ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Κάλλιον το προλαμβάνειν, παρά το θεραπεύειν. Ιπποκράτης ( π.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Κάλλιον το προλαμβάνειν, παρά το θεραπεύειν. Ιπποκράτης (460-377π."

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΚΑΡΚΙΝΟΣ Κάλλιον το προλαμβάνειν, παρά το θεραπεύειν Ιπποκράτης ( π.Χ)

2 Εισαγωγή Η πιθανή σχέση των διατροφικών συνηθειών και της ανάπτυξης διαφόρων κακοήθων νεοπλασμάτων έχει αποτελέσει αντικείμενο μεγάλων επιδημιολογικών μελετών, ενώ τα τελευταία χρόνια με την ταχεία διάδοση του διαδικτύου αποτελεί ένα ιδιαίτερα προσφιλές θέμα διαφόρων διαδικτυακών ιστότοπων. Το παρόν ενημερωτικό φυλλάδιο του Ινστιτούτου Μοριακής Ιατρικής και Βιοϊατρικής Έρευνας αποτελεί μία απλοποιημένη παρουσίαση από καταξιωμένους επιστήμονες των θεμάτων που συνήθως απασχολούν το ευρύ κοινό και για τα οποία υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες από διάφορες πηγές. Στόχος του φυλλαδίου αυτού είναι να υπάρξει μία έγκυρη ενημέρωση σχετικά με την πιθανή συσχέτιση συγκεκριμένων διατροφικών συνηθειών και την εμφάνιση των συχνότερων κακοήθων νεοπλασμάτων, δηλαδή των καρκινωμάτων του μαστού, του προστάτη και του παχέος εντέρου. Θεωρούμε ότι με αυτό τον τρόπο τονίζεται για ακόμη μία φορά ότι η πληροφορία που αναζητά το ευρύ κοινό στο διαδίκτυο ΔΕΝ στηρίζεται πάντοτε σε επιστημονική γνώση και κυρίως ότι η συμβουλή ειδικών θα πρέπει να αναζητείται για την ολοκληρωμένη αντίληψη θεμάτων που σχετίζονται με τις καθημερινές μας συνήθειες, όπως είναι στο συγκεκριμένο ενημερωτικό υλικό η πιθανή συσχέτιση της διατροφής με τον καρκίνο. Σωματικό Βάρος Διατροφή Φυσική άσκηση Πρόληψη Διατροφή & Καρκίνος 3

3 Διατροφικές Συνήθειες & Επίπτωση Καρκίνου του Μαστού Είναι από παλαιά γνωστή η σχέση της διατροφής με τον καρκίνο του μαστού. Σήμερα πιστεύουμε ότι μπορούμε να προλάβουμε μέχρι και το 9% των καρκίνων του μαστού αλλάζοντας τη δίαιτά μας. Επιπλέον, ένα 5% των περιπτώσεων της νόσου μπορεί να προληφθεί με τη διατήρηση σωστού σωματικού βάρους. Ο καρκίνος του μαστού είναι πιο σπάνιος σε χώρες όπου οι διατροφικές συνήθειες περιλαμβάνουν τη λήψη πολλών φυτικών τροφών και χαμηλές ποσότητες λίπους. Αν και οι επιστημονικές μελέτες έχουν συχνά διφορούμενα αποτελέσματα, οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι δύο κυρίως διατροφικοί παράγοντες επηρεάζουν την πιθανότητα προσβολής από καρκίνο του μαστού και κατ επέκταση μπορούν να τον προλάβουν: Η διατήρηση σωστού σωματικού βάρους Η υγιεινή διατροφή που περιλαμβάνει λίγα λίπη και άφθονες φυτικές ίνες Σωματικό Βάρος Ο απόλυτος αριθμός των προσλαμβανόμενων θερμίδων είναι σημαντικός. Η παχυσαρκία από μόνη της, ανεξάρτητα αν προέρχεται από υπερβολική κατανάλωση λίπους ή υδατανθράκων (αν και συνήθως τα δύο συνυπάρχουν), αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα καρκίνου του μαστού. Στην παχυσαρκία, λόγω του αποθηκευμένου λίπους στα λιποκύτταρα, τα παραγόμενα και κυκλοφορούντα οιστρογόνα αυξάνονται. Με τη σειρά τους τα οιστρογόνα ως οι κατ εξοχήν γυναικείες ορμόνες προκαλούν αύξηση των κυττάρων του μαστού και ως συνέπεια την αύξηση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου από αυτά. Η διατήρηση σωστού σωματικού βάρους αποτρέπει αυτόν το «βομβαρδισμό» των κυττάρων του μαστού από μεγάλες ποσότητες οιστρογόνων και ο κίνδυνος κακοήθους εξαλλαγής παραμένει σε φυσιολογικά επίπεδα. Διατροφικά Συστατικά Λίπος Υπάρχουν σύγχρονες πολυεθνικές μελέτες, στις οποίες μάλιστα συμμετέχει και η Ελλάδα, οι οποίες καταδεικνύουν ότι οι γυναίκες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες κορεσμένου λίπους διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο από εκείνες που διατρέφονται σωστά. Αν και δεν έχει αποδειχθεί με σαφήνεια η αιτιολογική αλληλουχία μεταξύ κατανάλωσης λίπους και καρκίνου του μαστού, βρέθηκε ότι το κορεσμένο λίπος αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης του είδους του καρκίνου του οποίου η εξέλιξη εξαρτάται από τα οιστρογόνα (έχει δηλαδή οιστρογονικούς υποδοχείς). Υδατάνθρακες Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων υδατανθράκων σχετίζεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Δεν είναι ούτε εδώ γνωστή η ακριβής αιτιολογική αλληλουχία κατανάλωσης υδατανθράκων και καρκίνου, αλλά έχει βρεθεί ότι ο κίνδυνος ανάπτυξης της κακοήθειας αφορά όγκους που δεν έχουν σχέση με τα οιστρογόνα, δεν έχουν δηλαδή οιστρογονικούς υποδοχείς. Εξάλλου, η αυξημένη κατανάλωση υδατανθράκων προδιαθέτει σε παχυσαρκία, που και αυτή με τη σειρά της αυξάνει τον κίνδυνο. Φρούτα και Λαχανικά Οι φυτικές ίνες που βρίσκονται στα φρούτα και τα λαχανικά ελαττώνουν 4 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 5

4 τα επίπεδα των οιστρογόνων στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Αν και πάλι δε γνωρίζουμε πώς ακριβώς γίνεται αυτό, η μείωση των οιστρογόνων μειώνει και τον κίνδυνο του καρκίνου του μαστού. Πέραν της άμεσης σχέσης όμως, είναι αποδεκτό, ότι τα άτομα που καταναλώνουν ικανοποιητικές ποσότητες φυτικών ινών, διατηρούν σωστό σωματικό βάρος. Αυτό από μόνο του αποτελεί ασπίδα εναντίον της νόσου. Γαλακτοκομικά Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Αυτό μπορεί να έχει σχέση με το ασβέστιο που περιέχουν. Φυτοοιστρογόνα και καροτενοειδή Τα φυτοοιστρογόνα είναι χημικές ουσίες που φυσικά υπάρχουν στα φυτά και έχουν παρόμοια δομή (αλλά και όχι ακριβώς την ίδια δράση) με τις κατ εξοχήν γυναικείες ορμόνες, τα οιστρογόνα. Οι λιγνάνες είναι τα συχνότερα απαντούμενα φυτοοιστρογόνα στη χώρα μας, βρίσκονται στις φυτικές ίνες, τους σπόρους, τα φρούτα και τα λαχανικά και η κατανάλωσή τους σχετίζεται πιθανώς με μείωση του κινδύνου για καρκίνο του μαστού, ιδίως μετεμμηνοπαυσιακά. Τα καροτενοειδή είναι φυσικές χρωστικές ουσίες που βρίσκονται στα καρότα, τις ντομάτες,το σπανάκι και αρκετά άλλα λαχανικά. Γενικά πιστεύεται ότι οι γυναίκες που έχουν υψηλά επίπεδα καροτενοειδών στο αίμα τους έχουν λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού. Τι μπορείτε να κάνετε σε 5 βήματα 1. Διατηρείτε σωστό σωματικό βάρος. Η ισορροπημένη διατροφή και η σωματική άσκηση βοηθούν. 2. Τρώτε άφθονα φρούτα και λαχανικά (πρακτικά ποικιλία από όλα τα είδη, πράσινα και όσα περιέχουν καροτενοειδή και ασβέστιο) Τουλάχιστον 5 μερίδες την ημέρα. Επίσης ψωμί ολικής αλέσεως, φασόλια, τσάι, καφέ και ξηρούς καρπούς με μέτρο. Καταναλώνετε γαλακτοκομικά, προτιμήστε όσα έχουν σχετικά χαμηλότερη περιεκτικότητα σε λίπος (αποβουτυρωμένα). 3. Αντικαθιστάτε το ζωικό λίπος και το βούτυρο στο μαγείρεμα με πολυακόρεστα λίπη, όπως φυτικά έλαια και ελαιόλαδο. Αποφεύγετε τα τηγανητά φαγητά, τα λιπαρά τυριά, τη μαργαρίνη, τα συντηρημένα φαγητά, τα αλλαντικά και τις σαλάτες με λιπαρές σάλτσες. 4. Αποφεύγετε την υπερβολική κατανάλωση υδατανθράκων και κυρίως γλυκόζης στα γλυκά, τις σοκολάτες, παγωτά, μπισκότα κλπ 5. Καταναλώνετε κανονικές ποσότητες πρωτεΐνης καλής ποιότητας. Τρώτε οργανικά κρέατα που προέρχονται από ζώα τα οποία δε λαμβάνουν ορμόνες και αντιβιοτικά. Αποφεύγετε το συντηρημένο κρέας (π.χ. αλλαντικά) που περιέχει λίπος, αλάτι και συντηρητικά. Πρωτεΐνες περιέχονται και στα ψάρια, το ασπράδι του αυγού, τα φασόλια και τις φακές. Επίσης στα πουλερικά και τη γαλοπούλα. Μιχάλης Κοντός MD, PhD Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής και Χειρουργικής Μαστού Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών 6 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 7

5 Διατροφικές Συνήθειες & Επίπτωση Καρκίνου του Προστάτη Προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις μιας συγκεκριμένης αιτιολογικής σχέσης του καρκίνου του προστάτη με τη διατροφή. Μάλιστα, οι γενετικοί παράγοντες θεωρούνται ως η πιο σημαντική αιτία για την ανάπτυξη της νόσου. Ο εκτιμώμενος κίνδυνος νόσησης στη διάρκεια ζωής είναι 16,6 % για τους Λευκούς Αμερικανούς και 18,1 % για τους Αφρο-Αμερικανούς ενώ ο κίνδυνος θανάτου στη διάρκεια ζωής είναι 3,5 και 4,3 %, αντίστοιχα. Αντίθετα, οι άνδρες της κίτρινης φυλής έχουν το μικρότερο ποσοστό εμφάνισης καρκίνου του προστάτη. Yπάρχουν ενδείξεις που υποστηρίζουν τη σχέση του καρκίνου του προστάτη με τη διατροφή; 1. Η συχνότητα της νόσου στους έγχρωμους Αφρικανούς είναι σημαντικά μικρότερη εκείνης των Αφρο-Αμερικανών ενώ οι άνδρες της κίτρινης φυλής όταν μεταναστεύσουν και υιοθετήσουν τις διατροφικές συνήθειες του τόπου υποδοχής αποκτούν σταδιακά τον κίνδυνο νόσησης των Λευκών. 2. Υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ της κλινικής επίπτωσης και του ποσοστού θνησιμότητας του καρκίνου του προστάτη. 3. Έχει διαπιστωθεί ότι ΔΕΝ συμπεριφέρονται παρόμοια όλοι οι καρκίνοι του προστάτη, καθώς οι πιο πολλοί παραμένουν σε λανθάνουσα κατάσταση και δεν εκδηλώνονται κλινικά. Για παράδειγμα, εστίες καρκίνου του προστάτη βρίσκονται στο 30% των ανδρών ηλικίας άνω των 50 ετών, ποσοστό που συνεχίζει να αυξάνεται με την ηλικία. Ποια είναι η πιθανή διασύνδεση καρκίνου προστάτη και διατροφής; Η διαφορά στον κίνδυνο νόσησης και τον κίνδυνο θανάτου απο καρκίνο του προστάτη μεταξύ των διαφόρων πληθυσμών της γης συνδέεται με το διατροφικό πρότυπό τους. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους ερευνητές να προτείνουν διάφορους μηχανισμούς για να εξηγήσουν μια 8 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 9

6 πιθανή συσχέτιση της δίαιτας που περιλαμβάνει μεγάλες ποσότητες σε λίπος και κρέας και της ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη. Σύμφωνα με αυτές, η πλούσια σε λίπος διατροφή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου μέσα από μια αλλαγή των κυκλοφορούντων ανδρογόνων ή μέσω των ελεύθερων ριζών που παράγονται από το μεταβολισμό ή τέλος μέσω προφλεγμονωδών μεταβολιτών των λιπαρών οξέων (όπως τα ειδικά λευκοτριένια και οι προσταγλανδίνες). Ποιες δίαιτες μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου προστάτη; Οι δύο δίαιτες που είναι γνωστό ότι συνδέονται με τη μακροζωία και τη μείωση των κινδύνων για εμφάνιση καρκίνου του προστάτη είναι η τυπική διατροφή της άπω ανατολής και η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή. Η πρώτη είναι πλούσια σε πράσινο τσάι, σόγια, λαχανικά, και ψάρια. Η δεύτερη είναι πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ιδιαίτερα σε τροφές με αντι-καρκινικές ιδιότητες όπως το σκόρδο οι ντομάτες, το κόκκινο κρασί, το ελαιόλαδο και τα ψάρια. Και οι δύο δίαιτες είναι πτωχές σε θερμίδες, κόκκινο κρέας και λίπος. Αθανάσιος Παπατσώρης MD, MSc, PhD, FEBU, FES Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών 10 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 11

7 Διατροφικές Συνήθειες & Επίπτωση Καρκίνου του Παχέος Εντέρου Η συχνότητα του καρκίνου του παχέος εντέρου έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία 50 χρόνια και πλέον αποτελεί τον 3ο συχνότερο καρκίνο και την 3 η αιτία θανάτου από κακοήθεις όγκους. Αρκετοί παράγοντες κινδύνου φαίνεται να σχετίζονται με αυτή την αύξηση, μεταξύ των οποίων είναι η υιοθέτηση κακών διατροφικών συνηθειών, η παχυσαρκία και η μειωμένη φυσική δραστηριότητα. Η πλειοψηφία των καρκίνων του παχέος εντέρου εμφανίζεται στις βιομηχανοποιημένες χώρες. Έχει υπολογισθεί ότι η διατροφή μπορεί να ευθύνεται για περισσότερο από το 30% των θανάτων από καρκίνο του παχέος εντέρου και ότι οι διατροφικοί παράγοντες σχετίζονται με την εμφάνιση του 70-90% των νέων περιπτώσεων καρκίνου του παχέος εντέρου. Σχετίζεται η αυξημένη κατανάλωση κρέατος και λιπαρών τροφών με την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου; 1. Υπάρχουν αρκετά δεδομένα που υποστηρίζουν ότι η αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, ιδιαίτερα όταν είναι μαγειρεμένο σε υψηλές θερμοκρασίες, καθώς επίσης ζωϊκού και κορεσμένου λίπους (π.χ. τυριά και βούτυρο) σχετίζονται με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. 2. Αντίθετα, η κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών οξέων που περιέχονται κυρίως σε ψάρια φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτό οφείλεται κυρίως στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε ωμέγα-3-λιπαρά οξέα και α-λινολεϊκό οξύ. Όμως, θα πρέπει να τονισθεί ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής που περιέχουν αυτά τα λιπαρά οξέα ΔΕΝ έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την επίπτωση των καρκινωμάτων του παχέος εντέρου. ότι οι Αφρικανικοί πληθυσμοί που έχουν αντίστοιχο διαιτολόγιο δεν εμφανίζουν συχνά τέτοια νεοπλάσματα. Βέβαια, στην υπόθεση αυτή δεν έχουν ληφθεί υπόψη πιθανές γενετικές ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν τους συγκεκριμένους πληθυσμούς. Φαίνεται, πάντως, ότι οι φυτικές ίνες βοηθούν στη γρήγορη κένωση του εντέρου και στην απενεργοποίηση πιθανών καρκινογόνων ουσιών. 2. Υπάρχουν αρκετά δεδομένα που δείχνουν ότι η κατανάλωση ασβεστίου και βιταμίνης D μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, αν και ο μηχανισμός δεν είναι ακόμη ξεκάθαρος. Αντίστοιχα, υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι η μακροχρόνια χορήγηση σαλικυλικού οξέος μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης πολυπόδων του εντερικού βλεννογόνου, από τους οποίους αναπτύσσονται καρκινώματα του παχέος εντέρου σε ορισμένους ανθρώπους. 3. Το παχύ έντερο περιέχει τα περισσότερα βιοενεργά κύτταρα στον ανθρώπινο οργανισμό. Διάφορες τροφές είναι σε θέση να αλλάξουν την χλωρίδα του εντερικού βλεννογόνου και να οδηγήσουν στην παραγωγή ενδογενών καρκινογόνων ουσιών. 4. Με βάση αυτή την παρατήρηση υπάρχουν θεωρίες που υποστηρίζουν ότι η χορήγηση προβιοτικών εξουδετερώνει αυτή την ανεπιθύμητη αλλαγή της χλωρίδας και μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Υπάρχουν συγκεκριμένες τροφές με προβιοτική δράση (π.χ. σκόρδο, σπαράγγι κ.α.), ΑΛΛΑ η χορήγηση προβιοτικών συμπληρωμάτων διατροφής ΔΕΝ έχει φανεί ότι έχει παρόμοια δράση. Μιχάλης Καραμούζης MD, PhD Παθολόγος Ογκολόγος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ι.Μ.Β.Ε. Ποιες διαιτητικές συνήθειες μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου; 1. Η υπόθεση ότι η υψηλή κατανάλωση φυτικών ινών μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου στηρίχθηκε στην παρατήρηση 12 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 13

8 Συμπληρώματα Διατροφής: Βοηθούν ή Βλάπτουν? Τα τελευταία 20 χρόνια παρατηρείται αύξηση του ενδιαφέροντος αναφορικά με τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Τα προϊόντα αυτά διαφημίζονται παντού και αφορούν σχεδόν όλο το ηλικιακό φάσμα του πληθυσμού. Είναι προφανές ότι η διαφήμιση είναι δυνατόν να επηρεάσει τους καταναλωτές με αποτέλεσμα να παραπληροφορούνται ή να μη ζητούν οδηγίες από τους κατάλληλους επαγγελματίες υγείας που είναι και οι αρμόδιοι να υποδείξουν τα κατάλληλα προϊόντα για την κάθε περίπτωση. Τι εννοούμε όταν λέμε «συμπληρώματα διατροφής»; Τα «συμπληρώματα διατροφής» είναι συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών με θρεπτικές ή φυσιολογικές επιδράσεις, που κύριο σκοπό έχουν τη συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας. Με ποιον τρόπο διατίθενται στο εμπόριο; Οι μορφές παρουσίασης των συμπληρωμάτων διατροφής είναι κάψουλες, χάπια, δισκία, σκόνη σε φακελάκια, φύσιγγες με υγρό διάλυμα, κα. Πως εξασφαλίζεται η άδεια κυκλοφορίας τους; Ο Ελληνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) είναι ο αρμόδιος κρατικός φορέας που εγκρίνει τη διάθεση των συμπληρωμάτων διατροφής. Ποιος μπορεί να διαθέσει τα σκευάσματα αυτά; Διατίθενται μόνο από τα φαρμακεία και χορηγούνται με ιατρική συμβουλή ή τη συμβουλή φαρμακοποιού χωρίς να απαιτείται συνταγογράφηση. Είναι αναγκαία η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής; Είναι γενικά αποδεκτό πως μια δίαιτα, η οποία περιέχει τις ενδεδειγμένες αναλογίες και ποσότητες όλων των ομάδων τροφίμων, μπορεί να καλύψει επαρκώς τις διατροφικές μας ανάγκες. Τα συμπληρώματα διατροφής σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται για να διορθώσουν διατροφικές ανεπάρκειες ή να διατηρήσουν την επαρκή πρόσληψη ορισμένων συστατικών. Πως προέκυψε η ανάγκη λήψης αυτών των σκευασμάτων; Οι διατροφικές συνήθειες που προέκυψαν από τον τρόπο ζωής, την έλλειψη χρόνου, την βιομηχανοποίηση των τροφών, την έντονη προπόνηση σε περιπτώσεις αθλητών, την υπερβολική κατανάλωση αλκοολούχων ποτών, είχαν σαν αποτέλεσμα την πρόσληψη μικρότερων ποσοτήτων από τις αναγκαίες βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός. Κάποια άτομα του πληθυσμού που ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες είναι πιθανό να χρειαστούν συμπληρώματα διατροφής, για να καλύψουν τις ελλείψεις αυτές. Ποια είναι τα συμπληρώματα διατροφής; Μερικά κοινά συμπληρώματα διατροφής είναι οι βιταμίνες, τα μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα, βότανα, εκχυλίσματα ιστών ζώων, φυτικές ίνες, πιπερόριζα (ginger), ω-3 λιπαρά οξέα, εχινάκεια (Echinacea), κα. Τι είναι οι αντιοξειδωτικές ουσίες; Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες, οι οποίες θεωρητικά είναι δυνατό να εμποδίσουν ή να καθυστερήσουν την καταστροφή των κυττάρων. Υπάρχουν πολλά επιστημονικά δεδομένα που έχουν δείξει ότι όσοι καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά, τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικές ουσίες (όσπρια, κόκκινα ή μαύρα φασόλια, μαύρη σοκολάτα, καφέ μανιτάρια, φιστίκια Αιγίνης, αυγά, σταφίδες, πράσινο ή μαύρο τσάι, κ.α.), έχουν μικρότερο κίνδυνο εκδήλωσης πολλών ασθενειών. Πολλές ερευνητικές ομάδες έχουν ελέγξει αν τα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα μπορούν να εμποδίσουν την εμφάνιση χρόνιων παθήσεων, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, κακοήθη νεοπλάσματα και καταρράκτη. Όλα τα 14 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 15

9 έως τώρα επιστημονικά δεδομένα συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η χρήση αντιοξειδωτικών συμπληρωμάτων ΔΕΝ μειώνει το κίνδυνο εμφάνισης και εξέλιξης των παθήσεων αυτών. Ποια είναι τα οφέλη από την πρόσληψη συμπληρωμάτων διατροφής; Μερικά σκευάσματα μπορούν να εξασφαλίσουν την απαραίτητη πρόσληψη σημαντικών διατροφικών ουσιών. Άλλα, είναι δυνατόν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών. Παρ όλα αυτά, τα συμπληρώματα ΔΕΝ θα πρέπει να υποκαθιστούν μια ισορροπημένη δίαιτα που βασίζεται σε ποικιλία τροφών. Αντίθετα με τα φάρμακα, στα συμπληρώματα διατροφής ΔΕΝ πρέπει να αποδίδονται ιδιότητες αγωγής, διάγνωσης, πρόληψης ή θεραπείας νόσων. Αυτό σημαίνει πως στα προϊόντα αυτά, ΔΕΝ πρέπει να προβάλλονται ανάλογοι ισχυρισμοί και αξιώσεις, όπως για παράδειγμα ότι τα συμπληρώματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για «αγωγή καρδιακών νοσημάτων». Ποιες ομάδες πληθυσμού πιθανόν χρειάζονται χορήγηση συμπληρωμάτων; Άτομα που κάνουν αυστηρή δίαιτα με διατροφικούς περιορισμούς, οι καπνιστές, οι χορτοφάγοι, οι ωμοφάγοι, οι έγκυες, άτομα με αλλεργικά προβλήματα, άτομα που αναρρώνουν από ασθένειες ή επεμβάσεις καθώς και άτομα μεγάλης ηλικίας πιθανόν να χρειάζονται συγκεκριμένα κατά περίπτωση συμπληρώματα διατροφής. Υπάρχουν κίνδυνοι από την πρόσληψη συμπληρωμάτων διατροφής; Πολλά συμπληρώματα εμπεριέχουν ενεργά συστατικά που έχουν ισχυρές βιολογικές επιδράσεις στο ανθρώπινο σώμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τo γεγονός αυτό μπορεί να τα καταστήσει μη ασφαλή και έτσι να βλάψουν ή να περιπλέξουν την υγεία. Για παράδειγμα, οι ακόλουθες ενέργειες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιβλαβείς, ακόμη και σε απειλητικές για τη ζωή, συνέπειες: 1. Συνδυαστική χορήγηση συμπληρωμάτων 2. Ταυτόχρονη χορήγηση φαρμάκων και συμπληρωμάτων 3. Πρόσληψη υπερβολικών ποσοτήτων μερικών συμπληρωμάτων, όπως βιταμίνης Α, βιταμίνης D και σιδήρου 4. Υποκατάσταση της ιατρικής συνταγογράφησης με συμπληρώματα 5. Μερικά συμπληρώματα μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες δράσεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από χειρουργικές επεμβάσεις Τι πρέπει να προσέχουμε όταν πρόκειται να προμηθευτούμε συμπληρώματα διατροφής; Παρά το γεγονός ότι τα οφέλη που προκύπτουν από ορισμένα συμπληρώματα διατροφής έχουν τεκμηριωθεί, οι ισχυρισμοί που προβάλλονται από κάποια άλλα συμπληρώματα μπορεί να παραμένουν αναπόδεικτοι. Σε αρκετές περιπτώσεις ισχύει η ρήση: «Είναι πολύ καλό για να είναι αληθινό». Ο καταναλωτής τέτοιων προϊόντων πρέπει να είναι προσεκτικός όταν από τα σκευάσματα αυτά υποστηρίζεται ότι είναι δυνατόν να υπάρξει γρήγορο και συνολικό θεραπευτικό αποτέλεσμα, ότι τα προϊόντα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγωγή ή να θεραπεύσουν ασθένειες ή ότι είναι εντελώς ασφαλή και δεν έχουν παρενέργειες. Πρέπει επίσης να γίνει κατανοητό ότι: 1. Ο όρος «φυσικό προϊόν» ΔΕΝ σημαίνει και ασφαλές προϊόν 2. Δεν πρέπει να συμπεραίνεται ότι αν ένα προϊόν δεν βοηθά, τότε τουλάχιστον δεν μπορεί να βλάψει 3. Κατά την αναζήτηση προϊόντων στο διαδίκτυο, πρέπει να ανατρέχουμε σε αναγνωρισμένους επιστημονικούς οργανισμούς 4. Είναι απαραίτητη η επιστημονική συμβουλή για τη διάκριση ανάμεσα σε υπεύθυνη και τυφλή πληροφόρηση 5. Σε όλες τις περιπτώσεις εκείνο που προέχει είναι πάντα η ασφάλεια Αθανάσιος Μποτσώνης PhD Βιολόγος 16 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Διατροφή & Καρκίνος 17

10 Συμπεράσματα Η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων από επιδημιολογικές μελέτες σχετικά με την επίδραση συγκεκριμένων διατροφικών συνηθειών στη συχνότητα εμφάνισης κακοήθων νεοπλασμάτων είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω της πολυπλοκότητας του ανθρώπινου οργανισμού αλλά και λόγω της ποικιλότητας των διατροφικών επιλογών και συνδυασμών. Πάντως, με βάση τα έως τώρα ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ, θεωρούμε ότι οι παρακάτω συστάσεις είναι επιστημονικά αποδεκτές και αρκετά ισχυρά τεκμηριωμένες. Η διατήρηση του σωστού σωματικού βάρους και η αποφυγή της παχυσαρκίας είναι πρωταρχικής σημασίας. Η φυσική δραστηριότητα για τουλάχιστον 30 λεπτά ημερησίως είναι απαραίτητη. Περιορίστε την κατανάλωση ενεργειακά πλούσιων τροφών (π.χ. τροφές πλούσιες σε λιπαρά). Αυξήστε την κατανάλωση λαχανικών, φρούτων και φυτικών ινών. Μειώστε την κατανάλωση κόκκινου κρέατος (π.χ. μοσχάρι, χοιρινό και αρνί) και αποφύγετε τα τυποποιημένα είδη κρέατος. Περιορίστε την καθημερινή κατανάλωση αλκοολούχων ποτών. Περιορίστε την κατανάλωση παστών φαγητών και φαγητών που τυποποιούνται με αλάτι. ΜΗΝ χρησιμοποιείτε συμπληρώματα διατροφής για την πρόληψη εμφάνισης κακοήθων νεοπλασμάτων! 18 Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας

11 To I.M.B.E. είναι πιστοποιημένο κατά ISO 9001:2008 από την TUV HELLAS, αρ. Πιστοπ Copyright 2014 I.M.B.E. All rights reserved Η εκτύπωση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία της εταιρείας SANOFI. Ινστιτούτο Μοριακής Ιατρικής & Βιοϊατρικής Έρευνας Πανεπιστημίου 56, 10678, Αθήνα τηλ./fax: w w w. i m i b e. g r

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Ποια οφέλη αποκομίζουν όσοι περιορίζουν το κόκκινο κρέας;

Ποια οφέλη αποκομίζουν όσοι περιορίζουν το κόκκινο κρέας; Η οικονομική κρίση αλλάζει τις διατροφικές μας συνήθειες. Η μία έρευνα μετά την άλλη αποκαλύπτουν ότι όλο και περισσότεροι Ελληνες απομακρύνονται από το κρέας και τα ψάρια, καταναλώνοντας κυρίως όσπρια

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

«Μειώστε τη χοληστερίνη χωρίς φάρμακα», από το neadiatrofis.gr!

«Μειώστε τη χοληστερίνη χωρίς φάρμακα», από το neadiatrofis.gr! «Μειώστε τη χοληστερίνη χωρίς φάρμακα», από το neadiatrofis.gr! Δεν προκαλεί συμπτώματα, δεν πονάει, δεν προειδοποιεί κι όμως μπορεί να απειλήσει σοβαρά την υγεία μας. Ο λόγος για τη χοληστερίνη που όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες,

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, άπεπτες φυτικές ίνες, σίδηρο και άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του παχέος εντέρου

Καρκίνος του παχέος εντέρου Καρκίνος τι Πρ έπ ει να ''ξέρω... του Π. Πετρίδη* Παχύ έντερο Το παχύ έντερο είναι το τελευταίο τμήμα του πεπτικού συστήματος και αποτελεί τη συνέχεια του λεπτού εντέρου. Αποτελείται από 6 τμήματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Μενού 1 ης εβδομάδας. Δευτέρα. Διατροφική ανάλυση

Μενού 1 ης εβδομάδας. Δευτέρα. Διατροφική ανάλυση Μενού 1 ης εβδομάδας Δευτέρα Κυρίως πιάτο : κοτόπουλο (φιλέτο μπούτι, χωρίς πέτσα και κόκαλο) με πατάτες στο φούρνο : αγγούρι και ντομάτα Τυρί : φέτα 497 θερμίδες 28,5 γρ. 39 γρ. 2 4,45 γρ. 14,2 γρ. 3,28

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44 Γράφει: Κωνσταντίνου Κρήνη, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τα λαχανικά, τα όσπρια, οι πατάτες, τα δημητριακά, τα ζυμαρικά, οι ξηροί καρποί, οι ελιές, τα φρούτα, τα θαλασσινά, ο ταραμάς, τα τουρσί ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

Μενού 2 ης εβδομάδας. Δευτέρα. Διατροφική ανάλυση. Κυρίως γεύμα : φιλέτο ψαριού (γλώσσα) στον φούρνο* Σαλάτα : πατατοσαλάτα με μαυρομάτικα

Μενού 2 ης εβδομάδας. Δευτέρα. Διατροφική ανάλυση. Κυρίως γεύμα : φιλέτο ψαριού (γλώσσα) στον φούρνο* Σαλάτα : πατατοσαλάτα με μαυρομάτικα Μενού 2 ης εβδομάδας Δευτέρα : φιλέτο ψαριού (γλώσσα) στον φούρνο* : πατατοσαλάτα με μαυρομάτικα 194 20 γρ. - 12 γρ. 1,9 γρ. 7,5 γρ. 1,6 γρ. - 1,2 γρ. 323 9,8 γρ. 48,4 γρ. 2,77 γρ. 9,4 γρ. 6,6 γρ. 0,95

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Τι είναι ο καρκίνος; Ο καρκίνος περιλαμβάνει μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό μη υγιών κυττάρων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής ΑΛΛΑΞΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ

Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής ΑΛΛΑΞΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής ΑΛΛΑΞΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα μας μια σειρά από σημαντικές κοινωνικές μεταβολές, οι οποίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Η υπέρταση είναι μια «ύπουλη» νόσος η οποία συχνά δεν εμφανίζει συμπτώματα, ωστόσο αποτελεί τον τρίτο κατά σειρά παράγοντα κινδύνου στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ _ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ _ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ _ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ 6 Ο Γ Ε. Λ. Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Τ Μ Η Μ Α : Β 1 Κ Α Θ Η Γ Η Τ Η Σ : Γ. Α Σ Η Μ Α Κ Ο Π Ο Υ Λ Ο Σ Σ Χ. Ε Τ Ο Σ : 2 0 1 6 2 0 1 7 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Η ιδιαίτερη σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής

Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής Είναι γεγονός πως η πολύπλευρη σημασία της σωστής διατροφής στη πρόληψη του καρκίνου, δεν αποτελεί σήμερα συνείδηση του μέσου πολίτη. Δεν είναι λίγοι αυτοί, που εξακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr!

«Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! «Οι Top Τροφές για απώλεια βάρους!», από την Μαργαρίτα Μυρισκλάβου Τελειοφ. Διαιτολόγο Διατροφολόγο και το logodiatrofis.gr! Γνωρίζεις ποιες είναι οι τροφές που θα σε βοηθήσουν στην απώλεια βάρους; Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Τα αμινοξέα ωστόσω επιτελούν πολλαπλούς ρόλους πέρα της συμμετοχής τους στη διάπλαση του μιυκού συστήματος. Συγκεκριμένα τα αμινοξέα:

Τα αμινοξέα ωστόσω επιτελούν πολλαπλούς ρόλους πέρα της συμμετοχής τους στη διάπλαση του μιυκού συστήματος. Συγκεκριμένα τα αμινοξέα: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική διαιτολόγος - Διατροφολόγος Ο όρος αμινοξέα χρησιμοποιείται ευρέως στους αθλητικούς κύκλους και όχι αδίκως. Τα αμινοξέα αποτελούν βασικό συστατικό των μυών, η διάπλαση

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά Ο οργανισμός ενός καπνιστή δέχεται συνεχώς τη βλαπτική δράση του τσιγάρου, είναι φυσικό, λοιπόν, να έχει και διαφορετικές διατροφικές ανάγκες από τον οργανισμό ενός μη καπνιστή. Υπάρχουν τροφές που μειώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ : ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ»

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ : ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ : ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2013-2014 Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΤΑΞΗ : Α2 ΛΥΚΕΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στο παιδί και τον έφηβο Παραλείψεις και υπερβολές. Γιώτα Καφρίτσα

Διατροφή στο παιδί και τον έφηβο Παραλείψεις και υπερβολές. Γιώτα Καφρίτσα Διατροφή στο παιδί και τον έφηβο Παραλείψεις και υπερβολές Γιώτα Καφρίτσα ΔΗΛΩΣΗ Δηλώνω ότι δεν έχω καμία σχέση με εταιρείες που προωθούν υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, μπιμπερό, πιπίλες κατά παράβαση

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα

Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα Φαρμακευτικά Προϊόντα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα Καλλυντικά Προϊόντα Βιοκτόνα Συμπληρώματα Διατροφής «Ειδική Διατροφή»: FSMP, αθλητών, παρασκευάσματα για βρέφη και β βρεφικής ηλικίας, μεταποιημένες τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σχεδόν βέβαιο, είτε να γνωρίζετε κάποιον που πάσχει από μια τέτοια ασθένεια είτε να έχετε μια εσείς οι ίδιοι.

Είναι σχεδόν βέβαιο, είτε να γνωρίζετε κάποιον που πάσχει από μια τέτοια ασθένεια είτε να έχετε μια εσείς οι ίδιοι. Γράφει: Δημήτρης Τσουκαλάς, Ιατρός Φυσικής Υγείας Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Γνωρίζετε ότι ένας στους

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

«Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr!

«Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr! «Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr! Πολλές φορές κατά τη διάρκεια μίας δίαιτας αναρωτιόμαστε αν υπάρχουν τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Υπεύθυνος Καθηγητής: Σπυρίδων Σφήκας - ΠΕ12 (05)

2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου Υπεύθυνος Καθηγητής: Σπυρίδων Σφήκας - ΠΕ12 (05) 2 ο Γενικό Λύκειο Ναυπάκτου 2014-2015 Υπεύθυνος Καθηγητής: Σπυρίδων Σφήκας - ΠΕ12 (05) Επιπτώσεις στην Υγεία Κοινωνική διάσταση Τεχνολογική διάσταση Έρευνα με Ερωτηματολόγιο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Θεοδωροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Page1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 10 η ΜΑΙΟΥ 2014 Θέμα: Τρώω σωστά και ισορροπημένα και το απολαμβάνω! «Μεσογειακή Διατροφή και η Αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη

Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη Δέσποινα Μάλλη Φρειδερίκη Ραχμανίδου Σοφία Ντούνη Χαρά Μπροτζάκη Η διατροφή αποτελεί μοναδικό παράγοντα για την ανάπτυξη του σώματος, την καλή λειτουργία του, την διατήρηση της υγείας και την προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

O Ιπποκράτης είχε πει το 400 π.χ. ότι το φαγητό πρέπει να είναι το φάρμακό σας και το φάρμακό σας πρέπει να είναι το φαγητό σας. Μεσογειακή διατροφή:

O Ιπποκράτης είχε πει το 400 π.χ. ότι το φαγητό πρέπει να είναι το φάρμακό σας και το φάρμακό σας πρέπει να είναι το φαγητό σας. Μεσογειακή διατροφή: O Ιπποκράτης είχε πει το 400 π.χ. ότι το φαγητό πρέπει να είναι το φάρμακό σας και το φάρμακό σας πρέπει να είναι το φαγητό σας. Μεσογειακή διατροφή: 1950: διεξάγεται έρευνα σε 7 χώρες για τις διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΜΕ ΘΕΜΑ: Σωστή διατροφή και άσκηση για τους εφήβους ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ -ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΦΑΓΗΤΟ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

«Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας»

«Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Ελαιόλαδο και μεσογειακή διατροφή: Πυραμίδα Μεσογειακής Διατροφής Γαστρονομική κουλτούρα-δίαιτες-συνταγές Ελαιόλαδο βάση της Μεσογειακής διατροφής Επιβλέπουσες καθηγήτριες:

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. Η επιταγή χρησιμοποιείται ως ένας τρόπος πληρωμής αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αθηνά Μωραΐτη Χατζηθάνου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc.

Γράφει: Αθηνά Μωραΐτη Χατζηθάνου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc. Γράφει: Αθηνά Μωραΐτη Χατζηθάνου, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc. Οι ξηροί καρποί είναι ιδιαίτερα αγαπητοί από τους περισσότερους: αμύγδαλα, καρύδια, φιστίκια, φουντούκια, κάσιους, κτλ προτιμώνται

Διαβάστε περισσότερα

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καρκίνος αποτελεί δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Οι πιο συχνοί καρκίνοι εντοπίζονται στους

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Ταξιδεύοντας με την Ελιά στο χρόνο και στην Ευρώπη» ΥΠΟΤΙΤΛΟΣ «Η Ελιά στη μεσογειακή διατροφή»

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Ταξιδεύοντας με την Ελιά στο χρόνο και στην Ευρώπη» ΥΠΟΤΙΤΛΟΣ «Η Ελιά στη μεσογειακή διατροφή» ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Ταξιδεύοντας με την Ελιά στο χρόνο και στην Ευρώπη» ΥΠΟΤΙΤΛΟΣ «Η Ελιά στη μεσογειακή διατροφή» Παπασταύρου Ζαμπέτα Πέτρου Γεωργία Πλατανίτης Τάκης Κιοφύρης

Διαβάστε περισσότερα

Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Βιολόγος

Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Βιολόγος Λ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Βιολόγος Υπολογισμός Δείκτη Μάζας Σώματος ΒΜΙ Ιδανικού Βάρους Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ, Body Mass Index (BMI), ή Quetelet index) είναι μια μέτρηση που θεωρείται ως ο πιο ενδεδειγμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση Διατροφής-Ιώσεων-Ανοσοποιητικού Συστήματος - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 08 Οκτώβριος :40

Σχέση Διατροφής-Ιώσεων-Ανοσοποιητικού Συστήματος - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 08 Οκτώβριος :40 Γράφει: Κωνσταντίνου Κρήνη, Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Οι ιώσεις ανεξάρτητα από το εάν είναι ήπιες ή όχι έχουν αρνητικές επιδράσεις στη διατροφική κατάσταση του ατόμου. Οι σπουδαιότητα των επιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η συχνότητα και η ποιότητα των γευμάτων ασκεί ουσιαστικό ρόλο για τη διασφάλιση της καλής υγείας.

Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η συχνότητα και η ποιότητα των γευμάτων ασκεί ουσιαστικό ρόλο για τη διασφάλιση της καλής υγείας. Πρωινό Γεύμα: είναι απαραίτητο; Διαιτολόγοι Ηράκλειο - Eat for Life - Συμβουλευτικό Κέντρο Κλινι Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής, η συχνότητα και η ποιότητα των γευμάτων ασκεί ουσιαστικό ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΕΛΙΖΑ ΜΑΡΚΙ ΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ Συντονίστρια Healthy Lifestyle ιατροφολόγος ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΥΓΕΙΝΗ και ΟΡΘΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΙΕΙΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές πληροφορίες στην επισήμανση και διαφήμιση των τροφίμων Νομοθετική προσέγγιση

Διατροφικές πληροφορίες στην επισήμανση και διαφήμιση των τροφίμων Νομοθετική προσέγγιση ΕΦΕΤ/Δνση Αξιολόγησης - Εγκρίσεων Διατροφικές πληροφορίες στην επισήμανση και διαφήμιση των τροφίμων Νομοθετική προσέγγιση Δρ.Αγγελική Καρπούζα Προϊσταμένη Δ/νσης Αξιολόγησης-Εγκρίσεων Κανονισμός (ΕΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1

ΜΠΑΝΑΝΑ. 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 ΜΠΑΝΑΝΑ 16/11/2011 Νομικού Ζωή 1 Ιστορία της μπανάνας Το όνομα της μπανάνας προέρχεται από την αραβική λέξη banan που σημαίνει δάκτυλο. Ευδοκιμεί κυρίως σε τροπικό κλίμα, ενώ η συλλογή της γίνεται ενώ

Διαβάστε περισσότερα