ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΙΑΚΑ ΚΟΜΗΜΑΣΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΙΑΚΑ ΚΟΜΗΜΑΣΑ"

Transcript

1 1 ο ΕΠΑ.Λ Ιωαννίνων, Α Τάξη Ερευνητική εργασία 1 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΙΑΚΑ ΚΟΜΗΜΑΣΑ (πιηθά-ηερληθέο / κνξθνινγία ζεκεηνινγία) κέξνο Ι

2 α τετράμηνο ο ΕΠΑ.Λ Ιωαννίνων, Α Τάξη Ερευνητική εργασία 1 α τετράμηνο ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΙΑΚΑ ΚΟΜΗΜΑΣΑ (υλικά-τεχνικές / μορφολογία σημειολογία) μέρος Ι υνεργάστηκαν οι μαθητές: 1 ε νκάδα 2 ε νκάδα 3 ε νκάδα 4 ε νκάδα Μπάνο Ιωάλλεο Καηζνύπεο Λεωλίδαο Μπόηζηνο Άγγεινο Θεκειή Μπξηώ Ζώηνο Επάγγεινο Ρίδνο Ιωάλλεο Υνιέβαο Νηθόιανο ηακνύιε Αδακαληία Σζαθηξίδεο Παξαζθεπάο Μπέζηα ηκώλε Σδηά Αληηγόλε Μπέθην Υξηζηίλα Γξακκεληάηε Κωλ/λα Αιεμίνπ Νίθνο Μπνδηώξεο Υξήζηνο Παπαδηάο Αλδξέαο Ζαράξεο Υξήζηνο Ζώε Ιωάλλα και οι καθηγητές: Υαζθή Ειέλε ΠΕ 02 Σζέθνο Κωλζηαληίλνο ΠΕ

3 ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΑ ΕΙΑΓΩΓΗ σ. 4 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΠΡΩΣΟ : Τλικά / Σεχνικές (μεταβυζαντινήνεοελληνική περίοδος) σ. 5 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΔΕΤΣΕΡΟ : Κέντρα αργυροχρυσοχοΐας τεχνίτες (συντεχνίες) σ. 9 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΣΡΙΣΟ : Σα Παραδοσιακά Κοσμήματα σε σχέση με τα Μέρη του ώματος σ. 13 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΣΕΣΑΡΣΟ : Η σημειολογία των Παραδοσιακών Κοσμημάτων.. σ. 25 ΤΜΠΕΡΑΜΑΣΑ :.. σ. 27 ΓΛΩΑΡΙΟ σ. 29 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ σ.31 Εικόνα εξωφύλλου: «κλειδωτήρας», κόσμημα ζώνης από την Β. Ήπειρο. Ασημένια, σφυρήλατη φουσκωτή πόρπη, δουλεμένη με σαβάτι. Σην επιφάνεια στολίζουν ανθικές γιρλάντες, δικέφαλοι αετοί, μυθικά ζώα και στο κέντρο ο ρόδακας φέρει αποτροπαϊκή γαλάζια πέτρα. 3

4 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΙΑΚΑ ΚΟΜΗΜΑΣΑ Εισαγωγή Η ανάγκη του στολισμού, η οποία είναι κοινή σε άντρες και γυναίκες από τα αρχαία χρόνια, φανερώνει στα κοσμήματα το πνεύμα και το χαρακτήρα των διαφόρων λαών και πολιτισμών ανά τους αιώνες. Σα νεοελληνικά κοσμήματα εκτός από ένα μέσο που προσφέρει αισθητική χαρά μπορεί να θεωρηθεί και να ερευνηθεί σαν ιστορική πηγή, ισότιμη με τις άλλες καλλιτεχνικές και πνευματικές εκδηλώσεις των χρόνων της Σουρκοκρατίας. Σο νεοελληνικό κόσμημα συμπεριλαμβάνοντας εμπειρίες του βυζαντινού πολιτισμού συνεχίζει μια ακόμα παλιότερη παράδοση. Ωστόσο εξελίσσεται μέσα από γόνιμες διαδικασίες που συντελούνται στον ελληνικό χώρο από το 15ο αιώνα και μετά, αφομοιώνοντας στοιχεία της Ευρωπαϊκής Δύσης και της Ισλαμικής Ανατολής. Η ακμή της αργυροχρυσοχοΐας κατά τη νεοελληνική περίοδο, όπως άλλωστε και όλων των εκφράσεων του λαϊκού πολιτισμού, αποδίδεται στην οικονομική ανάκαμψη, που προέκυψε από την ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυτιλίας καθώς και στους ιδεολογικούς προσανατολισμούς, που τροφοδότησαν τον υπόδουλο Ελληνισμό με αισιοδοξία και εμπιστοσύνη για το μέλλον. το ιδεολογικό και οικονομικό πλέγμα της εποχής κινήθηκαν οι αυτοδίδακτοι λαϊκοί νεοέλληνες αργυροχρυσοχόοι, οι οποίοι άφησαν έργα, που με την ιδιότυπη καλλιτεχνική τους γλώσσα αποκαλύπτουν τη γοητεία της συλλογικής αισθητικής ή της προσωπικής φαντασίας και παράλληλα μεταφέρουν πληροφορίες για την ατομική, κοινωνική και εθνική ταυτότητα των κατοίκων ορισμένης περιοχής σε καθορισμένο χρόνο. την καλλιτεχνική έκφραση του νεοελληνικού κόσμου η ανάγκη της πρωτοτυπίας υποχωρεί μπροστά στο αίτημα της ισοτιμίας που ισχύει για όλα τα μέλη της κοινωνικής ομάδας. Θα πρέπει όμως να προσέξουμε πως δύσκολα βρίσκονται δύο κοσμήματα ίδια, επειδή το αίτημα της ισοτιμίας δεν καλύπτει παρά μόνο τη βασική μορφολογία στη σύνθεση και την τεχνική στην επεξεργασία, χωρίς να δεσμεύει τις λεπτομέρειες της δομής και τα στοιχεία του διακόσμου. 4

5 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΠΡΩΣΟ Μεταβυζαντινή - Νεοελληνική περίοδος Κατά τη μεταβυζαντινή φάση (μέσα 15ου-αρχές 18ου αι.) συντελείται το πέρασμα από τη βυζαντινή παράδοση σε νέες αισθητικές αναζητήσεις και τεχνικές παραγωγής, οι τεχνίτες του χρυσού και του αργυρού δημιουργούν έργα συγγενή στη μορφολογία και τη θεματογραφία με τα βυζαντινά, στα οποία όμως επισημαίνονται και αναπλασμένα στοιχεία από της Ανατολή. Κατά την Νεοελληνική φάση (18ος-19ος αι.) σημειώνεται ιδιαίτερη άνθηση της αργυροχρυσοχοΐας, στην πλούσια παρακαταθήκη των μορφών και του διακόσμου προστίθενται και αφομοιωμένα στοιχεία από τη Δύση. Τλικά Οι αργυροχρυσοχόοι, στα βυζαντινά χρόνια όσο και στην Σουρκοκρατία είχαν οργανωθεί σε συντεχνίες. Ονομάζονταν χρυσικοί, χρυσοχοί, μολονότι δούλευαν κατεξοχήν το ασήμι. Σο ασήμι το χρησιμοποιούσαν είτε καθαρό (λαγάρα) είτε νοθευμένο με κράμα χαλκού και ορείχαλκου (αγιάρι). Πολλές φορές έλιωναν ασημένια αντικείμενα ή ευρωπαϊκά νομίσματα και σε σπάνιες περιπτώσεις αγόραζαν ασήμι από το εξωτερικό. Οι εργασίες της ανακύκλωσής του χρυσού και του ασημιού, το λαγάρισμα, απαιτούσαν ειδικούς τεχνίτες, οι οποίοι στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλα μεγάλα κέντρα, από τον 17ο αι., ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες. Σεχνικές Οι πατροπαράδοτες τεχνικές, με τις οποίες επεξεργάζονταν την πρώτη ύλη, διαμόρφωναν τα σχήματα και διακοσμούσαν το αντικείμενο με κύρια εργαλεία το αμόνι, τα ποικίλα σφυριά, τα πολυάριθμα και πολύμορφα σπιτούνια και τα καλέμια, ήταν: 1) Η σφυρήλατη: Ο τεχνίτης άνοιγε φύλλο το ασήμι στο αμόνι με το σφυρί και στη συνέχεια του έδινε την επιθυμητή φόρμα χρησιμοποιώντας πάντα το σφυρί. 2) Η χυτή: Σο ασήμι χυνόταν στη μήτρα (καλούπι από μπρούντζο ή κόκαλο σουπιάς) ή σε παντέφτια (σιδερένια πλαίσια γεμισμένα με ειδικό χώμα όπου αποτύπωναν το πρότυπο), εισχωρούσε στα κενά και σε σύντομο χρόνο, αφού κρύωνε ήταν έτοιμο το επιθυμητό αντικείμενο, το οποίο τελειοποιείτο με τη τεχνική των σκαλιστών. Με εσώγλυφες ή ανάγλυφες σιδερένιες 5

6 μήτρες για την αποτύπωση παραστάσεων ή κοσμημάτων πετύχαιναν ευκολότερα μεγαλύτερη παραγωγή. 3) Η έκτυπη: (έκκρουστη, φουσκωτή, κτυπητή, ανάγλυφη, σηκωτή): Η μορφοποιημένη ασημένια πλάκα ετοποθετείτο επάνω σε αμόνι, όπου υπήρχε στρώμα πίσσας (μείγμα από κολοφώνιο, κεραμίδι και λάδι). Ο σκαλιστής σχεδίαζε το θέμα στην ελεύθερη επιφάνεια, την ανάποδη, με διάφορα σπιτούνια από σκληρό ατσάλι και κτυπώντας τα με το σφυρί το σχέδιο πρόβαλε φουσκωτό στην άλλη πλευρά. Η ίδια εργασία μπορούσε να επαναληφθεί για να αποκτήσει το σχέδιο μεγαλύτερο βάθος. την τελική φάση ο σκαλιστής δούλευε με λεπτά καλέμια τις λεπτομέρειες από την καλή όψη. 4) Η εγχάρακτη ή σκαλιστή: Ο τεχνίτης σχεδίαζε το θέμα σε ασημένια πλάκα και ύστερα έκανε τη χάραξη στην καλή όψη του αντικειμένου με κατάλληλα για κάθε περίπτωση καλέμια. 5) Η διάτρητη ή ξεγυριστή: Ειδικός τεχνίτης σε μορφοποιημένο και διακοσμημένο αντικείμενο έκοβε επιδέξια με κατάλληλο πριονάκι ορισμένα τμήματα του διακόσμου, ώστε το κόσμημα να αναδεικνύεται πάνω σε ύφασμα ή δέρμα. 6) Η συρματερή (ονομάζουμε έτσι τις κατασκευές που αποτελούνται από σύρματα δουλεμένα με χειροποίητο τρόπο) 7) Σα σμάλτα: Η τεχνική αυτή ήταν παραλλαγή της βυζαντινής των περίφημων περίκλειστων σμάλτων και χρησίμευε ως απλό χρωματικό συμπλήρωμα. Σην χρωματική διακόσμηση πετύχαιναν με διαφανή ή αδιαφανή σμάλτα (μείγματα από υαλόμαζα και μεταλλικά οξείδια), διαφορετικά για κάθε χρώμα, που τοποθετούσαν σε κοιλότητες, λακκωτά σμάλτα, ή συρματερές κυψελίδες, περίκλειστα σμάλτα, και ύστερα τα έψηναν σε υψηλή θερμοκρασία για να αποκτήσουν λαμπερό χρώμα. 8) Σο σαβάτι: Η τεχνική αυτή θυμίζει την τεχνική του nielo, γνωστή από εκείνη των περίφημων εμπίεστων μυκηναϊκών εγχειριδίων. Σο σαβάτι ήταν μείγμα από ασήμι, χαλκό, μολύβι και κερί του θειαφιού σε διάφορες αναλογίες, με τις οποίες επιδέξιοι τεχνίτες πετύχαιναν χρωματικές διαβαθμίσεις του μαύρου ή γκρίζου χρώματος. Ειδικός τεχνίτης χάραζε το σχέδιο σε θερμαινόμενη ασημένια πλάκα, προσέχοντας τα σημεία όπου θα έμπαινε το σαβάτι να είναι βαθύτερα και ανώμαλα για να εισχωρήσει το κράμα. Όταν η πλάκα κρύωνε, γυαλιζόταν με ατσάλινο στενόμακρο λεπτό εργαλείο, το μασγαλά. Η τεχνική του σαβάτι απαιτούσε ακρίβεια στις αναλογίες των υλικών, λεπτή διαδικασία προετοιμασίας και μεγάλη προσοχή στη θερμοκρασία τήξης. 6

7 Κοκκιδωτός διάκοσμος, πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες και κυρίως γυαλόπετρες συμπλήρωναν αισθητικά την τελική μορφή του αντικειμένου. Αναλύοντας μερικές από τις παραπάνω τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στην αργυροχρυσοχοΐα θα μπορούσαμε να προσθέσουμε: Υιλιγκράν - υρματερή Ονομάζουμε έτσι τις κατασκευές που αποτελούνται από σύρματα δουλεμένα με χειροποίητο τρόπο. Σα σύρματα αυτά στρίβονται μεταξύ τους και κολλιούνται πάνω σε ένα μοτίβο που έχει φτιαχτεί πάνω σε μια πλάκα από ξυλοκάρβουνο ή πάνω σε φύλλο μετάλλου. τη συνέχεια μπορούν να προστεθούν και άλλα αντικείμενα ανάλογα με το γούστο του καλλιτέχνη. την Ελλάδα τα κοσμήματα αυτά λεγόταν <<συρματερά>> ενώ στην Ινδία, στην Αρμενία και σε άλλες χώρες λεγόταν <<φιλιγκράν>>. την κλασσική, στην προκλασσική περίοδο και την εποχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας οι Έλληνες μας έδωσαν κομμάτια απαράμιλλης τέχνης που βρίσκονται σε διάφορα μουσεία. Για την παραγωγή κοσμημάτων τύπου φιλιγκράν σήμερα χρησιμοποιούνται άλλες μέθοδοι: χυτά ή πρεσαριστά. Ρεπουσσέ- Έκτυπη Είναι μία αρχαιότατη τεχνική, με την οποία δημιουργούμε ένα ανάγλυφο σχέδιο πάνω σε ένα φύλλο μετάλλου. Η λέξη ρεπουσσέ σημαίνει <<φουσκωμένο>>. Για να κατασκευαστεί ένα αντικείμενο ρεπουσσέ στερεώνουμε ένα μεταλλικό φύλο σε κάποιο υπόστρωμα και τα σφυρηλατούμε με διάφορα εργαλεία όπως σφυράκια, ζουμπάδες και κοπίδια. Σα βήματα για να εφαρμόσουμε την τεχνική ρεπουσσέ είναι τα εξής: 1. Ακουμπάμε το φύλλο του μετάλλου πάνω στο υπόστρωμα όπου είναι ένα είδος σκληρής πίσσας. 2. χεδιάζουμε με ένα μολύβι της βασικές γραμμές του σχεδίου. 3. Αρχίζουμε να χτυπάμε με το ζουμπά τα σημεία που θέλουμε να φουσκώσουν. Η πίσσα που βρίσκεται από κάτω υποχωρεί με το χτύπημα, αλλά είναι αρκετά συνεκτική, ώστε να κρατάει το σχήμα που παίρνει το αντικείμενο μετά το χτύπημα 4. Αναποδογυρίζουμε το φύλλο του μετάλλου στην μπροστινή όψη και δίνουμε πιο πολύ λεπτομέρεια με πιο λεπτά εργαλεία. Η σφυρηλάτηση στην μπροστινή όψη λέγεται κοίλανση. 5. Για ακόμη μεγαλύτερη λεπτομέρεια σε κάποια σημεία θα χρησιμοποιήσουμε καλέμι. 6. Αφού κάνουμε τα ανάγλυφο καθαρίζουμε το φύλλο του μετάλλου. 7

8 7. Σέλος κάνουμε το γυάλισμα τρίβοντας την επιφάνεια με πανιά. ε ένα πιο εξελιγμένο είδος ρεπουσσέ χρησιμοποιούνται καλούπια και με αυτό το τρόπο η διαδικασία είναι πιο γρήγορη. Η τεχνική αυτή ονομάζεται εμπίεστη τεχνική. Κοκκίδωση Για να κατασκευαστεί ένα κοκκιδωτό γίνεται συγκόλληση γρανών (μεταλλικών σφαιριδίων) πάνω σε μια μεταλλική επιφάνεια. ήμερα η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται στην Ινδία και στο Πακιστάν. Λέγεται και κοκκοποίκιλση. Σέτοια αντικείμενα βρέθηκαν σε κοσμήματα της μινωικής Κρήτης και στον τάφο του Υαραώ Σουταγχαμών. Η τεχνική αυτή έφτασε στο αποκορύφωμα της από τους Ετρούσκους και τους Έλληνες από τον 8ο μέχρι τον 2ο αιώνα π.φ. Επιχρύσωση Είναι η επικάλυψη μεταλλικού αντικειμένου με χρυσό. ήμερα η επιχρύσωση γίνεται με ηλεκτρολυτική μέθοδο. Παλιότερα η επιχρύσωση γινόταν με του εξής τρόπους: 1. Με την χρήση αμαλγάματος. Αμάγαλμα είναι το μείγμα χρυσού με υδράργυρο που είναι σε υγρή μορφή. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιούταν στην παραδοσιακή αργυροχρυσοχοΐα και τα αντικείμενα αποκαλούνταν <<μαλαμοκαπνισμένα>>. Αυτή η μέθοδος είναι αρκετά ανθυγιεινή. 2. Με την επικόλληση ενός πολύ λεπτού φύλλου χρυσού με τη βοήθεια κάποιας κόλλας. την Αίγυπτο τα φύλλα χρυσού είχαν στην πίσω όψη τους καλυμμένες καβίλιες, οι οποίες εισχωρούσαν σε κατάλληλες τρύπες στο σώμα του αγάλματος, έτσι η επιχρύσωση ήταν πιο στέρεη. Όταν ένα κόσμημα έχει καλυφθεί με παχύτερο στρώμα χρυσού με τη μέθοδο της ηλεκτρόλυσης ονομάζεται <<ντουμπλέ>>. 3. Η επιχρύσωση με την εμβάπτιση του αντικειμένου σε κατάλληλο θερμό διάλυμα. Ση μέθοδο αυτή χρησιμοποιούσαν οι Ίνκας. 8

9 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΔΕΤΣΕΡΟ Κέντρα αργυροχρυσοχοΐας τεχνίτες (συντεχνίες) Η αργυροχρυσοχοΐα άνηκε στις εργαστηριακές τέχνες. Μόνιμα εργαστήρια έχουν εντοπιστεί σε όλο τον ελληνικό χώρο, όμως πλανόδιοι τεχνίτες με δύο ή τρείς βοηθούς (τσιράκια) συντροφιά, ταξίδευαν για μήνες ή και χρόνια σε κωμοπόλεις και χωριά, όπου έστηναν πρόχειρα εργαστήρια και δέχονταν παραγγελίες από τους ντόπιους η διέθεταν τα είδη τους σε παζάρια και πανηγύρια. Μετέφεραν μαζί τους, εκτός από τα έτοιμα έργα τους, εργαλεία της δουλειάς τους (μικροζυγούς, σχέδια σε χαρτί) και υλικά (ασήμι και πέτρες) σε ειδικά κατασκευασμένα κομψά ξυλόγλυπτα κασελάκια, διακοσμημένα συνήθως με ένθετο υλικό και ζωγραφικές παραστάσεις. Υημισμένα κέντρα αργυροχρυσοχοΐας ήταν η Κωνσταντινούπολη με τα πολλά αργυροπρατεία στον κεντρικό δρόμο, τη Μέση, καθώς και η αφράμπολη στον Πόντο, τα οποία με την παραγωγή τους κάλυπταν όχι μόνο της ανάγκες της εγχώριας αγοράς, αλλά προμήθευαν και αγορές της Ευρώπης και τις Ανατολής. 9

10 Σην ίδια ακτινοβολία είχαν και τα έργα των εργαστηρίων της Ηπείρου και Βορείου Ηπείρου και ιδιαίτερα των Καλαρρυτών, του υρράκου, των Ιωαννίνων, του Μετσόβου και άλλων περιοχών της Πίνδου. τους Καλαρρύτες πατρίδα διασήμων ασημουργών (Αθ. Σζημούρης, Γεώργιος Διαμαντής Μπάφας, Δημ. Παπαγεωργίου, π. Παπαμόσχος, Ποντίκης, Πολυχρονίδες κ.α) όλοι σχεδόν οι κάτοικοι ήταν αργυροχρυσοχόοι και το χωριό, όπως έχει καταγραφεί σε σχετική μελέτη αντηχούσε από τα χτυπήματα του σφυριού στο αμόνι. Καλαρρυτινοί και υρρακινοί είχαν αναπτύξει μεγάλη δραστηριότητα και είχαν ιδρύσει εμπορικούς οίκους στο εξωτερικό. το παζάρι των Ιωαννίνων, που βρισκόταν απέναντι από το κάστρο, λειτουργούσαν κατά την περίοδο τριάντα τέσσερα χρυσοχοεία και στο Ελβασάν της Βόρειας Ηπείρου ένας από τους μεγαλύτερους δρόμους ονομαζόταν «Λεωφόρος των ελλήνων χρυσοχόων». τη Μακεδονία διακρίθηκαν ως σπουδαία κέντρα αργυροχρυσοχοΐας με μόνιμα εργαστήρια το Νυμφαίο, το Μοναστήρι, η Κοζάνη, η Υλώρινα, οι έρρες, η Θεσσαλονίκη και το Άγιο Όρος. τη Θράκη και την Αν. Ρωμυλία σημαντικά ήταν τα εργαστήρια της Αγχιάλου, της Αδριανούπολης, των αράντα Εκκλησιών και της Υιλιππούπολης. την τελευταία η συντεχνία των χρυσοχόων στο 19 ο αιώνα ήταν η πιο ισχυρή από όλες τις άλλες. υντεχνίες και εργαστήρια αργυροχρυσοχοΐας μαρτυρούνται και στην Θεσσαλία. τα Σρίκαλα από το δεύτερο μισό του 15 ου αιώνα υπήρχαν εργαστήρια, επιστάτης των εργαστηρίων και συνοικία με το όνομα κάποιου ξακουστού χρυσοχόου. Επίσης στη Λάρισα υπήρχε συντεχνία χρυσικάδων από τον 18 ο αιώνα καθώς και εργαστήρια στον Σύρναβο, την 10

11 Αν. Αγυά, τα χωριά του Πηλίου, τη Λαμία και την Καρδίτσα. τη τερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο αναδείχτηκαν σημαντικά κέντρα το Μεσολόγγι, το Αίγιο και η τεμνίτσα. Οι δεξιοτέχνες τεμνιτσιώτες χρυσικοί, που κατά την παράδοση είχαν την ικανότητα να εργάζονται το ασήμι ακόμα και έφιπποι, είχαν εγκαταστήσει εργαστήρια όχι μόνο στην Πελοπόννησο αλλά και σε άλλες πόλεις τις Ελλάδος. τα παλιότερα χρόνια μόνο οι οικογένειες που ήταν πλούσιες μπορούσαν να έχουν χρυσά κοσμήματα. υνήθως τα παράγγελναν από άλλες χώρες (Αυστρία, Ουγγαρία) ή την Κωνσταντινούπολη και συνήθως ήταν με πολύτιμες πέτρες και πολύχρωμα σμάλτα. Αργότερα οι καραβοκυραίοι τα έφεραν στον ελλαδικό χώρο, κυρίως στα νησιά. τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα τέτοια κοσμήματα ξεχωρίζουν για το συρματένιο διάκοσμο και τις σμαλτωμένες λεπτομέρειες. τα κοσμήματα από τον επτανησιακό χώρο υπάρχουν ιταλικές επιρροές και αργότερα επηρεάζουν και τους Ηπειρώτες χρυσικούς. Γενικά η κάθε περιοχή έχει και τα δικά της στοιχεία όπως η Λευκάδα και η Κρήτη. Από τον 18 ο αιώνα και στις νησιώτικες περιοχές επικρατεί σταδιακά το παραδοσιακό ελληνικό στοιχείο, που χαρακτηρίζει τα υπόλοιπα ελλαδικά κοσμήματα. την Κάρπαθο, Αστυπάλαια, Κρήτη και Κύπρο, βλέπουμε μια ενιαία μορφολογική παράδοση. Η Κύπρος κατά τους 18ο και 19ο αιώνες ήταν φημισμένο κέντρο αργυροχρυσοχοΐας χάρις στα εγχώρια μεταλλεύματα χρυσού και γνωστή και για την κατασκευή και εξαγωγή χρυσών συρμάτων και χρυσονημάτων. την «οδό των χρυσοχόων» στη Λευκωσία υπήρχαν 11

12 πολλά και αξιόλογα εργαστήρια, όπως και στο Λευκόνοικο, τα Λεύκαρα και τη Μηλιά. Η Σέχνη της αργυροχρυσοχοΐας διακρίνεται σε εκκλησιαστική και κοσμική. Η κοσμική αργυροχρυσοχοΐα περιλαμβάνει διακοσμητικά και χρηστικά αντικείμενα (ζάρφια, τάσια, καλαμάρια, κανάτια, δίσκους, πιάτα, επενδύσεις για καθρέπτες, λάμπες, λυχνάρια, ναργιλέδες, ταμπακιέρες, θήκες καλλυντικών κ.ά.), όπλα (καριοφίλια, πιστόλες, γιαταγάνια, πάλες, μάχαιρες, παλάσκες) καθώς και φορητά κοσμήματα της ανδρικής και γυναικείας παραδοσιακής φορεσιάς. Ωστόσο τα έργα και των δύο κατηγοριών διατηρούν έντονα τις παραδοσιακές καταβολές και εκφράζουν την αισθητική αντίληψη του ελληνικού λαού παρ όλες τις επιδράσεις από Ανατολή και Δύση, από όπου δανείστηκαν στοιχεία, τα οποία ενσωματωμένα και αναδημιουργημένα με δεξιοτεχνία συναντώνται στα ελληνικά έργα μ ανεξάντλητες υφολογικές παραλλαγές 12

13 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΣΡΙΣΟ Σα Παραδοσιακά Κοσμήματα σε σχέση με τα Μέρη του ώματος Μελετώντας το σύστημα του νεοελληνικού στολισμού, μολονότι δε σώθηκαν πλήρη τα στοιχεία του στις διάφορες ενότητες των κοσμημάτων, διαπιστώνουμε πως αρχικά πρέπει να ήταν κοινό σε όλες τις περιοχές και με τις ίδιες γενικές καταβολές. Έτσι έχουμε, με μια απαράβατη κανονικότητα και παρά τις κατά τόπους επιμέρους παραλλαγές, κοσμήματα για το κεφάλι και το στήθος, τη ράχη και τα χέρια, τη μέση και την ποδιά. Η εντύπωση της αδιατάρακτης χρυσής ροής που δημιουργεί ο γυναικείος στολισμός, αρχίζοντας από το κεφάλι και καλύπτοντας όλη την έκταση του κορμού, επιτείνεται στο στήθος με εγκόλπια, σταυρούς, καρφίτσες και οτιδήποτε άλλο μπορεί να κρεμαστεί, και από τη μέση συνεχίζεται ως την περιοχή της κοιλιάς και της ήβης, σκεπάζοντας στις περισσότερες φορεσιές, την ποδιά. Ενώ τα υπόλοιπα κοσμήματα φοριούνται σύμφωνα με ένα αυστηρό τυπικό, συνοδεύοντας το ντύσιμο σε ειδικές περιστάσεις, η ζώνη είναι καθημερινό εξάρτημα της φορεσιάς μα επιβαρυμένη χρήση. τη Μακεδονία υπάρχουν ιδιαίτερα κοσμήματα για τους κροτάφους και για τον αυχένα με πόρπες, αλυσίδες, πλέγματα από χάντρες, νομίσματα, μετάλλινα ελάσματα και φούντες. Ένας ιδιαίτερος τύπος επιστήθιου κοσμήματος είναι το "κορδόνι" της Αττικής, με μια ή τρεις σειρές επάλληλους, κάθετους ρόδακες που κρέμονται από μια δέσμη αλυσίδων. Παρακάτω αναφέρονται τα πιο χαρακτηριστικά παραδοσιακά κοσμήματα, ακολουθώντας το σώμα από επάνω προς τα κάτω: Σην κορφή της κεφαλής στόλιζε το τεπελίκι, μικρός ασημένιος κυρτός δίσκος επιρραμένος στο φεσάκι και στολισμένος με ημιπολύτιμες πέτρες, κοράλλια και αλυσίδες, καθώς και το φέσι με τους παράδες, με πολυάριθμα, πυκνοραμμένα σαν λέπια, νομίσματα. 13

14 Σο παραπάνω κόσμημα, αποτελείται από ένα μεγάλο ασημένιο δίσκο. Πάνω στο ασήμι έχει κολληθεί ένα λεπτό φύλλο χαλκού για να δημιουργηθεί φόντο και πάνω στο φύλλο χαλκού, σχηματίζονται αμυγδαλόσχημα διακοσμητικά μοτίβα, με την τεχνική φιλιγκράν. το κόσμημα παρεμβάλλονται είκοσι σκαλιστά κοράλλια, στερεωμένα με καστόνια. Σα πέντε κοράλλια στο κέντρο σχηματίζουν σταυρό. Σο τεπελίκι έχει κατασκευαστεί σε ένα από τα πολλά εργαστήρια που υπήρχαν στην αφράμπολη του Πόντου τον 19 Ο αιώνα και σήμερα βρίσκεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Ε. Ι. Μ.). Από τα κοσμήματα των πολύπλοκων νυφικών κεφαλόδεσμων ξεχωρίζει το διάδημα (κορώνα, κορωνάτσι, μετώπι, ξελίτσι, τράμκα, κουτελίτης, στόλος, μπάπκα, παραμπύκια, σεργούτσι κ.ά.), κόσμημα που φοριόταν στο μέτωπο από χρυσοκέντητη ταινία (για να μην ερεθίζεται το δέρμα) με χρωματιστές πέτρες και μαργαριτάρια ή από μαλαμοκαπνισμένες και στολισμένες με πολύχρωμες πέτρες αρθρωτές πλάκες, από όπου αιωρούνταν κρεμασίδια και νομίσματα. Οι Πωγωνίτισσες το ονόμαζαν στόλο. «τόλος» με καθαρά βυζαντινή μορφολογία. Φυτές αρθρωτές πλάκες απολήγουν σε σχηματοποιημένα ορθόκλωνα κυπαρίσσια, σύμβολα μακροζωίας, τα οποία κορυφώνονται σε πετεινάρια, σύμβολα γονιμότητας. Φρωματιστές πέτρες τόνιζαν τη χαρούμενη στιγμή του γάμου και ανθόσχημα κρεμασίδια πρόσθεταν με την κίνησή τους ιδιαίτερη χάρη. (Ε. Ι. Μ.) 14

15 Σο κεφαλοκάλυμμα συχνά στερέωνε ένα περίτεχνο μετάλλινο σπαστό υποσιαγώνιο (καπιτσάλι, μαγούλα, μαγγούρι) με γάντζους στα άκρα, περασμένο κάτω από το πηγούνι. Ασημένιες αλυσίδες με ρόδακες και πτηνόμορφους γάντζους (τοκάδες, κόπιτσες, μαγλικουτάρι) ή περόνες με συρματερές στρογγυλές ή αμφικωνικές κεφαλές, χρωματιστές πέτρες, μαργαριτάρια και ανθόσχημα κρεμασίδια (καρφοβελόνες, κομποβελόνες, τρέμολες, σπλίγγα), στερέωναν και διακοσμούσαν τον κεφαλόδεσμο. Η συμβολική σημασία του κεφαλόδεσμου και το ύψος του ενισχυόταν με την προσθήκη πολλών άλλων εξαρτημάτων, όπως φτερά παγωνιού, σύμβολα παρθενικότητας, και φυσικά ή τεχνητά άνθη. Γαντζωμένα στο κεφαλόδεμα στο ύψος των κροτάφων και περασμένα μ αλυσίδες κάτω από το πηγούνι ή στερεωμένα στο πίσω μέρος του κεφαλόδεσμου πλαισίωναν το πρόσωπο ποικιλόμορφα βαριά σκουλαρίκια, ως φυλακτήρια κοσμήματα, με διάφορες ονομασίες, προσδιορισμένες από το σχήμα τους (κρικέλια, καμπάνες, σπάθες, βέργες, μούρινα, τριάπιδα κ.ά.) «πάθες», χρυσά, συρματερά Ασημένια σφυρήλατα «Καμπάνες», χρυσά και χυτά (Λευκάδα) (Ζίτσα) (Κως) Κλώστινες ή μεταλλικές από ασημένιο στριφτό σύρμα αρμαθιές με 15

16 μαλαμοκαπνισμένα σωληνοειδή ή σφαιρικά εξαρτήματα, καθώς και υφαντές ταινίες με τα ίδια στολίδια (μασούρ πλεξίδες, πεσκούλια, κόσσες με τα κουμπιά, κρέμεζες) αύξαναν το μήκος των πλεγμένων σε κοτσίδες μαλλιών (κοσάνες ή κόσες) και πρόσδιδαν επιβλητικότητα σ όλη την εμφάνιση της πλάτης ενισχύοντας την προστατευτική και γονιμική δύναμη του κεφαλόδεσμου. Σον αυχένα και τη ράχη, εκτός από τα μακριά πολλές φορές μέχρι τα πόδια πεσκούλια, στόλιζαν με τριγωνικά φυλαχτά και σύνολα από κοσμήματα λουλουδιών, φύλλων, καρπών και άλλων διακοσμητικών, γονιμικών και αλεξίκακων αντικειμένων. «Σσούλα» Αστυπάλαιας: επίχρυσος δίσκος και θύσανος με ασημένια εξαρτήματα. Αστυπάλαια Μακεδονία Περίτεχνα πολύμορφα κοσμήματα περιέβαλαν το λαιμό, άλλοτε εφαρμοστά σ αυτόν και άλλοτε πέφτοντας στο στήθος (χαρχάλια ή γιορντάνια 1 ). Σα περιλαίμια ήταν φιλοτεχνημένα από σειρές 1 γιορντάνια : η λέξη ετυμολογείται από το τούρκικο "gerdan" που θα πει λαιμός. 16

17 μαργαριτάρια με μποτόνια (συχαντρίκια) και από πλέγματα λεπτών συρμάτων στολισμένα με πλάκες, πέτρες και νομίσματα καθώς και με πολύσχημα κρεμασίδια, στα οποία δέσποζε ο σταυρός. Επίχρυσο γιορντάνι Αιδηψού. «Ασημογιόρντανο» Μακεδονίας. Περασμένα στο λαιμό ή γατζωμένα στα ενδύματα έπεφταν στο στήθος κοσμήματα από ανισόμακρες αλυσίδες που διαρθρώνονταν σε συνεχόμενες σειρές (μυρμίδι Κύπρου), καδένες από τις οποίες κρέμονταν πολύμορφα διακοσμητικά ελάσματα και νομίσματα (κρέμασες κύρου, σκαλομάγκαρο Μακεδονίας) καθώς και τα μεγάλα γιορντάνια από συρματερές ή χυτές πλάκες με φανταχτερές πέτρες, καμέους και μινιατούρες. 17

18 Γιορντάνι από την Ήπειρο υρματεροί σταυροί με καδένες από μαλαμοκαπνισμένα σφαιροειδή και κωνοειδή στοιχεία (μπουτόνια, ντουντούνια) στολισμένοι με κοράλλια, μαργαριτάρια και πολύχρωμες πέτρες συνηθίζονταν στο νησιωτικό χώρο. Ο σταυρός με τα «μπουτόνια» ή «αμπράκαμος» από την Κρήτη, απαραίτητο συμπλήρωμα της Κρητικής φορεσιάς. Σα κορδόνια ή άλυσες από τα Μεσόγεια Αττικής, η καδένα με τα οθωνικά νομίσματα από τα Μέγαρα, η κατοστάρα ή νταλαντιανή ή καρφίτσα με τους σταυρούς και τους ρόδακες και οι άλυσες από την 18

19 Αγιάννα της Εύβοιας, ο καρφωτήρας από την Αιδηψό, ο σταυρός με τα χερουβείμ, τους δικέφαλους αετούς και την ανθρώπινη μορφή από τη Βόρειο Ήπειρο, το γιορνταλίκι από την Κάσο, ο κερτανές και το μυρμίδι από την Κύπρο, το περιδέραιο με τους σμαλτωμένους δίσκους και τα απιδιόσχημα κρεμασίδια από την Κέρκυρα αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα επιστήθιων γαμήλιων κοσμημάτων. «Κορδόνια», επιστήθια νυφικά κοσμήματα από την Αττική. Ασημένιος «καρφωτήρας» από την Αιδηψό. Εντυπωσιακά βαρειά επιστήθια κοσμήματα ήταν και τα μονά ή διπλά κιουστέκια (τσαπράζια, γκρέπια, σταυραετοί) από αρμαθιές αλυσίδες, οι οποίες συνδέουν χυτές ή συρματερές πλάκες, άλλοτε διακοσμημένες με πολύχρωμες πέτρες και άλλοτε με πολυθεματικές κοσμικές και θρησκευτικές παραστάσεις από σαβάτι. Η κεντρική τους πλάκα ήταν 19

20 συνήθως σταυρόσχημη και οι ακραίες, που έφεραν και γάντζους, τριγωνικές. Διπλό ασημένιο «κιουστέκι» ή «σταυραετός» του Μακεδονομάχου Κώστα Γαρέφη. Τπήρχαν ακόμη και χανδρόπλεκτα στηθαία επικαλύμματα, δίκτυα, με κρεμασμένα νομίσματα στις παρυφές τους. Μικρές ασημένιες ή παραχρυσωμένες πόρπες, οι τόκες, τοκάδες, βούκλες ή πούκλες (εικ. 16), και κουμπιά, οι ζάβες, από τα ίδια υλικά συγκρατούσαν και στόλιζαν τα ανοίγματα των ενδυμάτων. Σο στολισμό του στέρνου συμπλήρωναν φανταχτερές καρφίτσες ή χρυσόδετη καμέα. «Φελώνα», χρυσή καρφίτσα απ την Κέρκυρα. Καρφίτσα απ τα Μεσόγεια Αττικής. Σα χαϊμαλιά ήταν μενταγιόν, που στο κέντρο τους κρέμονταν ένα φυλαχτό. Η λέξη προέρχεται από την τούρκικη "hamail", (αραβική hamalat) που θα πει κρεμαστό και στη συνέχεια, φυλαχτό. Η Ελληνική λέξη για το χαϊμαλί είναι "περίαπτον". Σα χαϊμαλιά την περίοδο στην οποία αναφερόμαστε είναι συνήθως κουτάκια 20

21 τετράγωνα ή στρογγυλά, που περιέχουν φυλακτικά ή αντιβασκανικά αντικείμενα, όπως τίμιο ξύλο, αγιοταφίτικα λουλούδια κ.λ.π. Ασημένιο φυλαχτό με παράσταση Αϊ Γιώργη (1831) Επίχρυσο «χαϊμαλί» Ση μέση, ακολουθώντας πανάρχαια ελληνική συνήθεια συνδεδεμένη με κοινωνικό, αισθητικό, τελετουργικό, μαγικό και πρακτικό προορισμό, περιέβαλαν με ζώνες, είτε υφασμάτινες, διακοσμημένες με μετάλλινα συμβολικά στοιχεία και χρυσοκεντήματα, είτε αρθρωτές, που θηλύκωναν με διμερείς ή τριμερείς στην όψη ασημένιες ή επιχρυσωμένες πόρπες σε διάφορα μεγέθη και ποικίλα σχήματα (κλειδιά, κλειδωτήρια, κλεικουτήρια, παφίλια, κουμπέδες κ.ά.) με πλούσιο θεματικό διάκοσμο, φιλοτεχνημένο μ όλες τις πατροπαράδοτες τεχνικές. την περίπτωση της υφασμάτινης ή δερμάτινης ζώνης, απαραίτητο συμπλήρωμα, ήταν η πόρπη. Φρησίμευε σαν αγκράφα για να ενώνει τα δύο άκρα της ζώνης. Οι πόρπες ήταν χρηστικά και διακοσμητικά αντικείμενα, και κατασκευάζονταν με τις τεχνικές κατασκευής των κοσμημάτων, ρεπουσσέ, κοκκίδωση και φιλιγκράν. Είχαν στις άκρες δύο περόνες (καρφίτσες) για να μπορούν να στερεώνονται στα δύο άκρα της ζώνης. Άλλοτε πάλι οι πόρπες ράβονταν πάνω στη ζώνη. Οι πόρπες που έχουν βρεθεί από την περίοδο του 16ου έως 19ου αιώνα είναι συγκριτικά πολύ περισσότερες από τα υπόλοιπα κοσμήματα, πιθανόν γιατί ήταν αντικείμενο καθημερινής χρήσης, και όχι μόνον εξάρτημα της επίσημης φορεσιάς. την Ελληνική παράδοση η ασημένια πόρπη ήταν από τα βασικά προικιά της νύφης, και αναφερόταν λεπτομερώς σε προικοσύμφωνα και διαθήκες. τα δημοτικά τραγούδια εξαίρεται μαζί με την ομορφιά της νύφης, και η αξία των προικιών της. «Να σμίξουμε τό μάλαμα με το μαργαριτάρι να κάμουμε τση νύφης μας ένα χρυσό ζωνάρι» Η πόρπη συχνά ήταν πολύ μεγάλου μεγέθους και έπαιζε ρόλο αποθησαυριστικού 21

22 αντικειμένου, ιδιαίτερα στους νομαδικούς πληθυσμούς, και δινόταν σε περίπτωση ανάγκης αντί χρήματος (αμανάτι), ή μπορούσε εύκολα να ρευστοποιηθεί. Πόρπες χρησιμοποιούσαν οι Μυκηναΐοι, οι αρχαίοι Έλληνες, οι Κέλτες, και οι Ρωμαίοι. Η πόρπη αυτή ανήκε στην Μόσχω Σζαβέλα. Η Μόσχω ήταν σύζυγος του Λάμπρου και μητέρα του Υώτου Σζαβέλα. Όλοι τους ήταν ηρωικοί αγωνιστές στην αντίσταση των ουλιωτών κατά του Αλή πασά. Σην πόρπη αυτή κληρονόμησε η εγγονή της Μόσχως, η Υωτεινή Σζαβέλα η οποία υπήρξε «κυρία επί των τιμών» της βασίλισσας Αμαλίας. Η πόρπη είναι κατασκευασμένη με την τεχνική ρεπουσσέ, και είναι στολισμένη με τον συνήθη παραδοσιακό διάκοσμο, ρόδακες, ανθέμια, λαχούρια. Σο υλικό κατασκευής είναι ασήμι και έχει πάρει το χρυσαφί χρώμα με μαλαμοκάπνισμα. Η πόρπη σήμερα βρίσκεται στο Εθνικό Ιστορικό μουσείο, που στεγάζεται στο κτίριο της παλιάς Βουλής. ορισμένες ζώνες οι πόρπες ήταν ολοστόλιστες με μαργαριτάρι, διατζεντιστές με το μαργαριτάρι, αγορασμένες από την Κωνσταντινούπολη (πολίτικες). Εντυπωσιακό παράδειγμα ζώνης είναι εκείνη από τη Θράκη (ουφλί, Αδριανούπολη κ.ά.) που χάριζε τη μέρα των αρραβώνων ο γαμπρός στη νύφη, το ζουνάρι με την κορώνα ή μπακινοζούναρο με συμβολικά στολίδια από πολύχρωμα σμάλτα, καθώς και η συγγενική στη μορφολογία και το συμβολικό περιεχόμενο ζώνη από τη Θάσο, οι οποίες θεωρούνται αντιπροσωπευτικά παραδείγματα των τζοβαϊρικών σμαλτάτων. Σο «ζουνάρι με την κορώνα», ουφλί

23 Από το ύψος της μέσης στερεωνόταν μ αλυσίδες η περίτεχνη ασημοσουγιά, καθώς και τα στολίδια της ποδιάς, που ενίσχυαν την προστατευτική και συμβολική της υπόσταση. Από αυτά άλλα ήταν από βαρειές αλυσίδες, συρματερές ή χυτές πλάκες και πόρπες με γάντζους, τα κιουστέκια μέσης, και άλλα από λεπτές αλυσίδες με κρεμαστά σε πυκνή διάταξη φλουράκια ή ελάσματα, τα παραδέλια, τα συντζήρια. «Ασημοσουγία», «μονό κιουστέκι», Σρίκαλα «υντζήρια», αλαμίνα. Σα χέρια στόλιζαν μ αλυσιδωτά συρματερά και χυτά βραχιόλια, τα μπελετζίκια, που έφταναν σ ορισμένες περιπτώσεις μέχρι τον αγκώνα καθώς και με δακτυλίδια που έφεραν πέτρες ή χαρακτή και ανάγλυφη διακόσμηση. 23

24 Παραδοσιακά κοσμήματα ως προς τα μέρη του σώματος ΚΕΥΑΛΙ Κορυφή: Τεπελίκι Μέτωπο: Διάδημα Κρόταφοι: Περόνες Αυτιά (κεφαλόδεσμος): Σκουλαρίκια (κρικέλια, καμπάνες, σπάθες) Πηγούνι: Υποσιαγώνιο Λαιμός: Συχαντρίκια, ασημογιόρντανο, γιορντάνια, χαρχάλια ΣΗΘΟ τέρνο: Κορδόνι, καρφίτσες, διπλό κιουστέκι, δίχτυ, καρφωτήρας, κατοστάρα, σταυροί. Καρδιά: Χαϊμαλί, φυλαχτά, κιουστέκια ΠΛΑΣΗ Αυχένας / Ράχη: Πεσκούλια, τσούλες της Αστυπάλαιας ΦΕΡΙΑ Καρποί: Μπελετζίκια, βραχιόλια Δάχτυλα: Δαχτυλίδια ΜΕΗ Ομφαλός: Πόρπες (ασημοζούναρα) Κοιλιά: Ποδιά, Ασημοσουγιά, κιουστέκι, συντζήρια 24

25 ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΣΕΣΑΡΣΟ Η σημειολογία των Παραδοσιακών Κοσμημάτων ε παλαιότερες εποχές τα κοσμήματα στον Ελληνικό χώρο (που εν μέρει τότε ήταν οθωμανική αυτοκρατορία) εκτός από την προφανή αισθητική τους σημασία, έπαιζαν στη ζωή των ανθρώπων της εποχής εκείνης πολύ σοβαρό ρόλο. Κατ αρχήν οι οικογένειες αποθησαύριζαν μέσω των κοσμημάτων τις οικονομίες τους. ε μία εποχή που δεν υπήρχαν τράπεζες, οι οικογένειες κατασκεύαζαν κοσμήματά με τα χρήματα που αποταμίευαν. Έτσι σε μικρό όγκο ενσωμάτωναν μεγάλη αξία, που μπορούσε να μεταφερθεί και στην ανάγκη να ρευστοποιηθεί. τις εποχές που αναφερόμαστε ( ) τα κοσμήματα που έχει καθιερωθεί να τα ονομάζουμε Παραδοσιακά Ελληνικά Κοσμήματα, ήταν συνήθως ασημένια. Μία άλλη σημασία που είχε το κόσμημα την εποχή εκείνη ήταν ο συμβολισμός (σημειολογία). Με τα κοσμήματα που φορούσε η γυναίκα αποκάλυπτε αν είναι παντρεμένη ή όχι, ποια είναι η οικονομική της κατάσταση, ακόμη και την κοινωνική θέση της οικογένειας της. Σο κόσμημα ακόμη είχε και μία φυλακτική και αποτρεπτική διάσταση. Ήταν γούρι και φυλαχτό για το κακό μάτι. το Λαογραφικό μουσείο ουφλίου έγιναν εκδηλώσεις με την ονομασία Γέφυρα, αφιερωμένες σε ένα βραχιόλι που είχε αυτό το όνομα και το φορούσαν οι έγκυες κοπέλες. Ο διοργανωτής των εκδηλώσεων Ν. Μπουρουλίτης μας δίνει μία ακόμη ενδιαφέρουσα λαογραφική πληροφορία. Μία ασημένια πόρπη ή ασημοζούναρο με την ονομασία Κορώνα ήταν το νυφιάτικο δώρο από την οικογένεια του γαμπρού στη νύφη. Ονομαζόταν έτσι γιατί ο γαμπρός έλεγε στον πεθερό του ότι θα έχει το κορίτσι Κορώνα στο κεφάλι του. Όλα αυτά που μας φαίνονται τόσο μακρινά, συνέβαιναν μόλις 100 χρόνια πριν. Η σημερινή αντίστοιχη συνήθεια των ζευγαριών, το δαχτυλίδι αρραβώνων, έχει ιστορία μόλις 60 χρόνων, και μάλιστα ξεκίνησε από την διαφημιστική καμπάνια της εταιρίας διαμαντιών De Beers με την ονομασία Diamonds are For Ever. τη συνέχεια το Φόλυγουντ ανέλαβε να καθιερώσει το διαμαντένιο δαχτυλίδι αρραβώνων σαν μία παγκόσμια συνήθεια. 25

26 Σα βραχιόλια αυτά στη Θράκη ονομάζονταν αρραβώνες ή γέφυρες. Ένα τελετουργικό κόσμημα που φορούσαν οι έγκυες γυναίκες και παριστά το γυναικείο σώμα κατά την εγκυμοσύνη. Υωτογραφίες από το βιβλίο της Κατερίνας Κορρέ «Σο Βραχιόλι» 26

27 υμπεράσματα Σα κοσμήματα της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς, που συνδυάζουν το χρηστικό αντικείμενο με το έργο τέχνης, χαρακτηρίζονται από μία ομοιογένεια, τόσο στη χρήση των υλικών και στη τεχνική κατασκευής, όσο και στο πολυμορφικό διακοσμητικό θεματολόγιο. Σα υλικά και οι μορφοπλαστικές τεχνικές αποτελούν τα εξωτερικά στοιχεία τους, τα οποία εκφράζουν την ευρηματικότητα, την επιδεξιότητα και την αισθητική ευαισθησία του λαϊκού δημιουργού, ενώ τα θέματα του διακόσμου, όπως υποστηρίζει η Αγγελική Φατζημιχάλη, ανταποκρίνονται σε παμπάλαιες ανθρώπινες συνήθειες της γένεσης, σε λατρείες και μαγικές δοξασίες. Η άμεση επαφή που είχε το κόσμημα με το σώμα δημιούργησε την ανάγκη της επικάλυψής του με φυλακτικά, μαγικά και αποτρεπτικά στοιχεία, που απεμάκρυναν το κακό και διασφάλιζαν την ευτυχία εκείνου που το φορούσε. Σα στοιχεία αυτά επαναλαμβάνονται από γενεά σε γενεά με ιερό άγραφο νόμο, πιστοποιώντας την ακατάβλητη δύναμη και τον συντηρητισμό της παράδοσης. Ευχετική, ελπιδοφόρα και γονιμική είναι η παρουσία των δένδρων, των καρπών, των λουλουδιών, της ανθοφόρας γλάστρας, των φύλλων και των πουλιών, σύμβολα της θάλλουσας ζωής, γέννηση-θάνατος-αναγέννηση. Σο νιόπαντρο ζευγάρι συμβολίζουν στα νυφικά κοσμήματα τα εραλδικά συμπλέγματα των πουλιών. Νοσταλγία ή προσδοκία γρήγορης επιστροφής κάποιου ξενιτεμένου αποπνέουν τα καράβια. Θεϊκή προστασία επιζητείται ή πίστη εκδηλώνεται με τα χριστιανικά σύμβολα. Ευδαιμονία και λυτρωτική διάθεση προσφέρουν οι ήλιοι, τα αστέρια, οι ρόδακες. Αποτρεπτικά σύμβολα είναι τα απεικονιζόμενα αφύσικα στοιχεία (γοργόνα, γοργόνειο, δικέφαλος αετός, δράκοντες κ.ά.). Μαγικοφυλακτικές ιδιότητες έχει η πεντάλφα ή εξάλφα και αποτρεπτικές και προστατευτικές περικλείουν το λαχούρι, ο κύκλος, ο ρόμβος και το τρίγωνο. Αναφορά στο παρελθόν αποτελεί η μορφή της Αθηνάς ή ο δικέφαλος αετός, ο οποίος συμβολίζει και την οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας. Η αποτρεπτική, μαγική και φυλακτική σημασία των απεικονιζομένων στα κοσμήματα συμβόλων ενισχύεται με τη μέθοδο της επανάληψης του θέματος, με τη χρήση πολύτιμων ή ημιπολύτιμων λίθων και γυαλόπετρων, στα χρώματα των οποίων ο λαός αποδίδει ιδιότητες που τονώνουν τη δύναμη και αποδιώχνουν το κακό (κόκκινες πέτρες, αχάτες, τυρκουάζ, κοράλλια κ.ά.), με τη χρήση νομισμάτων, που 27

28 λειτουργούν όπως τα βυζαντινά κωνσταντινάτα, δηλ. ως φυλακτήρια κοσμήματα, καθώς και με τη δημιουργία του ήχου που προκαλούν τα πολυάριθμα αιωρούμενα ποικιλόμορφα στοιχεία μ αποτέλεσμα να απομακρύνονται οι κακές δυνάμεις και να κυριαρχεί μια ευδαιμονιστική, προκλητική και ερωτική διάθεση. Σα πολλαπλά θέματα και άλλα συμπληρωματικά στοιχεία που διακοσμούν τις επιφάνειες των κοσμημάτων, συγγενή μ εκείνα που συναντώνται και στα άλλα έργα της Λαϊκής Σέχνης (κεντήματα, υφαντά, ξυλόγλυπτα, σταμπωτά, κεραμικά κ.ά.) έχουν αμφίσημη έννοια, δηλαδή είναι στοιχεία δυναμικά με αποτρεπτική σημασία και συνάμα διακοσμητικά που επαναλαμβάνονται κατά παράδοση και όπως επισημαίνει η Πόπη Ζώρα «ακόμη και όταν η χρήση και η επανάληψη τα έχουν αδειάσει από το μυστικό τους νόημα, διατηρούν αντιληπτά την μεταφυσική τους καταγωγή». Η ζεστασιά των στιλπνών υλικών, το πλάσιμο της φόρμας, η αστείρευτη και γνήσια καλλιτεχνική φαντασία των αργυροχρυσοχόων, το «μυστικό νόημα» του διακόσμου και η εκθαμβωτική λάμψη των πολύχρωμων λίθων και σμάλτων συνθέτουν την εντυπωσιακή παρουσία των κοσμημάτων της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς τόσο στο θησαύρισμα της νεοελληνικής αργυροχρυσοχοΐας όσο και στο σύνολο των έργων του λαϊκού μας πολιτισμού. Πλησιάζοντας την ουσία του νεότερου ελληνικού πολιτισμού αισθανόμαστε να λειτουργούν μέσα μας δυνάμεις απελευθερωτικές, καθώς ωριμάζουν εμπειρίες ισάξιες με αυτές που μας πρόσφερε ως τώρα το θαμπωτικό, συχνά όμως ανασταλτικό, δέος της αρχαιότητας και του Βυζαντίου. Ο κόσμος που μας αποκαλύπτεται είναι προσιτός, αρθρωμένος πάνω σε κλίμακες ανθρώπινες, με την χαρά της ζωής στις ρίζες της κάθε εκδήλωσης. Είναι ένας κόσμος αυτόνομος και πλήρης που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τα παρελθόν, που εκφράζει το παρόν του με απόλυτη συνέπεια και προσφέρει στο μέλλον καινούργια πρότυπα και νέα μέτρα. Αυτό το ήθος είναι που στήριξε την νεοελληνική φυσιογνωμία, πλουτίζοντας τις εμπειρίες της ανθρωπότητας με ένα από τα ποιο σημαντικά διδάγματα. 28

29 ΓΛΩΑΡΙΟ Ασημογιόρντανο, το: κόσμημα λαιμού (Μακεδονία, Μπάλτζα, Ρουμλούκι). Ασημοκαπνιαμένος, η, ο: επαργυρωμένος. Γιορνταλίκι, το: κόσμημα λαιμού και στήθους (Κάσος). Γιορντάνι, το: περιλαίμιο ή επιστήθιο κόσμημα (Μεσόγεια Αττικής, Βοιωτία, Ηπειρος, Θράκη). Γκόρφι, το: εγκόλπιο, κόσμημα στήθους, φυλακτό (Δωδεκάνησα, Κάσος). Διάτρητος, η, ο: ο δουλεμένος με τη διάτρητη ή ξεγυριστή τεχνική. Δούλια, τα: κοσμήματα κροτάφων, σκουλαρίκια (Ρουμλούκι). Ζοννάρι με την κορώνα, το: ζώνη με σμαλτωμένη πόρπη, την κορώνα (ουφλί, Θράκη). Θηλυκωτάρι, το: μικρή ή μεγάλη πόρπη για διακοσμητική και πρακτική χρήση. Καρφφοβελόνα, ή (καρφοβέλονο, το): περόνη με διακοσμητικά στοιχεία στην κεφαλή της, κόσμημα κεφαλόδεσμου και στήθους (Κύπρος, Τδρα). Καδένα, η: αλυσίδα, επιστήθιο κόσμημα (Μέγαρα). Καστόνι, το: κοιλότητα σε μέταλλο για την υποδοχή διαφορετικού υλικού, κυρίως σμάλτου και πέτρας. Κατοστάρα, η: επιστήθιο κόσμημα (Αγιάννα Ευβοίας). Κιουστέκι, το: αλυσιδωτό κόσμημα στήθους και ποδιάς (Θεσσαλία). Κλειδωτήρι, το: πόρπη ζώνης ή πόρπη που κλείνει ανοίγματα του ενδύματος στο στήθος. Κοκκιδωτός, η, ο: ο διακοσμημένος με την κοκκιδωτή τεχνική. Κολάνια, τα: μαλαμοκαπνισμένες συρματερές πόρπες (Νάουσα). Κορδόνι, το: επιστήθιο κόσμημα (Μεσόγεια Αττικής). Κορώνα, η: το πρόσθιο τμήμα μετάλλινης ζώνης (ουφλί, Θράκη, Θάσος), επιμετώπιο κόσμημα (Μεσόγεια Αττικής, Θράκη). Κορωνάτσι, το: επιμετώπιο κόσμημα (Μεσόγεια Αττικής). Κρέμασες, οι: κόσμημα λαιμού και στήθους (Β. ποράδες). Κρεμασίδια, τα: διακοσμητικά ποικιλόμορφα στοιχεία που αιωρούνται στα κοσμήματα. Λίγκος, ο: περόνη σε μικρή πόρπη, την μπούκλα (Δωδεκάνησα, Καστελλόριζο). Μαλαμοκαπνισμένος, η, ο: επιχρυσωμένος. Μασούρια, τα: διακοσμητικά εξαρτήματα κοσμημάτων σε σχήμα ράβδου, μασουριού (Δωδεκάνησα, κύρος). Μούρα, τα: διακοσμητικά στοιχεία, συνήθως από μικρά μαργαριτάρια, σε σχήμα μούρου (Δωδεκάνησα, Πάτμος). Μπελετζίκια, τα: βραχιόλια (Μεσόγεια Αττικής). Μποτόνια, τα: διακοσμητικά αμφικωνικά στοιχεία (Κρήτη). Μπούκλες, οι: κόσμημα σε σχήμα κυκλικό με περόνη στο κέντρο (Καστελλόριζο, Δωδεκάνησα). 29

30 Ξεγυριστός, η, ο: διακοσμημένος με τη διάτρητη ή ξεγυριστή τεχνική. Παραούδκια, τα: τούρκικα νομίσματα (Κύπρος). Πόρπη, η: ασημένιο ή μαλαμοκαπνισμένο χρηστικό και καλλωπιστικό κόσμημα ζώνης και στήθους (ασημοζούναρα, κλειδωτήρι, θηλυκωτάρι). Σαβάτι, το: κράμα από ασήμι, χαλκό, μολύβι και κερί θειαφιού για τη διακόσμηση ασημένιων ή μαλαμοκαπνισμένων κοσμημάτων. Σπάθες, οι: κρεμαστά σκουλαρίκια σε σχήμα σπάθης (Λευκάδα). Σπλίγγα, η: κόσμημα κεφαλοδέσμου και στήθους (Κύπρος). Σταυραετός, ο: αλυσιδωτό σταυροειδές επιστήθιο κόσμημα. Σταυρός, ο: αλυσιδωτό επιστήθιο κόσμημα (Β. Ήπειρος). Στόλος, ο: νυφικό επιμετώπιο κόσμημα (Πωγώνι). Συρματερός, η, ο: ο δουλεμένος με τη συρματερή τεχνική. Σφυρήλατος, η, ο: ο δουλεμένος με τη σφυρήλατη τεχνική. Τεπελίκι, το: μετάλλινο δισκοειδές κόσμημα κεφαλής (αφράμπολη Πόντου). Τετραμίδια, τα: διακοσμητικά ποικιλόσχημα αιωρούμενα ελάσματα. Τουτούνια, τα: σφαιροειδή εξαρτήματα κοσμημάτων (Κύπρος). Τρεμοβελόνες, οι: κόσμημα κεφαλόδεσμου (Ίος). Τριάπιδα, τα: κρεμαστά σκουλαρίκια με απιδιόσχημα εξαρτήματα (Κέρκυρα). Τριφουρένιος, α, ο: ο δουλεμένος με τη συρματερή τεχνική. Τσούλα, η: φυλακτικό κόσμημα πλάτης (Αστυπάλαια). Φαναράτο, το: εξάρτημα κοσμήματος σε σχήμα φαναριού (Δωδεκάνησα, Κυκλάδες). Φιόρα, τα: κόσμημα κεφαλόδεσμου (Κύπρος). Φιοτούρες, οι: διακοσμητικά αιωρούμενα ελάσματα (Εύβοια). Φουσκάτο, το: κόσμημα από στοιχεία με μορφή φούσκας (Δωδεκάνησα). Φουσκωτός, η, ο: ο διακοσμημένος με την έκτυπη φουσκωτή τεχνική. Χαρχάλι, το: περιλαίμιο (Λήμνος). Χελώνα, η: χρυσή ωοειδής καρφίτσα (Κέρκυρα). Χυτός, η, ο: ο δουλεμένος με τη χυτή τεχνική. 30

31 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ Δειεβνξηάο, Άγγεινο, Ειιεληθά Παραδοζιακά Κοζμήμαηα, Μέιηζζα, Λαδά-Μηλωηνύ, Μαξία, Κοζμήμαηα ηης Παραδοζιακής Ελληνικής Φορεζιάς, Ιζηνξηθή θαη Εζλνινγηθή Εηαηξία ηεο Ειιάδνο, Καπιάλε, Γηαλλνύια, Νεοελληνική Αργσροτοΐα, Τπ. Πνιηηηζκνύ, Ζώξα, Πόπε, Δύο μεγάλοι μαζηόροι ηοσ αζημιού, ΕΟΜΜΕΥ, Παπακαλώιε, Λνύια, Το Παραδοζιακό Κόζμημα ζηα Δωδεκάνηζα, ΕΟΜΜΕΥ, Ελληνικά διακοζμηηικά μοηίβα, ΕΟΜΜΕΥ, CD-ROM

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3667 / 13.07.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3667 / 13.07.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3667 / 13.07.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 5608 /02-11-2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 5608 /02-11-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 5608 /02-11-2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

2073 ΦΙΛΙΠΠΑΚΗΣ 2071 ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΠΟΥΣΤΑ 2072 ΤΑΣΣΟΣ ΑΛ.

2073 ΦΙΛΙΠΠΑΚΗΣ 2071 ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΠΟΥΣΤΑ 2072 ΤΑΣΣΟΣ ΑΛ. 54. Γλυπτά 2071 ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΠΟΥΣΤΑ Ζευγάρι νησιωτών εμπνευσμένα απο την ελληνική επανάσταση.βαμένη πορσελάνη.ύψος 35 εκ. Στο εσωτερικό της βάσης τους JM89 & JM90 850-1000 2072 ΤΑΣΣΟΣ ΑΛ. ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

56. Αντίκες. 2503 ΠΙΑΤΟ χάλκινο, γανωμένο και αφιερωμένο, με τέσσερις ανάγλυφες σφραγίδεςεπιγραφές,

56. Αντίκες. 2503 ΠΙΑΤΟ χάλκινο, γανωμένο και αφιερωμένο, με τέσσερις ανάγλυφες σφραγίδεςεπιγραφές, 2503 2504 2505 2506 2509 2507 2511 2508 2510 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2503 ΠΙΑΤΟ χάλκινο, γανωμένο και αφιερωμένο, με τέσσερις ανάγλυφες σφραγίδεςεπιγραφές, διάμετρος 22 εκ. 80-100 2504 ΠΙΑΤΟ χάλκινο,

Διαβάστε περισσότερα

180-250 2287 ΑΝΕΜΙΣΤΗΡΑΣ 50-60 2288 AGA 60-80 2289 TORPEDO

180-250 2287 ΑΝΕΜΙΣΤΗΡΑΣ 50-60 2288 AGA 60-80 2289 TORPEDO 2283 2284 2285 2287 2288 2286 2289 210 2292 2293 2290 2291 2283 ΡΟΛΟΙ επιτραπέζιο, ξύλινο με εσωτερικό εκκρεμές. Με το κλειδί του, σε λειτουργία. Διαστάσεις 28 χ 35 χ 15 εκ. 100-120 2284 ΡΟΛΟΙ επιτραπέζιο,

Διαβάστε περισσότερα

ELEFTHERIOU EL Ελληνικά Παραδοσιακά Διαχρονικά Χειροποίητα Ασημένια Κοσμήματα, Είδη Δώρου & Διακόσμησης. από το 1978

ELEFTHERIOU EL Ελληνικά Παραδοσιακά Διαχρονικά Χειροποίητα Ασημένια Κοσμήματα, Είδη Δώρου & Διακόσμησης. από το 1978 ELEFTHERIOU EL Ελληνικά Παραδοσιακά Διαχρονικά Χειροποίητα Ασημένια Κοσμήματα, Είδη Δώρου & Διακόσμησης από το 1978 Καλωσορίσατε Η επιχείρηση ELEFTHERIOU EL είναι μία επιχείρηση σχεδιασμού, κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

52. Κεραμικά. 53. Αντίκες

52. Κεραμικά. 53. Αντίκες 52. Κεραμικά 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1721 ΚΑΝΑΡΗΣ η πυρπόλησις της Τουρκικής ναυαρχίδος από τον Κανάρη 6 προς 7 Ιουνίου 1822. Κ. Νταουσάκης - Πελεκαπίνα. Χανια - Κρήτη. Hand made κεραμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ XIV ΚΕΦΑΛΑΙΟ 71

ΤΜΗΜΑ XIV ΚΕΦΑΛΑΙΟ 71 31.10.2008 ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ XIV-1 ΤΜΗΜΑ XIV ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΑ Ή ΑΠΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΠΟΛΥΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΗΜΙΠΟΛΥΤΙΜΕΣ ΠΕΤΡΕΣ Ή ΠΑΡΟΜΟΙΑ, ΠΟΛΥΤΙΜΑ ΜΕΤΑΛΛΑ, ΜΕΤΑΛΛΑ ΕΠΙΣΤΡΩΜΕΝΑ ΜΕ ΠΟΛΥΤΙΜΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΥΡΓΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ (Ιστορία-Λαογραφία)1

ΤΑ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ (Ιστορία-Λαογραφία)1 Ασημένια επίχρυση πόρπη από την Ήπειρο, διακοσμημένη με σαβάτι καί ένθετους αχάτες, τέλη 19ου / αρχές 20ου αιώνα, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη. ΤΑ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ (Ιστορία-Λαογραφία)1 ΜΑΡΙΝΑ ΒΡΕΛΛΗ-ΖΑΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (I) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ MAΘHMA : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

120-150 1703 ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ

120-150 1703 ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ 1701 1702 1700 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709 1700 ΚΑΝΤΥΛΙ ασημένιο με τρεις αγγέλους και σχέδια. Διαστάσεις 20 χ 10 εκ. 500-600 1701 ΟΣΤΡΑΚΟ με παράσταση Θρησκευτικού περιεχομένου. Η Παναγία βρεφοκρατούσα

Διαβάστε περισσότερα

80-100 2192 ΦΑΚΟΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΚΑΡΤΩΝ 70-90 2193 EASTMAN KODAK

80-100 2192 ΦΑΚΟΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΚΑΡΤΩΝ 70-90 2193 EASTMAN KODAK 2192 2191 2193 2194 2195 2196 2197 2191 D. R. G. M. προβολέας γυάλινων πλακών (latern slides). Διαστάσεις 12,5 χ 20 χ 22 εκ. Μαζί και 8 πλάκες 80-100 2192 ΦΑΚΟΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΚΑΡΤΩΝ ξύλινος με κινητή

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (I) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ MAΘHMA : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4285 / 11.08.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4285 / 11.08.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4285 / 11.08.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

βραχιολι memory wire με τυρκουαζ & κοκκινο χαολιτη 941-88 941-83 941-96 941-85

βραχιολι memory wire με τυρκουαζ & κοκκινο χαολιτη 941-88 941-83 941-96 941-85 βραχιολι memory wire με τυρκουαζ & κοκκινο χαολιτη 941-89 941-88 941-83 941-96 941-85 941-97 941-90 941-91 941-86 941-95 941-93 941-92 941-84 941-94 941-87 1 χαολιτησ τυρκουαζ & κοκκινοσ 943-51 943-54

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 1. Έχετε κάποιες βασικές γνώσεις για το κόσμημα και την εξέλιξή του στο πέρασμα των χρόνων; Ναι

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 1. Έχετε κάποιες βασικές γνώσεις για το κόσμημα και την εξέλιξή του στο πέρασμα των χρόνων; Ναι 2 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α' PROJECT: ΤΟ ΚΟΣΜΗΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2011-2012 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πλάκας Ηλίας, Κυρίτση Μαρία ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Έχετε κάποιες βασικές γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2014

Δημιουργίες...με θέμα το 2014 Δημιουργίες Άνθος λωτού: σύμβολο γονιμότητας, υγείας, γνώσης, διαφώτισης και πνευματικής αγνότητας Σχεδιασμός: 1 101Α 109 109Ρ 117 118 120 125 126 114 Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΧΡΥΣΟΧΟΪΑΣ-ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή κοσμημάτων. Από την αρχαιότητα έως σήμερα. Σάββας Δήμος

Συλλογή κοσμημάτων. Από την αρχαιότητα έως σήμερα. Σάββας Δήμος Συλλογή κοσμημάτων 2015 Από την αρχαιότητα έως σήμερα Σάββας Δήμος Ειδώλιο κυκλαδικό γυναικείας μορφής σε μενταγιόν,. Ειδώλιο κυκλαδικό ανδρικής μορφής σε μενταγιόν,. Νεολιθικό ειδώλιο σε μενταγιόν, Σανιδόσχημο

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ.

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Για 3 η χρονιά λειτουργεί η ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Μητρόπολής μας. Πυξίδα μας η καλή συντροφιά σε τόπο αρκετά οικείο πλέον, στο «Πέρασμα»,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο

Ψηφιδωτό - Γλυπτική με ξύλο eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:10 PM Page 36 3.3. Κατασκευή ψηφιδωτού α. α. Σχεδιάζουµε την παράσταση του ψηφιδωτού σε διάφανο χαρτί, σηµειώνοντας και τα χρώµατα. β. Γυρίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

200-250 1843 ΠΟΡΠΗ 130-150 1844 ΠΟΡΠΗ 130-150 1845 ΠΟΡΠΗ

200-250 1843 ΠΟΡΠΗ 130-150 1844 ΠΟΡΠΗ 130-150 1845 ΠΟΡΠΗ 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849 1850 1842 ΠΟΡΠΗ επάργυρη με σκαλίσματα, διακοσμημένη με σκαλιστό φίλντισι, μήκος 27 εκ. 200-250 1843 ΠΟΡΠΗ επάργυρη με σκαλίσματα, μήκος 20,5 εκ 130-150 1844 ΠΟΡΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ

2ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 2ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΣΧ.ΕΤΟΣ: 2011 2012 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ 1. Πλάκας Ηλίας 2. Κυρίτση Μαρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το κόσμημα Χιλιάδες χρόνια ιστορίας Το κόσμημα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4555 /01-09-2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4555 /01-09-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4555 /01-09-2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ 2 15... με άλλη άποψ η!! ΚΩΔ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΙΜΗ/τεμ. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ 2715 0.55 2716 0.75 2717 1.24 2718 1.77 2719 2.16 2720 4.

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ 2 15... με άλλη άποψ η!! ΚΩΔ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΙΜΗ/τεμ. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ 2715 0.55 2716 0.75 2717 1.24 2718 1.77 2719 2.16 2720 4. ! ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Καλότυχο!!!...με άλλη άποψη!! j ΚΩΔ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΙΜΗ/τεμ. ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ 2715 Μπάλα Ø 5cm (χωρίς διαχωριστικό) 0.55 300 τεμ. 2716 Μπάλα Ø 7cm (χωρίς διαχωριστικό) 0.75 150 τεμ. 2717 Μπάλα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

100-120 2240 LUCIFERS

100-120 2240 LUCIFERS 2235 2236 2239 2237 2238 2242 2240 2235 SIEMENS made in Germany. κινηματογραφική μηχανή, σε δερμάτινη θήκη - τσάντα, μαζί με κασέτα και φακούς. Διαστάσεις κάμερας: 11 χ 12 χ 7 εκ. 120-150 2236 ΖΥΓΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Τ ι μ ο κ α τ ά λ ο γ ο ς Ε π ι χ ε ι ρ η μ α τ ι κ ώ ν Δ ώ ρ ω ν

Τ ι μ ο κ α τ ά λ ο γ ο ς Ε π ι χ ε ι ρ η μ α τ ι κ ώ ν Δ ώ ρ ω ν Τ ι μ ο κ α τ ά λ ο γ ο ς Ε π ι χ ε ι ρ η μ α τ ι κ ώ ν Δ ώ ρ ω ν Το «Γούρι Αγάπης 2013», είναι εμπνευσμένο από την χελώνα ή χελώνη - σύμφωνα με την αρχαία ονομασία και την ελληνική μυθολογία- αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

2493 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΕΝΤΡΟΥ

2493 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΕΝΤΡΟΥ 2495 2493 2494 2497 2496 2498 2500 2499 2493 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΕΝΤΡΟΥ από βακελίτη, ύψος 30 εκ. 50-60 2494 ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΤΟΙΧΟΥ ERICKSSON από βακελίτη, διαστάσεις 24 χ 24 χ 12 εκ. 50-60 2495 ΑΝΕΜΙΣΤΗΡΑΣ μεταλλικός,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου.

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Ερευνητική εργασία της ομάδας των ρεπόρτερ της Α τάξης του 1 ου ΕΠΑΛ Χίου 2011-2012 (Βιργινία Καλλούδη, Κυριακή Αρβανίτη, Ραφαήλ Καραμανής, Μαρία Λιτσάκη) Περιεχόμενα Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ 3 Ο ΕΠΑΛ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Σχ. Έτος 2013-2014 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ 3 Ο ΕΠΑΛ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Σχ. Έτος 2013-2014 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ 3 Ο ΕΠΑΛ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Σχ. Έτος 2013-2014 Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΧΑΙΡΕΤΙΣίνίΟΣ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΝΕΓΡΕΠΟΝΤΗ-ΔΕΛΙΒΑΝΗ 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΟΝΟΡΑΣ ΣΚΟΥΤΕΡΗΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19 1. ΙΣΤΟΡΪΑ ΤΟΥ ΣΜΑΛΤΟΥ 21

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΧΑΙΡΕΤΙΣίνίΟΣ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΝΕΓΡΕΠΟΝΤΗ-ΔΕΛΙΒΑΝΗ 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΟΝΟΡΑΣ ΣΚΟΥΤΕΡΗΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19 1. ΙΣΤΟΡΪΑ ΤΟΥ ΣΜΑΛΤΟΥ 21 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣίνίΟΣ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΝΕΓΡΕΠΟΝΤΗ-ΔΕΛΙΒΑΝΗ 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΕΟΝΟΡΑΣ ΣΚΟΥΤΕΡΗΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19 1. ΙΣΤΟΡΪΑ ΤΟΥ ΣΜΑΛΤΟΥ 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΜΑΛΤΟΥ (ΓΥΑΛΙΟΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς»

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» O ποιητής αντλεί τις πληροφορίες για τη σύνθεση του ποιήματός του από την ιστορία του Πλουτάρχου. Σκοπός του δεν είναι να γράψει ένα ιστορικό κείμενο, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Υφασματογραφίας

Δημιουργία Υφασματογραφίας Δημιουργία Υφασματογραφίας Δημιουργία υφασματογραφίας Με την τεχνική αυτή μπορούμε να δημιουργήσουμε μια σύνθεση με το ράψιμο διάφορων υφασμάτων και άλλων υλικών μεταξύ τους, πάνω σε μια βάση από ανθεκτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου.

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. Διακρίνουμε τα εξής σχήματα - Οβάλ - Οβάλ μακρύ - Ορθογωνικό - Στρογγυλό - Τετραγωνικό - Τριγωνικό - Εξαγωνικό - Τραπεζοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ XII ΚΕΦΑΛΑΙΟ 64 ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ, ΓΚΕΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΑ ΕΙΔΗ. ΜΕΡΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΑΥΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ XII ΚΕΦΑΛΑΙΟ 64 ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ, ΓΚΕΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΑ ΕΙΔΗ. ΜΕΡΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΑΥΤΩΝ 31.10.2008 ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ XII-1 ΤΜΗΜΑ XII ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ. ΚΑΛΥΜΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΣ. ΟΜΠΡΕΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΧΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΗΛΙΟ.ΡΑΒΔΟΙ, ΜΑΣΤΙΓΙΑ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥΣ. ΦΤΕΡΑ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΑΠΟ ΦΤΕΡΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (I) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ MAΘHMA : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

2249 EASTMAN KODAK Co. made in USA, μικρή φωτογραφική μηχανή από βακελίτη. Διαστάσεις 8 χ 7 χ 6 εκ. 50-60

2249 EASTMAN KODAK Co. made in USA, μικρή φωτογραφική μηχανή από βακελίτη. Διαστάσεις 8 χ 7 χ 6 εκ. 50-60 2245 2246 2247 2248 2249 2250 2251 2252 2253 2254 2245 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ IBSOR D.R.P Διαστάσεις 12 x 8 εκ. 60-80 2246 ENSIGN - SIMPLEX φωτογραφική μηχανή. Διαστάσεις 10,5 χ 14 εκ. 80-100 2247 AGFA φωτογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Τοιχοποιία Ι Επισκευές

Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τα κατεστραμμένα ή φθαρμένα μέρη της τοιχοποιίας επισκευάζονται ακολουθώντας τις παραδοσιακές τεχνικές. Ο τεχνίτης πριν ξεκινήσει πρέπει να έχει έτοιμα τα απαιτούμενα υλικά: πέτρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΙΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίζοντας μια φορεσιά στο Μουσείο: αφορμή για ένα ταξίδι

Χαρίζοντας μια φορεσιά στο Μουσείο: αφορμή για ένα ταξίδι Μαρία Καρβουνάκη-Βαποράκη Χαρίζοντας μια φορεσιά στο Μουσείο: αφορμή για ένα ταξίδι Μια περιήγηση στη Νεοελληνική Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗΧΕΚΠΑΙΔΕΥΤ Χρήσιμα Βιβλία Δεληβορριάς Άγγελος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ομάδα 5 Μαρία Στεφανία - Ευάγγελος Σχολικό έτος 2013 2014 1 Ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. Tμήμα Δ2 Ερωτήσεις 1. Τί υλικά χρησιμοποιούσαν για την ύφανση και από ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (I) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ MAΘHMA : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

2133 ΜΠΟΥΚΑΛΙ ΜΕ ΠΟΤΗΡΙΑ

2133 ΜΠΟΥΚΑΛΙ ΜΕ ΠΟΤΗΡΙΑ 2133 ΜΠΟΥΚΑΛΙ ΜΕ ΠΟΤΗΡΙΑ Μπουκάλι με πώμα και έξι μικρά ποτήρια. Πράσινο γυαλί με επίθετο, φυτικό διάκοσμο. Ύψος μπουκαλιού 23 εκ. Ύψος ποτηριού 6 εκ. έκαστο. 70-100 2134 ΠΟΤΗΡΙ ΚΟΚΚΙΝΟ, ΓΥΑΛΙΝΟ με βάση.

Διαβάστε περισσότερα

Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ ΘΕΜΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΟΝΟΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ (ΙΔΙΟΤΗΤΑ):

Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ ΘΕΜΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΟΝΟΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ (ΙΔΙΟΤΗΤΑ): Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ ΘΕΜΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΟΝΟΜΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ (ΙΔΙΟΤΗΤΑ): ΤΥΠΟΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΠΡΟΤΟΜΗ ΟΜΑΔΑ ΓΛΥΠΤΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙ ΑΝΔΡΙΑΝΤΑΣ ΕΦΙΠΠΟΣ ΑΝΔΡΙΑΝΤΑΣ ΓΛΥΠΤΟ ΛΑΜΠΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ 13 Μαϊου. ΝΕΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ δώρα για υπέροχες μαμάδες!

ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ 13 Μαϊου. ΝΕΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ δώρα για υπέροχες μαμάδες! ΝΕΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ δώρα για υπέροχες μαμάδες! ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ 13 Μαϊου ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ 13 Μαϊου Πορτοφόλι Imogen. Γκρι μεταλλικό πορτοφόλι. Διαθέτει θήκη για κέρματα, 2 θήκες για χαρτονομίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΑΡΓΥΡΟΧΟΪΑΣ-ΧΡΥΣΟΧΟΪΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Στην κατασκήνωση του 2008 ασχοληθήκαμε με:

Στην κατασκήνωση του 2008 ασχοληθήκαμε με: Στην κατασκήνωση του 2008 ασχοληθήκαμε με: Γλυκίσματα από μαύρη ζάχαρη για το τσάι μας Βαζάκια για ρεσό Καλοκαιρινά σουβέρ από φελό και σκοινί Αρωματικά μαξιλαράκια 1. Βαζάκια για ρεσό Οι κατασκηνωτικές

Διαβάστε περισσότερα

TRIDIO 190016 TRIDIO 1

TRIDIO 190016 TRIDIO 1 TRIDIO 190016 1 Τι είναι το Tridio; Το Tridio είναι μια ανεξάρτητη μέθοδος εργασίας με σκοπό να υποστηρίξει τις τρέχουσες μεθόδους διδασκαλίας μαθηματικών στους τομείς της ανάπτυξης της χωρικής ικανότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ.

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Η ομάδα κατασκευών και χειροτεχνίας λειτουργεί φέτος για 4 η συνεχόμενη χρονιά και έρχεται να μας συμπαρασύρει στην τροχιά της δημιουργίας και στη χαρά που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας

8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας 8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας Γιώργος,Σαψάνης Βασίλης,Χριστοδουλόπουλος ιονύσης Αίγυπτος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

www.avoncosmetics.gr Καμπάνια 03 Kαλά Xρυσά Xριστούγεννα!

www.avoncosmetics.gr Καμπάνια 03 Kαλά Xρυσά Xριστούγεννα! www.avoncosmetics.gr Καμπάνια 03 2 Kαλά Xρυσά Xριστούγεννα! Εμφάνιση με διαμάντια & χρυσό! Σκουλαρίκια 6,50 50% Κολιέ 9,50 Σκουλαρίκια Ali. Επίχρυσα, κρεμαστά σκουλαρίκια. Μήκος σκουλαρικιών περίπου: 3,8εκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 2: Βασικές Κατασκευαστικές Τεχνολογίες Ι. Γιαννατσής Τμ. Βιομηχανικής Διοίκησης & Τεχνολογίας Πανεπιστήμιο Πειραιώς Διαδικασίες Κατασκευής Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιολισθητικές γραμμές και αντιολισθητικά προφίλ Mega-Tread για δάπεδα και σκαλοπάτια

Αντιολισθητικές γραμμές και αντιολισθητικά προφίλ Mega-Tread για δάπεδα και σκαλοπάτια Αντιολισθητικές γραμμές και αντιολισθητικά προφίλ Mega-Tread για δάπεδα και σκαλοπάτια ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Στις σκάλες οι άνθρωποι μπορεί να κινδυνεύσουν να γλιστρήσουν και να πέσουν. Αυτού του τύπου τα

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα