ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή Μέρος 1-Θεωριτικό. 1.1 Οριμός, Ιστορική Αναδρομή Ιδιότητες, Κατηγορίες Μέρος 2- Πειραματικό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή...07. Μέρος 1-Θεωριτικό. 1.1 Οριμός, Ιστορική Αναδρομή...11. 1.2 Ιδιότητες, Κατηγορίες...15. Μέρος 2- Πειραματικό"

Transcript

1

2 ΗΧΟΤΟΠΙΑ

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...07 Μέρος 1-Θεωριτικό 1.1 Οριμός, Ιστορική Αναδρομή Ιδιότητες, Κατηγορίες...15 Μέρος 2- Πειραματικό 2.1 Περιοχή Μελέτης Συλλογή Δεδομένων Ανάλυση Δεδομένων Συμπεράσμτα...35 Επίλογος...41 Πηγές

4 εισαγωγή ισαγωγή 6

5 Το παρόν τεύχος αποτελεί προϊόν μελέτης και έρευνας γύρω από το φαινόμενο των ηχοτοπίων (soundscapes) στα πλαίσια του μαθήματος 1Θ7 06 «Αρχιτεκτονική Θεωρία, Φιλοσοφία και Επιστήμες της Συμπεριφοράς», του πεδίου Ανθρωπογνωστικές Θεωρίες του Χώρου, κατά το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους Η μελέτη συνδέθηκε θεματικά με διάλεξη που πραγματοποιήθηκε στην σειρά μαθημάτων, με τίτλο Φαινομενολογία. Η ανάγκη να κατανοήσουμε το περιβάλλον γύρω μας (αστικό και φυσικό), να αφουγκραστούμε τους ήχους που γεννιούνται κάθε στιγμή και να αποκτήσουμε μία ολιστική αντίληψη του χώρου, η οποία δεν βασίζεται μόνο στην όραση, ήταν αυτή που μας οδήγησε στην επιλογή του συγκεκριμένου θέματος. μας εμπειρία από τα ηχοτοπία της πόλης. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζεται η εικόνα της Νέας Παραλίας στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης υπό το πρίσμα πλέον των ηχητικών της σκηνικών. Η ερευνητική διαδικασία περιλάμβανε αναζήτηση στην πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη, στο διαδίκτυο και επιτόπια έρευνα στην περιοχή μελέτης. Το τεύχος συνοδεύεται από επεξηγηματικά βίντεο, εικόνες και χάρτες καθώς και σχετικές αναφορές και πηγές. Τέλος, αποδίδονται ευχαριστίες στην υπεύθυνη καθηγήτρια κ. Κυριακή Τσουκαλά για την πολύτιμη βοήθεια της στην διεκπεραίωση της εργασίας. Η μελέτη εξελίσσεται σε δύο ενότητες. Αρχικά, επιχειρείται να παρουσιαστούν και διευκρινιστούν οι έννοιες και οι διαδικασίες που περιγράφουν τα ηχοτοπία, καθώς και τα ιδιαίτερα τους χαρακτηριστικά, ώστε να αποκτήσουμε και να κατανοήσουμε σε θεωρητικό υπόβαθρο το φαινόμενο αυτό. Στη συνέχεια, ακολουθεί το πειραματικό κομμάτι, στο οποίο παρατίθεται η βιωματική 9

6 θεωριτικό μέρος 1

7 1.1 ορισμός ιστορική αναδρομή Ως άνθρωποι συχνά αισθανόμαστε την ανάγκη ν αναζητήσουμε διαφυγή απo την καθημερινότητα, την ρουτίνα και όλα όσα πολλές φορές αισθανόμαστε να λειτουργούν αποπνικτικά. Καταφεύγουμε στο πράσινο της φύσης, στο γαλάζιο της θάλασσας, σε τοπία που θα αλλάξουν τη ψυχολογική διάθεση, να ανασάνουμε καθαρό αέρα, να ηρεμίσουμε. Στην πραγματικότητα κάθε οργανισμός χρησιμοποιεί και τις πέντε αισθήσεις για την αντίληψη ενός τοπίου. Ο άνθρωπος σήμερα αφήνεται στην εικονική επαφή με τον κόσμο αγνοώντας τις περισσότερες φορές τα υπόλοιπα συστατικά που συνθέτουν ένα τοπίο. Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στα ηχοτοπία (soundscapes): Άκουσε τα πουλιά που τιτιβίζουν, τον παφλασμό του κύματος στα βράχια, τη βροχή σαν φτάνει στη γη.. Ως ηχοτοπίο, ορίζεται ο ήχος ή συνδυασμός ήχων που αποτελεί ή προκύπτει από ένα περιβάλλον. Η έννοια του ηχοτοπίου αναφέρεται σε φυσικούς ήχους από ζώα, 13 στοιχεία του καιρού και φυσικά στοιχεία, αλλά και σε ήχους που δημιουργούνται από τον ίδιο τον άνθρωπο και την ανθρώπινη δραστηριότητα. Επιπλέον, χρησιμοποιείται και για ηχογραφήσεις και άλλους ήχους που αποδίδουν την αίσθηση βιώματος ενός συγκεκριμένου ακουστικού περιβάλλοντος, ή και συνθέσεις που δημιουργούνται από τους ήχους ενός ακουστικού περιβάλλοντος. Ο ήχος παίζει πρωταρχικό ρόλο στο σχηματισμό των πρώτων βιωμάτων μας πριν ακόμη γεννηθούμε. Αν προσπαθήσει κανείς να παρατηρήσει τους ήχους του περιβάλλοντος στο οποίο κινείται οποιαδήποτε στιγμή της μέρας, θα διαπιστώσει πως σε μεγάλο βαθμό τα ηχητικά ερεθίσματα συνδιαμορφώνουν τον κόσμο μας παράλληλα με τα οπτικά, ενώ έχουν άμεση επίδραση στην υγεία του ανθρώπινου σώματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν συνάνθρωποι μας με προβλήματα όρασης οι οποίοι κατευθύνονται από τις εντάσεις των ήχων και κινούνται στο περιβάλλον.

8 Α Οι ήχοι γίνονται διαφορετικά αντιληπτοί από άνθρωπο σε άνθρωπο αλλά και από όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. Σύμφωνα με έρευνες έχει αποδειχθεί πως η αντίληψη του ήχου είναι άμεσα συνυφασμένη με τα βιώματα του κάθε ανθρώπου αλλά και το περιβάλλον στο οποίο έχει συνηθίσει να ζει και τα μέρη στα οποία έχει μεγαλώσει. Τουρίστες που επισκέπτονται μια ξένη χώρα κατά πάσα πιθανότητα δεν αντιλαμβάνονται τα ηχοτοπία όπως οι ντόπιοι πολίτες, ή ίσως και να μην μπορούν να αντιληφθούν ορισμένους ήχους, να τους μπερδεύουν, αφού δεν τους έχουν ξανακούσει στη ζωή τους και δεν είναι οικείοι σε αυτούς. Τα ηχοτοπία αποτελούν αντικείμενο μελέτης της ακουστικής οικολογίας (Acoustic Ecology), μιας από τις πιο γοργά αναπτυσσόμενες επιστήμες που εστιάζει στη μελέτη της σχέσης του ήχου, των έμβιων όντων και του περιβάλλοντός τους. Η ακουστική οικολογία έχει βρει διαφορετικές εφαρμογές σε ποικίλα πεδία όπως η επίδραση αυτοκινητοδρόμων και αεροδρομίων, η διευρυμένη εφαρμογή φωτογράφων που εξερευνούν τον κόσμο μέσω του ήχου, η εξάπλωση εφαρμογών της βιοακουστικής που αξιοποιεί τους ήχους που παράγουν τα ζώα προκειμένου να ληφθούν υπόψην οι υποκειμενικές και αντικειμενικές αντιδράσεις τους σε ερεθίσματα που παράγει η ανθρώπινη δραστηριότητα, όπως και η ανάπτυξη της μελέτης των ηχητικών συστημάτων. Η επιστημονική προσέγγιση της ακουστική οικολογίας πρωτοαναπτύχθηκε το 1960 με αφετηρία το World Soundscape Project, οδηγώντας το 1993 στη δημιουργία του Acoustic Ecology World Forum. Στόχος του πρώτου ήταν η αναζήτηση λύσεων για ένα οικολογικά ισορροπημένο ηχοτοπίο, όπου αναπτύσσεται μια αρμονική σχέση ανάμεσα στις ανθρώπινες κοινότητες και τα ηχητικά περιβάλλοντα. Μέσα από την ηχογράφηση και την πινακογράφηση ηχοτοπίων σε διεθνές επίπεδο με έμφαση στα ηχητικά ορόσημα, τους απειλούμενους ήχους και τα ηχητικά περιβάλλοντα δημιουργήθηκε η Παγκόσμια Βιβλιοθήκη Ηχοτοπίων (World Soundscape Library). Την έννοια του ηχοτοπίου εισήγαγε ο Καναδός μουσικοσυνθέτης Murray Schafer, αλλά και άλλοι συνθέτες όπως ο Hildegard Westerkamp και ο Barry Εικόνα1: πάνω αριστερά: Murray Schafer, Taux. Οι συνθέτες αυτοί άρχισαν να καναδός συνθέτης ηχογραφούν τα ηχοτοπία των πόλεων Εικόνα2: κάτω αριστερά: Ηχογράφηση όταν το πρόβλημα της ηχορύπανσης ηχοτοπίου φύσης Εικόνα3: δεξιά: Συνθέσεις ηχοτοπίων (Α, Β, Γ) άρχισε να γίνεται εντονότερο, να χάνεται Β Γ

