ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ Pb ΚΑΙ Cd ΑΠΟ ΡΥΠΑΣΜΕΝΑ ΕΔΑΦΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ Pb ΚΑΙ Cd ΑΠΟ ΡΥΠΑΣΜΕΝΑ ΕΔΑΦΗ"

Transcript

1 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» Διδακτορική Διατριβή ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ Pb ΚΑΙ Cd ΑΠΟ ΡΥΠΑΣΜΕΝΑ ΕΔΑΦΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ ΕΛΕΝΗ Επταμελής εξεταστική επιτροπή: Καθηγητής Ν. Καλογεράκης (Επιβλέπων) Επ. Καθηγήτρια Ε. Ψυλλάκη Καθηγητής Ν. Καλλίθρακας-Κόντος Αν. Καθηγητής Γ. Καραμπουρνιώτης Καθηγητής Γ. Καρατζάς Καθηγητής Κ. Κομνίτσας Καθηγητής Ν. Νικολαΐδης ΧΑΝΙΑ 2008

2

3 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Στους γονείς μου και στον Μανόλη I

4 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Η παρούσα διδακτορική διατριβή εκπονήθηκε στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Κρήτης στο εργαστήριο Βιοχημικών Διεργασιών και Περιβαλλοντικής Βιοτεχνολογίας του Καθηγητή Ν. Καλογεράκη κατά την διάρκεια των ετών Η παρούσα διατριβή υλοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τίτλος υποέργου: Χαρακτηρισμός Της Ικανότητας Μεσογειακών Φυτών Για Απομάκρυνση Pb Και Cd Από Ρυπασμένα Εδάφη II

5 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Καταρχάς, οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Νικόλαο Καλογεράκη για τη συνεχή και εποικοδομητική καθοδήγηση και την άψογη συνεργασία μας καθ όλη την διάρκεια εκπόνησης της παρούσας διατριβής καθώς και για την πολύτιμη γνώση που μου προσέφερε απλόχερα. Επιπρόσθετα, τον ευχαριστώ για την οικονομική υποστήριξη που μου παρείχε όλα αυτά τα χρόνια. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τα μέλη της επταμελούς εξεταστικής επιτροπής του Πολυτεχνείου Κρήτης, Επ. Καθηγήτρια Ε. Ψυλλάκη, Καθηγητή Ν. Καλλίθρακα Κόντο, Καθηγητή κ. Γ. Καρατζά, Καθηγητή Κ. Κομνίτσα και Καθηγητή Ν. Νικολαΐδη για τη διάθεση των πολύτιμων γνώσεων τους στη διόρθωση και αξιολόγηση της παρούσης εργασίας. Επίσης ένα θερμό ευχαριστώ στον Αν. Καθηγητή κ. Γ. Καραμπουρνιώτη του Τμήματος Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών για την ευγενική διάθεση του να μελετήσει και να αξιολογήσει την παρούσα διατριβή καθώς και για τη διάθεση του πολύτιμου χρόνου του στη συμμετοχή στην εξέταση. Ακόμα, ευχαριστώ το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (MAICh) για την φιλοξενία και την παραχώρηση του εργαστηριακού εξοπλισμού του για την πραγματοποίηση μέρους των πειραματικών αναλύσεων που έλαβαν χώρα στα πλαίσια στην παρούσας εργασίας. Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στον κ. Γ. Ναξάκη για την πραγματοποίηση των αναλύσεων ICP-AES και τον κ. Ν. Παπαδαντωνάκη για την διάθεση του συστήματος ελέγχου της υγρασίας, αλλά και για τις υποδείξεις και τη γνώση που αποκόμισα εργαζόμενη μαζί τους. Τέλος, ευχαριστώ όλο το προσωπικό του εργαστηρίου «Βιοχημικών Διεργασιών και Περιβαλλοντικής Βιοτεχνολογίας» για την απεριόριστα καλή συνεργασία μας όλα αυτά τα χρόνια. Χανιά, 2008 Μανουσάκη Ελένη III

6 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Φυτοεξυγίανση ή Φυτοαποκατάσταση είναι μια τεχνολογία αιχμής που περιλαμβάνει τη χρήση φυτών σε ρυπασμένο περιβάλλον (έδαφος, ιλύς, ιζήματα, υπόγεια και επιφανειακά νερά και απόβλητα) με στόχο την αποκατάσταση του. Θεωρητική και εφαρμοσμένη έρευνα έχει δείξει ότι επιλεγμένα είδη φυτών διαθέτουν το γενετικό δυναμικό για να απομακρύνουν, να αποδομήσουν, να μεταβολίσουν ή να ακινητοποιήσουν ένα μεγάλο αριθμό ρύπων. Στην περίπτωση των βαρέων μετάλλων, των οποίων οι συγκεντρώσεις στα εδάφη και τα νερά έχουν αυξηθεί δραματικά λόγω της βιομηχανικής ανάπτυξης, η παραπάνω τεχνολογία βασίστηκε στην παρατήρηση ότι αρκετά είδη φυτών έχουν την ικανότητα να προσλαμβάνουν και να συσσωρεύουν στους ιστούς εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις ορισμένων βαρέων μετάλλων. Η ικανότητα αυτή των φυτών, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας τις τελευταίες δεκαετίες και θεωρείται μια ελπιδοφόρα εναλλακτική μέθοδος αποκατάστασης εδαφών από βαρέα μέταλλα δεδομένου ότι αποτελεί μια χαμηλού κόστους «πράσινη» τεχνολογία η οποία προσφέρει τα οφέλη μιας τεχνικής in-situ και είναι εύκολα αποδεχτή από το ευρύ κοινό. Η επιτυχία της όμως, εξαρτάται πρωταρχικά από την αναγνώριση κατάλληλων φυτικών ειδών τα οποία μπορούν να αναπτύσσονται στα ρυπασμένα εδάφη και είτε να συσσωρεύουν ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στους υπέργειους ιστούς τους με στόχο την απομάκρυνση τους από την περιοχή (Φυτοσυσσώρευση), είτε να τα ακινητοποιούν στο περιβάλλον της ρίζας με στόχο την μείωση της κινητικότητας και βιοδιαθεσιμότητας τους στο έδαφος και επομένως του κινδύνου διασποράς τους (Φυτοσταθεροποίηση). Στα πλαίσια της παρούσας διδακτορικής διατριβής, εξετάζεται η δυνατότητα αυτής της σημαντικά φιλικής προς το περιβάλλον τεχνολογίας αποκατάστασης εδαφών ρυπασμένων με μόλυβδο και κάδμιο, με στόχο όχι μόνο την συμβολή στην ανάπτυξη και βελτιστοποίηση αυτής της νέας μεθόδου αποκατάστασης, αλλά και την εξειδίκευση της έρευνας σε μεσογειακά φυτά με απώτερο σκοπό την προσαρμογή της τεχνικής για την επίλυση του προβλήματος της ρύπανσης από τοξικά μέταλλα στον ελληνικό χώρο αλλά και γενικότερα στην περιοχή της Μεσογείου με την χρήση ενδημικών φυτών. Επιλέχθηκαν και μελετήθηκαν τα μεσογειακά φυτά Atriplex halimus L. (αλιμιά), Nerium oleander L. (πικροδάφνη) και Tamarix smyrnensis Bunge (αρμυρίκι), στα οποία πραγματοποιήθηκαν πειράματα υδροπονικής καλλιέργειας και καλλιέργειας μεγάλης διαρκείας σε ρυπασμένο με τα μέταλλα έδαφος, για τον χαρακτηρισμό της ανθεκτικότητας τους στα μέταλλα και της δυνητικότητας τους για πρόσληψη, μεταφορά και συσσώρευση των υπό εξέταση μετάλλων, προκειμένου να διαπιστωθεί η τελική αποτελεσματικότητα τους ως μέσα εξυγίανσης. Συνοπτικά, τα πειραματικά αποτελέσματα έδειξαν ότι πρόκειται για τρία ανθεκτικά στα μέταλλα φυτά τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς φυτοσυσσώρευσης και/ή φυτοσταθεροποίησης εδαφών ρυπασμένων με μόλυβδο και κάδμιο. Επιπλέον, αυτή η διδακτορική διατριβή συμβάλει στην διερεύνηση των γνώσεων αυτού του νέου πεδίου βιολογικής απορρύπανσης και προτείνει μια νέα προσέγγιση φυτοεξυγίανσης την οποία ονομάσαμε «Φυτοέκκριση» για να υπογραμμίσουμε το γεγονός ότι πρόκειται για μια εναλλακτική τεχνική φυτοεξυγίανσης που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση. IV

7 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ABSTRACT Phytoremediation is an emerging technology that employs the use of higher plants for the cleanup of contaminated environments (soil, sludge, sediment, ground water, surface water and wastewater). Fundamental and applied research has unequivocally demonstrated that selected plant species posses the genetic potential to remove, degrade, metabolize, or immobilize a wide range of contaminants. In the case of heavy metals whose concentrations in the soil and water have accelerated dramatically during the last century as a result of global industrialization, the above technology was based on the observation that some plant species are able to uptake and accumulate in their tissues exceptionally high amounts of certain heavy metals. This technique has been highlighted as an alternative method to traditional methodologies for the removal of heavy metals from soils and is considered to be a promising green technology as it is a low cost method with the benefit of operating in situ. However the success of any phytoremediation technique depends upon the identification of suitable plant species that either hyperaccumulate heavy metals in their aerial tissues aiming at metal removal from the region (Phytoextraction), or immobilize the metal contaminants in the rhizosphere thus preventing dispersal of the metals and leachate generation (Phytostabilization). This thesis is exploring the possibility of this environmentally friendly technique for the remediation of contaminated soils with lead and/or cadmium, aiming not only at the contribution in the development and optimization of this new bioremediation method, but also at the specialization of research in Mediterranean plants with final goal the fine tuning of the technique for the cleanup of metal contaminated soils in Greece and generally in the Mediterranean region, with the use of endemic plants. The Mediterranean plants which were studied are Atriplex halimus L. (Mediterranean saltbush), Nerium oleander L. (oleander) and Tamarix smyrnensis Bunge (saltcedar). Hydroponic and pot experiments were performed for the characterization of their metal tolerance and ability to receive, translocate and accumulate the metals, in order to explore their final effectiveness as cleanup tools. Concisely, the experimental results showed that all three plants are tolerant to lead and cadmium and can be used for phytoextraction and/or phytostabilization purposes. Furthermore, this doctoral thesis proposes a new approach of phytoremediation which we have called Phytoexcretion to emphasize the fact that it is an alternative phytoremediation process that should be further explored. V

8 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΜΟΛΥΒΔΟΣ ΚΑΙ ΚΑΔΜΙΟ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Πηγές και μορφές στο έδαφος του μολύβδου και του καδμίου Μόλυβδος και κάδμιο στον ελληνικό χώρο Τεχνολογίες αποκατάστασης εδαφών ρυπασμένων με βαρέα μέταλλα ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗ Ιστορική αναδρομή Ορισμός και τύποι φυτοεξυγίανσης Φυτοσυσσώρευση Συνεχής ή Φυσική φυτοσυσσώρευση Παρακινούμενη ή Χημικά υποβοηθούμενη φυτοσυσσώρευση Παράγοντες που επηρεάζουν την πρόσληψη και συσσώρευση των μετάλλων στο φυτό Είδος και οι συγκεντρώσεις του μετάλλου στο έδαφος Εδαφικοί Παράγοντες Παράγοντες που συσχετίζονται με το φυτό Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της φυτοσυσσώρευσης Αποτίμηση της τεχνολογίας και σχεδιασμός συστημάτων φυτοσυσσώρευσης Φυτοσταθεροποίηση ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Καταπόνηση βαρέων μετάλλων Τοξικότητα μολύβδου και καδμίου στα φυτά Προσαρμογή των φυτών στην καταπόνηση από τα βαρέα μέταλλα Καταπόνηση αλατότητας Τοξικότητα αλατότητας στα φυτά Προσαρμογή των φυτών στην καταπόνηση από την αλατότητα Έκκριση μετάλλων από τα φύλλα των φυτών Οξειδωτική καταπόνηση Αντιοξειδωτικός μηχανισμός ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΩΝ ΦΥΤΟ: ATRIPLEX HALIMUS L. (ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: CHENOPODIACEAE) ΦΥΤΟ: NERIUM OLEANDER L. (ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: APOCYNACEAE) ΦΥΤΟ: TAMARIX SMYRNENSIS BUNGE (ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: TAMARICACEAE) ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Προετοιμασία φυτών Συλλογή εμφυτευμάτων Πολλαπλασιασμός των φυτών Καλλιέργεια και προσαρμογή Κύρια πειραματική διαδικασία - Έκθεση των φυτών στα μέταλλα Πειραματικές μετρήσεις - μέθοδοι Μετρήσεις στα φυτά Παρατήρηση των μορφολογικών χαρακτηριστικών και προσδιορισμός των παραμέτρων αύξησης Προσδιορισμός χλωροφύλλης Προσδιορισμός πρωτεϊνών Προσδιορισμός της δραστηριότητας της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης VI

9 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Προσδιορισμός συγκέντρωσης Pb και Cd στο φυτικό ιστό Προσδιορισμός της ποσότητας Pb και Cd που εκκρίνεται στην επιφάνεια φύλλων Προσδιορισμός της ποσότητας Pb και Cd στα δείγματα χαρτιού κατά τον προσδιορισμό του ρυθμού έκκρισης των μετάλλων από τα φύλλα Προσδιορισμός της συγκέντρωσης του Pb και του Cd στα υδροπονικά διαλύματα Μετρήσεις στο έδαφος Δειγματοληψία και χειρισμός των δειγμάτων εδάφους Προσδιορισμός του ph Προσδιορισμός ηλεκτρικής αγωγιμότητας Προσδιορισμός ολικού ανθρακικού ασβεστίου Προσδιορισμός οργανικής ουσίας Προσδιορισμός φυτοδιαθέσιμων συγκεντρώσεων Pb και Cd στο έδαφος Προσδιορισμός ολικών συγκεντρώσεων Pb και Cd στο έδαφος ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ Επιλογή φυτών για σκοπούς αποκατάστασης εδαφών ρυπασμένων με μέταλλα Επιλογή φυτών με ταχεία ανάπτυξη και υψηλή παραγωγικότητα Επιλογή ανθεκτικών στην αλατότητα φυτών Επιλογή των συγκεκριμένων Μεσογειακών φυτών για διερεύνηση της ικανότητας τους για απομάκρυνση Pb και Cd από εδάφη Atriplex halimus L Nerium oleander L Tamarix smyrnensis Bunge Επιλογή συγκεκριμένων πειραματικών συνθηκών Επιλογή διεξαγωγής περαμάτων υδροπονικής καλλιέργειας και καλλιέργειας σε ρυπασμένο έδαφος Επιλογή ηλικίας φυτών για την διεξαγωγή των πειραμάτων Επιλογή τρόπου ρύπανσης των εδαφών με τα μέταλλα Επιλογή συνθηκών εδαφικής αλατότητας Επιλογή διεξαγωγής πειραμάτων με ρύπανση του μέσου καλλιέργειας με μείγμα των μετάλλων ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΟ: ATRIPLEX HALIMUS L Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Cd Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους VII

10 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Cd και Pb Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Κάδμιο Μόλυβδος Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Επίδραση των μετάλλων στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd και 800 ppm Pd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Κάδμιο Μόλυβδος Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Επίδραση των μετάλλων και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Συνοπτικά αποτελέσματα για το φυτό Atriplex halimus ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΟ: NERIUM OLEANDER L Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Μόλυβδος Κάδμιο Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Επίδραση των μετάλλων και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού VIII

11 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Συνοπτικά αποτελέσματα για το φυτό Nerium oleander ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΟ: TAMARIX SMYRNENSIS BUNGE Υδροπονική καλλιέργεια φυτού με έκθεση σε 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Υδροπονική καλλιέργεια φυτού με έκθεση σε 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Έκκριση καδμίου από τα φύλλα του T. smyrnensis Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Μόλυβδος Κάδμιο Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Έκκριση μολύβδου και καδμίου από τα φύλλα του T. smyrnensis Επίδραση των μετάλλων και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Υδροπονική καλλιέργεια φυτού με έκθεση σε 100 ppm Pb και 5 ppm Cd Πειραματικός σχεδιασμός Αποτελέσματα και συζήτηση Συνοπτικά αποτελέσματα για το Tamarix smyrnensis ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΜΕ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ATRIPLEX HALIMUS L ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ NERIUM OLEANDER L ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ TAMARIX SMYRNENSIS BUNGE ΦΥΤΟΕΚΚΡΙΣΗ - ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ IX

12 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΩΝ Κεφάλαιο 2ο Πίνακας 2.1. Παγκόσμια παραγωγή μετάλλων και οι ποσότητες που μετρήθηκαν στο έδαφος...6 Πίνακας 2.2. Εύρος συγκεντρώσεων και οριακές τιμές στο έδαφος ορισμένων μετάλλων...8 Πίνακας 2.3. Τεχνολογίες αποκατάστασης εδαφών από βαρέα μέταλλα Πίνακας 2.4. Τύποι και διεργασίες που περιλαμβάνονται στην Φυτοεξυγίανση...14 Πίνακας 2.5. Αριθμός υπερσυσσωρευτών ορισμένων μετάλλων Πίνακας 2.6. Παραδείγματα υπερσυσσωρευτών Πίνακας 2.7. Κύρια χαρακτηριστικά των δύο στρατηγικών της φυτοσυσσώρευσης...21 Πίνακας 2.8. Παράγοντες που επηρεάζουν την συμπεριφορά και την βιοδιαθεσιμότητα των μετάλλων στο έδαφος Πίνακας 2.9. Παράγοντες καταπόνησης των φυτών...39 Πίνακας Συγκεντρώσεις μετάλλων στο έδαφος και στα φυτά Πίνακας Πιθανή βλάβη μιας καλλιέργειας από τις αυξανόμενες συγκεντρώσεις αλάτων...49 Κεφάλαιο 4ο Πίνακας 4.1. Περίοδος προσαρμογής των φυτών μέχρι την έναρξη των πειραμάτων Κεφάλαιο 5ο Πίνακας 5.1. Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας 5.2. Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος...85 Πίνακας 5.3. Χαρακτηρισμός του εδάφους...86 Πίνακας 5.4. Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους...95 Πίνακας 5.5. Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας 5.6. Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας 5.7. Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας 5.8. Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας 5.9. Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800, 1600 και 3200 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του A. halimus. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του A. halimus. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους X

13 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Πίνακας Συγκέντρωση Cd και Pb στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του A. halimus. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd, μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο N. oleander σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800, 1600 και 2400 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Συγκέντρωση Cd και Pd στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του Nerium oleander. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd, μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του T. smyrnensis Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του T. smyrnensis. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Συσσώρευση των μετάλλων στα υπέργεια τμήματα των φυτών στο υδροπονικό πείραμα και στο πείραμα πεδίου XI

14 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Κεφάλαιο 2ο Σχήμα 2.1. Τύποι Φυτοεξυγίανσης Σχήμα 2.2. Εφαρμογές Φυτοεξυγίανσης...15 Σχήμα 2.3. Σχηματική απεικόνιση της Φυτοσυσσώρευσης Σχήμα 2.4. Η σχέση μεταξύ των συγκεντρώσεων του μετάλλου στο έδαφος και στο υπέργειο τμήμα των μη-συσσωρευτών και των υπερσυσσωρευτών...17 Σχήμα 2.5. Σχηματική απεικόνιση της Χημικά υποβοηθούμενης φυτοσυσσώρευσης Σχήμα 2.6. Αλληλεπιδράσεις μεταξύ φυτού, βαρέων μετάλλων και εδάφους...26 Σχήμα 2.7. Σχηματικό διάγραμμα που παρουσιάζει τον μηχανισμό απελευθέρωσης των μετάλλων παρουσία συμπλεκτικών εκκρίσεων της ρίζας Σχήμα 2.8. Πρωταρχικά στάδια για την επιλογή της φυτοσυσσώρευσης...35 Σχήμα 2.9. Διεργασίες που εμπλέκονται στην φυτοσταθεροποίηση ρυπασμένων εδαφών...36 Σχήμα Τα βέλτιστα όρια ανάπτυξης ενός φυτικού οργανισμού και η εμφάνιση συμπτωμάτων καταπόνησης όταν αυξάνεται ή ελαττώνεται η ένταση του παράγοντα καταπόνησης Σχήμα Τρόποι δράσης των τοξικών ιόντων στα φυτά Σχήμα Στρατηγικές των φυτών για την αντιμετώπιση των υψηλών συγκεντρώσεων μετάλλων στο έδαφος Σχήμα Οι πιθανοί μηχανισμοί που συνεισφέρουν στην ανθεκτικότητα και αποτοξίνωση των μετάλλων στα φυτά Σχήμα Α. Θεμελιώδης δομή των φυτοχηλατινών. Β. Σύμπλοκο Cd-φυτοχηλατινών Σχήμα Λειτουργία των φυτοχηλατίνων...47 Σχήμα Οι διεργασίες που συμμετέχουν στην υπερσυσσώρευση των μετάλλων στα φυτά.48 Σχήμα Η αύξηση σε σχέση με την εδαφική αλατότητα για τρεις κατηγορίες φυτών Σχήμα (Α) Αλατώδης αδένας στα φύλλα των δέντρωνtamarix. (Β) Εγκάρσια τομή φύλλου του φυτού A. spongiosa με τις αλατώδεις κύστεις Κεφάλαιο 3ο Σχήμα 3.1. Χημική δομή της ολεανδρίνης που υπάρχει στους ιστούς της πικροδάφνης...63 Κεφάλαιο 5ο Σχήμα 5.1. Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.2. Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.3. Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.4. Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.5. Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd...97 Σχήμα 5.6. Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.7. Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.8. Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα 5.9. Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Ποσοστό φυτών A. halimus που επιβίωσαν σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες XII

15 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών A. halimus που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών A. halimus που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες. 129 Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Ποσοστό φυτών A. halimus που επιβίωσαν σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες για 10 εβδομάδες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του φυτού A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών A. halimus που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd XIII

16 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του φυτού A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Ποσοστό φυτών A. halimus που επιβίωσαν σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες για 10 εβδομάδες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε εδάφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών Ν. oleander που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών Ν. oleander που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb με εδαφική αλατότητα 0,5% Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών Ν. oleander που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb. Σύγκριση μεταξύ επεμβάσεων με διαφορετική εδαφική αλατότητα Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Μέση αύξηση του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Συνολική βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες XIV

17 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα (Α) Ποσοστό φυτών T. smyrnensis που επιβίωσαν για 10 ημέρες σε υδροπονία με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες. (Β) Συγκέντρωση Pb στο υπέργειο τμήμα Σχήμα Το συνολικό ποσό του Pb στο υπέργειο τμήμα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση του Pb στις ρίζες του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Μείωση της συγκέντρωσης του Pb στο θρεπτικό διάλυμα Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα (Α) Ποσοστό φυτών T. smyrnensis που επιβίωσαν για 10 ημέρες σε υδροπονία με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες. (Β) Συγκέντρωση Cd στο υπέργειο τμήμα Σχήμα Το συνολικό ποσό του Cd στο υπέργειο τμήμα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες XV

18 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Συγκέντρωση του Cd στις ρίζες του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Μείωση της συγκέντρωσης του Cd στο θρεπτικό διάλυμα Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε με 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Έκκριση Cd από τον ιστό των φύλλων του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Μέση αύξηση του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Έκκριση Pb και Cd από τον ιστό των φύλλων του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Μέση αύξηση του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Έκκριση Pb από τον ιστό των φύλλων του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb και 5 ppm Cd Σχήμα Μείωση της συγκέντρωσης του Pb στο θρεπτικό διάλυμα XVI

19 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΚΟΝΩΝ Κεφάλαιο 3ο Εικόνα 3.1. Atriplex halimus L Εικόνα 3.2. Nerium oleander L Εικόνα 3.3. Tamarix smyrnensis Bunge...64 Κεφάλαιο 5ο Εικόνα 5.1. Φωτογραφία του υπέργειου τμήματος του φυτού A. halimus κατά την διάρκεια του πειράματος Εικόνα 5.2. Εμφάνιση των φυτών Ν. oleander μετά από 8 εβδομάδες σε έκθεση σε εδαφική αλατότητα 3% Εικόνα 5.3. Εγκάρσια τομή φύλλου του T. smyrnensis με τον εξειδικευμένο αλατώδη αδένα..228 Εικόνα 5.4. Σταγονίδια και κρύσταλλοι άλατος στα κλαδιά του T. smyrnensis XVII

20 1 1ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ 1.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ρύπανση του περιβάλλοντος με βαρέα μέταλλα είναι ένα σημαντικό περιβαλλοντικό πρόβλημα που απαιτεί την άμεση προσοχή μας. Ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας βιομηχανικής ανάπτυξης, η ρύπανση του εδάφους με τοξικά μέταλλα όπως το κάδμιο και ο μόλυβδος, έχει επιταχυνθεί εντυπωσιακά. Ο καθαρισμός, λοιπόν, των ρυπασμένων περιοχών είναι απαραίτητος προκειμένου να αποκατασταθούν αυτά τα εδάφη και να ελαχιστοποιηθεί η ενδεχόμενη είσοδος των τοξικών στοιχείων στην τροφική αλυσίδα. Η αποκατάσταση των ρυπασμένων με μέταλλα εδαφών όμως, αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερη πρόκληση. Αντίθετα από τους οργανικούς ρύπους, τα μέταλλα δεν μπορούν να αποδομηθούν, κατά συνέπεια η αποκατάσταση ρυπασμένων με μέταλλα εδαφών απαιτεί την αφαίρεση τους από το έδαφος. Οι συμβατικές τεχνολογίες αποκατάστασης εδαφών από βαρέα μέταλλα όπως η απομόνωση και συγκράτηση, ο μηχανικός διαχωρισμός, η χημική επεξεργασία ή η έκπλυση του εδάφους ενώ έχουν αποδειχτεί να είναι αποδοτικές για μικρές περιοχές, απαιτούν ειδικό εξοπλισμό και εντατική εργασία. Επιπλέον, αυτές οι τεχνικές είναι όχι μόνο δαπανηρές, αλλά προκαλούν και εδαφολογικές διαταραχές αφού καταστρέφουν την δομή του εδάφους και το αφήνουν βιολογικά ανενεργό, και επιπρόσθετα δεν γίνονται εύκολα αποδεκτές από το ευρύ κοινό. Η παρατήρηση ότι αρκετά είδη φυτών από διάφορες φυτικές οικογένειες όχι μόνο ανέχονται εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις ορισμένων βαρέων μετάλλων στο έδαφος, αλλά και τα προσλαμβάνουν και τα συσσωρεύουν στους ιστούς, οδήγησε τις τελευταίες δεκαετίες στην ανάπτυξη μιας εναλλακτική τεχνολογίας καθαρισμού των εδαφών από τα βαρέα μέταλλα η οποία στηρίζεται στην χρήση φυτών για να απομάκρυνση των τοξικών μετάλλων από τα εδάφη. Η τεχνική αυτή, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας και θεωρείται μια ελπιδοφόρα μέθοδος, δεδομένου ότι αποτελεί μια χαμηλού κόστους «πράσινη» τεχνολογία που προσφέρει τα οφέλη μιας τεχνικής in-situ, είναι περιβαλλοντικά βιώσιμη δεδομένου ότι το έδαφος που προκύπτει δεν χαρακτηρίζεται από μείωση της εδαφολογικής του γονιμότητας όπως στις παραδοσιακές τεχνικές και επιπλέον είναι μια περιβαλλοντικά φιλική και κατά συνέπεια εύκολα αποδεχτή από το ευρύ κοινό μέθοδος. Παρά τις τεράστιες δυνατότητες και προοπτικές, η φυτοεξυγίανση δεν αποτελεί ακόμα εμπορική τεχνολογία. Η πρόοδος στον τομέα περιορίζεται από την ελλιπή γνώση των βασικών μηχανισμών εξυγίανσης των φυτών. Επιπλέον, η επίδραση των αγρονομικών πρακτικών στους μηχανισμούς αυτούς δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητή. Ένας δεύτερος και ιδιαιτέρα σημαντικός περιορισμός πηγάζει από την ίδια την βιολογική φύση της νέας προσέγγισης. Για παράδειγμα, η δυνατότητα για φυτοεξυγίανση εξαρτάται από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του εδάφους, των ρύπων, των μικροοργανισμών και των φυτών. Η σύνθετη αυτή αλληλεπίδραση εξαρτάται επίσης από διάφορους εξωγενείς παράγοντες όπως οι κλιματικές συνθήκες, οι εδαφικές ιδιότητες και η υδρογεωλογία της περιοχής, γεγονός που δεν επιτρέπει τη δημιουργία γενικών μοντέλων και γενικευμένων προτάσεων φυτοεξυγίανσης, αλλά ευνοεί τις εφαρμογές σε συγκεκριμένες περιοχές. Κατά συνέπεια, η κατανόηση των βασικών μηχανισμών των φυτών και η επίδραση των αγρονομικών πρακτικών στην σχέση φυτό/έδαφος/ρύπος, θα επέτρεπαν την βελτιστοποίηση της τεχνολογίας και την προσαρμογή της στις εκάστοτε συνθήκες των προς αποκατάσταση ρυπασμένων περιοχών. Η επιτυχία λοιπόν της τεχνικής της φυτοεξυγίανσης εξαρτάται πρωταρχικά από την αναγνώριση κατάλληλων φυτικών ειδών τα οποία μπορούν να αναπτύσσονται στα 2

22 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ρυπασμένα εδάφη και είτε συσσωρεύουν ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στους ιστούς τους με στόχο την απομάκρυνση τους από την περιοχή (Φυτοσυσσώρευση) είτε τα ακινητοποιούν στο περιβάλλον της ρίζας με στόχο την μείωση της κινητικότητας και βιοδιαθεσιμότητας τους στο έδαφος (Φυτοσταθεροποίηση). Με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, ολοένα και περισσότεροι ερευνητές διερευνούν τους μηχανισμούς ακινητοποίησης, πρόσληψης και συσσώρευσης των μετάλλων στους φυτικούς οργανισμούς. Όμως, οι ιδιαιτερότητες που παρουσιάζονται ανά μέταλλο, ανά φυτό και ανά γεωγραφική περιοχή δεν επιτρέπουν γενικεύσεις. Οι βιβλιογραφικές αναφορές που πραγματεύονται την πρόσληψη του μολύβδου και του καδμίου από μεσογειακά φυτά είναι ελάχιστες, με αποτέλεσμα το πεδίο έρευνας για φυτοεξυγίανση εδαφών ρυπασμένων με μόλυβδο και κάδμιο από μεσογειακά φυτά να παραμένει ανοικτό προς διερεύνηση ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Το αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι ο χαρακτηρισμός της ικανότητας ενδημικών Μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση μολύβδου και καδμίου από ρυπασμένα εδάφη με απώτερο στόχο την αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών στην λεκάνη της Μεσογείου. Η σημασία και σπουδαιότητα της διατριβής έγκειται στο ότι εξετάζεται η δυνατότητα της χρήσης μιας σημαντικά φιλικής προς το περιβάλλον τεχνολογίας στην αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών ενώ η καινοτομία της βασίζεται όχι μόνο στην συμβολή στην ανάπτυξη και βελτιστοποίηση αυτής της νέας ελπιδοφόρας βιολογικής μεθόδου αποκατάστασης, αλλά και στην εξειδίκευση της έρευνας σε φυτά μεσογειακά με στόχο την προσαρμογή της τεχνικής για την επίλυση του προβλήματος της ρύπανσης από τοξικά μέταλλα στον ελληνικό χώρο με την χρήση ενδημικών φυτών. Ο πρωταρχικός στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της δυνατότητας συγκεκριμένων μεσογειακών φυτών να χρησιμοποιηθούν για αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών είτε απομακρύνοντας τον μόλυβδο και το κάδμιο από τα εδάφη μέσω πρόσληψης και μεταφοράς στα υπέργεια τμήματα (Φυτοσυσσώρευση), είτε ακινητοποιώντας τα στην ρίζα (Φυτοσταθεροποίηση). Ωστόσο η εφαρμογή φυτών για την αποκατάσταση εδαφών δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική, αν δεν προηγηθεί μελέτη και κατανόηση των βασικών μηχανισμών ανθεκτικότητας, συσσώρευσης και αποθήκευσης των μετάλλων αυτών μέσα στο φυτικό σώμα. Η συσσώρευση και η κατανομή των μετάλλων, ο ποσοτικός προσδιορισμός, η ανθεκτικότητα στα μέταλλα, οι χρονικές απαιτήσεις αλλά και οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν όλες τις παραπάνω διεργασίες, αποτελούν τα βασικά ερωτήματα που πρέπει να εξεταστούν πριν από την εφαρμογή στο πεδίο. Τα σημεία αυτά είναι και οι στόχοι της παρούσας διατριβής οδηγώντας στην ανάπτυξη μεθοδολογίας για την αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών με τη χρήση ενδημικών Μεσογειακών φυτών. Συγκεκριμένα, οι κύριοι στόχοι της διδακτορικής διατριβής είναι: Χαρακτηρισμός της ικανότητας των επιλεγμένων Μεσογειακών φυτών να συσσωρεύουν τον μόλυβδο και το κάδμιο - Ικανότητα του φυτού να προσλαμβάνει, να συσσωρεύει και να κατανέμει τα μέταλλα στο σώμα του. Μελέτη των βασικών μηχανισμών ανθεκτικότητας και συσσώρευσης των μετάλλων μέσα στο φυτικό σώμα. 3

Ενδημικά φυτά υπερσυσσωρευτές μολύβδου στη Λαυρεωτική

Ενδημικά φυτά υπερσυσσωρευτές μολύβδου στη Λαυρεωτική Α. Xρονοπούλου-Σερέλη 1 Ι. Χρονόπουλος 2 Α. Κανναβού 1 Καθηγητές του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ενδημικά φυτά υπερσυσσωρευτές μολύβδου στη Λαυρεωτική Εισαγωγή Η ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΥΜΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

e - m a i l : e m a n o u s @ m r e d. t u c. gr Δρ. ΕΛΕΝΗ MANOYΣΑΚΗ

e - m a i l : e m a n o u s @ m r e d. t u c. gr Δρ. ΕΛΕΝΗ MANOYΣΑΚΗ e - m a i l : e m a n o u s @ m r e d. t u c. gr Δρ. ΕΛΕΝΗ MANOYΣΑΚΗ ΑΝΩΤΑΤΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ 2002 Πτυχίο του τμήματος Χημείας Σχολή Θετικών Επιστημών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2003 Μεταπτυχιακό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΑΠΟ ΟΣΤΡΑΚΟΕΙ Η Κ. Κουκάρας 1, Ν. Καλογεράκης 2, Β. Μιχαηλίδης 3, Σ. Σαµαρτζή 4, Α. Τσαγκούρου 4, Γ. Μεθενίτου 4 1.Τµήµα Έρευνας & Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ»

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή «ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» Άντρεα Χ. Σταυρινίδη Λεµεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 215. ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 Κ. Κόντη, Δ. Μαμμά, Δ. Κέκος Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486.

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51 Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση της δομής και λειτουργίας εγκατάστασης δευτερογενούς επεξεργασίας λυμάτων. 3. Όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών 1 2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 6-2-1. Ποιες χημικές ουσίες λέγονται καθαρές ή καθορισμένες; Τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις. 6-2-2. Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Ακαδημαϊκό έτος 2011-12 ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Μ. Σταθερόπουλος, Καθηγητής, Σ. Λιοδάκης, Καθηγητής Μάρτιος 2012 1 Γενικές πληροφορίες για το μάθημα της Αναλυτικής Χημείας Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του HydroSense

Στόχοι του HydroSense LIFE+ HydroSense Καινοτόµες τεχνολογίες ακριβείας για τη βελτιστο οίηση της άρδευσης και την ολοκληρωµένη διαχείριση καλλιεργειών σε εριβάλλοντα έλλειψης νερού 2010-2012 Στόχοι του HydroSense Σε επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 09/07/2012 Εισήγηση : ρ. Στυλιανός Παπαδόπουλος Γενικός ιευθυντής INTERGEO Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Ονοματεπώνυμο : Σπανουδάκη Κατερίνα Όνομα Πατρός Μητρός : Εμμανουήλ Ειρήνη Έτος Γέννησης : 1977 Αριθμός Ταυτότητας : Ρ 834308 Τόπος Γέννησης : Ηράκλειο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία Ιδιότητες και αποτελέσματα UTEC 46 = Ο ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ ΓΙΑ ΥΨΗΛΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ Η Ουρία είναι ένα από τα πιο ευρέως διαδεδομένα αζωτούχα λιπάσματα, συνδυάζοντας τις υψηλές λιπαντικές μονάδες και την ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Μόνο με Ηλεκτρονική Ταχυδρόμηση Αθήνα, 22 Ιανουαρίου 2015 Α.Π. 2897

Μόνο με Ηλεκτρονική Ταχυδρόμηση Αθήνα, 22 Ιανουαρίου 2015 Α.Π. 2897 Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος. Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου

Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος. Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Κλάδος Έγγειων Βελτιώσεων του ΙΓΕ Εδαφολογία Περιβάλλον & Κλιματικές Αλλαγές Γεωργική Μηχανολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Θεσσαλονίκη, 2015. sep4u.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΗΜΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ, ΣΠΟΥΔΕΣ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΜΗΜΑ Χ Η Μ Ι Κ Ω Ν ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Θεσσαλονίκη, 2015 Η συνεισφορά της Χημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗ Ε ΑΦΟΥΣ ΑΠΟ ΜΟΛΥΒ Ο ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟ Ο ΤΗΣ ΦΥΤΟΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ( ΤΡΙΦΥΛΛΙ) Σαχινίδης Σ 1., Χριστοφορίδης Α 2., Λαζαρίδου Α 3.

ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗ Ε ΑΦΟΥΣ ΑΠΟ ΜΟΛΥΒ Ο ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟ Ο ΤΗΣ ΦΥΤΟΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ( ΤΡΙΦΥΛΛΙ) Σαχινίδης Σ 1., Χριστοφορίδης Α 2., Λαζαρίδου Α 3. ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗ Ε ΑΦΟΥΣ ΑΠΟ ΜΟΛΥΒ Ο ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟ Ο ΤΗΣ ΦΥΤΟΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ( ΤΡΙΦΥΛΛΙ) Σαχινίδης Σ 1., Χριστοφορίδης Α 2., Λαζαρίδου Α 3. 1 Φυσικός Ραδιοηλεκτρολόγος. Καθηγητής Ε Σερρών,.E-mail: Saxsim@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργαστήριο Θερμοδυναμικής και Φαινομένων Μεταφοράς Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 15780, Αθήνα Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία και διαχείριση περιβάλλοντος

Προστασία και διαχείριση περιβάλλοντος Προστασία και διαχείριση περιβάλλοντος Ποιοι είμαστε Σύμβουλοι, μελετητές και ερευνητές με πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση στη διαχείριση και προστασία περιβάλλοντος Ποιο το όραμά μας Η παροχή ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT Identification of Constraints and Obstacles Greek Executive Summary Nicosia, 2010 Action 5 Nicolaides

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών LIFE08 ENV/GR/000578 «Ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα

Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα To μικροφύκος Σπειρουλίνα (Αρθροσπείρα) : Ένα «πράσινο εργοστάσιο» παραγωγής πολύτιμων ουσιών με δυνητικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία Δρ. Θ.Γ.ΣΩΤΗΡΟΥΔΗΣ Ινστιτούτο Βιολογίας, Φαρμακευτικής Χημείας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙV: ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ: ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙV:

Διαβάστε περισσότερα

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE Παρουσίαση των αποτελεσµάτων της έρευνας 1 απόυδραυλικές εγκαταστάσεις εσωτερικών δικτύων οικιών. 2 από ψυκτικές συσκευές Φροντίσαµενα να πάρουµε από τον κάθε κρουνό δειγµατοληψίας τα πρώτα 500 ml, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ενότητα 3η: Φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ. ΚΑΘΕ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN SIEMENS in the Balkans SIEMENS TELE INDUSTRY SA Regional Offices/ Representatives THESSALONIKI ALBANIA FYROM CYPRUS ARMENIA Albania FYROM Production Sites Greece Siemens Tele Industry SA Software center

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

H Γεωργική µας Έρευνα

H Γεωργική µας Έρευνα ΑΓΡΟΤΗΣ 19 H Γεωργική µας Έρευνα Ανακύκλωση θρεπτικού διαλύµατος στις υδροπονικές καλλιέργειες ρ αµιανός Νεοκλέους Ανώτερος Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών Ηανακύκλωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων

ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο οµικών Υλικών & Στοιχείων / Αθήνα, Μάιος 2008 ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων Σουζάνα Π. ΤΑΣΤΑΝΗ, ρ. Πολιτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

2) Μελέτη Φυσικών Διεργασιών Κατασκευής Νανοδιατάξεων σε Πυρίτιο και Γερμάνιο i) Φαινόμενα διάχυσης και ενεργοποίησης προσμίξεων εκτός

2) Μελέτη Φυσικών Διεργασιών Κατασκευής Νανοδιατάξεων σε Πυρίτιο και Γερμάνιο i) Φαινόμενα διάχυσης και ενεργοποίησης προσμίξεων εκτός ΝΑΝΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΤΟ Ε.Μ.Π. Δ, Τσαμάκης Πρόεδρος ΣΗΜΜΥ ΓΕΝΙΚΑ Τελευταία δεκαετία: : Τάση για επενδύσεις στην ΈΡΕΥΝΑ στους τομείς της Νανοτεχνολογίας με στόχο τη δημιουργία υποδομής νέας γνώσης στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Υπεύθυνη Δήλωση Η παρακάτω υπογράφουσα δηλώνω ότι είμαι συγγραφέα τη παρούσα πτυχιακή εργασία. Κάθε τη, είναι πλήρω αναγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον Ενεργειακό Σχεδιασμό κάτω από διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες.

Αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον Ενεργειακό Σχεδιασμό κάτω από διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες. Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το εαρινό εξάμηνο 202-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή 2 3 4 5 6 Έλεγχος της τάσης και της άεργης ισχύος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGF450 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 4 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπόνος Οπωροκηπευτικών και Αμπέλου Α.Π.Θ-M.Sc - Θεσ/κη Πέμπτη, 30 Ιούνιος 2011 18:13 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 30 Ιούνιος 2011 18:15

Γεωπόνος Οπωροκηπευτικών και Αμπέλου Α.Π.Θ-M.Sc - Θεσ/κη Πέμπτη, 30 Ιούνιος 2011 18:13 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 30 Ιούνιος 2011 18:15 Γεωπόνος Οπωροκηπευτικών και Αμπέλου Α.Π.ΘM.Sc Θεσ/κη Πέμπτη, 30 Ιούνιος 2011 18:13 Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 30 Ιούνιος 2011 18:15 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεωπόνος Οπωροκηπευτικών και Αμπέλου Α.Π.ΘM.Sc

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου

Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Ενεργοποίησηκινδύνουγιαεπιβλαβήμικροφύκη: Το παράδειγμα του Μαλιακού κόλπου Κων/νοςΚουκάρας 1, ΝικόλαοςΚαλογεράκης 2 & ΔημήτριοςΡίζος 3 1. ΤμήμαΈρευνας& Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε. 2. Εργαστήριο Βιοχημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ Ουτοπία ή πραγματικότητα; Κορακάκη Ελένη Γενικό Λύκειο Γαζίου Ηράκλειο Κρήτης 2013-2014

ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ Ουτοπία ή πραγματικότητα; Κορακάκη Ελένη Γενικό Λύκειο Γαζίου Ηράκλειο Κρήτης 2013-2014 ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ Ουτοπία ή πραγματικότητα; Κορακάκη Ελένη Γενικό Λύκειο Γαζίου Ηράκλειο Κρήτης 2013-2014 Πως εφάρμοσα την μέθοδο αυτή στην τάξη: Το θέμα που επέλεξα ήταν «ΑΟΡΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κτ. Χ-Μ ΑΙΘ.

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν. ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Κτ. Χ-Μ ΑΙΘ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ 1 ο & 2 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3 ο & 4 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5 ο & 6 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 7 ο & 8 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ 9 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΥΣΗΣ & ΑΕΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Κτ. Χ-Μ Αμφ. 1 ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Κτ. Χ.-Μ. Αιθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Το ξένο εργατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη)

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) 514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) Το Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας συστάθηκε στα πλαίσια της Ενέργειας "Διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης" του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα