4.1 ΕΡΕΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή Μορφολογία των οστών.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "4.1 ΕΡΕΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. 4.1.1 Εισαγωγή. 4.1.2 Μορφολογία των οστών."

Transcript

1 4. ΣΤΗΡΙΞΗ

2

3 4.1 ΕΡΕΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή Το ερειστικό σύστημα αποτελείται από τα οστά, που συνδέονται μεταξύ τους με διάφορα είδη κινητών αρθρώσεων, που επιτρέπουν την εκτέλεση ποικίλων κινήσεων και σχηματίζουν το σκελετό. Στα οστά του σκελετού προσφύονται οι σκελετικοί μύες, οι οποίοι παρέχουν τη δύναμη για την επίτευξη των κινήσεων, αλλά και τη στήριξη του σώματος. Οι λειτουργίες των οστών είναι: Τα οστά στηρίζουν το ανθρώπινο σώμα, έναντι της βαρύτητας. Εικ : Διατομή τον μηριαίου οστού (του μακρύτερου στο σώμα μας), όπου διακρίνονται οι περιοχές με τη συμπαγή (εξωτερικά) και σπογγώδη (εσωτερικά) οστέινη ουσία. Οι δοκίδες κολλαγόνου στη σπογγώδη ουσία αναπτύσσονται κατά τη φορά που εξασκούνται μηχανικές τάσεις στο οστό. Τα οστά παρέχουν προστασία σε σημαντικά όργανα, όπως ο εγκέφαλος που βρίσκεται μέσα στην κρανιακή κοιλότητα και ο νωτιαίος μυελός, που βρίσκεται μέσα στη σπονδυλική στήλη. Επίσης άλλα σημαντικά όργανα, όπως οι πνεύμονες και η καρδιά προστατεύονται μέσα στο θώρακα, που σχηματίζεται από τους θωρακικούς σπονδύλους, τις πλευρές και το στέρνο. Τα οστά αποτελούν αποθήκη αλάτων (κυρίως ασβεστίου και φωσφόρου) και συμμετέχουν στο μεταβολισμό τους. Τα οστά έχουν αιμοποιητικό ρόλο επειδή τα κύτταρα του αίματος σχηματίζονται κυρίως στον ερυθρό μυελό των οστών Μορφολογία των οστών. Ταξινόμηση των οστών Εικ.4.1.2: Το σχήμα των οστών καθορίζεται από τις δυνάμεις που εξασκούνται επάνω τους. Αυτές οι δυνάμεις προέρχονται από α) τους μύες και β) από το βάρος του σώματος. Ανάλογα με την μορφή τους τα οστά διακρίνονται σε: μακρά, βραχέα, και πλατιά. Τα μακρά οστά έχουν μήκος μεγαλύτερο από το πλάτος τους. Τα μεγάλα οστά των άκρων όπως το μηριαίο, το βραχιόνιο, η ωλένη και η κνήμη είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Εδώ ανήκουν και οι φάλαγγες των δακτύλων. Σ' ένα μακρύ οστό διακρίνουμε τα δύο άκρα, που ονομάζονται επιφύσεις και το μεσαίο πιο μακρύ τμήμα που ονομάζεται διάφυση. Στις επιφύσεις εσωτερικά υπάρχει σπογγώδης οστέινη ουσία και εξωτερικά συμπαγής (Εικ ). Στην διάφυση εξωτερικά υπάρχει συμπαγής οστέινη ουσία ενώ εσωτερικά υπάρχει ο μυελικός σωλήνας (αυλός) που περιέχει μυελό των οστών. Βραχέα είναι τα οστά που δεν παρουσιάζουν

4 σημαντική διαφορά μεταξύ μήκους και πλάτους. Τα οστά του ταρσού και του καρπού αποτελούν τα τυπικά παραδείγματα αυτής της κατηγορίας. Τα βραχέα οστά έχουν εσωτερικά σπογγώδη οστέινη ουσία, που περιβάλλεται από συμπαγή οστέινη ουσία. Πλατιά είναι τα οστά που αποτελούνται από δύο κατά κανόνα παράλληλες πλάκες συμπαγούς οστέινης ουσίας μεταξύ των οποίων υπάρχει σπογγώδης οστέινη ουσία. Τα περισσότερα οστά του κρανίου, η ωμοπλάτη, τα οστά της λεκάνης ανήκουν σε αυτή την ομάδα Σύσταση - κατασκευή των οστών. Τα οστά αποτελούνται από συνδετικό ιστό (περιόστεο και ενδόστεο), οστίτη ιστό, χόνδρο και μυελό των οστών. Μορφολογικά γνωρίσματα της επιφάνειας των οστών Η εξωτερική επιφάνεια των οστών εμφανίζει χαρακτηριστικές διαφοροποιήσεις όπως: κονδύλους που βρίσκονται στις κεφαλές των μακρών οστών, αποφύσεις που είναι λεπτές προεκτάσεις και ογκώματα που είναι μεγάλες χονδρές προεκτάσεις και χρησιμοποιούνται για την πρόσφυση μυών. Σε διάφορα τμήματα του σκελετού μπορεί να υπάρχουν οπές ή κοιλότητες οι οποίες μπορούν να δημιουργηθούν είτε στο εσωτερικό ενός οστού ή από την σύνδεση των οστών μεταξύ τους. Χαρακτηριστικά μπορούν να αναφερθούν: τα τρήματα που είναι τρύπες που επιτρέπουν την δίοδο αγγείων και νεύρων, οι σχισμές που είναι μικρά ανοίγματα μεταξύ δυο οστών, οι σωλήνες που είναι δίοδοι διαμέσου οστών ή χόνδρων, και τα βοθρία που είναι βυθίσματα στην επιφάνεια ενός οστού ή μιάς ομάδας οστών. Α. ΠΕΡΙΟΣΤΕΟ ΚΑΙ ΕΝΔΟΣΤΕΟ Το περιόστεο, όπως και το ενδόστεο είναι υμένες από πυκνό συνδετικό ιστό. Το περιόστεο περιβάλλει όλο το οστό εκτός από τις αρθρικές επιφάνειες, ενώ το ενδόστεο καλύπτει εσωτερικά τον αυλό των οστών. Τα κύτταρα του περιόστεου (όπως και του ενδόστεου) είναι πρόδρομα των οστεοβλαστών, των κυττάρων δηλαδή από τα οποία δημιουργούνται τα οστά. Κατά την περίοδο της διάπλασης και αύξησης των οστών ή σε περίπτωση βλάβης (π.χ. κατάγματα) στην ενήλικη ζωή, τα κύτταρα του περιόστεου και του ενδόστεου, πολλαπλασιάζονται με μιτωτικές διαιρέσεις και διαφοροποιούνται σε οστεβλάστες, οι οποίοι στη συνέχεια δημιουργούν τον οστίτη ιστό. Β. ΟΣΤΙΤΗΣ ΙΣΤΟΣ Ο οστίτης ιστός αποτελεί το κύριο συστατικό των οστών. Αποτελείται από τρεις τύπους κυττάρων, καθώς και τη μεσοκυττάρια ουσία που υπάρχει μεταξύ τους. Οι τύποι κυττάρων είναι οι οστεοβλάστες, τα οστεοκύτταρα, και οι οστεοκλάστες (Εικ.4.1.4). Οι οστεοβλάστες συνθέτουν το υλικό της μεσοκυττάριας ουσίας, που εκκρίνεται προς την πλευρά του οστίτη ιστού. Σταδιακά οι οστεοβλάστες εγκλωβίζονται μέσα στη μεσοκυττάρια ουσία που εκκρίνουν και μετασχηματίζονται σε οστεοκύτταρα. Τα οστεοκύτταρα έχουν πολυάριθμες λεπτές Εικ.4.1.3: Αναπαράσταση διάφυσης σε εγκάρσια τομή (οι σωλήνες τον Havers είναι παράλληλοι προς τον άξονα της διάφυσης. Επάνω αριστερά, η διάταξη των κολλαγόνων ινών που έχουν παράγει οι οστεοβλάστες διαδοχικών στρωμάτων. Παρατηρείστε ότι κάθε στρώμα ινών κολλαγόνου είναι κάθετη ως προς την άλλη.

5 αποφυάδες, που έρχονται σε επαφή με τις αποφυάδες των γειτονικών οστεοκυττάρων (Εικ.4.1.2). Οι οστεοκλάστες είναι μεγάλα κύτταρα με πολλούς πυρήνες. Εκκρίνουν οξέα και πρωτεολυτικά ένζυμα τα οποία αποικοδομούν τον οστίτη ιστό σε περιοχές, όπου γίνεται αναγέννηση των οστών (Εικ.4.1.1). Εικ.4.1.4: Λεπτομέρειες κατασκευής των οστεώνων. Η μεσοκυττάρια ουσία του οστίτη ιστού λέγεται θεμέλια ουσία και αποτελείται από ανόργανα συστατικά και από οργανικά συστατικά. Τα ανόργανα συστατικά αποτελούν το 60-65% του ξηρού βάρους των οστών των ενηλίκων (ενώ στα παιδιά αυτό το ποσοστό είναι λίγο μεγαλύτερο) και αποτελούνται από: φωσφορικό ασβέστιο (80-90%), ανθρακικό ασβέστιο (8-10%), χλωριούχο και φθοριούχο ασβέστιο (0.5%), φωσφορικό μαγνήσιο (1-2%) και αλκαλικά άλατα (2%). Τα οργανικά συστατικά είναι στην ουσία μια πρωτεΐνη, το κολλαγόνο που σχηματίζει δοκίδες. Η διάταξη των δοκίδων δεν είναι τυχαία (Εικ.4.1.1, Εικ ). Γύρω από αυτές τις δοκίδες συσσωρεύονται τα άλατα των ανόργανων συστατικών προσδίδοντας τη μεγάλη αντοχή που χαρακτηρίζει τα οστά. Καθώς οι οστεοβλάστες παράγουν τη μεσοκυττάρια ουσία, εγκλωβίζονται μέσα σ' αυτήν και μετατρέπονται σε οστεοκύτταρα. Οι μικρές κοιλότητες μέσα στις οποίες παραμένουν τα οστεοκύτταρα λέγονται οστικές κοιλότητες. Από αυτές ξεκινούν πολλά λεπτά οστικοί σωληνίσκοι, που δεν είναι τίποτε άλλο από τους χώρους που καταλαμβάνουν οι αποφυάδες των οστεοκυττάρων (Εικ.4.1.4). Είδη του οστίτη ιστού. Στα οστά των ενηλίκων, τα κολλαγόνα ινίδια του οστίτη ιστού συγκολλώνται μεταξύ τους με ανόργανη ουσία, δημιουργώντας δεσμίδες σε πυκνή και παράλληλη διάταξη, που ονομάζονται οστέϊνα πετάλια. Από τη διάταξη των οστέϊνων πεταλίων δημιουργούνται οι δυο μορφές του οστίτη ιστού που απαντούν στα ώριμα οστά και ονομάζονται σπογγώδης και συμπαγής οστέϊνη ουσία (Εικ.4.1.1) Εικ.4.1.5: Εγκάρσια διατομή οστέϊνης ουσίας, όπου έχει χρησιμοποιηθεί ειδική χρώση για να φαίνονται τα συστήματα Havers. Οι σκούρες κηλίδες είναι οι οστικές κοιλότητες. Στη σπογγώδη οστέϊνη ουσία η διάταξη των οστέϊνων πεταλίων σχηματίζει πλατειές δοκίδες, που έχουν κατευθύνσεις, ανάλογα με τις μηχανικές τάσεις που δέχεται το οστό. Οι μικροί κενοί χώροι ανάμεσα στις δοκίδες ονομάζονται μυελοκυψέλες. Οι μυελοκυψέλες επικοινωνούν μεταξύ τους και περιέχουν μυελό των οστών.

6 Στη συμπαγή οστέϊνη ουσία η διάταξη των οστέϊνων πεταλίων σχηματίζει συστήματα ομόκεντρων κυλίνδρων, τα κυριότερα των οποίων είναι τα συστήματα του Havers ή οστεώνες (Εικ.4.1.3, Εικ , Εικ ). Κάθε οστεώνας αποτελείται από έναν κεντρικό σωλήνα, το σωλήνα του Havers και από 4-20 ομόκεντρα οστέϊνα πετάλια γύρω από τον σωλήνα αυτό. Η ιδιόμορφη σωληνωτή διάταξη των οστέϊνων πεταλίων της συμπαγούς ουσίας και η χαρακτηριστική φορά των δοκίδων της σπογγώδους ουσίας παρέχει στο οστό μεγάλη στηρικτική ικανότητα και αντοχή. Τους σωλήνες του Havers διατρέχουν αγγεία και νεύρα που θρέφουν τα οστεοκύτταρα. Γ. ΧΟΝΔΡΟΣ Ο χόνδρος περιέχει κύτταρα (χονδροκύτταρα) και μεσοκυττάρια ουσία που αποτελείται από 40% κολλαγόνο και πρωτεογλυκάνες, όπως και αρκετό νερό. Κύρια λειτουργία του χόνδρου στο ενήλικο άτομο είναι η στήριξη μαλακών μερών, η απόσβεση κραδασμών και η διευκόλυνση των κινήσεων στις αρθρώσεις. Σε αναπτυσσόμενους οργανισμούς, ο χόνδρος παίζει αποφασιστικό ρόλο στην αύξηση. Οστεοπόρωση Η οστεοπόρωση οφείλεται στην ελάττωση των αλάτων του ασβεστίου και του φωσφώρου των οστών. Παρατηρείται σε προχωρημένες ηλικίες, και ιδιαίτερα στις γυναίκες κατά τη περίοδο της εμμηνόπαυσης, όπου η δραστηριότητα των οστεοβλαστών μειώνεται. Η αιτία είναι ότι, σε αυτή την ηλικία ελλατώνεται η παραγωγή των οιστρογόνων (θηλυκές ορμόνες), τα οποία ρυθμίζουν την δραστηριότητα των οστεοβλαστών. Μετά την εμμηνόπαυση μερικές γυναίκες μπορεί να χάσουν και το 30% ή και περισσότερο, του ασβεστίου των οστών. Το σωστό διαιτολόγιο εμπλουτισμένο σε ασβέστιο, η άθληση και η διατήρηση του σωστού βάρους αναστέλουν το χρόνο εμφάνισης της ασθένειας. Δ. ΜΥΕΛΟΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ Ο μυελός των οστών είναι μία μαλακή μάζα πλούσια σε αγγεία που περιέχεται στις μυελοκυψέλες της σπογγώδους ουσίας όλων των οστών και στο μυελικό σωλήνα των μακρών οστών. Διακρίνεται σε ερυθρό μυελό και σε ωχρό μυελό. Ο ερυθρός μυελός του οποίου η χροιά οφείλεται στην αφθονία αγγείων και ερυθροκυττάρων αποτελεί αιμοποιητικό ιστό. Ο ερυθρός μυελός μετά τη γέννηση, αντικαθίσταται σταδιακά (κατά 50% περίπου) από τον ωχρό μυελό. Έτσι, μετά την ήβη ορισμένα μόνο οστά (π.χ. σπόνδυλοι, πλευρές, στέρνο) περιέχουν ερυθρό μυελό. Το κύριο στοιχείο του ωχρού μυελού, που είναι αιμοποιητικά ανενεργός, είναι τα λιπώδη κύτταρα στα οποία οφείλεται και η χαρακτηριστική χροιά του. Σε περίπτωση πολύ μεγάλων απαιτήσεων του οργανισμού σε αιμοκύτταρα, ο ωχρός μυελός είναι δυνατό να ανακτήσει την χαμένη αιμοποιητική ικανότητα του.

7 4.1.4 Ανάπτυξη και αύξηση των οστών. Η διαδικασία δημιουργίας, ανάπτυξης και αύξησης των οστών καλείται οστεογένεση. Τα οστά προέρχονται από ειδικά κύτταρα του συνδετικού ιστού που καλούνται οστεογονικά κύτταρα τα οποία είτε μετατρέπονται απευθείας σε οστεοβλάστες (υμενογενής οστέωση), είτε μετατρέπονται αρχικά σε χονδροβλάστες, οι οποίοι στη συνέχεια καταστρέφονται και αντικαθίστανται από οστεοβλάστες (χονδρογενής οστέωση) (Εικ ). Υμενογενής οστέωση παρατηρείται στα πλατιά οστά του εγκεφαλικού και του προσωπικού κρανίου (μετωπικό, κροταφικό, βρεγματικό, τμήμα ινιακού, τμήμα άνω και κάτω γνάθων). Τα υπόλοιπα οστά του σκελετού σχηματίζονται με χονδρογενή οστέωση. Σε αυτό το σημείο, πρέπει να διευκρινιστεί, ότι η φύση του οστίτη ιστού που παράγεται είναι η ίδια και στις δυο περιπτώσεις. Η διάκριση των οστών σε υμενογενή και χονδρογενή, ανάγεται απλώς στο μηχανισμό σχηματισμού του οστίτη ιστού. Ο οστίτης ιστός σχηματίζεται σε ορισμένες θέσεις, που ονομάζονται πυρήνες οστέωσης. Τα οστά αυξάνονται κατά μήκος και κατά πάχος, είτε κυκλικά γύρω από τον πυρήνα οστέωσης, είτε από τον πυρήνα προς τις άκρες του οστού. Η εναπόθεση νέων στιβάδων οστίτη ιστού έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση των οστών Αρθρώσεις Εφόσον αντικατασταθεί ο χόνδρος από οστίτη ιστό (γύρω στα 20 χρόνια ζωής), σταματά η κατά μήκος ανάπτυξη των οστών. Ο πολλαπλασιασμός των χονδροκυττάρων εξαρτάται από την έκκριση της αυξητικής ορμόνης. Εικ.4.1.6: Αύξηση των μακρών οστών με χονδρογενή οστέωση. Ο σκελετός του ανθρώπου σχηματίζεται με την σύνδεση των οστών μεταξύ τους μέσω των αρθρώσεων. Η σύνδεση των οστών επιτυγχάνεται με την παρουσία άλλου, μαλακότερου συνδετικού ιστού. Διακρίνουμε δυο είδη αρθρώσεων τις συναρθρώσεις, στις οποίες τα συνδεόμενα οστά έχουν ελάχιστη ή καθόλου δυνατότητα κινήσεων και τις διαρθρώσεις, στις οποίες τα οστά έχουν μεγάλη δυνατότητα κινήσεων. ΣΥΝΑΡΘΡΩΣΕΙΣ Στις συναρθρώσεις ο μαλακότερος ιστός παρεμβάλλεται μεταξύ των επιφανειών επαφής των αρθρούμενων οστών. Οι κατηγορίες συναρθρώσεων είναι: Συνδέσμωση, κατά την οποία μεταξύ των αρθρούμενων οστών παρεμβάλλεται πυκνός συνδετικός ιστός, που επιτρέπει περιορισμένες κινήσεις (όπως στους σπόνδυλους).

8 Συγχόνδρωση, στην περίπτωση, που τα οστά συνδέονται μεταξύ τους με την παρεμβολή χόνδρου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η άρθρωση των πλευρών με το στέρνο. - Συνοστέωση, όταν τα οστά συνδέονται με οστίτη ιστό, όπως τα κρανιακά οστά των ενηλίκων και τα ανώνυμα οστά. ΔΙΑΡΘΡΩΣΕΙΣ Στις διαρθρώσεις, ο μαλακότερος ιστός περιβάλλει τις επιφάνειες επαφής των αρθρούμενων οστών. Οι διαρθρώσεις (Εικ.4.1.7) συνδέουν κυρίως μακρά οστά και επιτρέπουν εκτεταμένες κινήσεις. Οι αρθρικές επιφάνειες αυτών των οστών καλύπτονται από χόνδρο, τον αρθρικό χόνδρο, ο οποίος δεν περιβάλλεται από περιχόνδριο. Μια κάψα συνδετικού ιστού (αρθρική κάψα) και διάφοροι σύνδεσμοι κρατούν τα συνδεόμενα οστά στη θέση τους. Η κάψα περιβάλλει στεγανά την αρθρική κοιλότητα μέσα στην οποία υπάρχει το αρθρικό υγρό. Οι λειτουργίες του αρθρικού υγρού περιλαμβάνουν τη λίπανση και τη διατροφή του αρθρικού χόνδρου, καθώς και την απόσβεση κραδασμών. Ο αρθρικός χόνδρος παρουσιάζει λεία και χωρίς περιχόνδριο επιφάνεια. Πα το λόγο αυτό, η αύξησή του γίνεται μόνο με πολλαπλασιασμό των βαθύτερα ευρισκόμενων χονδροκυττάρων μέχρις ότου το άτομο σταματήσει να αυξάνεται σε μέγεθος και οι επιφύσεις αποκτήσουν τις φυσιολογικές τους διαστάσεις. Σε ενήλικα άτομα τα χονδροκύτταρα δεν έχουν την δυνατότητα διαίρεσης αλλά παράγουν θεμέλια ουσία σε αντικατάσταση αυτής που αποικοδομείται. Η αρθρική κάψα αποτελείται από δυο στρώματα, ένα εξωτερικό (ινώδης υμένας) και ένα εσωτερικό (αρθρικός υμένας). Σε αντίθεση με τον αρθρικό χόνδρο, η αρθρική μεμβράνη έχει μεγάλες αναγεννητικές ικανότητες. Εικ.4.1.7: Τομή της διάρθρωσης του γόνατος. Στην κατασκευή των διαρθρώσεων συμμετέχουν επίσης οι σύνδεσμοι (ταινίες από παχύ συνδετικό ιστό που συγκρατούν τα αρθρούμενα οστά και καθορίζουν το εύρος των κινήσεων), οι διάρθριοι χόνδροι ή μηνίσκοι (Εικ ) (πλάκες από χόνδρο που τοποθετούνται στην αρθρική κοιλότητα μεταξύ των αρθρικών επιφανειών των οστών όταν αυτές απέχουν αρκετά μεταξύ τους, όπως στην διάρθρωση του γόνατος) και επιχείλιοι χόνδροι (δακτύλιοι από χόνδρο που περιβάλλουν την αρθρική επιφάνεια).

9 ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΣΕΩΝ Στον σκελετό του ανθρώπου υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία διαρθρώσεων που επιτρέπει σε συνδυασμό με τους σκελετικούς μύες την παραγωγή διαφόρων ειδών κινήσεων (Εικ.4.1.8). Τα κυριότερα είδη των κινήσεων είναι κάμψη, έκταση, προσαγωγή, απαγωγή και στροφή. Έτσι, σε μια διάρθρωση μπορεί να παράγεται κίνηση των αρθρούμενων οστών σε μια μόνο ή σε περισσότερες κατευθύνσεις, ή και περιστροφική κίνηση. Το εύρος των παραγόμενων κινήσεων μπορεί επίσης να ποικίλει ανάλογα με τον τύπο της διάρθρωσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα από το σκελετό των άκρων αποτελούν οι διαρθρώσεις του ώμου και του αντίχειρα. Εικ.4.1.8: Χαρακτηριστικά είδη διαρθρώσεων, στον ανθρώπινο σκελετό, με παραδείγματα των κινήσεων που επιτελούνται. Η διάρθρωση του ώμου επιτρέπει την παραγωγή κινήσεων κάμψης (ανύψωση προς τα εμπρός του βραχίονα), έκτασης (ανύψωσης προς τα πίσω), απαγωγής (ανύψωση προς τα πλάγια), προσαγωγής (κάθοδος από την προηγούμενη θέση) και στροφής. Η βασική διάρθρωση του αντίχειρα (καρπομετακάρπια) επιτρέπει κινήσεις κάμψης, έκτασης, προσαγωγής, απαγωγής όπως και την αντιθετική κίνηση του αντίχειρα προς τα υπόλοιπα δάκτυλα Ο Σκελετός του Ανθρώπου. Τα οστά μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες για την εξελικτική ιστορία της ζωής, γιατί διατηρούνται και μετά το θάνατο. Επίσης, από το σχήμα των οστών του προσώπου (τις εξογκώσεις κλπ.), μπορούν να βγουν συμπεράσματα για τις μυϊκές μάζες που προσφύονταν σε αυτά, κι έτσι να αναπαρασταθεί το ίδιο το πρόσωπο! Το θολωτό σχήμα του κρανίου οφείλεται στις πιέσεις που δέχονται εσωτερικά τα κρανιακά οστά, από το Ε Ν Υ. Έτσι, άλλωστε εξηγείται και η διόγκωση του κρανίου στον υδροκεφαλισμό, κατά τον οποίο (εξαιτίας κάποιας φλεγμονής ή άλλης αιτίας) παράγεται υπέρμετρα μεγάλη ποσότητα ΕΝΥ. Ο ανθρώπινος σκελετός (Εικ.4.1.8) αποτελείται από 206 περίπου οστά. Διαιρείται: 1- στον σκελετό του κορμού, που περιλαμβάνει: α) το κρανίο, β) τη σπονδυλική στήλη και γ) το σκελετό του θώρακα 2- το σκελετό των άνω και κάτω άκρων. Ο σκελετός του κορμού Κρανίο Το κρανίο βρίσκεται στο ανώτερο τμήμα της σπονδυλικής στήλης, η οποία του επιτρέπει ελευθερία κινήσεων. Αυτή η ελευθερία κινήσεων αυξάνει την αποτελεσματικότητα των αισθητηρίων οργάνων που βρίσκονται στη κεφαλή όπως οι οφθαλμοί, τα αυτιά και η μύτη. Τα οστά του κρανίου σχηματίζουν τη κρανιακή κοιλότητα η οποία προστατεύει τον εγκέφαλο.

10 Τα οστά του κρανίου μπορούν να διαχωριστούν στα οστά του εγκεφαλικού κρανίου τα οποία περιβάλλουν τον εγκέφαλο και σε οστά του προσωπικού κρανίου τα οποία σχηματίζουν το πρόσωπο και θεωρούνται ότι περιβάλλουν το ανώτερο τμήμα του πεπτικού συστήματος. Τα οστά του εγκεφαλικού και προσωπικού κρανίου συναρθρώνονται μεταξύ τους με τις ραφές με την εξαίρεση της γνάθου. Το γναθικό οστό σχηματίζει με τα κροταφικά οστά μια ελεύθερα κινούμενη διάρθρωση, που ονομάζεται κροταφογναθική διάρθρωση και επιτρέπει τη λειτουργία της κάτω γνάθου στην μάσηση και την ομιλία. Τα οστά του εγκεφαλικού κρανίου (Εικ.4.1.9) είναι πλατιά και μπορεί να είναι μονά, όπως το μετωπικό που σχηματίζει το μέτωπο, το ινιακό που σχηματίζει τη βάση του κρανίου, το ηθμοειδές και το σφηνοειδές, ή ζυγά, όπως τα κροταφικά που βρίσκονται πλευρικά στο κρανίο και τα βρεγματικά που σχηματίζουν την οροφή του. Το ινιακό οστό φέρει ένα άνοιγμα, το ινιακό τρήμα, μέσα από το οποίο διέρχεται ο προμήκης μυελός. Επίσης φέρει αρθρικές επιφάνειες στις οποίες αρθρώνεται ο πρώτος αυχενικός σπόνδυλος. Σε κάθε κροταφικό οστό σχηματίζεται μια κοιλότητα η οποία φιλοξενεί το μέσο αυτί. Τα οστά του προσωπικού κρανίου μπορεί επίσης να είναι μονά, όπως το γναθικό που αποτελεί τη κάτω γνάθο και η ύνιδα που βρίσκεται στη μύτη, ή ζυγά όπως οι δύο άνω γνάθοι, τα ζυγωματικά, τα ρινικά, τα δακρυϊκά, τα υπερώια και οι άνω ρινικές κόγχες Εκτός από τα παραπάνω οστά, στο απαντώνται επίσης: κρανίο α) τα τρία οστάρια του μέσου αυτιού που είναι ο άκμονας, η σφύρα και ο αναβολέας, και β) το υοειδές οστό στη βάση της γλώσσας. Εικ.4.1.9: Εγκεφαλικό κρανίο. Σπονδυλική στήλη Η σπονδυλική στήλη (Εικ ) είναι μια δυνατή και ευλύγιστη δομή που προστατεύει το νωτιαίο μυελό και στηρίζει: α) τη κεφαλή, β) το θώρακα και μέσω αυτού τα άνω άκρα γ) τη πύελο και τα κάτω άκρα. Εικ : Κυρτώματα σπονδυλικής στήλης.

11 Εικ α: Α) αριστερά ο 6ος θωρακικός σπόνδυλος, και δεξιά ο 10ος θωρακικός σπόνδυλος. Β) Πλευρική άποψη των μέσων και κατώτερων θωρακικών σπονδύλων και πλευρών, από αριστερά. Αποτελείται από τους σπονδύλους, που είναι τοποθετημένοι ο ένας πάνω στον άλλο. Όλοι οι σπόνδυλοι είναι δομημένοι πάνω σε κοινό πρότυπο αν και διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το μέγεθος και το σχήμα. Σε κάθε σπόνδυλο είναι εμφανή, χαρακτηριστικά που καθορίζουν τη λειτουργία του, ως τμήμα της σπονδυλικής στήλης. Τα επιμέρους τμήματα από τα οποία αποτελείται ένας τυπικός σπόνδυλος είναι (Εικ α): α) το σώμα β) η ακανθώδης απόφυση γ) οι εγκάρσιες αποφύσεις δ) οι αρθρικές επιφάνειες, και ε) τα τρήματα Το σώμα του σπονδύλου είναι το πιο συμπαγές τμήμα του. Τα σώματα διαδοχικών σπονδύλων εφάπτονται με τους μεσοσπονδύλιους δίσκους, που αποτελούνται από ινώδη χόνδρο και παρεμβάλ-λονται μεταξύ των σπονδύλων. Τα σώματα των σπονδύλων και οι ακανθώδεις αποφύσεις σχηματίζουν τα τοιχώματα του σπονδυλικού τρήματος μέσα από το οποίο διέρχεται ο νωτιαίος μυελός. Οι επτά πρώτοι σπόνδυλοι ονομάζονται αυχενικοί. Από αυτούς ο πρώτος ονομάζεται άτλας και ο δεύτερος άξονας και έχουν τροποποιημένο το σχήμα τους. Η άρθρωση των δύο αυτών σπονδύλων με το κρανίο επιτρέπει στο κρανίο να εκτελεί κινήσεις κάμψης και περιστροφής. Μετά τους αυχενικούς, ακολουθούν δώδεκα θωρακικοί σπόνδυλοι, οι οποίοι αρθρώνονται με τις πλευρές (Εικ β). Οι πλευρές των πρώτων επτά θωρακικών σπονδύλων ενώνονται στο πρόσθιο τμήμα του σώματος με το στέρνο και ονομάζονται γνήσιες. Οι πλευρές των επόμενων τριών σπονδύλων ενώνονται έμμεσα με το στέρνο με χόνδρινα τμήματα και ονομάζονται νόθες πλευρές, ενώ οι δύο τελευταίες παραμένουν ελεύθερες και ονομάζονται ασύντακτες πλευρές. Κατ' αυτόν τον τρόπο σχηματίζεται ο θώρακας που προστατεύει ζωτικά όργανα, όπως η καρδιά και οι πνεύμονες (Εικ ). Μετά τους θωρακικούς ακολουθούν πέντε οσφυϊκοί σπόνδυλοι, που φέρουν πλατιές εγκάρσιες αποφύσεις, πέντε ιεροί σπόνδυλοι οι οποίοι συνοστεώνονται για να σχηματίσουν το ιερό οστό και τρεις έως πέντε υπολειμματικοί κοκκυγικοί σπόνδυλοι που συνοστεώνονται σχηματίζοντας τον κόκκυγα.

12 Σκελετός των άκρων. Ωμική ζώνη και άνω άκρα. Η ωμική ζώνη περιλαμβάνει δύο οστά, την κλείδα στο πρόσθιο τμήμα του σώματος και την ωμοπλάτη στο οπίσθιο. Ολόκληρη η ζώνη μέσω της κλείδας αρθρώνεται με το στέρνο με διάρθρωση (Εικ ). Η κλείδα αρθρώνεται επίσης με διάρθρωση με την ωμοπλάτη. Τα οστά των άνω άκρων είναι: το βραχιόνιο, τα οστά του πήχη, που είναι η κερκίδα και η ωλένη, τα οκτώ βραχέα οστά του καρπού, τα πέντε μακρά οστά του μετακαρπίου και τα μακρά οστά στις φάλαγγες των δακτύλων. Πυελική ζώνη και κάτω άκρα. Η πυελική ζώνη αποτελείται από τα δύο ανώνυμα οστά τα οποία συνδέονται με το ιερό οστό σχηματίζοντας τη λεκάνη. Τα δύο ανώνυμα οστά συνδέονται στο πρόσθιο τμήμα του σώματος με την ηβική σύμφυση. Στα νεογέννητα το κάθε ανώνυμο οστό αποτελείται από τρία επιμέρους οστά, το λαγόνιο, το ηβικό και το ισχιακό τα οποία συνοστεώνονται αργότερα. Το κάθε ανώνυμο οστό φέρει μια κοιλότητα, την κοτύλη για την άρθρωση με τη κεφαλή του μηριαίου οστού (Εικ.4.1.8). Τα οστά των κάτω άκρων είναι το μηριαίο, η επιγονατίδα που συμμετέχει στην άρθρωση του γονάτου, τα οστά της κνήμης που είναι η κνήμη και η περόνη, τα επτά βραχέα οστά του ταρσού, τα πέντε μακρά οστά του μεταταρσού και τα μακρά οστά στις φάλαγγες των δακτύλων. Η επιγονατίδα σχηματίζεται μέσα στον τένοντα του τετρακέφαλου μηριαίου μυ και αρθρώνεται μόνο με το μηριαίο οστό. Από τα οστά του ταρσού ο αστράγαλος και η φτέρνα είναι τα μεγαλύτερα Ο αστράγαλος είναι το μόνο οστό του πέλματος, που αρθρώνεται με τη κνήμη και την περόνη. Η φτέρνα υποβαστάζει όλο το βάρος του σώματος, μέρος του οποίου μεταβιβάζει στον μεταταρσό. Τα μεταταρσικά οστά σχηματίζουν την καμάρα του πέλματος που εξυπηρετεί την ευελιξία του ποδιού κατά τη στρέψη του σώματος. Εικ : Σκελετός τον θώρακα με τα οστά της αριστερής ωμικής ζώνης. Εικ : Αρθρίτιδα στα χέρια Παθήσεις του ερειστικού συστήματος Οι παθήσεις του ερειστικού συστήματος αποτελούν περίπου το 10% των προβλημάτων της παιδικής ηλικίας. Οι περισσότερες από αυτές τις παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν πλήρως, εφόσον γίνει έγκαιρη και ακριβής διάγνωση ώστε να πραγματοποιηθεί η κατάλληλη θεραπεία.

13 Εικ Κάταγμα και διαδικασία φυσιολογικής επούλωσής του. Οι σκελετικές παθήσεις μπορεί να είναι συγγενείς, δηλαδή να εμφανίζονται κατά τη γέννηση ενός ατόμου, ή επίκτητες. Στη συνέχεια θα δούμε τις συνηθέστερες παθήσεις των οστών και των αρθρώσεών τους. Οι αρθρίτιδες είναι φλεγμονές των αρθρώσεων, που συνοδεύονται από πόνο, διόγκωση, ερυθρότητα και τοπική αύξηση της θερμοκρασίας (Εικ ). Αυτές οι παθήσεις εμφανίζονται όταν φθείρεται ο χόνδρος της διάρθρωσης ή παραμορφώνονται τα οστά ή αναπτύσσεται ιστός μεταξύ των οστών της διάρθρωσης. Τα αίτια περιλαμβάνουν τραυματισμούς των αρθρώσεων, παχυσαρκία και κακή διατροφή, διαβίωση σε υγρό κλίμα, ψυχολογικούς παράγοντες, κληρονομικότητα κλπ. Οι διάφορες βλάβες των οστών και των αρθρώσεών τους, που μπορούν να προκληθούν από ατυχήματα, είναι πολύ οδυνηρές. Κατά κανόνα πρέπει να επαναφερθούν τα οστά στη θέση τους και να ακινητοποιηθούν με επίδεση. Η ορθή τοποθέτηση των οστών και η ακινησία βοηθούν στη δημιουργία νέου ιστού και την καλή επούλωση. Παράλληλα, η κατάλληλη διατροφή με γάλα και εσπεριδοειδή (που περιέχουν ασβέστιο και βιταμίνη C, αντίστοιχα) επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Οι κυριότερες βλάβες των οστών και των αρθρώσεών τους είναι οι εξής : Εικ Η σπονδυλική στήλη α) σε υγιές άτομο, β) άτομο με κύφωση και γ) άτομο με λόρδωση. α) η εξάρθρωση, όταν συμβαίνει απομάκρυνση των αρθρικών επιφανειών των οστών από τη θέση τους β) το διάστρεμμα, όταν τεντώνονται πολύ ή σπάζουν οι σύνδεσμοι που συγκρατούν και περιβάλλουν τη διάρθρωση χωρίς να παρατηρηθεί μετακίνηση των οστών, γ) το κάταγμα, όταν ραγίζει ή σπάζει κάποιο οστό (Εικ ) και δ) η δισκοπάθεια, όταν μετατοπίζονται ή παθαίνουν βλάβες οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι της σπονδυλικής στήλης. Εικ : Φυσιολογική θέση οστών (α) και παραμόρφωση οστών του ποδιού από ακατάλληλα παπούτσια (β). Σε περίπτωση ελλιπούς διατροφής, κατά την ανάπτυξη των παιδιών, από τα οστά τους μπορεί να απουσιάζουν τα άλατα ασβεστίου που προσδίδουν στερεότητα. Τα οστά γίνονται αρκετά μαλακά και λυγίζουν από το βάρος του σώματος, οπότε εμφανίζεται η πάθηση που ονομάζεται ραχίτιδα. Τα πολύτιμα άλατα βρίσκονται σε

14 ορισμένες τροφές όπως το γάλα, τα τυριά, τα ψάρια, οι ξηροί καρποί, τα χορταρικά, τα φρούτα κλπ. Σε μεγάλη ηλικία υπάρχει ατροφία και παραμόρφωση των οστών, τα οποία εμφανίζουν πόρους. Η πάθηση αυτή ονομάζεται οστεοπόρωση και έχει ως αποτέλεσμα να παθαίνουν εύκολα τα οστά κατάγματα. Οστεοπόρωση μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα νεαρής και μέσης ηλικίας λόγω κακής διατροφής. Η κακή στάση του σώματος μπορεί να προκαλέσει επίκτητες παθήσεις που σχετίζονται με τα δύο πρόσθια κυρτώματα της σπονδυλικής στήλης, το αυχενικό και το οσφυϊκό. Όταν κάποιος σε νεαρή ηλικία έχει την κακή συνήθεια να σκύβει όταν στέκεται ή όταν κάθεται, προκαλεί μόνιμη αύξηση του θωρακικού κυρτώματος. Αυτή η πάθηση της σπονδυλικής στήλης λέγεται κύφωση (Εικ ). Σε διαφορετική περίπτωση κακής στάσης παρατηρείται αύξηση του οσφυϊκού κυρτώματος, οπότε δημιουργείται η πάθηση που ονομάζεται λόρδωση (Εικ ). Σε περιπτώσεις, που κάποιος μεταφέρει βαριά αντικείμενα με το ένα χέρι ή κλίνει το σώμα του προς τα πλάγια όταν κάθεται, μπορεί να προκαλέσει μόνιμη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης προς τα πλάγια. Αυτή η πάθηση ονομάζεται σκολίωση (Εικ ). Για την αποφυγή των παραπάνω παθήσεων, θα πρέπει κάποιος να γυμνάζεται τακτικά, να διατρέφεται κανονικά, να αποφεύγει τις απότομες κινήσεις, να στέκεται και να κάθεται ίσια και να προσέχει τον τρόπο με τον οποίο σηκώνει ή μετακινεί βάρη. Για να ανασηκώσει κάποιος ένα βαρύ αντικείμενο πρέπει να χαμηλώνει το σώμα του λυγίζοντας τα γόνατα διατηρώντας τη σπονδυλική του στήλη ίσια (Εικ ). Για να μεταφέρει κάποιος ένα βαρύ αντικείμενο πρέπει να το κρατά με λυγισμένα χέρια κοντά στο σώμα του με ίσια την πλάτη και να περπατά με μικρά βήματα. Όταν σπρώχνει κάποιος ένα βαρύ αντικείμενο θα πρέπει να πλησιάζει το σώμα του πολύ κοντά σε αυτό.η συχνή χρήση παπουτσιών στενών και με πολύ ψηλά τακούνια θα πρέπει να αποφεύγεται, γιατί υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί παραμόρφωση των οστών του άκρου του ποδιού (Εικ ). Εικ : Σωστοί (α.β,γ) και λανθασμένοι τρόποι (α ' β',γ') για μετατόπιση βαρέων αντικειμένων. Εικ Επιμένετε να ακουμπάτε και τα όνο πόδια στο πάτωμα, όταν κάθεστε για διάβασμα ή μπροστά στον υπολογιστή. Επίσης, επιμένετε να κάθεστε όλη το κάθισμα και όχι μόνο στην άκρη.

15 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο σκελετός στηρίζει το σώμα, χρησιμοποιείται για την κίνηση, παρέχει προστασία σε ζωτικά όργανα του σώματος, αποτελεί αποθήκη αλάτων και, τέλος, έχει αιμοποιητικό ρόλο. Ο οστίτης ιστός αποτελεί το κύριο συστατικό των οστών. Ο ιστός αυτός αποτελείται από από τη μεσοκυττάρια ουσία και τρεις τύπους κυττάρων, τους οστεοβλάστες, τα οστεοκύτταρα και τους οστεοκλάστες. Ο μυελός των οστών είναι ένας μαλακός ιστός, πλούσιος σε αγγεία και περιέχεται στη σπογγώδη ουσία όλων των οστών καθώς και στο μυελικό σωλήνα των μακρών οστών. Διακρίνεται σε ερυθρό και σε ωχρό μυελό. Ανάλογα με τη μορφή τους, τα οστά διακρίνονται σε τέσσερεις τύπους: τα μακρά, τα βραχέα και τα πλατιά. Η διαδικασία δημιουργίας, ανάπτυξης και αύξησης των οστών καλείται οστεογένεση. Ο σκελετός σχηματίζεται με σύνδεση των οστών μεταξύ τους μέσω των αρθρώσεων. Διακρίνουμε δύο είδη αρθρώσεων: τις συναρθρώσεις, όπου τα ενούμενα οστά έχουν ελάχιστη ή καθόλου δυνατότητα κινήσεων και τις διαρθρώσεις, όπου τα οστά έχουν εκτεταμένη δυνατότητα κινήσεων. Με την υιοθέτηση της κατάλληλης σωματική στάσης και κίνησης καθώς και με σωστή διατροφή μπορούν να αποφευχθούν οι περισσότερες επίκτητες παθήσεις του σκελετικού συστήματος.

16 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποιες είναι οι λειτουργίες των οστών; 2. Ποιες είναι οι διαφορές της συμπαγούς και της σπογγώδους οστέινης ουσίας; 3. Ποιά είναι τα μέρη μιας διάρθρωσης; 4. Τι ονομάζεται οστεογένεση; 5. Να αναφερθούν, συνοπτικά, τα οστά του σκελετού των άκρων. 6. Ποιες βλάβες της σπονδυλικής στήλης μπορούν να προκληθούν όταν κάποιος δεν κάθεται σωστά; 7. Ποιές παθήσεις του σκελετικού συστήματος οφείλονται στην κακή διατροφή; 8. Ποιός είναι ο ρόλος του κρανίου και της σπονδυλικής στήλης; 9. Τι γνωρίζετε για τη συμμετοχή του χόνδρινου ιστού στην οντογένεση, στην αύξηση και στη σύνδεση των οστών στο σκελετό του ανθρώπου; 10. Πόσα είδη αρθρώσεων υπάρχουν στο σκελετό του ανθρώπου; 11. Τι είναι οι οστεοβλάστες, πού υπάρχουν και ποιος είναι ο ρόλος τους; 12. Αναφέρατε: α) τον κύριο ιστό, β) τα όργανα και γ) το ρόλο του ερειστικού συστήματος του ανθρώπου. 13. Συμπληρώστε τα κενά: Ο οστίτης ιστός αποτελείται από τα τους και τους και από τρείς τύπους κυττάρων: 14. Αντιστοιχίστε: ερυθρός μυελός μακρά οστά διάρθρωση προσωπικό κρανίο αρθρικό υγρό διάφυση αιμοποιητικός ιστός ηθμοειδές 15. Σημειώστε δίπλα σε κάθε πρόταση άν είναι σωστή ή λάθος. α. Η διαδικασία δημιουργίας, ανάπτυξης και αύξησης των οστών καλείται οστεογένεση. β. Ο σκελετός δεν αποτελεί αποθήκη αλάτων. γ. Στη σπογγώδη οστέϊνη ουσία σχηματίζονται τα συστήματα του Havers. δ. Ο ερυθρός μυελός αντικαθίσταται σταδιακά από τον ωχρό μυελό. 16. Σημειώστε ποιά είναι η σωστή απάντηση στην ερώτηση: Υμενογενής οστεογένηση είναι όταν: α. Τα οστεογενη κύτταρα μετατρέπονται απευθείας σε οστεοβλάστες. β. Τα οστεογενή κυτταρά μετατρέπονται αρχικά σε χονδροβλάστες. γ. Καμία από τις δύο περιπτώσεις.

Ερειστικό Σύστημα. Γεωργιάδου Ελευθερία και Μηλιάδου Αθανασία.

Ερειστικό Σύστημα. Γεωργιάδου Ελευθερία και Μηλιάδου Αθανασία. Ερειστικό Σύστημα Μια εργασία στο μάθημα της Βιολογίας από της μαθήτριες Γεωργιάδου Ελευθερία και Μηλιάδου Αθανασία. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαρφτζιάν Μαριλένα Περιεχόμενα: Εισαγωγή Οστά Σύσταση του οστίτη

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινος Σκελετός. ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση. ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα

Ανθρώπινος Σκελετός. ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση. ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα Ανθρώπινος Σκελετός ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα ñ Σκελετική ανατοµία: γονίδια + περιβάλλον ñ Ποικιλοµορφία: οντογένεση, φύλο, πληθυσµός,

Διαβάστε περισσότερα

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 3. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α. Η μέλισσα είναι έντομο που: α. έχει σπονδυλική στήλη β. μπορεί να κολυμπάει γ. πετάει με τη βοήθεια μεμβρανωδών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο. Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο. Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Οστά και ανθρώπινος σκελετός Η οστεολογία αναφέρετε στην μελέτη των οστών. Οστά ονομάζονται σκληρά όργανα που παράγονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο. Συνδεσμολογία - Αρθρολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ -

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο. Συνδεσμολογία - Αρθρολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο Συνδεσμολογία - Αρθρολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Άρθρωση Ονομάζεται η σύνδεση δύο ή περισσοτέρων οστών μεταξύ τους με την παρεμβολή ενός μαλακότερου ιστού Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων 01/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ 02/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ Οστά της Ζώνης του Ώμου 1. Ωμοπλάτη (scapula) _Τριγωνικό οστό _Συνδέεται με την κλείδα με το ακρώμιο. 2. Κλείδα (clavicle) _Με το ένα άκρο της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης.

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Κωτούλα Αγορίτσα, Ιατρος ακτινολόγος, Επιμελήτρια Β Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Α.Ν.Θ. ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ, Θεσ/νίκης Τα οστά σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ι. ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Α. Οστά = στερεά µορφή συνδετικού ιστού 1. αποτελούν τον κύριο στηρικτικό ιστό του σώµατος 2. το σκελετικό σύστηµα περιλαµβάνει 205 οστά Β. Το σκελετικό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οστεολογία Ι. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Οστεολογία Ι. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Οστεολογία Ι Ioannis Lazarettos MD PhD Οστεολογία Οστά Τα οστά αποτελούνται από ένα οργανικό υπόστρωμα από ινώδη συνδετικό ιστό εμποτισμένο με μεταλλικά άλατα (σκληρότητα & ελαστικότητα) Δομή Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Οστεολογια Το συνολο των οστων του οργανισμου συνιστα τον σκελετο. Η μελετη των οστων είναι η Οστεολογια. Τα οστα είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Κωνσταντινος Ν. ΜΑΛΙΖΟΣ Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Ορθοπαιδικη ή Ορθοπεδικη «παιδο-ορθωτικη» (Γ. Μπαμπινιωτης) Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 1η Διάλεξη: «Οστά

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσμολογία. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Συνδεσμολογία. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Συνδεσμολογία Ioannis Lazarettos MD PhD Συνδεσμολογία 2 Συνδεσμολογία Άρθρωση Σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών Κίνηση Δίαρθρωση ΟΧΙ Κίνηση Συνάρθρωση (Συνδέσμωση Συγχόνδρωση - Συνοστέωση) 3 Διάρθρωση Αρθρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Οστίτης Ιστός Dr. med. Λουκάς Κωνσταντίνου Ορθοπεδικός Χειρουργός Στήριξη Κίνηση Οστά εξειδικευµένος στηρικτικός-συνδετικός ιστός χαρακτηριστικά: σκληρήσύστασηκαι ακαµψία, λόγω παρουσίαςαλάτων ασβεστίουστην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μια στερεά μορφή συνδετικού ιστού, σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ. Βάσιου Αικ. Επίκουρη Καθηγήτρια Ανατοµίας. Ιατρικό Τµήµα. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας. Wednesday, January 15, 14

ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ. Βάσιου Αικ. Επίκουρη Καθηγήτρια Ανατοµίας. Ιατρικό Τµήµα. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας. Wednesday, January 15, 14 ΚΑΤΩ ΑΚΡΟ Βάσιου Αικ. Επίκουρη Καθηγήτρια Ανατοµίας Ιατρικό Τµήµα Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Λεκάνη - Ισχία Απλή ακτινογραφία Απλή ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Απλή ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Μαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας

Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Οστίτης Ιστός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας λ ί Οστά εξειδικευμένος στηρικτικός-συνδετικός ιστός χαρακτηριστικά: σκληρή σύσταση και ακαμψία, λόγω παρουσίας αλάτων ασβεστίου στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Θωρακικό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Θώρακας Γενική επισκόπηση Σχετικοί όροι Θώρακας Θωρακικός κλωβός Θωρακικό τοίχωμα Θωρακική κοιλότητα Σχετικοί όροι Θώρακας Περιοχή του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Φυσική του Σκελετού Τα οστά πραγματοποιούν τουλάχιστον έξι λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα: 1. Υποστήριξη 2. Κίνηση 3. Προστασία διαφόρων οργάνων 4. Αποθήκευση χημικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Ι. Γενικά Α. 3εις σηµαντικές ζώνες των κάτω άκρων 1. Μηριαίο τρίγωνο 2. Ο πόρος των προσαγωγών 3. Ο ιγνυακός βόθρος Β. Μηριαίο οστό 1. Είναι το επιµηκέστερο, το ισχυρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: ΠΑΝΤΕΡΗ ΜΑΡΙΑ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ 1. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΑΛΤΗΡΕΣ 2. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΑΧΗΛΟ 3. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΠΙΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1 ο : ΑΡΧΕΣ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ

Μαθημα 1 ο : ΑΡΧΕΣ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μαθημα 1 ο : ΑΡΧΕΣ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση να: περιγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέματα προς ανάλυση: Συνδεσμολογία οστών Χαρακτηριστικά των αρθρώσεων Αρθρικός Χόνδρος Μηνίσκοι Αρθρικός Θύλακας Αρθρικό Υγρό Τύποι αρθρώσεων Τύποι διαρθρώσεων Ευκαμψία της άρθρωσης Συνδεσμολογία οστών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες ΜΥΟΛΟΓΙΑ Μυϊκός ιστός και Μυϊκό σύστηµα Ι. Γενικά Α. Μύες = όργανα µαλακά συσταλτά 1. οι συσπάσεις των µυϊκών ινών κινούν τα µέρη του σώµατος 2. προσδίδει το σχήµα του σώµατος 3. τρία είδη µυών α. Σκελετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης Ινιακό οστό Σπονδυλικές & κρανιοσπονδυλικές διαρθρώσεις. Παρουσίαση: Πιάγκου Μάρα

Αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης Ινιακό οστό Σπονδυλικές & κρανιοσπονδυλικές διαρθρώσεις. Παρουσίαση: Πιάγκου Μάρα Αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης Ινιακό οστό Σπονδυλικές & κρανιοσπονδυλικές διαρθρώσεις Παρουσίαση: Πιάγκου Μάρα Άθροισμα βραχέων οστών - 33-34 σπόνδυλοι στο ραχιαίο τμήμα μέσου επιπέδου κορμού 24 κινητοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα

Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 98-90--9-0 Copyright: Ε. Νεοφύτου, Eκδόσεις ZHTH, Iανουάριος 00 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του γόνατος; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από το μηριαίο οστό και από την κνήμη. Τα άκρα των οστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΤΟ ΕΤΟΣ 2003 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΤΟ ΕΤΟΣ 2003 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΙΔΡΥΜΑ : Α.Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ : ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ : ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΤΟ ΕΤΟΣ 2003 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ : ΛΙΑΠΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΗΤΣΙΑΛΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Υποχρεώσεις του βοηθού ιατρικών συσκευών απεικονίσεων... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Το μυϊκό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Το μυϊκό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Το μυϊκό σύστημα ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Οι μύες Οι μύες είναι όργανα, τα οποία προσφύονται στα οστά και έχουν σημαντική κινητικότητα Με την σύσπαση τους κινούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρωση του ισχίου Οι αρθρικές επιφάνειες που συντάσσουν την άρθρωση του ισχίου είναι η κοτύλη της λεκάνης και η κεφαλή του µηριαίου οστού.

Άρθρωση του ισχίου Οι αρθρικές επιφάνειες που συντάσσουν την άρθρωση του ισχίου είναι η κοτύλη της λεκάνης και η κεφαλή του µηριαίου οστού. Οστά Η πυελική ζώνη αποτελείται από την συνένωση των ανώνυµων οστών (συνένωση του λαγόνιου, του ισχιακού και του ηβικού οστού) µε το ιερό οστό (σταθερή σύνδεση µε την ΣΣ). Το οστό είναι ένα µακρύ οστό

Διαβάστε περισσότερα

Μυολογία ΙΙΙ. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Μυολογία ΙΙΙ. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Μυολογία ΙΙΙ Ioannis Lazarettos MD PhD Μυολογία 2 Μύες Κάτω Άκρου Μύες Πυέλου Έξω Έσω Μύες Μηρού Πρόσθιοι Μύες Έσω (Προσαγωγοί) Οπίσθιοι Μύες Μύες Κνήμης Πρόσθιοι Οπίσθιοι Έξω (Περονιαίοι) Μύες Άκρου Ποδός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ B Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας, 5. Των Άνω Άκρων, 6. Των Κάτω Άκρων

ΜΕΡΟΣ B Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας, 5. Των Άνω Άκρων, 6. Των Κάτω Άκρων ΜΕΡΟΣ B Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας, 5. Των Άνω Άκρων, 6. Των Κάτω Άκρων 01/40 5. Μύες των Άνω Άκρων, διακρίνονται: 5.1. Μύες της ωµικής ζώνης 5.2. Μύες του βραχίονα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 4η Διάλεξη: «Κορμός

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 4Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 18.24 ΕΡΓΑΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ 2 η Έκδοση

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ 2 η Έκδοση ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΡΥΘΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΩΝ ΚΑΙ ΙΑΣΩΣΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ 2 η Έκδοση Ανδρέας Μ. Μαµαντόπουλος, Αναστάσιος Γ. Γερασιµάτος Γεώργιος - Μάριος Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o ΡΑΧΙΤΙΔΑ- ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Συγγραφέας: Μαλακάση Αποστολία* * Επικουρικός Ορθοπαιδικός, Κ.Θ.-Κ.Υ. Λέρου. Μεταβολική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή εναπόθεση ασβεστίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Λεξιλόγιο

Περιεχόμενα. Λεξιλόγιο Περιεχόμενα ΜΕΡΟΣ I: ΑΡΧΕΣ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 1 Εισαγωγή στην Εμβιομηχανική Ανάλυση 2 Μηχανικές Ιδιότητες των Υλικών 3 Εμβιομηχανική των Οστών 4 Εμβιομηχανική των Σκελετικών Μυών 5 Εμβιομηχανική των Χόνδρων

Διαβάστε περισσότερα

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Σχηµατισµός Παράπλευροι Κλάδοι του Ιερού Πλέγµατος Μυϊκοί Παράπλευροι Κλάδοι Δερµατικοί Παράπλευροι Κλάδοι Σπλαγχνικοί Παράπλευροι Κλάδοι Τελικοί Κλάδοι του

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Από το κύτταρο στον οργανισμό

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Από το κύτταρο στον οργανισμό 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Από το κύτταρο στον οργανισμό ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Τα κύτταρα του ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ είναι μερικά τρισεκατομμύρια (περίπου 10 13 ) ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Τα κύτταρα του ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙ. Αρθρική κοτύλη. Εμπρόσθιο χείλος. Μικρή κεφαλή. Κοιλότητα Αυχενικοί σπόνδυλοι. Κορωνοειδής απόφυση. Μετωποβρεγματική ραφή.

ΓΛΩΣΣΑΡΙ. Αρθρική κοτύλη. Εμπρόσθιο χείλος. Μικρή κεφαλή. Κοιλότητα Αυχενικοί σπόνδυλοι. Κορωνοειδής απόφυση. Μετωποβρεγματική ραφή. ΓΛΩΣΣΑΡΙ Αγγλικός όρος Acetabulum Acromial process Anterior crest Arch Body of Sternum Calcaneus Capitate Capitulum Carpals Cavity Cervical Clavicle Coccyx Coracoid process Coronal suture Coronoid process

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παθητική κινητοποίηση

Παθητική κινητοποίηση Παθητική κινητοποίηση Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εµφανίστηκε µία σταθερή αύξηση στη χρήση των τεχνικών κινητοποίησης των αρθρώσεων από τους φυσιοθεραπευτές. Η κυριότερη ένδειξη για την εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΝΑ & ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ Α.Δ. LAKHSMI

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ Α.Δ. LAKHSMI ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ Α.Δ. LAKHSMI ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ: Αρχική Στάση : Αριστερό γόνατο στο πάτωμα και δεξί πόδι λυγισμένο σχηματίζοντας μια γωνία 90 μοιρών, Εισπνέεις καθώς σηκώνεις το αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Λήψη προσφορών για δαπάνη ποσού 5.310,67 (πέντε χιλιάδες τριακόσια δέκα ευρώ και εξήντα επτά λεπτά) για την προµήθεια εργαστηριακού εξοπλισµού

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό

Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό Τοποθέτηση για ωδίνες τοκετού και τοκετό Κάθισμα στην μπάλα ωδινών Η κίνηση εμπρός και πίσω κατά το κάθισμα στην μπάλα ωδίνων μειώνει τον πόνο, προάγει την χαλάρωση, ανοίγει την εγκάρσια και προσθιο οπίσθια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιφάνεια για την στήριξη των χεριών για την διευκόλυνση των αναισθησιολόγων με τον αντίστοιχο συνδετικό σφιγκτήρα (clamp)

Επιφάνεια για την στήριξη των χεριών για την διευκόλυνση των αναισθησιολόγων με τον αντίστοιχο συνδετικό σφιγκτήρα (clamp) ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ (ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ 21 ΧΕΙΡ/ΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ) 2.9.1 Επιφάνεια για την στήριξη των χεριών για την διευκόλυνση των αναισθησιολόγων με τον αντίστοιχο συνδετικό σφιγκτήρα (clamp) 9906021

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (Α. Τ.Ε.Ι.) ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (Α. Τ.Ε.Ι.) ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (Α. Τ.Ε.Ι.) ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΛΟΓΩ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ανθρώπινο Σώµα. Στοιχεία Ανατοµίας και Φυσιολογίας. ebooks4greeks.gr. Πηγή: Flash Care / Φίλιππος Παπασιδέρης

Το Ανθρώπινο Σώµα. Στοιχεία Ανατοµίας και Φυσιολογίας. ebooks4greeks.gr. Πηγή: Flash Care / Φίλιππος Παπασιδέρης Το Ανθρώπινο Σώµα Στοιχεία Ανατοµίας και Φυσιολογίας Πηγή: Flash Care / Φίλιππος Παπασιδέρης Οστά της Κεφαλής - Εγκεφαλικό Kρανίο Ο σκελετός της κεφαλής ή κρανίο, διαιρείται στο εγκεφαλικό ή κυρίως κρανίο

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Το Ανθρώπινο Σώµα. Στοιχεία Ανατοµίας και Φυσιολογίας

Το Ανθρώπινο Σώµα. Στοιχεία Ανατοµίας και Φυσιολογίας Το Ανθρώπινο Σώµα Στοιχεία Ανατοµίας και Φυσιολογίας Οστά της Κεφαλής - Εγκεφαλικό Kρανίο Στοιχεία ανατοµίας Ο σκελετός της κεφαλής ή κρανίο, διαιρείται στο εγκεφαλικό ή κυρίως κρανίο και στο προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΟΣΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - 7 - Αναφορά στα οστά και γενικά στοιχεία 1.1 Οστεολογία Οστεολογία ονοµάζουµε τον ειδικό εκείνο κλάδο της ανατοµίας που ασχολείται αποκλειστικά µε την

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ «Οι κακώσεις του θώρακα, της αυχενικής και θωρακικής µοίρας της Σπονδυλικής Στήλης. Η σηµασία των κακώσεων αυτών στην καθηµερινή ζωή.»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS www.npiatrikis.gr ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ Η κλινική δε συνηθίζει πλέον να εξετάζει σε προαιρετικές. Η εξέταση είναι µε πέντε θέµατα ανάπτυξης, ποικίλων περιεχοµένων, σε δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ Κρατάμε τις λαβές του μηχανήματος και τοποθετούμε τις ποδοκνημικές κάτω από τα μαξιλαράκια. Εκπνέουμε στο τέλος της κίνησης προς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Φατούρος Ιωάννης, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ. Φατούρος Ιωάννης, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Φατούρος Ιωάννης, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ. ΒΗΜΑ 1 α ΠΟΙΟΙ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΚΙΝΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ; ΒΗΜΑ 1 Β ΠΟΙΟΙ ΜΥΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ; Μύες για κάθε

Διαβάστε περισσότερα