9 η ηχητική ισορροπία και διαύγεια. Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία και τις μουσικές συνθέσεις άρχισαν να παράγουν συνθέσεις ηχοτοπίου, προσπαθώντας να αποκαλύψουν την ομορφιά των φυσικών ηχοτοπιών, τις συνέπειες της ηχορύπανσης για τις πόλεις, και την ανάγκη προστασίας τους. Προέκυψαν, έτσι, με την πάροδο του χρόνου τα φανταστικά ηχοτοπία τα οποία αποτελούν ουσιαστικά ηχοτοπία που δημιουργούνται από τον άνθρωπο και τη φαντασία του, εμπνευσμένα από τους ήχους των τοπίων. Η έννοια των ηχοτοπίων, αποκαθιστά την έννοια του ελέγχου του θορύβου και της ηχορύπανσης. Αντί, δηλαδή, να εστιάζει στη μελέτη της επίδρασης του θορύβου, προβάλλει τις συνθέσεις των ήχων του κόσμου με τις ανθρώπινες δραστηριότητες να αντιμετωπίζονται στο σύνολό τους. Γίνεται, έτσι, προσπάθεια βελτίωσης της οικολογικής ποιότητας των αστικών τοπίων μέσα από στοχευμένο σχεδιασμό. Φαίνεται πάντως πως η αντίδραση προς τους ανεπιθύμητους ήχους είχε αρχίσει από πολύ παλαιότερα, αφού το π.χ. όπως αναφέρεται στο Έπος του Γκιλγκαμές η βαβούρα της ανθρώποτητας έχει θυμώσει το θεό Ενλίλ, καθώς όπως παραπονιέται στους άλλους θεούς είναι πλέον αδύνατο να κοιμηθείς. Έπειτα, το 2ο αιώνα μ.χ. ο Ρωμαίος ποιητής αναφέρει πως δυσκολεύεται να ξεκουραστεί, διότι ο θόρυβος από τις άμαξες είναι αρκετός για να ξυπνήσει και πεθαμένο. Σε πολλές πόλεις της Αγγλίας κατά το 13ο αιώνα οι σιδηρουργοί απομονώνονταν, ενώ η Βέρνη της Ελβετίας πέρασε τον πρώτο νόμο ενάντια σε τραγούδια και κραυγές σε δρόμους και σπίτια κατά τη διάρκεια των εορτασμών το Κατά τα επόμενα 300 χρόνια σε διάφορα μέρη του κόσμου έχει υπάρχει πληθώρα απαγορεύσεων ενάντια σε: σκύλους που γαυγίζουν, τραγούδια κατά τον εορτασμό των Χριστουγέννων και του Νέου Έτους, ξεσκόνισμα των χαλιών, καθώς και παιδιά που θορυβούν. Το 1972, ο Οργανισμός Περιβαλλοντικής Προστασίας των ΗΠΑ απέδωσε στο θόρυβο χαρακτηριστικά ρύπανσης. Όπως είδαμε παραπάνω, τα ηχοτοπία μπορεί να είναι φανταστικά και πραγματικά. Το ενδιαφέρον μας, ωστόσο, εστιάζεται περισσότερο στα πραγματικά ηχοτοπία, αυτά που υπάρχουν σε ένα τόσο μεγάλο χώρο, όπως είναι μία πόλη (αστικό τοπίο) ή ένα δάσος (φυσικό τοπίο), αλλά και σε τόσο μικρό, όσο είναι μία πλατεία ή ένα δωμάτιο. Σε ένα τέτοιο χώρο, οι ήχοι που ακούγονται ποικίλουν. Στεκόμενοι σε μία πλατεία, λοιπόν, μπορούμε να ακούσουμε τους γύρω μας να μιλάνε, τα αυτοκίνητα να περνάνε, τα πουλιά να κελαηδάνε, τον άνεμο να σφυρίζει κ.α. Γεννήθηκε έτσι η ανάγκη να κατηγοριοποιήσουμε τους διάφορους ήχους γύρω μας για να αποσαφηνίσουμε το ηχοτοπίο και να απομονώσουμε τα ηχητικά ερεθίσματα ιδιότητες κατηγορίες Η ταξινόμηση έγινε σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με την προέλευση των ήχων. Η πρώτη αναφέρεται σε ανθρωπογενείς ήχους και περιλαμβάνει ήχους που οφείλονται στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Εδώ, πρέπει να διευκρινιστεί ότι στην κατηγορία αυτή ανήκουν αμιγείς ανθρωπογενείς ήχοι, όπως ομιλία, γέλιο, χειροκρότημα κ.α. αλλά και τεχνολογικοί ή μηχανικοί ήχοι όπως, αυτοκίνητο, σειρήνα, μηχανή κ.α. Η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται σε βιολογικούς ήχους, εκείνους, δηλαδή, που παράγουν τα ζώα, όπως κελάηδα πουλιών, γάβγισμα κ.α. Τέλος, η τρίτη κατηγορία αναφέρεται σε γεωφυσικούς ήχους, δηλαδή ενδείξεις που παράγει η κίνηση του αέρα, του νερού και της γης, όπως το κύμα, το θρόισμα των φύλλων, η φωτιά κ.α. Μέσα από το πρίσμα της ακουστικής οικολογίας οι παραπάνω κατηγορίες ανάγουν και ένα φαινόμενο, που πρέπει να μελετήσει κανείς για να αποκτήσει μία συνολική εικόνα ενός ηχοτοπίου. Έτσι, γίνεται λόγος για ανθρωποφωνία (anthropophony), βιοφωνία (biophony) και γεωφωνία (geophony) αντίστοιχα. Ωστόσο, η προέλευση των ήχων δεν αποτελεί το μοναδικό χαρακτηριστικό των ηχοτοπίων. Μία δεύτερη κατηγοριοποίηση, ανάλογα με την σημασία των ηχητικών γεγονότων, έρχεται να αποκωδικοποιήσει τα ηχοτοπία. Έτσι, μιλάμε για ήχους υποβάθρου ή παρασκηνίου και εννοούμε τους

