραστούν την κατακτημένη γη με τους υπηκόους τους. Αυτό έγινε σε πολλές περιοχές που δεν ακολουθούσαν το μέτρο της φιλοξενίας. Οι μεγάλες μετακινήσεις του πληθυσμού, οι πόλεμοι, οι καταστροφές και οι λεηλασίες, καθώς και η μείωση του πληθυσμού περιόρισαν την αγροτική παραγωγή. Την περίοδο αυτή στη δυτική Ευρώπη οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν φτωχοί εξαιτίας των πολέμων. Οι επιδημίες ήταν συχνές και το φαγητό τους κακό και λίγο, επειδή η αγροτική παραγωγή ήταν μικρή. Πήλινο σκεύος. 6ος αιώνας, Πάντερμπορν (Γερμανία), Αρχαιολογικό Μουσείο. Η συνύπαρξη των ντόπιων με τους κατακτητές Σιγά σιγά οι ντόπιοι πληθυσμοί αναμίχθηκαν με τους γερμανικούς λαούς. Η ανάμιξη είναι φανερή στην εκμετάλλευση της γης, στους γάμους ανάμεσα σε νεοφερμένους και ντόπιους, στις θρησκευτικές τους ιδέες και στη νομοθεσία Δε γνωρίζουμε πολλά πράγματα για τους αγρότες, ντόπιους και νεοφερμένους, την εποχή αυτή. Γνωρίζουμε όμως ότι θάβονταν στα ίδια νεκροταφεία. Αυτό ίσως σημαίνει ότι είχαν κοινή ζωή. Η φιλοξενία μάλλον έκανε τους κατακτητές να αναμιχθούν με τους ντόπιους αγρότες. Στην αρχή στα βαρβαρικά βασίλεια δεν υπήρχε κοινό νομοθετικό σύστημα. Οι κατακτημένοι ακολουθούσαν το ρωμαϊκό δίκαιο και οι κατακτητές το «βαρβαρικό». Αργότερα τα πράγματα άλλαξαν. Για παράδειγμα, τον 9ο αιώνα στο Βασίλειο των Φράγκων ο ίδιος νόμος Γυάλινο ποτήρι. 6ος Κρέφελντίσχυε για όλους τους ελεύθερους άντρες, είτε αιώνας, Γκέλεπ (Γερμανία), ήταν γερμανικής καταγωγής είτε ντόπιοι. Μουσείο Μπεργκ Λιν Πόρπη που βρέθηκε σε γυναικείο βησιγοτθικό τάφο στη σημερινή Ισπανία. 6ος αιώνας, Μαδρίτη Χτένα. 6ος αιώνας, Πάντερμπορν (Γερμανία), Αρχαιολογικό Μουσείο. (Ισπανία), Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. 41 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:24 ðì

18 Οι γερμανικοί λαοί είχαν τις δικές τους θρησκείες. Τον 4ο αιώνα κάποιοι από αυτούς έγιναν χριστιανοί. Όταν δημιούργησαν τα βαρβαρικά βασίλεια, δε θέλησαν ή δεν μπόρεσαν να επιβάλουν τη θρησκεία τους. Από την πλευρά τους οι χριστιανοί επίσκοποι κατάφεραν να διατηρήσουν και να δυναμώσουν τη θέση τους. Προσπάθησαν λοιπόν να κάνουν τους νέους βασιλιάδες χριστιανούς, γιατί πίστευαν ότι έτσι θα γίνονταν χριστιανοί και όλοι οι υπήκοοί τους Γύρω στο 500 στη δυτική Ευρώπη υπήρχαν διάφορες θρησκείες. Διακόσια περίπου χρόνια μετά, ο χριστιανισμός ήταν η μόνη πια θρησκεία και ένωνε τους πληθυσμούς που είχαν αναμιχθεί Η εκκλησία του Αγίου Πέτρου ντε λα Νάβε στην Ισπανία. Δεύτερο μισό 7ου αιώνα. Το Ευαγγέλιο του Λίντισφερν. Περίπου το 700, Λονδίνο (Mεγάλη Bρετανία), Βρετανική Είναι δύσκολο να πούμε τι χαρακτηρίζει τη δυτική Ευρώπη στο Μεσαίωνα. Μέσα σε δέκα αιώνες (5ος 15ος) τα σύνορα αλλάζουν συχνά και υπάρχουν πολλά κράτη με διαφορετική διοίκηση, στα οποία ζουν διαφορετικοί λαοί. Μπορούμε όμως να βρούμε κάποια κοινά στοιχεία, κυρίως στη γλώσσα και τη θρησκεία. Έτσι με τον όρο δυτική Ευρώπη την εποχή αυτή αναφερόμαστε στις περιοχές όπου οι άνθρωποι μιλούν ρομανικές ή γερμανικές γλώσσες και εκκλησιαστικά τούς ελέγχει ο πάπας της Ρώμης. Βιβλιοθήκη. 42 KEFALAIO 2B FINAL FINAL.i /4/2010 9:40:25 ðì

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας

Κεφάλαιο 3. H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο (8ος -- 9ος αιώνας) 8ος -- 9ος αιώνας Κεφάλαιο 3 H Βυζαντινή Αυτοκρατορία ανάμεσα στον ισλαμικό και το δυτικοευρωπαϊκό κόσμο () Τον 8ο και τον 9ο αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αντιμετώπισε προβλήματα στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος (9ος -- 11ος αιώνας)

Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος (9ος -- 11ος αιώνας) Κεφάλαιο 4 Η ακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Ευρώπη και ο αραβοϊσλαμικός κόσμος () Από τα μέσα του 9ου μέχρι τα μέσα του 11ου αιώνα η Bυζαντινή Αυτοκρατορία ακμάζει: εξα πλώνεται γεωγραφικά και αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Βυζαντινή Αυτοκρατορία Οι όροι Βυζαντινή Αυτοκρατορία, βυζαντινό κράτος, βυζαντινή περίοδος, Βυζάντιο άρχισαν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα) Κεφάλαιο 6 Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή () Μετά την πολιτική αστάθεια στα τέλη του 11ου αιώνα, την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία πήρε η δυναστεία των Κομνηνών (1081--1185). Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 1 ο : Από το θάνατο του Ιουστινιανού ως την αποκατάσταση των εικόνων & τη συνθήκη του Βερντέν Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ.

Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος 146 π.χ. -- 330 μ.χ. Η Ρωμη και ο Ελληνικοσ Κοσμοσ Κεφάλαιο 7 Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος Για τετρακόσια χρόνια (από τον 1ο αιώνα π.χ. έως τον 3ο αιώνα μ.χ.), η ιστορία της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, από το Γιβραλτάρ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας

Κεφάλαιο 11. Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου (17ος αιώνας) 17ος αιώνας Κεφάλαιο 11 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι υπήκοοι του σουλτάνου () Aπό τα τέλη του 16ου αιώνα, ύστερα από μια περίοδο ακμής, η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντιμετωπίζει προβλήματα. Αυτά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Χρονολόγιο. Βυζαντινη Αυτοκρατορια 610--641: αυτοκράτορας Ηράκλειος Α. Βουλγαρικα Βασιλεια 681: ιδρύεται το Βουλγαρικό Χανάτο

Χρονολόγιο. Βυζαντινη Αυτοκρατορια 610--641: αυτοκράτορας Ηράκλειος Α. Βουλγαρικα Βασιλεια 681: ιδρύεται το Βουλγαρικό Χανάτο 300 400 500 600 700 Ρωμαϊκη Αυτοκρατορια 313: Διάταγμα του Μεδιολάνου, ο χριστιανισμός νόμιμη θρησκεία 306--337: αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Α 330: η Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα)

Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της (μέσα 15ου -- τέλη 16ου αιώνα) Κεφάλαιο 8 Η Οθωμανική Aυτοκρατορία και οι υπήκοοί της () Από τα μέσα του 15ου μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακμάζει: το κράτος εξαπλώνεται, η κεντρική εξουσία είναι ισχυρή, η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012»

Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ. Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ. Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Εκπαιδευτήριο ΤΟ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ - ΓΥΜΝΑΣΙΟ Χαρτογραφία στην Αρχαϊκή Εποχή και στο Ισλάμ Ανάτυπο από τον τόμο «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΤ, 2011-2012» Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας () Με τη Δ Σταυροφορία (1204) η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε και διαιρέθηκε. Κάποια από τα εδάφη της πήραν οι Βενετοί,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αρχεία Πηγεσ γνωσησ, Πηγεσ μνημησ Τα αρχεία της 11 Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ΗΟθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μια ισλαμική αυτοκρατορία των πρώιμων νεότερων και των νεότερων χρόνων (14ος-αρχές 20ού αιώνα),

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 10: Αντιαποικιοκρατικά Κινήματα και Αραβικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1 Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ www. netschoolbook.gr Γιακουμάτου Τερέζα Τι είναι το Ισλάμ 2 Το Ισλάμ είναι η νεότερη μονοθεϊστική θρησκεία, (οι άλλες δύο είναι ο ιουδαϊσμός και ο χριστιανισμός)

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Το Εικαστικό Ημερολόγιό μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γεια σας φίλοι μου, Καλωσορίσατε στην παρέα μου, στην πολύχρωμη παρέα του Τέλη, της μασκότ της Cyta. Εύχομαι να περάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας. Βυζάντιο. Η χαμένη Αυτοκρατορία

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας. Βυζάντιο. Η χαμένη Αυτοκρατορία ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας Βυζάντιο Η χαμένη Αυτοκρατορία σε κείμενα και αφήγηση John Romer Του μαθητή της Β τάξης 3 ου Γυμνασίου Τρικάλων

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρώτες μορφές γραφής

Οι πρώτες μορφές γραφής Οι πρώτες μορφές γραφής Σφηνοειδής γραφή Τα παλιότερα είδη γραφής ανακαλύφθηκαν από τους αρχαιολόγους στη Μεσοποταμία, στην περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη,στο σημερινό Ιράκ. Εφευρέτες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Παραδεισένιος Κόσμος του Ισλαμικού Πολιτισμού

Ο Παραδεισένιος Κόσμος του Ισλαμικού Πολιτισμού Ο Παραδεισένιος Κόσμος του Ισλαμικού Πολιτισμού Εκπαιδευτικό υλικό προετοιμασίας Κείμενα και βιβλιογραφία Φωτεινή Γραμματικού Μουσείο Μπενάκη-Εκπαιδευτικά Προγράμματα Αθήνα 2004 1. Τι είναι το ισλάμ Το

Διαβάστε περισσότερα

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα Σημειώσεις Έκδοσης Αναβαθμίσεις Επιλογών Όλα τα μενού επιλογών έχουν popup με νεα σχέδια και περιγραφές. Εξομοιωτής Μάχης Αποτελεί την οπτική αναπαράσταση της μάχης και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912.

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912. Στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε τηλεγραφική υπηρεσία πιθανότατα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1870. Αποτελούσε το ένα τμήμα της αυτοκρατορικής κρατικής υπηρεσίας των ταχυδρομείων και του τηλέγραφου

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΜΑ Α A'

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΜΑ Α A' ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΜΑ Α A' Α 1.1.Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµ ό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί (στη Στήλη Β περισσεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα