«Eκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Eκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa»"

Transcript

1 ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Eκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa» ΤΣΟΥΚΑΛΑ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Δράμα 2014

2 Πρόλογος Η παρούσα πτυχιακή εργασία πραγματοποιήθηκε στο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Μακεδονίας και Θράκης, παράρτημα Δράμας, στο τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και τομέα Προστασίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος από τους απόφοιτους Παπαδόπουλο Χρήστο και Τσουκαλά Κυριακή. Στόχος αυτής της πτυχιακής εργασίας είναι η εκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε την επιβλέπουσα καθηγήτρια Μέρου Θεοδώρα για την αβίαστη προσφορά των γνώσεών της, και τις πολύτιμες συμβουλές της και τους λοιπούς συνεργάτες για την βοήθεια τους τόσο με τη μεθοδολογία που έπρεπε να ακολουθηθεί όσο και με τον τρόπο παρουσίασής της. Επίσης ευχαριστούμε το τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και τομέα Προστασίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας για την παροχή των εργαστηριακών χώρων και του εργαστηριακού εξοπλισμού καθ όλη την διάρκεια της εκπόνησης της πτυχιακής μας. 1

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή 5 Υλικά και μέθοδοι 8 Μεθοδολογία εκτίμησης φυτρωτικότητας 8 Μεθοδολογία εκτίμησης βιώσιμοι 13 Αποτελέσματα - συζήτηση 15 Αποτελέσματα φυτρωτικότητας 15 Αποτελέσματα βιωσιμότητας 17 Συμπεράσματα 19 Βιβλιογραφία 20 Παράρτημα 21 2

4 Κατάλογος εικόνων Εικόνα 1: Σπόρος με ενδοσπέρμιο και έμβρυο Εικόνα 2: Κούφιος σπόρος Εικόνα 3: Σπόρος με φράγματα ρητίνης Εικόνα 4: Μη ανεπτυγμένος σπόρος Εικόνα 5: Βιώσιμο έμβρυο που εμφάνισε ερυθρό χρώμα στο ριζίδιο και στις κοτυληδόνες μετά την παραμονή του στο διάλυμα του τετραζολίου Εικόνα 6: Μη βιώσιμο έμβρυο που παρέμεινε λευκό μετά την παραμονή του στο διάλυμα του τετραζολίου Εικόνα 7: Χρωματισμός εμβρύων Εικόνα 8: Διαδικασία αφαίρεσης τμήματος του σαρκώδους περιβλήματος των καρπών Εικόνα 9: Τοποθέτηση καρπών σε δοχεία με νερό βρύσης για 48 ώρες για την διευκόλυνση της εξαγωγής των σπόρων Εικόνα 10: Εξαγωγή σπόρων από τους καρπούς με χρήση αποφλοιωτή Εικόνα 11: Αποστράγγιση ανοιγμένων καρπών σε διηθητικά χαρτιά Εικόνα 12: Προσδιορισμός των κούφιων σπόρων με τη μέθοδο της βύθισης των σπόρων σε νερό Εικόνα 13: Επεξεργασία σπόρων με μηχανικό σκαριφάρισμα Εικόνα 14: Κάψιμο των σπόρων με καμινέτο Εικόνα 15: Κάπνισμα των σπόρων από καμένα μέρη του ίδιου είδους Juniperus excelsa. Εικόνα 16: Μέρη του είδους Juniperus excelsa προς καύση για το κάπνισμα των σπόρων. Εικόνα 17: Φούρνος αποστείρωσης άμμου για την τοποθέτηση των σπόρων Εικόνα 18: Τοποθέτηση σπόρων σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο Εικόνα 19: Τοποθέτηση τριβλίων στο φυτρωτήριο Εικόνα 20; Τοποθέτηση τριβλίων στο ψυγείο Εικόνα 21: Μέτρηση διαμέτρου καρπών Εικόνα 22: Δημιουργία τομής στους σπόρους με μικροτόμο. Εικόνα 23: Εξαγωγή εμβρύων 3

5 Κατάλογος Πινάκων και Γραφημάτων Πίνακας 1: Πίνακας φυτρωτικότητας Πίνακας 2: Πίνακας φυτρωτικότητας Πίνακας 3: Αποτελέσματα βιωσιμότητας Γράφημα 1: Βιωσιμότητα ώριμων Γράφημα 2: Βιωσιμότητα ανώριμων 4

6 Εισαγωγή Το είδος Juiniperus excelsa κοινώς ονομάζεται Άρκευθος η υψηλή ή Άρκευθος η ελληνική. Απαντάται σε όλη την ανατολική Μεσόγειο, από τη βορειοανατολική Ελλάδα και τη νότια Βουλγαρία έως ολόκληρη την Τουρκία προς τη Συρία και το Λίβανο, και τα βουνά του Καυκάσου. Η Ελλάδα αποτελεί το μοναδικό κράτος μέλος της Ε.E. όπου έχουν καταγραφεί δάση αρκεύθου και η Ευρωπαϊκή νομοθεσία τα χαρακτηρίζει ως τύπο οικοτόπου προτεραιότητος με κωδικό 9562* Ελληνικά Δάση Αρκεύθου, ο οποίος αναφέρεται στο συγκεκριμένο δάσος αρκεύθου (με τα είδη Juniperus excelsa και Juniperus foetidissima) του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών και μόνο. Έχει λεπιοειδή φύλλα, πεπιεσμένα πάνω σε κυκλικής τομής κλαδίσκους και οι ώριμοι ραγοστρόβιλοι είναι μαύροι με γαλανό επίχρισμα. Κάθε καρπός έχει από 3 ως 6 (ίσως και παραπάνω) σπόρους, το οποίο αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό για τη διάκριση του από την Juniperus foetidissima (Άρκευθος η δυσοσμοτάτη) που έχει 1 ως 3 σπόρους σε κάθε καρπό. Είναι βραδυαυξές, έχει μέγιστο ύψος τα 20 μ. και ζει πολλά χρόνια. Είναι ανθεκτικό στην ξηρασία και στη ζέστη και συνήθως φυτρώνει σε βραχώδεις πλαγιές, ενώ χαρακτηρίζεται από χαμηλή παραγωγικότητα και χαμηλά ποσοστά φυσικής αναγέννησης.(junex 2013) Ο Διεθνής Οργανισμός Ελέγχου των Σπόρων (ISTA 2004) ορίζει ως φύτρωση την ανάπτυξη του αρτίφυτρο σε ένα στάδιο όπου η άποψη των βασικών δομών του δείχνει εάν είναι σε θέση να αναπτυχθεί περαιτέρω σε ένα ικανοποιητικό φυτό υπό ευνοϊκές συνθήκες. H φύτρωση ενσωματώνει όλα εκείνα τα γεγονότα που αρχίζουν με την πρόσληψη νερού από τον ξηρό σπόρο και συνεχίζει με την επιμήκυνση του εμβρυικού άξονα και τη ρήξη του περιβλήματος με αποτέλεσμα την εμφάνιση του ριζιδίου, το οποίο και θεωρείται ως η ολοκλήρωση της φύτρωσης του σπόρου. Βέβαια το στάδιο της φύτρωσης ως συνέχεια της ανάπτυξης του φυτού δεν σταματά εδώ αλλά μεταφέρεται από το πρόγραμμα φύτρωσης του σπόρου στο πρόγραμμα φύτρωσης του δενδρυλλίου. (Bewley, 1997) Βιωσιμότητα ενός σπόρου είναι η ικανότητα του σπόρου να φυτρώσει και να αναπτυχθεί σε ένα νέο φυτό. Η εκτίμηση της βιωσιμότητας του σπόρου του είδους 5

7 Juiniperus excelsa έγινε με την χρησιμοποίηση Tetrazolium Chloride. Είναι ένας χημικός έλεγχος για τον προσδιορισμό της βιωσιμότητας των σπόρων και τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα μέσα σε 24 έως 48 ώρες. Μας δίνει μια έγκαιρη και γρήγορη εικόνα για την βιωσιμότητα των σπόρων, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει το πιο ολοκληρωμένο έλεγχο της φύτρωσης των σπόρων.(anon 1999) Όταν κάποιοι σπόροι δεν φυτρώνουν ακόμα και κάτω από άριστες συνθήκες υγρασίας, θερμοκρασίας και σύνθεσης αερίων και χρειάζονται ειδική μεταχείριση για να φυτρώσουν, τότε οι σπόροι αυτοί βρίσκονται σε λήθαργο που ονομάζεται εμφυής λήθαργος. Οι κυριότεροι λόγοι που οδηγούν σε αναστολή της φύτρωσης είναι το σκληρό περίβλημα, η μη καλή ανάπτυξη του εμβρύου και οι ανασταλτικές ουσίες που μπορεί να υπάρχουν.(τάκος και Μέρου 1995). Δεν υπάρχει επαρκής βιβλιογραφία για φυτρωτικότητα στο συγκεκριμένο είδος. Ορισμένα αποτελέσματα μελετών στο είδος Juiniperus excelsa M. bieb, αναφέρονται παρακάτω. Σύμφωνα με τον Jones (1989) διαπίστωσε ότι η Juniperus excelsa Μ. Bieb της Ανατολικής Αφρικής, που υποβλήθηκε σε ψυχρή στρωμάτωση (5 ºC) για 60 ημέρες αύξησε τη φύτρωση έως 63% πάνω από τους ελέγχους που καλλιεργούνται σε θερμοκήπιο (53%) και σε ένα θάλαμο ανάπτυξης (47%). Ενώ παραμονή σε H2SO4 για 15 λεπτά και χειρισμός με ζεστό νερό οδήγησε σε πολύ χαμηλές τιμές φύτρωσης. Διαπίστωσε επίσης σημαντικές διαφορές στα ποσοστά φύτρωσης των σπόρων από διαφορετικά άτομα με τα τελικά ποσοστά φύτρωσης να κυμαίνονται από 18 έως 60%.(Lee S. κ.α. 1995) Σε Juniperus excelsa Μ. Bieb. από τη δυτική Κένυα έγιναν χειρισμοί που περιελάμβαναν εμβάπτιση σε γιββερελικό οξύ, υπεροξείδιο του υδρογόνου και θειικό οξύ, στρωμάτωση για 60 ημέρες, ζεστό νερό, και σκαριφάρισμα. Η εκτίμηση της φυτρωτικότητας έγινε μετά από 18 εβδομάδες. Το ποσοστό φύτρωσης ήταν χαμηλό με μέγιστο το 21%. Όλοι οι χειρισμοί απέτυχαν να αυξήσουν σημαντικά τα ποσοστά φύτρωσης. Όλες οι θεραπείες ζεστού νερού δεν απέδωσαν. (Negussie, et al. 1991) 6

8 Σύμφωνα με τους Abdullah-Al-Refai et al.(2003), σε έρευνα που έγινε σε σπόρους Juniperus excelsa Μ. Bieb στα όρη Καλαμούν στη Συρία, οι σπόροι που συλλέχθηκαν έδειξαν υψηλό ποσοστό 87% με 92,5% κούφιων σπόρων. Σκοπός αυτής της πτυχιακής εργασίας είναι η εκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa. 7

9 Υλικά και μέθοδοι Μεθοδολογία εκτίμησης φυτρωτικότητας Οι καρποί Juniperus excelsa συλλέχθηκαν από την περιοχή των Πρεσπών και διαχωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες: 1. Σπόροι προερχόμενοι από ανώριμους μονοετείς καρπούς 2. Σπόροι προερχόμενοι από ώριμους διετείς καρπούς Στους καρπούς που συλλέχθηκαν έγινε αφαίρεση, με νυστέρι, τμήματος του σαρκώδους περιβλήματός τους και στην συνέχεια τοποθετήθηκαν σε δοχεία με νερό βρύσης για 48 ώρες προκειμένου να μαλακώσουν και να διευκολυνθεί η εξαγωγή των σπόρων. Οι σπόροι εξήχθησαν με τοποθέτηση των καρπών μέσα σε κόσκινο κάτω από συνεχώς τρεχούμενο νερό και με χρήση γουδιού χειρός και αποφλοιωτή έγινε σπάσιμο των καρπών. Οι σπασμένοι καρποί τοποθετήθηκαν και απλώθηκαν σε διηθητικά χαρτιά ώστε να στεγνώσουν και να γίνει η διαλογή των σπόρων ευκολότερα με το χέρι. Ακολούθως έγινε βύθιση των σπόρων σε νερό για περισσότερο από 20 λεπτά. Οι σπόροι οι οποίοι επέπλεαν θεωρήθηκαν κούφιοι και απομακρύνθηκαν. Πριν την έναρξη των πειραμάτων οι σπόροι βυθίστηκαν για 24 ώρες σε 1,125% w/vnaoh προκειμένου να απομακρυνθούν τα υπολείμματα ρητίνης από τους σπόρους. Πραγματοποιήθηκαν οι παρακάτω χειρισμοί: 1. H 2 SO 4 30 (Τοποθέτηση σπόρων σε θειικό οξύ για 30 λεπτά. Μετά τον χειρισμό οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 2. H 2 SO 4 45 (Τοποθέτηση σπόρων σε θειικό οξύ για 45 λεπτά. Μετά τον χειρισμό οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 8

10 3. H 2 SO CS (Τοποθέτηση σπόρων σε θειικό οξύ για 30 λεπτά και 3 μήνες ψυχρή στρωμάτωση, όπου οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο μετά το θειικό οξύ και τοποθετήθηκαν στο ψυγείο στους 4-5 οc για 3 μήνες.) 4. H 2 SO CS (Τοποθέτηση σπόρων σε θειικό οξύ για 45 λεπτά και 3 μήνες ψυχρή στρωμάτωση, όπου οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο μετά το θειικό οξύ και τοποθετήθηκαν στο ψυγείο στους 4-5 ο C για 3 μήνες.) 5. H 2 SO ppm GA3 48h (Τοποθέτηση σπόρων σε θειικό οξύ για 30 λεπτά και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε βύθιση των σπόρων σε διάλυμα γιββερελλίνης συγκέντρωσης 400ppm για 48 ώρες στο σκοτάδι και σε θερμοκρασία δωματίου. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 6. H 2 SO ppm GA3 48h (Τοποθέτηση σπόρων σε θειικό οξύ για 45 λεπτά και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε βύθιση των σπόρων σε διάλυμα γιββερελλίνης συγκέντρωσης 400 ppm για 48 ώρες στο σκοτάδι και σε θερμοκρασία δωματίου. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 7. H 2 O 2 5% 48h + 400ppm GA3 48h (Τοποθέτηση σπόρων σε υπεροξείδιο 5% για 48 ώρες και βύθιση των σπόρων σε διάλυμα γιββερελλίνης συγκέντρωσης 400 ppm για 48 ώρες στο σκοτάδι και σε θερμοκρασία δωματίου. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 8. 3CS (3 μήνες ψυχρή στρωμάτωση, όπου οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο ψυγείο στους 4-5 οc για 3 μήνες.) 9. 3WS + 3CS (3 μήνες θερμή στρωμάτωση και έπειτα 3 μήνες ψυχρή στρωμάτωση, όπου οι σπόροι τοποθετήθηκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη 9

11 άμμο και μπήκαν για 3 μήνες στο φυτρωτήριο και στη συνέχεια για 3 μήνες στο ψυγείο στους 4-5 οc.) 10. 3CS + 2WS + 3CS (3 μήνες ψυχρή στρωμάτωση όπου οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο ψυγείο στους 4-5 οc για 3 μήνες, έπειτα 2 μήνες θερμή στρωμάτωση, δηλαδή μεταφορά των τριβλίων από το ψυγείο στο φυτρωτήριο και μετά ξανά 3 μήνες ψυχρή.) 11. MS4 (Μηχανικό σκαριφάρισμα για 4 δευτερόλεπτα. Μετά τον χειρισμό οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 12. MS6 (Μηχανικό σκαριφάρισμα για 6 δευτερόλεπτα. Μετά τον χειρισμό οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 13. MS6 + H 2 O 2 3% (Μηχανικό σκαριφάρισμα για 6 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια τοποθέτηση των σπόρων σε υπεροξείδιο 3%. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 14. MS ppm GA3 48h (Μηχανικό σκαριφάρισμα για 4 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια τοποθέτηση των σπόρων σε διάλυμα γιββερελλίνης συγκέντρωσης 400 ppm για 48 ώρες στο σκοτάδι και σε θερμοκρασία δωματίου. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 15. MS ppm GA3 48h (Μηχανικό σκαριφάρισμα για 6 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια τοποθέτηση των σπόρων σε διάλυμα γιββερελλίνης συγκέντρωσης 400 ppm για 48 ώρες στο σκοτάδι και σε θερμοκρασία δωματίου. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 10

12 16. Control (Μάρτυρας, δηλαδή δεν έγινε κανένας χειρισμός οι σπόροι αμέσως μόλις βγήκαν από τους καρπούς τοποθετήθηκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και στο φυτρωτήριο.) 17. Θερμ. 2min (Κάψιμο των σπόρων με καμινέτο για 2 λεπτά και έπειτα τοποθέτηση αυτών σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και στο φυτρωτήριο.) 18. Κάπνισμα 2h (Τοποθέτηση των σπόρων για 2 ώρες σε ειδικά διαμορφωμένο κουτί με άνοιγμα απ όπου βάζαμε τον καπνό από καμένα φύλλα του ίδιου είδους Juniperus excelsa με τη βοήθεια του καπνιστηριού. Μετά τον χειρισμό οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 19. Σταχτόνερο 96h (Βύθιση των σπόρων σε σταχτόνερο για 96 ώρες και έπειτα τοποθέτηση αυτών σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και στο φυτρωτήριο.) 20. Θερμ. 2min + Κάπνισμα 2h (Κάψιμο των σπόρων με καμινέτο για 2 λεπτά και έπειτα τοποθέτηση αυτών για 2 ώρες σε ειδικά διαμορφωμένο κουτί με άνοιγμα απ όπου βάζαμε τον καπνό από καμένα φύλλα του ίδιου είδους Juniperus excelsa με τη βοήθεια του καπνιστηριού. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 21. Θερμ. 2min + Σταχτόνερο 96h (Κάψιμο των σπόρων με καμινέτο για 2 λεπτά και έπειτα τοποθέτηση αυτών σε σταχτόνερο για 96 ώρες. Μετά τους χειρισμούς οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) 22. Κάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h (Τοποθέτηση των σπόρων για 2 ώρες σε ειδικά διαμορφωμένο κουτί με άνοιγμα απ όπου βάζαμε τον καπνό από καμένα 11

13 μέρη του ίδιου είδους Juniperus excelsa με τη βοήθεια του καπνιστηριού, στη συνέχεια έγινε βύθιση των σπόρων σε σταχτόνερο για 96 ώρες και έπειτα τοποθέτηση αυτών σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και στο φυτρωτήριο.) 23. Θερμ. 2min + Κάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h (Σε αυτό το χειρισμό πραγματοποιήθηκε συνδυασμός των 17, 18, 19 χειρισμών και στη συνέχεια οι σπόροι μπήκαν σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο και τοποθετήθηκαν στο φυτρωτήριο.) Στο φυτρωτήριο επικρατούσαν συνθήκες θερμοκρασίας ºC, φωτοπεριόδου 8 ώρες φως/16 ώρες σκοτάδι αντίστοιχα και υγρασίας 80%. Η βύθιση των σπόρων σε θειικό οξύ, διάλυμα γιββερελλίνης, υπεροξείδιο και σταχτόνερο έγινε σε γυάλινα δοχεία. Κατά τη διάρκεια των χειρισμών και έπειτα στην τοποθέτηση των σπόρων στα τριβλία έγινε χρήση γαντιών και λαβίδας. Ο κάθε ένας χειρισμός πραγματοποιήθηκε σε 100 ανώριμους σπόρους χωρισμένους σε 4 τριβλία των 25 σπόρων και 100 ώριμους σπόρους χωρισμένους σε 4 τριβλία των 25 σπόρων. Τα τριβλία των χειρισμών 1 έως 16 μπήκαν σε συνθήκες φυτρωτηρίου και ψυγείου αντίστοιχα στις 3 Φεβρουαρίου 2014 και τα τριβλία των χειρισμών 17 έως 23 μπήκαν στο φυτρωτήριο στις 21 Μαρτίου Κάθε 7 ημέρες από την πρώτη εισαγωγή τους πραγματοποιούταν σε κάθε τριβλίο τεστ φυτρωτικότητας, έλεγχος και αποκατάσταση υγρασίας, όπου οι σπόροι με χρήση υδροβολέα διαβρέχονταν με νερό, και καθαρισμός με βρεγμένο χαρτί σε περίπτωση δημιουργίας μυκήτων για την αποφυγή χορήγησης μυκητοκτόνου. 12

14 Μεθοδολογία εκτίμησης βιωσιμότητας Από συνολικά 35 άτομα έγινε επιλογή 10 τυχαίων καρπών ανά άτομο. Για κάθε καρπό κάθε ατόμου έγινε μέτρηση διαμέτρου και καταμέτρηση σπόρων. Μετά την εξαγωγή των σπόρων του έγινε ταξινόμηση αυτών σε κούφιους και μη. Ο προσδιορισμός των κούφιων σπόρων έγινε με τη μέθοδο της βύθισης όπως περιγράφηκε παραπάνω. Στους σπόρους που δεν ήταν κούφιοι έγινε τομή στο μικροτόμο και ταξινόμηση αυτών σε τρεις υποκατηγορίες: 1. Σπόροι με ενδοσπέρμιο και έμβρυο 2. Σπόροι με ενδοσπέρμιο χωρίς έμβρυο 3. Σπόροι με φράγματα ρητίνης Εικόνα 1: Σπόρος με ενδοσπέρμιο και έμβρυο Εικόνα 2: Κούφιος σπόρος Εικόνα 3: Σπόρος με φράγματα ρητίνης Εικόνα 4: Μη ανεπτυγμένος σπόρος Στους σπόρους με ενδοσπέρμιο και έμβρυο έγινε εξαγωγή του εμβρύου στο μικροσκόπιο με τη χρήση αποστειρωμένων εργαλείων όπως λαβίδα, νυστέρι, βελόνα κ.α.. Μετά την εξαγωγή των εμβρύων γινόταν εκτίμηση της αρχικής (de 13

15 novo) βιωσιμότητας των σπόρων με τη μέθοδο του τοπογραφικού ελέγχου του τετραζολίου. Χρησιμοποιήθηκε 1% διάλυμα τετραζολίου, το οποίο παρασκευάστηκε διαλύοντας 1g τριφενυλο-χλωρίδιο του τετραζολίου σε 100 ml αποσταγμένο νερό (Bonner and Karrfalt 2008). Τα έμβρυα βυθίστηκαν στο διάλυμα και παρέμειναν εκεί για 24 ώρες σε σκοτάδι. Μετά το πέρας των 24 ωρών τα έμβρυα που εμφάνισαν ερυθρό χρώμα στο ριζίδιο και στις κοτυληδόνες θεωρήθηκαν βιώσιμα, ενώ εκείνα που παρέμειναν λευκά θεωρήθηκαν μη βιώσιμα (ISTA 1999, Bonner and Karrfalt 2008). Εικόνα 5: Βιώσιμο έμβρυο Εικόνα 6: Μη βιώσιμο έμβρυο Εικόνα 7: Χρωματισμός εμβρύων 14

16 Αποτελέσματα - συζήτηση Αποτελέσματα φυτρωτικότητας Όπως φαίνεται στους Πίνακες φυτρωτικότητας 1 και 2 που παρατίθενται παρακάτω, οι χειρισμοί MS6" + H2O2 3%, ΜS4", MS6", Κάπνισμα 2h έδωσαν τα μεγαλύτερα αποτελέσματα τα οποία όμως δεν ξεπέρασαν το 8%. Παρατηρήθηκε ότι στους χειρισμούς με τα μεγαλύτερα αποτελέσματα έγινε μηχανικό σκαριφάρισμα είτε για 4 είτε για 6 δευτερόλεπτα. Οι συνδυασμοί χειρισμών με θερμότητα για 2 λεπτά, όπως και οι χειρισμοί με θειικό οξύ (H2SO4) για 30 και 45 λεπτά έδωσαν μηδενικά αποτελέσματα. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο χρονικό διάστημα έκθεσης των σπόρων στους χειρισμούς. Ποσοστό φύτρωσης (%) No. Χειρισμοί Ώριμοι Ανώριμοι 1 H 2 SO H 2 SO H 2 SO CS H 2 SO CS H 2 SO ppm GA 3 48 h H 2 SO ppm GA 3 48 h H 2 O 2 5% 48h + 400ppm GA 3 48 h CS WS months + 3CS months CS + 2WS + 3CS MS 4 sec MS 6 sec MS 6 sec + 3% H 2 O 2 2h MS 4 sec ppm GA3 48 h MS 6 sec ppm GA3 48 h Control 1 1 Πίνακας 1: Πίνακας φυτρωτικότητας 15

17 No Χειρισμοί Ποσοστό φύτρωσης (%) Ώριμοι Ανώριμοι 1 Θερμ. 2min Κάπνισμα 2h Σταχτόνερο 96h Θερμ. 2min + Κάπνισμα 2h Θερμ. 2min + Σταχτόνερο 96h Κάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h Θερμ. 2min + Κάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h 0 0 Πίνακας 2: Πίνακας φυτρωτικότητας 16

18 Αποτελέσματα βιωσιμότητας Σε σύνολο 130 ανώριμων μονοετών καρπών, ο συνολικός αριθμός των σπόρων ήταν 705 από τους οποίους οι 511 ήταν κούφιοι, οι 65 είχαν φράγματα ρητίνης και από τους υπόλοιπους που είχαν έμβρυο, οι 61 ήταν βιώσιμοι και οι 67 ήταν μη βιώσιμοι. Το βάρος των 1000 σπόρων είναι 22,47gr, η μέση διάμετρος είναι 9,22 cm, και ο μέσος αριθμός σπόρων σε κάθε καρπό είναι 5,5 εκ των οποίων 4 σπόροι είναι κούφιοι, 0,5 με ρητίνη και 1 είναι σπόρος με έμβρυο όπου 0,48 είναι βιώσιμοι και 0,52 είναι μη βιώσιμοι. Τα αποτελέσματα της βιωσιμότητας των ώριμων διετών καρπών προήλθαν από 220 καρπούς, ο συνολικός αριθμός των σπόρων ήταν 1186 από τους οποίους οι 981 ήταν κούφιοι, οι 126 είχαν φράγματα ρητίνης και από τους υπόλοιπους που είχαν έμβρυο οι 27 ήταν βιώσιμοι και οι 53 μη βιώσιμοι. Tο βάρος 1000 σπόρων είναι 22,2gr, η μέση διάμετρος είναι 8,88 cm, και ο μέσος αριθμός σπόρων σε κάθε καρπό είναι 5,4 εκ των οποίων 4,5 περίπου σπόροι είναι κούφιοι, 0,57 με ρητίνη και 0,36 είναι σπόροι με έμβρυο όπου 0,12 είναι βιώσιμοι και 0,24 είναι μη βιώσιμοι. Ώριμοι Αριθμός % Ανώριμοι Αριθμός % Κούφιοι ,71 Κούφιοι ,48 Βιώσιμα έμβρυα 27 2,27 Βιώσιμα έμβρυα 61 8,65 Μη βιώσιμα έμβρυα 53 4,40 Μη βιώσιμα έμβρυα 67 9,5 Σπόροι με ρητίνη ,62 Σπόροι με ρητίνη 65 9,21 Σύνολο Σύνολο Πίνακας 3: Αποτελέσματα βιωσιμότητας 17

19 Όπως φαίνεται στα Γραφήματα 1 και 2 που παρατίθενται παρακάτω, υπάρχει μία μικρή διαφορά στο ποσοστό των κούφιων σπόρων όπου στους ανώριμους καρπούς είναι 72% ενώ στους ώριμους είναι 83%. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι τα ποσοστά των κούφιων σπόρων και στις δύο κατηγορίες είναι ιδιαιτέρως υψηλά, κάτι που αναφέρεται από τους Abdullah-Al-Refai et al.(2003), σε έρευνα που έγινε σε σπόρους Juniperus excelsa Μ. Bieb στα όρη Καλαμούν στη Συρία, οι σπόροι που συλλέχθηκαν έδειξαν υψηλό ποσοστό 87% με 92,5% κούφιων σπόρων. Επίσης στα Γραφήματα 1 και 2 παρατηρούμε την αντίθεση σε ώριμους και ανώριμους σπόρους όσον αφορά τη βιωσιμότητα των σπόρων, καθώς στους ανώριμους μονοετείς σπόρους το ποσοστό βιώσιμων εμβρύων είναι 8,65% ενώ στους ώριμους διετείς σπόρους 2,27%. Διπλάσιο είναι και το ποσοστό των μη βιώσιμων εμβρύων με 9,5% στους ανώριμους και 4,45 στους ώριμους. Αξίζει να σημειωθεί ότι αθροιστικά το ποσοστό των σπόρων με έμβρυο στους ανώριμους είναι 18% ενώ στους ώριμους 6%. Τα ποσοστά των σπόρων με ρητίνη και στις δυο κατηγορίες δεν είχαν σημαντικές διαφορές, 11% στους ώριμους και 9% στους ανώριμους. Γράφημα 1: Βιωσιμότητα ώριμων Γράφημα 2: Βιωσιμότητα ανώριμων 18

20 Συμπεράσματα Σύμφωνα με τα αποτελέσματα οι σπόροι του είδους παρουσιάζουν λήθαργο περιβλήματος, όπως φαίνεται στον Πίνακα 1 φυτρωτικότητας που παρατίθεται παραπάνω, οι χειρισμοί με μηχανικό σκαριφάρισμα έδωσαν τα μεγαλύτερα αποτελέσματα τα οποία όμως δεν ξεπέρασαν το 8%. Οι χειρισμοί με κάπνισμα 2 ωρών που τα αποτελέσματά τους φαίνονται στον Πίνακα 2 φυτρωτικότητας, εμφανίζουν και αυτοί ποσοστό φύτρωσης κοντά στα επίπεδα του μηχανικού σκαριφαρίσματος. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι μηχανισμοί φύτρωσης των σπόρων του είδους Juniperus excelsa ενεργοποιούνται με την έκθεσή τους σε καπνό. Οι χειρισμοί με θερμότητα για 2 λεπτά, όπως και οι χειρισμοί με θειικό οξύ (H 2 SO 4 ) για 30 και 45 λεπτά έδωσαν μηδενικά αποτελέσματα. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο χρονικό διάστημα έκθεσης των σπόρων στους χειρισμούς. Δεδομένης της ύπαρξης ληθάργου περιβλήματος των σπόρων από τα αποτελέσματα των χειρισμών με μηχανικό σκαριφάρισμα, οι χειρισμοί με θειικό οξύ θα έπρεπε να αποφέρουν καλύτερα αποτελέσματα. Από τα αποτελέσματα των Γραφημάτων 1 και 2 παρατηρούμε ότι το είδος Juniperus excelsa παρουσιάζει μεγάλο ποσοστό κούφιων σπόρων, κάτι που επηρεάζει την φυτρωτικότητα των σπόρων και τη φυσική αναγέννηση του είδους. Επίσης τα ποσοστά της ρητίνης είναι περίπου ίσα ανάμεσα σε ώριμους και ανώριμους αλλά αυτό το ποσοστό στους ανώριμους μονοετής σπόρους είναι αρκετά υψηλό. Οι ώριμοι και ανώριμοι σπόροι όσον αφορά τη βιωσιμότητά τους, απ ότι προκύπτει από τα γραφήματα των αποτελεσμάτων, εμφανίζουν διαφορές καθώς στους ανώριμους μονοετείς σπόρους το ποσοστό βιώσιμων εμβρύων είναι 8,65% ενώ στους ώριμους διετείς σπόρους 2,27%. Διπλάσιο είναι και το ποσοστό των μη βιώσιμων εμβρύων με 9,5% στους ανώριμους και 4,45 στους ώριμους. Αθροιστικά το ποσοστό των σπόρων με έμβρυο στους ανώριμους είναι 18% ενώ στους ώριμους 6%, οπότε συμπεραίνουμε ότι οι ανώριμοι σπόροι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες φύτρωσης. 19

21 Βιβλιογραφία Abdullah-Al-Refai, El-Kateb H., Stimm B., Mosandl R Quality and germination of seeds of Juniperus excelsa M.-Bieb. in the Kalamoun mountains, Syria. Anon 1999 Biochemical Test for Viability (The Topographical Tetrazolium Test). Annex to Chapter 6 of the International Rules for Seed Testing. Seed Science and Technology 27 Bewley J.D Department of Botany, University of Guelph, Guelph, Ontario N1G 2W1, Canada. The Plant Cell, Vol.9. American Society of Plant Physiologists Bonner F. T., Karrfalt P. Robert 2008 The woody plant seed manual. U.S. Department of Agriculture, Forest Service Jones. S The influence of stratification, scarification, hot water and materrial plant on the germination of Juniperus excelsa seeds from Eritrea. The International Tree Crops Journal. ISTA International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association. Zurich. Lee S., Cregg C.M., Fleege C Propagation of Juniperus: Challenges to Propagation and Opportunities for Improvement. National Proceedings, Forest and Conservation Nursery Associations. Negussie A., Good J.E., Mayhead G.J The effect of pre-treatments and diurnal temperature variations on the germination of Juniperus excelsa. Πρόγραμμα LIFE+ Φύση Junex Αποκατάσταση και Διατήρηση του Τύπου Οικοτόπου Προτεραιότητας 9562* Ελληνικά Δάση Αρκεύθου (Juniperetum excelsae) στο Εθνικό Πάρκο Πρεσπών. Τάκος και Μέρου 1995, Τεχνολογία Ξυλωδών Σπόρων 20

22 Παράρτημα Μετρήσεις βιωσιμότητας ώριμων διετών σπόρων Juniperus excelsa ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ14 ΩΡΙΜΟ Κ63 ΩΡΙΜΟ Κ78 ΩΡΙΜΟ Κ73 ΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 11, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

23 ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ47 ΩΡΙΜΟ Κ79 ΩΡΙΜΟ Κ33 ΩΡΙΜΟ Κ28 ΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 10, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

24 ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ42 ΩΡΙΜΟ Κ68 ΩΡΙΜΟ Κ25 ΩΡΙΜΟ Κ41 ΩΡΙΜΟ Κ21 ΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 7, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

25 ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ11 ΩΡΙΜΟ Κ62 ΩΡΙΜΟ Κ19 ΩΡΙΜΟ Κ20 ΩΡΙΜΟ Κ26 ΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 0, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

26 ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ46 ΩΡΙΜΟ Κ22 ΩΡΙΜΟ Κ48 ΩΡΙΜΟ Κ51 ΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 11, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

27 Μετρήσεις βιωσιμότητας ανώριμων μονοετών σπόρων Juniperus excelsa ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ33 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ51 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ77 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ8 ΑΝΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 10, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

28 ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ26 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ41 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ27 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ14 ΑΝΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 10, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

29 ΑΤΟΜΟ J.excelsa Κ18 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ11 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ10 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ31 ΑΝΩΡΙΜΟ Κ42 ΑΝΩΡΙΜΟ Α/Α ΚΑΡΠΟΥ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΚΑΡΠΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΠΟΡΩΝ ΚΟΥΦΙΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΡΗΤΙΝΗ ΣΠΟΡΟΙ ΜΕ ΕΜΒΡΥΟ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ ΜΗ ΒΙΩΣΙΜΑ ΕΜΒΡΥΑ 1 8, , , , , , , , , , * 0, * 9, , , * 10, , , , , , * 11, * 10, * 10, * 10, * 9, , , * 10, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

30 Μετρήσεις φυτρωτικότητας ώριμων διετών σπόρων Juniperus excelsa Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός :H2SO4 30' Χειρισμός : H2SO4 30' Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

31 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : H2SO4 45' Χειρισμός : H2SO4 45' Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

32 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : H2SO4 30' + 3CS Χειρισμός : H2SO4 30' + 3CS Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ 31

33 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : H2SO4 45' + 3CS Χειρισμός : H2SO4 45' + 3CS Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ 32

34 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : H2SO4 30' + 400ppm GA3 Χειρισμός : H2SO4 30' + 400ppm GA3 Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ 33

35 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : H2SO4 45' + 400ppm GA3 Χειρισμός : H2SO4 45' + 400ppm GA3 Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

36 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός :H2O2 5% + GA3 Χειρισμός : H2O2 5% + GA3 Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

37 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : 3CS Χειρισμός : 3CS Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ 36

38 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : 3WS + 3CS Χειρισμός : 3WS + 3CS Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

39 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : 3CS + 2WS + 3CS Χειρισμός : 3CS + 2WS + 3CS Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

40 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : MS4" Χειρισμός : MS4" Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

41 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : MS6" Χειρισμός : MS6" Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

42 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : MS6" + H2O2 3% Χειρισμός : MS6" + H2O2 3% Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

43 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : MS4" + 400ppm GA3 484 Χειρισμός : MS4" + 400ppm GA3 484 Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

44 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : MS6" ppm GA3 Χειρισμός : MS6" ppm GA3 Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

45 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : MS4" + GA3 484 Χειρισμός : MS4" + GA3 484 Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

46 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Control Χειρισμός : Control Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ

47 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Κάπνισμα 2h Χειρισμός : Κάπνισμα 2h Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Σταχτόνερο 96h Χειρισμός : Σταχτόνερο 96h Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης

48 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Θερμ. 2min Χειρισμός : Θερμ. 2min Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Θερμ. 2min + Σταχτόνερο 96h Χειρισμός : Θερμ. 2min + Σταχτόνερο 96h Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης

49 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Θερμ. 2 + Κάπνισμα 2h Χειρισμός : Θερμ. 2' + Κάπνισμα 2h Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Kάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h Χειρισμός : Kάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης

50 Είδος : Juniperus excelsa (Ώριμοι) Είδος : Juniperus excelsa (Ανώριμοι) Χειρισμός : Θερμ. 2min + Κάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h Χειρισμός :Θερμ. 2min + Κάπνισμα 2h + Σταχτόνερο 96h Αριθμός σπόρων : 100 Αριθμός σπόρων : 100 Συνθήκες φυτρωτηρίου : Συνθήκες φυτρωτηρίου : Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ Αριθμός επαναλήψεων Α Β Γ Δ φυτρωτήριο φυτρωτήριο Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης Ημερομηνία 1ης μέτρησης Ημερομηνία 2ης μέτρησης Ημερομηνία 3ης μέτρησης Ημερομηνία 4ης μέτρησης Ημερομηνία 5ης μέτρησης Ημερομηνία 6ης μέτρησης

51 Εικόνες Εικόνα 8: Διαδικασία αφαίρεσης τμήματος του σαρκώδους περιβλήματος των καρπών Εικόνα 9: Τοποθέτηση καρπών σε δοχεία με νερό βρύσης για 48 ώρες για την διευκόλυνση της εξαγωγής των σπόρων Εικόνα 10: Εξαγωγή σπόρων από τους καρπούς με χρήση αποφλοιωτή Εικόνα 10: Εξαγωγή σπόρων από τους καρπο 1 Εικόνα 11: Αποστράγγιση ανοιγμένων καρπών σε διηθητικά χαρτιά 50

52 Εικόνα 12: Προσδιορισμός των κούφιων σπόρων με τη μέθοδο βύθισης σε νερό Εικόνα 13: Επεξεργασία σπόρων με μηχανικό σκαριφάρισμα Εικόνα 14: Κάψιμο των σπόρων με καμινέτο Εικόνα 15: Κάπνισμα των σπόρων από καμένα μέρη του ίδιου είδους Juniperus excelsa 51

53 Εικόνα 16: Μέρη του είδους Juniperus excelsa προς καύση για το κάπνισμα των σπόρων Εικόνα 17: Φούρνος αποστείρωσης άμμου για την τοποθέτηση των σπόρων Εικόνα 18: Τοποθέτηση σπόρων σε τριβλία με αποστειρωμένη άμμο Εικόνα 19: Τοποθέτηση τριβλίων στο φυτρωτήριο 52

54 . Εικόνα 20: Τοποθέτηση τριβλίων στο ψυγείο Εικόνα 21: Μέτρηση διαμέτρου καρπών 1 Εικόνα 22: Δημιουργία τομής στους σπόρους με μικροτόμο Εικόνα 23: Εξαγωγή εμβρύων 53

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Συσχέτιση της ηλεκτρικής αγωγιμότητας με την φύτρωση των σπόρων και την επιβίωση των αρτιφύτρων του είδους Pinus pinea

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Συσχέτιση της ηλεκτρικής αγωγιμότητας με την φύτρωση των σπόρων και την επιβίωση των αρτιφύτρων του είδους Pinus pinea TΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΦΠ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Συσχέτιση της ηλεκτρικής αγωγιμότητας με την φύτρωση των σπόρων και την επιβίωση των αρτιφύτρων του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. Άσκηση: Φύτρωση και λήθαργος σπερμάτων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. Άσκηση: Φύτρωση και λήθαργος σπερμάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Άσκηση: Φύτρωση και λήθαργος σπερμάτων Σύνοψη Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται στους παράγοντες που επηρεάζουν τη φύτρωση και τον λήθαργο των σπερμάτων. Προτείνεται σχετική άσκηση που περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γενετική Ανθεκτικότητα στις Ασθένειες

Γενετική Ανθεκτικότητα στις Ασθένειες 1 Γενετική Ανθεκτικότητα στις Ασθένειες Γενικά Αντικείμενο της άσκησης αυτής είναι να εξοικειωθούν οι φοιτητές με τον τρόπο που γίνεται η επιλογή φυτών για γενετική ανθεκτικότητα σε μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Eπίδραση της άρδευσης μητρικών φυτών στους αναπαραγωγικούς χαρακτήρες του είδους Lotus corniculatus L.

Eπίδραση της άρδευσης μητρικών φυτών στους αναπαραγωγικούς χαρακτήρες του είδους Lotus corniculatus L. Eπίδραση της άρδευσης μητρικών φυτών στους αναπαραγωγικούς χαρακτήρες του είδους Lotus corniculatus L. Θ. Μέρου, Γ. Βαρσάμης, Ε. Καλογρανά ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Τμήμα Δασοπονίας και Δ.Φ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ (ΤΕΙ/Λ)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ (ΤΕΙ/Λ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ (ΤΕΙ/Λ) ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εργαστήριο: Δασοκομίας και Δασικής Οικολογίας Υπεύθυνος Εργαστρίου: Δρ. Στέργιος Βέργος, Καθγτής Άσκσ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΩ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ Για τον καθηγητή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στόχοι - Να εξοικειωθούν οι μαθητές στην χρήση των αισθητήρων για την μέτρηση φυσικών μεγεθών. - Να διαπιστώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Θερινό σχολείο στην Πρέσπα «Διαχείριση Δασολιβαδικών Οικοσυστημάτων» 27 Ιουνίου - 1 Ιουλίου

Θερινό σχολείο στην Πρέσπα «Διαχείριση Δασολιβαδικών Οικοσυστημάτων» 27 Ιουνίου - 1 Ιουλίου 27 Ιουνίου - 1 Ιουλίου Η Ελλάδα αποτελεί το μοναδικό κράτος μέλος της Ε.E. όπου εμφανίζεται ο τύπος οικοτόπου *9562 Ελληνικά Δάση Αρκεύθου ο οποίος έχει καταγραφεί μόνο στην Πρέσπα. Η ιδιαιτερότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Ιστοί του βλαστού Εφυμενίδα Επιδερμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Παυλίνα ρογούδη, αναπλ. ερευνήτρια Ανθούλα έλλα, γεωπόνος MSc Γεώργιος Παντελίδης, µεταδιδακτορικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη φυτρωτικότητας σπόρων αυτοχθόνων δασοπονικών ειδών για την παραγωγή φυτευτικού υλικού για αστική χρήση

Μελέτη φυτρωτικότητας σπόρων αυτοχθόνων δασοπονικών ειδών για την παραγωγή φυτευτικού υλικού για αστική χρήση Μελέτη φυτρωτικότητας σπόρων αυτοχθόνων δασοπονικών ειδών για την παραγωγή φυτευτικού υλικού για αστική χρήση Κ. Τσούρη, Θ.Κ. Τσιτσώνη*, Μ. Τσακαλδήμη Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10. Άσκηση: Φυτοορμόνες και φυτική αύξηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10. Άσκηση: Φυτοορμόνες και φυτική αύξηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Άσκηση: Φυτοορμόνες και φυτική αύξηση Σύνοψη Μελέτη της δράσης του GA 3 στην προώθηση της επιμήκυνσης του υποκοτυλίου του μαρουλιού και της δράσης του 2,4-D στην αναστολή της επιμήκυνσης της

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη B Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στις ιδιότητες των διαλυμάτων

Τάξη B Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στις ιδιότητες των διαλυμάτων Τάξη B Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στις ιδιότητες των διαλυμάτων Β.Βελεχέρης ΕΚΦΕ Δωδεκανήσου Γυμνάσιο Ιαλυσού ΣΤΑΔΙΟ Ι Εισαγωγή - Υπολογισμοί Τάξη Β Εργαστηριακές ασκήσεις χημείας στα διαλύματα Οι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Θεωρητικό μέρος

Εισαγωγή Θεωρητικό μέρος 13 η ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΦ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ & ΚΦ Ν. ΙΩΝΙΑΣ Τοπικός διαγωνισμός στη Βιολογία 13 Δεκεμβρίου 2014 Ονοματεπώνυμα μαθητών ομάδας Ονομασία σχολείου 1. 2. 3. ισαγωγή Θεωρητικό μέρος Τα σπέρματα

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ. Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών Τοπικός διαγωνισμός στη Βιολογία

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ. Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών Τοπικός διαγωνισμός στη Βιολογία ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2012-13 Τοπικός διαγωνισμός στη Βιολογία 08-12-2012 Σχολείο: Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

του Στέργιου Γ. Βέργου καθηγητή

του Στέργιου Γ. Βέργου καθηγητή του Στέργιου Γ. Βέργου καθηγητή Κ α ρ δ ί τ σ α 2 0 0 6 Π ρ ό λ ο γ ο ς Οι δώδεκα ασκήσεις που περιγράφονται στις επόμενες σελίδες, είναι συνέχεια του σχετικού συμπληρώματος που περιέχεται στις σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ Ο σπόρος αποτελεί την εγγενή αναπαραγωγική μονάδα των φυτών. Ο σχηματισμός του είναι το αποτέλεσμα της γονιμοποίησης της ωοθήκης και της

ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ Ο σπόρος αποτελεί την εγγενή αναπαραγωγική μονάδα των φυτών. Ο σχηματισμός του είναι το αποτέλεσμα της γονιμοποίησης της ωοθήκης και της ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ Ο σπόρος αποτελεί την εγγενή αναπαραγωγική μονάδα των φυτών. Ο σχηματισμός του είναι το αποτέλεσμα της γονιμοποίησης της ωοθήκης και της μετεξέλιξης της σπερματικής βλάστης σε σπέρμα. A Β περικάρπιο

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ Επιμέλεια: Καγιάρας Νικόλαος - Φυσικός Εργαστηριακή διδασκαλία των Φυσικών Μαθημάτων Καλλιέργεια βακτηρίων

ΕΚΦΕ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ Επιμέλεια: Καγιάρας Νικόλαος - Φυσικός Εργαστηριακή διδασκαλία των Φυσικών Μαθημάτων Καλλιέργεια βακτηρίων Καλλιέργεια βακτηρίων Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί επηρεάζουν την υγεία του ανθρώπου και προκαλούν διάφορες ασθένειες. Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό ονομάζεται μόλυνση, ενώ η

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη και τη Θερμότητα.

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Προέλευση και ανάπτυξη σπόρων Εγγενής

Διαβάστε περισσότερα

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2016 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 05/12/2015 Σύνολο μορίων:..... Α. Δράση των ενζύμων

Διαβάστε περισσότερα

2H O 2H O O ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ

2H O 2H O O ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2012-13 Τοπικός διαγωνισμός στη Βιολογία 08-12-2012 Σχολείο: Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3)

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2 Βλαστικότητα σπόρων

Εργαστήριο 2 Βλαστικότητα σπόρων Εργαστήριο 2 Βλαστικότητα σπόρων Διδάσκων: Δ. ΣΑΒΒΑΣ Βλαστικότητα σπόρου Η βλαστικότητα ορίζεται ως «η εκατοστιαία αναλογία των σπόρων που βλαστάνουν όταν βρεθούν σε ιδανικές συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Κεφάλαιο 8 Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Σπέρµατα - καρποί Αποτελούν την κύρια πηγή τροφής ανθρώπων και ζώων Έχουν µεγάλη οικονοµική - κοινωνική σηµασία Η εξέλιξη του πολιτισµού στηρίχθηκε σε µεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια βακτηρίων

Καλλιέργεια βακτηρίων Καλλιέργεια βακτηρίων Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο 4 Ενότητα 4.2 Σελ. 78-82 1 ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟI ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟI ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΔΟΜΗ Δεν εμφανίζει πυρήνα που περιβάλλεται από πυρηνική μεμβράνη, Το γενετικό υλικό των πυρηνικών

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες των μαθητών (Λαβουαζιέ (Lavoisier) και η διατήρηση της μάζας) 1

Δραστηριότητες των μαθητών (Λαβουαζιέ (Lavoisier) και η διατήρηση της μάζας) 1 Δραστηριότητες των μαθητών (Λαβουαζιέ (Lavoisier) και η διατήρηση της μάζας) Δραστηριότητα 1 Θα παρακολουθήσετε ένα video με αφήγηση ή θα ακούσετε μια ιστορία από το δάσκαλό σας για τoν Lavoisier και τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ & ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΡΟΠΙΚΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ & ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΡΟΠΙΚΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΞΥΛΟΥ - ΕΠΙΠΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΞΥΛΟΥ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ-ΕΠΙΠΛΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΦΥΤΡΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Tο σύνολο των φαινομένων αυξήσεως, διαιρέσεως και διαφοροποιήσεως των κυττάρων με τις οποίες από έναν οργανισμό προκύπτουν οι απόγονοί του ονομάζεται

Tο σύνολο των φαινομένων αυξήσεως, διαιρέσεως και διαφοροποιήσεως των κυττάρων με τις οποίες από έναν οργανισμό προκύπτουν οι απόγονοί του ονομάζεται Αύξηση και ανάπτυξη φυτών Tο σύνολο των φαινομένων αυξήσεως, διαιρέσεως και διαφοροποιήσεως των κυττάρων με τις οποίες από έναν οργανισμό προκύπτουν οι απόγονοί του ονομάζεται βιολογικός κύκλος του φυτού.

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ Σαπούνι Θεωρητικό μέρος Το σαπούνι είναι ένα ουδέτερο μίγμα (άλας) λιπαρών οξέων, κυρίως του παλμιτικού, του στεατικού και του ελαϊκού με νάτριο ή κάλιο (βάσεις). Το άλας αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν

Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν ΕΚΦΕ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, Επιμέλεια Καγιάρας Νικόλαος Φυσικός Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν Η ταχύτητα μιας αντίδρασης εξαρτάται από τον αριθμό των αποτελεσματικών συγκρούσεων μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Βλάστηση των σπερμάτων. Μελέτη των εξωγενών περιβαλλοντικών παραγόντων επηρεάζουν τη βλάστηση των σπερμάτων ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. Γεωπόνος Βλάστηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών. «Ο ρόλος του φωτός στη λειτουργία της φωτοσύνθεσης»

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών. «Ο ρόλος του φωτός στη λειτουργία της φωτοσύνθεσης» ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ονοματεπώνυμο μαθητών Σχολείο α. β. γ. Στόχοι της δραστηριότητας «Ο ρόλος του φωτός στη λειτουργία της φωτοσύνθεσης» Να επιβεβαιώσουμε το ρόλο του φωτός και της χλωροφύλλης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΓΕΤΟΥ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΓΕΤΟΥ Άσκηση ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΓΕΤΟΥ.. Γενικά.2. Συσκευή αντοχής στον παγετό.. Πειραματική διαδικασία.4. Διαβροχή με διάλυμα NaSO 4.. ΓΕΝΙΚΑ Οι απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας προκαλούν εναλλασσόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΦΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΦΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ AΝΘΟΚΟΜΙΑΣ & ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΦΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΧΗΜΕΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΧΗΜΕΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΧΗΜΕΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Άσκηση: Αναπνοή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Άσκηση: Αναπνοή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Άσκηση: Αναπνοή Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται λόγος για τη λειτουργία της αναπνοής και τον ρόλο της στους φυτικούς οργανισμούς. Πιο συγκεκριμένα μελετάται η αναπνοή σε αρτίβλαστα και διαβρεγμένα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Κυκλάμινο. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Κυκλάμινο. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Κυκλάμινο Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία - Η Θερμική Ισορροπία

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία - Η Θερμική Ισορροπία Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία - Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Μια σπουδαία ικανότητα του νερού, η διαλυτική Ξέρουμε ότι το νερό κάνει έναν κύκλο στη φύση. Εξατμίζεται, γίνεται σύννεφο και πέφτει στη γη ως βροχή. Ένα μεγάλο μέρος από το βρόχινο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΜΟΛΥΣΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ

ΠΛΑΣΜΟΛΥΣΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολογίας Χατζηνικόλας Μιχαήλ ΠΕ04 Βιολόγος ΠΛΑΣΜΟΛΥΣΗ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ Φυτικά κύτταρα κρεμμυδιού σε ισοτονικό διάλυμα Φυτικά κύτταρα κρεμμυδιού σε υπερτονικό διάλυμα Β Λυκείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 2 Εργαστηριακή Άσκηση 3 η : Φούρνος Μικροκυμάτων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 2 Εργαστηριακή Άσκηση 3 η : Φούρνος Μικροκυμάτων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Εργαστηριακή Άσκηση η : Φούρνος Μικροκυμάτων Σκοπός Σκοπός της άσκησης, είναι η κατανόηση της λειτουργίας του φούρνου μικροκυμάτων, καθώς και του ρόλου των μικροκυμάτων. Στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Εγγενής αναπαραγωγή Πολλαπλασιασμός με σπόρο Αγενής αναπαραγωγή Πολλαπλασιασμός με υπόγεια βλαστικά όργανα (βολβοί κόνδυλοι ριζώματα) Πολλαπλασιασμός με παραφυάδες ΕΓΓΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο προκαταρκτικής απολύμανσης/χειρωνακτικού καθαρισμού και αποστείρωσης των ενθέτων και λιμών SATELEC

Πρωτόκολλο προκαταρκτικής απολύμανσης/χειρωνακτικού καθαρισμού και αποστείρωσης των ενθέτων και λιμών SATELEC Πρωτόκολλο προκαταρκτικής απολύμανσης/χειρωνακτικού καθαρισμού και αποστείρωσης των ενθέτων και λιμών SATELEC Προειδοποιήσεις: Μην χρησιμοποιείτε σύρμα καθαρισμού ή λειαντικά προϊόντα καθαρισμού. Αποφύγετε

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ευφροσύνη Φρέσκου (Βιολόγος) ΠΑΝΕΚΦE ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ευφροσύνη Φρέσκου (Βιολόγος) ΠΑΝΕΚΦE ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΚΦE ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών EUSO 2016 Τοπικός Διαγωνισμός Πέλλας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πέλλας Εργαστηριακό

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σχολείο: Ονόματα των μαθητών: 1) 2)...... 3) 1 Μελέτη της κυτταρικής

Διαβάστε περισσότερα

17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ

17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ 17ο Μάθημα ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ - ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΑ Μια ιδιότητα των υγρών που μας επιτρέπει να μετράμε γρήγορα και με ακρίβεια τη θερμοκρασία των σωμάτων Στην εποχή μας, τα θερμόμετρα είναι προσιτά

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

14η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2016

14η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2016 14η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2016 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΥΡΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 (Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΤΗ RHIZOACTIVE ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΤΗ RHIZOACTIVE ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ NATURE Α.Β.Ε.Ε. ΕΙΔΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΤΗ RHIZOACTIVE ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ατυχήματα και Τραυματισμοί

Ατυχήματα και Τραυματισμοί Ατυχήματα και Τραυματισμοί 1 Τι πρέπει να γνωρίζω από την πρώτη μέρα στο εργαστήριο; Να έχεις ενημερωθεί για τη θέση και τη χρήση των πυροσβεστήρων, του κιβωτίου πρώτων βοηθειών (φαρμακείου), των κουβερτών

Διαβάστε περισσότερα

Όξινη βροχή. Όξινη ονομάζεται η βροχή η οποία έχει ph μικρότερο από 5.6.

Όξινη βροχή. Όξινη ονομάζεται η βροχή η οποία έχει ph μικρότερο από 5.6. Όξινη βροχή Οξύτητα είναι η συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου σε μια ουσία όπως αυτή ορίζεται από τον αρνητικό λογάριθμο της συγκέντρωσης των ιόντων του υδρογόνου (ph). Το καθαρό νερό έχει ουδέτερο ph ίσο με

Διαβάστε περισσότερα

Αποχύνουμε σε 20 τρυβλία LB θρεπτικού άγαρ περίπου 12 ml στο καθένα και τα ονομάζουμε LB.

Αποχύνουμε σε 20 τρυβλία LB θρεπτικού άγαρ περίπου 12 ml στο καθένα και τα ονομάζουμε LB. 1 η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ / ΗΜΕΡΑ 1 η Τα τρυβλία με το άγαρ προετοιμάζονται 3-7 μέρες νωρίτερα Για το άγαρ προσθέτουμε 500ml απιονισμένο νερό σε 2 φιάλες (Erlenmeyer) 250mL και προσθέτουμε σε κάθε μία τη μισή ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα.

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα. Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Δοµή σπέρµατος ικοτυλήδονα περίβληµα ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Δοµή και βλάστηση των σπερµάτων» Διδάσκων: Χρήστος Χατζησαββίδης κοτυληδόνα επικοτύλιο υποκοτύλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ, ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ (ΜΕΡΟΣ 2 ο ) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ Όπως ήδη αναφέρθηκε για να αναλυθεί ένα δείγμα φυτικών ιστών ή φύλλων θα πρέπει αυτό να

Διαβάστε περισσότερα

9 η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ- EUSO2011

9 η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ- EUSO2011 9 η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ- EUSO2011 ΕΚΦΕ ΑΧΑΪΑΣ (ΑΙΓΙΟΥ) ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ 27 Ν0ΕΜΒΡΙΟΥ 2010 (Διάρκεια εξέτασης 45min) Μαθητές: Σχολική Μονάδα 1. 2.

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΟΚΙΜΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΙΑΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ & ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ ΣΕ ΚΟΝΤΡΑ-ΠΛΑΚΕ ΕΡΥΘΡΕΛΑΤΗΣ & ΣΗΜΥΔΑΣ ΜΕ ΝΕΟ ΣΚΕΥΑΣΜΑ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ NANOPHOS A.E.

«ΔΟΚΙΜΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΙΑΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ & ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ ΣΕ ΚΟΝΤΡΑ-ΠΛΑΚΕ ΕΡΥΘΡΕΛΑΤΗΣ & ΣΗΜΥΔΑΣ ΜΕ ΝΕΟ ΣΚΕΥΑΣΜΑ ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ NANOPHOS A.E. Προς: NanoPhos A.E. (Δρ. Ι. Αραμπατζή) Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου, Τ.Θ. 519, Λαύριο, Ν. Αττικής Εκπονήθηκε διά του «Κουπονιού Καινοτομίας» αρ. 92102122-05-000015 (απόφαση ένταξης έργου αριθμ. Πρωτ. 10577/2-9-2010)

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΧΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 1. Σε ορισμένη ποσότητα ζεστού νερού διαλύεται μεγαλύτερη ποσότητα ζάχαρης απ ότι σε ίδια ποσότητα κρύου νερού Σωστό ή λάθος; 2. Εξηγήστε τι θα συμβεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ - ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΞΗΡΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ - ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΞΗΡΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ - ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΞΗΡΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Σκοπός Η κατανόηση του τρόπου αναπαραγωγής των βακτηρίων και της σηµασίας τους για την καθηµερινή

Διαβάστε περισσότερα

Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá

Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá Σ π έ ρ μα - τ ο φυτό σ ε μ ι κ ρο γ ρα φί α Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá Τα φυτά εξασφαλίζουν τη διαιώνιση και τη διασπορά τους με τα σπέρματα. Μέσα σε κάθε σπέρμα βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Α 2 2.1 39-40 Γ 1 1.1 19 Ε.Κ.Φ.Ε.

Α 2 2.1 39-40 Γ 1 1.1 19 Ε.Κ.Φ.Ε. Ανίχνευση αμύλου Φυτό γερανιού Πατάτες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.1 Σελ. 39-40 Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο 1 Ενότητα 1.1 Σελ. 19 Αμυλόκοκκοι πατάτας 1 Εισαγωγή Η φωτοσύνθεση είναι μια λειτουργία των φυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης

Εργαστηριακή άσκηση: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι

Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Φύλλο Εργασίας 5 Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία Η Θερμική Ισορροπία α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο βιβλίο των φυσικών του δημοτικού σχολείου της Ε τάξης υπάρχει η παρακάτω αναφορά στη Θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

Η BIOS AGROSYSTEMS ΑΒΕΕ έχει ως κύριο επιχειρηµατικό ενδιαφέρον το γενετικό πολλαπλασιαστικό υλικό υπό την ευρύτερή του έννοια.

Η BIOS AGROSYSTEMS ΑΒΕΕ έχει ως κύριο επιχειρηµατικό ενδιαφέρον το γενετικό πολλαπλασιαστικό υλικό υπό την ευρύτερή του έννοια. Η BIOS AGROSYSTEMS ΑΒΕΕ έχει ως κύριο επιχειρηµατικό ενδιαφέρον το γενετικό πολλαπλασιαστικό υλικό υπό την ευρύτερή του έννοια. Το 1997 το τµήµα Έρευνας και Ανάπτυξης της εταιρίας, για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι:

ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι: ΣΔΕ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Σχ. έτος 2006-2007 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Α. ΠΛΑΤΑΝΙΑ Από τη θεματική ενότητα: ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Οι εκπαιδευτικοί στόχοι του συγκεκριμένου θέματος είναι: Να αντιληφθούν τη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΕΣ ΔΙΟΓΚΩΣΗΣ & ΠΡΟΣΡΟΦΗΣΗΣ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΑ (4) ΞΥΛΙΝΑ ΠΑΡΚΕΤΑ, ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΝΑΝΟΣΚΕΥΑΣΜΑ SURFAPORE F ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NANOPHOS A.E.

ΔΟΚΙΜΕΣ ΔΙΟΓΚΩΣΗΣ & ΠΡΟΣΡΟΦΗΣΗΣ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΑ (4) ΞΥΛΙΝΑ ΠΑΡΚΕΤΑ, ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΝΑΝΟΣΚΕΥΑΣΜΑ SURFAPORE F ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ NANOPHOS A.E. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΞΥΛΟΥ Υπεύθυνος: Καθηγητής Γεώργιος Μαντάνης Προς: NanoPhos A.E. (Δρ. Ιωάννη Αραμπατζή) Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου, Τ.Θ. 519, Λαύριο, Ν. Αττικής (κωδικός έργου: 3778, Επιτροπή Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ. 13 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 13/12/2014. Σύνολο µορίων:..

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ. 13 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 13/12/2014. Σύνολο µορίων:.. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 13 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2015 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 13/12/2014

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (Ε.Κ.Φ.Ε.) ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΛΟΓΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ελένη Γ. Παλούμπα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΦΥΛΛΟ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΛΛΟ ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Βρίσκεσαι μπροστά σε ένα φύλλο εργασίας. Ακολούθησε τις οδηγίες που σου δίνει για να πραγματοποιήσεις μια σειρά από δραστηριότητες. Έτσι θα μάθεις να δουλεύεις

Διαβάστε περισσότερα