10 ήχους που χαρακτηρίζουν ένα τοπίο-σκηνικό και τους ήχους επιφανείας ή προσκηνίου, αυτοί δηλαδή που πρωταγωνιστούν. Για παράδειγμα, αν επανέλθουμε στην περίπτωση της πλατείας, οι ήχοι υποβάθρου μπορεί να είναι τα συνεχώς διερχόμενα αυτοκίνητα από τον γειτνιάζοντα δρόμο, που επισκιάζουν τους άλλους ήχους, ενώ οι ήχοι επιφανείας μπορεί να είναι το γάβγισμα ενός σκύλου που βρίσκεται κοντά μας, ή η συζήτηση των διπλανών μας, ήχοι δηλαδή που ακούγονται ξεκάθαρα στα αφτιά μας. Οι ήχοι, ωστόσο, και η αντιληπτική ικανότητα δεν είναι ίδια ούτε για όλα τα έμβια όντα ούτε για όλα τα σημεία πάνω στη γη. Πιο αναλυτικά, οι άνθρωποι αλλά και τα διάφορα είδη ζώων αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο τα ηχητικά σήματα. Αν ακουγόταν μία σφυρίχτρα για σκύλο σε ένα πάρκο, για παράδειγμα, ο σκύλος θα αντιλαμβανόταν το συγκεκριμένο ηχοτοπίο, ενώ ένας άνθρωπος όχι. Σε ένα άλλο παράδειγμα, αν ένας άνθρωπος που είχε μεγαλώσει στην Ελλάδα ή σε μία άλλη χώρα με εύκρατο κλίμα ταξίδευε στην Ανταρκτική δεν θα μπορούσε να αντιληφθεί το ηχοτοπίο ενός παγόβουνου, αλλά θα το συνέχεε ενδεχομένως με ένα κεραυνό, ένα ηχοτοπίο δηλαδή το οποίο του είναι οικείο. Από τα παραπάνω, συνεπώς, απορρέει το συμπέρασμα ότι το ηχοτοπίο εξαρτάται άμεσα από τη σχέση ανάμεσα στον ακροατή (άνθρωπο ή ζώο) και το περιβάλλον. Με το φαινόμενο των ήχων ασχολήθηκαν κατά καιρούς πολλοί μελετητές τονίζοντας μάλιστα την διαφορετική διάσταση που έχει κάθε φορά αυτός στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες (όπως την ψυχολογία, την κοινωνιολογία, την αρχιτεκτονική, την ανθρωπολογία, την ιατρική κ.α.). Ο Pijanowski, ένας από αυτούς τους ερευνητές, αναφέρει ότι ο ήχος αποτελεί ένα είδος ένδειξης της κατάστασης των οικοσυστημάτων, ένα ηχητικό σύμπτωμα που περιγράφει στην κυριολεξία αόρατες μεταβολές εντός του ζωντανού δικτύου που συνιστούν τα οικοσυστήματα. Για παράδειγμα ο ήχος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εντοπιστούν έγκαιρα κλιματικές αλλαγές, μοτίβα ανάπτυξης των καιρικών φαινομένων, η παρουσία ρύπανσης ή άλλες μεταβολές της υπαίθρου. Όπως εξηγεί ο ίδιος, η χορωδία των πουλιών κατά την αυγή και τη δύση ανά περιοχή είναι χαρακτηριστική κι έτσι αν η ένταση στα συλλογικά τιτιβίσματα μεταβληθεί, οφείλει κανείς Εικόνα 4: πάνω: Γεωφυσικοί ήχοι, κύμα Εικόνα 5: κάτω αριστερά: Βιολογικοί ήχοι, πουλιά να αναζητήσει τι προκάλεσε την αλλαγή Εικόνα 6: κάτω μέση: Ανθρωπογενείς ήχοι, ανθρώπινη δραστητιότητα αυτή. Οι οικολόγοι μέχρι στιγμής αγνοούν Εικόνα 7: κάτω δεξιά: Ανθρωπογενείς ήχοι, τεχνολογική δραστηριότητα 18 19

11 με ποιό τρόπο οι ήχοι που παράγονται σε μια περιοχή μπορούν να αποτελέσουν σοβαρή ένδειξη για το τι συμβαίνει σε ένα οικοσύστημα. Επίσης, ένας άλλος ερευνητής, ο López, έρχεται να θυμίσει την ύπαρξη ενός ακόμα βιοτικού στοιχείου, το οποίο επίσης παράγει ήχους και είναι παρόν σε κάθε μορφή περιβάλλοντος, το οποίο συνήθως τείνουμε να παραβλέπουμε, τα φυτά. Κατά μία έννοια, αυτό που ονομάζουμε ήχο της βροχής και του αέρα θα ήταν καλύτερα να το αποκαλούσαμε ήχο των φύλλων και κλαδιών. Ακόμα ο Lopez προσθέτει ότι αν η οπτική μας σε ό,τι αφορά τους φυσικούς ήχους εστίαζε στο περιβάλλον ως ένα όλον, αντί να επιζητούμε συμπεριφοριστικές εκδηλώσεις των οργανισμών εκείνων που μας φαίνονται πιο οικείοι, θα ασχολούμασταν και με τη βιοακουστική των φυτών. Επιπλέον, ένα οικοσύστημα ήχων δεν είναι το άρθροισμα διαφορετικών στοιχείων που παράγουν ήχο, αλλά της αλληλεπίδρασης των στοιχείων αυτών, όπου ως αποτέλεσμα οι ήχοι τροποποιούνται και αναμεταδίδονται. Το κελάηδημα ενός πουλιού στο δάσος δεν οφείλεται μόνο στο πουλί, αλλά και στην αλληλεπίδρασή του με τα δέντρα και το έδαφος. Αν μπορέσουμε να αφουγκραστούμε προσεχτικά έναν ήχο, θα συνειδητοποιήσουμε ότι η τοπογραφία, τα επίπεδα υγρασίας, τα υλικά που συνθέτουν την ανώτερη στιβάδα του εδάφους είναι το ίδιο σημαντικά και καθοριστικά με τα ίδια τα ζώα που παράγουν τον αρχικό ήχο και διαβιούν σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Ακόμα, για την κοινωνική διαστρωμάτωση των ήχων μίλησε και ο Garret Keizer στο βιβλίο του The Unwanted Sound of Everything We Want στο οποίο αναφέρει πως επέλεξε να γράψει ένα βιβλίο για το θόρυβο, επειδή τίνουμε να τον παρακάμπτουμε Από τα παραπάνω, γίνεται σαφές ότι ο ως θέμα ελάσσονος σημασίας, ήχος δεν θα πρέπει να απομονώνεται από κι επειδή πιστεύει ότι η ίδια η έννοια της το περιβάλλον, αλλά να αντιμετωπίζεται απόρριψης αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση ολιστικά. Ο άνθρωπος, από νωρίς προσπάδειγμα, ευρύτερων ζητημάτων. Για παράθησε να κατανοήσει τα ηχοτοπία και να αναρωτιέται, πόσο συχνά θα δει δημιουργήσει καλούπια που θα τον βοηθήσουν κανείς αεροπλάνα να πετούν πάνω από να τα αποκωδικοποιήσει και να δι- γειτονιές υψηλών εισοδημάτων; Ο Keizer απιστώσει τις σχέσεις που έχουν αυτά με κάνει μια διαφοροποίηση ανάμεσα στον διάφορα κοινωνικά, οικολογικά και άλλα ήχο και το θόρυβο, όπου ως θόρυβος εννοείται ζητήματα. Διαπίστωσε το πρόβλημα της ο ανεπιθύμητος ήχος. Αναφέρεται υπερκάλυψης των ήχων (ηχορύπανση) και στον τρόπο με τον οποίο τα ηχοτοπία διαμορφώνονται θέλησε να βρει διέξοδο πλάθοντας τα φα- βάσει του καταμερισμού του νταστικά ηχοτοπία. Διέκρινε ποιους ήχους πλούτου και την κοινωνική-πολιτική εξουσία ακούει πρώτους, από πού προέρχονται και ως προς συγκεκριμένες τάξεις. Έτσι, τι επίδραση έχουν πάνω του αλλά και στο υποστηρίζει ότι υπάρχουν άνθρωποι που περιβάλλον του. παράγουν θορύβους και άνθρωποι που υποχρεώνονται να τους ακούνε. Τα αερο δρόμια ή η βιομηχανία για παράδειγμα, συνορεύει με περιοχές όπου τα εισοδήματα είναι περιορισμένα. Ο Keizer θεωρεί ότι οι ήχοι που παράγουμε έχουν επίδραση και σε άλλους πέραν του εαυτού μας. Ένας άνθρωπος που δηλώνει ότι οι θόρυβοι που παράγω είναι δικαίωμά μου επί της ουσίας εννοεί το αυτί σου δεν είναι παρά μία χοάνη απορρόφησης των ήχων μου. Έτσι λοιπόν ο ήχος μπορεί να αποτελεί ένδειξη ευρύτερων κοινωνικών ζητημάτων ή διατάραξης της οικολογίας. Ο προβληματισμός που τίθεται ωστόσο παραμένει. Βλέπουμε μόνο ένα τοπίο ή αφουγκραζόμαστε, οσφραινόμαστε, αγγίζουμε; Παίρνουμε όλες τις πληροφορίες που τις οποίες μας δίνει ένα τοπίο; Το ερώτημα αυτό θελήσαμε να απαντήσουμε οι ίδιες βιώνοντας ένα τέτοιο τοπίο μέσα στην πόλη μας. Την εμπειρία μας αυτή παραθέτουμε στο δεύτερο μέρος.

12 πειραματικό μέρος 2

13 2.1 περιοχή μελέτης Η πειραματική μας έρευνα, όπως αναφέρθηκε, εξελίσσεται στην περιοχή της Νέας Παραλίας στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Πιο συγκεκριμένα, η περιοχή μελέτης αφορά το κομμάτι από το Ναυτικό Όμιλο Θεσσαλονίκης (Ν.Ο.Θ.) έως το Μέγαρο Μουσικής με επτά (7) ενδιάμεσους σταθμούς. Πρώτα όμως κρίνεται σκόπιμο να διατυπωθούν λίγα λόγια για την περιοχή αλλά και για κάθε σταθμό ξεχωριστά ώστε να σχηματίσουμε μία πιο σφαιρική εικόνα για τη μελέτη που ακολουθεί. Η Νέα Παραλία στο σύνολο της αποτελεί ένα σημαντικό δημόσιο τόπο της πόλης, με γραμμική διάταξη, περιορισμένο βάθος και μεγάλο μήκος γεγονός που του προσδίδει τα χαρακτηριστικά του «μετώπου» -του λεπτού φλοιού, που απλώνεται στο όριο μεταξύ στεριάς και θάλασσας. Η περιοχή προσφέρει ποικιλία χώρων για ψυχαγωγία, παιχνίδι, άθληση, χαλάρωση και άλλους με διαφορετικές ποιότητες, υφές, μυρωδιές και ήχους. Το σημείο 1, ο πρώτος σταθμός καταμέτρησης, απαντάται χωρικά στον Κήπο του 25 Ήχου στην περιοχή της προβλήτας. Αποτελεί έναν χώρο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος καθώς βρίσκεται στο όριο με την θάλασσα, ενώ παράλληλα ενσωματώνει το υγρό στοιχείου με τις υδάτινες επιφάνειες που τοποθετούνται εκεί. Το σημείο 2, ο δεύτερος σταθμός καταμέτρησης, βρίσκεται πάλι στον Κήπο του Ήχου, εσωτερικά αυτή τη φορά, στις πέργκολες που σχεδιάστηκαν αναφορικά με το Μνημείο των πεσόντων πολεμιστών της Κορέας. Οι ξύλινες πέργκολες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην διαμόρφωση των ηχοτοπίων του κήπου καθώς λειτουργούν ως ηχόφραγμα του θορυβώδους δρόμου. Το σημείο 3, ο τρίτος σταθμός καταμέτρησης, αναφέρεται σε περίκλειστο χώρο που διαμορφώνεται στον Κήπο των Ρόδων. Πρόκειται για ένα χώρο που φιλοξενεί παιδική χαρά, χώρο καθιστικού και πολύχρωμα παρτέρια. Ο χώρος δίνει την αίσθηση της εσωτερικής αυλής των παλιών αρχοντικών με τα ξύλινα στοιχεία να φιλτράρουν την βουή του δρόμου.

14 σικής. Η καταμέτρηση που έγινε περιλάμβανε την παιδική χαρά, τις διαμορφώσεις με τα ξύλινα deck αλλά και την προβλήτα, στην επαφή του, δηλαδή, με την θάλασσα. Το σημείο 4, ο τέταρτος σταθμός καταμέτρησης, επικεντρώνεται στην περιοχή των γηπέδων που συμπληρώνουν τον Κήπο των Ρόδων καθώς και την περιοχή γύρο από το αντλιοστάσιο της ΕΥΑΘ. Αποτελεί χώρο έντονης κινητικότητας και συγκέντρωσης εξαιτίας τους παρατηρητηρίου που διαμορφώνεται στον εξώστη του κτιρίου της ΕΥΑΘ. Το σημείο 5, ο πέμπτος σταθμός καταμέτρησης, απλώνεται στον ευρύτερο χώρο του Κήπου της Μνήμης. Η περιοχή αυτή περιλαμβάνει 24 παρτέρια που φυτέυονται αρωματικά φυτά της Ανατολής και ένα μεγάλο άξονα που προβάλει προοπτικά την πόλη. Το σημείο 6, ο έκτος σταθμός καταμέτρησης, περιλαμβάνει τις υδάτινες διαμορφώσεις του Κήπου του Νερού. Η παρουσία του νερού στην περιοχή αυτή εντείνεται ακόμα περισσότερο με την κατακόρυφη υδάτινη επιφάνεια που διαμορφώνεται στο όριο της με τον δρόμο. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται και η ηχητική του παρουσία αλλά και αποδυναμώνεται η βουή του δρόμου. Εικόνα 8: πάνω: Σημείο 1 Εικόνα 9: μέση: Σημείο 1 Εικόνα 10: κάτω: Σημείο 2 Εικόνα 11: πάνω: Σημείο 3 Εικόνα 12: μέση: Σημείο 4 Εικόνα 13: κάτω: Σημείο 4 26 Τέλος, το σημείο 7, ο έβδομος σταθμός καταμέτρησης, αφορά τον Κήπο της Μου- 27

15 2.2 λαδή ανθρωπογενείς, βιολογικοί και γεωφυσικοί ήχοι. Επίσης, υποκειμενική ήταν και η αναγνώριση των ηχητικών πηγών και η κατηγοριοποίηση τους ως προς την λειτουργική τους σημασία, δηλαδή ήχοι υποβάθρου και επιφανείας. Η πειραματική διαδικασία περιλάμβανε ηχογραφήσεις διαρκείας επτά (7) λεπτών σε κάθε ένα σταθμό-σημείο. Οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν σε δύο διαφορετικές μέρες (από δύο φορές, δηλαδή, για κάθε ένα σημείο) μεταξύ των χρονικών διαστημάτων 12:00-13:00 και 18:00-19:00 αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν αθροίστηκαν και διαμόρφωσαν συγκεντρωτικές τιμές που απεικονίζονται σε χάρτες, πίνακες και βίντεο. Οι παρατηρητές που συμμετείχαν ήταν δύο. Ο πρώτος ηχογραφούσε το κάθε σημείο, με σύγχρονη συσκευή καταγραφής ήχου και ο άλλος κατέγραφε τους ήχους που αντιλαμβανόταν το αφτί του. Στην συνέχεια, επαληθεύτηκαν οι δύο μετρήσεις και προέκυψαν οι λίστες των ήχων και οι αντίστοιχες κατηγορίες τους. Η καταγραφή των διαφορετικών ήχων βασίστηκε σε υποκειμενική παρατήρηση ανάλυσης των συστατικών του ακουστικού πεδίου ως προς την προέλευση τους, δη- Εικόνα 14: πάνω: Σημείο 5, παρτέρια Εικόνα 15: μέση: Σημείο 5, γήπεδα Εικόνα 16: κάτω: Σημείο 6 28 Εικόνα 17: πάνω: Σημείο 6 Εικόνα 18: μέση: Σημείο 7 Εικόνα 19: κάτω: Σημείο 7 συλλογή δεδομένων 29

16 ανάλυση δεδομένων2.3 Οι καταγραφές που έγιναν και τις δύο φορές για κάθε ένα σημείο ξεχωριστά είναι οι εξής: Σημείο 1 Σημείο 2 Σημείο 3 Σημείο 4 Ανάλογα με την σημασία τους Ανάλογα με την σημασία τους Ανάλογα με την σημασία τους Ανάλογα με την σημασία τους υποβάθρου επιφανείας υποβάθρου επιφανείας υποβάθρου επιφανείας υποβάθρου επιφανείας άνεμος ομιλίες δρόμος αυτοκίνητα δρόμος φωνές δρόμος μπάλα Ανάλογα με την προέλευση τους Ανάλογα με την προέλευση τους Ανάλογα με την προέλευση τους Ανάλογα με την προέλευση τους ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί ομιλίες γλάροι άνεμος δρόμος κύμα φωνές γέλιο ποδήλατο βήματα Συνολικός αριθμός ήχων: 9 ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος γάβγισμα άνεμος ομιλίες κουκουβάγια αεροπλάνο πουλιά ασθενο/ρο κόρνα κλαρίνο σφύριγμα βήματα ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος φτερούγισμα άνεμος ομιλίες βήματα φωνές κούνια ποδήλατο μπάλα κόρνα κόρνα ποδηλ. ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος γάβγισμα άνεμος ομιλίες κύμα βήματα φωνές μπάλα παλαμάκια σφύριγμα ποδήλατο γέλιο Ένταση ήχου: Συνολικός αριθμός ήχων: 12 Συνολικός αριθμός ήχων: 11 Συνολικός αριθμός ήχων: 11 Ένταση ήχου: Ένταση ήχου: Ένταση ήχου:

17 Σημείο 5 Ανάλογα με την σημασία τους υποβάθρου δρόμος επιφανείας ομιλίες Ανάλογα με την προέλευση τους Σημείο 6 Ανάλογα με την σημασία τους υποβάθρου δρόμος επιφανείας ομιλίες/βατράχια Ανάλογα με την προέλευση τους Σημείο 7 Ανάλογα με την σημασία τους υποβάθρου δρόμος επιφανείας φωνές Ανάλογα με την προέλευση τους Στους παρακάτω χάρτες απεικονίζονται οι χωροχρονικές μεταβολές των ήχων ανάλογα με την προέλευση τους. Οι ανθρωπογενείς ήχοι (Α) συμβολίζονται με κόκκινο χρώμα (R), οι βιολογικοί ήχοι (B) με πράσινο χρώμα (G) και οι γεωφυσικοί ήχοι (G) με μπλε χρώμα (Β). ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος γάβγισμα άνεμος ομιλίες κύμα ποδήλατο φωνές αεροπλάνο κόρνα καρότσι Συνολικός αριθμός ήχων: 10 ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος γάβγισμα άνεμος ομιλίες βατράχια νερό ποδήλατο βροχή φωνές κλάμα κόρνα κόρνα ποδηλ. Συνολικός αριθμός ήχων: 12 ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος γάβγισμα άνεμος ομιλίες κύμα μουσική βροχή φωνές κόρνα αεροπλάνο μπάλα ποδήλατο γέλιο Ένταση: Ένταση ήχου: Συνολικός αριθμός ήχων: 13 Ένταση ήχου:

18 Χάρτης 1: πάνω: Σημεία 1 και 2, Κήπος του Ήχου (προβλήτα και πέργκολες) Χαρτης 4: κάτω: Σημείο 6, Κήπος των Ρόδων (παιδική χαρά) Χάρτης 3: πάνω: Σημεία 4 και 5, Κήπος των Ρόδων (γήπεδα) και Κήπος της Μνήμης αντίστοιχα Χαρτης 4: κάτω: Σημείο 6, Κήπος του Νερού 34 35

19 συμπερά- 2.4 σματα Χάρτης 5: Σημείο 7, Κήπος της Μουσικής Από την ανάλυση των παραπάνω δεδομένων προέκυψαν κάποια συμπεράσματα για τα ηχοτοπία της περιοχής μελέτης μας. Καταρχάς, από το σύνολο των ηχητικών καταμετρήσεων στους επτά σταθμούς διαπιστώθηκε ότι κατά μέσο όρο μπορούσαμε να αντιληφθούμε 11 διαφορετικούς ήχους. Εδώ, πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι πολλοί ήχοι ταξινομήθηκαν σε ευρύτερες κατηγορίες για την διευκόλυνση της μελέτης. Παραδείγματος χάριν, ο ήχος του αυτοκινήτου, της μηχανής, του φρεναρίσματος ή της επιτάχυνσης καταχωρήθηκε ως ένας ήχος, αυτός της βουής του δρόμου. Η πλειοψηφία των ήχων υποβάθρου (90%) ήταν η βουή του δρόμου (6/7 σημεία) με εξαίρεση το πρώτο σημείο που υπερίσχυσε η ένταση του ανέμου. Αναλόγως, η πλειοψηφία των ήχων επιφανείας (80%) ήταν ανθρώπινες ομιλίες ή φωνές (5/7), με εξαίρεση δύο σημεία που υπερίσχυσε το αυτοκίνητο και η μπάλα αντίστοιχα. Η κλίμακα ένταση του ήχου έχει ως εξής: 1: απόλυτη ηρεμία (0/7 σταθμούς) 2: μερική ηρεμία (2/7 σταθμούς) 3: μερική φασαρία (2/7 σταθμούς) 4: φασαρία (3/7 σταθμούς) 5: πολύ φασαρία (0/7 σταθμούς) Σε ότι αφορά τους 7 σταθμούς καταμέτρησης το 100% των ήχων ανήκουν στην κλίμακα 2-4 (μερική φασαρία-φασαρία) χωρίς ακραίες τιμές. Και στους επτά σταθμούς καταμέτρησης εντοπίστηκαν συνολικά 28 διαφορετικοί ήχοι, από τους οποίους οι 4 είναι γεωλογικοί (15%), οι 6 βιολογικοί (21%) και οι 18 ανθρωπογενείς (64%). Ακόμα, από τους 18 ανθρωπογενείς ήχους οι 13 προέρχονταν από ανθρώπινη δραστηριότητα (π.χ. ομιλίες, μπάλα) και οι 4 από τεχνολογική (π.χ. αυτοκίνητο, αεροπλάνο)

20 Οι συνολικοί ήχοι όλων των σταθμών (7) είναι: ανθρ/γενείς βιολογικοί γεωφυσικοί δρόμος (Τ) γάβγισμα κύμα μουσική (Τ) βατράχια άνεμος ομιλίες (Α) φτερούγισμα βροχή κόρνα (Τ) κουκουβάγια νερό κόρνα ποδηλ. πουλιά (Α) αεροπλάνο γλάροι (Τ) γέλιο (Α) μπάλα (Α) ποδήλατο (Α) φωνές (Α) κλάμα (Α) καρότσι (Α) σφύριγμα (Α) παλαμάκια (Α) βήματα (Α) κούνια (Α) κλαρίνο (Α) ασθενορόφο (Τ) Οι περισσότεροι γεωλογικοί ήχοι ακούγονται σε σημεία μακριά από τον δρόμο, δηλαδή σε σημεία κοντά στη θάλασσα ή σε κάποιο ηχόφραγμα, όπως δένδρα ή πέργκολες, όπου οι ισχυροί ήχοι των αυτοκινήτων/μηχανών (βουή δρόμου) δεν υπερκαλύπτουν τους άλλους (πρόβλημα ηχορύπανσης). *όπου Α είναι οι ήχοι από ανθρώπινη δραστηριότητα και Τ από τεχνολογική 38 39

21 επίλογος επίλογος

22 Ο προβληματισμός γύρω από τα ηχοτοπία φαίνεται πως είναι ευρέως διαδεδομένος τόσο στην χρονική όσο και στην χωρική του διάσταση. Ο ορισμός έκανε την εμφάνιση του μόλις στα μέσα του περασμένου αιώνα αλλά οι ρίζες του μάλλον ξεκινούν από τα προϊστορικά ακόμα χρόνια. Την σημασία του φαινομένου αυτού μπορεί κανείς να την αναγνωρίσει μέσα από το επιστημονικό υπόβαθρο που αναπτύσσεται γύρο του, αλλά κυρίως μέσα από την ίδια την ανάγκη του ανθρώπου για να αφουγκραστεί τη φύση, να νιώσει την γαλήνη και να χαλαρώσει στα ακούσματα των φυσικών στοιχείων. Είναι μια ανάγκη του ανθρώπου που προέκυψε μέσα από την δική του παραγωγή ηχοτοπίων. Η συνεχή ηχορύπανση, η υπερκάλυψη των ήχων των ζώων και της φύσης από αυτούς της ανθρώπινης και τεχνολογικής δραστηριότητας οδήγησαν στην δημιουργία ψεύτικων ηχοτοπίων μέσω ηχογραφήσεων της φύσης, τα φανταστικά ηχοτοπία. Έτσι, κάνουμε λόγο για φανταστικά και πραγματικά ηχοτοπία. Τα πραγματικά ηχοτοπία, ωστόσο είναι αυτά που συναντάμε γύρω μας. Αυτά που βιώνουμε στην πόλη μας, στην καθημερινότητα μας. Ο άνθρωπος στην προσπάθεια του να τα αντιληφθεί θέλησε να τα απομονώσει και να τα καλουπώσει. Έτσι, έφτιαξε τις κατηγορίες ανάλογα με την προέλευση και την σημασία τους. Με αυτές τις ανησυχίες, θελήσαμε να βιώσουμε και να αντιληφθούμε το ηχοτοπίο της δικής μας πόλης. Να περπατήσουμε μέσα στην πόλη και να διαπιστώσουμε τι μπορούμε να ακούσουμε, πόσο καλά ξέρουμε ένα τοπίο και αν βλέποντας μια φωτογραφία παίρνουμε τελικά όλες τις πληροφορίες για ένα χώρο. Η πόλη μας περιγράφεται με μία εικόνα; Και αν όχι γιατί σε μία πόλη να κάνουμε λόγο για αξιοθέατα και όχι για αξιάκουστα; Γιατί ρωτάμε ένα ταξιδιώτη τι είδε και όχι τι άκουσε; Μήπως περιπλανώμενοι σε μία πόλη θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε όλες μας τις αισθήσεις; Εμείς αυτό αναρωτηθήκαμε και αυτό κάναμε. 43

23 πηγές πηγές

24 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ users.auth.gr/paki/files/soundscape 47

25

Η αποτύπωση του αστικού ηχοτοπίου ως βοήθηµα στη κινητικότητα και στο προσανατολισµό των ατόµων µε πρόβληµα όρασης

Η αποτύπωση του αστικού ηχοτοπίου ως βοήθηµα στη κινητικότητα και στο προσανατολισµό των ατόµων µε πρόβληµα όρασης Η αποτύπωση του αστικού ηχοτοπίου ως βοήθηµα στη κινητικότητα και στο προσανατολισµό των ατόµων µε πρόβληµα όρασης Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος : Επ. καθηγητής, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Κίµων Παπαδηµητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών 2ο Πανελλήνιο Σεμινάριο Ήχος και Φύση Προτεινόμενες Ασκήσεις Προετοιμασίας για Συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς Ιωάννα Ετμεκτσόγλου, Λέκτορας Μουσικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Δύο αυτιά καλύτερα από ένα. Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση

Δύο αυτιά καλύτερα από ένα. Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση Δύο αυτιά καλύτερα από ένα Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση Είναι καιρός να ακούσετε Η Phonak είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ακουστικών βοηθημάτων στον κόσμο. Με έδρα την Stäfa, στην Ελβετία, η εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΣΑΣ ΚΙ 2014

ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΣΑΣ ΚΙ 2014 ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://www.study4exams.gr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΕΡΩΤΗΣΗ 1. Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΤΜΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ 2011-12 ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών

Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών Ο μαθητής αξιοποιεί τον Η/Υ και ακούει κάθε φορά την εκφώνηση της άσκησης αλλά και την εργασία που έχει να κάνει. Μπορεί να διακρίνει ακουστικά και οπτικά την πρώτη συλλαβή-γράμμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δράσεις που υλοποιήθηκαν με το 2 ο Νηπιαγωγείο Μενεμένης Σχολικό έτος 2012-2013 1 Συντελεστές προγράμματος Oι μαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΔΗ ΜΑΡΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010

ΒΑΡΔΗ ΜΑΡΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010 ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ ΒΑΡΔΗ ΜΑΡΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2010 είναι τα πολυμέσα; Το να μιλάει κανείς ςγια τα πολυμέσα είναι σαν να μιλάει για την αγάπη. (διευθύντρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη και εικονική διαμόρφωση ακουστικής σε αίθουσα διδασκαλίας

Μελέτη και εικονική διαμόρφωση ακουστικής σε αίθουσα διδασκαλίας Μελέτη και εικονική διαμόρφωση ακουστικής σε αίθουσα διδασκαλίας Ιωάννης Γ. Μαλαφής, Π.Δ. 407/82 Εργαστήριο Μουσικής Ακουστικής Τεχνολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Αθηνών. Παναγιώτης Ε. Χατζημανολάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΑ ΗΧΟΤΟΠΙΑ. Επιθυμείς να δεις; Αφουγκράσου. Το να ακούς είναι ένα βήμα προς τη δράση. Saint Bernard de Clairvaux

ΑΣΤΙΚΑ ΗΧΟΤΟΠΙΑ. Επιθυμείς να δεις; Αφουγκράσου. Το να ακούς είναι ένα βήμα προς τη δράση. Saint Bernard de Clairvaux ΑΣΤΙΚΑ ΗΧΟΤΟΠΙΑ Επιθυμείς να δεις; Αφουγκράσου. Το να ακούς είναι ένα βήμα προς τη δράση. Saint Bernard de Clairvaux ΤΟ ΗΧΗΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ Κινούμενοι μέσα στο αστικό τοπίο, ταυτόχρονα με τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SUZUKI για ΚΙΘΑΡΑ ενημερωτικό δελτίο

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SUZUKI για ΚΙΘΑΡΑ ενημερωτικό δελτίο July 2016 SuzukiGuitarthens Τηλ.: 6948009754 Η ΜΕΘΟΔΟΣ SUZUKI για ΚΙΘΑΡΑ ενημερωτικό δελτίο Περίπου 500.000 μαθητές της μεθόδου Suzuki σε όλο τον κόσμο απολαμβάνουν την μελέτη σε πιάνο, βιολί, τσέλο, βιόλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΗΧΟΣ ΜΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες και με διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό, η αρχιτεκτονική σκέψη στρέφεται σε μια ολιστική αισθητηριακή προσέγγιση in situ, προσθέτοντας

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 5: Θεωρίες ψυχολογικής ανάπτυξης Gardner και προσχολική αγωγή Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 1.0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 1.0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 1.0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά οι τεχνολογίες είναι επιστήμες που αξιοποιούν τις γνώσεις, τα εργαλεία και τις δεξιότητες για επίλυση προβλημάτων με πρακτική εφαρμογή. Η Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΕΓΔ Οδηγίες προς τους μαθητές για τη χρήση του λογισμικού εξέτασης (EL)

ΕΕΓΔ Οδηγίες προς τους μαθητές για τη χρήση του λογισμικού εξέτασης (EL) ΕΕΓΔ Οδηγίες προς τους μαθητές για τη χρήση του λογισμικού εξέτασης (EL) Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΤΕΣΤ 3 2.1 Η σύνδεση με το σύστημα (log-in) 3 2.2 Έλεγχος του ήχου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού Ν. Καστοριάς Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2015 [1] Επίσκεψη στο γιατρό. Η επίσκεψη στο γραφείο ενός γιατρού ή άλλου ειδικού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ακουστικής Οικολογίας Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Αιγαίου 2016

Εργαστήριο Ακουστικής Οικολογίας   Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Αιγαίου 2016 Εργαστήριο Ακουστικής Οικολογίας email: tsaligopoulos@env.aegean.gr Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Αιγαίου 2016 Παρατήρηση-Αρχική Ιδέα Ερευνητικό Ερώτημα Σκοπός Ανάλυση Δεδομένων Σχεδιασμός Συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ : TO SCRATCH OR NOT TO SCRATCH?

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ : TO SCRATCH OR NOT TO SCRATCH? ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ : TO SCRATCH OR NOT TO SCRATCH? Κουρή Βασιλική, Λαγάτουρα Άννυ, Νικολαΐδης Παύλος Eρευνητική εργασία A' Λυκείου του Α Αρσακείου Γενικού Λυκείου Ψυχικού Σχολική χρονιά

Διαβάστε περισσότερα

Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας. Η μοναδικότητά σου!

Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας. Η μοναδικότητά σου! Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας Ε- book Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας Η μοναδικότητά σου! 2 Συνήθης ή μοναδικός; Είναι ο καθένας μας ξεχωριστός

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Παγκύπριο Κίνημα Εδονόπουλων 3

Παγκύπριο Κίνημα Εδονόπουλων 3 Εισαγωγή Η δράση του Παγκύπριου Κινήματος Εδονόπουλων επικεντρώνεται σε θέματα που σχετίζονται άμεσα με την καθημερινότητα των παιδιών, καθώς επίσης με την προώθηση της συμμετοχής των παιδιών στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωσε το Computer Game σε Scratch

Ανακύκλωσε το Computer Game σε Scratch Ανακύκλωσε το Computer Game σε Scratch Καλλιόπη Σατραζέμη¹, Μαρία Χαραλαμπίδου², Κλεοπάτρα Χαριστέ³, Λαμπρινή Χρυσή 4 1 kalliopaki_s@yahoo.gr 2 maraki98_xar@hotmail.gr 3 kleo.xar@hotmail.gr 4 lamprini1998@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική Κλειστών Χώρων

Ακουστική Κλειστών Χώρων Ακουστική Κλειστών Χώρων Παναγιώτης Χατζηαντωνίου Καθηγητής Δ.Ε. Πληροφορικός PhD Ψηφιακής Τεχνολογίας Ήχου Τοπικό Θεµατικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Αχαΐας «Ακουστική και Ιστορική Ξενάγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 8. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντιληπτό ύψος καθαρού τόνου Απόλυτο ύψος

Διάλεξη 8. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντιληπτό ύψος καθαρού τόνου Απόλυτο ύψος Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 8 Αντιληπτό ύψος καθαρού τόνου Απόλυτο ύψος Ανασκόπηση της Διάλεξης 7 Το αν ένας ήχος είναι ακουστός ή όχι εξαρτάται κυρίως από την έντασή του και τη συχνότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΑΙΩΡΗΜΑΤΑ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΠΟΥ ΧΟΡΕΥΟΥΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΑΙΩΡΗΜΑΤΑ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΠΟΥ ΧΟΡΕΥΟΥΝ NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΑΙΩΡΗΜΑΤΑ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΠΟΥ ΧΟΡΕΥΟΥΝ Περιεχόμενα 1. Πρόλογος για τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας Η Σημασία της Επικοινωνίας Εκπαιδευτή Εκπαιδευόμενου των: Ανθσγου (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Ανθσγου (Ι)Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Για την ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ»

«ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ» Δράσεις που υλοποιήθηκαν με την Ε2 Τάξη του 3 ου Δημοτικού Σχολείου Διαβατών Ιανουάριος Ιούνιος 2013 Συντελεστές προγράμματος Οι μαθητές/ριες

Διαβάστε περισσότερα

Ηχοπροστασία Ήχος Ήχος είναι καθετί που ακούμε. Ο ήχος γενικότερα υπήρξε ένα μέσο έκφρασης και πληροφόρησης του ανθρώπου με το περιβάλλον του. Ο ήχος ανήκει στο φυσικό περιβάλλον του ανθρώπου. Με την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

1ο Φύλλο Εργασίας. της παλέτας Ήχος. Πώς μπορούμε να εισάγουμε και να αναπαράγουμε έναν ήχο;

1ο Φύλλο Εργασίας. της παλέτας Ήχος. Πώς μπορούμε να εισάγουμε και να αναπαράγουμε έναν ήχο; 1ο Φύλλο Εργασίας της παλέτας Ήχος Πώς μπορούμε να εισάγουμε και να αναπαράγουμε έναν ήχο; Για να εισάγουμε ένα ή περισσότερα μουσικά κλιπ σε ένα αντικείμενο, επιλέγουμε από το μεσαίο παράθυρο του Scratch

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της».

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της». Το σχολείο μας συνεχίζει φέτος, για τρίτη σχολική χρονιά, να συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Οικολoγικά Σχολεία, το οποίο προσφέρει στους μαθητές μια νέα εμπειρία. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Τροπικό Δάσος και Κλιματική Αλλαγή

Τροπικό Δάσος και Κλιματική Αλλαγή Τροπικό Δάσος και Κλιματική Αλλαγή Γενικές Πληροφορίες Περίληψη Η διεπιστημονική εργασία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης επικεντρώνεται στα τροπικά δάση και την κλιματική αλλαγή. Η εργασία προσαρμόζει τις

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10η Διαταραχές Αισθητηρίων

Διάλεξη 10η Διαταραχές Αισθητηρίων ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 10η Διαταραχές Αισθητηρίων Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Αισθητηριακές Διαταραχές Διαταραχές κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία που επέλεξες θα σου δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστείς με συμμαθητές σου και να σχεδιάσετε μια εικονική εκδρομή με το Google Earth.

Η εργασία που επέλεξες θα σου δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστείς με συμμαθητές σου και να σχεδιάσετε μια εικονική εκδρομή με το Google Earth. Μια εικονική εκδρομή με το Google Earth Αγαπητέ μαθητή, Η εργασία που επέλεξες θα σου δώσει τη δυνατότητα να συνεργαστείς με συμμαθητές σου και να σχεδιάσετε μια εικονική εκδρομή με το Google Earth. Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣ. 131 Τελική εξέταση: 10-Δεκεμβρίου-2005

ΦΥΣ. 131 Τελική εξέταση: 10-Δεκεμβρίου-2005 ΦΥΣ. 131 Τελική εξέταση: 10-Δεκεμβρίου-2005 Πριν αρχίσετε συμπληρώστε τα στοιχεία σας (ονοματεπώνυμο και αριθμό ταυτότητας). Ονοματεπώνυμο Αριθμός ταυτότητας Σας δίνονται 20 ισότιμα προβλήματα (10 βαθμοί

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 1 ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Α φάσης Η βασισμένη στον τόπο εκπαίδευση, έχει ως αντικείμενο μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

Παίζουμε & Μαθαίνουμε Μαζί για την Ευρώπη: το Μεγάλο μας Σπίτι!!! Ομαδοσυνεργατικές, Βιωματικές, Κινητικές δράσεις Παιχνίδια Γνωριμίας & Επικοινωνίας

Παίζουμε & Μαθαίνουμε Μαζί για την Ευρώπη: το Μεγάλο μας Σπίτι!!! Ομαδοσυνεργατικές, Βιωματικές, Κινητικές δράσεις Παιχνίδια Γνωριμίας & Επικοινωνίας Παίζουμε & Μαθαίνουμε Μαζί για την Ευρώπη: το Μεγάλο μας Σπίτι!!! Ομαδοσυνεργατικές, Βιωματικές, Κινητικές δράσεις Παιχνίδια Γνωριμίας & Επικοινωνίας 1. Ας γνωριστούμε καλύτερα Περιγραφή: Τα παιδιά σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΓΝΩΡΙΖΩ ΌΤΙ.. ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΌΤΙ» 1 ο Στάδιο Κάθε μέλος θα διαλέξει έναν που δεν τον γνωρίζει πολύ καλά και θα μας τον παρουσιάσει.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλεπουδίτσα και η μπλε βαλίτσα

Η Αλεπουδίτσα και η μπλε βαλίτσα Η Αλεπουδίτσα και η μπλε βαλίτσα Ευαγγελία Στάθη Εικονογράφηση: Απόστολος Καραστεργίου 32 Δραστηριότητες για τις τάξεις: 0-5 Α Β ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικονομικής θεωρίας

Ο ρόλος της οικονομικής θεωρίας Αρχές οικονομικής 1 Ο ρόλος της οικονομικής θεωρίας Προσδιορίσει τα κίνητρα και τους τρόπους με τους οποίους συμπεριφέρονται τα άτομα, ώστε να ερμηνεύσουμε τα οικονομικά φαινόμενα που είναι αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΘΟΡΥΒΟΣ: ΕΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΘΟΡΥΒΟ ( ΕΥΑΙΣΘΟ )

ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΘΟΡΥΒΟΣ: ΕΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΘΟΡΥΒΟ ( ΕΥΑΙΣΘΟ ) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΘΟΡΥΒΟ ( ΕΥΑΙΣΘΟ ) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νίκος Μπάρκας, Αν. Καθηγητής, Τ.Α.Μ., Δ.Π.Θ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΘΟΡΥΒΟΣ Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Επικοινωνία & εμπορικός χώρος. Οργανώνοντας μια στρατηγική για την προώθηση του προϊόντος

Οπτική Επικοινωνία & εμπορικός χώρος. Οργανώνοντας μια στρατηγική για την προώθηση του προϊόντος Οπτική Επικοινωνία & εμπορικός χώρος Οργανώνοντας μια στρατηγική για την προώθηση του προϊόντος Οπτική επικοινωνία Η καλλιτεχνική επίδειξη εμπορεύματος και θεατρικών στοιχείων με στόχο την οργάνωση σκηνογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα»

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Εκπαιδευτικός: Μπλούχου Στεφανία Τάξη: Β Σχολικό έτος: 2012-13 ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών.

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν φαντάζεται ότι ο λόγος θα εμφανισθεί απότομα, στην τελική του μορφή μ ένα χτύπημα μιας μαγικής ράβδου, σαν μια μηχανή έτοιμη για χρήση. Η εγκατάσταση του πολύπλοκού

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz

Σύγχρονη Φυσική 1, Διάλεξη 4, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Ιωαννίνων Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz 1 Η Αρχές της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας και οι μετασχηματισμοί του Lorentz Σκοποί της τέταρτης διάλεξης: 25.10.2011 Να κατανοηθούν οι αρχές με τις οποίες ο Albert Einstein θεμελίωσε την ειδική θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

_μουσείο αλιείας και αλιευτικών σκαφών στο αλιευτικό καταφύγιο Ραφήνας

_μουσείο αλιείας και αλιευτικών σκαφών στο αλιευτικό καταφύγιο Ραφήνας _μουσείο αλιείας και αλιευτικών σκαφών στο αλιευτικό καταφύγιο Ραφήνας _φοιτήτρια :Τριβυζά Ειρήνη _επιβλέποντες : Παρθένιος Παναγιώτης, Γιαννούδης Σωκράτης _επιτροπή: Βαρουδάκης Αριστομένης, Κωτσάκη Αμαλία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Κίνηση σε μία διάσταση

Κεφάλαιο 1. Κίνηση σε μία διάσταση Κεφάλαιο 1 Κίνηση σε μία διάσταση Κινηματική Περιγράφει την κίνηση, αγνοώντας τις αλληλεπιδράσεις με εξωτερικούς παράγοντες που ενδέχεται να προκαλούν ή να μεταβάλλουν την κίνηση. Προς το παρόν, θα μελετήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 11 Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών. Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών. Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας 1 Βιολογική ποικιλότητα Βιολογική ποικιλότητα ή βιοποικιλότητα Έννοια με ευρεία αναφορά σε διεθνείς

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσικό τεστ για παιδιά ηλικίας μηνών

Γλωσσικό τεστ για παιδιά ηλικίας μηνών Γλωσσικό τεστ για παιδιά ηλικίας 10-28 μηνών 1. Το παιδί σας Α. Βγάζει ήχους για να προκαλέσει την προσοχή όταν θέλει κάτι; Β. Λέει «κι άλλο» ή ζητάει κι άλλο με κάποιον αναγνωρίσιμο και κατανοητό τρόπο;

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 PRO

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 PRO ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 853 -- ΤΗΛ. 0-4475, 43687 ΘΕΜΑ. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ PRO Α. Σώμα εκτελεί εξαναγκασμένη ταλάντωση με εξίσωση x A ημωt. H δύναμη που

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες Περιεχόμενα Εισαγωγή.................................................................. xiii 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: Μια ιστορία για το νησί μου Μαθητικός διαγωνισμός παραμυθιού και βίντεο. Οδηγίες για τη δημιουργία του βίντεο

Υγρότοποι: Μια ιστορία για το νησί μου Μαθητικός διαγωνισμός παραμυθιού και βίντεο. Οδηγίες για τη δημιουργία του βίντεο WWF Ελλάς Λεμπέση 21 117 43 Αθήνα Τηλ: 210 3314893 Φαξ: 210 3247578 e.svoronou@wwf.gr www.wwf.gr Υγρότοποι: Μια ιστορία για το νησί μου Μαθητικός διαγωνισμός παραμυθιού και βίντεο Οδηγίες για τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Κατά τη Β Φάση της Διαμόρφωσης των ΑΠ, το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, το οποίο θα εφαρμοστεί κατά τη φετινή

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal)

Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) Ορισμός Ημερολόγιο αναστοχασμού (Reflective Journal) είναι ένα σταδιακά αναπτυσσόμενο κείμενο στον οποίο καταγράφονται παρατηρήσεις και αντιδράσεις σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Μουσικοκινητική Αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Τι είναι η Μουσικοκινητική Αγωγή Αρχές της Μουσικοκινητικής Αγωγής (Carl Orff) Παιδαγωγικές βάσεις της Μουσικοκινητικής Αγωγής Ποιοι οι στόχοι της Μουσικοκινητικής Αγωγής Αυτοσχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννα Ετµεκτσόγλου. Κέρκυρα, 2014. Ελληνική Εταιρεία Ακουστικής Οικολογίας

Ιωάννα Ετµεκτσόγλου. Κέρκυρα, 2014. Ελληνική Εταιρεία Ακουστικής Οικολογίας Β Α Σ Ι Κ Η Ο Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Α Α Κ Ο Υ Σ Τ Ι Κ Η Σ Ο Ι Κ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Γ Ι Α Π Α Ι Ι Α & Ε Ν Η Λ Ι Κ Ε Σ : Τ Ο Η Χ Ο Τ Ο Π Ι Ο & Ο Ι Σ Η Μ Α Σ Ι Ε Σ Τ Ω Ν Η Χ Ω Ν Τ Ο Υ. Ιωάννα Ετµεκτσόγλου Κέρκυρα, 2014

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα: Τεχνολογίες και Συστήµματα Ευρυζωνικών Εφαρµμογών και Υπηρεσιών 1 Προεπισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε της Κρήτης μας γωνιά, σε κάθε της καρδιάς μας. το Ρέθυμνο..

Σε κάθε της Κρήτης μας γωνιά, σε κάθε της καρδιάς μας. το Ρέθυμνο.. Σε κάθε της Κρήτης μας γωνιά, σε κάθε της καρδιάς μας. το Ρέθυμνο.. από το 1 ο Γυμνάσιο στο λόφο του Τιμίου Σταυρού. Μια απόπειρα σχολικής δραστηριότητας για μια διαφορετική γνωριμία με το Ρέθυμνο. Διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΑ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ.. ΠΑΝΤΟΥ. ώστε η πράξη τους. να δείχνει τη θέση τους!!!!

ΠΑΝΤΑ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ.. ΠΑΝΤΟΥ. ώστε η πράξη τους. να δείχνει τη θέση τους!!!! Κλάδος Αστεριών ΠΑΝΤΑ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ.. ΠΑΝΤΟΥ ώστε η πράξη τους. να δείχνει τη θέση τους!!!! Στόχος : Ένας από τους τρεις άξονες πάνω στους οποίους κινείται το Οδηγικό Παιδαγωγικό Πρόγραμμα είναι ο Άξονας «Προσφορά».

Διαβάστε περισσότερα

Το δάσος είναι πλούσιο σε ήχους, χρώματα, υλικά, μυρωδιές

Το δάσος είναι πλούσιο σε ήχους, χρώματα, υλικά, μυρωδιές Το δάσος είναι πλούσιο σε ήχους, χρώματα, υλικά, μυρωδιές 11 12 1.1 Ήχοι στο δάσος Προσέγγιση του δασικού περιβάλλοντος με την αίσθηση της ακοής. Αξιοποίηση των ηχητικών πληροφοριών του δάσους για τη γνωριμία

Διαβάστε περισσότερα

4.2. Ασκήσεις στο φαινόμενο Doppler

4.2. Ασκήσεις στο φαινόμενο Doppler 4.2. Ασκήσεις στο φαινόμενο Doppler 1) Συχνότητα και διάρκεια ενός ήχου Μια ηχητική πηγή κινείται με ταχύτητα υ s =40m/s πλησιάζοντας έναν ακίνητο παρατηρητή Α. Σε μια στιγμή εκπέμπει έναν ήχο διάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΡΥΒΟΣ. Δέσποινα Μπούμπουκα Διονύσης Παπαδάτος Κωσταντίνος Παπαγεωργίου Βασίλης Πυρπιρής Αναστάσιος Ανδρικόπουλος

ΘΟΡΥΒΟΣ. Δέσποινα Μπούμπουκα Διονύσης Παπαδάτος Κωσταντίνος Παπαγεωργίου Βασίλης Πυρπιρής Αναστάσιος Ανδρικόπουλος ΘΟΡΥΒΟΣ Δέσποινα Μπούμπουκα Διονύσης Παπαδάτος Κωσταντίνος Παπαγεωργίου Βασίλης Πυρπιρής Αναστάσιος Ανδρικόπουλος 8o ΓΕΛ Πατρών Σχολ. έτος 2011-2012 Α τετράμηνο ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αφού η ομάδα μου και εγώ επιλεχθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Διαγώνισμα στη Βιολογία Α τάξης. Όνομα :... Τμήμα :...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Διαγώνισμα στη Βιολογία Α τάξης. Όνομα :... Τμήμα :... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 Διαγώνισμα στη Βιολογία Α τάξης Ημερομηνία : Όνομα :... Τμήμα :... Καθηγήτρια : Υπογραφή κηδεμόνα : Βαθμός :. Α 1.O Αντρέας διαβάζει για να περάσει στο Πανεπιστήμιο. Θέλει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Μελλοντικός Χάρτης («Αρχιτέκτονες και «Εκτιμητές» )

Τίτλος: Μελλοντικός Χάρτης («Αρχιτέκτονες και «Εκτιμητές» ) Τίτλος: Μελλοντικός Χάρτης («Αρχιτέκτονες και «Εκτιμητές» ) Θέμα: Περίπλοκος σχεδιασμός πρότασης για τη δημιουργία ενός παιχνιδότοπου που να λαμβάνει υπόψη την επιλογή των παιχνιδιών, την χωρική τους διάταξή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα