ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ Pb ΚΑΙ Cd ΑΠΟ ΡΥΠΑΣΜΕΝΑ ΕΔΑΦΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ Pb ΚΑΙ Cd ΑΠΟ ΡΥΠΑΣΜΕΝΑ ΕΔΑΦΗ"

Transcript

1 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» Διδακτορική Διατριβή ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ Pb ΚΑΙ Cd ΑΠΟ ΡΥΠΑΣΜΕΝΑ ΕΔΑΦΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ ΕΛΕΝΗ Επταμελής εξεταστική επιτροπή: Καθηγητής Ν. Καλογεράκης (Επιβλέπων) Επ. Καθηγήτρια Ε. Ψυλλάκη Καθηγητής Ν. Καλλίθρακας-Κόντος Αν. Καθηγητής Γ. Καραμπουρνιώτης Καθηγητής Γ. Καρατζάς Καθηγητής Κ. Κομνίτσας Καθηγητής Ν. Νικολαΐδης ΧΑΝΙΑ 2008

2

3 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Στους γονείς μου και στον Μανόλη I

4 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Η παρούσα διδακτορική διατριβή εκπονήθηκε στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Κρήτης στο εργαστήριο Βιοχημικών Διεργασιών και Περιβαλλοντικής Βιοτεχνολογίας του Καθηγητή Ν. Καλογεράκη κατά την διάρκεια των ετών Η παρούσα διατριβή υλοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τίτλος υποέργου: Χαρακτηρισμός Της Ικανότητας Μεσογειακών Φυτών Για Απομάκρυνση Pb Και Cd Από Ρυπασμένα Εδάφη II

5 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Καταρχάς, οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Νικόλαο Καλογεράκη για τη συνεχή και εποικοδομητική καθοδήγηση και την άψογη συνεργασία μας καθ όλη την διάρκεια εκπόνησης της παρούσας διατριβής καθώς και για την πολύτιμη γνώση που μου προσέφερε απλόχερα. Επιπρόσθετα, τον ευχαριστώ για την οικονομική υποστήριξη που μου παρείχε όλα αυτά τα χρόνια. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τα μέλη της επταμελούς εξεταστικής επιτροπής του Πολυτεχνείου Κρήτης, Επ. Καθηγήτρια Ε. Ψυλλάκη, Καθηγητή Ν. Καλλίθρακα Κόντο, Καθηγητή κ. Γ. Καρατζά, Καθηγητή Κ. Κομνίτσα και Καθηγητή Ν. Νικολαΐδη για τη διάθεση των πολύτιμων γνώσεων τους στη διόρθωση και αξιολόγηση της παρούσης εργασίας. Επίσης ένα θερμό ευχαριστώ στον Αν. Καθηγητή κ. Γ. Καραμπουρνιώτη του Τμήματος Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών για την ευγενική διάθεση του να μελετήσει και να αξιολογήσει την παρούσα διατριβή καθώς και για τη διάθεση του πολύτιμου χρόνου του στη συμμετοχή στην εξέταση. Ακόμα, ευχαριστώ το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (MAICh) για την φιλοξενία και την παραχώρηση του εργαστηριακού εξοπλισμού του για την πραγματοποίηση μέρους των πειραματικών αναλύσεων που έλαβαν χώρα στα πλαίσια στην παρούσας εργασίας. Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στον κ. Γ. Ναξάκη για την πραγματοποίηση των αναλύσεων ICP-AES και τον κ. Ν. Παπαδαντωνάκη για την διάθεση του συστήματος ελέγχου της υγρασίας, αλλά και για τις υποδείξεις και τη γνώση που αποκόμισα εργαζόμενη μαζί τους. Τέλος, ευχαριστώ όλο το προσωπικό του εργαστηρίου «Βιοχημικών Διεργασιών και Περιβαλλοντικής Βιοτεχνολογίας» για την απεριόριστα καλή συνεργασία μας όλα αυτά τα χρόνια. Χανιά, 2008 Μανουσάκη Ελένη III

6 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Φυτοεξυγίανση ή Φυτοαποκατάσταση είναι μια τεχνολογία αιχμής που περιλαμβάνει τη χρήση φυτών σε ρυπασμένο περιβάλλον (έδαφος, ιλύς, ιζήματα, υπόγεια και επιφανειακά νερά και απόβλητα) με στόχο την αποκατάσταση του. Θεωρητική και εφαρμοσμένη έρευνα έχει δείξει ότι επιλεγμένα είδη φυτών διαθέτουν το γενετικό δυναμικό για να απομακρύνουν, να αποδομήσουν, να μεταβολίσουν ή να ακινητοποιήσουν ένα μεγάλο αριθμό ρύπων. Στην περίπτωση των βαρέων μετάλλων, των οποίων οι συγκεντρώσεις στα εδάφη και τα νερά έχουν αυξηθεί δραματικά λόγω της βιομηχανικής ανάπτυξης, η παραπάνω τεχνολογία βασίστηκε στην παρατήρηση ότι αρκετά είδη φυτών έχουν την ικανότητα να προσλαμβάνουν και να συσσωρεύουν στους ιστούς εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις ορισμένων βαρέων μετάλλων. Η ικανότητα αυτή των φυτών, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας τις τελευταίες δεκαετίες και θεωρείται μια ελπιδοφόρα εναλλακτική μέθοδος αποκατάστασης εδαφών από βαρέα μέταλλα δεδομένου ότι αποτελεί μια χαμηλού κόστους «πράσινη» τεχνολογία η οποία προσφέρει τα οφέλη μιας τεχνικής in-situ και είναι εύκολα αποδεχτή από το ευρύ κοινό. Η επιτυχία της όμως, εξαρτάται πρωταρχικά από την αναγνώριση κατάλληλων φυτικών ειδών τα οποία μπορούν να αναπτύσσονται στα ρυπασμένα εδάφη και είτε να συσσωρεύουν ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στους υπέργειους ιστούς τους με στόχο την απομάκρυνση τους από την περιοχή (Φυτοσυσσώρευση), είτε να τα ακινητοποιούν στο περιβάλλον της ρίζας με στόχο την μείωση της κινητικότητας και βιοδιαθεσιμότητας τους στο έδαφος και επομένως του κινδύνου διασποράς τους (Φυτοσταθεροποίηση). Στα πλαίσια της παρούσας διδακτορικής διατριβής, εξετάζεται η δυνατότητα αυτής της σημαντικά φιλικής προς το περιβάλλον τεχνολογίας αποκατάστασης εδαφών ρυπασμένων με μόλυβδο και κάδμιο, με στόχο όχι μόνο την συμβολή στην ανάπτυξη και βελτιστοποίηση αυτής της νέας μεθόδου αποκατάστασης, αλλά και την εξειδίκευση της έρευνας σε μεσογειακά φυτά με απώτερο σκοπό την προσαρμογή της τεχνικής για την επίλυση του προβλήματος της ρύπανσης από τοξικά μέταλλα στον ελληνικό χώρο αλλά και γενικότερα στην περιοχή της Μεσογείου με την χρήση ενδημικών φυτών. Επιλέχθηκαν και μελετήθηκαν τα μεσογειακά φυτά Atriplex halimus L. (αλιμιά), Nerium oleander L. (πικροδάφνη) και Tamarix smyrnensis Bunge (αρμυρίκι), στα οποία πραγματοποιήθηκαν πειράματα υδροπονικής καλλιέργειας και καλλιέργειας μεγάλης διαρκείας σε ρυπασμένο με τα μέταλλα έδαφος, για τον χαρακτηρισμό της ανθεκτικότητας τους στα μέταλλα και της δυνητικότητας τους για πρόσληψη, μεταφορά και συσσώρευση των υπό εξέταση μετάλλων, προκειμένου να διαπιστωθεί η τελική αποτελεσματικότητα τους ως μέσα εξυγίανσης. Συνοπτικά, τα πειραματικά αποτελέσματα έδειξαν ότι πρόκειται για τρία ανθεκτικά στα μέταλλα φυτά τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς φυτοσυσσώρευσης και/ή φυτοσταθεροποίησης εδαφών ρυπασμένων με μόλυβδο και κάδμιο. Επιπλέον, αυτή η διδακτορική διατριβή συμβάλει στην διερεύνηση των γνώσεων αυτού του νέου πεδίου βιολογικής απορρύπανσης και προτείνει μια νέα προσέγγιση φυτοεξυγίανσης την οποία ονομάσαμε «Φυτοέκκριση» για να υπογραμμίσουμε το γεγονός ότι πρόκειται για μια εναλλακτική τεχνική φυτοεξυγίανσης που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση. IV

7 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ABSTRACT Phytoremediation is an emerging technology that employs the use of higher plants for the cleanup of contaminated environments (soil, sludge, sediment, ground water, surface water and wastewater). Fundamental and applied research has unequivocally demonstrated that selected plant species posses the genetic potential to remove, degrade, metabolize, or immobilize a wide range of contaminants. In the case of heavy metals whose concentrations in the soil and water have accelerated dramatically during the last century as a result of global industrialization, the above technology was based on the observation that some plant species are able to uptake and accumulate in their tissues exceptionally high amounts of certain heavy metals. This technique has been highlighted as an alternative method to traditional methodologies for the removal of heavy metals from soils and is considered to be a promising green technology as it is a low cost method with the benefit of operating in situ. However the success of any phytoremediation technique depends upon the identification of suitable plant species that either hyperaccumulate heavy metals in their aerial tissues aiming at metal removal from the region (Phytoextraction), or immobilize the metal contaminants in the rhizosphere thus preventing dispersal of the metals and leachate generation (Phytostabilization). This thesis is exploring the possibility of this environmentally friendly technique for the remediation of contaminated soils with lead and/or cadmium, aiming not only at the contribution in the development and optimization of this new bioremediation method, but also at the specialization of research in Mediterranean plants with final goal the fine tuning of the technique for the cleanup of metal contaminated soils in Greece and generally in the Mediterranean region, with the use of endemic plants. The Mediterranean plants which were studied are Atriplex halimus L. (Mediterranean saltbush), Nerium oleander L. (oleander) and Tamarix smyrnensis Bunge (saltcedar). Hydroponic and pot experiments were performed for the characterization of their metal tolerance and ability to receive, translocate and accumulate the metals, in order to explore their final effectiveness as cleanup tools. Concisely, the experimental results showed that all three plants are tolerant to lead and cadmium and can be used for phytoextraction and/or phytostabilization purposes. Furthermore, this doctoral thesis proposes a new approach of phytoremediation which we have called Phytoexcretion to emphasize the fact that it is an alternative phytoremediation process that should be further explored. V

8 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΜΟΛΥΒΔΟΣ ΚΑΙ ΚΑΔΜΙΟ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Πηγές και μορφές στο έδαφος του μολύβδου και του καδμίου Μόλυβδος και κάδμιο στον ελληνικό χώρο Τεχνολογίες αποκατάστασης εδαφών ρυπασμένων με βαρέα μέταλλα ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗ Ιστορική αναδρομή Ορισμός και τύποι φυτοεξυγίανσης Φυτοσυσσώρευση Συνεχής ή Φυσική φυτοσυσσώρευση Παρακινούμενη ή Χημικά υποβοηθούμενη φυτοσυσσώρευση Παράγοντες που επηρεάζουν την πρόσληψη και συσσώρευση των μετάλλων στο φυτό Είδος και οι συγκεντρώσεις του μετάλλου στο έδαφος Εδαφικοί Παράγοντες Παράγοντες που συσχετίζονται με το φυτό Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της φυτοσυσσώρευσης Αποτίμηση της τεχνολογίας και σχεδιασμός συστημάτων φυτοσυσσώρευσης Φυτοσταθεροποίηση ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Καταπόνηση βαρέων μετάλλων Τοξικότητα μολύβδου και καδμίου στα φυτά Προσαρμογή των φυτών στην καταπόνηση από τα βαρέα μέταλλα Καταπόνηση αλατότητας Τοξικότητα αλατότητας στα φυτά Προσαρμογή των φυτών στην καταπόνηση από την αλατότητα Έκκριση μετάλλων από τα φύλλα των φυτών Οξειδωτική καταπόνηση Αντιοξειδωτικός μηχανισμός ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΩΝ ΦΥΤΟ: ATRIPLEX HALIMUS L. (ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: CHENOPODIACEAE) ΦΥΤΟ: NERIUM OLEANDER L. (ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: APOCYNACEAE) ΦΥΤΟ: TAMARIX SMYRNENSIS BUNGE (ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: TAMARICACEAE) ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Προετοιμασία φυτών Συλλογή εμφυτευμάτων Πολλαπλασιασμός των φυτών Καλλιέργεια και προσαρμογή Κύρια πειραματική διαδικασία - Έκθεση των φυτών στα μέταλλα Πειραματικές μετρήσεις - μέθοδοι Μετρήσεις στα φυτά Παρατήρηση των μορφολογικών χαρακτηριστικών και προσδιορισμός των παραμέτρων αύξησης Προσδιορισμός χλωροφύλλης Προσδιορισμός πρωτεϊνών Προσδιορισμός της δραστηριότητας της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης VI

9 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Προσδιορισμός συγκέντρωσης Pb και Cd στο φυτικό ιστό Προσδιορισμός της ποσότητας Pb και Cd που εκκρίνεται στην επιφάνεια φύλλων Προσδιορισμός της ποσότητας Pb και Cd στα δείγματα χαρτιού κατά τον προσδιορισμό του ρυθμού έκκρισης των μετάλλων από τα φύλλα Προσδιορισμός της συγκέντρωσης του Pb και του Cd στα υδροπονικά διαλύματα Μετρήσεις στο έδαφος Δειγματοληψία και χειρισμός των δειγμάτων εδάφους Προσδιορισμός του ph Προσδιορισμός ηλεκτρικής αγωγιμότητας Προσδιορισμός ολικού ανθρακικού ασβεστίου Προσδιορισμός οργανικής ουσίας Προσδιορισμός φυτοδιαθέσιμων συγκεντρώσεων Pb και Cd στο έδαφος Προσδιορισμός ολικών συγκεντρώσεων Pb και Cd στο έδαφος ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ Επιλογή φυτών για σκοπούς αποκατάστασης εδαφών ρυπασμένων με μέταλλα Επιλογή φυτών με ταχεία ανάπτυξη και υψηλή παραγωγικότητα Επιλογή ανθεκτικών στην αλατότητα φυτών Επιλογή των συγκεκριμένων Μεσογειακών φυτών για διερεύνηση της ικανότητας τους για απομάκρυνση Pb και Cd από εδάφη Atriplex halimus L Nerium oleander L Tamarix smyrnensis Bunge Επιλογή συγκεκριμένων πειραματικών συνθηκών Επιλογή διεξαγωγής περαμάτων υδροπονικής καλλιέργειας και καλλιέργειας σε ρυπασμένο έδαφος Επιλογή ηλικίας φυτών για την διεξαγωγή των πειραμάτων Επιλογή τρόπου ρύπανσης των εδαφών με τα μέταλλα Επιλογή συνθηκών εδαφικής αλατότητας Επιλογή διεξαγωγής πειραμάτων με ρύπανση του μέσου καλλιέργειας με μείγμα των μετάλλων ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΟ: ATRIPLEX HALIMUS L Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Cd Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους VII

10 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Cd και Pb Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Κάδμιο Μόλυβδος Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Επίδραση των μετάλλων στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd και 800 ppm Pd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Χαρακτηρισμός εδάφους Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Κάδμιο Μόλυβδος Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Επίδραση των μετάλλων και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Συνοπτικά αποτελέσματα για το φυτό Atriplex halimus ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΟ: NERIUM OLEANDER L Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Μόλυβδος Κάδμιο Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Επίδραση των μετάλλων και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Οξειδωτική καταπόνηση και αντιοξειδωτικός μηχανισμός του φυτού VIII

11 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Συνοπτικά αποτελέσματα για το φυτό Nerium oleander ΥΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΥΤΟ: TAMARIX SMYRNENSIS BUNGE Υδροπονική καλλιέργεια φυτού με έκθεση σε 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μολύβδου στο φυτικό ιστό Επίδραση του μολύβδου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Υδροπονική καλλιέργεια φυτού με έκθεση σε 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση καδμίου στο φυτικό ιστό Έκκριση καδμίου από τα φύλλα του T. smyrnensis Επίδραση του καδμίου και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Καλλιέργεια του φυτού σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πειραματικός σχεδιασμός Συσσώρευση μετάλλων στο φυτικό ιστό Μόλυβδος Κάδμιο Αλληλεπίδραση του Pb και του Cd στην αμοιβαία συσσώρευση τους Έκκριση μολύβδου και καδμίου από τα φύλλα του T. smyrnensis Επίδραση των μετάλλων και της αλατότητας στα παραγωγικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά του φυτού Υδροπονική καλλιέργεια φυτού με έκθεση σε 100 ppm Pb και 5 ppm Cd Πειραματικός σχεδιασμός Αποτελέσματα και συζήτηση Συνοπτικά αποτελέσματα για το Tamarix smyrnensis ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΜΕ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ATRIPLEX HALIMUS L ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ NERIUM OLEANDER L ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ TAMARIX SMYRNENSIS BUNGE ΦΥΤΟΕΚΚΡΙΣΗ - ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΦΥΤΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ IX

12 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΩΝ Κεφάλαιο 2ο Πίνακας 2.1. Παγκόσμια παραγωγή μετάλλων και οι ποσότητες που μετρήθηκαν στο έδαφος...6 Πίνακας 2.2. Εύρος συγκεντρώσεων και οριακές τιμές στο έδαφος ορισμένων μετάλλων...8 Πίνακας 2.3. Τεχνολογίες αποκατάστασης εδαφών από βαρέα μέταλλα Πίνακας 2.4. Τύποι και διεργασίες που περιλαμβάνονται στην Φυτοεξυγίανση...14 Πίνακας 2.5. Αριθμός υπερσυσσωρευτών ορισμένων μετάλλων Πίνακας 2.6. Παραδείγματα υπερσυσσωρευτών Πίνακας 2.7. Κύρια χαρακτηριστικά των δύο στρατηγικών της φυτοσυσσώρευσης...21 Πίνακας 2.8. Παράγοντες που επηρεάζουν την συμπεριφορά και την βιοδιαθεσιμότητα των μετάλλων στο έδαφος Πίνακας 2.9. Παράγοντες καταπόνησης των φυτών...39 Πίνακας Συγκεντρώσεις μετάλλων στο έδαφος και στα φυτά Πίνακας Πιθανή βλάβη μιας καλλιέργειας από τις αυξανόμενες συγκεντρώσεις αλάτων...49 Κεφάλαιο 4ο Πίνακας 4.1. Περίοδος προσαρμογής των φυτών μέχρι την έναρξη των πειραμάτων Κεφάλαιο 5ο Πίνακας 5.1. Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας 5.2. Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος...85 Πίνακας 5.3. Χαρακτηρισμός του εδάφους...86 Πίνακας 5.4. Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους...95 Πίνακας 5.5. Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας 5.6. Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας 5.7. Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας 5.8. Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας 5.9. Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800, 1600 και 3200 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους Πίνακας Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του A. halimus. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του A. halimus. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Χαρακτηρισμός του εδάφους X

13 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Πίνακας Συγκέντρωση Cd και Pb στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του A. halimus. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd, μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο N. oleander σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800, 1600 και 2400 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Συγκέντρωση Cd και Pd στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του Nerium oleander. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd, μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Πειραματικός σχεδιασμός Πίνακας Θερμοκρασία και υγρασία κατά την διάρκεια του πειράματος Πίνακας Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του T. smyrnensis Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Cd και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και τα υπέργεια τμήματα του T. smyrnensis. Σύγκριση πειραμάτων με ρύπανση μόνο με Pb και με μείγμα Pb και Cd Πίνακας Αναλογία χλωροφύλλης a/b στο T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd ξηρού βάρους εδάφους σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Πίνακας Συσσώρευση των μετάλλων στα υπέργεια τμήματα των φυτών στο υδροπονικό πείραμα και στο πείραμα πεδίου XI

14 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Κεφάλαιο 2ο Σχήμα 2.1. Τύποι Φυτοεξυγίανσης Σχήμα 2.2. Εφαρμογές Φυτοεξυγίανσης...15 Σχήμα 2.3. Σχηματική απεικόνιση της Φυτοσυσσώρευσης Σχήμα 2.4. Η σχέση μεταξύ των συγκεντρώσεων του μετάλλου στο έδαφος και στο υπέργειο τμήμα των μη-συσσωρευτών και των υπερσυσσωρευτών...17 Σχήμα 2.5. Σχηματική απεικόνιση της Χημικά υποβοηθούμενης φυτοσυσσώρευσης Σχήμα 2.6. Αλληλεπιδράσεις μεταξύ φυτού, βαρέων μετάλλων και εδάφους...26 Σχήμα 2.7. Σχηματικό διάγραμμα που παρουσιάζει τον μηχανισμό απελευθέρωσης των μετάλλων παρουσία συμπλεκτικών εκκρίσεων της ρίζας Σχήμα 2.8. Πρωταρχικά στάδια για την επιλογή της φυτοσυσσώρευσης...35 Σχήμα 2.9. Διεργασίες που εμπλέκονται στην φυτοσταθεροποίηση ρυπασμένων εδαφών...36 Σχήμα Τα βέλτιστα όρια ανάπτυξης ενός φυτικού οργανισμού και η εμφάνιση συμπτωμάτων καταπόνησης όταν αυξάνεται ή ελαττώνεται η ένταση του παράγοντα καταπόνησης Σχήμα Τρόποι δράσης των τοξικών ιόντων στα φυτά Σχήμα Στρατηγικές των φυτών για την αντιμετώπιση των υψηλών συγκεντρώσεων μετάλλων στο έδαφος Σχήμα Οι πιθανοί μηχανισμοί που συνεισφέρουν στην ανθεκτικότητα και αποτοξίνωση των μετάλλων στα φυτά Σχήμα Α. Θεμελιώδης δομή των φυτοχηλατινών. Β. Σύμπλοκο Cd-φυτοχηλατινών Σχήμα Λειτουργία των φυτοχηλατίνων...47 Σχήμα Οι διεργασίες που συμμετέχουν στην υπερσυσσώρευση των μετάλλων στα φυτά.48 Σχήμα Η αύξηση σε σχέση με την εδαφική αλατότητα για τρεις κατηγορίες φυτών Σχήμα (Α) Αλατώδης αδένας στα φύλλα των δέντρωνtamarix. (Β) Εγκάρσια τομή φύλλου του φυτού A. spongiosa με τις αλατώδεις κύστεις Κεφάλαιο 3ο Σχήμα 3.1. Χημική δομή της ολεανδρίνης που υπάρχει στους ιστούς της πικροδάφνης...63 Κεφάλαιο 5ο Σχήμα 5.1. Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.2. Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.3. Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.4. Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.5. Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd...97 Σχήμα 5.6. Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.7. Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20, 40 και 80 ppm Cd Σχήμα 5.8. Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα 5.9. Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Ποσοστό φυτών A. halimus που επιβίωσαν σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες XII

15 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών A. halimus που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 3200 ppm Pb Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών A. halimus που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες. 129 Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Ποσοστό φυτών A. halimus που επιβίωσαν σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες για 10 εβδομάδες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του φυτού A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών A. halimus που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd XIII

16 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με αυξανόμενες συγκεντρώσεις Pb και Cd Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα τμήματα του φυτού A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Ποσοστό φυτών A. halimus που επιβίωσαν σε καλλιέργεια εδάφους ρυπασμένου με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες για 10 εβδομάδες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε εδάφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του A. halimus που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών Ν. oleander που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών Ν. oleander που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb με εδαφική αλατότητα 0,5% Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα των φυτών Ν. oleander που καλλιεργήθηκαν σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb. Σύγκριση μεταξύ επεμβάσεων με διαφορετική εδαφική αλατότητα Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Μέση αύξηση του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Συνολική βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800, 1600 και 2400 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες XIV

17 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του N. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 20 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 40 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στις ρίζες και στα υπέργεια τμήματα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη πρωτεΐνη στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Δραστηριότητα της υπεροξειδάσης της γουαϊακόλλης στα φύλλα του Ν. oleander που καλλιεργήθηκε σε έδαφος ρυπασμένο με 800 ppm Pb και 40 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα (Α) Ποσοστό φυτών T. smyrnensis που επιβίωσαν για 10 ημέρες σε υδροπονία με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες. (Β) Συγκέντρωση Pb στο υπέργειο τμήμα Σχήμα Το συνολικό ποσό του Pb στο υπέργειο τμήμα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση του Pb στις ρίζες του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Μείωση της συγκέντρωσης του Pb στο θρεπτικό διάλυμα Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενο σε νερό του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα (Α) Ποσοστό φυτών T. smyrnensis που επιβίωσαν για 10 ημέρες σε υδροπονία με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες. (Β) Συγκέντρωση Cd στο υπέργειο τμήμα Σχήμα Το συνολικό ποσό του Cd στο υπέργειο τμήμα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες XV

18 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη Σχήμα Συγκέντρωση του Cd στις ρίζες του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Μείωση της συγκέντρωσης του Cd στο θρεπτικό διάλυμα Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis σε υδροπονική καλλιέργεια με 5 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε με 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Έκκριση Cd από τον ιστό των φύλλων του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Μέση αύξηση του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Pb στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Pb στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές αλατότητες Σχήμα Συγκέντρωση Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Συνολικό ποσό Cd στα φυτικά μέρη του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Έκκριση Pb και Cd από τον ιστό των φύλλων του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Μέση αύξηση του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Βιομάζα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Περιεχόμενη χλωροφύλλη στα φύλλα του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε 800 ppm Pb και 16 ppm Cd σε διαφορετικές εδαφικές αλατότητες Σχήμα Έκκριση Pb από τον ιστό των φύλλων του T. smyrnensis που καλλιεργήθηκε σε υδροπονική καλλιέργεια με 100 ppm Pb και 5 ppm Cd Σχήμα Μείωση της συγκέντρωσης του Pb στο θρεπτικό διάλυμα XVI

19 Χαρακτηρισμός της ικανότητας μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση Pb και Cd από ρυπασμένα εδάφη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΚΟΝΩΝ Κεφάλαιο 3ο Εικόνα 3.1. Atriplex halimus L Εικόνα 3.2. Nerium oleander L Εικόνα 3.3. Tamarix smyrnensis Bunge...64 Κεφάλαιο 5ο Εικόνα 5.1. Φωτογραφία του υπέργειου τμήματος του φυτού A. halimus κατά την διάρκεια του πειράματος Εικόνα 5.2. Εμφάνιση των φυτών Ν. oleander μετά από 8 εβδομάδες σε έκθεση σε εδαφική αλατότητα 3% Εικόνα 5.3. Εγκάρσια τομή φύλλου του T. smyrnensis με τον εξειδικευμένο αλατώδη αδένα..228 Εικόνα 5.4. Σταγονίδια και κρύσταλλοι άλατος στα κλαδιά του T. smyrnensis XVII

20 1 1ο. ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ 1.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ρύπανση του περιβάλλοντος με βαρέα μέταλλα είναι ένα σημαντικό περιβαλλοντικό πρόβλημα που απαιτεί την άμεση προσοχή μας. Ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας βιομηχανικής ανάπτυξης, η ρύπανση του εδάφους με τοξικά μέταλλα όπως το κάδμιο και ο μόλυβδος, έχει επιταχυνθεί εντυπωσιακά. Ο καθαρισμός, λοιπόν, των ρυπασμένων περιοχών είναι απαραίτητος προκειμένου να αποκατασταθούν αυτά τα εδάφη και να ελαχιστοποιηθεί η ενδεχόμενη είσοδος των τοξικών στοιχείων στην τροφική αλυσίδα. Η αποκατάσταση των ρυπασμένων με μέταλλα εδαφών όμως, αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερη πρόκληση. Αντίθετα από τους οργανικούς ρύπους, τα μέταλλα δεν μπορούν να αποδομηθούν, κατά συνέπεια η αποκατάσταση ρυπασμένων με μέταλλα εδαφών απαιτεί την αφαίρεση τους από το έδαφος. Οι συμβατικές τεχνολογίες αποκατάστασης εδαφών από βαρέα μέταλλα όπως η απομόνωση και συγκράτηση, ο μηχανικός διαχωρισμός, η χημική επεξεργασία ή η έκπλυση του εδάφους ενώ έχουν αποδειχτεί να είναι αποδοτικές για μικρές περιοχές, απαιτούν ειδικό εξοπλισμό και εντατική εργασία. Επιπλέον, αυτές οι τεχνικές είναι όχι μόνο δαπανηρές, αλλά προκαλούν και εδαφολογικές διαταραχές αφού καταστρέφουν την δομή του εδάφους και το αφήνουν βιολογικά ανενεργό, και επιπρόσθετα δεν γίνονται εύκολα αποδεκτές από το ευρύ κοινό. Η παρατήρηση ότι αρκετά είδη φυτών από διάφορες φυτικές οικογένειες όχι μόνο ανέχονται εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις ορισμένων βαρέων μετάλλων στο έδαφος, αλλά και τα προσλαμβάνουν και τα συσσωρεύουν στους ιστούς, οδήγησε τις τελευταίες δεκαετίες στην ανάπτυξη μιας εναλλακτική τεχνολογίας καθαρισμού των εδαφών από τα βαρέα μέταλλα η οποία στηρίζεται στην χρήση φυτών για να απομάκρυνση των τοξικών μετάλλων από τα εδάφη. Η τεχνική αυτή, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας και θεωρείται μια ελπιδοφόρα μέθοδος, δεδομένου ότι αποτελεί μια χαμηλού κόστους «πράσινη» τεχνολογία που προσφέρει τα οφέλη μιας τεχνικής in-situ, είναι περιβαλλοντικά βιώσιμη δεδομένου ότι το έδαφος που προκύπτει δεν χαρακτηρίζεται από μείωση της εδαφολογικής του γονιμότητας όπως στις παραδοσιακές τεχνικές και επιπλέον είναι μια περιβαλλοντικά φιλική και κατά συνέπεια εύκολα αποδεχτή από το ευρύ κοινό μέθοδος. Παρά τις τεράστιες δυνατότητες και προοπτικές, η φυτοεξυγίανση δεν αποτελεί ακόμα εμπορική τεχνολογία. Η πρόοδος στον τομέα περιορίζεται από την ελλιπή γνώση των βασικών μηχανισμών εξυγίανσης των φυτών. Επιπλέον, η επίδραση των αγρονομικών πρακτικών στους μηχανισμούς αυτούς δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητή. Ένας δεύτερος και ιδιαιτέρα σημαντικός περιορισμός πηγάζει από την ίδια την βιολογική φύση της νέας προσέγγισης. Για παράδειγμα, η δυνατότητα για φυτοεξυγίανση εξαρτάται από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του εδάφους, των ρύπων, των μικροοργανισμών και των φυτών. Η σύνθετη αυτή αλληλεπίδραση εξαρτάται επίσης από διάφορους εξωγενείς παράγοντες όπως οι κλιματικές συνθήκες, οι εδαφικές ιδιότητες και η υδρογεωλογία της περιοχής, γεγονός που δεν επιτρέπει τη δημιουργία γενικών μοντέλων και γενικευμένων προτάσεων φυτοεξυγίανσης, αλλά ευνοεί τις εφαρμογές σε συγκεκριμένες περιοχές. Κατά συνέπεια, η κατανόηση των βασικών μηχανισμών των φυτών και η επίδραση των αγρονομικών πρακτικών στην σχέση φυτό/έδαφος/ρύπος, θα επέτρεπαν την βελτιστοποίηση της τεχνολογίας και την προσαρμογή της στις εκάστοτε συνθήκες των προς αποκατάσταση ρυπασμένων περιοχών. Η επιτυχία λοιπόν της τεχνικής της φυτοεξυγίανσης εξαρτάται πρωταρχικά από την αναγνώριση κατάλληλων φυτικών ειδών τα οποία μπορούν να αναπτύσσονται στα 2

22 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ρυπασμένα εδάφη και είτε συσσωρεύουν ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στους ιστούς τους με στόχο την απομάκρυνση τους από την περιοχή (Φυτοσυσσώρευση) είτε τα ακινητοποιούν στο περιβάλλον της ρίζας με στόχο την μείωση της κινητικότητας και βιοδιαθεσιμότητας τους στο έδαφος (Φυτοσταθεροποίηση). Με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, ολοένα και περισσότεροι ερευνητές διερευνούν τους μηχανισμούς ακινητοποίησης, πρόσληψης και συσσώρευσης των μετάλλων στους φυτικούς οργανισμούς. Όμως, οι ιδιαιτερότητες που παρουσιάζονται ανά μέταλλο, ανά φυτό και ανά γεωγραφική περιοχή δεν επιτρέπουν γενικεύσεις. Οι βιβλιογραφικές αναφορές που πραγματεύονται την πρόσληψη του μολύβδου και του καδμίου από μεσογειακά φυτά είναι ελάχιστες, με αποτέλεσμα το πεδίο έρευνας για φυτοεξυγίανση εδαφών ρυπασμένων με μόλυβδο και κάδμιο από μεσογειακά φυτά να παραμένει ανοικτό προς διερεύνηση ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Το αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι ο χαρακτηρισμός της ικανότητας ενδημικών Μεσογειακών φυτών για απομάκρυνση μολύβδου και καδμίου από ρυπασμένα εδάφη με απώτερο στόχο την αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών στην λεκάνη της Μεσογείου. Η σημασία και σπουδαιότητα της διατριβής έγκειται στο ότι εξετάζεται η δυνατότητα της χρήσης μιας σημαντικά φιλικής προς το περιβάλλον τεχνολογίας στην αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών ενώ η καινοτομία της βασίζεται όχι μόνο στην συμβολή στην ανάπτυξη και βελτιστοποίηση αυτής της νέας ελπιδοφόρας βιολογικής μεθόδου αποκατάστασης, αλλά και στην εξειδίκευση της έρευνας σε φυτά μεσογειακά με στόχο την προσαρμογή της τεχνικής για την επίλυση του προβλήματος της ρύπανσης από τοξικά μέταλλα στον ελληνικό χώρο με την χρήση ενδημικών φυτών. Ο πρωταρχικός στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της δυνατότητας συγκεκριμένων μεσογειακών φυτών να χρησιμοποιηθούν για αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών είτε απομακρύνοντας τον μόλυβδο και το κάδμιο από τα εδάφη μέσω πρόσληψης και μεταφοράς στα υπέργεια τμήματα (Φυτοσυσσώρευση), είτε ακινητοποιώντας τα στην ρίζα (Φυτοσταθεροποίηση). Ωστόσο η εφαρμογή φυτών για την αποκατάσταση εδαφών δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική, αν δεν προηγηθεί μελέτη και κατανόηση των βασικών μηχανισμών ανθεκτικότητας, συσσώρευσης και αποθήκευσης των μετάλλων αυτών μέσα στο φυτικό σώμα. Η συσσώρευση και η κατανομή των μετάλλων, ο ποσοτικός προσδιορισμός, η ανθεκτικότητα στα μέταλλα, οι χρονικές απαιτήσεις αλλά και οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν όλες τις παραπάνω διεργασίες, αποτελούν τα βασικά ερωτήματα που πρέπει να εξεταστούν πριν από την εφαρμογή στο πεδίο. Τα σημεία αυτά είναι και οι στόχοι της παρούσας διατριβής οδηγώντας στην ανάπτυξη μεθοδολογίας για την αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών με τη χρήση ενδημικών Μεσογειακών φυτών. Συγκεκριμένα, οι κύριοι στόχοι της διδακτορικής διατριβής είναι: Χαρακτηρισμός της ικανότητας των επιλεγμένων Μεσογειακών φυτών να συσσωρεύουν τον μόλυβδο και το κάδμιο - Ικανότητα του φυτού να προσλαμβάνει, να συσσωρεύει και να κατανέμει τα μέταλλα στο σώμα του. Μελέτη των βασικών μηχανισμών ανθεκτικότητας και συσσώρευσης των μετάλλων μέσα στο φυτικό σώμα. 3

Φυτοεξυγίανση εδάφους από Cd και Pb με τα αλόφυτα: Halimione portulacoides(l.) Aellen, Tamarix parviflora (DC) και Limoniastrum monopetalum (L.

Φυτοεξυγίανση εδάφους από Cd και Pb με τα αλόφυτα: Halimione portulacoides(l.) Aellen, Tamarix parviflora (DC) και Limoniastrum monopetalum (L. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Π.Μ.Σ.: Περιβαλλοντική και Υγειονομική Μηχανική Μεταπτυχιακή Διατριβή Φυτοεξυγίανση εδάφους από Cd και Pb με τα αλόφυτα: Halimione portulacoides(l.) Aellen,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ Μιχαήλ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ενδημικά φυτά υπερσυσσωρευτές μολύβδου στη Λαυρεωτική

Ενδημικά φυτά υπερσυσσωρευτές μολύβδου στη Λαυρεωτική Α. Xρονοπούλου-Σερέλη 1 Ι. Χρονόπουλος 2 Α. Κανναβού 1 Καθηγητές του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ενδημικά φυτά υπερσυσσωρευτές μολύβδου στη Λαυρεωτική Εισαγωγή Η ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Χρήση πρότυπων τασιενεργών και οργανικών οξέων για την ηλεκτροαποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΠΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΩΝ ΠΡΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Ανδρέας Φράγκου Λεμεσός 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Μαστρογιάννη Μαρία Διπλωματική Εργασία υποβληθείσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Καραγιαννίδου Χημικός Α.Π.Θ. ΟΙ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΕΣ ΚΟΛΛΕΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟ ΓΥΑΛΙ ή ΚΕΡΑΜΙΚΟ

Εύη Καραγιαννίδου Χημικός Α.Π.Θ. ΟΙ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΕΣ ΚΟΛΛΕΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟ ΓΥΑΛΙ ή ΚΕΡΑΜΙΚΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Εύη Καραγιαννίδου Χημικός Α.Π.Θ. ΟΙ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΕΣ ΚΟΛΛΕΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟ ΓΥΑΛΙ ή ΚΕΡΑΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ Newsletter 12 η Έκδοση ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ Ο οργανισμός ανάπτυξης Δυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΗΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΟΥ (DRILL CUTTING) ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΗΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΟΥ (DRILL CUTTING) ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών και Διαχείρισης Περιβάλλοντος Πτυχιακή εργασία ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΗΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΟΥ (DRILL CUTTING) ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ Φυλακτής Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρει ένας Μηχανικός Περιβάλλοντος;

Τι ξέρει ένας Μηχανικός Περιβάλλοντος; Τι ξέρει ένας Μηχανικός Περιβάλλοντος; Η Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος είναι συνδυασμός των εξής επιστημονικών πεδίων: Πολιτικών Μηχανικών (Τομέας Υδραυλικής) Χημικών Μηχανικών (Φαινόμενα Μεταφοράς,

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ½ Á Å, ˆ»µ½± Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ½ Á Å, ˆ»µ½± Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016-08 þÿ µà±³³µ»¼±ä¹º ½ ÀÄž ÄÉ þÿµºà±¹ µåä¹ºî½ - ¹µÁµÍ½ à Äɽ þÿ³½îãµé½

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΥΨΗΛΗ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΙΓΟΠΡΟΒΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

4 Μαρτίου Ελευσίνα

4 Μαρτίου Ελευσίνα Τεχνολογίες διαχείρισης θαλασσίων ιζημάτων Καθ. Κώστας Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης 4 Μαρτίου 2009 - Ελευσίνα Θαλάσσια ιζήματα Από βιομηχανικές εκπομπές (υγρά, στερεά, αέρια) Από αστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΔΑΦΙΚΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Σοφία Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας ΘΑΛΗΣ «Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας» Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας Γιουβανίδης Ευστράτιος Γεωπόνος Ερευνητής Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΠΘ Σκοπός Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΟΣ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΚΛΗΡΟΥ ΣΙΤΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗΝ LISTERIA GRAYI ΣΤΟ ΓΑΛΑ: ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ. Άρτεμις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή διατριβή. Η επίδραση της τασιενεργής ουσίας Ακεταλδεΰδης στη δημιουργία πυρήνων συμπύκνωσης νεφών (CCN) στην ατμόσφαιρα

Πτυχιακή διατριβή. Η επίδραση της τασιενεργής ουσίας Ακεταλδεΰδης στη δημιουργία πυρήνων συμπύκνωσης νεφών (CCN) στην ατμόσφαιρα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή Η επίδραση της τασιενεργής ουσίας Ακεταλδεΰδης στη δημιουργία πυρήνων συμπύκνωσης νεφών (CCN)

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΥΜΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή Διατριβή Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΥ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΑΠΟΡΡΟΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1

ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA. Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία. Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Καθαρισμός ύδατος από βαρέα μέταλλα με καινοτόμα τεχνολογία Σταύρος Λαλάς*, Βασίλειος Αθανασιάδης και Όλγα Γκορτζή Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ερευνητικό εργαστήριο Food InnovaLab 1 Βαρέα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΞΑΣΘΕΝΗΣΗΣ ΡΥΠΩΝ ΣΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ. Ιωάννα Δαμικούκα ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΞΑΣΘΕΝΗΣΗΣ ΡΥΠΩΝ ΣΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ. Ιωάννα Δαμικούκα ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΞΑΣΘΕΝΗΣΗΣ ΡΥΠΩΝ ΣΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ Ιωάννα Δαμικούκα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ρύπανση από βαρέα μέταλλα αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΟΦΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2030

Διαβάστε περισσότερα

e - m a i l : e m a n o u s @ m r e d. t u c. gr Δρ. ΕΛΕΝΗ MANOYΣΑΚΗ

e - m a i l : e m a n o u s @ m r e d. t u c. gr Δρ. ΕΛΕΝΗ MANOYΣΑΚΗ e - m a i l : e m a n o u s @ m r e d. t u c. gr Δρ. ΕΛΕΝΗ MANOYΣΑΚΗ ΑΝΩΤΑΤΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ 2002 Πτυχίο του τμήματος Χημείας Σχολή Θετικών Επιστημών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2003 Μεταπτυχιακό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗΣ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΑΠΟ ΟΣΤΡΑΚΟΕΙ Η Κ. Κουκάρας 1, Ν. Καλογεράκης 2, Β. Μιχαηλίδης 3, Σ. Σαµαρτζή 4, Α. Τσαγκούρου 4, Γ. Μεθενίτου 4 1.Τµήµα Έρευνας & Ανάπτυξης, ΝΕΑΡΧΟΣ Ο.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ (NO X

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Παναγιώτου Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ηµιουργία Εκπαιδευτικού Παιχνιδιού σε Tablets Καλλιγάς ηµήτρης Παναγιώτης Α.Μ.: 1195 Επιβλέπων καθηγητής: ρ. Συρµακέσης Σπύρος ΑΝΤΙΡΡΙΟ 2015 Ευχαριστίες Σ αυτό το σηµείο θα ήθελα να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχομενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Περιεχομενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Περιεχομενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1...1 1.1 Βασικά εδαφικά συστατικά...1 1.2 Στερεή εδαφική φάση:...2 1.3 Υγρή εδαφική φάση...2 1.4 Αέρια εδαφική φάση:...3 1.5 Σχηματική απεικόνιση των τριών φάσεων εδάφους...3 1.6

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΣΚΑΦΕΤΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Ο.Α.Ε.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Επιπτώσεις από τη χρήση αντικαταθλιπτικής αγωγής στην εγκυμοσύνη στο έμβρυο Όνομα Φοιτήτριας: Άντρια Λυσάνδρου Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Κόντζιαλη Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας: 2010414838

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Ενότητα: Μαθηματικές εκφράσεις στον κειμενογράφο

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Ενότητα: Μαθηματικές εκφράσεις στον κειμενογράφο Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Ενότητα: Μαθηματικές εκφράσεις στον κειμενογράφο Διδάσκων: Αναπληρωτής Καθηγητής Αλέξιος Δούβαλης Τμήμα: Φυσικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΤΡΟΦΙΜΑ - ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Σκοπός: εκπαίδευση - Βιοτεχνολογία - Επιστήµη και Τεχνολογία Τροφίµων συστατικά τροφίµων διεργασίες επεξεργασίας/συντήρησης τροφίµων ποιότητα, υγιεινή και συσκευασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕ ΟΙΚΙΣΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ STUDY PHOTOVOLTAIC PARK WITH SUBSTATIONS

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΙΔΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ: ΔΡΑΣΗ ΕΝΑΝΤΙ Listeria monocytogenes ΚΑΙ Pseudomonas

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» «ΟΙ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, Η ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΧΡΟΝΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΣΕ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΜΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΞΟΡΥΞΗΣ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ Σοφία Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΤΕΜΙΣΙΝΙΝΗΣ ΜΕ ΑΙΜΙΝΗ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΙΝΗ ΜΕΣΩ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ ΥΠΕΡΥΘΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Salinity Project Ανακρίνοντας τo θαλασσινό νερό

Salinity Project Ανακρίνοντας τo θαλασσινό νερό Salinity Project Ανακρίνοντας τo θαλασσινό νερό Μέτρηση της Αλατότητας σε θάλασσες τις Αττικής Ε. Θαρουνιάτη ΠΕ03, Ε. Κοντογούλα ΠΕ04, Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο με Λ.Τ. Γέρακα Προτεινόμενη δραστηριότητα Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις»

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΗΣ & ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ: ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΟΚΑ CU KAI FE ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΟΥΣΙΑ (EPS) ΤΟΥ PHAEOBACTER GALLAECIENSIS

ΣΥΜΠΛΟΚΑ CU KAI FE ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΟΥΣΙΑ (EPS) ΤΟΥ PHAEOBACTER GALLAECIENSIS Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών και Διαχείρισης Περιβάλλοντος Πτυχιακή εργασία ΣΥΜΠΛΟΚΑ CU KAI FE ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΟΥΣΙΑ (EPS) ΤΟΥ PHAEOBACTER GALLAECIENSIS Κυριάκος Δημητρίου Λεμεσός, Μάιος 2017

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Φίλιππος Λουκά Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Xρήση. μακροφυκών ως βιοφίλτρων θρεπτικών αλάτων και βαρέων μετάλλων σε συστήματα επεξεργασίας νερού

Xρήση. μακροφυκών ως βιοφίλτρων θρεπτικών αλάτων και βαρέων μετάλλων σε συστήματα επεξεργασίας νερού Xρήση μακροφυκών ως βιοφίλτρων θρεπτικών αλάτων και βαρέων μετάλλων σε συστήματα επεξεργασίας νερού Χ. Κατσαρός 1, Σ. Ορφανίδης 2, Α. Χριστοφορίδης 3 & Κ. Κουκάρας 4 1. Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Επιτροπή Σπουδών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΟΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΜ ΕΜΠ Η Σχολή Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΑΡΔΕΥΣΗ (παρουσία κάποιων παθογόνων) ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ (πρακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική Προπτυχιακό Πρόγραμμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Περιβάλλοντος Μεταπτυχιακά Προγράμματα Μηχανική Περιβάλλοντος Διατμηματικό Πρόγραμμα: Ενεργειακές Τεχνολογίες & Αειφόρος Σχεδιασμός Ερευνητικές Οντότητες:

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΛΤΙΟΥ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Χρύσω Κωνσταντίνου Λεμεσός 2016 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Γνώση και στάση νοσηλευτών στη διαχείριση του πόνου καρκινοπαθών που νοσηλεύονται Παναγιώτης Χαραλάμπους Λεμεσός, 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Γήινη επιφάνεια Κατανομή υδάτων Υδάτινο στοιχείο 71% Ωκεανοί αλμυρό νερό 97% Γλυκό νερό 3% Εκμεταλλεύσιμο νερό 0,01% Γλυκό νερό 3% Παγόβουνα Υπόγεια ύδατα 2,99% Εκμεταλλεύσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΑΠΟ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ Λεμεσός 2016 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ»

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή «ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» Άντρεα Χ. Σταυρινίδη Λεµεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα