Βασιλική ΙΩΑΝΝΙΔΗ. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, 2004, τχ. 137, σσ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασιλική ΙΩΑΝΝΙΔΗ. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, 2004, τχ. 137, σσ. 91-100"

Transcript

1 Η πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας στην Ελλάδα. Το τέλος τής ιδρυματοποίησης: Μία άλλη πρόταση με προσανατολισμό την προαγωγή τής υγείας των ανήλικων παραβατών Βασιλική ΙΩΑΝΝΙΔΗ Περίληψη ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, 2004, τχ. 137, σσ Ο ορίζοντας της προβληματικής τού παρόντος άρθρου προσδιορίστηκε από την ιδιαιτερότητα του θεσμού των Αναμορφωτικών Καταστημάτων/ Ιδρυμάτων Αγωγής ως φορέα πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας στη χώρα μας. Ο συγκεκριμένος φορέας συσχετίστηκε με παιδαγωγικές προτεραιότητες και εκπαιδευτικές πρακτικές. Ωστόσο, οι εκπαιδευτικές και επαγγελματικές πρακτικές τού θεσμού ατόνησαν κάτω από το βάρος μηχανισμών τού επίσημου κοινωνικού ελέγχου. Στο παρόν άρθρο, αρχικά, κάνουμε έναν απολογισμό με βάση τα ευρήματα εμπειρικής έρευνας που πραγματώσαμε μέσα στα τρία τελευταία Ιδρύματα Αγωγής τής χώρας μας τα Ιδρύματα Αγωγής αρρένων Κορυδαλλού και Βόλου και το Ίδρυμα Αγωγής θηλέων Παπάγου. Στη συνέχεια, προτείνουμε έναν άλλο θεσμό με φιλοσοφία προσανατολισμένη στις νέες παιδαγωγικές προσεγγίσεις με βάση την προαγωγή τής υγείας των ανήλικων παραβατών θέμα επίκαιρο, εφόσον στις ημέρες μας έχουν διακόψει τη λειτουργία τους τα δύο από τα τρία Ιδρύματα Αγωγής τής χώρας μας και συζητείται η μετεξέλιξη του θεσμού με νέα νομοθετική ρύθμιση. Ιδρύματα Αγωγής ανηλίκων (πρώην Αναμορφωτικά Καταστήματα): Χρονικά ορόσημα στην ιστορική πορεία του θεσμού Η ιδρυματική μεταχείριση των ανηλίκων στη χώρα μας ξεκινά στις αρχές τού 20ού αιώνα με τη μορφή ασύλων (Korsten, 1967, σελ. 214). Η σύνταξη των νόμων 1681/1919, 1682/1919 και 2018/1920 γίνεται από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η αλητεία και η επαιτεία τιμωρούνται από το νόμο και λαμβάνονται μέτρα προστασίας ιδιαίτερα για τους ανηλίκους. Ειδικότερα, ο Έλληνας νομοθέτης θεσμοθέτησε την ίδρυση και πραγμάτωσε την οργάνωση και τη λειτουργία των Αναμορφωτικών Καταστημάτων (βλ. αναφορικά Τρωιάνου- Λουλά, 1995, σελ. 207 κ. εξ. και 413 κ. εξ. Σπινέλλη, Τρωιάνου, 1992, σελ. 415 κ. εξ.) με το π.δ και αργότερα με τον α.ν. 2724/1940, ο οποίος υπήρξε και το βασικό νομοθέτημα για τη λειτουργία τους. Τα Αναμορφωτικά Καταστήματα, αργότερα με το π.δ. 602/ , μετονομάστηκαν σε Ιδρύματα Αγωγής. Αξίζει να σημειώσουμε ότι από τα μέσα τής τρίτης Η Β. Ιωαννίδη είναι Διδάκτωρ Φιλοσοφίας στο γνωστικό αντικείμενο της Παιδαγωγικής τού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδάσκει στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας τής Φιλοσοφικής Σχολής τού Πανεπιστημίου Αθηνών με το Π.Δ. 407/1980 στη βαθμίδα τού Λέκτορα. Επίσης, έχει διδάξει στο Μαράσλειο Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. 1

2 δεκαετίας τού 20ού αι. (Στασινός, 1991, σελ ) και ύστερα συναντάμε τα Αναμορφωτικά Καταστήματα ως επίσημο θεσμό τού κράτους, αν και μέχρι το 1940 λειτουργούν περισσότερο ως άσυλα αλητοπαίδων. Ο όρος «άσυλο» συμβολίζει τον ολοκληρωτικό χαρακτήρα του ιδρύματος ως τόπο κατοικίας και εργασίας μιας ομάδας ανθρώπων, που είναι αποκομμένοι από την ευρύτερη κοινωνία και κατευθύνονται από προγραμματισμένη συμπεριφορά και τρόπο ζωής μέσα στον ιδρυματικό χώρο (Μαραγκοπούλου-Τζαννετάκη, 1987, σελ. 207). Σχετικά με το σύγχρονο νομοθετικό καθεστώς, είναι χαρακτηριστικό ότι ο ν. 2298/1995 περιλαμβάνει διατάξεις που αναφέρονται στα Ιδρύματα Αγωγής με σωφρονιστικό, ωστόσο, χαρακτήρα (βλ. αναφορικά Αλεξιάδης, Πανούσης, 1996, σελ ). Επίσης, η λειτουργία των Ιδρυμάτων Αγωγής ανηλίκων αρρένων Κορυδαλλού και θηλέων Παπάγου έπαψε με το π.δ. 180/ , ενώ συνεχίζεται κανονικά η λειτουργία τού Ιδρύματος Αγωγής ανηλίκων αρρένων Βόλου. Σκοπό τής παραπάνω διακοπής αποτελεί η μετεξέλιξη των Ιδρυμάτων Αγωγής, μέσα από τη νομοθετική τροποποίηση, την υλικοτεχνική αναδόμηση και τη συνολικότερη δημιουργία «Μονάδων Μέριμνας Νέων» (Φωτοπούλου, 2003), οι οποίες θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, όσον αφορά σε νεαρά άτομα που αναπτύσσουν παραβατική συμπεριφορά. Η συγκεκριμένη θεσμική παρέμβαση προβλέπει: α) Στέγες Φιλοξενίας, στις οποίες θα παρέχεται διαμονή και διατροφή σε νέους που διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να γίνουν δράστες αξιόποινης πράξης, β) Θεραπευτικές Μονάδες για τη διάγνωση, την περίθαλψη, την πρόληψη και την αποκατάσταση ψυχικών διαταραχών σε ανηλίκους, γ) Ειδικό Τμήμα Απεξάρτησης Ανηλίκων στα Κέντρα Απεξάρτησης Τοξικομανών και δ) Μονάδες Αποκατάστασης Νέων, οι οποίες και θα αντικαθιστούν τα Ιδρύματα Αγωγής ανηλίκων. Η έρευνα και τα ευρήματα Στη συγκεκριμένη έρευνα το επίκεντρο του επιστημονικού μας ορίζοντα οριοθετήθηκε από την παιδαγωγική διάσταση της οργάνωσης και της αποτελεσματικότητας των Ιδρυμάτων Αγωγής, σχετικά με την προσφερόμενη αγωγή στους ανηλίκους των Ιδρυμάτων. Έτσι, η έρευνα αυτή πραγματώθηκε υπό το σκεπτικό μιας όσο το δυνατόν καλύτερης απεικόνισης της υπάρχουσας πραγματικότητας μέσα στα τρία τελευταία Ιδρύματα Αγωγής ανηλίκων, το έτος 1997 (Ιωαννίδη-Ψυχογυιού, 2001, σελ. 221 κ. εξ.). Πιο συγκεκριμένα, σκοπός τής έρευνας ήταν η διερεύνηση των συνθηκών που επικρατούσαν και των αναγκών που διαφαίνονταν μέσα από την πράξη και τους προβληματισμούς τού επιστημονικού προσωπικού. Κύρια έμφαση δόθηκε στη διερεύνηση παραγόντων, σχετικά με την ποιότητα της προσφερόμενης αγωγής στους ανηλίκους των Ιδρυμάτων Αγωγής. Κριτήριο για την επιλογή τού πληθυσμού υπήρξε η συνάφεια του προσωπικού με το σύστημα αγωγής ανηλίκων. Έτσι, ως στατιστικός πληθυσμός επιλέχθηκε το επιστημονικό προσωπικό των Ιδρυμάτων Αγωγής. Στο προσκαλούμενο δείγμα μας περιλήφθηκε ο στατιστικός πληθυσμός στο σύνολό του. Ως όργανο συλλογής των δεδομένων επιλέχθηκε η δομημένη συνέντευξη. Η περιγραφική ανάλυση των ευρημάτων στηρίχθηκε στη διερεύνηση των πεποιθήσεων και των απόψεων του επιστημονικού προσωπικού των Ιδρυμάτων Αγωγής ανηλίκων και όχι στην εξαγωγή συμπερασμάτων (Παρασκευόπουλος, 1 ος, 1993, σελ ). Από τη γενική περιγραφή των ευρημάτων έγινε φανερό ότι: α) Οι ελλείψεις σε επίπεδο υλικο-τεχνικής υποδομής είναι σοβαρές, γεγονός που δυσχεραίνει την αγωγή των ανηλίκων. β) Επίσης, αν και εφαρμόζονται όλα τα παιδαγωγικά μέσα, η εφαρμογή των περισσοτέρων από αυτά καθίσταται δύσκολη. Π.χ. Η σχολική εκπαίδευση εφαρμόζεται σε 2

3 χαλαρό επίπεδο. γ) Η επαγγελματική κατάρτιση γίνεται μόνο σε επίπεδο εργασιοθεραπείας. δ) Δεν υπάρχουν αθλοπαιδιές, εφόσον οι εξωτερικοί χώροι είναι ανεκμετάλλευτοι. ε) Μόνο η παροχή θρησκευτικής αγωγής είναι ικανοποιητική. στ) Εκτός από τις ελλείψεις σε κονδύλια, η εφαρμογή των μέσων αγωγής δυσχεραίνεται και από έναν επιπλέον λόγο: τη νοοτροπία συνήθως του φυλακτικού προσωπικού, η μετάθεση του οποίου από τις φυλακές στα ιδρύματα θεωρείται δυσμενής. Συνολικά, η αναφορά στις δυσχέρειες εφαρμογής των παιδαγωγικών μέσων έχει μεγάλη σημασία, εφόσον οι δυσχέρειες αποτελούν σοβαρό παράγοντα ανάσχεσης του εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα των Ιδρυμάτων Αγωγής. Επίσης, κάνουμε λόγο για: α) την έλλειψη κατάλληλου και εξειδικευμένου προσωπικού, β) την έλλειψη απαραίτητων χώρων και μέσων για την εφαρμογή προγραμμάτων απασχόλησης, ψυχαγωγίας και εκπαίδευσης των ανηλίκων, γ) το δύσκολο χαρακτήρα των ίδιων των ανηλίκων μέσα στα ιδρύματα, και δ) τη διαφορετική αντιμετώπιση των ανηλίκων μεταξύ επιστημονικού και φυλακτικού προσωπικού. Κατόπιν, η ημιελεύθερη διαβίωση εφαρμόζεται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις, με σκοπό την επαφή των ανηλίκων με το οικογενειακό περιβάλλον και τη μη αποκοπή από το κοινωνικό περιβάλλον. Η επαφή των ανηλίκων, όμως, γίνεται συχνά με το ίδιο νοσηρό περιβάλλον, εφόσον η οικογένεια δεν διαθέτει κοινωνική στήριξη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι στον τομέα τής επαφής των ανηλίκων με το κοινωνικό σύνολο έχει διαπιστωθεί ότι είναι θετική η προσφορά των εθελοντικών ομάδων μέσα στο ίδρυμα π.χ. Αντλεριανή ομάδα, Άρσις κ.λπ. Επίσης, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, σημαντικός λόγος που δεν επιτυγχάνεται η κοινωνική ένταξη των ανηλίκων είναι η στάση δυσπιστίας και καχυποψίας που εκφράζει το κοινωνικό σύνολο για την προσωπικότητα αυτών των παιδιών. Για τον παραπάνω λόγο, παρατηρήθηκαν διισταμένες απόψεις για το εάν έχει νόημα η αλλαγή τής ονομασίας τού θεσμού από «Αναμορφωτικό Κατάστημα» σε «Ίδρυμα Αγωγής», εφόσον η κοινωνική αντίληψη και νοοτροπία δεν αλλάζει ουσιαστικά. Στο σημείο αυτό είναι σημαντική η πρόταση πολλών συμμετεχόντων για Στέγες ανηλίκων, οι οποίες θα διαθέτουν ειδικό προσωπικό, προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και ολοκληρωμένη εκπαίδευση. Συνολικά, το επιστημονικό προσωπικό πρότεινε δημιουργία Επαγγελματικής Σχολής, πλήρες πρόγραμμα ψυχαγωγίας, εφαρμογή προγραμμάτων απασχόλησης και επαγγελματικής κατάρτισης με τη συνεργασία άλλων φορέων, στάδια κλειστής και ανοικτής διαβίωσης των ανηλίκων και συνεχή επαφή αυτών με το κοινωνικό σύνολο, νέα υλικο-τεχνική υποδομή, στελέχωση των ιδρυμάτων με επιστημονικό προσωπικό όλων των ειδικοτήτων και ιδιαίτερα παιδαγωγών, δημιουργία χώρων θεραπείας για άτομα με ψυχικά νοσήματα και μεγαλύτερη οικονομική επιχορήγηση από την πολιτεία. Κατά την άποψή μας, αρκετά προβλήματα θα μπορούσαν -στο μέτρο του δυνατού- να ξεπεραστούν μέσα στα Ιδρύματα Αγωγής με πρωτοβουλία του ίδιου του προσωπικού. Π.χ. θα ήταν θετικό να δοθούν κίνητρα στους ανηλίκους για τη διαμόρφωση κήπου, το βάψιμο των τοίχων κ.λπ. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ενισχυτικό παράγοντα για ανάληψη ευθύνης μέσα στο ίδρυμα. Η τόνωση της διάθεσης των ανηλίκων για ατομική δραστηριότητα μπορεί να μειώσει το αίσθημα του απομονωτισμού, της εγκατάλειψης και της ιδρυματοποίησής τους μέσα στο κλειστό περιβάλλον. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων απάντησε ότι οι λόγοι επανεισαγωγής των ανηλίκων στο ίδρυμα είναι οι λόγοι για τους οποίους οι ανήλικοι είχαν πρωτοεισαχθεί. Και σε αυτό, βέβαια, προστίθεται και η έλλειψη μεταϊδρυματικής υποστήριξης. Τέλος, η αναποτελεσματικότητα της ιδρυματικής μεταχείρισης των ανηλίκων στη χώρα μας ενισχύεται, εφόσον η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων επιστημονικών κλάδων στην πράξη δεν υφίσταται (Τρωιάνου-Λουλά, 1999). Άσχετα από τους επίσημους στόχους τού θεσμού, όπως αυτοί καθορίστηκαν από το νομοθέτη, έχει ενδιαφέρον να σχολιάσουμε τη λογική τού θεσμού, όπως αυτή εκφράζεται, 3

4 σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνάς μας. Οι αρχές που πρυτανεύουν σήμερα στο Δίκαιο Ανηλίκων (Βλ. Σπινέλλη, Τρωιάνου, ό.π., σελ ) επιδρούν στον παιδευτικό χαρακτήρα τού αναμορφωτικού μέτρου τής εισαγωγής τού ανηλίκου σε Ίδρυμα Αγωγής. Έτσι, η παιδευτική επίδραση του συγκεκριμένου αναμορφωτικού μέτρου είναι ανάλογη με το βελτιωτικό και τον αγωγικό του χαρακτήρα στην προσωπικότητα του ανήλικου παραβάτη του νόμου. Και αυτό γιατί στην αγωγική επίδραση βασίζεται ο ενστερνισμός τού συστήματος κοινωνικών αξιών από τον ανήλικο. Μόνο, έτσι, θα μπορούμε να μιλάμε για ολοκληρωμένη παιδαγωγική δραστηριότητα στην εφαρμογή τού συγκεκριμένου μέτρου. Συμβαίνει όμως αυτό; Σύμφωνα με αυτά που έχουν λεχθεί παραπάνω, θεωρούμε ότι δεν συμβαίνει. Γενικά συμπεράσματα: Προβλήματα του υπάρχοντος καθεστώτος Γενικά, το σωφρονιστικό σύστημα μιας χώρας το συνθέτουν το νομοθετικό πλαίσιο, η υλικοτεχνική υποδομή και το σωφρονιστικό προσωπικό (Σπινέλλη, Τσήτσουρα, 1996, σελ. 27). Το επιστημονικό προσωπικό των Ιδρυμάτων Αγωγής ανηλίκων της χώρας μας έκανε λόγο για ελλείψεις και στους τρεις παραπάνω τομείς. Συγκεκριμένα, ανέφερε την ανυπαρξία κονδυλίων για υλικο-τεχνική υποδομή, την έλλειψη σύγχρονων παιδαγωγικών μεθόδων, την έλλειψη ελέγχου από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο παραγόμενο έργο των Ιδρυμάτων Αγωγής, καθώς και την έλλειψη γενικότερου ενδιαφέροντος από την Πολιτεία και άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς (Χάιδου, 1990, σελ Σπινέλλη, 1992, σελ Σπινέλλη, Τρωιάνου, ό.π., σελ ). Ο νομοθέτης κάνει λόγο για την κοινωνική ένταξη των ανηλίκων, ενώ η πραγματικότητα, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από την έρευνα που πραγματώσαμε, υποδηλώνει ένα μηχανισμό κοινωνικού ελέγχου, μέσω του οποίου διαμορφώνεται σταδιακά ένας παράλληλος μηχανισμός κοινωνικού στιγματισμού. Το επιστημονικό προσωπικό συγκλίνει στην άποψη της αλλαγής τού συστήματος που επικρατεί π.χ. οι ακατάλληλοι χώροι και η ανεπάρκεια χώρων αγωγής δημιουργούν ιδρυματοποίηση. Γι αυτόν, ακριβώς, το λόγο το επιστημονικό προσωπικό προτείνει ίδρυμα ανοικτής διαβίωσης των ανηλίκων, προσαρμοσμένο στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες. Ιδιαίτερα, μας έκανε εντύπωση η επιθυμία τού προσωπικού για αλλαγή τού ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου. Η λειτουργία μονάδων ιδρυματικής μεταχείρισης προϋποθέτει πολυδάπανα προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης, καθώς και αρμονική συνεργασία μεταξύ επιστημονικού και φυλακτικού προσωπικού (Κουράκης, 1991, σελ. 146), γεγονός όμως που, όπως απέδειξε η έρευνά μας, δεν συμβαίνει μέσα στα Ιδρύματα Αγωγής. Και αυτό, διότι υφίσταται και το πρόβλημα της διαφοροποίησης στην αντιμετώπιση των ανηλίκων μέσα στα Ιδρύματα Αγωγής μεταξύ φυλακτικού και επιστημονικού προσωπικού. Επιπλέον, απαιτείται βοήθεια διεπιστημονικού χαρακτήρα προς τον ανήλικο παραβάτη, δηλαδή ενασχόληση και μέριμνα από διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους, όπως εγκληματολόγους, ψυχολόγους, παιδαγωγούς, ψυχίατρους, κοινωνικούς λειτουργούς κ.λπ. Ιδιαίτερα, η συμβολή τού φυλακτικού προσωπικού είναι σημαντική, εξαιτίας της καθημερινής επαφής του με τους ανηλίκους. Η ποιότητα αυτής της καθημερινής επικοινωνίας εξαρτάται από την οργάνωση και τους στόχους τού ιδρύματος, καθώς και από την προθυμία του ίδιου του προσωπικού να ακούσει, να εξυπηρετήσει και να ικανοποιήσει τα αιτήματα των ανηλίκων μέσα στο ίδρυμα (Λαπαντζή, 1990, σελ. 287). Οι ανάγκες που καλύπτουν σήμερα τα Ιδρύματα Αγωγής είναι διαφορετικές απ ότι ήταν πριν από σαράντα χρόνια, όπου τα Αναμορφωτικά Καταστήματα λειτουργούσαν υπό το πρίσμα ενός προστατευτικού και αυταρχικού τρόπου διαπαιδαγώγησης. Σήμερα, η «μικροκοινωνία» των Ιδρυμάτων Αγωγής διαφαίνεται κλειστή και ο τρόπος διαπαιδαγώγησης 4

5 των ανηλίκων πολύ περιορισμένος για να καλύψει τις σύγχρονες ανάγκες, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί σε μια κοινωνία εξειδίκευσης και τεχνολογικής ανάπτυξης. Κατ ακολουθίαν, οδηγούμαστε στο εξής συμπέρασμα: Όταν η βελτίωση του ανηλίκου καλείται να επιτευχθεί με μέσα που ανταποκρίνονται σε παλαιότερες εποχές, τότε η ύπαρξη και η λειτουργία των Ιδρυμάτων Αγωγής καθίσταται «προβληματική», εφόσον η οργάνωση και η δομή αυτών δεν ανταποκρίνονται στα αιτήματα των καιρών μας. Επιπλέον, η παρέμβαση του επίσημου κοινωνικού ελέγχου και ιδίως η επιβολή μέτρων ιδρυματικού χαρακτήρα στον ανήλικο συμβάλλει στην υποτροπή του σε μια περαιτέρω «εγκληματική» σταδιοδρομία, εφόσον η εμπλοκή τού ατόμου στο σύστημα απονομής τής ποινικής δικαιοσύνης είναι γεγονός καθοριστικής σημασίας λόγω της ηλικιακής φάσης που βρίσκεται (Πλατή, 1990, σελ. 273 Χάιδου, ό.π., σελ. 9, 39 και 86). Ο εγκλεισμός τού ανηλίκου σε ίδρυμα, εφόσον αποτυγχάνει να του προσφέρει την κατάλληλη ηθική και επαγγελματική διαπαιδαγώγηση (Κουράκης, 1986, σελ. 177), αποτελεί αποδεικτικό γεγονός τού ότι η προσπάθεια σύνδεσης των παιδαγωγικών λειτουργιών στην ποινική δικαιοσύνη δεν έχει πετύχει (Μαργαρίτης, Παρασκευόπουλος, 1989, σελ. 80). Συνεπώς, το σωφρονιστικό (επαν)εκπαιδευτικό σύστημα αποτυγχάνει να εκπληρώσει τον κυριότερο στόχο του, την επανόρθωση των λειτουργιών τής κοινωνικής εκπαίδευσης (Πανούσης, 1985, σελ. 241). Και αυτή η αποτυχία συνδέεται με το γενικότερο θέμα τής μεταρρύθμισης του σωφρονιστικού συστήματος, πρωτίστως, σε ιδεολογικό και, στη συνέχεια, σε θεσμικό και οργανωτικό επίπεδο. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας ιδεολογικής προοπτικής θα επιτυγχανόταν και η εξαφάνιση του στιγματιστικού χαρακτήρα τής ποινής, εφόσον η παράβαση δεν θα θεωρείτο ως προσβολή τού κοινωνικά ηθικού, επιθυμητού και νόμιμου, αλλά ως αντίθεση στους κανόνες τού κοινωνικού συστήματος και παρενόχληση της ομαλής λειτουργίας αυτού (Δασκαλάκης, 1988, 68Α, σελ. 34). Συμπερασματικά, η διαδικασία τής επαγγελματικής και της κοινωνικής αποκατάστασης των ανηλίκων μέσα στα Ιδρύματα Αγωγής αποτελεί διαδικασία άσκησης κοινωνικού αποκλεισμού νεαρών ατόμων, των οποίων η παρεκκλίνουσα από τις κοινωνικές νόρμες συμπεριφορά αναγνωρίζεται και καθιερώνεται μέσα στα ιδρύματα ως κοινωνικά απόβλητη. Και αυτό συμβαίνει μέσα από την εξής λειτουργία: «...η εργασία της επανεκπαίδευσης που ασκείται από τα ιδρύματα αυτά ενεργοποιεί ένα μηχανισμό με διπλό αποτέλεσμα: ένα θεατό στιγματισμό και μια αναπηρία του υποκειμένου το οποίο ενσωματώνει την υποβάθμισή του, την υποτίμησή του. Αυτή η διπλή επίδραση πραγματοποιείται από τη συνδυασμένη δράση από ένα μηχανισμό συγκεκριμένο και θεατό και από τα μέσα συμβολικής πίεσης που ασκούν, στο εξωτερικό επίπεδο η δημόσια ντροπή και, κυρίως, στο εσωτερικό επίπεδο, από την υποτίμηση της εικόνας του εαυτού που συνεπιφέρει η αναγνώριση των παρεκκλίσεων» (Παναγιωτόπουλος, 1999, σελ. 418). Το τέλος της ιδρυματοποίησης: Προϋποθέσεις ενός νέου καθεστώτος Τα προβλήματα του σωφρονιστικού χώρου υπήρξαν ανέκαθεν όχι μόνο σημαντικά αλλά και δυσεπίλυτα. Καμιά από τις οργανωμένες κοινωνίες μέχρι σήμερα δεν μπορεί να ισχυρισθεί ότι τα αντιμετώπισε επιτυχώς, παρότι υπήρξαν εμπνευσμένες προσπάθειες τόσο των ανθρώπων τής πράξης όσο και αυτών της θεωρίας. Είναι αναμφισβήτητη αφενός η ποικιλία θέσεων και προσεγγίσεων (βλ. αναφορικά Μπεζέ, 1990) 1, σχετικά με τη γενική 1 Πρόκειται για το πρώτο στην Ελλάδα επιστημονικό συμπόσιο με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ανηλίκων μέσα από τη διεπιστημονική προσέγγιση του φαινομένου, αποβλέποντας έτσι στην ποιότητα της δικαστικής και της αναμορφωτικής παρέμβασης. 5

6 αντιμετώπιση του σωφρονιστικού ζητήματος, αφετέρου η πρακτική εφαρμογή μοντέλων σωφρονισμού. Έτσι, ως αποτέλεσμα έχουμε ένα πραγματικά ευρύ φάσμα θεωρητικών προτάσεων και πρακτικών εφαρμογών. Ωστόσο, η σύγχυση δημιουργείται από τη στιγμή που η ίδια η σωφρονιστική πραγματικότητα αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη, αντιφατική και η αποτελεσματικότητα των σωφρονιστικών πρακτικών κρίνεται ανεπιτυχής. Αυτό, ακριβώς, οδηγεί σε κρίση όλη τη «σωφρονιστική λογική» των οργανωμένων κοινωνιών. Η κρίση αυτή επιτείνεται κάτω από τη νέα κοινωνική πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης, όπου οι μορφές τού εγκλήματος μεταλλάσσονται με ρυθμούς που καθιστούν δυσκολότερη τη μελέτη και την κατανόηση του σύγχρονου εγκλήματος. Με βάση την παραπάνω συλλογιστική, προτείνουμε μία διαφορετική λογική, η οποία προϋποθέτει την ένταξη της Αγωγής Υγείας ως φιλοσοφίας στην ιδρυματική πραγματικότητα και την αξιοποίηση αυτής ως παιδαγωγικής στρατηγικής για ανήλικους παραβάτες με σκοπό την προαγωγή τής υγείας τους σε σωματικό, ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο. Θέλουμε να διευκρινίσουμε ότι στη βάση αυτή η έννοια της Αγωγής Υγείας εκλαμβάνεται ως ένα σύνολο ερεθισμάτων και επιρροών που αθροιστικά καθορίζουν γνωστικά, συναισθηματικά και τελικά σε επίπεδο συμπεριφοράς το άτομο (Horner, 1980). Θεωρούμε καίριας σημασίας το γεγονός ότι η μεγαλύτερη δυσκολία στη σωφρονιστική πραγματικότητα είναι η αδυναμία να συνδέσει κανείς νέες τάσεις, μεθόδους και τεχνικές με την καθημερινή πραγματικότητα ενός έγκλειστου περιβάλλοντος ή και ενός περιβάλλοντος ημιελεύθερης διαβίωσης. Ωστόσο, παράλληλη πεποίθησή μας είναι ότι σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο κάθε προσπάθεια για τη χάραξη μιας πολιτικής ή στρατηγικής θα πρέπει να συμπεριλάβει σε ένα συνολικότερο σχεδιασμό και μια σειρά από παραμέτρους, όπως: 1) Τη δημιουργία ευέλικτων και ευπροσάρμοστων προγραμμάτων εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, που θα επαναπροσδιορίζουν το ρόλο τού ιδρύματος και της αγωγής που θα παρέχεται σε αυτό, 2) Τη διάχυση νέων παιδαγωγικών προσεγγίσεων παράλληλα με τη χρήση των νέων τεχνολογιών στο βασικό κορμό τής εκπαίδευσης και της κατάρτισης των τροφίμων. Στον τομέα αυτό χρήσιμες μπορούν να είναι δραστηριότητες και προγράμματα με έμφαση στη βιωματική μάθηση π.χ. Αγωγή Υγείας και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. 3) Την επιμόρφωση του προσωπικού των ιδρυμάτων. Η στρατηγική μιας τέτοιας φιλοσοφίας αφορά στη σταδιακή εγκατάλειψη του σημερινού ιδρυματικού μοντέλου και την υιοθέτηση υπηρεσιών ανοικτής παιδαγωγικής και θεραπευτικής φροντίδας για άτομα που κάνουν χρήση τοξικών ουσιών και χρειάζονται θεραπευτική αγωγή. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αφενός με την ενίσχυση μορφών ελεύθερης ή ημιελεύθερης διαβίωσης για άτομα με ειδικές κοινωνικές δυσκολίες ή ιδιαίτερες ανάγκες κοινωνικής ένταξης και αφετέρου με τη δημιουργία ενός ανοικτού κοινοτικού δικτύου πρόληψης και συμβουλευτικής για τα άτομα που πλήττονται ή απειλούνται με κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό αποκλεισμό. Έτσι, διαπιστώνουμε την αναγκαιότητα παρεμβάσεων, οι οποίες θα περιλαμβάνουν την ανάπτυξη και την εφαρμογή δράσεων διαβίου κατάρτισης, με στόχο τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών σε όλους τους τομείς. Η αποτελεσματική υλοποίηση τέτοιων δράσεων απαιτεί: α) το συνδυασμό οργανωτικών, διοικητικών και λειτουργικών αλλαγών, β) την ενίσχυση της απασχόλησης, γ) την ισότητα των δύο φύλων και την ισότητα ευκαιριών για όλους, δ) την προστασία τού κοινωνικού και του φυσικού περιβάλλοντος. Με βάση τις παραπάνω θέσεις, η αποϊδρυματοποίηση ατόμων που διαβιούν σε κλειστές δομές χρειάζεται ανάπτυξη ανοικτών κοινοτικών δομών πρόληψης και θεραπείας 6

7 και υλοποίηση ενεργειών κοινωνικής και επαγγελματικής επανένταξης. Έτσι, η Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές κοινωνικές δυσκολίες απαιτεί τις ακόλουθες δομές, κατά την άποψή μας: α) Αναβάθμιση και επέκταση του θεσμού σχολικών μονάδων με παράλληλη δημιουργία ανοικτών κοινοτήτων για άτομα με δυσκολίες κοινωνικής ένταξης. Πιο αναλυτικά, εκτιμάμε ότι απαιτούνται μικρές Ανοικτές Κοινότητες, μέσα στις υπάρχουσες σχολικές μονάδες, με δομημένα προγράμματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης. Ο έφηβος θα συμμετέχει στα διάφορα επίπεδα και εάν είναι δυνατόν και η οικογένειά του. Έτσι, έχουμε σημαντική αντιμετώπιση της δυσλειτουργικής κατάστασης μέσα στο πλαίσιο των σχέσεων που ζει και αναπτύσσεται ο έφηβος. Το δυσ-λειτουργικό σύμπτωμα του παιδιού αποτελεί και το κίνητρο για τη λειτουργική ένταξή του. β) Δημιουργία ενός νέου θεσμού για νέους με παραβατική συμπεριφορά, η φιλοσοφία του οποίου θα στηρίζεται στην οργάνωση μικρών μονάδων απο-ιδρυματοποίησης, οι οποίες θα λειτουργούν ως Εστίες Παιδαγωγικής Υποστήριξης νέων με ιδιαίτερες ανάγκες κοινωνικής ένταξης. Οι μονάδες αυτές θα είναι ημιελεύθερης διαβίωσης και ανοικτής προστασίας. Σκοπός τους θα είναι: (α) Η πρόληψη νέων με προ-παραβατική συμπεριφορά από την τέλεση αξιόποινων πράξεων, και (β) η κοινωνική αποκατάσταση ατόμων που έχουν τελέσει αξιόποινη πράξη, μέσα από την παροχή: ⑴ Συμβουλευτικής, ⑵ Εκπαίδευσης, ⑶ Επαγγελματικής κατάρτισης και προώθησης στην εργασία, ⑷ Στέγασης, ⑸ Επίβλεψης, ⑹ Μεταϊδρυματικής αρωγής (Ιωαννίδη- Ψυχογυιού, ό.π., σελ ). Συνολικά, η ένταξη σε εκπαιδευτικές διαδικασίες και σε υποστηρικτικές υπηρεσίες για να είναι αποτελεσματική χρειάζεται έμφαση στην επικοινωνία, γεγονός που σημαίνει ανάπτυξη αυτοπεποίθησης, συγκεκριμενοποίηση ρεαλιστικών στόχων στο άτομο και ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων. Αυτά, ακριβώς, ενισχύουν μια πορεία αυτογνωσίας στο νεαρό άτομο. Θεωρούμε ότι τα παραπάνω δεν μπορούν να υλοποιηθούν έξω από κέντρα, προγράμματα, οργανώσεις, υπηρεσίες με ειδίκευση των επαγγελματιών τους σε τεχνικές προσέγγισης, υποστήριξης και επικοινωνίας. Π.χ. οι Σχολές Γονέων δύνανται να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού πλαισίου για την οργάνωση μιας προληπτικής αγωγής που θα βασίζεται στην ανάδειξη και την ικανοποίηση εκπαιδευτικών, μορφωτικών και θεραπευτικών αναγκών ατόμων με δυσλειτουργικές οικογένειες (Ιωαννίδη, ). Η προστασία τής παιδικής ηλικίας ως έννομο αγαθό μπορεί και πρέπει να περιέχει την παροχή ολοκληρωμένης εκπαίδευσης στο πλαίσιο τόσο της κοινωνικής όσο και της νομικής προστασίας τού ανηλίκου. Η κοινωνική προστασία δύναται να περιλαμβάνει μια πολιτική σχεδιασμού σε επίπεδο πρόληψης, ενώ παράλληλα η νομική προστασία μια πολιτική επιτήρησης, πάντα όμως σε πλαίσιο διαπαιδαγώγησης των ανηλίκων με παραβατική συμπεριφορά. Η διαπαιδαγώγηση αυτή θα ενισχύεται και θα τροφοδοτείται από το πνεύμα μιας σύγχρονης διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, στο πλαίσιο της οποίας μπορεί να είναι και η συνεργασία Γονέων Εκπαιδευτικών Επιμελητών Ανηλίκων. Και όλα αυτά σε μια προσπάθεια συνειδητοποίησης της ευθύνης καθενός μας, ειδικού και μη, σε μια σύγχρονη διαπολιτισμική κοινωνία (Γιαννίκας, Καρέλος, Χατζάκη, 2002, σελ. 622). Τέλος, εκτίμησή μας είναι ότι οι σύγχρονες συνθήκες ζωής και οι πολύμορφες κοινωνικές ανάγκες, καθώς και οι προτεραιότητες της νέας χιλιετίας επιβάλλουν την αναμόρφωση του εσωτερικού κανονισμού των Ιδρυμάτων Αγωγής ανηλίκων σε όλο το φάσμα τής ιδρυματικής και της σωφρονιστικής αγωγής, μέσα από το πρίσμα μιας νέας φιλοσοφίας, που θα δώσει καινούρια ώθηση στη διαχείριση της εκπαιδευτικής πολιτικής. Σε αυτό μπορεί να συνεισφέρει τα μέγιστα η φιλοσοφία και η πρακτική τής Αγωγής Υγείας, 7

8 μέσα από την εφαρμογή σύγχρονων παιδαγωγικών προτεραιοτήτων ως μια νέα οπτική στην εκπαιδευτική διαδικασία ιδρυματικών χώρων. Η Αγωγή Υγείας μπορεί να δημιουργήσει το υπόβαθρο με απώτερο στόχο την ανάπτυξη μιας άλλης προσωπικής και κοινωνικής αντίληψης για άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες κοινωνικής ένταξης βασισμένης στην ευεξία τού νέου ανθρώπου (Ιωαννίδη, ). Με άλλα λόγια, μπορεί να δημιουργηθεί ένα διευκολυντικό εκπαιδευτικό περιβάλλον για άτομα με προβλήματα κοινωνικοποίησης. Μια τέτοια κοινωνική αντίληψη και πρακτική δεν μπορεί να πραγματωθεί χωρίς την παροχή επαρκούς επιπέδου εκπαίδευσης, υγείας και απασχόλησης. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται επικέντρωση προσπαθειών στον οργανωτικόδιοικητικό και θεσμικό τομέα στη λειτουργική ένταξη ατόμων με ειδικές κοινωνικές δυσκολίες, μέσα από την παιδευτική τους ολοκλήρωση, την επαγγελματική τους κατάρτιση, την οικονομική τους ανεξαρτησία, την ανεξάρτητη διαβίωσή τους (Ιωαννίδη, 1999, σελ. 323). Κύριος προσανατολισμός σε μια τέτοια πορεία θα είναι η Προαγωγή τής Υγείας των ανήλικων παραβατών, η προώθηση δηλαδή της σωματικής, της ψυχικής, της συναισθηματικής, της πνευματικής και της κοινωνικής τους υγείας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αλεξιάδης, Στ., Πανούσης, Γ. (1996²). Σωφρονιστικοί κανόνες. Κώδικες Βασικών Κανόνων για τη μεταχείριση των Κρατουμένων (Νόμος 1851/1989 όπως τροποποιήθηκε). Παραρτήματα με ελληνικά σωφρονιστικά νομοθετήματα και διεθνείς σωφρονιστικούς κανόνες. Εγκληματολογικά. Ειδική έκδοση. Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Γιαννίκας, Αθ., Καρέλος, Δ., Χατζάκη, Στ. (2002). Η παιδική εγκληματικότητα σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία. Η ελληνική διάσταση. Στο ανθολόγιο: Παπάς, Αθ., Τσιπλητάρης, Αθ., Πετρουλάκης, Ν. Β., Νικόδημος, Σ., Χάρης, Κ., Ζούκης, Ν. Δ. (Επιμέλεια), Πρακτικά του 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή Ελληνικής Παιδαγωγικής και Εκπαιδευτικής Έρευνας, τ. Α, σελ Παιδαγωγική Εταιρεία Ελλάδος. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. Πανεπιστημίου Αθηνών. Αθήνα: εκδ. Ατραπός. Δασκαλάκης, Η. (1988). Ο θεσμός της φυλακής» (Συλλογική έρευνα). Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, (68Α), Horner, J. W. (1980). Health Education and Public Policy in the United Kingdom. Community Medicine, 2 (3), pp Ιωαννίδη, Β. Σ. (1999). Τα Ιδρύματα Αγωγής ανηλίκων στην Ελλάδα (Πρ. Αναμορφωτικά Καταστήματα ). Διερεύνηση παραγόντων για την ποιότητα της προσφερόμενης αγωγής. Οι παιδαγωγικές προτεραιότητες στο πλαίσιο του θεσμού των Αναμορφωτικών Καταστημάτων/ Ιδρυμάτων Αγωγής. Παρνασσός, ΜΑ, Ιωαννίδη, Β. Σ. ( ). Αγωγή Υγείας και νεανική παραβατικότητα. Η αγωγή και η προαγωγή της υγείας ως μέσα πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας. Παρουσία, ΙΓ - ΙΔ, Ιωαννίδη-Ψυχογυιού, Β. (2001). Ο θεσμός των Αναμορφωτικών Καταστημάτων/ Ιδρυμάτων Αγωγής. Παιδαγωγική θεμελίωση και πράξη. Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Ιωαννίδη, Β. ( ). Η ανάγκη εκπαίδευσης της οικογένειας του νεαρού παραβάτη στο πλαίσιο δομών πρόληψης και προαγωγής της υγείας: Η περίπτωση των Σχολών Γονέων. Επιστημονική Επετηρίς της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ΛΔ, Κουράκης, Ν. Ε. (1991). Φυλακή και Βία: Βίοι παράλληλοι. Ποινικά Χρονικά, ΜΑ,

9 Κουράκης, Ν. Ε. (1986). Ανήλικοι παραβάτες και ποινική δικαιοσύνη. Νομικό Βήμα, 6, Korsten, Η. (1967). Αναμορφωτήρια. Μ.Π.Ε., τ. 1 ος, 214. Αθήνα: εκδ. Ελληνικά Γράμματα- Ηerder. Λαπαντζή, Ε. (1990). Αλληλοεπιδράσεις και αμυντικές αντιδράσεις των ομάδων στα κλειστά Καταστήματα Αγωγής. Στο συμπόσιο: Μπεζέ Λουκία (επιμελήτρια έκδοσης), Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ανηλίκων (Επανεκπαίδευση-Ένταξη), σελ Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Μαραγκοπούλου, Α. Γ., Τζαννετάκη, Χ. Π. (1987). Αντικείμενα και χώρος σε ολοκληρωτικά ιδρύματα. Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 67, Μαργαρίτης, Λ., Παρασκευόπουλος, Ν. (1989²). Ποινολογία. Θεσσαλονίκη: εκδ. Σάκκουλα. Μπεζέ Λουκία (επιμελήτρια έκδοσης). (1990). Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ανηλίκων (Επανεκπαίδευση-Ένταξη). Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Παναγιωτόπουλος, Ν. (1999²). Θεσμική διαχείριση της παραβατικότητας και κοινωνικός αποκλεισμός: Ιδρύματα Αγωγής ανηλίκων. Στην έκθεση για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο: Διαστάσεις του κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα. Κύρια θέματα και προσδιορισμός προτεραιοτήτων πολιτικής, τ. Α, σελ Αθήνα: Ε.Κ.Κ.Ε. Πανούσης, Γ. Α. (1985). Η εκπαίδευση των κρατουμένων. Αστυνομική Επιθεώρηση, 17-18, χρόνος Β, Παρασκευόπουλος, Ι. Ν. (1993). Μεθοδολογία επιστημονικής έρευνας, τόμος 1 ος. Αθήνα. Πλατή, Ζ. (1990). «Άσκηση αναμορφωτικών μέτρων (Εκτός Ιδρυμάτων)». Στο συμπόσιο: Μπεζέ Λουκία (επιμελήτρια έκδοσης), Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των ανηλίκων (Επανεκπαίδευση-Ένταξη), σελ Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Σπινέλλη, Κ. Δ. (1992). Ελληνικό Δίκαιο Ανηλίκων Δραστών και Θυμάτων. Ένας κλάδος υπό διαμόρφωση. Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Σπινέλλη, Κ. Δ., Τρωιάνου, Α. (1992²). Δίκαιο ανηλίκων. Ποινικές ρυθμίσεις και εγκληματολογικές προεκτάσεις. Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Σπινέλλη, Κ. Δ., Τσήτσουρα, Α. (υπεύθυνες έκδοσης). (1996). Κρατούμενοι και Δικαιώματα του ανθρώπου. Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Αθήνα- Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Στασινός, Δ. Π. (1991). Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα. Αντιλήψεις, θεσμοί και πρακτικές. Κράτος και ιδιωτική πρωτοβουλία ( ). Αθήνα: εκδ. Gutenberg. Τρωιάνου-Λουλά, Α. (1995). Η ποινική νομοθεσία των ανηλίκων. Κείμενα-Βιβλιογραφία- Νομολογία-Σχόλια. Αθήνα-Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Τρωιάνου-Λουλά, Α. (1999). Η Υπηρεσία Επιμελητών των Δικαστηρίων Ανηλίκων. Αθήνα- Κομοτηνή: εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα. Φωτοπούλου, Β. (2003, Μαΐου 8). Παραβατικότητα ανηλίκων: Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο: Αναμορφωτήρια τέλος. Εφημερίδα Ελευθεροτυπία,σελ. 47. Χάιδου, Α. (1990). Η ιδρυματική και εξωιδρυματική μεταχείριση των ανηλίκων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη. 9

Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΑΡΟΥ ΠΑΡΑΒΑΤΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΟΜΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ:

Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΑΡΟΥ ΠΑΡΑΒΑΤΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΟΜΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΑΡΟΥ ΠΑΡΑΒΑΤΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΟΜΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η κα.ευτυχία Γ. Μανιάκη-Επιμελήτρια Ανηλίκων Αγρινίου

Γράφει η κα.ευτυχία Γ. Μανιάκη-Επιμελήτρια Ανηλίκων Αγρινίου Γράφει η κα.ευτυχία Γ. Μανιάκη-Επιμελήτρια Ανηλίκων Αγρινίου Στην έδρα κάθε Πρωτοδικείου και υπό την «σκέπη» του Δικαστηρίου Ανηλίκων λειτουργούν οι Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων, οι οποίες υπάγονται στο

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές στην αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας: Η περίπτωση της Αγωγής Υγείας και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές στην αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας: Η περίπτωση της Αγωγής Υγείας και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ Σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές στην αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας: Η περίπτωση της Αγωγής Υγείας και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τιμητικός Τόμος Ομ. Καθηγ. ΑΝΤ. ΡΗΓΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση ως μέσο αποτροπής κοινωνικού αποκλεισμού

Η εκπαίδευση ως μέσο αποτροπής κοινωνικού αποκλεισμού Η εκπαίδευση ως μέσο αποτροπής κοινωνικού αποκλεισμού Η περίπτωση των Ιδρυμάτων Αγωγής ανηλίκων ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ 2ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, 2002, τόμ. Β, σσ. 738-753, ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας

Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας Πρόληψη και αντιμετώπιση της εγκληματικότητας Ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση Σωφρονιστικής Πολιτικής χαράσσει τις γραμμές της σωφρονιστικής πολιτικής του Υπουργείου στον τομέα της πρόληψης και της καταστολής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 10: Η έκτιση της ποινής στα ειδικά καταστήματα κράτησης νέων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 10: Η έκτιση της ποινής στα ειδικά καταστήματα κράτησης νέων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10: Η έκτιση της ποινής στα ειδικά καταστήματα κράτησης νέων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας - Σωφρονιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Σημασία και δυνατότητες παιδαγωγικής προσέγγισης και παρέμβασης στην κοινωνική ένταξη παιδιών και εφήβων με παραβατική συμπεριφορά

Σημασία και δυνατότητες παιδαγωγικής προσέγγισης και παρέμβασης στην κοινωνική ένταξη παιδιών και εφήβων με παραβατική συμπεριφορά Σημασία και δυνατότητες παιδαγωγικής προσέγγισης και παρέμβασης στην κοινωνική ένταξη παιδιών και εφήβων με παραβατική συμπεριφορά ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ, 2003, τχ. 69-70, σσ. 89-96. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : Νέες παράμετροι στην ανάπτυξη της πολιτικής για τη μεταχείριση του νεαρού παραβάτη

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : Νέες παράμετροι στην ανάπτυξη της πολιτικής για τη μεταχείριση του νεαρού παραβάτη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Νέστωρ Κουράκης, Πρoλεγόμενα... 13 Πάρη Ζαγούρα, Εισαγωγή... 17 ΜΕΡΟΣ Α : Νέες παράμετροι στην ανάπτυξη της πολιτικής για τη μεταχείριση του νεαρού παραβάτη Κ.. Σπινέλλη, Από την αναγκαιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Ποινικό Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Περιεχόμενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περιεχόμενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα, Κ.. Σπινέλλη... 15 Προγράμματα εκδηλώσεων... 21 Χαιρετιστήρια Μηνύματα: Αναστάσης Παπαληγούρας... 27 Κωνσταντίνος Γκλέτσος... 29 Ιωάννης Παπανικολάου... 33

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 2: Το δίκαιο πρόνοιας και αρωγής ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 2: Το δίκαιο πρόνοιας και αρωγής ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Το δίκαιο πρόνοιας και αρωγής ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας-Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Αλεξανδρούπολη 24.2.2014 Προς -Δήμαρχο Αλεξανδρούπολη κ. Ευάγγελο Λαμπάκη -Προϊσταμένη Διεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 5: Ουσιαστικό ποινικό δίκαιο ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 5: Ουσιαστικό ποινικό δίκαιο ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Ουσιαστικό ποινικό δίκαιο ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση για την λειτουργία ξενώνων αυξημένης φροντίδας εφήβων με παραβατική συμπεριφορά ή προβλήματα κοινωνικής προσαρμογής

Πρόταση για την λειτουργία ξενώνων αυξημένης φροντίδας εφήβων με παραβατική συμπεριφορά ή προβλήματα κοινωνικής προσαρμογής Μάρτιος 2011 Πρόταση για την λειτουργία ξενώνων αυξημένης φροντίδας εφήβων με παραβατική συμπεριφορά ή προβλήματα κοινωνικής προσαρμογής 1. Εισαγωγή Η παρούσα πρόταση διατυπώνεται στο πλαίσιο της συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων και Ανήλικοι παραβάτες. Αδιέξοδα και προοπτικές

Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων και Ανήλικοι παραβάτες. Αδιέξοδα και προοπτικές Υπηρεσίες Επιμελητών Ανηλίκων και Ανήλικοι παραβάτες. Αδιέξοδα και προοπτικές Κογιαννάκη Ευαγγελία: Νομικός, Προϊσταμένη Τμήματος Δικασίμου, Υπηρεσίας Επιμελητών Ανηλίκων Αθήνας Πυκνή Μυρσίνη: Κοινωνιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγωγή Υγείας ως μέσο γνώσεων, αξιών και δεξιοτήτων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα Βασιλική Ιωαννίδη Εισαγωγικά υγεία Αγωγής Υγείας

Η Αγωγή Υγείας ως μέσο γνώσεων, αξιών και δεξιοτήτων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα Βασιλική Ιωαννίδη Εισαγωγικά υγεία Αγωγής Υγείας Η Αγωγή Υγείας ως μέσο γνώσεων, αξιών και δεξιοτήτων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα Βασιλική Ιωαννίδη ΠΡΑΚΤΙΚΑ TOY 2ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ιδιαιτερότητες της ποινικής διαδικασίας ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας - Σωφρονιστικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ»

«ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ» «ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ» Μουδάτσου Μαρία, Ψυχολόγος, PRAKSIS, m.moudatsou@praksis.gr Λίγα λόγια για την PRAKSIS Η Praksis (Προγράμματα Ανάπτυξης, Κοινωνικής Στήριξης και Ιατρικής Συνεργασίας), είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ιταλίας

Εφαρμογές Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ιταλίας Εφαρμογές Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ιταλίας ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Κωνσταντίνος Αργυρός, Δημοτικός Σύμβουλος Rivalta Τορίνο, Ιταλία Ελευθέριος

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παρατηρήσεις επί της πιθανής συγχώνευσης των Υπηρεσιών Επιμελητών Ανηλίκων και των Υπηρεσιών Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής

Θέμα: Παρατηρήσεις επί της πιθανής συγχώνευσης των Υπηρεσιών Επιμελητών Ανηλίκων και των Υπηρεσιών Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής Αθήνα, 12 Φεβρουαρίου 2013 Αριθ. Πρωτ. Φ. 1000.2/6061/2013 Προς Αξιότιμο κο Αντώνη Ρουπακιώτη, Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Θέμα: Παρατηρήσεις επί της πιθανής συγχώνευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είμαστε. Συλλόγου Φίλων-Εθελοντών της Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων Θεσσαλονίκης Κέντρου Αντλεριανής Ψυχολογίας

Ποιοι είμαστε. Συλλόγου Φίλων-Εθελοντών της Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων Θεσσαλονίκης Κέντρου Αντλεριανής Ψυχολογίας Ποιοι είμαστε. Η δραστηριότητα του Συλλόγου Φίλων-Εθελοντών της Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων Θεσσαλονίκης ξεκινά ανεπίσημα το 1992, όταν μία ομάδα εθελοντών του Κέντρου Αντλεριανής Ψυχολογίας στη Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ετής Εκπαίδευση στη Δικαστική Ψυχοθεραπεία

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ετής Εκπαίδευση στη Δικαστική Ψυχοθεραπεία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 4ετής Εκπαίδευση στη Δικαστική Ψυχοθεραπεία Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Διεύθυνση Αντεγκληματικής και Σωφρονιστικής Πολιτικής. Σκοπός

Γενική Διεύθυνση Αντεγκληματικής και Σωφρονιστικής Πολιτικής. Σκοπός Γενική Διεύθυνση Αντεγκληματικής και Σωφρονιστικής Πολιτικής Σκοπός Η Γενική Διεύθυνση έχει ως στρατηγικό σκοπό το σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση της αντεγκληματικής και σωφρονιστικής πολιτικής,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία: «Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα» Επιμέλεια Εργασίας: Ταταρίδης Μιχάλης Τουμπουλίδης Ιωάννης

Πτυχιακή Εργασία: «Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα» Επιμέλεια Εργασίας: Ταταρίδης Μιχάλης Τουμπουλίδης Ιωάννης Πτυχιακή Εργασία: «Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα» Επιμέλεια Εργασίας: Ταταρίδης Μιχάλης Τουμπουλίδης Ιωάννης Η παρούσα εργασία αποτελεί την Πτυχιακή Εργασία και πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επιστημών Υγείας

Σχολή Επιστημών Υγείας ς Σχολή Επιστημών Υγείας Ψυχολογία Σχολή Επιστημών της Υγείας www.nup.ac.cy ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πτυχίο στην Ψυχολογία BSc in Psychology Περιγραφή Προγράμματος Το πτυχιακό Πρόγραμμα Ψυχολογίας εστιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17

Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ 17 Κοινωνικές έρευνες-έγκαιρη παρέμβαση-γνωμοδοτικός ρόλος της ΥΕΑ Προληπτική παρέμβαση Η ποινική δικαιοσύνη ασχολείται με τον ανήλικο παραβάτη κυρίως εφόσον έχει προβεί σε παράβαση του ποινικού κώδικα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ [1] ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ Επεξεργασία & ανάλυση στοιχείων: Δήμητρα Αντωνοπούλου * Στο σεμινάριο επιμόρφωσης «Διακρίσεις σε βάρος των νέων. Το πρόβλημα και η αντιμετώπισή του» που πραγματοποίησε η «ΕΠΑΝΟΔΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 4: Βασικές Αρχές της απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 4: Βασικές Αρχές της απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Βασικές Αρχές της απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας-Σωφρονιστικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Στο πλαίσιο της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας, η συζήτηση η οποία αφορά στην εκπόνηση πολιτικών προστασίας του παιδιού και της οικογένειας εστιάζει,

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Καθηγητή κ. Νίκο Παρασκευόπουλο

Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Καθηγητή κ. Νίκο Παρασκευόπουλο Αθήνα, 14/ 04/2015 Αρ. Πρωτ.: 170 Δέγλερη 2 Αμπελόκηποι Τ.Κ. 11522 Τηλ.: 210 8701340, 332, 305 Fax: 210 8701329 Email: sedaepimelites@hotmail.com Προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ νέοι θεσμοί κοινωνικής προστασίας διαδικασίες μέθοδοι μορφές παρέμβασης σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ νέοι θεσμοί κοινωνικής προστασίας διαδικασίες μέθοδοι μορφές παρέμβασης σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ νέοι θεσμοί κοινωνικής προστασίας διαδικασίες μέθοδοι μορφές παρέμβασης σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΕΟΙ ΘΕΣΜΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Έκθεση Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Ταυτότητα του σχολείου Καταγράφονται στοιχεία της ταυτότητας της Σχολικής Μονάδας. Α. Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

3.1. Η πρώτη επαφή των ειδικών εκπαιδευτικών με το «νέο» μέσο

3.1. Η πρώτη επαφή των ειδικών εκπαιδευτικών με το «νέο» μέσο Ειδική Παιδαγωγική και Πληροφορική. Στάσεις των ειδικών Παιδαγωγών απέναντι στη χρήση των Ηλεκτρονικών υπολογιστών Συμπεράσματα από μια πιλοτική έρευνα στην περιοχή της Ηπείρου Σ. Σούλης 1. Προβληματική

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. Τα γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΑΔΝΗ. θεραπευτικό πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων. θεραπευτικό προγραµµα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων

ΑΡΙΑΔΝΗ. θεραπευτικό πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων. θεραπευτικό προγραµµα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων ΑΡΙΑΔΝΗ θεραπευτικό πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων θεραπευτικό προγραµµα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων Θησέας Λαβύρινθος Μινώταυρος Αριάδνη O MYΘΟΣ Η ανθρωπότητα, ο καθένας

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Ημερίδα για το Παρατηρητήριο «Οργάνωση υπηρεσιών για την ενσωμάτωση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών ισότητας σε όλο το εύρος της δημόσιας δράσης» Κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική

Η Ερευνητική Στρατηγική Η Ερευνητική Στρατηγική Ο τομέας της Υγείας Η σύγχρονη έρευνα στον τομέα της υγείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να εξασφαλίσει την πρόσβαση όσων ζουν στα κράτημέλη σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΜΕ Π.Π.Σ. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ (αναθεωρημένη)

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΜΕ Π.Π.Σ. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ (αναθεωρημένη) ΠΡΟΣ: Α.Π. :20 ΑΘΗΝΑ 12/02/2016 τον Πρόεδρο της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων Καθηγητή κ. Κ. Γαβρόγλου ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΜΕ Π.Π.Σ. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Φεβρουάριος 2012 σκοπός Κατανόηση της φύσης και της έννοιας της αναπηρίας της έκτασης και κατηγοριοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΟΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΖΕΡΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΟΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΖΕΡΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΡΑΚΑΣΗΣ ΓΕΡΑΣΗΣ ΜΠΑΣΙΟΣ ΕΛΕΝΗ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΚΕΡΑΣΙΝΑ ΒΑΛΑΣΗ ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΑΣΙΟΥΛΗ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΟΥΜΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΜΑΡΙΝΑΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΡΙΖΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΓΓΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα»

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Σεμινάριο Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή «Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» Ονοματεπώνυμο: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ Τμήμα: ΞΑΝΘΗΣ 2 ΜΑΙΟΣ 2010 1 Περιεχόμενα: Περίληψη..σελ. 3 Εισαγωγή:...

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2013-2014 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ : Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Έγκλημα και Τιμωρία: αναζητώντας τη χρυσή τομή» A. ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας»

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας» Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» του ΕΣΠΑ 2007-2013 Πράξεις: «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (ΕΚΟ) στα Δημοτικά Σχολεία» Άξονες Προτεραιότητας 1, 2 & 3 ως υποψήφιες

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Απαντήσεις

Νεοελληνική Γλώσσα Απαντήσεις Νεοελληνική Γλώσσα 14-05-2010 Απαντήσεις A. Το κείμενο αναφέρεται στη σημασία της αυτομόρφωσης. Ο όρος αυτομόρφωση περιγράφει την ατομική πνευματική και επαγγελματική εκπαίδευση που κατευθύνεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Θεσμικές προτάσεις του Συνηγόρου του Παιδιού

Θέμα: Θεσμικές προτάσεις του Συνηγόρου του Παιδιού Χατζηγιάννη Μέξη 5, Αθήνα 11528 Αθήνα, 12.3.2008 Αρ.Πρωτ. 796 Προς: Την Πρόεδρο και τα Μέλη της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Βουλής Θέμα: Θεσμικές προτάσεις του Συνηγόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Ειρήνη Ρήγου Εισαγωγή Για να επιτευχθεί μια Διοικητική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, δεν αρκεί μόνο το να σχεδιάζονται πολιτικές σε εθνική κλίμακα παρακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ

ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ Το παρακάτω κείμενο αποτελεί απάντηση του ΣΕΔΑ στο υπ αρ. πρωτ. 70364/7-8-2012 έγγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, με το οποίο η Επιτροπή για την αξιολόγηση των δομών των οργανικών μονάδων του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΕΘΕΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ Μετά από χρόνια προσπαθειών για προσανατολισμό της νομοθεσίας που αφορά τους εξαρτημένους στη θεραπεία και όχι τον εγκλεισμό,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κύριοι κύριοι βουλευτές,

Αξιότιμοι κύριοι κύριοι βουλευτές, Αθήνα : 24/06/2011 Αρ. Πρωτ : 1213 Προς : Διακομματική Επιτροπή για την εξέταση του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας & των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων Γραφείο 148 Υπόψη κυρίας Καμηλάκη Βασιλίσσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Αασκαλάκης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ* ΣΥΝΕΧΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Ηλίας Αασκαλάκης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ* ΣΥΝΕΧΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Ηλίας Αασκαλάκης Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ* ΣΥΝΕΧΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Ο προβληματισμός γύρω από το μέλλον του θεσμού της φυλακής έχει στις μέρες μας αναζωπυρωθεί μπροστά στα πορίσματα της επιστημονικής έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, στο πλαίσιο της υλοποίησης της Πράξης «Δημιουργία και λειτουργία δύο Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Στοχεύοντας στη Πρόληψη. Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης Χριστιάνα Μιχαήλ Χάρις Χατζηχαραλάμπους

Στοχεύοντας στη Πρόληψη. Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης Χριστιάνα Μιχαήλ Χάρις Χατζηχαραλάμπους Στοχεύοντας στη Πρόληψη Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης Χριστιάνα Μιχαήλ Χάρις Χατζηχαραλάμπους Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης ΟΑΠ ΣΕΑ Εκπαιδευτικοί Εκπαιδευτικοί Ψυχολόγοι Στόχος Παρέμβασης ΟΑΠ: Αντιμετώπιση σοβαρών

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εργασίας και κοινωνική επανένταξη των νεαρών αποφυλακισμένων: η ολιστική προσέγγιση της «Επανόδου»

Αγορά εργασίας και κοινωνική επανένταξη των νεαρών αποφυλακισμένων: η ολιστική προσέγγιση της «Επανόδου» 1 Αγορά εργασίας και κοινωνική επανένταξη των νεαρών αποφυλακισμένων: η ολιστική προσέγγιση της «Επανόδου» Σκοπός της εισήγησής μου είναι να επισημάνω τις ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν την είσοδο των

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων

ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων Προτεραιότητας 1,2 & 3 του Επιχειρησιακού Προγράμματος«Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΧΟΙ Το ερευνητικό αυτό σχέδιο εντάσσεται στο ευρύτερο πεδίο της οικονομικής αξιολόγησης. Πιο συγκεκριμένα, συνίσταται στη συγκριτική

Διαβάστε περισσότερα