Νοσήματα στον άνθρωπο που σχετίζονται με την μη υγιεινή διαχείριση των ζωικών αποβλήτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νοσήματα στον άνθρωπο που σχετίζονται με την μη υγιεινή διαχείριση των ζωικών αποβλήτων"

Transcript

1 Νοσήματα στον άνθρωπο που σχετίζονται με την μη υγιεινή διαχείριση των ζωικών αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΟΝΟΣΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ψαρουλάκη Άννα, Επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής

2 Το περιβάλλον ορίζεται ως «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα της ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες. Επιτακτική ανάγκη για τη σύγχρονη κοινωνία η διαχείριση του περιβάλλοντος κατά αειφόρο τρόπο δηλαδή κατά τρόπο, που θα ικανοποιεί τις ανάγκες των σημερινών γενεών, χωρίς να διακυβεύει τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες.

3 Ορθή διαχείριση των κτηνοτροφικών αποβλήτων Όφελος ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΗΓΗ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ μείωση διασποράς των παθογόνων μικροοργανισμών ΑΠΟΦΥΓΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΚΑΙ ΖΩΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Περιοχές με έντονα περιβαλλοντικά προβλήματα Μια μονάδα διαχείρισης των αποβλήτων είναι αποδοτική και οικονομικά γιατί βασίζεται στο γεγονός ότι η πρώτη ύλη έχει συχνά μηδενική αξία ενώ τα προϊόντα της μονάδας έχουν αναμφισβήτητα εμπορική αξία. Κέρδος για τη δημόσια Υγεία (υγεία ζώων ανθρώπου)-κέρδος από Οικονομικό κόστος θεραπείας νοσημάτων

4 Ε.Ε. η τεχνολογία του βιοαερίου είναι πια τεχνολογία αιχμής. Συνεχείς προσπάθειες για βελτίωση των μεθόδων παραγωγής, καθαρισμού και αναβάθμισης του βιοαερίου Έρευνα για την παραγωγή υδρογόνου από αναβαθμισμένο βιοαέριο, για τη χρήση του σε κυψέλη καυσίμου και μικροαεροστροβίλους με σκοπό την παραγωγή ενέργειας. Ελλάδα ακόμα σε εμβρυακή κατάσταση Θετική η βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου στην Ελλάδα και ιδιαίτερα η εναρμόνιση με τον κανονισμό 1774/2002 για την έγκριση μονάδων παραγωγής βιοαερίου. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) έχει εγκρίνει μικρό αριθμό αιτήσεων για άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα με καύση βιοαερίου. Παραμένει αξιοσημείωτο το γεγονός ότι στη χώρα μας, παρά το υψηλό δυναμικό που υπάρχει στην κτηνοτροφία, δεν έχουμε καμία μονάδα διαχείρισης για παραγωγή βιοαερίου από κτηνοτροφικά απόβλητα και αγροτοβιομηχανικά λύματα. Αυτό θα έλυνε πολλά προβλήματα και όχι μόνον περιβαλλοντικά

5 Εξαιτίας του μεγάλου όγκου και των δυσκολιών συλλογής - μεταποίησης - μεταφοράς - αποθήκευσης της βιομάζας, η αξιοποίησή της γίνεται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στις μονάδες παραγωγής. Αυτή η δέσμευση σημαίνει ότι δημιουργούνται θέσεις εργασίας στην επαρχία και συγκεκριμένα σε αγροτικές και κτηνοτροφικές περιοχές. Η EUBIA (European Biomass Industry Associaion) εκτιμά ότι ο τομέας της βιοενέργειας θα συνεισφέρει στη δημιουργία 1,5 εκατ. νέων θέσεων εργασίας ώς το 2020 και 5,7 εκατ. θέσεων ώς το 2050.

6 Παθογόνοι μικροοργανισμοί για τον άνθρωπο και τα ζώα που βρίσκονται στην κοπριά και διασπείρονται στο περιβάλλον

7 Σαλμονέλλες, Λιστέρια Καμπυλοβακτηρίδια, Παθογόνα στελέχη Escherichia coli O157:H7 Υερσίνιες Πρωτόζωα κρυπτοσπορίδια, γκιάρντιες τοξόπλασμα κ.ά Μετά από εισπνοή : Βρουκέλλα, Κοξιέλλα

8 Παθογόνο αίτιο Περίοδος επώασης Σημεία και συμπτώματα Διάρκεια νοσήματος Βακτήρια Campylobacter 2 5 ημέρες Διάρροια (συχνά αιματηρή), κοιλιακές 2 10 ημέρες jejuni κράμπες, πυρετός, έμετος. E. coli (EHEC), 1 8 ημέρες Σοβαρή διάρροια, συχνά αιματηρή, 5 10 ημέρες κοιλιακό άλγος και έμετος. E. coli (ETEC) 1 3 ημέρες Υδαρής διάρροια, κοιλιακές κράμπες, 3 - >7 ημέρες έμετος Salmonella spp./μη 1 3 ημέρες Διάρροια, πυρετός, κοιλιακές κράμπες, 4 7 ημέρες τύφο παρατυφική έμετος Yersinia enterocolytica ώρες Συμπτώματα που μοιάζουν με 1 3 εβδομάδες σκωληκοειδίτιδα (διάρροια, έμετος, πυρετός και κοιλιακό άλγος) Παράσιτα Cryptosporidium parvum 2 10 ημέρες Διάρροια (συνήθως υδαρής), κράμπες στο στομάχι, μικρή πυρετική κίνηση Eβδομάδες έως και μήνες Giardia lamblia 1 2 εβδομάδες Διάρροια, κράμπες στο στομάχι Ημέρες - εβδομάδες Toxoplasma gondii 5 23 ημέρες Γενικά ασυμπτωματική νόσος, 20% Μήνες μπορεί να εμφανίσουν τραχηλική λεμφαδενοπάθεια και/ή γριπώδη συνδρομή Trichinella spiralis 1 2 ημέρες τα αρχικά συμπτώματα. Nαυτία, διάρροια, έμετος, κόπωση, Μήνες Τα άλλα ξεκινούν 2 8 εβδομάδες πυρετός, κοιλιακή δυσφορία, ενώ μετά τη λοίμωξη ακολουθούν μυϊκός πόνος, αδυναμία, καρδιακές ή νευρολογικές επιπλοκές

9 ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ Μερικά βακτήρια όπως οι σαλμονέλλες είναι γνωστό ότι προκαλεί νόσο άλλα πολύ πρόσφατα διαπιστώθηκε η εμπλοκή τους σε νόσο στον άνθρωπο: ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ Παθογόνα στελέχη π.χ. E. coli O157:H7 καμπυλοβακτηρίδια

10 ΕΝΤΕΡΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΣΕ ΒΟΟΕΙΔΗ, ΣΕ ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ & ΣΕ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΒΟΟΕΙΔΗ ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ Salmonella spp 1% 0-13% 0-38% % E. Coli 0157:H7 1% 16% 0.4% 1.3% Campylobacter jejuni Yersinia enterocolitica 1% 1% 2% 100% 0.002% <1% 18% 0% Giardia lamblia 1-5% % 1-20% 0% Cryptosporidium spp 1% 1-100% 0-10% 0%

11 Παραγωγικά Ζώα Ιλυς ιζημα Νερά αναψυχής Λίμνες Εισαγωγή Άνθρωπος Πόσιμο νερό Άγρια Ζώα Επιφανειακά νερά Τρόφιμα Επεξεργασία Νερό Εδάφους Νερό Υπονόμων ΕΝΥ* Κοπριά Έδαφος *Επεξεργασμένο Νερό υπονόμων

12 Αναλυτικά παραδείγματα βακτηρίων που βρίσκονται σε κοπρανώδες υλικό Σαλμονέλλα (όχι του τύφου ή παράτυφου) Διαρροική νόσος Bακτηριακή λοίμωξη του εντέρου που προκαλείται από μια ομάδα των βακτηρίων που ονομάζεται Salmonella. Βρίσκεται στo γαστρεντερικό σωλήνα πουλερικών, βοοειδών, αυγά, γάλα, στο δέρμα ερπετών και στα τρωκτικά Η Σαλμονέλλα περνά από τα κόπρανα των ανθρώπων ή των ζώων, σε άλλους ανθρώπους ή σε άλλα ζώα Σαλμονέλλωση Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι (ορότυποι). Στην Ελλάδα οι πιο συχνοί είναι οι ορότυποι Salmonella enteritidis και Salmonella typhimurium

13 Σαλμονέλλωση Oξεία γαστρεντερίτιδα με μη αιματηρή διάρροια (στην πλειονότητα των περιπτώσεων) Συνήθως τα συμπτώματα της σαλμονέλλωσης έχουν αιφνίδια έναρξη. Οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατασταλμένοι και τα μικρά παιδιά (μικρότερα των 5 ετών) εμφανίζουν πιο σοβαρή νόσο Η αφυδάτωση αποτελεί επιπλοκή της νόσου, κυρίως στα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους. Συχνότερη το καλοκαίρι σε σχέση με το χειμώνα

14 Ποια είναι τα συμπτώματα της σαλμονέλλωσης; Τα περισσότερα άτομα που μολύνονται εκδηλώνουν διάρροια, πυρετό και κοιλιακό άλγος ώρες μετά την έκθεση και στην πλειοψηφία τους αναρρώνουν χωρίς θεραπευτική αγωγή 4-7 μέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων Σε κάποια άτομα η διάρροια μπορεί να είναι σοβαρή και να χρειαστεί νοσηλεία. Σ αυτούς τους ασθενείς η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί από το γαστρεντερικό στην κυκλοφορία του αίματος και στη συνέχεια σε άλλα μέρη του σώματος και να οδηγήσει ακόμα και στο θάνατο, αν δεν γίνει έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών Ένας μικρός αριθμός ανθρώπων που μολύνονται με Salmonella θα εμφανίσουν σύνδρομο Reiter (πόνο στις αρθρώσεις, ερεθισμό στα μάτια και επώδυνη ούρηση) Το σύνδρομο αυτό μπορεί να διαρκέσει από μήνες έως και χρόνια και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια αρθρίτιδα που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί θεραπευτικά

15 Πώς μεταδίδεται η νόσος στον άνθρωπο; Η σαλμονέλλα ζεί στον εντερικό σωλήνα των ανθρώπων, των ζώων και των πουλιών Μεταδίδεται στους ανθρώπους με την κατανάλωση τροφίμων μολυσμένων συνήθως με κόπρανα ζώων Σπανιότερα τα τρόφιμα μολύνονται από χειριστές τροφίμων που δεν πλένουν τα χέρια τους μετά τη χρήση της τουαλέτας ή μετά την επαφή με τα κόπρανα κατοικίδιων ζώων Ορισμένα στελέχη είναι ισχυρά παθογόνα και μπορούν να προκαλέσουν ασθένεια όταν τα κύτταρα

16 Σαλμονέλλωση Τα αιγοπρόβατα μολύνονται αν και η μόλυνση είναι πιο συχνή στα πουλερικά. Τα αιγοπρόβατα όπως και ο άνθρωπος εμφανίζουν πυρετό και διάρροια ΤΡΟΦΙΜΑ Το κρέας συνήθως μολύνεται στο σφαγείο ή από χειρισμούς κατά τη διαδικασία επεξεργασίας των τροφίμων Καταστρέφεται με το μαγείρεμα. Μολυσμένη κοπριά που χρησιμοποιείται σαν λίπασμα μολύνουν νωπά λαχανικά (μαρούλι, λάχανα, μανιτάρια) μπορεί να είναι πηγή μόλυνσης για τον άνθρωπο. Το νερό μπορεί να μολυνθεί από ζώα που αφοδεύουν στο νερό ή μέσω της απορροής μετά από έντονες βροχοπτώσεις. Ανθρώπινες λοιμώξεις μπορεί να συμβεί μέσω κατανάλωσης μολυσμένου πόσιμου νερού ή με νερό που πλύθηκαν νωπά τρόφιμα.

17 Τι μπορεί να κάνει κανείς σε ατομικό επίπεδο για την πρόληψη της σαλμονέλλωσης; Η επιμόλυνση των τροφίμων (μεταφορά μικροβίων από το ένα τρόφιμο στο άλλο) αποφεύγεται με τα παρακάτω μέτρα: Τα ωμά κρέατα να κρατούνται ξεχωριστά από τα τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά, από τα μαγειρεμένα τρόφιμα ή τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα του εμπορίου Τα χέρια, οι επιφάνειες κοπής, οι πάγκοι, τα μαχαίρια και τα άλλα μαγειρικά σκεύη να πλένονται πάντα μετά το χειρισμό ωμών τροφίμων Τα χέρια να πλένονται πριν το χειρισμό καθενός τροφίμου και μεταξύ των χειρισμών διαφορετικών τροφίμων

18 Πρόληψη της σαλμονέλλωσης Ιδιαίτερη προσοχή κατά την προετοιμασία του φαγητού για βρέφη, ηλικιωμένους και ανοσοκατασταλμένα άτομα Όλοι και ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά πρέπει να πλένουν τα χέρια τους με σαπούνι και νερό μετά από επαφή με περιττώματα ζώων Τα ερπετά (και οι χελώνες) είναι πολύ συχνά ξενιστές της σαλμονέλλας χωρίς να παρουσιάζουν συμπτώματα. Δεν είναι κατάλληλα κατοικίδια για μικρά παιδιά και δεν πρέπει να βρίσκονται στο ίδιο σπίτι με βρέφη Το μητρικό γάλα προστατεύει μεταξύ άλλων και από την εμφάνιση σαλμονέλλωσης τους πρώτους μήνες της ζωής

19 Γενικά μέτρα για την πρόληψη της σαλμονέλλωσης Παστερίωση του γάλακτος και χλωρίωση του νερού Μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής στις φάρμες εκτροφής ζώων και στα σφαγεία Μέτρα που στοχεύουν στη βελτίωση των διαδικασιών συγκομιδής και συσκευασίας των λαχανικών και των φρούτων Εκπαίδευση των εργαζομένων στη βιομηχανία τροφίμων όσον αφορά στις αρχές ασφάλειας των τροφίμων

20 Παθογόνα στελέχη Εscherichia coli (κολοβακτηρίδιο) Η Εscherichia coli είναι ένα κοινό μικρόβιο του εντέρου των ζώων Ανιχνεύεται στα κόπρανα Περίπου 200 είδη προκαλούν νόσο στον άνθρωπο Εντεροπαθογόνα και εντεροαιμορραγικά στελέχη Τοξίνες Διάρροια των ταξιδιωτών Διάρροια στα βρέφη Επιδημίες Μόλυνση νερού

21

22 Escherichia coli O157: H7 (E. coli) Το στέλεχος coli O157: H7 μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια σε ανθρώπους. Μπορεί να προκαλέσει διάρροια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μια σοβαρή επιπλοκή που ονομάζεται αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS). Αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο: καταστρέφει τα νεφρά και τα αιμοφόρα αγγεία Είναι πιο συχνή στα μικρά παιδιά και σε ηλικιωμένους Εντεροαιμορραγική E.coli Βρίσκεται στο γαστρεντερικό σωλήνα των βοοειδών και άλλων ζώων (το κρέας μολύνεται στη σφαγή) αποβάλλεται με τα κόπρανα μολυσμένων ζώων και ανθρώπων (ιδιαίτερα μικρά παιδιά) Μεταδίδεται με κατανάλωση μολυσμένου φαγητού, νερού, σχεδόν ωμού βοδινού, απαστερίωτου γάλακτος, λαχανικών Προκαλεί: - Αιματηρές διάρροιες - HUS νεφρική ανεπάρκεια - Ασυμπτωματική λοίμωξη E. coli O157:H7

23 E. coli O157: H7 Που ζουν αυτά τα βακτήρια στη φύση και πως μολύνεται ο άνθρωπος;; Τα μηρυκαστικά είναι η κύρια δεξαμενή Τα βοοειδή είναι η πιο σημαντική πηγή λοίμωξης για τον άνθρωπο και ακολουθούν τα πρόβατα οι κατσίκες, και τα ελάφια. Άλλα ζώα και ο άνθρωπος μολύνονται με το κρέας, τα τρόφιμα, ή νερό μολυσμένο με κόπρανα από μηρυκαστικά Στα ζώα συνήθως δεν προκαλούν νόσο -με λίγες εξαιρέσεις, όπως διάρροια στα μοσχάρια

24 E. coli O157: H7 Παρακολούθηση ενός κοπαδιού προβάτων για 16 μήνες έδειξε ότι τα ζώα αποβάλλουν την E. coli O157: H7 μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τα πρόβατα μπορεί να αποβάλλουν cfu Ε. coli O157: Η7 ανά γραμμάριο κοπράνων Τα βακτήρια βρέθηκε ότι επιβιώσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μη κατεργασμένη κοπριά Μολυσμένα αρνιά έχουν συσχετισθεί με κρούσματα ή επιδημίες που περιλαμβάνουν επισκέψεις σε αγροκτήματα ή χάιδεμα μηρυκαστικών σε ζωολογικούς κήπους. Ανθρώπινη νόσος έχει συνδεθεί με κατανάλωση τυριού από γάλα μη παστεριωμένο κατσικίσιο, με χάιδεμα ζώων (κατσίκες,πρόβατα) σε ζωολογικούς κήπους σε παιδιά

25

26

27 E. coli O157: H7 Μπορεί να διασπαρεί με διάφορους τρόπους γύρω από το περιβάλλον αγροτοκτηνοτροφικών εγκαταστάσεων μέσω μη επεξεργασμένης κοπριάς Οι δύο πιο συνηθισμένοι τρόποι είναι μέσω υπογείων υδάτων ή μέσω της απορροής μολυσμένου νερού σε λιμνοθάλασσες, ρέματα, αρδευτικά έργα Ζεστό υγρό κλίμα ευνοεί την επιβίωση. Επιβιώνει στο έδαφος 1-6 μήνες ή και περισσότερο. Παράγοντες που ευνοούν την επιβίωση στο έδαφος είναι η θερμότητα, η ξηρασία, η έλλειψη μικροβιακής δραστηριότητας του εδάφους, η υγρασία Μπορεί να επιβιώσει σε γούρνες ζωοτροφών-μετάδοση μέσω του νερού και τροφής θεωρείται μια σημαντική πηγή για τη μόλυνση από ζώο σε ζώο.

28 E. coli O157: H7 Κοπριά που περιέχει E. coli O157: H7 μπορεί να είναι πηγή μόλυνσης για τα λαχανικά ή τα φρούτα που καταναλώνονται νωπά. Σε μελέτη βρέθηκε ότι επιβιώνουν για 42 ημέρες σε σωρούς κοπριάς που ανακατεύτηκε και για 90 ημέρες σε σωρούς χωρίς να δουλευτεί Επιβιώνει για περισσότερο από 2 μήνες σε χώμα κήπου εμπλουτισμένο με μολυσμένη κοπριά Νερό άρδευσης μπορεί να προκαλέσει μόλυνση των λαχανικών. Κρεμμύδια και καρότα που καλλιεργήθηκαν σε εδάφη λιπασμένα με μολυσμένη κοπριά ή αρδεύτηκαν με μολυσμένο νερό είχαν ανιχνεύσιμα επίπεδα του Ε. Coli Ο157: Η7 στα υπόγεια μέρη τους για 2.5 έως 5.5 μήνες. Σε μαρούλια που αρδεύτηκαν με μολυσμένο νερό με ψεκασμό το βακτήριο παρέμενε μέχρι 30 μέρες στα φύλλα Πειράματα που έγιναν με ψιλοκομμένο μαρούλι, καρότα, αγγούρια έδειξε ότι το Ε. Coli O157: H7 μπορεί να επιβιώσει και να αναπτυχθεί σ αυτά τα λαχανικά ακόμη και κάτω από τροποποιημένες ατμόσφαιρες που χρησιμοποιούνται σε εμπορικές συσκευασίες Χυμοί φρούτων, λάχανα, και γαλακτοκομικά προϊόντα από νωπό γάλα ήταν σημαντικές πηγές τροφιμογενούς μετάδοσης

29

30 Κολοβακτηρίδιο E. coli O157: H7 Τα τρόφιμα μπορούν επίσης να μολυνθούν με E. Coli O157: H7 μέσω διασταυρούμενης μόλυνσης κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας τροφής και από μολυσμένα χέρια εργαζομένων που δεν εφαρμόζουν καλή υγιεινή. Πολλές επιδημίες έχουν συνδεθεί είτε με νερό αναψυχής ή με πόσιμο νερό, οι οποίες έχουν άμεσα συνδεθεί με κοπρανώδη μόλυνση του νερού από μηρυκαστικά ζώα

31 ΚΑΜΠΥΛΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ Εντερική φυσιολογική χλωρίδα των πουλερικών Μετάδοση με: μολυσμένα τρόφιμα κυρίως πουλερικά, χοιρινό, ωμά μύδια και άλλα θαλασσινά με επιφανειακά νερά που δεν έχουν χλωριωθεί Τα συμπτώματα της λοίμωξης από καμπυλοβακτηρίδια είναι: Ψηλός πυρετός (>40) Πονοκέφαλος Αδιαθεσία Ναυτία, κοιλιακό άλγος Έντονη διάρροια με υδαρείς, συχνά αιμορραγικές κενώσεις Διάρκεια νόσου 1 εβδομάδα (2-5 μέρες) Σπανιότερα μακροχρόνιες συνέπειες: αρθρίτιδα, σύνδρομο που πλήττει το νευρικό σύστημα Σε ανοσοκατασταλμένα άτομα σοβαρές λοιμώξεις

32 ΚΑΜΠΥΛΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ Στα ζώα (πρόβατα) προκαλεί αποβολές Οι πλακούντες μολυσμένων αρνιών περιέχουν μεγάλο αριθμό μικροβίων (προσεκτικός χειρισμός στις γέννες των ζώων). Τα βακτήρια βρίσκεται συνήθως στα κόπρανα των μολυσμένων ζώων και σε προϊόντα τροφίμων που έχουν μολυνθεί με τα βακτήρια κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας ή παρασκευής. Ωμό ή μαγειρεμένο κοτόπουλο είναι μια από τις πιο κοινές πηγές μόλυνσης του ανθρώπου.

33 Καμπυλοβακτηρίδιο Το πιο κοινό βακτήριο που προκαλεί διάρροια στη Β.Αμερική (>2 εκατομμύρια νοσούν κάθε χρόνο) Σπάνια προκαλεί θάνατο. 100 μικρόβια προκαλούν νόσο στον άνθρωπο Κυρίως κρέας πουλερικών μοσχαρίσιο και χοιρινό λιγότερο συχνά Κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος (αγελαδινό κυρίως) επιδημίες στον άνθρωπο. Κοπριά Βοοειδών και γουρουνιών είναι πηγή μόλυνσης του περιβάλλοντος και των νερών (μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλο αριθμό οργανισμών στα νερά)

34 Sources and transmission of C. jejuni and C. coli.

35 Καμπυλοβακτηρίδιο

36 Υερσίνια (Yersinia Enterocolitica) Ευρεία διασπορά στο περιβάλλον, έδαφος, νερό ποταμών λιμνών Πολλά ζώα άγρια και μη λαγοί, κουνέλια, ελάφια, οικιακά ζώα χοίροι, πρόβατα αγελάδες άλογα, πτηνά Εντερικό παθογόνο- Κόπρανα Ψυχρόφιλο μικρόβιο-διατηρείται στους 4 βαθμούς Κελσίου (σε αντίθεση με άλλα εντερικά παθογόνα) Προκαλεί : πυρετό, πόνο στις αρθρώσεις, διάρροια Γλώσσα, στοματική κοιλότητα έντερο κόπρανα γουρουνιών > 83%. Έκθεση σε κόπρανα γουρουνιών σημαντικός παράγοντας μετάδοσης

37 Υερσίνια Νόσος: εντεροκολίτιδα (2/3 των λοιμώξεων) Διαρροικές κενώσεις (υδαρείς, πολτώδεις, με βλέννα και πύον) Απώλεια νερού ηλεκτρολυτών-αφυδάτωση Πόνος στην κοιλιά Πυρετός Μ ε χορήγηση αντιβιοτικών υποχωρεί Επιπλοκές Σπάνια: εξέλκωση εντέρου, διάτρηση και περιτονίτιδα (τα συμπτώματα μοιάζουν με σκωληκοειδίτιδα και μπορεί ο ασθενής αναίτια να οδηγηθεί στο χειρουργείο) 2-6 εβδομάδες μπορεί να εμφανιστεί αντιδραστική αρθρίτιδα Πιο συχνές λοιμώξεις σε άτομα μικρής ηλικίας και σ αυτούς που πάσχουν από αιματολογικά νοσήματα, κακοήθη νόσο, σακχαρώδη διαβήτη ή σε άτομα με κακή διατροφή

38 Σύμφωνα με την τελευταία δημοσιευθείσα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), η οποία περιλαμβάνει τα δεδομένα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΕΕΑ/ΕFTA (Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών) για το 2009 η λοίμωξη από καμπυλοβακτηρίδιο και η σαλμονέλλωση παραμένουν οι πιο συχνά δηλούμενες λοιμώξεις που προκαλούν γαστρεντερίτιδα στην Ευρώπη. Η λοίμωξη από καμπυλοβακτηρίδιο εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά 0-4 ετών, ενώ η επίπτωση του νοσήματος το 2009 δεν παρουσίασε μεγάλη διαφορά σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Η σαλμονέλωση μειώνεται σταθερά από το 2004 κάτι που οφείλεται, εν μέρει, στα επιτυχημένα προγράμματα ελέγχου στη βιομηχανία των πουλερικών. Η συχνότητα δήλωσης των κρουσμάτων STEC/VTEC στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΕΕΑ/ΕFTA από το 2006 και μετά παρουσιάζει αυξητική τάση. Περισσότερα από τα μισά (52%) δηλωθέντα κρούσματα της λοίμωξης από STEC/VTEC το 2009 αφορούσαν τον υπότυπο Ο:157. Αυξημένη ήταν και η επίπτωση του αιμολυτικού ουραιμικού συνδρόμου (HUS), μίας δυνητικά θανατηφόρας κλινικής εκδήλωσης της λοίμωξης από STEC/VTEC το 2009 (σημαντική αύξηση -66%) Από τα παραπάνω κρούσματα HUS, 63% αφορούσαν παιδιά ηλικίας 0-4 ετών.

39 Οικονομικό κόστος Σύμφωνα με έκθεση από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ, το 2000, το μέσο κόστος/περιστατικό λοίμωξης ΜΟΝΟ για το στέλεχος E. coli O157 ανέρχεται σε περίπου $11,210, ενώ το μέσο κόστος/περιστατικό λοίμωξης από καμπυλοβακτηρίδιο και σαλμονέλλας $611 και $1,790 αντίστοιχα Το κόστος από νόσο από E. coli ανέρχεται σε περίπου $405 εκατομμύρια ετησίως σύμφωνα με έκθεση 2005.

40 Επιβίωση των παθογόνων μικροοργανισμών στην κοπριά και το περιβάλλον Η επιβίωση των διαφόρων οργανισμών κάτω από διαφορετικές συνθήκες συνοψίζονται στους πίνακες που ακολουθούν Είναι σαφές ότι η διατήρηση της κοπριάς ως λυματολάσπη, ή σε στερεά ξηρή μορφή ή ως κομπόστ πριν διανεμηθεί, καταλήγει σε μία σημαντική μείωση στην συγκέντρωση των παθογόνων παραγόντων. Δεδομένου ότι τα περισσότερα παθογόνα επιβιώνουν σε συνθήκες κατάψυξης ή σε χαμηλές θερμοκρασίες για παρατεταμένες χρονικές περιόδους, η κοπριά δεν θα πρέπει να διανέμεται σε περιοχές όπου υπάρχει δυναμικό για απορροή κατά τη διάρκεια της άνοιξης (λιώσιμο χιονιών)

41 ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΚΟΠΡΑΝΩΔΟΥΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΛΙΚΟ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΝΕΡΟ ΕΔΑΦΟΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑΨΥΞΗΣ <0 o C ΚΡΥΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 5 o C ΖΕΣΤΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 30 o C ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑΨΥΞΗΣ <0 o C ΚΡΥΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 5 o C ΖΕΣΤΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 30 o C Giardia Cryptospor idium Salmonella Campyloba cter Yersinia entercolitic ia E. coli O157:H7 <1μέρα >1χρόνο >6μήνες 2-8 εβδ. >1χρόνο >300μέρες 11εβδ. >1χρόνο >6μήνες 12μέρες >1χρόνο >300μέρες 2εβδ. 10εβδ. >6μήνες 4μέρες 10μέρες 84μέρες <1μέρα >1χρόνο >12εβδ. 2-8 εβδ. >1χρόνο >300μέρες 7εβδ. 8εβδ εβδ. 2 εβδ. >1χρόνο 100μέρες 2εβδ. 4εβδ. 4 εβδ. 1 εβδ. 10μέρες 2μέρες

42 ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΚΟΠΡΑΝΩΔΟΥΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΛΙΚΟ ΚΟΠΡΑΝΑ ΜΗΡΥΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΟΛΑΣΠΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙ Α ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑΨΥΞΗΣ <0 o C ΚΡΥΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 5 o C ΖΕΣΤΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 30 o C Giardia Cryptospo ridium ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ Salmonella Campyloba cter Yersinia entercolitic ia E. coli O157:H7 <1μέρα >1χρόνο >6μήνες 2-8 εβδ. >1χρόνο >100μέρες 1εβδ. 8εβδ εβδ. 1-3εβδ. 1εβδ. 4εβδ. 4 εβδ. 1εβδ. 1χρόν. >1χρόνο μέρες >112μέρες μέρες 10-30μέρες μέρες >100μέρες 10μέρες μέρες ΚΟΜΠΟΣΤΑ ΚΟΠΡΙΑΣ 2εβδ. 4εβδ μέρες 7μέρες 7μέρες 7μέρες ΣΤΕΓΝΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΩΝ 1μέρα 1μέρα 1-7 μέρες 1μέρα 1μέρα 1 μέρα

43 Κίνδυνοι από την εισπνοή κοπρανώδους υλικού Η Κοπριά των ζώων απελευθερώνει αέρια (αμμωνία, υδρόθειο, μονοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο) που δημιουργούν κινδύνους για τον άνθρωπο και τα ζώα Παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις σε περιορισμένο χώρο μπορεί να οδηγήσει σε ερεθισμό των βλεννογόνων μεμβρανών (αμμωνία, αέριο υδρόθειο). Υψηλές συγκεντρώσεις υδρόθειου μπορεί να προκαλέσουν εμετό, ναυτία, διάρροια αναπνευστική δυσχέρεια Η αιωρούμενη σκόνη που σχετίζεται με κοπριά η οποία εισπνέεται προκαλεί σοβαρά προβλήματα σε ανθρώπους και ζώα Περιέχει Ζωικά περιττώματα, ούρα, τρίχωμα, βακτήρια, βακτηριακές τοξίνες, μύκητες Τα μικρόβια μπορεί να φτάσουν σε συγκεντρώσεις πάνω από 1 εκατομμύριο οργανισμούς ανά κυβικό μέτρο. Μερικά άτομα μπορεί να αναπτύξουν σοβαρή υπερευαισθησία (αλλεργία) που μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονική βλάβη, δερματικά εξανθήματα, και το άσθμα. Τα μικρόβια που σχετίζονται με την κοπριά είναι αίτιο εκτός από εντερικές νόσους και για Σοβαρές αναπνευστικές λοιμώξεις. Aspergillus ανοσοκατασταλμένους ασθενείς. Βρουκέλλα Κοξιέλλα

44 Βρουκέλλωση Η βρουκέλλωση είναι μια βακτηριακή λοίμωξη που μπορεί να επηρεάσει κατσίκες και άλλα ζώα, όπως πρόβατα και αγελάδες και άγρια μηρυκαστικά (ελάφια, βίσσωνες). Προκαλεί αποβολή ή θνησιγένεια στα ζώα. Ο άνθρωπος συνήθως μολύνεται από άμεση επαφή με τον πλακούντα και άλλες εκκρίσεις των ζώων κατά τον τοκετό. Τα μολυσμένα ζώα αποβάλλουν Brucella στο γάλα και στα κολπικά υγρά μετά την αποβολή ή τη γέννα. Ο άνθρωπος επίσης μολύνεται από την κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος ή άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων προερχόμενο από μολυσμένα ζώα.

45 Βρουκέλλωση

46 ΜΕΣΟ Έδαφος, ηλιακό φως ΕΠΙΒΙΩΣΗ B. abortus ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗ <31 o C 4-5 ώρες Νερό - 4 o C 114 ημέρες Νερό 37 o C, ph 7.5 <1 ημέρα Νερό 8 o C, ph 6.5 >57 ημέρες Κοπριά Καλοκαίρι 1 ημέρα Κοπριά Χειμώνας 53 ημέρες Έδαφος Φθινόπωρο, 90% υγρασία ημέρες Μαλλί Αποθήκη 110 ημέρες

47 ΕΠΙΒΙΩΣΗ B. melitensis ΜΕΣΟ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ζωμός Ph >5.5 > 4 εβδομάδες Ζωμός Ph 5 < 3 εβδομάδες Ζωμός Ph 4 1 ημέρα Ζωμός Ph <4 Άμεση εξόντωση Μαλακό τυρί 37 o C ώρες Γιαούρτι 37 o C ώρες Γάλα 37 o C 7-24 ώρες

48 Μολυσμένο μακροφάγο μυελός οστών λεμφαδένες σπλήνας ήπαρ Βρουκέλλωση

49 ΟΞΕΙΑ Διάρκεια < 3 μήνες ΥΠΟΞΕΙΑ Διάρκεια 3-12 μήνες ΧΡΟΝΙΑ Διάρκεια > 12 μήνες Πυρετός υψηλός Εφιδρώσεις Καταβολή διόγκωση ήπατος και σπληνός Διόγκωση λεμφαδένων Χαμηλή πυρετική κίνηση Απώλεια βάρους Μυαλγίες-αρθραλγίες Εστιακές λοιμώξεις Εστιακές λοιμώξεις Υποτροπές Άτυπες εκδηλώσεις Πυρετός : μπορεί να είναι υψηλός με ρίγος, κυρίως κατά την οξεία φάση, ή να είναι χαμηλή πυρετική κίνηση (υποξεία-χρόνια) ή μπορεί και να απουσιάζει.

50 ΕΣΤΙΑΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΕΩΝ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΣ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΣ ΝΕΥΡΟΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΗΠΑΤΙΚΑ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΑ ΕΝΔΟΚΑΡΔΙΤΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΟΡΧΙΤΙΣ-ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΣ Εκδηλώσεις από προσβολή επί μέρους συστημάτων ή οργάνων, όπως συμπτώματα από ΚΝΣ σε μηνιγγίτιδα και νευροβρουκέλλωση, ή από ουρογεννητικό σύστημα σε ανάπτυξη νεφρικών κοκκιωμάτων, επιδιδυμίτιδας ή ορχίτιδας.

51 Η ενδοκαρδίτιδα είναι μια εστιακή μορφή της νόσου που εμφανίζεται στο 2% των ασθενών, αλλά ευθύνεται για την πλειονότητα των θανάτων από την νόσο.

52 Κοξιέλλα -Πυρετός Q Νόσος που προκαλείται από ένα είδος βακτηριδίου που ονομάζεται Coxiella burnetii. Νόσος των βοοειδών, προβάτων, αιγών και άλλων ζώων Η ασθένεια στον άνθρωπο κυμαίνεται από ασυμπτωματική έως σοβαρή. Τα περισσότερα ζώα δεν έχουν συμπτώματα αλλά η μόλυνση μπορεί να προκαλέσει αποβολή σε πρόβατα και αίγες. Μετάδοση γίνεται με την εισπνοή μολυσμένης σκόνης ( που έχει μολυνθεί με αποξηραμένα υλικά από πλακούντες, υγρά γέννησης, ούρα και περιττώματα από μολυσμένα ζώα). Ο κίνδυνος μόλυνσης είναι μεγαλύτερος κοντά στην πηγή των βακτηρίων, αλλά υπήρξαν περιπτώσεις μόλυνσης ακόμη αρκετά μίλια μακριά.

53 Ο μικροοργανισμός Ο μικροοργανισμός διατηρείται στη φύση μέσα από πολύπλοκους κύκλους, στους οποίους εμπλέκονται αρθρόποδα, τρωκτικά, πουλιά, ερπετά, άγρια και κατοικίδια θηλαστικά. Έχει απομονωθεί από 40 περίπου είδη κροτώνων, από ψείρες, καθώς και από πολλά άγρια και οικιακά είδη θηλαστικών, ιδιαίτερα βοοειδή, αιγοπρόβατα, γάτες, σκύλους.

54 Αερογενής μετάδοση Coxiella burnetii ΜΕΤΑΔΟΣΗ Εισπνοή μολυσμένων σταγονιδίων ή σκόνης (κύριος τρόπος μετάδοσης) Επαφή με ιστούς ή εκκρίσεις μολυσμένων ζώων Μετάδοση δια του γαστρεντερικού κατανάλωση μολυσμένου κρέατος, νωπού γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων.

55 Coxiella burnetii ΜΕΤΑΔΟΣΗ Κυριότερη πηγή μόλυνσης το ποίμνιο Τα ζώα αποβάλλουν το βακτήριο στο περιβάλλον τους με τα κόπρανα, τα ούρα, το γάλα αλλά κυρίως με τα προϊόντα του τοκετού. Κατά τη διάρκεια του τοκετού μολύνεται το έδαφος με μεγάλες ποσότητες του μικροβίου (μεταφορά μολυσματικής σκόνης σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, μόλυνση ανθρώπων και ζώων) Στο γάλα ανευρίσκεται σε υψηλούς τίτλους (>από 10 5 /ml).

56 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ της Coxiella burnetii Μεγάλη αντοχή σε φυσικούς και χημικούς παράγοντες Μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις Θεωρείται από τους πλέον μολυσματικούς μικροοργανισμούς 1 μικρ/σμός μπορεί να προκαλέσει νόσο Χρήση της Coxiella burnetii σαν βιολογικό όπλο (potential bioterrorist agent classified as a group Β agent by CDC) O σχηματισμός ενδοσπορίου καθιστά το βακτήριο ιδιαίτερα ανθεκτικό σε συνθήκες περιβάλλοντος

57 ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ιδιαίτερα θερμοανθεκτικό βακτήριο. Αντέχει 1 ώρα στους 60ο C και 30 λεπτά στους 70ο C και παραμένει ζωντανή σε καλλιέργειες για δύο χρόνια μετά από κατάψυξη στους -20ο C. Μεγάλη αντοχή της σε χημικούς παράγοντες Αντοχή σε πολλά αντισηπτικά (φορμόλη 15%, φαινόλη, υποχλωριώδες Na 0,5%). Επιβιώνει 7-10 μήνες στο μαλλί, σε θερμοκρασία 15ο -20ο C, περισσότερο από ένα μήνα στο κατεψυγμένο κρέας και πάνω από 40 μήνες στο άπαχο γάλα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.

58 Πυρετός Q Ποικιλομορφία κλινικών εκδηλώσεων Η λοίμωξη στον άνθρωπο μπορεί να είναι υποκλινική, οξεία ή χρόνια ΟΞΕΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗ ψευδογριππώδης συνδρομή Αυτοπεριοριζόμενο εμπύρετο αγνώστου αιτιολογίας πνευμονία Ηπατίτιδα Σπανίως επιπλοκές λοίμωξη ΚΝΣ περικαρδίτιδα μυοκαρδίτιδα ΧΡΟΝΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗ ενδοκαρδίτιδα οστεομυελίτιδα χρόνια ηπατίτιδα Μπορεί να εμφανιστεί αμέσως, μήνες, ή χρόνια μετά την αρχική οξεία λοίμωξη

59 Ευχαριστώ για την προσοχή σας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΟΝΟΣΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ψαρουλάκη Άννα, Επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής

Προέλευση πόσιμου νερού

Προέλευση πόσιμου νερού Σημασία του νερού Χρειάζονται 35 cm 3 νερού ανά kg ανθρώπινου σώματος (~2lt) ημερησίως Χωρίς νερό ο άνθρωπος δεν ζει πάνω από 6-7 ημέρες Διαλύτης θρεπτικών συστατικών, δίνει ελαστικότητα στους ιστούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

(Πίκρισμα. αγγουριού)

(Πίκρισμα. αγγουριού) (Πίκρισμα αγγουριού) 1 (Πίκρισμα αγγουριού) Χημική ουσία κουκουρμπιτασίνη 1. Ποικιλίες που παράγουν πικρά αγγούρια. 2. Έλλειψη νερού (τραυματισμός φυτού σημεία του βλαστού που δεν κυκλοφορεί το νερό) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. Πρόληψη λοιμώξεων γαστρεντερικού συστήματος

ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. Πρόληψη λοιμώξεων γαστρεντερικού συστήματος ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Πρόληψη λοιμώξεων γαστρεντερικού συστήματος Τροφογενείς λοιμώξεις Α. Χατζηευστρατίου RN, MSc, PhD (c) Ορισμός Οι τροφογενείς λοιμώξεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ασθενειών που οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση μιας υδατογενούς ή τροφικής επιδημικής έκρηξης

Διερεύνηση μιας υδατογενούς ή τροφικής επιδημικής έκρηξης Watermicro Πρόγραμμα Κατάρτισης Εξ αποστάσεως (Distance learning course) Διερεύνηση μιας υδατογενούς ή τροφικής επιδημικής έκρηξης Τάνια Αρβανιτίδου-Βαγιωνά Καθηγήτρια, ΑΠΘ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΑΛΜΟΝΕΛΑ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟ ΜΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΡ. ΖΗΛΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΡ. ΖΗΛΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ELQA ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΡ. ΖΗΛΙΔΗΣ ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ & ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Υδατογενείς λοιμώξεις ονομάζονται οι λοιμώξεις που μεταδίδονται με το πόσιμο νερό ή τις κολυμβητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΟΛΥΝΣΗ : Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό του ανθρώπου. ΛΟΙΜΩΞΗ : Η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του παθογόνου μικροοργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Επιδημία λοίμωξης από κολοβακτηρίδιο που παράγει Shigaτοξίνη (STEC), Γερμανία, Μάϊος 2011 1. Εισαγωγή Ο όρος «κολοβακτηρίδια που παράγουν Shiga-τοξίνη (STEC)», χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Μέτρα πρόληψης και ελέγχου γαστρεντερίτιδας σε βρεφονηπιακό/παιδικό σταθμό (Απευθύνεται σε εργαζόμενους βρεφονηπιακών / παιδικών σταθμών) Μέτρα πρόληψης 1. Ακολουθούμε

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον.

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. ΙΟΙ KAIΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ- O ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή στην κουζίνα του σπιτιού

Υγιεινή στην κουζίνα του σπιτιού Υγιεινή στην κουζίνα του σπιτιού H κουζίνα είναι ένας κοινόχρηστος χώρος του σπιτιού µε συνεχή χρήση, σε όλη την διάρκεια της ηµέρας. Είναι ο χώρος του σπιτιού όπου προετοιµάζονται τα γεύµατα. Το φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες Παθογόνοι Μικροοργανισμοί και Παράγοντες Gram- Βακτήρια - Salmonella species - Campylobacter species - Escherichia coli - Yersinia enterocolitica - Shigella species - Vibrio species Gram+ Βακτήρια - Listeria

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοιονομάζονται οι παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που έχουν μολυνθεί με παθογόνους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ Σ. Θ. Χαραλαµ ίδης, Καθηγητής Εργαστήριο Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσηµάτων, Τµήµα Κτηνιατρικής, Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Συνήθης ηλικία ζώων που εκδηλώνουν τη νόσο. 2-5 εβδομάδων

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Συνήθης ηλικία ζώων που εκδηλώνουν τη νόσο. 2-5 εβδομάδων ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Αίτιο Clostridium perfringens τύπος Α Νεκρωτική εντερίτιδα των πτηνών Πτηνά κρεοπαραγωγής 2-5 εβδομάδων Διάρροια των χοιριδίων Χοιρίδια 20-30 ημερών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων»

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» «Ανθρώπινα και ζωικά απόβλητα : Επίδραση στη μικροβιολογική υγιεινή

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Τετάνου-Διφθερίτιδας-Κοκκύτη (Td/Tdap)

Εμβόλιο Τετάνου-Διφθερίτιδας-Κοκκύτη (Td/Tdap) Εμβόλιο Τετάνου-Διφθερίτιδας-Κοκκύτη (Td/Tdap) ΤΙ ΧΡΕΙAΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από τον τέτανο, τη διφθερίτιδα και τον κοκκύτη; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων

Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λοιμώδη Νοσήματα Υγιεινή Αγροτικών Ζώων Ενότητα 1 : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Ιωάννης Σκούφος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κύριες ασθένειες υδατογενούς προέλευσης και υπεύθυνοι μικροοργανισμοί

Κύριες ασθένειες υδατογενούς προέλευσης και υπεύθυνοι μικροοργανισμοί Κύριες ασθένειες υδατογενούς προέλευσης και υπεύθυνοι μικροοργανισμοί ΒΑΚΤΗΡΙΟΓΕΝΕΙΣ Τυφοειδείς και παρατυφοειδείς πυρετοί Σαλμονέλλα Τύφου (Salmonella typhi) Σαλμονέλλα παρατύφων Α και Β (Salmonella paratyphi)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ Ιανουάριος 2006 Τι είναι η γρίπη των πτηνών; Η γρίπη των πτηνών είναι µία µολυσµατική νόσος που προσβάλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος)

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος) Οι οδηγίες διαμορφώθηκαν από την ερευνητική ομάδα του Ευρωπαϊκού προγράμματος ECORAIP (www.ecoraip.eu) με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου Τα σκίτσα φιλοτέχνησε

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει ποτέ να τα αγνοούμε γιατί η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου μπορεί να σώσει

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας

Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Το νερό- πηγή ζωής Η παροχή στους πολίτες ασφαλούς νερού αποτελεί ίσως την σηµαντικότερη υποχρεώση της πολιτείας αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE)

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) ρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Στις απορίες μας απαντά ο κος Θεμιστοκλής Σ. Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός

Στις απορίες μας απαντά ο κος Θεμιστοκλής Σ. Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Στις απορίες μας απαντά ο κος Θεμιστοκλής Σ. Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Όταν μιλάμε για σκωληκοειδίτιδα αναφερόμαστε στη φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης του τυφλού που οφείλεται σε απόφραξη του

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Δημόσια Υγεία στην καθημερινή πρακτική (ζωή) Απόστολος Βανταράκης Αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η Δημόσια Υγεία; Οργανωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Μπέλλου Μαρία, Βανταράκης Γεώργιος, Κόκκινος Πέτρος, Βανταράκης Απόστολος 1 Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ WORLD HEALTH ORGANIZATION MEDITERRANEAN ZOONOSES CONTROL PROGRAMME ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Ν. Χαρίσης 16/5/2005 Ν. Χαρίσης WHO/Mediterranean - /νση Υγείας Zoonoses Ζώων - Control

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Παθογόνος παράγοντας (Bacillus anthracis): Βακτήριο µε εξαιρετικά ανθεκτικούς σπόρους (θερµότητα, απολυµαντικά, αποξήρανση). Οι σπόροι σχηµατίζονται µόνο όταν οι

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια AIDS 25 εκατ. Θάνατοι από το 1981 έως σήμερα Το AIDS

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

«Άνθρωπος και Υγεία»

«Άνθρωπος και Υγεία» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ «Άνθρωπος και Υγεία» Ημερομηνία:. Ονοματεπώνυμο:. Βαθμός: ΘΕΜΑ Α Α1. Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση στις επόμενες προτάσεις: 1. Προκαρυωτικοί οργανισμοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΟΕΓΚΕΦΑΛΟΜΥΕΛΙΤΙ Α ΧΟΙΡΟΥ (ΕΝΖΩΟΤΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΟΕΓΚΕΦΑΛΟΜΥΕΛΙΤΙ Α ΧΟΙΡΟΥ) (TESCHEN DISEASE, TALFAN DISEASE)

ΠΟΛΙΟΕΓΚΕΦΑΛΟΜΥΕΛΙΤΙ Α ΧΟΙΡΟΥ (ΕΝΖΩΟΤΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΟΕΓΚΕΦΑΛΟΜΥΕΛΙΤΙ Α ΧΟΙΡΟΥ) (TESCHEN DISEASE, TALFAN DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΠΟΛΙΟΕΓΚΕΦΑΛΟΜΥΕΛΙΤΙ Α ΧΟΙΡΟΥ (ΕΝΖΩΟΤΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΟΕΓΚΕΦΑΛΟΜΥΕΛΙΤΙ Α ΧΟΙΡΟΥ) (TESCHEN DISEASE, TALFAN DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΜΗΡΥΚΑΣΤΙΚΩΝ. Νεκτάριος Δ. Γιαδίνης Λέκτορας

ΑΠΟΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΜΗΡΥΚΑΣΤΙΚΩΝ. Νεκτάριος Δ. Γιαδίνης Λέκτορας ΑΠΟΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΜΗΡΥΚΑΣΤΙΚΩΝ Νεκτάριος Δ. Γιαδίνης Λέκτορας Έκταση και σημασία > 2 % αρχίζει να θεωρείται πρόβλημα > 5 % αποτελεί μεγάλο πρόβλημα (αύξηση κόστους παραγωγής λόγω απώλειας αμνοεριφίων)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ Λαπαρίδης Κώστας Θέµαταασφάλειαςτροφίµων Ασθένειες που προκαλούνται απ αυτά (π.χ.δηλητηριάσεις) Μικρόβια Πρόσθετα τροφίµων ΤροφικέςΑσθένειες Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ MMR

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Φώτου Κ. (1), Τζώρα Α. (1), Βόιδαρου Χρ. (1), Αναστασίου Ι. (1), Μαυροφίδης Α. (1), Αυγέρης Ι. (1),

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Βιολογικοί παράγοντες και τρόφιμα. Απόστολος Βανταράκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Βιολογικοί παράγοντες και τρόφιμα. Απόστολος Βανταράκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Βιολογικοί παράγοντες και τρόφιμα Απόστολος Βανταράκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών ΤΡΟΦΙΜΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Προκαλούνται από μολυσμένα τρόφιμα ή ροφήματα. Έχουν περιγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Αντοχής στις Αντιμικροβιακές Ουσίες Ζωονοσογόνων & Συμβιωτικών Βακτηρίων του ΥΠΑΑΤ, για τα έτη

Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Αντοχής στις Αντιμικροβιακές Ουσίες Ζωονοσογόνων & Συμβιωτικών Βακτηρίων του ΥΠΑΑΤ, για τα έτη Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Αντοχής στις Αντιμικροβιακές Ουσίες Ζωονοσογόνων & Συμβιωτικών Βακτηρίων του ΥΠΑΑΤ, για τα έτη -2015 Ελένη Βαλκάνου Κτηνίατρος Κτηνιατρικό Εργαστήριο Χαλκίδας ΥΠΑΑΤ Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

να ταράξουν την λειτουργία των ιστών και των οργάνων του; α. τη θέση τους στο ανθρώπινο σώμα β. την γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση

να ταράξουν την λειτουργία των ιστών και των οργάνων του; α. τη θέση τους στο ανθρώπινο σώμα β. την γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Ερωτήσεις κατανόησης της θεωρίας του 1 ο κεφαλαίου (συνέχεια) 1. Από τι εξαρτάται η επιβίωση του ανθρώπου και ποιοι εξωτερικοί παράγοντες θα μπορούσαν να ταράξουν την λειτουργία των ιστών και των οργάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY: ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑΣ ΣΕ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΑΧΑΙΑΣ

CASE STUDY: ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑΣ ΣΕ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΑΧΑΙΑΣ 1 Εργ. Υγιεινής/Τμ. Ιατρικής/Παν.μιο Πατρών CASE STUDY: ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑΣ ΣΕ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΑΧΑΙΑΣ ΜΕΡΟΣ 1ο Σαν επιδημιολόγος από το ΚΕΕΛΠΝΟ, έχετε κληθεί να βοηθήσετε έναν υπάλληλο της Νομαρχίας/

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων 1.1 TI ΕΙΝΑΙ ΤΟ HACCP.....................................................17 1.2 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ HACCP.......................................17

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ Το κοινό κρυολόγημα, γνωστό και ως οξεία ρινοφαρυγγίτιδα, κόρυζα ή απλώς κρυολόγημα, είναι ο τυπικός όρος περιγραφής, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 1 Ποιοι κίνδυνοι μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα? Οι κίνδυνοι που μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα είναι: - μικροβιολογικοί (μικροοργανισμοί), -χημικοί (φυτοφάρμακα,

Διαβάστε περισσότερα

3. Το τρυπανόσωμα προκαλεί: α. δυσεντερία β. ελονοσία γ. ασθένεια του ύπνου δ. χολέρα

3. Το τρυπανόσωμα προκαλεί: α. δυσεντερία β. ελονοσία γ. ασθένεια του ύπνου δ. χολέρα Ερωτήσεις κλειστού τύπου που τέθηκαν στις πανελλήνιες εξετάσεις (2000-2014) και αφορούν το 1 ο κεφάλαιο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. (σελ. 9-26) Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Κάψα είναι δυνατό να διαθέτουν: Α. Οι ιοί Β. Τα βακτήρια Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματική Αλλαγή και Υδάτινο Περιβάλλον

Κλιματική Αλλαγή και Υδάτινο Περιβάλλον Κλιματική Αλλαγή και Υδάτινο Περιβάλλον Μ.Α. Ευστρατίου Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Department of Marine Sciences University of the Aegean Τί είναι κλίμα ; Κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Το τρυπανόσωμα προκαλεί α. δυσεντερία β. ελονοσία γ. ασθένεια του ύπνου δ. χολέρα Τα ενδοσπόρια σχηματίζονται από β. φυτά γ. ιούς δ. πρωτόζωα Η σύφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης απο την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Απαντήσεις του κριτηρίου αξιολόγησης στη βιολογία γενικής παιδείας 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε τον αριθμό καθεμίας από τις ημιτελείς προτάσεις 1 έως και 5, και δίπλα σε αυτόν το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογική Ποιότητα Υδάτων και Δημόσια Υγεία

Μικροβιολογική Ποιότητα Υδάτων και Δημόσια Υγεία Μικροβιολογική Ποιότητα Υδάτων και Δημόσια Υγεία Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,MSc στη Δημόσια Υγεία Διάσκεψη Ηνωμένων Εθνών 1977 Όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 10: Υγρά αστικά απόβλητα - (Μέρος 2 ο )- Συστήματα επεξεργασίας εδάφους υδροφορέα Διάθεση Ιλύος - Μικροβιακή Ρύπανση Ζαγγανά Ελένη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ Όσα πρέπει να γνωρίζουμε..

ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ Όσα πρέπει να γνωρίζουμε.. Όσα πρέπει να γνωρίζουμε.. ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ ΜΑΡΙΑ ΠΕ17.03 Τι μας αρρωσταίνει: Ιοί Βακτήρια - Μύκητες Ιοί.. Οι μικρότεροι μολυσματικοί οργανισμοί (10-300 10-9 m: είναι ορατοί μόνο μέσα από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο).

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΕΝΤΕΡΟΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟ ΚΟΛΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ (EHEC) ΚΟΛΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ, ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΕΙ Shiga-ΤΟΞΙΝΗ (STEC) ΚΟΛΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΕΙ Vero-ΤΟΞΙΝΗ (VTEC): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Με βάση τη θέση στο ανθρώπινο σώμα Με βάση την ιδιότητα για γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Εξωτερικοί εσωτερικοί μη ειδικοί μηχανισμοί ειδικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Εποχικής Γρίπης

Εμβόλιο Εποχικής Γρίπης Εμβόλιο Εποχικής Γρίπης ΤΙ ΧΡΕΙAΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι χρησιμοποιείτε τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την εποχική γρίπη; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΓΡΙΠΠΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG)

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Σφραγίδα της Υγειονοµικής Υπηρεσίας Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Για τα πρόσωπα, τα οποία κατ' επάγγελµα κατασκευάζουν, παρασκευάζουν,

Διαβάστε περισσότερα