ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ.. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗΣ ΕΝΤΟΜΩΝ ΕΛΑΙΩΝΑ ΜΕ ΚΙΤΡΙΝΕΣ ΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΠΑΓΙ ΕΣ ΠΟΙΚΙΛΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ρ. ΚΟΛΛΑΡΟΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΦΑΛΕΛΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2011

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΕΙΙΣΣΑΑΓΓΩΓΓΗ... 3 ΜΕΡΟΣ Α... 4 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ... 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Προέλευση της Ελιάς Η ελιά και το Περιβάλλον της Πολλαπλασιασµός Φύτευση Λίπανση Άρδευση Συγκοµιδή Εχθροί Φυτοπροστασία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Περιγραφή των εντόµων Ετερόπτερα Οµόπτερα Κολεόπτερα ίπτερα Αράχνες Ακάρεα άκος ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ Περιοχή Μελέτης Τοποθεσία Παγίδων Μεθοδολογία ειγµατοληψίας Υλικά στο πεδίο και στο εργαστήριο Χρήση κίτρινων κολλητικών παγίδων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες τετραγώνων 28mm Σχετική αφθονία µε παγίδες τετραγώνων µικρών (28mm) Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε σε παγίδες τετραγώνων 55mm Σχετική αφθονία µε παγίδες τετραγώνων µεσαίων (28mm) Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες τετραγώνων 78mm Σχετική αφθονία µε παγίδες τετραγώνων µεγάλων (78mm) Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 4 ακτινών 2cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 4 ακτίνων 2 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 4 ακτινών 4cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 4 ακτίνων 4 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 4 ακτινών 5,5cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 4 ακτινών 5.5 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 6 ακτινών 2cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 6 ακτινών 2 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 6 ακτινών 4cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 6 ακτινών 4 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 6 ακτινών 5,5cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 6 ακτινών 5,5 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 8 ακτινών 2cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 8 ακτινών 2 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 8 ακτινών 4cm Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 8 ακτινών 4 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας σε παγίδες Αστεριών 8 ακτινών 5,5cm

3 Σχετική αφθονία σε παγίδες Αστεριών 8 ακτινών 5,5 cm Αποτελέσµατα ιπτάµενης εντοµοπανίδας όλων των επεµβάσεων Σχετική αφθονία όλων των επεµβάσεων ιακύµανση στο χρόνο Στατιστικός έλεγχος των αποτελεσµάτων Σύγκριση των τύπων των παγίδων που χρησιµοποιήσαµε µε βάση τις συνολικές συλλήψεις ανά ενεργή επιφάνεια προσκόλλησης (mm 2 ) Σύγκριση των τύπων των παγίδων που χρησιµοποιήσαµε µε βάση τις συλλήψεις δάκου ανά ενεργή επιφάνεια προσκόλλησης (mm 2 ) Σύγκριση των τύπων των παγίδων που χρησιµοποιήσαµε µε βάση τις συλλήψεις δίπτερων ανά ενεργή επιφάνεια προσκόλλησης (mm 2 ) Σύγκριση των τύπων των παγίδων που χρησιµοποιήσαµε µε βάση τις συλλήψεις Οµόπτερων ανά ενεργή επιφάνεια προσκόλλησης (mm 2 ) Σύγκριση των τύπων των παγίδων που χρησιµοποιήσαµε µε βάση τις συλλήψεις Υµενόπτερων ανά ενεργή επιφάνεια προσκόλλησης (mm 2 ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πτυχιακή µας εργασία ερευνά την επίδραση που έχουν οι κίτρινες κολλητικές παγίδες στην προσέλκυση ιπταµένων εντόµων ανάλογα µε το µέγεθος και το σχήµα τους. Η έρευνα πραγµατοποιήθηκε σε ελαιώνα κοντά στο ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ και είχε διάρκεια τέσσερις εβδοµάδες. Η µέθοδος που ακολουθήσαµε ήταν των κίτρινων κολλητικών παγίδων (yellow sticky traps). Στη συνέχεια έγινε καταγραφή, καταµέτρηση και ταξινόµηση των εντόµων που προσέλκυσαν οι παγίδες ανά τάξη. Η εργασία αυτή αποτελείται από δυο µέρη. Το θεωρητικό µέρος, το οποίο απαρτίζεται από δυο κεφάλαια και παρουσιάζει τα γενικά χαρακτηριστικά της Ελιάς και των εντόµων και το ερευνητικό µέρος το οποίο παρουσιάζει την έρευνα που πραγµατοποιήσαµε στον Ελαιώνα (τρόπος,αποτελέσµατα). 3

5 ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 4

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Γενικά χαρακτηριστικά της Ελιάς. 1.1Ονοµασία: Οlea europaea, οικ. Oleaceae Η Ελιά είναι αειθαλές δέντρο, πολύτιµο για τον καρπό του, που αποτελεί βασικό µέσο διατροφής. Το γένος Οlea περιλαµβάνει περίπου 35 είδη των εύκρατων και τροπικών χωρών. Στην Ελλάδα καλλιεργείται το είδος Olea europaea, που ευδοκιµεί κυρίως στις παραµεσόγειες χώρες. Είναι δέντρο αειθαλές, µακρόβιο, ουσιαστικά αθάνατο, γιατί όταν το υπέργειο τµήµα ξεραθεί, το υπόγειο τµήµα αναπτύσσει παραφυάδες, οι οποίες συνεχίζουν τη ζωή του δέντρου. (Μπεκρή, Ε.2005.) 1.2 Προέλευση της Ελιάς. Η ελιά κατάγεται από την Μ. Ασία και την Ελλάδα. Καλλιεργείται από τα αρχαιότατα χρόνια. Οι αρχαίοι Έλληνες την είχαν ως σύµβολο ειρήνης και πολιτισµού και µε αγριελιά στεφάνωναν τους ολυµπιονίκες. 1.3 Η ελιά και το Περιβάλλον της. Ο κορµός της ελιάς αποκτά µεγάλα εξογκώµατα και µεγάλες κοιλότητες. Τα φύλλα είναι λογχοειδή χρώµατος πράσινου στην πάνω επιφάνεια και αργυροπράσινου στην κάτω επιφάνειά τους. Τα άνθη είναι µικρά, κίτρινα και βγαίνουν σε ταξιανθίες βότρυς. Ανθίζουν τους µήνες Απρίλιο και Μάιο. Ευδοκιµεί σε ήπιες και ξηρές περιοχές, δηλαδή µε κλίµα που χαρακτηρίζεται από µαλακό και υγρό χειµώνα και ξηρό και θερµό καλοκαίρι. Γι αυτό προτιµά τις παραθαλάσσιες περιοχές, στις οποίες οι µεταβολές της θερµοκρασίας δεν είναι µεγάλες και απότοµες. Οι χαµηλές θερµοκρασίες, αλλά και οι πολύ ψηλές, όταν συνοδεύονται από ξηρούς ανέµους προκαλούν ζηµιές στο δέντρο. Η ελιά µπορεί να αναπτυχθεί σε φτωχά και ξηρά εδάφη, και καλύτερη απόδοση παρουσιάζει σε βαθιά αµµοπηλώδη εδάφη, που έχουν αρκετή υγρασία και οργανική ουσία. Τα αµµοπηλώδη και σκληρά εδάφη που συγκρατούν πολλή υγρασία είναι ακατάλληλα για την ελιά. 5

7 1.4 Πολλαπλασιασµός Η Ελιά πολλαπλασιάζεται µε σπόρο, µοσχεύµατα, παραφυάδες, καταβολάδες και εµβολιασµό. Ο καλύτερος τρόπος είναι µε σπόρο και εµβολιασµό. Στη γονιµοποίηση της παρατηρούνται διαφορές µεταξύ των διάφορων ποικιλιών. Άλλες ποικιλίες είναι αυτόστειρες, άλλες αυτογονιµοποιούµενες και άλλες κάτι το ενδιάµεσο. Γι αυτό όπου υπάρχει µία µόνο ποικιλία, παρουσιάζονται συχνά φαινόµενα ακαρπίας, όπως επίσης και µικροί καρποί. 1.5 Φύτευση. Στους νέους ελαιώνες που δηµιουργούνται είναι καλό να φυτεύονται δυο τουλάχιστον ποικιλίες. Οι αποστάσεις που φυτεύονται τα δέντρα εξαρτώνται από το έδαφος, και τη διαµόρφωση του δέντρου. Στην Ελλάδα, για κανονικές συνθήκες, είναι περίπου 8-12 µέτρα. Σε πεδινά εδάφη η φύτευση των δέντρων µπορεί να γίνει και σε απόσταση 15 µέτρων. Η µεταφορά και φύτευση των δενδρυλλίων γίνεται µε µπάλα χώµατος. Τα µεγάλα δέντρα φυτεύονται χωρίς χώµα και αφού προηγουµένως κοπούν κατάλληλα η κόµη και οι ρίζες. Η καλύτερη περίοδος για τη µεταφύτευση είναι από το Νοέµβριο έως τα Χριστούγεννα, µπορεί να γίνει όµως µε επιτυχία και κατά την περίοδο µεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου. 1.6 Λίπανση. Η καλύτερη λίπανση και το κυριότερο µέσο για την αύξηση της παραγωγής του δέντρου είναι η κοπριά και η χλωρή λίπανση. Στην χλωρή λίπανση χρησιµοποιούνται βίκος, κουκιά κ.α. Αυτά σπέρνονται το φθινόπωρο. 1.7 Άρδευση. Η ελιά συνήθως δεν ποτίζεται γιατί εκεί που φυτεύεται δεν υπάρχει διαθέσιµο νερό για πότισµα. Αν όµως το νερό υπάρχει, 1-2 ποτίσµατα την Άνοιξη και το Καλοκαίρι θα ωφελούσαν πολύ την αύξηση της καρποφορίας. Οι αναβαθµίδες του εδάφους έχουν σπουδαία σηµασία για τη συγκράτηση του νερού της βροχής. Στην πράξη χρησιµοποιούνται πολλά και διάφορα συστήµατα άρδευσης. Κυριότερα απ αυτά είναι σταλακτήρες, µικροσωλήνες και µικροεκτοξευτήρες. Καλύτερο και 6

8 πρακτικότερο απ όλα θεωρείται το σύστηµα σταλακτήρων, καθώς ποτίζει ικανοποιητικά, χωρίς σπατάλη νερού. 1.8 Συγκοµιδή. Από τα µέσα Νοέµβρη µέχρι τον Φλεβάρη οι καρποί της ελιάς έχουν αποκτήσει πια αρκετό λάδι κι αρχίζουν να συγκοµίζονται. Η συγκοµιδή όµως αποτελεί µια αρκετά δύσκολη, αλλά και πολύ λεπτή και σηµαντική εργασία για την ποιότητα του ελαιόλαδου, αφού γίνεται τον χειµώνα µε κρύο και γενικά αντίξοες συνθήκες. Η συγκοµιδή στην Κρήτη γίνεται βασικά µε ράβδισµα και πτώση του καρπού πάνω σε δίχτυα από λινάτσα ή πλαστικό, απ όπου στην συνέχεια συλλέγεται και τοποθετείται σε σακιά. Μετά τη συγκοµιδή ο καρπός πρέπει να καθαριστεί από τα κλαδιά και τα φύλλα. 1.9 Εχθροί. Οι κυριότεροι εχθροί της Ελιάς είναι: άκος: Bactocera oleae, οικ Tephritidae τάξη Diptera. Φλοιοτρίβης: Phloetribus scarabaeoides, οικ. Scolytidae τάξη Coleoptera. Θρίπας της Ελιάς: Liothrips oleae, οικ. Phloethripidae τάξη Thysanoptera. Πυρηνοτρήτης: Prays oleαe, οικ. Yponomeutidae, τάξη Lepidoptera. Μαργαρόνια: Palpita unionalis, οικ. Pyralidae τάξη Lepidoptera. Ψώρα του κισσού: Aspidiotus nerii, οικ. Diaspididae τάξη Hemiptera/Homoptera. Παρλατόρια: Parlatoria oleae, οικ. Diaspididae τάξη Hemiptera/Homoptera. Λεκάνιο: Saissetia oleae, οικ. Coccidae τάξη Hemiptera/Homoptera 1.10 Φυτοπροστασία. Οι προσβολές από Λεκάνιο και άκο µπορούν να προκαλέσουν σηµαντικές ζηµιές και στην ποσότητα και στη ποιότητα της παραγωγής της Ελιάς. Σήµερα όµως, χάρη στα αποτελέσµατα από πολλές έρευνες, έχουν προσδιοριστεί τρόποι και µέσα που ελέγχουν τις προσβολές αυτές αρκετά αποτελεσµατικά και αρκετά οικολογικά µε ελάχιστες ποσότητες φυτοφαρµάκων. Αυτός ο έλεγχος αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες της υψηλής ποιότητας του ελαιόλαδου. (Νούσιας Π ) 7

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Γενικά χαρακτηριστικά των εντόµων. 8

10 2.1. Περιγραφή των εντόµων. Επειδή το 99% των ζωικών οργανισµών που πιάστηκαν στις κολλητικές παγίδες ήταν έντοµα, θα ήταν ουσιώδες πριν προχωρήσουµε στην αναλυτική περιγραφή των οµάδων των οργανισµών (taxa), να δούµε κάποια γενικά χαρακτηριστικά της οικολογίας των εντόµων, γεγονός που θα µας βοηθήσει αργότερα και στον σχολιασµό των αποτελεσµάτων. Τα έντοµα αποτελούν σήµερα από αριθµητικής πλευράς ατόµων και ειδών, την κυρίαρχη µορφή ζωής στη γη. Έχουν πλατιά γεωγραφική εξάπλωση και οι αντιπρόσωποί τους απαντούν σε όλες τις γεωγραφικές ζώνες. Παρουσιάζουν εξαιρετική ικανότητα προσαρµογής σε ειδικές περιβαλλοντικές συνθήκες, ακόµα και µέσα σε περιορισµένα χρονικά και χωροταξικά περιθώρια. Η ικανότητά τους αυτή, σε συνδυασµό µε τη µακρόχρονη παρουσία τους στη γήινη βιόσφαιρα, αφού υπάρχουν ενδείξεις ότι εµφανίστηκαν στην προκάµβιο περίοδο πριν χρόνια, οδήγησε στη δηµιουργία τεράστιας ποικιλότητας µορφολογικών και λειτουργικών προσαρµογών στο περιβάλλον. Αν και µέχρι σήµερα έχουν καταγραφεί περισσότερα από είδη, ωστόσο υπολογίζεται ότι ο πραγµατικός αριθµός των ειδών που υπάρχουν φτάνει τα Σε επιφάνεια ενός τετραγωνικού µέτρου υγρού εδάφους µπορούν εύκολα να καταµετρηθούν άτοµα διαφόρων ειδών εντόµων. Από µελέτες που έγιναν σχετικά µε τους παράγοντες που καθορίζουν την αριθµητική παρουσία κάθε είδους σε αποµονωµένα µικροπεριβάλλοντα, βρέθηκε ότι ο κυριότερος καθοριστικός παράγοντας είναι ο ανταγωνισµός µεταξύ ατόµων αυτού του είδους, κυρίως σε ότι αφορά την τροφή. Η υπερβολική αύξηση του πληθυσµού αντιµετωπίζεται µε οµαδικές µεταναστεύσεις σε άλλες τοποθεσίες. Ανασταλτικοί παράγοντες για την αύξηση του πληθυσµού είναι οι απότοµες µετεωρολογικές αλλαγές και η εµφάνιση άλλων ζωικών ή φυτικών ειδών στο βιότοπο. Οι µεγαλύτεροι κίνδυνοι για τα έντοµα είναι η εµφάνιση ακραίων θερµοκρασιών και η αφυδάτωση. Για την αντιµετώπιση των κινδύνων αυτών, τα διάφορα είδη έχουν αναπτύξει ειδικές συνήθειες ή µορφολογικά και φυσιολογικά χαρακτηριστικά. Σε εξαιρετικά υψηλές θερµοκρασίες τα έντοµα κρύβονται σε σκιερά µέρη ή στρέφουν προς τον ήλιο όσο το δυνατόν µικρότερη επιφάνεια του σώµατός τους. Σε χαµηλές θερµοκρασίες αντίθετα, ανάλογα µε το είδος, είτε ανοίγουν τα φτερά για να παρουσιάσουν µεγάλη επιφάνεια στον ήλιο είτε τα κινούν έντονα. Σε µερικά, η απώλεια θερµότητας περιορίζεται από τις τρίχες που καλύπτουν το σώµα. Υπάρχουν είδη εντόµων που επιβιώνουν ακόµη και µετά τη µερική πήξη των υγρών 9

11 του σώµατός τους. Άλλα συγκεντρώνουν στο σώµα τους γλυκερίνη που δρα ως αντιψυκτικό. Η παρουσία του εξωσκελετού προσφέρει µια µικρή προστασία στην αντιµετώπιση των εχθρών τους, δηλαδή των εντοµοφάγων ζώων. Η καλύτερη όµως προστασία είναι τα καταφύγια που αναζητούν µέσα στο έδαφος ή σε κουφάλες δέντρων. Οι προστατευτικοί χρωµατισµοί είναι ένας άλλος τρόπος προφύλαξης, γιατί καθιστούν το έντοµο δυσδιάκριτο για τους εχθρούς του. Μερικά έντοµα εκκρίνουν χηµικές ουσίες που έχουν απωθητικές ιδιότητες, ενώ ορισµένα είδη έχουν αναπτύξει ειδικούς τρόπους άµυνας, όπως το κεντρί των µελισσών, που προκαλούν πρόσκαιρη παράλυση ή και το θάνατο ακόµη των εχθρών τους. Τα έντοµα µπορούν να ζουν µοναχικά ή κατά οµάδες, να έχουν υποτυπώδεις κοινωνικές σχέσεις ή µια πραγµατική κοινωνική οργάνωση. Τα περισσότερα ζουν µοναχικά. Μετά το ζευγάρωµα, το θηλυκό φεύγει εγκαταλείποντας τα αυγά του. Εκείνα που ζουν κατά οµάδες συγκεντρώνονται σε µεγάλους αριθµούς, όπως οι ακρίδες. Στα έντοµα αυτά οι γονείς δεν ζουν ποτέ µε τους απογόνους τους. Υπάρχουν ωστόσο είδη εντόµων που είτε το θηλυκό είτε και οι δύο γονείς ζουν µαζί µε τους απογόνους τους σε ένα κοινό καταφύγιο. Τέτοια παραδείγµατα είναι οι κατσαρίδες και οι γρύλοι, µερικοί από τους κάνθαρους και τα Ηµίπτερα, τα Εµβιόπτερα και τα Ζοράπτερα. Οργανωµένη κοινωνική ζωή εµφανίζουν οι τερµίτες και ορισµένα είδη σφηκών, µυρµηγκιών και µελισσών. Ανάλογα µε το είδος, το θηλυκό ζει προφυλαγµένο µέσα στο έδαφος, σε κοιλότητες ξύλων ή σε κατασκευασµένες φωλιές. Στις απλούστερες περιπτώσεις το θηλυκό παραµένει απλώς µε τους διαδοχικούς απογόνους και τους τρέφει καθηµερινά. Υπάρχουν όµως τύποι κοινωνικής ζωής διάφορου βαθµού. Η πιο πολύπλοκη είναι η οργάνωση των αποικιών, όπως συµβαίνει στους τερµίτες, τα µυρµήγκια και τις µέλισσες, οι οποίες ζουν σε κυψέλες. Η οργάνωση αυτή χαρακτηρίζεται από την κατανοµή των εργασιών ανάµεσα στις διάφορες οµάδες της αποικίας. Τα έντοµα, ανάλογα µε το είδος, άλλοτε είναι ωφέλιµα για τον άνθρωπο και άλλοτε επιβλαβή. Τα φυτοφάγα έντοµα, που είναι και τα πιο πολλά, προκαλούν ζηµιές στα καλλιεργούµενα φυτά. Τα σαρκοφάγα προσβάλλουν τον άνθρωπο και τα ζώα. Πολλά από τα σαρκοφάγα τρέφονται µε έντοµα και γι αυτό το λόγο µπορεί να είναι έµµεσα ωφέλιµα για τον άνθρωπο. Τα εντοµοφάγα είδη µπορεί να είναι 10

12 παράσιτα ή αρπακτικά και παίζουν πολύ σηµαντικό ρόλο στη βιολογική ισορροπία. Υπάρχουν ακόµη έντοµα που είναι ωφέλιµα για τον άνθρωπο, είτε για τα προϊόντα που παρέχουν, όπως ο µεταξοσκώληκας (Bombyx mori), που εκτρέφεται για την παραγωγή του µεταξιού, και η µέλισσα (Apis mellifera) που παράγει το µέλι και το κερί, είτε για το ρόλο που παίζουν ως επικονιαστές, µεταφέροντας δηλαδή γύρη για την γονιµοποίηση των ανθέων στα καλλιεργούµενα φυτά. (Χρήστου Β. & Μακρή Φ ) Τα έντοµα τα οποία παγιδεύτηκαν στις παγίδες µας είναι: Coleoptera, Diptera, Hemiptera/ Heteropta, Hemipta/ Homoptera, άκος, και Αράχνες. 2.2 Ετερόπτερα. Τα Ετερόπτερα έχουν πτέρυγές οι οποίες είναι κατά ένα µέρος πεπαχυµένες, σχηµατίζουν δηλαδή ηµιέλυτρα. Τα περισσότερα είδη τρέφονται µε φυτά και ένας µεγάλος αριθµός από αυτά είναι βλαβερά για την γεωργία. Οι γνωστές βρωµούσες (οικ.pentatomidae), που υπάγονται στο είδος Eurygaster maura, αφήνουν µε το νύγµα τους, µέσα στους σπόρους του σιταριού πρωτεολυτικά ένζυµα τα οποία διασπούν τη γλουτένη των αµυλόκκοκων, προκαλώντας έτσι σηµαντική ελάττωση της αρτοποιητικής ικανότητας του αλευριού. Η οικογένεια Asterolecaniidae περιλαµβάνει το είδος Pollinia pollini το οποίο είναι πολύ ζηµιογόνο στην ελιά, όπως εξίσου και η οικογένεια Lecaniidae µε τα είδη Saessentia oleae, το λεκάνιο της ελιάς και το Coccus hesperidum. (Καπετανάκης Ε. 2003) 2.3. Οµόπτερα. Τα Οµόπτερα έχουν µπροστινές πτέρυγες οι οποίες είναι άλλοτε δερµατώδεις και άλλοτε µεµβρανώδεις. Από τα οµόπτερα, τα αφιδοειδή, οι γνωστές αφίδες, περιλαµβάνουν είδη µεγέθους που κυµαίνεται από 1 έως 7mm. Όλα τα αφιδοειδή έχουν 11

13 πολύπλοκο κύκλο ζωής σ ένα ή περισσότερα φυτά-ξενιστές και ονοµάζονται ψείρες των φυτών. Η οικογένεια Aphididae έχει ένα πολύ µεγάλο αριθµό ειδών, που αναπαράγονται είτε εγγενώς, είτε παρθενογενετικά. Οι παρθενογενετικές γενεές είναι ζωοτόκες. Τα περισσότερα οµόπτερα είναι επιζήµια για τα καλλιεργούµενα φυτά. Ελάχιστα είδη θεωρούνται ωφέλιµα, όπως το Laccifer lacca, από το οποίο παράγεται η λάκκα, που χρησιµοποιείται για την παρασκευή του εµπορικού βερνικιού. (Βαβίτσας 2004) 2.4 Κολεόπτερα. Η τάξη των κολεοπτέρων αποτελεί µια από τις σηµαντικότερες και πολυπληθέστερες κατηγορίες εντόµων. Έχει τουλάχιστον γνωστά είδη. Το µέγεθός τους ποικίλλει από 0,5mm µέχρι και 15cm. Έχουν δύο ζευγάρια πτερύγων. Το πρώτο είναι σαν θήκη (έλυτρο-κολεός) και προστατεύει το δεύτερο ζευγάρι (ικανό ή όχι για πτήση) όταν το έντοµο δεν πετά. Παρά την ικανότητά τους να βρίσκονται παντού, όπως σχεδόν όλα τα έντοµα, δύσκολα γίνονται αντιληπτά από τους περισσότερους ανθρώπους, εξαιτίας των κρυπτικών συνηθειών τους, της συχνότατης νυχτερινής τους δραστηριότητας και την ελάχιστη συµµετοχή τους στις ανθρώπινες ασθένειες. Τα κολεόπτερα είναι ευρέως διαδεδοµένα γεωγραφικά, κατά το πλείστον 12

14 είναι χερσαία έντοµα, αλλά υπάρχει και αριθµός ειδών που διαβιούν σε οικοσυστήµατα του γλυκού νερού, πολλά εκ των οποίων είναι κοσµοπολίτικα. Έχουν στοµατικά µόρια µασητικού τύπου και είναι ολοµετάβολα έντοµα. Όσον αφορά τις τροφικές τους συνήθειες, η πλειοψηφία τους είναι φυτοφάγα. Τόσο στα προνυµφικά όσο και στα ενήλικα στάδια ζουν πάνω και µέσα στα φυτά, εκµεταλλευόµενα τους φυτικούς χυµούς, τα φύλλα, τη γύρη, τους καρπούς και το ξύλο. Υπάρχουν και άλλα είδη όπως µυκητοφάγα, κοπροφάγα, νεκροφάγα και αρπακτικά σαρκοφάγα, ενώ σε ελάχιστες περιπτώσεις µπορούµε να συναντήσουµε και παρασιτικά. Πολλά κολεόπτερα είναι αρπακτικά άλλων εντόµων και γενικότερα αρθροπόδων και έτσι είναι ωφέλιµα. Ιδιαίτερα σηµαντικά από αυτή την άποψη είναι τα είδη της οικογένειας Coccinelidae µε χαρακτηριστικό παράδειγµα τη γνωστή σε όλους µας πασχαλίτσα. (Πελεκάσης 1986) 2.5 ίπτερα. Αποτελούν µια από τις µεγαλύτερες τάξεις εντόµων, που αριθµεί περίπου είδη. Γνωστοί αντιπρόσωποι της τάξης είναι τα κουνούπια, οι σκνίπες, οι µύγες, οι αλογόµυγες, οι µύγες τσε-τσε κ.α. Τα ίπτερα είναι µικροί ζωικοί οργανισµοί, µε µέγεθος που κυµαίνεται από 1,5 έως 25mm µε µαλακό εξωσκελετό, λεπτοφυή και εύθραυστα. Τα δίπτερα έχουν ένα ζεύγος µεµβρανωδών πτερύγων. Τα οπίσθιο ζεύγος έχει µετατραπεί σε αλτήρες, που το διογκωµένο µέρος τους φέρει πολλά αισθητήρια όργανα. Οι αλτήρες παίζουν σηµαντικό ρόλο στην πτήση και δεν υπάρχουν στις εκφυλισµένες µορφές. Στο κεφάλι φέρουν δύο κεραίες που ποικίλλουν σε µέγεθος και σχήµα, στα διάφορα είδη. Επίσης φέρουν στοµατικά µόρια που ανάλογα µε τον τρόπο διατροφής τους, διακρίνονται σε : 1) µυζητικού τύπου, που σχηµατίζουν συνήθως µια προβοσκίδα και 2) νύσσοντος τύπου, 13

15 που σχηµατίζουν µια κοφτερή βελόνα. Ελάχιστα είδη φέρουν γνάθους, δηλαδή στοµατικά µόρια µασητικού τύπου. Ο θώρακάς τους διακρίνεται σε τρία τµήµατα: τον προθώρακα, το µεσοθώρακα και τον µεταθώρακα. Ο προθώρακας και ο µεταθώρακας είναι µικροί και συνδέονται µεταξύ τους µ ένα µεγάλο µεσοθώρακα. Η κοιλία περιλαµβάνει δέκα τµήµατα, συνήθως όµως τα δύο πρώτα είναι ατροφικά. Τα περισσότερα είδη είναι ωοτόκα, ελάχιστα είδη είναι ζωοτόκα, π.χ. οι µύγες τσε-τσε. Γενικά η αναπαραγωγή τους είναι εγγενής, υπάρχουν όµως και περιπτώσεις παρθενογενετικής αναπαραγωγής. Οι προνύµφες πολλών ειδών µπορούν να αναπαράγονται. Το φαινόµενο αυτό λέγεται παιδογένεση. Έχουν παγκόσµια γεωγραφική εξάπλωση. Τα τέλεια άτοµα είναι χερσαία. Τα πιο πολλά δίπτερα είναι ηµερόβια, υπάρχουν όµως και νυκτόβια, όπως οι αντιπρόσωποι της οικογένειας Tipulidae. Απαντώνται κυρίως στον υποόροφο της βλάστησης των δασών, αλλά και σε καλά φωτιζόµενα µέρη. Συνήθως τρέφονται µε νέκταρ λουλουδιών, µερικά είδη τρέφονται µε οργανική ύλη, σε κατάσταση αποσύνθεσης ή µε διάφορες υγρές ουσίες. Άλλα πάλι αποµυζούν αίµα από τα θηλαστικά ή τα πτηνά ή είναι αρπακτικά ως προνύµφες ή ως τέλεια άτοµα. Υπάρχουν και άλλα είδη που είναι ενδοπαρασιτικά στα προνυµφικά τους στάδια. Τα τέλεια άτοµα πολλών ειδών ζουν κοντά στο γλυκό ή θαλασσινό νερό, τρέφονται µε υδρόβιους οργανισµούς και οι προνύµφες τους είναι υδρόβιες. Γενικά τα δίπτερα έχουν µεγάλη σηµασία γιατί : 1) µεταδίδουν στον άνθρωπο παθογόνους οργανισµούς που προκαλούν µολυσµατικές ασθένειες, όπως η ελονοσία, η ασθένεια του ύπνου και ο κίτρινος πυρετός, 2) µολύνουν τις ανθρώπινες τροφές µεταφέροντας διάφορα µικρόβια, π.χ. η µύγα η οικιακή και τα συγγενικά είδη, 3) µε τις προνύµφες τους, προκαλούν στον άνθρωπο ασθένειες γνωστές µε τον όρο µυίαση, 4) είναι επιζήµια στη γεωργία και στη δενδροκοµία µε µεγάλες οικονοµικές απώλειες. Εκτός όµως από την αρνητική τους σηµασία, παίζουν θετικό ρόλο στην επικονίαση των φυτών. Ακόµη ορισµένα δίπτερα γεννούν τα αυγά τους πάνω σε άλλα έντοµα, επικίνδυνα για τον άνθρωπο, οπότε οι προνύµφες τους, όταν εκκολαφθούν, παρασιτούν στα έντοµα αυτά και τα εξοντώνουν. (Πελεκάσης 1986). 14

16 2.6 Αράχνες. Οι αράχνες παρουσιάζουν τη µεγαλύτερη ποικιλότητα όσον αφορά το σχήµα, το χρώµα και την συµπεριφορά, συγκρινόµενες µε όλα τα υπόλοιπα αραχνίδια. Μέχρι σήµερα έχουν προσδιοριστεί περίπου είδη αραχνών σε όλο τον κόσµο, που ανήκουν σε 96 οικογένειες. Απαντώνται σε όλη την εύκρατη ζώνη. Η διάρκεια ζωής τους είναι περίπου 1 χρόνος. Στις ψυχρότερες περιοχές τα περισσότερα άτοµα δεν αντέχουν στο κρύο και πεθαίνουν στο τέλος του Νοέµβρη. Ελάχιστα επιζούν το χειµώνα. Υπάρχουν υπόγειες, επίγειες, σπηλαιόβιες, ακόµη και υδρόβιες αράχνες, που ζουν κάτω από τις πέτρες, µέσα σε τρύπες, πάνω σε δένδρα ή θάµνους, κοντά ή µέσα στα σπίτια. Τα έντοµα (δίπτερα, κολλέµβολα, κολεόπτερα, ορθόπτερα, λεπιδόπτερα κλπ.) και άλλα αρθρόποδα αποτελούν τη βασική τροφή των αραχνών, αλλά υπάρχει και το φαινόµενο του κανιβαλισµού όταν δεν υπάρχει τροφή. 2.7 Ακάρεα Υδρόβιοι ή χερσαίοι ζωικοί οργανισµοί µε µέγεθος που κυµαίνεται από 1 ως 30mm. Γνωστοί αντιπρόσωποι είναι οι φυτικές «ψώρες» και τα τσιµπούρια. Αποτελούν τάξη των αραχνιδίων που περιλαµβάνει περίπου είδη. Το σώµα τους παρουσιάζει µεγάλη ποικιλία µορφών: σκωληκόµορφο, δισκοειδές, σφαιρικό κ.τ.λ. οι πιο πρωτόγονες µορφές παρουσιάζουν µεταµέρεια, η οποία όµως χάνεται στα πιο εξελιγµένα ακάρεα, που έχουν ενιαίο σώµα. Γενικά το σώµα τους χωρίζεται στο πρόσωµα και στο οπισθόσωµα. Το πρόσωµα υποδιαιρείται στο γναθόσωµα και στο ποδόσωµα. Το γναθόσωµα φέρει το στόµα, τις χηληκεραίες και τα στοµατικά εξαρτήµατα. Η κεφαλική περιοχή φέρει µια προεξοχή. Η µορφολογία των στοµατικών εξαρτηµάτων 15

17 διαφέρει ανάλογα µε τον τρόπο διαβίωσης του είδους. Κάποια είδη δεν έχουν µάτια, ενώ άλλα έχουν από 1 έως 5 που βρίσκονται στο γναθόσωµα. Το ποδόσωµα φέρει 2-4 ζεύγη αρθρωτών ποδών. Το οπισθόσωµα δεν φέρει εξαρτήµατα. Αναπνέουν µε τραχείες, ή µέσω του εντέρου. Το κυκλοφορικό σύστηµα είναι υποπλασµένο, ενώ σε µερικά είδη δεν υπάρχει. 2.8 άκος. O άκος της ελιάς ανήκει στην τάξη Diptera οικογένεια Tephritidae γένος Bactrocera. Θεωρείται ο σηµαντικότερος εχθρός της ελιάς στη χώρα µας, καθώς και σε όλες τις παραµεσόγειες χώρες. Προσβάλει µόνο τον καρπό και είναι γνωστός από την αρχαιότητα. Η εν λόγω οικογένεια είναι µια σχετικά νέα οικογένεια των δίπτερων που εµφανίστηκε πριν από 50 εκατοµµύρια χρόνια περίπου. Στην οικογένεια αυτή υπάρχουν περίπου 5000 είδη από τα οποία κάποια είναι µε µεγάλη οικονοµική σηµασία και συναντώνται κυρίως σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Στην οικογένεια Tephritidae και ειδικότερα στη υποοικογένεια Dacinae δεν υπάρχουν σαφείς ταξινοµικοί χαρακτήρες µε αποτέλεσµα να υπάρχουν αρκετά προβλήµατα στην συστηµατική τους κατάταξη. Πρώτος το κατέταξε ο Gmelin ως Musca oleae (1790),στη συνέχεια Dacus (Daculus) oleae (Hardly 1951) από (Κωνσταντοπούλου 1997), Dacus (Polistomimetes) oleae (Hardly 1977, Foote 1984) και Daculus oleae (Cogan, Munro 1980). Για να καταλήξει στο σηµερινό όνοµα Bactrocera (Daculus) oleae (Drew 1989). Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω ο άκος στη φύση προσβάλλει αποκλειστικά τον καρπό της ελιάς Η προνύµφη του άκου µετά την εκκόλαψη από το ωό αρχίζει να τρέφεται από τη σάρκα, δηλαδή από το µεσοκάρπιο όπου ανοίγει µία ακανόνιστη στοά η οποία διευρύνεται συνεχώς παράλληλα µε την ανάπτυξη της προνύµφης. Στο τέλος του σταδίου της η προνύµφη πάει προς την επιδερµίδα του καρπού και 16

18 δηµιουργεί ένα κοίλωµα όπου και νυµφώνεται. Με αυτό τον τρόπο προετοιµάζει την έξοδο του ακµαίου. Συνήθως η νύµφωση µέσα στον καρπό παρατηρείται κατά το καλοκαίρι, ενώ κατά το φθινόπωρο η προνύµφη στο τελικό της στάδιο διανοίγει οπή στο καρπό της ελιάς όπου και πέφτει στο έδαφος για να νυµφωθεί σε βάθος λίγων εκατοστών. Λόγω της µεγάλης οικονοµικής σηµασίας του δάκου για την καλλιέργεια της ελιάς έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες για την καλύτερη καταπολέµηση του εντόµου. Εφαρµόζεται µε επιτυχία η χηµική µέθοδος (ψεκασµοί µε εντοµοκτόνα) τόσο από το κράτος όσο και από τους ελαιοπαραγωγούς. οκιµάστηκαν επίσης βιολογικές µέθοδοι όπως η εισαγωγή και εξαπόλυση φυσικών εχθρών του δάκου και µαζικές εξαπολύσεις στειρωµένων µε ακτινοβολία δάκων, µαζική παγίδευση και συνδυασµός ορισµένων από τις µεθόδους αυτές. (Τζανακάκη Μ.Ε. & Κατσόγιαννου Β.Ι. 2003) 17

19 ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 18

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Υλικά και Μέθοδοι. 19

21 3.1. Περιοχή Μελέτης. Ο οικότοπος που χρησιµοποιήσαµε ως σταθµό δειγµατοληψίας για την εγκατάσταση των ιπτάµενων παγίδων ήταν ένας ελαιώνας στην περιοχή του Εσταυρωµένου κοντά στον χώρο του Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης Πληροφοριακός Πίνακας για την τοποθέτηση των παγίδων ΕΙ ΟΣ ΕΝΤΡΟΥ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΑΓΙ ΑΣ ΟΜΑ Α 1 Αστέρι µικρό (4 ακτίνες), Αστέρι µικρό (6 ακτίνες), Αστέρι µικρό (8 ακτίνες), Τετράγωνο µικρό ΟΜΑ Α 2 ΕΛΙΑ Αστέρι µεσαίο (4 ακτίνες), Αστέρι µεσαίο (6 ακτίνες), Αστέρι µεσαίο (8 ακτίνες), Τετράγωνο µεσαίο ΟΜΑ Α 3 Αστέρι µεγάλο (4 ακτίνες), Αστέρι µεγάλο (6 ακτίνες), Αστέρι µεγάλο (8 ακτίνες)τετράγωνο µεγάλο 20

22 Τοποθεσία Παγίδων. Στις παρακάτω φωτογραφίες απεικονίζεται ο ελαιώνας που χρησιµοποιήθηκε για την τοποθέτηση των παγίδων καθώς και ο τρόπος που τις τοποθετήσαµε. ΕΙΚΟΝΑ 1: Παγίδα πάνω σε ελιά ΕΙΚΟΝΑ 2: Τοποθεσία Παγίδων 21

23 ΕΙΚΟΝΑ 3: Παγίδα αστέρι 8 ακτινών πάνω σε ελιά ΕΙΚΟΝΑ 4: άκος παγιδευµένος πάνω σε παγίδα αστέρι 6 ακτινών πάνω σε ελιά 22

24 3.2. Μεθοδολογία ειγµατοληψίας. Η µελέτη αφορά άτοµα, που ανήκουν στην ιπτάµενη εντοµοπανίδα. Η µέθοδος που χρησιµοποιείται για παρόµοιες µελέτες είναι αυτή των κίτρινων κολλητικών παγίδων (yellow sticky traps). Αυτές οφείλουν τη δράση τους στη πρόκληση οπτικών ερεθισµάτων στα έντοµα. Την προσέλκυση προκαλεί το σχήµα, το χρώµα και το µέγεθός τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά αποτελούν γνωρίσµατα των φυτών-ξενιστών και σχετίζονται µε την τροφή, την σύζευξη και τον τόπο εναπόθεσης των αυγών τους. Οι οπτικές παγίδες είναι επικαλυµµένες µε κόλλα ή εντοµοκτόνο, ώστε να συγκρατείται / θανατώνεται το έντοµο που προσελκύεται. Η ελκυστικότητα αυτών των παγίδων συνήθως φτάνει τα µέτρα (παγίδες χρώµατος για ηµερόβια έντοµα), ενώ µπορεί να φτάσει και µερικές εκατοντάδες µέτρα σε περίπτωση χρήσης ενεργητικής φωτεινής πηγής (για νυκτόβια έντοµα). Οι κολλητικές παγίδες έχουν κατά κανόνα περιορισµένη εκλεκτικότητα. Χρησιµοποιούνται συνήθως για την παρακολούθηση πληθυσµών και λιγότερο για καταπολέµηση (µαζική παγίδευση). Οι περισσότερες µελέτες µε οπτικές παγίδες έχουν γίνει στα δίπτερα, κυρίως δε σε είδη της οικογένειας Tephritidae. Το κίτρινο χρώµα είναι ελκυστικό και για άλλα έντοµα εχθρούς των καλλιεργειών, όπως οι αλευρώδεις και οι λιριόµυζες στα θερµοκήπια, αλλά και το πιο ελκυστικό για την µύγα της Μεσογείου (µέλος της οικ. Tephritidae). Σηµαντικό µειονέκτηµα του κίτρινου χρώµατος, είναι ότι µαζί µε τους εντοµολογικούς εχθρούς των φυτών, ελκύει και πολλά ωφέλιµα έντοµα (παράσιτα και αρπακτικά των φυτοφάγων). Γενικά το κίτρινο χρώµα ελκύει µεγάλο αριθµό ειδών και έχει, κατά συνέπεια, σχετικά µικρή εκλεκτικότητα. Η µορφή των παγίδων, συνήθως είναι σε σχήµα ορθογωνίου και το υλικό κατασκευής τους, είναι από σκληρό πλαστικό. Για την αύξηση της ελκυστικότητας και της εκλεκτικότητάς τους, ενίοτε προστίθεται κάποια ελκυστική ουσία, ενώ πολύ µεγάλη σηµασία για την αποδοτικότητά της, έχει το ύψος ανάρτησης και η κλίση της, σε σχέση µε το έδαφος. 23

25 3.3. Υλικά στο πεδίο και στο εργαστήριο. Τα υλικά που χρησιµοποιήθηκαν είναι τα εξής: Α. Για την κατασκευή και τοποθέτηση των παγίδων. Κίτρινες κολλητικές παγίδες Υποδεκάµετρο (χάρακας) ιαβήτης Μοιρογνωµόνιο Χαρτόνι (ως πατρόν) Μανταλάκια Ψαλίδι Β. Για την σήµανση (αρίθµηση) και αποµάκρυνση των παγίδων µε τα παγιδευµένα έντοµα Ριζόχαρτο Σακουλάκια τύπου polybag Μολύβι Συνδετήρες Γ. Για τον καθαρισµό των δειγµάτων και την αναγνώριση των οργανισµών Στερεοσκόπιο (Leica MZ6) Πηγή ψυχρού φωτισµού (Leica KL1500 LCD) Λαβίδες διαφόρων τύπων Βελόνα ανατοµίας Βιβλία Οδηγοί πεδίου Μαρκαδόροι. Για τα αποτελέσµατα µας χρησιµοποιήσαµε τα προγράµµατα: SPSS Microsoft Excel Ε. Το πρόγραµµα διαθέτει τη δυνατότητα για εκτίµηση της ανάλυσης διακύµανσης (ANOVA) και χρησιµοποιήσαµε επίσης ορισµένα µη παραµετρικά τεστ, όπως: Tukey Duncan Scheffe 24

26 3.4. Χρήση κίτρινων κολλητικών παγίδων. Χρησιµοποιήσαµε τις κίτρινες κολλητικές παγίδες ως εξής: Κάθε βδοµάδα τοποθετούσαµε 36 κίτρινες παγίδες, σε 12 διαφορετικά σχήµατα και µεγέθη, επί 3 επαναλήψεις. Οι διαστάσεις και η αντίστοιχη επιφάνεια των παγίδων που κατασκευάσαµε ήταν: 1. ΜΙΚΡΟ ΜΕΓΕΘΟΣ (2 cm) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΕΤΑΛΩΝ (ΑΣΤΕΡΙ ) ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (σε mm 2 ) ΕΝΕΡΓΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ* (σε mm 2 ) ΜΕΣΑΙΟ ΜΕΓΕΘΟΣ (4 cm) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΕΤΑΛΩΝ (ΑΣΤΕΡΙ ) ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (σε mm 2 ) ΕΝΕΡΓΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ* (σε mm 2 ) ΜΕΓΑΛΟ ΜΕΓΕΘΟΣ (5.5 cm) ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΕΤΑΛΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (σε mm 2 ) ΕΝΕΡΓΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ* (ΑΣΤΕΡΙ ) (σε mm 2 ) ΤΕΤΡΑΓΩΝΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΜΕΓΑΛΟ (78 mm πλευρά) ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΜΕΣΑΙΟ (55 mm πλευρά) ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΜΙΚΡΟ (28 mm πλευρά) ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (σε mm 2 ) ΕΝΕΡΓΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ* (σε mm 2 ) ΕΝΕΡΓΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ* : Είναι η επιφάνεια προσκόλλησης, µετά την αφαίρεση της επιφάνειας του µέσου συγκράτησης της παγίδας (µανταλάκι), πάνω στο φυτό. 25

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΑΦΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ Aphis gossypii (Hemiptera-Homoptera,Aphididae) Βιολογία Aphis gossypii στο βαμβάκι 2.Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη δράση των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Συγκριτική μελέτη της αποτελεσματικότητας δικτύου της παγίδας «ΔΑΚΟ-ΦΑΚΑ» κατά του δάκου της ελιάς (Βactrocera oleae, Diptera: Tephritidae) σε ελιές ποικιλίας Κορωνέικη. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο δάκος της ελιάς (Bactrocera

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 1 ΕΞΑΠΟΔΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ

Κεφάλαιο 1 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Κεφάλαιο 1 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ 1.1 Ο άνθρωπος και τα έντοµα Από τις τρεις κύριες οµάδες ζωικών οργανισµών που προσβάλλουν γεωργικές καλλιέργειες, τα Έντοµα, τα Ακάρεα και τους Νηµατώδεις, η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΧΕΡΣΑΙΑ ΑΡΘΡΟΠΟ Α ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών

ΤΑ ΧΕΡΣΑΙΑ ΑΡΘΡΟΠΟ Α ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΤΑ ΧΕΡΣΑΙΑ ΑΡΘΡΟΠΟ Α ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο «Η φυσική κληρονομιά μας, αξία, προστασία», Αθήνα, 6-8.2.2009 Ποια είναι η ελληνική πανίδα;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΣΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥ (Bactrocera oleae)

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΣΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥ (Bactrocera oleae) ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΣΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥ (Bactrocera oleae) Τµήµα Προστασίας Φυτικής Παραγωγής /νση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Καλλιέργεια-Έκταση ΥΦΗΛΙΟΣ 100 εκ. Στρέµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Ο κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος (σκαθάρι) το έντοµο δηλαδή Rhynchophorus ferrugineus, είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΟΤΡΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

ΧΗΜΕΙΟΤΡΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΧΗΜΕΙΟΤΡΟΠΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Γεώργιος Ζαχαριουδάκης 1 και Ελευθέριος Αλυσσανδράκης 2 1 Τμήμα Φυτικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

Απαραίτητα Μέσα. Ολοκληρωμένη Διαχείριση του προβλήματος. Ta... για την. του φυλλορρύκτη της τομάτας (Τuta absoluta).

Απαραίτητα Μέσα. Ολοκληρωμένη Διαχείριση του προβλήματος. Ta... για την. του φυλλορρύκτη της τομάτας (Τuta absoluta). Ta... Απαραίτητα Μέσα για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση του προβλήματος του φυλλορρύκτη της τομάτας (Τuta absoluta). Φερομόνη Τuta-500 Φερομόνη Τua-Optima Tuta Roll Ferolite εισαγωγη O φυλλορρύκτης της τομάτας

Διαβάστε περισσότερα

15REQ002675036 2015-03-31

15REQ002675036 2015-03-31 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ- ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ-ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ============================ ΕΡΓΟ :

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 4: Αναπαραγωγή, ανάπτυξη & μεταμόρφωση των εντόμων Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Ceuthorrhynchus pallidactylus

Ceuthorrhynchus pallidactylus ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ /ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ & ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ceuthorrhynchus pallidactylus ΡΑΜΑ 2011 Τί ζημιές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ Α. Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστηµίου Αθηνών Η παρακολούθηση των ειδών της πανίδας µιας προστατευόµενης περιοχής είναι µια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία γιατί ο αριθµός

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Τ.Ε.Ι ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Τ.Ε.Ι ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟΙ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) (κν. θρίπας της Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια για εξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο. Φυλογενετικό δέντρο

Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο. Φυλογενετικό δέντρο Σχολές Συστηματικής Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο Φυλογενετικό δέντρο Σκορπιός Χειλόποδο Διπλόποδο Ορθόπτερο Ημίπτερο Υμενόπτερο Κολεόπτερο 14 12 11 7 Φαινόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp.

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΡΥΓΧΩΤΟΥ ΚΑΝΘΑΡΟΥ RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΡΥΓΧΩΤΟΣ ΚΑΝΘΑΡΟΣ ( Red Palm Weevil ) πρόκειται για κολεόπτερο έντοµο της οικογένειας Curculionidae το οποίο προσβάλλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ του ΣΠΥΡΟΥ ΣΚΑΡΕΑ, Γεωπόνου-Εντομολόγου Όλοι μας έχουμε δει μέλισσες να πετούν από λουλούδι σε λουλούδι. Όλοι μας έχουμε απολαύσει το μέλι,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμένο για πολλά

Σχεδιασμένο για πολλά Ελιά Σύνθεση: Lambda-cyhalothrin 10 β/ο ΜΟΡΦΗ: Εναιώρημα μικροκαψυλίων (CS) Knock - out χτύπημα κατά των εντόμων! Σύνθεση: Τhiamethoxam 3% β/ο + Lambda-cyhalothrin 1,5% β/ο ΜΟΡΦΗ: Mίγμα από μικροκάψουλες

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

Κατα ολέµησηκουνου ιών

Κατα ολέµησηκουνου ιών Κατα ολέµησηκουνου ιών Κουνού ιακαιάνθρω ος: µια δύσκολη συµβίωση Α. Μιχαηλάκης Εργαστήριο Γεωργικής Εντοµολογίας, Τµήµα Εντοµολογίας και Γ. Ζωολογίας, Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) στην Μεσόγειο

ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) στην Μεσόγειο ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ:ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΦΥΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 2010-11 Κεφάλαιο 1: Η Οργάνωση της ζωής 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται από

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εργαστήριο Γενικής Εντομολογίας

3 ο Εργαστήριο Γενικής Εντομολογίας 3 ο Εργαστήριο Γενικής Εντομολογίας ΤΥΠΟΙ ΕΝΤΟΜΟΠΑΓΙΔΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΤΟΜΩΝ Καθ. Ν. Παπαδόπουλος Δρ. Κων/νος Ζάρπας Βασικές χρήσεις εντομοπαγίδων Παρακολούθηση πληθυσμών Καταπολέμηση (μαζική παγίδευση)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΡΙΩΝ ΥΓΡΩΝ ΠΑΓΙ ΕΥΣΗΣ Ε ΑΦΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΣΕ ΠΑΓΙ ΕΣ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗΣ. Ζωή Λιαντράκη Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Δρ. Φανή Χατζήνα Βιολόγος Ινστιτούτο Μελισσσοκομίας Χαλκιδικής ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Βιολογία Μέλισσας Μέλισσες: Εμφανίστηκαν στη γη πριν περίπου 80 εκ. χρόνια Κοινή μέλισσα: Apis mellifera

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ. Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε.

Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ. Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε. Η ΜΕΛΙΣΣΑ, Η ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ Κατερίνα Καρατάσου, κτηνίατρος Ο.Μ.Σ.Ε. Βλέπουμε συχνά μέλισσες στα λουλούδια Τι ξέρουμε γι αυτές; Ημέλισσα είναι έντομο Υπάρχει στη Γη εδώ και 30 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Ανήκει στην υποκατηγορία cyanomidines των νεονικοτινοειδών και γι αυτό: 1. Δεν εφαρμόζεται στο έδαφος 2. Δεν θεωρείται πολύ τοξικό

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΓΙΔΩΝ ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΓΙΔΩΝ ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΓΙΔΩΝ ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΙΚΑ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ (Bactrocera oleae GMEL.) ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Εμμανουήλ Ροδανάκης 1 και Ελευθέριος Αλυσσανδράκης 2 1 Τμήμα Φυτικής Παραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 11: Συλλογή, χειρισμός & διατήρηση εντόμων Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.3.3 Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών, Κρήτη ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Έργο HYDROFLIES

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.3.3 Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών, Κρήτη ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Έργο HYDROFLIES ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.3.3 Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών, Κρήτη ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Έργο HYDROFLIES ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Σπορά τον Απρίλιο σε βάθος 2-3 cm και σε απόσταση 15 cm Μικρή βλαστική ικανότητα σπόρων (περίπου 3-4 έτη) Αδύνατη η πιστή αναπαραγωγή των ποικιλιών Καθυστέρηση εισόδου πρέμνων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ

Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Το δυναµικό για υψηλούς ρυθµούς αναπαραγωγής στα έντοµα αντισταθµίζεται συνήθως από υψηλή θνησιµότητα. Υπάρχουν δύο ευρύτερες οµάδες παραγόντων θνησιµότητας, εκείνων

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 2: Έντομα: Μέρη του σώματος (Κεφαλή & εξαρτήματα) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 20/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2.

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ 1 Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme 2 econteplusproject Organic.Edunet ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ PhD Γεωπονικών Επιστημών Γ.Π.Α. MSc

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ & ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΡΑΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Ζωντανά ζώα και ζωικά προϊόντα 30 Έγκριση για την εισαγωγή ζωντανών ζώων (όλα τα θηλαστικά ζώα, πτηνά, ερπετά, ωφέλιµα έντοµα, ψάρια,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικός Πειραµατικός Σχεδιασµός: Πρακτικές Συµβουλές

Γεωργικός Πειραµατικός Σχεδιασµός: Πρακτικές Συµβουλές Γεωργικός Πειραµατικός Σχεδιασµός: Πρακτικές Συµβουλές Επιστηµονική Επιµέλεια ρ. Γεώργιος Μενεξές Τοµέας Φυτών Μεγάλης Καλλιέργειας και Οικολογίας, Εργαστήριο Γεωργίας Viola adorata Η Γεωργία Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο

Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Εργαστήριο Ενότητα 1: Εισαγωγή Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014. ÄÉÁÍüÇÓÇ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Επιιστηµονιική Υποστήριιξη Νέων Αγροτών Καιινοτόµες µέθοδοιι καλλιιέργειιας ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Τι σηµαίνει; Τι σηµαίνει και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ

ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ, ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΚΑΙ Η ΠΟΛΗ. ΑΘΗΝΑ-18 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΤΟ ΕΝ ΡΟ ΩΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ρ. Αικατερίνη Γκόλτσιου Γεωπόνος (Γ.Π.Α.)-Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών

Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος των Εντομοπαθογόνων Νηματωδών στην Προστασία του Χλοοτάπητα

Ο Ρόλος των Εντομοπαθογόνων Νηματωδών στην Προστασία του Χλοοτάπητα Ο Ρόλος των Εντομοπαθογόνων Νηματωδών στην Προστασία του Χλοοτάπητα Ο χλοοτάπητας προϋποθέτει μια σημαντική επένδυση χρόνου, χρήματος και πόρων, εκφρασμένων κυρίως σε νερό σε μια εποχή που το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπονομευτής των φύλλων της τομάτας

Ο υπονομευτής των φύλλων της τομάτας T u t a a b s o l u t a Ο υπονομευτής των φύλλων της τομάτας ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου Από πού ήρθε; Το μικρολεπιδόπτερο Tuta absoluta, είναι έντομο ιθαγενές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό. Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCFV)

Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό. Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCFV) Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCFV) Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας Κονγκό Λοιμώδης μεταδοτική νόσος των ζώων Οφείλεται σε ιό RNA του γένους Nairovirus της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα