ιδακτικές προσεγγίσεις και παιδαγωγικές µέθοδοι στην Περιβαλλοντική εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιδακτικές προσεγγίσεις και παιδαγωγικές µέθοδοι στην Περιβαλλοντική εκπαίδευση"

Transcript

1 ιδακτικές προσεγγίσεις και παιδαγωγικές µέθοδοι στην Περιβαλλοντική εκπαίδευση Σταµάτης Παναγιώτης, ρ., ιδάσκων Τµήµατος Επιστηµών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασµού Πανεπιστηµίου Αιγαίου. Παζαρόπουλος Σπυρίδων, Εκπαιδευτικός Π.Ε. 70, Θεολόγος, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Πανεπιστηµίου Αιγαίου. Μάστορης Μιχάλης, /ντής Σχολικής Μονάδας Π.Ε.(Π.Ε.70) Μεταπτυχιακός Φοιτητής Πανεπιστηµίου Αιγαίου. Θεοδοσιάδου Πηνελόπη, Μ. Ed. Εκπαιδευτικός Π.Ε. 70 Περίληψη: Η Π.Ε. γεννήθηκε µετά την εµφάνιση των µεγάλων περιβαλλοντικών προβληµάτων µε σκοπό την αντιµετώπιση και την πρόληψή τους. Η Π.Ε. θεωρεί το περιβάλλον αντικείµενο µάθησης και πεδίο εξερεύνησης. Προτείνει το παιδαγωγικό πρότυπο της µαθητοκεντρικής εκπαίδευσης, αξιοποιεί την προϋπάρχουσα γνώση, ενισχύει την ανάληψη πρωτοβουλιών και καλλιεργεί την κριτική σκέψη. Αναπόφευκτα η Π.Ε. διαπλέκεται µε τις σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις. Η εποικοδοµητική προσέγγιση αξιοποιεί τις γνώσεις των µαθητών για το περιβάλλον. Η προσέγγιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων δεν µπορεί παρά να είναι διεπιστηµονική σε εννοιολογικό και σε µεθοδολογικό επίπεδο. Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα ως πολυδιάστατα απαιτούν διαθεµατική προσέγγιση καθώς και σφαιρική «ανάγνωση» που επιτυγχάνεται µε την ολιστική προσέγγιση. Οι παράγοντες, σχέσεις και αλληλοεπιδράσεις που εµπλέκονται στα περιβαλλοντικά προβλήµατα ενσωµατώνονται σε λειτουργική ενότητα µε τη συστηµική προσέγγιση, ενώ η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης διευκολύνει την εξαγωγή συµπερασµάτων. Καθώς τα περιβαλλοντικά προβλήµατα δεν επιδέχονται µονοδιάστατη λύση η συνεργατική µάθηση, µε τα θεµελιώδη στοιχεία της, είναι απαραίτητη. Τέλος η βιωµατική µάθηση εµπλέκει τους µαθητές µε το εξεταζόµενο πρόβληµα. Για την υλοποίηση των παραπάνω προσεγγίσεων υιοθετούνται διάφορες µέθοδοι, µε κυρίαρχες τις µεθόδους Project και Επίλυσης Προβλήµατος. Λέξεις- κλειδιά: περιβαλλοντική εκπαίδευση, διδακτικές προσεγγίσεις, αειφορία. 1. Εισαγωγή Η Π.Ε. γεννήθηκε µετά την εµφάνιση των µεγάλων περιβαλλοντικών προβληµάτων και της οικολογικής κρίσης. Θεωρήθηκε απαραίτητη όχι µόνο για την αποτελεσµατική αντιµετώπιση αυτών των προβληµάτων, αλλά και για την πρόληψη δηµιουργίας νέων στο µέλλον που θα θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή πάνω στον πλανήτη µας. Μεγάλα συνέδρια (Ο.Η.Ε-UNESCO) έβαλαν τα θεµέλια για µια εκπαίδευση για το περιβάλλον σε παγκόσµιο επίπεδο (Κόκκοτας, 2004). Στη σύγχρονη εποχή η σχετική µε το περιβάλλον εκπαίδευση αποτέλεσε τµήµα πολλών τοµέων γνώσης. Το περιβάλλον θεωρείται πλέον αντικείµενο µάθησης και πεδίο εξερεύνησης. Η Π.Ε. αποτελεί για τους µαθητές, µια άριστη συναισθηµατική διέξοδο, προς την αναζήτηση και την ανανέωση των συστηµάτων αξιών και την αλλαγή στάσεων και συµπεριφορών (Κόκκοτας, 2004). ISSN

2 Οι κατευθυντήριες αρχές για την Π.Ε. διαµορφώθηκαν στη ιακυβερνητική ιάσκεψη της Τιφλίδας (UNESCO, 1978 Ψαλλιδάς, 1999). Σύµφωνα µε αυτές η Π.Ε. πρέπει: Να θεωρεί το περιβάλλον στο σύνολό του, φυσικό και ανθρωπογενές. Να συνιστά µια διαρκή δια βίου διαδικασία αρχίζοντας στην προσχολική ηλικία. Να υιοθετεί διεπιστηµονικές προσεγγίσεις επιτυγχάνοντας ολοκληρωµένησυνολική αντίληψη του περιβάλλοντος Να απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες, επιδιώκοντας ιδιαίτερα την ευαισθητοποίηση των νεοτέρων. Να δίνει έµφαση στην ενεργό συµµετοχή για την πρόληψη και την επίλυση περιβαλλοντικών προβληµάτων. Να χρησιµοποιεί διάφορους εκπαιδευτικούς χώρους και µεγάλη ποικιλία µεθόδων. 2. Σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις (παιδαγωγικό πλαίσιο) στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Η µάθηση στην Π.Ε. δεν αποτελεί πλέον µια διαδικασία µεταβίβασης της γνώσης από κάποιον που την κατέχει σε αυτόν που δεν την κατέχει (Κόκκοτας, 2004). Η Π.Ε., προτείνει το παιδαγωγικό πρότυπο που υποστηρίζει τη µαθητοκεντρική εκπαίδευση, προάγει την ενεργητική συµµετοχή των, αξιοποιεί την προϋπάρχουσα γνώση και τις εµπειρίες των µαθητών, προάγει τη σύνδεση της γνώσης µε τα ενδιαφέροντα του µαθητή. Προάγει την ανάληψη πρωτοβουλιών, την ανάπτυξη της συνεργασίας σε οµάδες, την κοινωνική αλληλεπίδραση. Παράλληλα, υποστηρίζει την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, την αυτονοµία των ατόµων και την καλλιέργεια αξιών. Ενθαρρύνει το µεσολαβητικό ρόλο του εκπαιδευτικού, την οργάνωση της εκπαιδευτικής πράξης σε πλαίσιο συνεργασίας και αποδοχής. ιευρύνει τα µαθησιακά περιβάλλοντα, ενθαρρύνει τη σύνδεση του σχολείουκοινωνίας, αξιοποιεί τα περιβαλλοντικά ζητήµατα και ενθαρρύνει τη διεύρυνση των ποικίλων διαστάσεων που τα συνιστούν ( ηµητρίου, 2009). Είναι φανερή πλέον η διαπλοκή της Π.Ε. µε τις σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις Εποικοδοµητική προσέγγιση Είναι ευρέως αποδεκτό στην επιστηµονική κοινότητα ότι, όταν οι µαθητές έρχονται στο σχολείο, έχουν ήδη διαµορφωµένες γνώσεις και κατανοούν τα φυσικά φαινόµενα και µε το δικό τους τρόπο, γεγονός που είναι αποτέλεσµα της καθηµερινής πρακτικοβιωµατικής εµπειρίας τους ( ηµητρίου, 2009). Η εποικοδοµητική προσέγγιση έχει ως ειδοποιό διαφορά από τις άλλες διδακτικές προσεγγίσεις το γεγονός ότι χρησιµοποιεί και αξιοποιεί διδακτικά τις γνώσεις των µαθητών. Στο πλαίσιο της Π.Ε. η διερεύνηση των αντιλήψεων των εµπλεκοµένων στην εκπαιδευτική διαδικασία εκπαιδευτών-µαθητών ενδιαφέρει για δύο λόγους: Αφενός για την κατανόηση του τρόπου µε τον οποίο σκέφτονται τα άτοµα για περιβαλλοντικές έννοιες και αφετέρου γιατί τα περιβαλλοντικά προβλήµατα είναι πολυδιάστατα και δε γίνονται εύκολα κατανοητά. Ο τρόπος που σκέφτονται οι µαθητές για τα περιβαλλοντικά προβλήµατα και αντιλαµβάνονται σχετικές έννοιες και αρχές µπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο για τη διδακτική αξιοποίηση των αντιλήψεων και πιθανών παρανοήσεων. ISSN

3 Στην προσέγγιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων, η ανάδειξη και η µελέτη των ποικίλων αντιλήψεων µπορούν να συµβάλουν στην ανάπτυξη προβληµατισµού. Μπορούν ακόµη να αξιοποιηθούν στην ανάπτυξη και συζήτηση συγκρουσιακών καταστάσεων ή συνθηκών που προκύπτουν ως αποτέλεσµα των διαφορετικών αντιλήψεων ( ηµητρίου, 2009) ιεπιστηµονική προσέγγιση Η διεπιστηµονική προσέγγιση ορίζεται ως η σύµφυση γνώσεων, εννοιών και προσεγγίσεων που προέρχονται από διαφορετικές επιστήµες, µε ζητούµενο την ενοποίηση της γνώσης. (Φλογαΐτη, 2006). Η διεπιστηµονική προσέγγιση στην Π.Ε. δεν είναι νέα πρόταση.. Στο πλαίσιο της Π.Ε. η διεπιστηµονική προσέγγιση, αποτελεί το µεθοδολογικό πλαίσιο για τη µελέτη των περιβαλλοντικών προβληµάτων, έχει σκοπό την ανάπτυξη νέας γνώσης που θα εφοδιάσει µε τις απαραίτητες έννοιες για την επίλυσή τους. Η Π.Ε. βασίζεται στη διεπιστηµονικότητα για να εµπλουτίσει τους στόχους της ( ηµητρίου, Κόκκοτας, 2004). Η προσέγγιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων δεν µπορεί να είναι παρά διεπιστηµονική.για να κατανοηθεί και να εξηγηθεί ένα περιβαλλοντικό πρόβληµα χρειάζονται στοιχεία διάφορων επιστηµονικών κλάδων (Φλογαΐτη, 1998). Η ανάπτυξη νέας ενοποιηµένης γνώσης, ως αποτέλεσµα της διεπιστηµονικότητας, θα αποτελέσει το µέσο για την προσέγγιση συγκεκριµένων περιβαλλοντικών προβληµάτων. Η γνώση στην ενιαιοποιηµένη και διεπιστηµονική της µορφή αποκτά νόηµα για τις πραγµατικές καταστάσεις της ζωής και γίνεται εργαλείο στη διερεύνηση πολύπλοκων ζητηµάτων ( ηµητρίου, 2009). Η αναγκαιότητα διεπιστηµονικού χειρισµού των περιβαλλοντικών θεµάτων µε σκοπό την κάλυψη όλων των πτυχών τους ( κοινωνικών, οικονοµικών, πολιτισµικών, ηθικών), συστοιχείται και µε αξιολογικά ζητούµενα, όπως η παροχή ικανών ευκαιριών σε άτοµα και οµάδες να αποσαφηνίσουν έννοιες, αξίες (ατοµικές και συλλογικές), στάσεις, πρότυπα συµπεριφοράς και δεξιότητες, η ετοιµότητα να εµπλακούν υπεύθυνα σε δράσεις, να λάβουν τις ορθές αποφάσεις και να προχωρήσουν σε αυτο-αξιολόγηση µε στόχο τη βελτίωση του συνολικού οικοσυστήµατος. (Καΐλα & Θεοδωροπούλου, 2005) ιαθεµατική προσέγγιση Η διαθεµατική προσέγγιση(cross-thermatic integration) είναι µορφή διδασκαλίας κατά την οποία, από τη µια το περιεχόµενο της διδασκαλίας ενοποιείται και από την άλλη η διδασκαλία είναι εργαστηριακής και ευρηµατικής µορφής (Θεοφιλίδης, 1997). Η έννοια της διαθεµατικότητας αναφέρεται στη µορφή οργάνωσης του Α.Π που καταργεί τα διακριτά µαθήµατα και αντιµετωπίζει τη σχολική γνώση ως ενιαία ολότητα, την οποία προσεγγίζει µέσα από τη συλλογική διερεύνηση θεµάτων, ζητηµάτων και προβληµατικών καταστάσεων έντονου µαθητικού ενδιαφέροντος. Η διαθεµατικότητα καθιερώνει µεθοδολογικές προσεγγίσεις συλλογικής και διερευνητικής φύσης στο πλαίσιο της οµαδοσυνεργατικής, βιωµατικής και ανακαλυπτικής µάθησης (Σταµάτης & συν., 2009). Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα είναι πολυδιάστατα. Ως τέτοια εµπεριέχουν ποικίλες πτυχές οι οποίες αλληλοσυνδέονται και αλληλεπιδρούν, δηµιουργώντας ένα σύνθετο πλέγµα σχέσεων. Για την ανάλυση και κατανόηση ενός περιβαλλοντικού ISSN

4 προβλήµατος αντλούνται γνώσεις και µεθοδολογικά εργαλεία από διάφορα γνωστικά αντικείµενα µε τα οποία σχετίζονται οι επιµέρους πτυχές του προς εξέταση θέµατος. Η οργάνωση της διδακτικής-µαθησιακής διαδικασίας στο πλαίσιο της διαθεµατικότητας συµβάλλει στην ανάπτυξη της επικοινωνίας µεταξύ των επιµέρους γνωστικών αντικειµένων που σχετίζονται µε τις πτυχές του θέµατος µελέτης και καλλιεργεί µια πιο σύνθετη σκέψη για τον εντοπισµό, ανάλυση και επίλυση του θέµατος ( ηµητρίου, 2009). Η έννοια της Π.Ε. είναι από τη φύση της διαθεµατική και αυτό γιατί: Ο χαρακτήρας των περιβαλλοντικών προβληµάτων είναι πολύπλοκοςπολυσύνθετος. Αναδεικνύονται δυναµικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της Π.Ε. µέσω της µεταµελέτης της έννοιας σε Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. ιαµορφώνει το σχολείο του µέλλοντος στη βάση του Αειφόρου Σχολείου. Ένα πρόγραµµα σπουδών στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία δεν µπορεί παρά να είναι διαθεµατικό, δηλαδή αναπτύσσεται γύρω από συγκεκριµένα θέµατα, ζητήµατα, ερωτήµατα ή προβλήµατα. Αυτό που ενδιαφέρει είναι η σε βάθος κατανόηση του ίδιου του θέµατος ή ζητήµατος. Για να επιτευχθεί αυτή η σε βάθος κατανόηση του θέµατος, οι αναγκαίες γνώσεις αντλούνται από διάφορα γνωστικά επίπεδα και επιστήµες, δηλαδή επιστρατεύεται η διεπιστηµονικότητα (Φλογαΐτη, 2006) Ολιστική προσέγγιση Από την απαρχή της Π.Ε. στα πρώτα κείµενα αναφοράς των Ηνωµένων Εθνών (UNESCO, 1978, 1980), αλλά και στη συνέχεια, στο πλαίσιο µιας εκπαίδευσης για την αειφορία στα κείµενα της Ατζέντας 21 (UNESCO, 1992) επισηµαίνεται µε κάθε τρόπο ο ολιστικός της χαρακτήρας. Σε παιδαγωγικό επίπεδο η Π.Ε. Αναγνωρίζει την αλληλοσύνδεση και την αλληλεπίδραση όλων των εκπαιδευτικών διαστάσεων, όπως είναι το Α.Π σπουδών, οι εκπαιδευτικές δοµές και αξίες, οι εκπαιδευτικοί-µαθητές. Υποστηρίζει µια ολιστική προσέγγιση της µάθησης, όπου συνδυάζει όλα τα πεδία της γνώσης και της εµπειρίας(γλωσσικό, λογοτεχνικό, µαθηµατικό, ηθικό, κ.τ.λ). Κινητοποιεί την ολόπλευρη ανάπτυξη του ατόµου, γνωστική, συναισθηµατική, ψυχοκινητική, κοινωνική και ηθική. Αναφορικά µε την έννοια του περιβάλλοντος, η Π.Ε. προωθεί την αντίληψη µιας οργανωµένης λειτουργικής ολότητας η οποία εξελίσσεται και διαφοροποιείται στο χρόνο και στο χώρο µέσα από την αλληλόδραση ποικίλων παραγόντων και διαστάσεων. Όσον αφορά την έννοια της αειφορίας, η Π.Ε. εξ ορισµού υποστηρίζει µια προσέγγιση όπου ζητήµατα της οικολογίας, της πολιτικής, της κοινωνίας και της οικονοµίας διαπλέκονται άρρηκτα. Με βάση τα παραπάνω, ολιστική προσέγγιση σηµαίνει µια σφαιρική «ανάγνωση» της πραγµατικότητας και του κόσµου όπου ζούµε. Πιο συγκεκριµένα, σηµαίνει ένταξη ζητηµάτων σχετικών µε το περιβάλλον, την αειφορία και την εκπαίδευση σε µια ολοκληρωµένη εικόνα του κόσµου (Φλογαΐτη, 2006). ISSN

5 2.5. Συστηµική προσέγγιση-σκέψη Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα, η χρήση και διαχείριση φυσικών πόρων αποτελούν θεµατικό πυρήνα της Π.Ε. και είναι καταστάσεις πολύπλοκες. Μια τέτοια θεµατολογία δίνει προτεραιότητα σε στόχους που έχουν να κάνουν µε απόκτηση και αλλαγή στάσεων και συµπεριφορών, γεγονός που δικαιολογεί µια συνεχή αναφορά σε αξίες. Η συστηµική προσέγγιση, που ενσωµατώνει σε µια λειτουργική ενότητα τους ποικίλους παράγοντες, τις σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις που εµπλέκονται σε ένα περιβαλλοντικό πρόβληµα αποτελεί το κατάλληλο διδακτικό εργαλείο στην Π.Ε., ώστε ο µαθητής, από µικρή ηλικία, να αποκτήσει µια αντίληψη της αλληλεξάρτησης των εµπλεκοµένων παραγόντων σε µια περιβαλλοντική κατάσταση. Στην πράξη και στα πλαίσια διδακτικής προσέγγισης του περιβάλλοντος, η συστηµική προσέγγιση συνίσταται στην κατασκευή ενός σχήµατος συστηµικού, που επιτρέπει την αναπαράσταση ενός περιβαλλοντικού προβλήµατος. Το σχήµα που δηµιουργείται µε αυτόν τον τρόπο περιγράφει τη δοµή του συστήµατος και τη λειτουργία του (Ράγκου, 2004). Η συστηµική σκέψη είναι ένα παράδειγµα και µια µέθοδος µάθησης. Τα άτοµα που σκέφτονται συστηµικά τοποθετούν τον εαυτό τους µέσα στο σύστηµα, έτσι ώστε να µπορούν «να βλέπουν και το δάσος και τα δέντρα», να αναγνωρίζουν και το γενικό και το ειδικό, και το γεγονός και το πλαίσιο στο οποίο συµβαίνει. Για τη µελέτη των περιβαλλοντικών προβληµάτων είναι αναγκαία η συστηµική προσέγγιση, δηλαδή ο τρόπος σκέψης µε τον οποίο να είναι δυνατό να κατανοείται το όλο, να εντοπίζονται τα στοιχεία που περικλείει και να αναγνωρίζονται οι µεταξύ τους σχέσεις και αλληλεπιδράσεις που διαµορφώνουν τη δυναµική του ( ηµητρίου, 2009). Η υπεροχή της συστηµικής προσέγγισης είναι η έννοια της αλληλεξάρτησης που εµπεριέχει. Με την προσέγγιση αυτή, παρέχεται η δυνατότητα στους µαθητές όχι µόνο να κατανοούν τις θεµελιώδεις αξίες της συνεργασίας, αλληλεξάρτησης, αλληλεπίδρασης, συµµετοχής και συνυπευθυνότητας, αλλά και να διαπιστώνουν πώς αυτές λειτουργούν στη συν-διαµόρφωση του κόσµου ( ηµητρίου, 2009) Κριτική σκέψη Στην Π.Ε. η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης είναι πρωτεύων στόχος. O Fisher (1991) συνδέει τη διαδικασία επίλυσης προβληµάτων µε τη δηµιουργική και την κριτική σκέψη και θεωρεί αλληλένδετες τις τρεις µορφές σκέψης, τη δηµιουργική, την κριτική και τη διερευνητική, οι οποίες µπορούν να οδηγήσουν στην επίλυση προβλήµατος. Η κριτική σκέψη παρέχει τη δυνατότητα εξαγωγής συµπερασµάτων που βασίζονται τόσο στην παρατήρηση όσο και στη συλλογή δεδοµένων και πληροφοριών (Κόκκοτας, 2004). Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στην Π.Ε. είναι προφανής. Τα περιβαλλοντικά προβλήµατα είναι πολυδιάστατα. Περικλείουν πολλούς παράγοντες (κοινωνικούς, οικονοµικούς, βιολογικούς κ.ά.) στοιχεία, δεδοµένα τα οποία αλληλοσυσχετίζονται, αλληλεπιδρούν, αλληλοεπηρεάζονται και συχνά αλληλοσυγκρούονται. Στο πλαίσιο αυτό, η προσέγγιση των περιβαλλοντικών ζητηµάτων απαιτεί την καλλιέργεια ατόµων µε κριτική σκέψη, ικανών να αναγνωρίζουν τις αιτίες που βρίσκονται στη ρίζα των προβληµάτων αυτών, να κατανοούν τις συγκρούσεις που εµπεριέχονται στον τρόπο θεώρησης και αντιµετώπισής τους από διαφορετικές ISSN

6 κοινωνικές οµάδες ή και σε πολιτικό επίπεδο, και να αναγνωρίζουν τα διαφορετικά συµφέροντα από τα οποία αυτές εκπορεύονται. Τα περισσότερα περιβαλλοντικά προβλήµατα προκύπτουν από συγκρούσεις διαφορετικών επιθυµιών σχετικά µε τη χρήση των πόρων και την οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη ( ηµητρίου, Φλογαΐτη, 2006). Η αξία της αναπτυγµένης κριτικής σκέψης ως διαδικασία προσέγγισης περιβαλλοντικών προβληµάτων είναι µεγάλη. Μέσα από τη διαδικασία αυτή το άτοµο µπορεί να κατανοήσει σύνθετα περιβαλλοντικά προβλήµατα, να συλλέξει, να αναλύσει και να συνθέσει δεδοµένα που αφορούν στις αιτίες δηµιουργίας, τους µηχανισµούς των φαινοµένων που σχετίζονται µε αυτά, να αναζητήσει και να επεξεργαστεί την επιστηµονική γνώση, να αντιληφθεί τις συγκρούσεις που εµπεριέχονται, να θωρήσει κριτικά τις κοινωνικές επιλογές και πολιτικές αποφάσεις. Η κριτική αποτίµηση των στοιχείων µπορεί να τους οδηγήσει σε αλλαγές των πρακτικών τους, να τους καταστήσει ικανούς να προτείνουν λύσεις, να αναπτύξουν δράσεις και να συµβάλλει στη διαµόρφωση πολιτών ικανών να λαµβάνουν δίκαιες περιβαλλοντικές αποφάσεις ( ηµητρίου, 2009) Συνεργατική µάθηση Η µάθηση είναι ατοµική υπόθεση του καθενός, αλλά δεν πραγµατοποιείται στην αποµόνωση. Η συνεργατική (ή οµαδοσυνεργατική) µάθηση έχει ως πηγή έµπνευσης το έργο των παιδαγωγών του κινήµατος της Νέας Αγωγής(Dewey και Lewin), οι οποίοι σύµφωνα µε την Κακανά (2008) «θεωρούνται βασικοί θεωρητικοί στη συνεργατική µάθηση». Τα θεµελιώδη στοιχεία που συνιστούν τη συνεργατική µάθηση είναι η θετική αλληλεξάρτηση, η αλληλεπίδραση, η ατοµική και οµαδική υπευθυνότητα, οι κοινωνικές δεξιότητες, η αυτοαξιολόγηση της οµάδας. Η αξία και η αναγκαιότητα της συνεργασίας σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο για την αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών προβληµάτων, συνιστά µία από τις κατευθυντήριες αρχές της Π.Ε. (UNESCO, ). Η αρχή αυτή δεν θα µπορούσε να επιτευχθεί από µελλοντικούς πολίτες που καλλιεργούνται στο πλαίσιο ενός αυταρχικού εκπαιδευτικού µοντέλου το οποίο προωθεί, µεταξύ άλλων, την ατοµικότητα και τον ανταγωνισµό. Αντίθετα, απαιτείται µία εκπαιδευτική προσέγγιση που να προωθεί ανάµεσα στους µαθητές, τη συνεργασία, την αλληλεπίδραση, την αλληλεγγύη, την επικοινωνία, την ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων, την έκφραση και την αποδοχή της διαφορετικότητας, την ανάληψη πρωτοβουλιών, και τη δηµοκρατική συµµετοχή. Συνεργατικού τύπου διδακτικές προσεγγίσεις στην Π.Ε. άρχισαν να εµφανίζονται στα τέλη της δεκαετίας του Καθώς τα περιβαλλοντικά προβλήµατα δεν επιδέχονται µονοδιάσταση λύση για τη διερεύνησή τους, απαιτούν συνεργασία µεταξύ των εµπλεκόµενων µερών, την αποδοχή της ατοµικής ευθύνης και συνυπευθυνότητας, την κατανόηση, το σεβασµό και αποδοχή των διαφορετικών απόψεων και αναγκών ( ηµητρίου, 2009). Η συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας και της µάθησης αποτελεί γόνιµο εργαλείο. Ως τέτοιο συνιστά βασικό παιδαγωγικό πλαίσιο οργάνωσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας για τη µελέτη διάφορων (περιβαλλοντικών) προβληµάτων που εντάσσονται στην Π.Ε. ISSN

7 2.8. Βιωµατική µάθηση Η έννοια της βιωµατικής µάθησης, βρίσκεται στον αντίποδα των παραδοσιακών παιδαγωγικών θεωριών και διδακτικών προσεγγίσεων. Ο µαθητής πρέπει να εµπλέκεται µέσα στην πραγµατικότητα που µελετάται. Η µάθηση δεν είναι µια πράξη θέασης. Οι µαθητές για να κατακτήσουν τη γνώση θα πρέπει να οµιλούν για αυτό που µαθαίνουν, να γράφουν για αυτό, να το συσχετίζουν µε προηγούµενες εµπειρίες και να το εφαρµόζουν στην καθηµερινή τους ζωή. Με άλλα λόγια, πρέπει να το κάνουν µέρος της ζωής τους (Κόκκοτας, 2004). Η θεωρία της βιωµατικής µάθησης δίνει έµφαση στους δεσµούς µεταξύ της σχολικής τάξης, της καθηµερινής ζωής των µαθητών και της κοινωνικής πραγµατικότητας.κατά τον Piaget οι ψηλαφητοί χειρισµοί των αντικειµένων στο περιβάλλον δηµιουργούν τις πιο σπουδαίες εντυπώσεις στο παιδί. Η εµπειρική έρευνα είναι ένας από τους βασικούς τρόπους µε τους οποίους ο άνθρωπος εξετάζει το περιβάλλον του (Κόκκοτας & Βλάχος 2000). Η πράξη αυτή καθ αυτή σηµαίνει ενεργό συµµετοχή, γεγονός που δηµιουργεί το ενδιαφέρον το οποίο µε τη σειρά του θα συµβάλλει στη µάθηση. Στην Π.Ε. µέσω της έρευνας πεδίου διαδικασίας ξεκάθαρα βιωµατικής, επιδιώκεται η επίτευξη πολλαπλών διδακτικών στόχων. Τέτοιοι είναι η βίωση των φαινοµένων, η ανάπτυξη ερευνητικού πνεύµατος,οι επιστηµονικές προσεγγίσεις στα προβλήµατα, η ανάπτυξη πειραµατικών δεξιοτήτων. Οι ενεργητικές-βιωµατικές µέθοδοι οδηγούν σε µακρότερη διατήρηση της γνώσης, στην καλλιέργεια ανώτερων δεξιοτήτων στην επίλυση προβληµάτων, σε θετικότερες στάσεις και σε µεγαλύτερη θέληση για µελλοντική µάθηση σε σύγκριση µε τις µεθόδους παθητικής µάθησης (Κόκκοτας, 2004). 3. Παιδαγωγικές µέθοδοι και εκπαιδευτικές τεχνικές της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Για την υλοποίηση εκπαιδευτικών παρεµβάσεων υιοθετούνται διάφορες µέθοδοι και τεχνικές οι οποίες διαµορφώνουν ένα βιωµατικό µαθησιακό περιβάλλον όπου ο µαθητής τοποθετείται στο κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, δηµιουργεί σε ατµόσφαιρα αποδοχής και αµφίδροµης επικοινωνίας µε τον εκπαιδευτικό και λειτουργεί ως µέλος µιας οµάδας. Παράλληλα, προάγουν τις παιδαγωγικές και περιβαλλοντικές αρχές της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ( ηµητρίου, 2009). Ο πλουραλισµός των στόχων της Π.Ε. και η ενσωµάτωση των διαφορετικών διαστάσεων του περιβάλλοντος παραπέµπουν σε έναν πλούτο παιδαγωγικών µεθόδων και τεχνικών που υιοθετούνται κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Ο εκπαιδευτικός έχει στη διάθεσή του ένα οπλοστάσιο διδακτικών στρατηγικών που ανταποκρίνονται στην καινοτόµο φύση της Π.Ε. και στην παιδαγωγική προβληµατική της. Ακολουθεί συνοπτική περιγραφή των σπουδαιότερων µεθόδων και τεχνικών Μέθοδος Project ή Σχέδια Εργασίας Η µέθοδος Project κατά τον Frey (1986) είναι ένας τρόπος οµαδικής διδασκαλίας στην οποία συµµετέχουν αποφασιστικά διδάσκοντες και διδασκόµενοι. Είναι µία ανοιχτή διαδικασία µάθησης-έρευνας που εξελίσσεται ανάλογα µε τις καταστάσεις και τα ενδιαφέροντα των εµπλεκοµένων, γι αυτό και αποκαλείται «µέθοδος των βιωµάτων» (Κλεάνθους-Παπαδηµητρίου,1952). Μεταξύ των άλλων µεθόδων κρίνεται ως η περισσότερο διεπιστηµονική και ολιστική στη διεκπεραίωση ISSN

8 ενός προγράµµατος και η πιο ολοκληρωµένη και ευρεία µέθοδος που χρησιµοποιείται στην Π.Ε.(Γεωργόπουλος και Τσαλίκη,2003) Σηµαντικά στοιχεία που διαφοροποιούν την εργασία µε project από τις παραδοσιακές διδακτικές προσεγγίσεις είναι η άµεση συµµετοχή των παιδιών στον προσδιορισµό των ερωτηµάτων του υπό µελέτη θέµατος, η ανοιχτή στάση απέναντι σε πιθανές αλλαγές στην κατεύθυνση της έρευνας καθώς και η αποδοχή από µέρους των παιδιών της ευθύνης για το έργο που πρέπει να φέρουν εις πέρας (Κόνσολας, 2004). Σε κάθε τύπο εκπαίδευσης πρέπει να τίθενται τέσσερις τύποι µαθησιακών στόχων: γνώσεις, δεξιότητες, προδιαθέσεις και αισθήµατα. Η εισαγωγή του σχεδίου εργασίας project στο Αναλυτικό Πρόγραµµα διασφαλίζει ότι η δηµιουργία και η απόκτηση σηµαντικών γνώσεων καθώς και η καλλιέργεια σηµαντικών δεξιοτήτων µπορούν να λάβουν χώρα µε τέτοιο τρόπο, ώστε οι προδιαθέσεις να χρησιµοποιηθούν και παράλληλα να ενδυναµωθούν. Η υπόθεση είναι ότι, εάν οι γνώσεις και οι δεξιότητες αποκτούνται µέσα σε πλαίσια που έχουν νόηµα µε επαρκείς ευκαιρίες να εφαρµοστούν, τότε οι προδιαθέσεις µπορούν να αναζητήσουν γνώσεις, να χρησιµοποιήσουν τις αποκτηθείσες δεξιότητες, οπότε να ενισχυθούν. Αντίθετα, αν δεν υπάρξει τέτοιου είδους αξιοποίηση των γνώσεων και των δεξιοτήτων, τότε οι προδιαθέσεις µπορεί να µην αναπτυχθούν ή ακόµα και να αποδυναµωθούν. Η συµµετοχή των παιδιών σε σχέδια εργασίας συνοδεύεται συνήθως από αισθήµατα αυτοπεποίθησης, ικανοποίησης και συχνά ευχαρίστησης και ενθουσιασµού. Σε γενικές γραµµές λοιπόν, η µέθοδος Project διασφαλίζει ότι όλες οι κατηγορίες µαθησιακών στόχων αντιµετωπίζονται ταυτόχρονα (Κόνσολας, 2004). Με τη µέθοδο Project οι συµµετέχοντες σχεδιάζουν οι ίδιοι τι θέλουν να κάνουν, να µάθουν, να πετύχουν. Συζητούν τις προτάσεις και οργανώνουν τις δράσεις τους. Η πορεία ενός project είναι σε µεγάλο βαθµό ανοικτή και ελεύθερη. Περιλαµβάνει τα παρακάτω στάδια (ενδεικτικά). Επιλογή του θέµατος-επισήµανση περιβαλλοντικού προβλήµατος. Καθορισµός στόχων-προγραµµατισµός-ανάληψη δραστηριοτήτων Οργάνωση δράσεων και µεθοδολογία Συγκέντρωση υλικού, επεξεργασία, αξιολόγηση Παρουσίαση- ιάχυση αποτελεσµάτων Αξιολόγηση Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο Project είναι συµβουλευτικός, καθοδηγητικός, ενσωµατώνεται στην οµάδα, δηµιουργεί περιβάλλον εµπιστοσύνης και συνεργατικότητας µεταξύ των µελών, και κατευνάζει τις εντάσεις εάν εµφανιστούν. Γενικά ο εκπαιδευτικός «παίζει» ένα νέο, διαφορετικό από τον παραδοσιακό του ρόλο Επίλυση προβλήµατος (Problem-solving approach) Στο πλαίσιο αυτής της µεθόδου ένα περιβαλλοντικό πρόβληµα προσεγγίζεται ερευνητικά µε σκοπό την επιδίωξη επίλυσής του. Η µελέτη ενός περιβαλλοντικού προβλήµατος, αναπτύσσεται µέσα από τη διερεύνηση των παραγόντων που συµβάλλουν στη δηµιουργία του, την επεξήγηση του τρόπου µε τον οποίο οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν τη φάση και την εξέλιξή του, τον εντοπισµό και τη διερεύνηση εναλλακτικών λύσεων για την αντιµετώπισή του, την αξιολόγηση των ISSN

9 προτεινόµενων λύσεων για την επιλογή της καταλληλότερης λύσης και την ανάπτυξη δράσεων για την εφαρµογή της ( ηµητρίου, 2009). Επιδιώκεται ο εκπαιδευόµενος να αναπτύξει δεξιότητες διερεύνησης και διάγνωσης µιας προβληµατικής κατάστασης, ικανότητα να διαµορφώσει ένα σύνολο κριτηρίων για την αξιολόγηση αποφάσεων, επιλογών και λύσεων, να εξοικειωθεί µε µηχανισµούς λήψης απόφασης, να σχεδιάσει καινά υλοποιήσει δράσεις για την αντιµετώπιση του προβλήµατος κ.λπ. Η µέθοδος επίλυσης προβλήµατος παρουσιάζει πολλές µεθοδολογικές οµοιότητες µε τη µέθοδο Project. Τα στάδια που ακολουθούνται για την επίλυση ενός προβλήµατος είναι τα εξής ( ηµητρίου, Ράγκου, 2004 ). Αναγνώριση του προς µελέτη προβλήµατος και προσδιορισµός των διαστάσεών του. Ανάλυση προβλήµατος και σχεδιασµός της µεθοδολογίας συλλογής δεδοµένων και πληροφοριών (καθορισµός παραµέτρων, στόχων, εργαλείων διερεύνησης, δράσης-επέµβασης). Αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων. Αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων και επιλογή της καταλληλότερης. Σχεδιασµός δράσης για την εφαρµογή της επιλεγόµενης λύσης. Υλοποίηση της δράσης Οι µέθοδοι Project και Επίλυσης Προβλήµατος αποτελούν τις γενικές στρατηγικές-πλαίσια που χρησιµοποιούνται ευρύτερα στο χώρο της Π.Ε. Στα πλαίσια των δύο αυτών µεθόδων µπορούν να ενταχθούν, να συνδυαστούν και να χρησιµοποιηθούν ειδικότερες µέθοδοι και τεχνικές όπως: Καταιγισµός ιδεών( ιδεοθύελλα) Χαρτογράφηση εννοιών. Μελέτη περίπτωσης. ραστηριότητες προσοµοίωσης. Πειραµατική µέθοδος. ραστηριότητες στην ύπαιθρο. Περιβαλλοντικά µονοπάτια. Παιχνίδια σε ανοικτό χώρο. Μετακίνηση και µελέτη πεδίου Έρευνα επισκόπησης. Bιβλιογραφική έρευνα. Ιστοριογραµµή. Βιβλιογραφικές παραποµπές Γεωργόπουλος, Α., Τσαλίκη, Ε. (2003). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Αρχές, φιλοσοφία, µεθοδολογία, παιχνίδια και ασκήσεις, (5 η έκδ.). Αθήνα: Gutenberg. ηµητρίου, Α. (2009). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Περιβάλλον, Αειφορία. Θεωρητικές και παιδαγωγικές προσεγγίσεις. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Θεοφιλίδης, Χρ. (1997). ιαθεµατική προσέγγιση της διδασκαλίας, Αθήνα: Γρηγόρης. Καΐλα, Μ., Θεοδωροπούλου, Ε. (2005). Προς µια Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στη βάση της αρχής της σύνδεσης των γνώσεων. Στο Μ. Καΐλα, Ε. Θεοδωροπούλου, Α. ηµητρίου, Γ. Ξανθάκου, Ν. Αναστασάτος (επιµ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ερευνητικά εδοµένα & Εκπαιδευτικός Σχεδιασµός. Αθήνα: Ατραπός. ISSN

10 Κακανά,.Μ. (2008). Η οµαδοσυνεργατική διδασκαλία και µάθηση. Θεωρητικές προσεγγίσεις και εκπαιδευτικές προοπτικές. Θεσσαλονίκη: Α φοι Κυριακίδη. Κλεάνθους - Παπαδηµητρίου, Μ. (1952). Η Νέα Αγωγή - Θεωρία και Μέθοδοι. Αθήνα: Συγγραφέας. Κόκκοτας, Π., Βλάχος, Ι. (2000). Ο ρόλος του πειράµατος στην επιστήµη, τη διδασκαλία και τη µάθηση. ιδακτικές προσεγγίσεις στις Φυσικές Επιστήµες. Αθήνα: Τυπωθήτω. Κόκκοτας, Π. (2004). ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών. Μέρος II. Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη ιδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών. (5 η έκδ.). Αθήνα: Συγγραφέας. Κόνσολας, Μ. (2004). Μια εισαγωγική θεώρηση για τη µεθοδολογική προσέγγιση project. Στο Katz, L. & Chard, S. (2004). H µέθοδος Project: Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της δηµιουργικότητας των παιδιών της προσχολικής ηλικίας (µεταφρ. Λαµπρέλλη, Ρ.). Αθήνα: Ατραπός. Σταµάτης, Π., Κόνσολας, Μ., Τζουλιάνη, Μ. (2009). Προτείνοντας το διδακτικό µοντέλο της «Πολυεπιστηµονικής διαθεµατικότητας»: Το παράδειγµα του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας στη «Grecia Salentina». Στο ηµητρίου Α., Ξανθάκου Γ., Λιαράκου Γ., Καΐλα Μ. (επιµ.). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: ζητήµατα θεωρίας, έρευνας και εφαρµογών. Αθήνα: Ατραπός. Ράγκου, Π. (2004). Η συστηµική προσέγγιση και η µοντελοποίηση - προσοµείωση: κριτική ανάλυση της διδακτικής τους αξίας στην Π.Ε. ιδακτορική διατριβή στην Π.Ε., στο Πανεπιστήµιο Paris Sud-Onze (Orsan), Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση - Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε., 30, Φλογαΐτη, Ε. (1998). Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Φλογαΐτη, Ε. (2006). Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Ψαλλιδάς, Β. (Επ.) Βασικά κείµενα για την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Η ιακήρυξη της Τιφλίδας (Μετάφρ. Ψαλλιδά Ιλιάνα). Αθήνα: Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε., Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονοµιάς. Fisher, L. (1991). Learning to Save the Environment. Technology and Learning, II.(6), UNESCO (1976). The International workshop on environmental education (Belgrade, Yugoslavia, Oct. 1975). Final report. Paris: UNESCO. UNESCO (1978). Intergovernmental Conference in Environmental Education (Tibris: USSR, Oct. 1977). Paris: UNESCO. UNESCO (1980). L education relative à l environment: Les grandes orientation de la Conference de Tbilissi. Paris: UNESCO. UNESCO (1992). United Nations Conference on Environment and Development: Agenda 21. Switzerland: UNESCO. ISSN

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Β ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ Πετρίδου Βαρβάρα Υπ. Π.Ε. Και Ξενίας Παντελής Υπ. Α.Υ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ Θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Θέμα διδακτικού υλικού: Όνομα αξιολογητή: Ημερομηνία αξιολόγησης: Γενικές Οδηγίες Να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 06: Σκοποί και Στόχοι της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & O ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΕΙ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ;

ΓΙΑΤΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & O ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΕΙ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ; Συμπόσιο για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αθήνα 15/16 Απριλίου 2011-04-28 Τριανταφύλλου Ελένη Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Β/θμιας Ν. Χαλκιδικής ΓΙΑΤΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & O ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σεμιναριακό Εργαστήριο

Σεμιναριακό Εργαστήριο Σεμιναριακό Εργαστήριο Μέθοδοι και τεχνικές στη σύγχρονη Θρησκευτική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49

Η Περιβαλλοντική Αγωγή στη Δημοτική Εκπαίδευση και οι τάσεις των δασκάλων... 49 Εισαγωγή... 15 Αλέξανδρος Γεωργόπουλος και Ευγενία Φλογαΐτη Σχηματοποίηση των εννοιών Μια διδακτική στρατηγική στη διάθεση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Εφαρμογή σε διδακτική ενότητα του νερού Γ τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας Ασημίνα Κοντογεωργίου 2010-2011 2 2.Ποιοι θα είναι οι μαθησιακοί στόχοι; 3.Πώς θα εξασφαλίσετε την υλοποίησή τους; 4.Για τις Συνθήκες υλοποίησης του Project: Πότε και πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Χρ. Παναγιωτακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Χρ. Παναγιωτακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Χρ. Παναγιωτακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ www.eduonline.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχολικό Έτος: 2014-2015 Σχολική Μονάδα: ΓΕΛ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ Τίτλος Ερευνητικής Εργασίας: Εργαλεία Web 2.0 για την τάξη ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Κωνσταντίνος Δαφνάς, MSc. Ψυχολόγος Κωνσταντίνος Φύσσας, ΜΑ., Ψυχοθεραπευτής

Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Κωνσταντίνος Δαφνάς, MSc. Ψυχολόγος Κωνσταντίνος Φύσσας, ΜΑ., Ψυχοθεραπευτής Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κωνσταντίνος Δαφνάς, MSc. Ψυχολόγος Κωνσταντίνος Φύσσας, ΜΑ., Ψυχοθεραπευτής Εισαγωγικά Η παιδαγωγική του Σχεδίου Εργασίας ή μέθοδος Project βασίζεται στην

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ερωτήσεις.. Πώς το παραδοσιακό διδακτικό πλαίσιο διαμορφώνει το αξιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

5 -Τρόποιενσωµάτωσηςτης ΠεριβαλλοντικήςΕκπαίδευσης σταεκπαιδευτικάσυστήµατα

5 -Τρόποιενσωµάτωσηςτης ΠεριβαλλοντικήςΕκπαίδευσης σταεκπαιδευτικάσυστήµατα 5 -Τρόποιενσωµάτωσηςτης ΠεριβαλλοντικήςΕκπαίδευσης σταεκπαιδευτικάσυστήµατα Μπορεί να εκπληρώσει τους σκοπούς τηςηπεστοπλαίσιοτου παραδοσιακού σχολείου; Υπάρχει δυσαρµονία ανάµεσα στην ΠΕ και το παραδοσιακό

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΠΟΥΡΔΗ ΜΑΡΙΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Στην αλόγιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Δήμητρα Σπυροπούλου Επίτιμη Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. μετεξέλιξη της Π.Ε. (Ν.1892/90) προαπαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι συγκοινωνίες» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν.

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Το ηλιακό μας σύστημα Συγγραφέας: Παναγιώτα Παπαγρηγορίου Τάξη: ΣΤ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία, Ιστορία, Γλώσσα, Αισθητική Αγωγή Συμβατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Δομή παρουσίασης Θεωρητική παρουσίαση της Μεθόδου Project Εφαρμογές της μεθόδου Project Στάδια-σταθμοί υλοποίησης project Θεωρητική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου

αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ. ΜΠΟΤΣΑΚΗΣ, PhD Σχολικός Σύμβουλος Φ.Ε. / ΠΔΕ Βορείου Αιγαίου Αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 6: Η προσέγγιση των σχολείων του Reggio Emilia

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 6: Η προσέγγιση των σχολείων του Reggio Emilia Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 6: Η προσέγγιση των σχολείων του Reggio Emilia Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγός Φ.Α Α ΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΈΝΑ ΠΛΕΓΜΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Παπαδημητρίου 1990

Παιδαγωγός Φ.Α Α ΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΈΝΑ ΠΛΕΓΜΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Παπαδημητρίου 1990 Παιδαγωγός Φ.Α Α ΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΈΝΑ ΠΛΕΓΜΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Παπαδημητρίου 1990 Ερωτήματα Από πού αντλεί ο εκπαιδευτικός την εξουσία του? Πώς την ασκεί? Σε ποιους τομείς? Πηγές Δασκαλικής εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον Στόχοι της Σχολικής Πρακτικής Ι Επιδιώκεται οι φοιτητές/-τριες: Να εξοικειωθούν με

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)

Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Ειδίκευση Α ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) Η ειδίκευση προσφέρει στις φοιτήτριες και στους φοιτητές σε βάθος θεωρητική κατάρτιση σε ζητήματα διδακτικής της ελληνικής γλώσσας, εξετάζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΗ ΑΞΙΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΗ ΑΞΙΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΗ ΑΞΙΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΤΟ ΣΥΓΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχύτητα Πολλαπλασιασμός και αχρήστευση γνώσεων Τεχνολογική επανάσταση Παγκοσμιοποίηση δικτύων Πολυπολιτισμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη Κοτίνη Ι., Τζελέπη Σ. Σχ. Σύμβουλοι Κ. Μακεδονίας στην οικονομία, στη τέχνη, στην επιστήμη, στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας.

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Η παρουσίαση σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή των Ικανοτή των

Περιγραφή των Ικανοτή των Περιγραφή των Ικανοτή των * Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρούσα δημοσίευση (ανακοίνωση) δεσμεύει μόνο τον συντάκη της και η Επιτροπή δεν ευθύνεται για τυχόν

Διαβάστε περισσότερα