ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε ΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΧΕΓΚΕΛ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε ΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΧΕΓΚΕΛ"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε ΝΑ Μ ΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΧΕΓΚΕΛ 1. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Προς το ϕως του ήλιου Προς την εσώτερη νύχτα της ψυχής Προς τη ϕαινομενολογία της ζωής Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Προς τη Φαινομενολογία του πνεύματος Προς την επιστήμη της Λογικής Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Προς τη ϕιλοσοϕία του Δικαίου Προς την Αισθητική και το ωραίο της τέχνης Προς τη σχέση ϕιλοσοϕίας και θρησκείας Μ ΕΡΟΣ Δ Ε Υ ΤΕΡΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΣ Για τη ϕύση της θρησκείας

2 10 ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε ΝΑ 1.2. Το πνεύμα και η ζωή που έχουν χαθεί Φυσική και θετική θρησκεία Φιλοσοϕία και θετική θρησκεία ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΡΟΣ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Πρόλογος Ανάγκη για Φιλοσοϕία ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ; Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΠΟΙΟΣ ΣΚΕΠΤΕΤΑΙ ΑΦΗΡΗΜΕΝΑ; ΙΙ. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. ΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΓΝΩΡΙΖΕΙΝ ΩΣ Η ΟΔΟΣ ΤΟΥ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ Πρόλογος στην πρώτη έκδοση ΙΙΙ. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Πρόλογος Άτομο, Κοινωνία, Κράτος ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ Το αντικειμενικό πνεύμα Το απόλυτο πνεύμα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Το χειρόγραϕο της Χαϊδελβέργης Απόσπασμα μιας εισαγωγής

3 ΠΕΡΙΕ ΧΟΜ Ε ΝΑ 11 Μ ΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ 1. DAS ABSOlUTE: ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ DIE AllGEMEINHEIT: Η ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΗΤΑ AUFHEBEN: ΑΝΑΙΡΕΙΝ DER BEGRIFF: Η ΕΝΝΟΙΑ DIE DIAlEKTIK DAS DIAlEKTISCHE: Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟ ERKENNEN: ΓΝΩΡΙΖΕΙΝ DER GEIST: ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ DIE KUNST: Η ΤΕΧΝΗ DAS SEIN: ΤΟ ΕΙΝΑΙ Επιλογή Βιβλιογραϕίας

4 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ [Από: Το πολίτευμα (σύνταγμα «Verfassung») της Γερμανίας ( ), W 1, ] ΜΙΑ ΜΑΖΑ ΑΝΘΡΩΠΩΝ 1 μπορεί να ονομαστεί κράτος, μόνο όταν είναι ενωμένο για την κοινή υπεράσπιση του συνόλου της ιδιοκτησίας του. Αν και αυτό είναι στην πραγματικότητα αυτονόητο, χρειάζεται εν τούτοις να επισημάνουμε ότι αυτή η ένωση πρέπει όχι μόνο να έχει την πρόθεση να υπερασπίζεται τον εαυτό της, αλλά να τον υπερασπίζεται πραγματικά με τη δύναμη των όπλων, οποιαδήποτε κι αν είναι η ισχύς και η επιτυχία της. Γιατί κανένας δεν θα μπορεί να αρνηθεί ότι η Γερμανία είναι ενωμένη στον νόμο και στα λόγια για την κοινή της υπεράσπιση αλλά δεν μπορούμε να δούμε τη διαϕορά εδώ αϕενός ανάμεσα στους νόμους και τα λόγια και αϕετέρου ανάμεσα στην πράξη και την πραγματικότητα ούτε να πούμε ότι η Γερμανία υπερασπίζεται συλλογικά τουλάχιστο στον νόμο και στα λόγια, εάν όχι στην πράξη και στην πραγματικότητα. Γιατί η ιδιοκτησία και η υπεράσπισή της μέσω μιας πολιτικής ένωσης είναι πράγματα, τα οποία αναϕέρονται αποκλειστικά στη ρεαλιστική πραγματικό- 1. Μια μάζα ανθρώπων δεν είναι ακόμη λαός, αλλά παραμένει μάζα. Ο Χέγκελ στα πολιτικά του γραπτά κάνει σαϕή διάκριση ανάμεσα στη μάζα και στον λαό. Τα κριτήρια που διακρίνουν τον λαό από τη μάζα, για τον Χέγκελ, είναι κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικοπνευματικά. Στο παρόν σημείο προτάσσει το πολιτικό κριτήριο: ο λαός βρίσκει έκϕραση με τη μορϕή του κράτους, το οποίο προορίζεται να συνενώνει όλους τους πολίτες υπό την κοινή αυτοσυνείδηση του ιδιοκτήτη.

5 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 215 τητα (Realität) και της οποίας το ιδεατό ισοδύναμο είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από το κράτος. Τα σχέδια και οι θεωρίες εγείρουν αξίωση για ρεαλιστική πραγμάτωση στο μέτρο που είναι εϕαρμόσιμα, αλλά η αξία τους είναι η ίδια είτε υπάρχουν στην πραγματικότητα είτε όχι μια θεωρία του κράτους απεναντίας σημαίνει ένα κράτος και ένα σύνταγμα μόνο στο μέτρο που αυτά υπάρχουν πραγματικά. Αν η Γερμανία προϕασιζόταν ότι είναι ένα κράτος και ένα πολίτευμα, παραβλέποντας ότι οι μορϕές αυτών στερούνται ζωή και η θεωρία τους πραγματικότητα, τότε αυτή θα έλεγε μια αναλήθεια εάν όμως υποσχόταν πραγματικά στα λόγια ότι θα εξασϕαλίσει μια κοινή υπεράσπιση, τότε θα έπρεπε να της αποδώσουμε γεροντική αδυναμία, η οποία συνεχίζει να έχει βούληση αλλά δεν μπορεί πλέον [να την κάνει πράξη], ή ανεντιμότητα, η οποία δεν κρατά τις υποσχέσεις της. Για να σχηματίσει κράτος μια μάζα ανθρώπων, είναι αναγκαίο να συγκροτήσει μια κοινή στρατιωτική δύναμη και μια πολιτική εξουσία. Αλλά ο τρόπος, με τον οποίο είναι παρόντα τα ιδιαίτερα αποτελέσματα και οι πτυχές της ένωσης που απορρέουν από εδώ, ή το ιδιαίτερο πολίτευμα [που επιλέγεται], δεν έχουν καμιά σχέση με το γεγονός ότι μια μάζα ανθρώπων σχηματίζει μια εξουσία. Οι συνιστώσες που απαιτούνται για αυτή την ιδιαίτερη λειτουργία μπορούν εν πάση περιπτώσει να είναι παρούσες με τους πιο διαϕορετικούς τρόπους και σε ένα συγκεκριμένο κράτος μπορεί να υπάρξει ακόμη και πλήρης αρρυθμία και ασυμμετρία σε τέτοια ζητήματα. Κατά την εξέταση αυτών πρέπει να ξεχωρίσουμε δυο πράγματα: εκείνο που είναι αναγκαίο για να γίνει μια μάζα ανθρώπων κράτος και κοινή εξουσία και εκείνο που είναι μόνο μια επί μέρους τροποποίηση αυτής της εξουσίας και δεν ανήκει στη σϕαίρα του αναγκαίου, αλλά, με όρους της έννοιας, στη σϕαίρα τού περισσότερο ή λιγότερο καλύτερου, ενώ, με όρους της πραγματικότητας, στη σϕαίρα της σύμπτωσης και της αυθαιρεσίας. Αυτή η διάκριση έχει μια πολύ σημαντική πλευρά για την ειρήνη των κρατών, την ασϕάλεια των κυβερνήσεων και την ελευθερία των λαών. Γιατί, εάν η καθολική πολιτική εξουσία απαιτεί από το άτομο μόνο ό,τι είναι αναγκαίο για την ίδια και θέτει τα κατάλληλα όρια στα μέτρα που απαιτούνται για την απόδοση αυτής της αναγκαίας υπηρεσίας, τότε αυτή μπορεί κατά τα άλλα να χορηγήσει

6 216 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ στους πολίτες την ελευθερία διαβίωσής τους και την ατομική τους βούληση, επί πλέον δε να αϕήσει για την τελευταία ένα σημαντικό πεδίο δράσης. 2 Κατά τον ίδιο τρόπο, η πολιτική εξουσία που είναι συγκεντρωμένη στην κυβέρνηση, καθόσον η τελευταία αποτελεί αναγκαίο κέντρο της, αντιμετωπίζεται από τα άτομα, που βρίσκονται στην περιϕέρεια, λιγότερο ϕθονερά, εάν απαιτεί [μόνο] ό,τι είναι αναγκαίο και ό,τι το καθένα μπορεί να αναγνωρίσει ως απαραίτητο για το σύνολο. Με αυτό τον τρόπο αποϕεύγει τον κίνδυνο, εάν η κεντρική πολιτική εξουσία είναι αρμόδια και για τα αναγκαία πράγματα και για τα πιο αυθαίρετα και εάν απαιτούνται αμϕότερα με την ίδια αυστηρότητα, όπως απαιτήσεις της κυβέρνησης, οι πολίτες να συγχέουν αμϕότερα τούτα και, άμα γίνονται εξίσου ανυπόμονοι απέναντι και στα δύο, να θέσουν τα αναγκαία αιτήματα του κράτους σε διακινδύνευση. Ο τρόπος, με τον οποίο το όλον της πολιτικής εξουσίας υπάρχει σε ένα ανώτατο σημείο σύγκλισης, πρέπει να συγκαταλεχθεί σε εκείνο το τμήμα της πραγματικότητας ενός κράτους, που αϕήνεται να κυβερνηθεί από τη συγκυρία. Εάν την εξουσία κατέχει ένα πρόσωπο ή πολλά, εάν αυτό το ένα ή τα πολλά πρόσωπα γεννιούνται για τούτη τη μεγαλειότητα ή εκλέγονται, δεν έχει καμιά σημασία μπροστά στον έναν αναγκαίο παράγοντα, ότι μια μάζα ανθρώπων πρέπει να αποτελέσει ένα κράτος εξίσου άνευ σημασίας είναι τούτο έναντι της ομοιομορϕίας ή ανομοιομορϕίας των αστικών δικαιωμάτων ανάμεσα στα άτομα που υπόκεινται στην καθολική πολιτική εξουσία. Σε κάθε περίπτωση δεν αναϕερόμαστε στην ανισότητα της ϕύσης, των ταλέντων και της διανοητικής ενέργειας, ανισότητα 2. Η παρούσα παράγραϕος ανήκει σε εκείνη τη χορεία των εγελιανών κειμένων, όπου ο ϕιλόσοϕος επιχειρεί με σαϕήνεια να οριοθετήσει το πεδίο άσκησης της κρατικής εξουσίας, προκειμένου να διασϕαλίζονται τα δικαιώματα των πολιτών και η ελεύθερη δράση τους ως αυτοπροσδιοριζομένων ατόμων. Το αιτούμενο εδώ, κατά τον Χέγκελ, σχετίζεται με το ερώτημα: τι είναι πολιτικό για το κράτος; Το τελευταίο μπορεί ή να λειτουργεί ως ολοκληρωτικό ή να αποτελεί εργαλείο ή μηχανισμό προαγωγής και υπεράσπισης των κοινών συμϕερόντων μιας κοινωνίας. Ο ϕιλόσοϕος προκρίνει τη δεύτερη εκδοχή και θα την υποστηρίξει, εμπλουτίζοντάς την με εμπειρία και σκέψη, ως τα τελευταία του γραπτά σχετικά με τη ϕιλοσοϕία της πολιτ ικής επ ιστήμης και του δικαίου.

7 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 217 που δημιουργεί μια πιο μεγάλη διαϕορά απ ό,τι η ανισότητα των αστικών σχέσεων. Το γεγονός ότι ένα κράτος συγκαταριθμεί, μεταξύ των υπηκόων του, δουλοπάροικους, αστούς, ελεύθερους ευγενείς και πρίγκιπες, οι οποίοι με τη σειρά τους έχουν και οι ίδιοι υπηκόους, και ότι οι σχέσεις αυτών των επί μέρους τάξεων, ακόμη ως ξεχωριστά μέλη της πολιτείας, δεν υπάρχουν σε μια καθαρή μορϕή, αλλά σε ατελείωτες τροποποιήσεις, αποτρέπει τόσο λίγο μια μάζα ανθρώπων να σχηματίσει πολιτική εξουσία όσο το γεγονός ότι τα γεωγραϕικά μέλη [του κράτους] συγκροτούν επαρχίες που συνάπτουν διαϕορετικές σχέσεις με το δημόσιο δίκαιο. Σχετικά με τους πραγματικούς αστικούς νόμους και την απονομή δικαιοσύνης ούτε η ισότητα των νόμων ούτε οι νομικές διαδικασίες ούτε η ισότητα των βαρών, των μέτρων και του νομίσματος θα έκαναν την Ευρώπη ένα κράτος ούτε η διαϕορετικότητά τους [ποικιλομορϕία τους (Verschiedenheit)] ακυρώνει την ενότητα ενός κράτους. Εάν δεν ήταν ήδη εγγενές στην έννοια του κράτους, να μην το επηρεάζουν ως πολιτική εξουσία οι ακριβέστεροι προσδιορισμοί των νομικών σχέσεων που αϕορούν στην ιδιοκτησία των ατόμων σε αντίθεση προς άλλα άτομα διότι η πολιτική εξουσία πρέπει να προσδιορίσει μόνο τη σχέση της ιδιοκτησίας προς αυτή την ίδια τότε το παράδειγμα όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών κρατών θα μπορούσε να μας διδάξει, επειδή τα πιο ισχυρά από τα πραγματικά κράτη έχουν εντελώς ανόμοιους νόμους. Πριν από την Επανάσταση, η Γαλλία είχε μια τέτοια πολλαπλότητα νόμων, ώστε εκτός από το ρωμαϊκό δίκαιο, που ίσχυε σε πολλές επαρχίες, σε άλλες κυριαρχούσε το βουργουνδιανό δίκαιο, το βρετονικό κ.λπ. και σχεδόν κάθε επαρχία, πράγματι σχεδόν κάθε πόλη είχε ένα ειδικό κληρονομικό δίκαιο και ένας γάλλος συγγραϕέας είπε ειλικρινά ότι όποιος ταξίδεψε μέσω Γαλλίας, άλλαξε νόμους τόσο συχνά όσο άλλαξε έϕιππα ταχυδρομεία. Ξένο προς την έννοια του κράτους είναι και το ζήτημα σχετικά με το ποια ειδική εξουσία είναι αρμόδια για τη νομοθεσία και ποιο σχετικό μερίδιο έχουν οι διάϕορες τάξεις ή οι πολίτες γενικώς σε τούτη τη διαδικασία. 3 Παρόμοια ξένος προς την έννοια του κράτους 3. Ο Χέγκελ συζητεί εδώ το πρόβλημα του ενεργού και παθητικού πολίτη, κάτι που διαχρονικά αποτελεί κεντρικό θέμα των μεγάλων ιστορικά πολιτικών συζητήσεων.

8 218 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ είναι και ο χαρακτήρας των δικαστηρίων, εάν στις διάϕορες περιπτώσεις της απονομής της δικαιοσύνης τα μέλη κληρονομούν το λειτούργημα [του δικαστή] ή διορίζονται από την ανώτερη αρχή ή επι - ϕορτίζονται ελεύθερα με αυτό από τους πολίτες ή διορίζονται από τα ίδια τα δικαστήρια. Είναι επίσης ξένο προς την έννοια του κράτους ποιο είναι το πεδίο αρμοδιότητας ενός συγκεκριμένου δικαστηρίου, εάν αυτό έχει προσδιοριστεί συγκυριακά, εάν υπάρχει ένα κοινό ανώτατο δικαστήριο για ολόκληρο το κράτος κ.λπ. Εξίσου ανεξάρτητη από το κράτος είναι η μορϕή της διοίκησης εν γένει, η οποία επί πλέον μπορεί να είναι ανομοιόμορϕη, όπως τα θεσμικά όργανα των δικαστών, τα δικαιώματα των πόλεων και των τάξεων κ.ο.κ. Όλες αυτές οι περιπτώσεις είναι μόνο σχετικά σημαντικές για το κράτος, και η μορϕή οργάνωσής τους είναι άσχετη με την αληθινή του ουσία. Σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη η ανισότητα των ϕόρων επιβάλλεται στις διάϕορες τάξεις σύμϕωνα με την υλική τους αξία, αλλά ακόμη μεγαλύτερη ανισότητα υπάρχει στην ιδεατή πλευρά, δηλαδή στα δικαιώματα και τα καθήκοντά τους και στην προέλευσή τους. Η ανισότητα του πλούτου προκαλεί μια ανισότητα των συνεισϕορών στις κρατικές δαπάνες αυτό όμως συνιστά ένα τόσο μικρό εμπόδιο για το κράτος, ώστε τα πιο σύγχρονα κράτη στην πραγματικότητα να βασίζονται σε αυτό. Εξίσου λίγο επηρεάζεται το κράτος από την ανισότητα των εισϕορών εκ μέρους των διαϕόρων τάξεων της αριστοκρατίας, του κλήρου, των αστών και της αγροτιάς και εκτός από όλα όσα καλούνται προνόμιο, ο λόγος για τον οποίο αυτές οι τάξεις συνεισϕέρουν σε διαϕορετικές αναλογίες έγκειται στο ότι είναι διαϕορετικές μεταξύ τους, διότι η αναλογία μπορεί να καθοριστεί μόνο από την άποψη αυτού που παράγουν, όχι από την άποψη της ουσιαστικής πτυχής αυτού πάνω στο οποίο επιβάλλεται ένα μερίδιο ϕόρου, δηλαδή όχι από την πλευρά της εργασίας γιατί η εργασία δεν μπορεί να προσδιοριστεί ποσοτικά και είναι εγγενώς άνιση. Είναι επίσης συγκυριακό, εάν τα διάϕορα γεωγραϕικά μέρη ενός κράτους είναι διαϕορετικά επιβαρυμένα [ως προς τις ϕορολογικές τους υποχρεώσεις], ποιους μετασχηματισμούς και κατώτερα συστήματα διέρχονται οι ϕόροι, εάν μια πόλη εισπράττει τον ϕόρο ακινήτου, ένας ιδιώτης το μίσθωμα γης, ένα αββαείο τη δεκάτη, ο ευγενής τα δικαιώματα κυνηγιού, η [αγροτική] κοινότητα τα δικαιώ-

9 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 219 ματα βοσκής κ.λπ. και εάν οι διάϕορες τάξεις και τα σώματα κάθε είδους αναπτύσσουν τις ιδιαίτερες ρυθμίσεις τους σχετικά με τη ϕορολογία. Όλες οι συγκυρίες αυτού του είδους παραμένουν έξω από την έννοια της πολιτικής εξουσίας, στην οποία, ως κεντρικό σημείο, μόνο η καθορισμένη ποσότητα [ϕορολογίας] είναι αναγκαία, ενώ η συρροή άνισων αναλογιών [ως προς τον ϕόρο] είναι αδιάϕορη σε ό,τι αϕορά την προέλευσή της. Πέραν τούτου, το σύνολο των ϕορολογικών ρυθμίσεων μπορεί εν πάση περιπτώσει να βρίσκεται έξω από το κράτος, και την ίδια στιγμή ωστόσο τούτο να είναι πολύ ισχυρό, όπως στο παλαιό ϕεουδαρχικό σύστημα, όπου [ο υποτελής], υπηρετώντας τις έκτακτες ανάγκες του κράτους, κάλυπτε συγχρόνως όλες του τις ανάγκες με προσωπική προσπάθεια, ενώ το κράτος αντλούσε από δικούς του τομείς το εισόδημα που χρειαζόταν για άλλους σκοπούς. Εναλλακτικά είναι επίσης κατανοητό ότι όλες οι δαπάνες θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν με τον τελευταίο τρόπο εν γένει, όπου το κράτος, ακόμη και ως νομισματική δύναμη που το ίδιο πρέπει να είναι στις σύγχρονες εποχές, δεν θα ήταν κέντρο ϕορολογίας απεναντίας, ό,τι το κράτος εισπράττει ως ϕόρο με βάση τις πραγματικές ρυθμίσεις που ισχύουν για τους περισσότερους ϕόρους θα εξα - σϕαλιζόταν με τους ίδιους όρους του ιδιαίτερου δικαιώματος, όπως ισχύει με το εισόδημα άλλων ανθρώπων, των οποίων η σχέση προς το κράτος είναι αυτή των ιδιωτών. Στις εποχές μας, η συνοχή των μελών [ενός κράτους] μπορεί να είναι εξίσου χαλαρή ή ακόμα και ανύπαρκτη, όσον αϕορά στα ήθη, την παιδεία και τη γλώσσα και η ταυτότητα αυτών εδώ, η οποία ήταν κάποτε ο στυλοβάτης της ένωσης ενός λαού, τώρα πρέπει να συγκαταλέγεται σε εκείνες τις τυχαίες περιστάσεις, των οποίων η υϕή δεν αποτρέπει μια μάζα [ανθρώπων] από το να συγκροτήσει μια πολιτική εξουσία. Η Ρώμη ή η Αθήνα, όπως επίσης και κάθε σύγχρονο μικρό κράτος δεν θα μπορούσε να επιβιώσει, εάν οι πολλές γλώσσες, οι οποίες είναι σε χρήση στη ρωσική αυτοκρατορία, ομιλούνταν εντός των ορίων του ή εάν τα ήθη των πολιτών τους ήταν τόσο διαϕορετικά όσο είναι σε εκείνη την αυτοκρατορία ή όσο αυτά και η κουλτούρα είναι ακόμη και σε κάθε μεγάλη πόλη μιας μεγάλης χώρας. Την ποικιλομορϕία της γλώσσας και της διαλέκτου, η οποία διάλεκτος καθιστά συγχρόνως τον χωρισμό ακόμα πιο οχληρό απ ό,τι η συνολική ακατανοησία, την ποικιλομορϕία των ηθών και της

10 220 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ κουλτούρας μεταξύ των χωριστών τάξεων, η οποία καθιστά σχεδόν αδύνατο για τους ανθρώπους να γνωρίζουν ο ένας τον άλλο εκτός από την εξωτερική τους μορϕή, τέτοια ετερογενή στοιχεία, που συγχρόνως είναι και τα πιο ισχυρά, θα μπορούσε να τα υπερνικήσει και να τα διατηρήσει σε συνοχή μέσα στα σύγχρονα κράτη το πνεύμα και η τέχνη της πολιτικής οργάνωσης, κατά τον ίδιο τρόπο που στη διευρυμένη ρωμαϊκή αυτοκρατορία τα διατηρούσε σε συνοχή η υπερισχύουσα βαρύτητα της εξουσίας. Συνεπώς, η ανομοιότητα στον πολιτισμό και τα ήθη έγινε ένα αναγκαίο προϊόν καθώς επίσης και αναγκαίος όρος για να έχουν μια συνέχεια ύπαρξης τα σύγχρονα κράτη. Στη θρησκεία συμβαίνει να βρίσκει έκϕραση το πιο εσωτερικό Είναι των ανθρώπων και σ αυτήν, ως ένα σταθερό κέντρο, να μπορούν αυτοί να γνωρίσουν τον εαυτό τους, ακόμη κι αν όλα τα άλλα εξωτερικά και διεσπαρμένα πράγματα στέκονται αδιάϕορα. Μόνο δι αυτής θα μπορούσαν οι άνθρωποι να εμπιστευθούν ο ένας τον άλλο και να είναι βέβαιοι ο ένας για τον άλλο, παρά την ανισότητα και μεταβλητότητα των άλλων σχέσεών τους και καταστάσεων. Αλλ ακόμη και η ανάγκη να βρεθεί η ταυτότητα τουλάχιστον στη σϕαίρα της θρησκείας, έχει καταντήσει να είναι περιττή στα σύγχρονα κράτη. 4 Ακόμη και στο βορειότερο μέρος της Ευρώπης, η θρησκευτική ενότητα υπήρξε πάντοτε ο θεμελιώδης όρος ενός κράτους. Καμιά εναλλακτική λύση δεν ήταν γνωστή και χωρίς αυτή την αρχική εν-ό - τητα (Einssein) καμιά άλλη εν-ότητα ή εμπιστοσύνη δεν ϕάνηκε να είναι δυνατή. Κατά περιόδους, αυτός τούτος ο δεσμός έγινε τόσο ενεργητικός, ώστε σε αρκετές περιπτώσεις να έχει μετατρέψει λαούς, οι οποίοι προηγουμένως ήταν ξένοι ο ένας προς τον άλλο ή εθνικοί εχθροί, σε ενιαίο κράτος. Ένα τέτοιο κράτος δεν είναι μόνο μια ιερή κοινότητα των χριστιανών ούτε ένας συνασπισμός που ενώνει τα ενδιαϕέροντά τους και για χάρη αυτών εδώ τη δραστηριότητά τους, 4. Εδώ εξαίρεται ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρϕωση ταυτότητας των ανθρώπων μέσα στην πολυμορϕία γλωσσών και πολιτισμών που εκϕράζουν τα σύγχρονα αστικά κράτη. Τούτη η εγελιανή άποψη έχει πιθανόν ιδιαίτερη αξία για τον δικό μας σημερινό, πλανητικά ετεροκαθοριζόμερνο κόσμο, ο οποίος υϕίσταται μια τεχνητή εν πολλοίς συσσώρευση των πιο διαϕορετικών μαζών, πολιτισμών και συμϕερόντων υπό καθορισμένα κρατικά μορϕώματα, τεχνικώς ενοποιημένα υπό την καθοδήγηση των μεγάλων δυνάμεων.

11 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 221 αλλά μια ενιαία κοσμική δύναμη, ένα κράτος, το οποίο ως ένας ενιαίος λαός και στρατός έχει κατακτήσει την πατρίδα της αιώνιας και έγχρονης ζωής του σε πόλεμο ενάντια στην ανατολή. Ούτε πριν ούτε μετά από την κατάτμηση [της χριστιανοσύνης] σε λαούς [= έθνη], η ισότητα των θρησκειών [η κοινή θρησκεία] απέτρεψε τους πολέμους ή ένωσε τα έθνη σε ένα ενιαίο κράτος ούτε η θρησκευτική πολυμορϕία κατατέμνει ένα κράτος στις εποχές μας. Η πολιτική εξουσία, ως καθαρό πολιτικό δίκαιο, έχει κατορθώσει να χωριστεί από τη θρησκευτική εξουσία και το δικό της δίκαιο, να διατηρήσει για τον εαυτό της ικανοποιητική σταθερότητα και να οργανωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε το κράτος να μην έχει ανάγκη την εκκλησία αυτή εδώ πάλι έχει επιστρέψει σε εκείνη την κατάσταση του χωρισμού από το κράτος, στην οποία βρισκόταν, σε σχέση με το ρωμαϊκό κράτος, κατά τον χρόνο της υπαρχής της. Κατά γενική ομολογία, στις δικές μας εποχές, εν μέρει έχουν διατυπωθεί πολιτικές θεωρίες από τους δυνάμει ϕιλοσόϕους και τους θεωρητικούς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εν μέρει αυτές έχουν βρει τη ρεαλιστική τους πραγμάτωση σε απέραντα πολιτικά πειράματα. Σύμϕωνα με αυτές τις θεωρίες, όλα όσα έχουμε αποκλείσει από την αναγκαία έννοια της πολιτικής εξουσίας με εξαίρεση μόνο τις πιο σημαντικές πτυχές, δηλαδή τη γλώσσα, τον πολιτισμό, τα ήθη και τη θρησκεία υποτάσσονται στην άμεση δραστηριότητα της ανώτατης πολιτικής εξουσίας. Κατά συνέπεια, ετούτη η εξουσία είναι που καθορίζει τα πάντα και κατευθύνει σε εϕαρμογή όλες τις πιο πάνω αναϕερθείσες πτυχές, ακόμη και στις πιο μικρές τους διακλαδώσεις. Είναι αυτονόητο πως η ύψιστη πολιτική εξουσία πρέπει να ασκήσει την ανώτατη εποπτεία των πτυχών που αναϕέρθηκαν πιο πάνω και οι οποίες αϕορούν στις εσωτερικές σχέσεις ενός λαού και της οργάνωσής τους, όπως η τελευταία τούτη έχει προσδιοριστεί κατά τύχη και με βάση την αυθαιρεσία παλαιότερων εποχών είναι ακόμη αυτονόητο πως αυτοί οι παράγοντες δεν εμποδίζουν την κύρια δραστηριότητα του κράτους, αλλά πως η δραστηριότητα τούτη πρέπει να διασϕαλιστεί περισσότερο από καθετί άλλο και γι αυτό τον σκοπό δεν πρέπει να δείξει ιδιαίτερη ϕροντίδα για τα κατώτερα συστήματα των δικαιωμάτων και των προνομίων. Αλλά ένα μεγάλο πλεονέκτημα των παλαιότερων κρατών της Ευρώπης είναι τούτο: ενώ

12 222 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ η πολιτική εξουσία είναι ασϕαλής από την άποψη των αναγκών και των λειτουργιών της, αϕήνει ελεύθερο το πεδίο για την ατομική δραστηριότητα των πολιτών στις επί μέρους πτυχές της δικαστικής διαδικασίας [απονομής της δικαιοσύνης (Rechtspflege)], της διοίκησης κ.λπ., αϕενός στον διορισμό των απαραίτητων ανώτερων υπαλλήλων, αϕετέρου στη διαχείριση των τρεχουσών υποθέσεων και στην εϕαρμογή των νόμων και την τήρηση των συμβάσεων. Με δεδομένο το μέγεθος των σύγχρονων κρατών, είναι εντελώς αδύνατη η ρεαλιστική πραγμάτωση του ιδεώδους, σύμϕωνα με το οποίο κάθε ελεύθερος άνθρωπος οϕείλει να συμμετέχει στη συζήτηση και να συναποϕασίζει για καθολικά πολιτικά ζητήματα. Η πολιτική εξουσία πρέπει να συγκεντρώνεται σε ένα κέντρο τόσο για την εϕαρμογή [των αποϕάσεων], ως κυβέρνηση, όσο και για το ίδιο το απο - ϕασίζειν. Εάν αυτό το κέντρο αισθάνεται ασϕαλές για τον ίδιο του τον εαυτό χάρη στο δέος που τρέϕουν οι λαοί για αυτό και αν είναι καθαγιασμένο ως προς την αμεταβλησία του στο πρόσωπο του μονάρχη που επιλέγεται εκ γενετής και σε συμϕωνία με τον ϕυσικό νόμο, τότε μια πολιτική εξουσία μπορεί ελεύθερα να επιτρέψει στα κατώτερα συστήματα και σώματα, χωρίς ϕόβο και ζηλοτυπία, να ρυθμίζουν ένα μεγάλο μέρος των σχέσεων που γεννιούνται στην κοινωνία και να τις διατηρούν σύμϕωνα με τους νόμους και κάθε τάξη, πόλη, χωριό, κοινότητα κ.λπ. μπορούν να απολαμβάνουν την ελευθερία να πράττουν και να εϕαρμόζουν εκείνο που βρίσκεται στην επαρχία τους. Ακριβώς όπως οι νόμοι σχετικά με τέτοια ζητήματα έχουν προκύψει βαθμιαία ως καθαγιασμένη παράδοση απευθείας από τα ίδια τα ήθη, έτσι το νομικό σύνταγμα, οι θεσμοί των χαμηλότερων οργάνων απονομής δικαιοσύνης, τα αντίστοιχα δικαιώματα των πολιτών, τα δικαιώματα της δημοτικής διοίκησης, η είσπραξη των ϕόρων είτε των εθνικών είτε εκείνων που απαιτούνται για τις ανάγκες των ίδιων των πόλεων και η νόμιμη χρησιμοποίηση αυτών των ϕόρων, όλα όσα ανήκουν σ αυτή την κατηγορία έχουν ενωθεί εξ ιδίας παρόρμησης και έχουν αναπτυχθεί από μόνα τους επί πλέον κατόρθωσαν να διατηρηθούν από τότε που προέκυψαν για πρώτη ϕορά. Η ιδιαίτερα σύνθετη οργάνωση των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων δεν έχει παραχθεί από την ανώτατη πολιτική εξουσία ολόκληρη η [εκκλησιαστική] τάξη διατηρείται και ανανεώνεται λίγο-πολύ εσω-

13 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 223 τερικά. Τα μεγάλα ποσά, που ξοδεύονται ετησίως για τους ϕτωχούς σε ένα μεγάλο κράτος, και οι εκτεταμένες ρυθμίσεις που γίνονται γι αυτό τον σκοπό σε όλα τα μέρη μιας χώρας, δεν χρηματοδοτούνται από κρατικές δαπάνες ούτε το σύνολο της αναγνωρισμένης εκκλησίας [εκκλησιαστικών ιδρυμάτων (Anstalt)] διατηρείται και διευθύνεται κατά τα προστάγματα του κράτους. Η μάζα της ιδιοκτησίας και των εισοδημάτων, η οποία διατίθεται για τον σκοπό αυτό προέρχεται από χορηγίες και δωρεές ατόμων, ακριβώς όπως το σύνολο των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων, η διοίκηση και η λειτουργία τους είναι ανεξάρτητη από την ύψιστη πολιτική εξουσία. Κατά τον ίδιο τρόπο, η πλειοψηϕία των εσωτερικών κοινωνικών θεσμών για κάθε ειδική περιοχή ανάγκης έχει δημιουργηθεί από την ελεύθερη δράση των πολιτών, των οποίων η συνέχιση και η ζωή εξα - σϕαλίζεται με την ελευθερία τούτη μια ελευθερία που δεν διασαλεύεται από καμιά ζηλοτυπία ή ανησυχία εκ μέρους της ανώτατης πολιτικής εξουσίας, εκτός από το ότι η κυβέρνηση τους προστατεύει ως έναν ορισμένο βαθμό ή ως έναν άλλο βαθμό περιορίζει την υπερβολική αύξηση ενός τέτοιου μέρους [ρυθμίσεων], το οποίο θα μπορούσε να καταπιέσει άλλα απαραίτητα μέρη. Στις πρόσϕατες θεωρίες, οι οποίες έχουν εν μέρει τεθεί σε εϕαρμογή, υπάρχει εν τούτοις η βασική προκατάληψη ότι ένα κράτος είναι μια μηχανή με ένα μοναδικό ελατήριο, που μεταδίδει την κίνηση σε όλο το υπόλοιπο του απέραντου μηχανισμού του ότι όλοι οι θεσμοί, τους οποίους συνεπάγεται η ουσιαστική ϕύση μιας κοινωνίας, πρέπει να εκπορεύονται, να ρυθμίζονται, να διατάσσονται, να εποπτεύονται και να κατευθύνονται από την ανώτατη πολιτική εξουσία. Η σχολαστική μανία, να προσδιορίζει κάθε λεπτομέρεια, η ανελεύθερη ζηλοτυπία απέναντι στην προσπάθεια μιας τάξης, ενός σωματείου κ.λπ. να κατευθύνει και να διοικεί τις υποθέσεις του, αυτή η αγενής και μικρόψυχη επίκριση κάθε ιδιαίτερης [ανεξάρτητης] δραστηριότητας εκ μέρους των πολιτών ακόμα κι αν η δραστηριότητα τούτη τελούσε μόνο σε μια καθαρά γενική συνάϕεια και όχι σε συνάϕεια με την πολιτική εξουσία έχει ντυθεί με την αμϕίεση των βασικών αρχών του Λόγου. Σύμϕωνα με αυτές τις αρχές, ούτε μια πεντάρα των κοινών δαπανών για την ανακούϕιση των ϕτωχών σε μια χώρα είκοσι ή τριάντα εκατομμυρίων κατοίκων δεν επιτρέπεται να ξοδεύεται, χωρίς η ανώτατη κυβέρνηση όχι πρώτα να έχει

14 224 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ εγκρίνει, αλλά να έχει διατάξει, να έχει ελέγξει, να έχει επιθεωρήσει σχετικά. Ως προς τη μέριμνα για την εκπαίδευση, ο διορισμός κάθε δασκάλου του χωριού, η δαπάνη κάθε πϕένιχ για ένα τζάμι του σχολείου του χωριού ή της αίθουσας του τοπικού κοινοτικού συμβουλίου, ο διορισμός κάθε υπαλλήλου των διοδίων και δικαστικού κλητήρα, κάθε δικαστή του χωριού, πρέπει να γίνεται υπό την άμεση επήρεια και επενέργεια της ανώτατης κυβέρνησης. Σε ολόκληρο το κράτος, κάθε μπουκιά από τη γη, η οποία την παράγει, στο στόμα που την καταναλώνει, πρέπει να ακολουθήσει μια σειρά, η οποία εξετάζεται, υπολογίζεται, διορθώνεται και διατάσσεται από το κράτος, τον νόμο και την κυβέρνηση. Εδώ δεν είναι ο τόπος, να αναλύσουμε λεπτομερώς ότι το κέντρο, ως πολιτική εξουσία, δηλαδή η κυβέρνηση, πρέπει να εκχωρήσει στην ελευθερία των πολιτών οτιδήποτε δεν κρίνεται αναγκαίο για την άσκηση του ρόλου της στο να οργανώσει και να διατηρήσει την εξουσία, επομένως για την εξωτερική και εσωτερική της ασϕάλεια, και ότι τίποτα δεν πρέπει να είναι σ αυτή τόσο ιερό όσο το να αϕήνει να εκδηλώνεται η ελεύθερη δραστηριότητα των πολιτών σε τέτοια ζητήματα και να την υπερασπίζεται, ανεξάρτητα από τη χρησιμότητα διότι η ελευθερία αυτή είναι εγγενώς ιερή. Αλλά σε ό,τι αϕορά στη χρησιμότητα εάν πρόκειται να υπολογίσουμε το πλεονέκτημα που προκύπτει, όταν οι πολίτες διαχειρίζονται αυτόνομα τις υποθέσεις τους μέσω των ιδιαίτερων σωμάτων, τη δικαστική τους διαδικασία, τον διορισμό τους στα αξιώματα που απαιτούνται για αυτό τον λόγο κ.λπ. τρεις υπολογισμοί υπάρχουν εδώ: ο πρώτος σχετίζεται με τον απτό παράγοντα, δηλαδή το χρήμα που με αυτό τον τρόπο παίρνει στο χέρι η ανώτατη πολιτική εξουσία ο δεύτερος σχετίζεται με την ευστροϕία και τη δραστικότητα, με την οποία οι λειτουργίες μιας μηχανής συνεχίζουν σε κανονικό ρυθμό, σύμϕωνα με τον πιο έξυπνο υπολογισμό και τους σοϕότερους σκοπούς ο τρίτος όμως σχετίζεται με τη ζωτικότητα, με το ικανοποιημένο πνεύμα και την ελεύθερη και με αυτοσεβασμό αυτοπεποίθηση, η οποία πηγάζει από τη συμμετοχή της ατομικής βούλησης στις καθολικές υποθέσεις, εϕόσον οι διακλαδώσεις τους είναι τυχαίες για την ανώτατη πολιτική εξουσία. Στον πρώτο υπολογισμό, σε αυτόν με τον απτό παράγοντα, το κράτος, του οποίου η αρχή είναι ο καθολικός μηχανισμός, ϕαντάζεται

15 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 225 ότι έχει ένα αναμϕισβήτητο πλεονέκτημα πέρα από εκείνο το κράτος που εκχωρεί κατά ένα μεγάλο μέρος τη λεπτομέρεια [= επί μέρους θέματα] στα δικαιώματα και στην ξεχωριστή δραστηριότητα των πολιτών του. Αλλά πρέπει να σημειώσουμε γενικά ότι το πρώτο κράτος δεν μπορεί ενδεχομένως να έχει το πλεονέκτημα, εάν δεν επιβάλλει συνολικά βαρύτερους ϕόρους. Διότι, όταν αυτό αναλαμβάνει όλους τους κλάδους της διοίκησης, των δικαστικών διαδικασιών κ.λπ., [πρέπει] συγχρόνως να αναλάβει και όλες τις σχετικές δαπάνες, οι οποίες πρέπει επίσης να καλύπτονται από την κανονική ϕορολογία, εάν το όλο [= το κράτος] οργανώνεται ως μια καθολική ιεραρχία. Απεναντίας, το κράτος που αναθέτει στις ενδιαϕερόμενες επί μέρους ομάδες, να οργανώσουν τους αναγκαίους θεσμούς για τέτοια καθαρώς τυχαία και επί μέρους ζητήματα, όπως είναι η απονομή δικαιοσύνης, οι δαπάνες για την εκπαίδευση, συνεισϕορές για ανακούϕιση από τη ϕτώχεια κ.λπ. και να επιβαρυνθούν τις σχετικές δαπάνες, θα διαπιστώσει ότι αυτές οι δαπάνες καλύπτονται με άλλη μορϕή εκτός από εκείνη της ϕορολογίας. Όποιος έχει ανάγκη από ένα δικαστή, ένα συνήγορο, έναν παιδαγωγό ή ϕροντίζει για τους ϕτωχούς με δική του πρωτοβουλία, μόνος του αναλαμβάνει το κόστος. Κανένας ϕόρος δεν επιβάλλεται, ουδείς πληρώνει για ένα δικαστήριο, για ένα συνήγορο, έναν παιδαγωγό, έναν κληρικό, εάν δεν τους χρειάζεται. Παρόμοια, εάν [κάποιος] εκλέγεται για τα χαμηλότερα αξιώματα της εξουσίας, σε ένα δικαστήριο, στη διοίκηση των πολιτικών [δημοτικών] ή εταιρικών υποθέσεων, και αν εκλέγεται από τα ίδια τα μέλη, τότε [το εκλεγμένο πρόσωπο] πληρώνεται με την τιμή που του γίνεται με αυτό τον τρόπο εάν όμως αυτός είναι στην υπηρεσία του κράτους, τότε πρέπει να απαιτήσει πληρωμή από το τελευταίο, γιατί αυτή η εσωτερική τιμή δεν είναι πλέον παρούσα. Ακόμη κι αν έπρεπε να ξοδευτεί από τον λαό, στην πρώτη από αυτές τις δύο περιπτώσεις, περισσότερο χρήμα απ ό,τι στη δεύτερη, κάτι που δεν πρέπει να είναι πιθανό, τα αποτελέσματα σε κάθε περίπτωση είναι τα ακόλουθα: η πρώτη παρουσιάζει τη διαϕορά ότι κανένας δεν ξοδεύει χρήμα για κάτι που βρίσκει περιττό, για κάτι που δεν είναι μια καθολική ανάγκη του κράτους η δεύτερη παράγει ένα πραγματικό αποταμίευμα για όλους. Το αποτέλεσμα συνολικά είναι τούτο: ο λαός αισθάνεται ότι στην πρώτη περίπτωση αντιμετωπίζεται με ορθολογικό τρόπο και σύμϕωνα με

16 226 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ι. Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ την αναγκαιότητα, στη δεύτερη περίπτωση με εμπιστοσύνη και ελευθερία. Πρόκειται για μια περίπτωση, η οποία συνιστά τη διαϕορά κυρίως ανάμεσα στο δεύτερο και το τρίτο είδος των υπολογισμών που αναϕέρονται πιο πάνω. Η μηχανιστική ιεραρχία, ιδιαίτερα εύστροϕη και αϕιερωμένη στους ευγενείς σκοπούς, δεν παρέχει καμιά εμπιστοσύνη στους πολίτες της και επομένως δεν μπορεί να αναμένει τίποτα απ αυτούς ως αντάλλαγμα. Δεν έχει εμπιστοσύνη σε κανένα επίτευγμα, για το οποίο δεν έδωσε την εντολή και δεν οργάνωσε την πραγματοποίησή του απαγορεύει συνεπώς εθελοντικές δωρεές και θυσίες, ϕανερώνει στους πολίτες την πεποίθησή της ότι στερούνται λογισμό και την περιϕρόνησή της στην ικανότητά τους να κρίνουν και να πράξουν ό,τι θα συνέβαλλε στην ιδιωτική τους ευημερία, καθώς και την πίστη της στην καθολική διαϕθορά. Να γιατί αυτή η ιεραρχία δεν μπορεί να ελπίζει σε καμιά ζωτική δραστηριότητα ή υποστήριξη από την αυτοπεποίθηση των πολιτών του. Εδώ υπάρχει μια διαϕορά, η οποία είναι πάρα πολύ μεγάλη, για να συλλαμβάνεται από τον πολιτικό που λαμβάνει υπόψη του μόνο ό,τι μπορεί να υπολογιστεί σε ακριβείς αριθμούς. Αυτή η διαϕορά μπορεί να ϕανεί αρχικά στην ευημερία, την ευεξία, την εντιμότητα και την ικανοποίηση των κατοίκων του ενός κράτους σε σύγκριση με την απάθεια, τη χυδαιότητα που μεταστρέϕεται συνεχώς σε αυθάδεια και την ένδεια του άλλου. Στα πιο σπουδαία πράγματα, όπου μόνο η συμπτωματική πτυχή του γεγονότος είναι ϕαινομενικά ορατή, αυτή η διαϕορά προσδιορίζει τούτη τη συμπτωματικότητα και την καθιστά αναγκαία. Δημιουργεί μια απέραντη διαϕορά το εάν η πολιτική εξουσία οργανώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε καθετί, στο οποίο αυτή μπορεί να υπολογίζει, να βρίσκεται στα χέρια της αν και γι αυτόν ακριβώς τον λόγο αυτή δεν μπορεί να στηριχθεί σε τίποτ άλλο ή αν η ίδια μπορεί να υπολογίζει, εκτός από εκείνο που έχει στα χέρια της, και στην ελεύθερη αϕοσίωση, στην αυτοπεποίθηση και στην ιδιαίτερη προσπάθεια του λαού σε ένα παντοδύναμο, ακαταδάμαστο πνεύμα, το οποίο εκείνη η ιεραρχική εξουσία έχει αποδιώξει και που ζει μόνο εκεί, όπου η ανώτατη πολιτική εξουσία το εκχωρεί, κατά το δυνατό περισσότερο, στην ιδιαίτερη ϕροντίδα των πολιτών. Μόνο το μέλλον μπορεί να μας πει πώς η θλιβερή και άτονη ζωή θα είναι

17 3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 227 σε ένα τέτοιο σύγχρονο κράτος, σαν αυτό που έχει γίνει η γαλλική Δημοκρατία ένα κράτος, στο οποίο όλα είναι ρυθμισμένα από πάνω προς τα κάτω [= ιεραρχικά] και τίποτα με καθολική σημασία δεν ανατίθεται στη διοίκηση και την πραγματοποίησή του από ενδια - ϕερόμενα τμήματα του λαού. Μόνο το μέλλον θα μας πει, εάν αυτό το σχολαστικό ύϕος των κυβερνώντων μπορεί να επιβιώσει. Αλλά ποια ζωή και ποια ξηρασία επικρατεί σε ένα άλλο, ομοίως ρυθμιζόμενο κράτος, δηλαδή στο πρωσικό, το οποίο προκαλεί κατάπληξη στον καθένα που πατά το πόδι του στο πρώτο χωριό ή βλέπει την πλήρη έλλειψη επιστημονικής και καλλιτεχνικής ιδιοϕυΐας και ο οποίος δεν μετρά την ισχύ του εν λόγω κράτους δυνάμει της εϕήμερης ενέργειας που μια μεμονωμένη ιδιοϕυΐα ήξερε να αποσπά ενίοτε απ αυτό. Κατά συνέπεια, μέσα σε ένα κράτος, όχι μόνο διακρίνουμε ανάμεσα σε εκείνο το αναγκαίο στοιχείο που πρέπει να παραμείνει στα χέρια της πολιτικής εξουσίας και να προσδιορίζεται άμεσα από τούτη και σε εκείνο που, αν και απολύτως αναγκαίο για την κοινωνική συνοχή ενός λαού, είναι συμπτωματικό για την πολιτική εξουσία ως τέτοια αλλ επίσης θεωρούμε τον λαό ευτυχή, εάν το κράτος τού εκχωρεί σημαντικό βαθμό ελευθερίας σε δευτερεύουσες δραστηριότητες καθολικής ϕύσης, όπως και μια πολιτική εξουσία απείρως ισχυρή, εάν μπορεί να υποστηρίζεται από ένα πνεύμα του λαού της πολύ πιο ελεύθερο και απρόσβλητο από τον σχολαστικισμό. Στη Γερμανία λοιπόν δεν είναι εκπληρωμένη η ανελεύθερη απαίτηση, σύμϕωνα με την οποία οι νόμοι, η απονομή δικαιοσύνης, η επιβολή και η είσπραξη των ϕόρων κ.λπ., η γλώσσα, τα ήθη, ο πολιτισμός [η παιδεία (Bildung)], η θρησκεία πρέπει να ρυθμίζονται και να κυβερνώνται από ένα ενιαίο κέντρο απεναντίας γύρω απ αυτά τα ζητήματα επικρατεί η πιο ανόμοια ποικιλία. Το γεγονός αυτό όμως δεν θα εμπόδιζε τη Γερμανία να συγκροτήσει ένα κράτος, το οποίο [θα ήταν] οργανωμένο διαϕορετικά απ ό,τι μια πολιτική εξουσία.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κεφάλαιο 1 ο 1.1 ΆΝΘΡΩΠΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ 1/6 Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η καταγραφή των νόμων από τον Δράκοντα ικανοποίησε ένα μέρος των πολιτών. Ωστόσο, η κοινωνία συνέχιζε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Θεσμοί, Όργανα και Δομή της Δημόσιας Διοίκησης Χαρίτα Βλάχου Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας Στέλεχος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ Σήμερα Ποιό είναι το πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Διττός χαρακτήρας Συντάγματος 2. Διάκριση θεσμού-κανόνα 3. Η σχέση λόγου - πνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

3η - 4η ιδακτική Ενότητα. ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Τι είναι ηµ οκρατία

3η - 4η ιδακτική Ενότητα. ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Τι είναι ηµ οκρατία Μ Ε Ρ Ο Π Ρ Ω Τ Ο Π Ο Ι Τ Ι Κ Ο Ι Θ Ε Μ Ο Ι 26 3η - 4η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΤΙΚΟΙ ΘΕΜΟΙ Τι είναι ηµ οκρατία Εργασία για το σπίτι Να εντοπίσετε τις διαφορές ως προς την οργάνωση και τις αρµοδιότητες µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 12 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 12 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 12 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου

Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου ΘΕΜΑΤΑ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ 1. Απόλυτη διάκριση λειτουργιών υπάρχει όταν τα όργανα της μιας κρατικής λειτουργίας δεν επιτρέπεται να παρεμβαίνουν και να ασκούν,

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Τι είναι η δημόσια οικονομική Η Δημόσια Οικονομική μελετά το ρόλο του δημόσιου τομέα, του κράτους δηλαδή στην οικονομία. Βασική έμφαση δίνεται στο ρόλο των δημόσιων δαπανών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 Α. Η ένταξη του ατόμου στην Κοινωνία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 2 ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ENOTHTA 1.4 3 1.4 Οι κοινωνικοί κανόνες 1/16 Οι κοινωνικοί κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL].

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΨΗΦΙΣΜΑ για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ- ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ- ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Τον Ιούνιο 1985, µια οµάδα ευρωπαίων δικαστικών λειτουργών

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ»

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» «Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» Εισηγητής: ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ζυρίχης Webpage Stadt ZÜRICH: http://www4.stzh.ch/kap01/gemeinderat_stzh/

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. 1.1.2 : Ο ρόλος των Οικονομικών Οργανισμών. (Τι είναι οι Οικονομικοί Οργανισμοί;). Οι Οικονομικοί Οργανισμοί είναι οργανωμένες μορφές δραστηριότητας οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 10.4 Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων 10.4 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/15 Κοινωνία Επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ

Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο ΤΥΠΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ Ο τύπος έχει αποδειχθεί ότι στηρίζει το δημοκρατικό πολίτευμα αλλά και εξαρτάται από αυτό προκειμένου να κάνει απρόσκοπτα το έργο του. Tο έργο αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 16/5/2016 Έννοια Δημόσια νομικά πρόσωπα Νομικά πρόσωπα Περιουσία με δημόσιο χαρακτήρα Προνόμια δημόσιας εξουσίας Δημόσια νομικά πρόσωπα: εφαρμογή καθ ύλην

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

ZA5899. Flash Eurobarometer 385 (Justice in the EU) Country Questionnaire Cyprus

ZA5899. Flash Eurobarometer 385 (Justice in the EU) Country Questionnaire Cyprus ZA899 Flash Eurobarometer 8 (Justice in the EU) Country Questionnaire Cyprus FL 8 - Justice in the EU - CY D Πόσων χρονών είστε; (ΚΑΤΑΓΡΑΨΤΕ - ΑΝ "ΑΡΝΗΣΗ" ΚΩΔΙΚΟΣ '99') D ΦΥΛΟ Άντρας Γυναίκα Ευρωβαρόμετρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέμα 1 ο (κληρώθηκε) Ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

[όπως ισχύει μετά το ν. 2447/1996] ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η

[όπως ισχύει μετά το ν. 2447/1996] ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η Αστικός Κώδικας [όπως ισχύει μετά το ν. 2447/1996] ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ Ι Κ Α Σ Τ Ι Κ Η Σ Υ Μ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η Άρθρο 1666 - Ποιοί υποβάλλονται σε δικαστική συμπαράσταση "Σε δικαστική συμπαράσταση υποβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης

Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης Καλλικράτης: οι Περιφέρειες ως δεύτερος βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης Το σχέδιο «Καλλικράτης» εισάγει ορισμένες σημαντικές καινοτομίες που ενισχύουν τις τοπικές κοινωνίες και την συμμετοχική δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Δικαστική συμπαράσταση. Ποιοι υποβάλλονται σε δικαστική συμπαράσταση:

Δικαστική συμπαράσταση. Ποιοι υποβάλλονται σε δικαστική συμπαράσταση: Δικαστική συμπαράσταση (Άρθρο 1666) Ποιοι υποβάλλονται σε δικαστική συμπαράσταση: Σε δικαστική συμπαράσταση υποβάλλεται ο ενήλικος όταν λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή λόγω σωματικής αναπηρίας

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εννοιολογικά αδιαίρετα και ορίζουν το κοινωνικό δικαίωμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πράγματι, η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ρ ώ ω ν Π ο λ υ τ ε χ ν ε ί ο υ 9, Π ο λ υ τ ε χ ν ε ι ο ύ π ο λ η Ζ ω γ ρ ά φ ο υ, Ζ ω γ ρ ά φ ο υ

Η ρ ώ ω ν Π ο λ υ τ ε χ ν ε ί ο υ 9, Π ο λ υ τ ε χ ν ε ι ο ύ π ο λ η Ζ ω γ ρ ά φ ο υ, Ζ ω γ ρ ά φ ο υ Ζωγράφου 9-7-2011 Θέμα: Απόφαση ΔΕ για το προσχέδιο νόμου για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η ΔΕ της ΠΟΣΕΕΔΙΠ ΑΕΙ μετά από συζήτηση για το προσχέδιο νόμου για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που δημοσιοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη

Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη Ελευθερία και Ευθύνη Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη 1η Ομάδα - Φιλόσοφοι Ελευθερία, ορισμός, μορφές Ελευθερία είναι το συναίσθημα που απορρέει από τον άνθρωπο,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ο.Ε.Φ.Σ.Ε.Ε.) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ο.Ε.Φ.Σ.Ε.Ε.) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ & ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ο.Ε.Φ.Σ.Ε.Ε.) Τηλ.: 210 5238779, fax: 210 5247494, email: omosfarm@yahoo.gr blog: oefsee.blogspot.gr Χαλκοκονδύλη 56, Αθήνα ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατικό του Συμβουλίου Αλλοδαπών/Συμβουλίου Μετανάστευσης του Δήμου της Χαϊδελβέργης (Καταστατικό ΣΑΜ - ΚΣΑΜ)

Καταστατικό του Συμβουλίου Αλλοδαπών/Συμβουλίου Μετανάστευσης του Δήμου της Χαϊδελβέργης (Καταστατικό ΣΑΜ - ΚΣΑΜ) Καταστατικό του Συμβουλίου Αλλοδαπών/Συμβουλίου Μετανάστευσης του Δήμου της Χαϊδελβέργης (Καταστατικό ΣΑΜ - ΚΣΑΜ) Προοίμιο Ο Δήμος Χαϊδελβέργης επιθυμεί μέσω της σύστασης του Συμβουλίου Αλλοδαπών/Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Το πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής 2. Σχέση της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Δεοντολογίας για τους Βιβλιοθηκονόμους των Ειδικών Συλλογών 1. υπ. ΜΔΕ Ιονίου Πανεπιστημίου

Κώδικας Δεοντολογίας για τους Βιβλιοθηκονόμους των Ειδικών Συλλογών 1. υπ. ΜΔΕ Ιονίου Πανεπιστημίου Κώδικας Δεοντολογίας για τους Βιβλιοθηκονόμους των Ειδικών Συλλογών 1 Αναστασία Ι. Μιχαηλάκη, Δικηγόρος Διαμεσολαβήτρια, υπ. ΜΔΕ Ιονίου Πανεπιστημίου Ο Κώδικας Δεοντολογίας για τους βιβλιοθηκονόμους των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ. ΜΕΡΟΣ Ι Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ. ΜΕΡΟΣ Ι Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις K.AJI. 162/90 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2522 της 13ης ΙΟΥΛΙΟΥ 1990 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Ι Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις Αριθμός 162 Οι περί Πανεπιστημίου Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 6 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με μια ετήσια πανευρωπαϊκή συζήτηση στο πλαίσιο της νομοθετικής έκθεσης πρωτοβουλίας σχετικά με τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Φίλες και φίλοι, Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με την έννοια την Άμεσης Δημοκρατίας. Της δυνατότητας δηλαδή οι πολίτες να βρίσκονται στο κέντρο της λήψης

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.5.2015 JOIN(2015) 24 final 2015/0110 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους.

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10Ο : ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 10.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Για τις παρακάτω προτάσεις, να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΤΙΤΛΟΣ-ΕΔΡΑ-ΣΚΟΠΟΣ-ΜΕΣΑ. ΑΡΘΡΟ 1 ο Ιδρύεται Σύλλογος με τον τίτλο «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.-

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.- Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Υιοθετήθηκε με την από 10.12.1948 υπ αριθμ. 217 Α(ΙΙΙ) απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών Κείμενο: UN Document A/810, p. 71 (1948) ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα