Αξιοποιώντας παιδαγωγικά τις επισκέψεις σε μουσεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αξιοποιώντας παιδαγωγικά τις επισκέψεις σε μουσεία"

Transcript

1 5 ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΤΙΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΑ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΑΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΒΟΛΟΥ * / EDUCATIONAL VISITS IN MUSEUMS THE CASE OF THE ATHANASSAKEION ARCHAEOLOGICAL MUSEUM OF VOLOS Αιμιλία Καλογιάννη / Aimilia kalogianni ABSTRACT Empirical research on children s visits to museums is limited in Greece, although children constitute the majority of museums audiences. Children s museum experiences are mainly formed in relation to their everyday school activities, since museum visits usually are constructed as part of broader school field-trips or educational tours. Therefore, teachers role in choosing both the proper museum educational activity and its pedagogical utilization is crucial. Thus, the educational outcomes of school museum visits seem, either directly or indirectly, to relate to teachers motivations and strategies, basically formed according to relevant previous experiences and training or the obstacles they may face. The fact that only a limited number of teachers have had special training in museum education highlights the need for an effective relationship and cooperation between schools and museums. On this Η Αιμιλία Καλογιάννη είναι αρχαιολόγος (M.Ed) στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας, υπεύθυνη για το σχεδιασμό και την εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων στο «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου. & Museumedu 1 / May 2015, pp Copyright 2015 by Museum Education and Research Laboratory, University of Thessaly. All rights of reproduction in any form reserved. Museumedu 1 / May

2 axis, the Athanassakeion Archaeological Museum of the city of Volos organizes educational programmes for primary and secondary school groups, and, occasionally, workshops and/or seminars for school teachers. A great effort is taken for an interdisciplinary, diachronic and, mainly, experiential approach to learning, so as the Museum would function as a place where young visitors could unfold their own ways of expression. Aimilia Kalogianni is archaeologist (M.Ed), Responsible for the Educational Programmes at the Athanassakeion Archaeological Museum of Volos, Greece. & ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην Ελλάδα η εμπειρική έρευνα σχετικά με τις επισκέψεις παιδιών σε μουσεία είναι περιορισμένη, παρότι τα παιδιά και, ειδικότερα οι σχολικές ομάδες, συνιστούν την πλειοψηφία του κοινού τους. Οι επισκέψεις εγγράφονται στα σχολικά βιώματά τους, καθώς συνδυάζονται, συνήθως, με εκπαιδευτικούς περιπάτους ή εκδρομές. Για αυτό, ο ρόλος των συνοδών εκπαιδευτικών είναι καθοριστικός ως προς την επιλογή και παιδαγωγική αξιοποίηση τους. Τα κίνητρα και οι στρατηγικές που οι εκπαιδευτικοί αναπτύσσουν κατά τη διεξαγωγή των σχολικών επισκέψεων σε μουσεία, καθώς και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν σε οργανωτικά ζητήματα ή σε συνάρτηση με την ύπαρξη ή την απουσία κατάρτισης στη μουσειακή εκπαίδευση, διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τα παιδαγωγικά αποτελέσματα της ίδιας της επίσκεψης. Αυτό με τη σειρά του καθιστά προφανή την ανάγκη για τη δημιουργία κοινού πεδίου προβληματισμού, μεταξύ σχολείου και μουσείου, για να επιτευχθεί μια οργανική και αποτελεσματική σχέση μεταξύ τους. Στον άξονα αυτό, στο «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου τα τελευταία έτη οργανώνονται εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, καθώς και επιμορφωτικά σεμινάρια και βιωματικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς. Η προσέγγιση της γνώσης φιλοδοξεί να είναι διαθεματική, διαχρονική και, κυρίως, βιωματική, για να καθίσταται το Μουσείο ένας χώρος όπου οι νεαροί επισκέπτες του θα μπορούν να βρίσκουν διεξόδους σε προσωπικούς τρόπους έκφρασης. Museumedu 1 / May

3 Σε δυο Δασκάλες, την Ανθή Ρούστα και τη Μαντώ Παπαδάκη 1 Στον δρόμο της προσέγγισης μουσείου και σχολείου: Το θεωρητικό πλαίσιο Τα μουσεία του 21 ου αιώνα στρέφονται πια από την προστασία των υλικών καταλοίπων του παρελθόντος στην ερμηνεία τους σε σχέση με τους ανθρώπους και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί βιώνουν τη μουσειακή επίσκεψη (Νάκου 2001). Στο πλαίσιο της αναθεώρησης της επικοινωνιακής στρατηγικής των μουσείων σε σχέση με το κοινό τους, προωθούνται διάφορες πρακτικές, που προϋποθέτουν την αλληλεπίδραση του επισκέπτη με τα αντικείμενα αλλά και με το έμψυχο και άψυχο μουσειακό περιβάλλον (Οικονόμου 2003, Xanthoudaki 1998). Οι εκπαιδευτικές δράσεις απευθύνονται σε όλο το κοινωνικό σύνολο, η επικέντρωσή τους, όμως, στα παιδιά πιθανόν προέκυψε ως επακόλουθο της κινητοποίησης των ίδιων των σχολείων, που αναζητούν χώρους μη τυπικής εκπαίδευσης, για να ενισχυθεί και εμπλουτιστεί το εκπαιδευτικό έργο τους (Νικονάνου 2002). Στην Ελλάδα, η θεσμική καθιέρωση των Γραφείων Σχολικών Δραστηριοτήτων, της Ευέλικτης Ζώνης για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο παλιότερα (Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων & Παιδαγωγικό Ινστιτούτο 2001α & 2001β) και, σχετικά πρόσφατα, της Ζώνης Βιωματικών Δραστηριοτήτων για το Γυμνάσιο (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων 2013), διευκολύνουν τις μετακινήσεις των μαθητών σε εξωσχολικούς χώρους κατά τη διάρκεια των διδακτικών ωρών, προκειμένου να καμφτούν οι όποιες αντιρρήσεις για απώλεια χρόνου. Φαίνεται, δηλαδή, ότι με τα ισχύοντα Αναλυτικά Προγράμματα δίνεται η δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς να καθορίσουν τις προτεραιότητές τους και να τις υλοποιήσουν, συνδυάζοντας την εκπαιδευτική επεξεργασία διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων με επισκέψεις σε μουσεία (Κακούρου-Χρόνη 2005). Οι επισκέψεις σε μουσεία μπορούν να αποβούν εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο στα χέρια εκπαιδευτικών που διδάσκουν γνωστικά αντικείμενα ανάλογα με τα θέματα συγκεκριμένων εκθεσιακών ενοτήτων, αλλά και όσων αναζητούν τρόπους για να καταστήσουν το μάθημά τους περισσότερο ελκυστικό στα μάτια των παιδιών, συσχετίζοντας διάφορα γνωστικά αντικείμενα (Hooper Greenhill 1998). Ωστόσο, αν και τα Αναλυτικά Προγράμματα πολλών δυτικών χωρών συνδέουν όλα τα διδασκόμενα μαθήματα με επισκέψεις σε μουσεία (Κακούρου-Χρόνη 2005), στην Ελλάδα, αν και θεσμικά αναγνωρίζεται η διαθεματική διάσταση της μουσειακής επίσκεψης, εντούτοις συχνά ταυτίζεται με τη διδασκαλία αποκλειστικά της Ιστορίας (Κυρκίνη & Δάλκος 2001). Σύμφωνα με το επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα, οι εκπαιδευτικές εκδρομές εντάσσονται Museumedu 1 / May

4 ως «[ ] αναγκαίο συμπλήρωμα της αγωγής των μαθητών, γιατί τους δίνουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με τόπους που έχουν ιδιαίτερη μορφωτική αξία, να γνωρίσουν τα επιτεύγματα του ανθρώπου μέσα στη μακροχρόνια πορεία του πολιτισμού και να καλλιεργήσουν την κοινωνικότητά τους. Γι αυτό κρίνεται απαραίτητη η προηγούμενη ενημέρωση και παροχή πληροφοριών στους μαθητές για την ιδιαίτερη εκπαιδευτική αξία [ ] του τόπου τον οποίο πρόκειται να επισκεφθούν, ώστε να εξασφαλίζεται η απόκτηση όσο το δυνατόν πιο πλούσιων εμπειριών» (Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων 2006: 2634). Σε κάθε περίπτωση, διαπιστώνεται το ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον σχολικών ομάδων να επισκεφτούν κάποιο μουσείο (Κουβέλη 2000). Συνήθως επιλέγονται εκπαιδευτικές περιηγήσεις με τη μορφή καθοδηγούμενης επίσκεψης, που, ανάλογα με τις αρχικές προσδοκίες της πραγματοποίησής της, στοχεύουν στην εργασία πεδίου, στην περιπέτεια και τη χαρά των παιδιών ή στη σύνδεση με κοινωνικά θέματα και το σχολικό εκπαιδευτικό έργο (βλ. Rickinson, Dillon, Teamey κ.ά. 2004α). Τα εκπαιδευτικά προγράμματα απευθύνονται σε ομάδες ατόμων με κοινά χαρακτηριστικά (Κασβίκης, Νικονάνου & Φουρλίγκα 2002) και σπανιότερα σε μικτές ομάδες (Νάκου 2001). Διαρκούν περίπου δύο ώρες (Price & Hein 1991, Rennie, McClafferty & Johnson 1993) και οι στόχοι τους είναι γνωστικοί, συναισθηματικοί και κοινωνικοί (Κασβίκης, Νικονάνου & Φουρλίγκα 2002, Μουρατιάν 1995). Στηρίζονται σε μεθόδους ενεργητικής μάθησης και περιλαμβάνουν δραστηριότητες όπως περιήγηση, έρευνα και παρατήρηση, φυλλάδια εργασίας, δημιουργικά εργαστήρια και παιχνίδια (Κασβίκης, Νικονάνου & Φουρλίγκα 2002, Τζιαφέρη 2005). Η μουσειακή, μη τυπική, μορφή εκπαίδευσης στο πλαίσιο της οποίας εντάσσονται, δεν περιορίζεται από συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών, με αυστηρά καθορισμένη διδακτέα ύλη, χρονοδιάγραμμα και μεθόδους διδασκαλίας και δεν αξιολογείται με συμβατικούς τρόπους (Κακούρου-Χρόνη 2005). Αυτό δε σημαίνει, βέβαια, ότι στερείται θεωρητικού υποβάθρου, προγραμματισμού και στοχοθεσίας. όπως έχει θεωρηθεί στο πλαίσιο μιας μάλλον συντηρητικής προσέγγισης (Δάλκος 2000). Αντίθετα, τα εκπαιδευτικά προγράμματα καλούνται να συνδυάσουν τις επιδιώξεις του σχολείου με πρακτικές εφαρμογές, που κινητοποιούν το ενδιαφέρον και τη χαρά των παιδιών, για να τα καταστήσουν, τελικά, συμμέτοχους στις διαδικασίες διαμόρφωσης της γνώσης (Γαβριλάκη 2000). Στην Ελλάδα (Κασβίκης, Νικονάνου & Φουρλίγκα 2002, Νικονάνου 2002), όπως και σε κάποιες περιπτώσεις στο εξωτερικό (Tal, Bamberger & Morag 2005), σχεδιάζονται και εφαρμόζονται από εξειδικευμένο προσωπικό των μουσείων, χωρίς άμεση εμπλοκή των εκπαιδευτικών. Τα γνωστικά, συναισθηματικά, κοινωνικά και αισθητικά μαθησιακά αποτελέσματα των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων έχουν αποτελέσει αντικείμενο σχετικών εμπειρικών ερευνών. Η μάθηση, που προκύπτει ως αποτέλεσμα της βιωματικής εμπλοκής των συμμετεχόντων στην επεξεργασία των μουσειακών αντικειμένων σχετίζεται με την κινητοποίηση του ενδιαφέροντος, την εξάσκηση της παρατήρησης και Museumedu 1 / May

5 την όξυνση της αντίληψης και της μνήμης τους (Grifin & Symington 1997, Kisiel 2007 Νικονάνου 2002). Στο μουσείο, εξάλλου έναν χώρο μη τυπικής μάθησης το άτομο βρίσκεται στο κέντρο των μαθησιακών διαδικασιών και σε ένα μεγάλο βαθμό η εμπλοκή του σε αυτές είναι εκούσια και εθελοντική, με έντονα διερευνητικό χαρακτήρα. Αυτά ακριβώς τα κίνητρα και οι προσδοκίες του διαμορφώνουν την agenda του ως επισκέπτη. Παράμετροι όπως η ψυχαγωγία, η προηγούμενη γνώση και οι εμπειρίες ζωής, η κοινωνική αλληλεπίδραση και η καθοδήγηση από το προσωπικό του μουσείου, ο βαθμός εξοικείωσης, η δυνατότητα προσανατολισμού στο χώρο και, τέλος, η ενίσχυση της μουσειακής εμπειρίας μετά το πέρας της εφαρμογής ενός προγράμματος καθορίζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα (Anderson, Piscitelli & Everett 2008, Falk & Dierking 2000, Finkelstein 2005, Kisiel 2003, Rennie McClafferty & Johnson 1993). Αντιλήψεις εκπαιδευτικών για την εκπαιδευτική αξιοποίηση σχολικών επισκέψεων σε μουσεία. H στοχοθεσία των εκπαιδευτικών που οργανώνουν σχολικές επισκέψεις σε μουσεία διαμορφώνεται με βάση την επιθυμία τους για αξιοποίηση εναλλακτικών χώρων διδασκαλίας, την απόκτηση γνώσεων, την κοινωνικοποίηση των παιδιών και την προσωπική τους επιστημονική κατάρτιση (Rennie, McClafferty & Johnson 1993). Τα διεθνή ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η agenda τους και άρα οι στρατηγικές που αναπτύσσουν κινούνται σε ένα δίπολο. Στη μια περίπτωση, που βιβλιογραφικά χαρακτηρίζεται ως survey agenda (Kisiel 2003: 14), ενδιαφέρονται να δουν οι μαθητές τους όσο το δυνατό περισσότερα πράγματα σε ένα μουσείο, σχηματίζοντας όμως έτσι μόνο επιφανειακή εικόνα γι αυτά. Στον αντίποδα βρίσκονται εκείνοι που προτιμούν να χρησιμοποιούν το μουσείο για τη διευκρίνιση ή την ενισχυτική επεξεργασία κάποιας συγκεκριμένης έννοιας, πρακτική που διεθνώς είναι γνωστή ως concept agenda (Kisiel 2003: 14). Στην περίπτωση αυτή το μουσείο δεν αντιμετωπίζεται σαν διδακτέο σχολικό βιβλίο, αλλά οι μαθητές εστιάζουν την προσοχή τους σε περιορισμένες αριθμητικά ενότητες της έκθεσης, που σχετίζονται άμεσα με τη θεματική που αποτέλεσε την αφορμή για την επίσκεψη. Ανάλογα, εξάλλου, με τους επιδιωκόμενους στόχους, εξαρτώνται και τα μαθησιακά αποτελέσματα της επίσκεψης για τα παιδιά. Αν έχει σχεδιαστεί από τους εκπαιδευτικούς κυρίως με βάση γνωστικούς στόχους, τότε συνήθως προτιμώνται δομημένες και καλά οργανωμένες δραστηριότητες, που τους στερούν, όμως, σε μεγάλο βαθμό τη χαρά και την απόλαυση, σε αντίθεση με τις περιπτώσεις όπου αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για ψυχαγωγία και χαλάρωση (Flexer & Borun 1984, Rennie, McClafferty & Johnson 1993). Είναι προφανές πως καθεμιά από τις παραπάνω στρατηγικές οδηγεί σε διαφορετικά μαθησιακά αποτελέσματα, σε αντιστοιχία με τις στάσεις και εμπειρίες των εκπαιδευτικών (Kisiel 2003, Βέμη 2006). Museumedu 1 / May

6 Τα εμπειρικά ερευνητικά δεδομένα από τον ελληνικό χώρο, αν και αριθμητικά λιγότερα από τα διεθνή δεδομένα, οδηγούν σε χρήσιμες παρατηρήσεις. Φαίνεται ότι οι εκπαιδευτικοί που συνοδεύουν τα παιδιά στα μουσεία συνδέουν τις επισκέψεις αυτές με το Αναλυτικό Πρόγραμμα και, στην περίπτωση των αρχαιολογικών μουσείων, ειδικά με τη διδασκαλία της Ιστορίας ή με φιλολογικά μαθήματα (Ξανθοπούλου & Μέλλιου 2011, Τραγάκης 2012). Αναγνωρίζουν, ως ένα βαθμό, την εκπαιδευτική αξία των υλικών καταλοίπων του παρελθόντος για λόγους κυρίως γνωστικούς, σε μια μάλλον διδακτική προσέγγιση και με την έμφαση να αποδίδεται στα μνημεία της ελληνικής αρχαιότητας «ως οπτικά τεκμήρια και ορατές αποδείξεις του ιστορικού παρελθόντος» (Στεφάνου, Αθανασιάδης & Στέφος 2013: 6). Τείνουν να μη συνδέουν την επεξεργασία των μουσειακών αντικειμένων με τυπικές μεθόδους διδασκαλίας, αναγνωρίζοντας, ίσως, το μουσείο ως τόπο μη τυπικής εκπαίδευσης (Στεφάνου 2010). Αντίθετα, η επικοινωνιακή και ψυχαγωγική διάσταση των μουσείων αναγνωρίζεται (Ξανθοπούλου & Μέλλιου 2011), αν και υποβαθμισμένη ή μη συνδεδεμένη με τους εκπαιδευτικούς σκοπούς (Στεφάνου 2010). Στις μουσειακές εμπειρίες των εκπαιδευτικών υπερτερούν οι ξεναγήσεις, ως προς τις οποίες, όμως, αναγνωρίζουν την έλλειψη ουσιαστικού περιεχομένου, κυρίως εξαιτίας της ανεπαρκούς κατάρτισης των ξεναγών (Στεφάνου 2010) ή του μεγάλου αριθμού συμμετεχόντων (Τραγάκης 2012). Αντίθετα, χαρακτηρίζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα ως ευχάριστο εκπαιδευτικό μέσο, βιωματικού χαρακτήρα, που προσφέρει ανάλογες εκπαιδευτικές εμπειρίες στα παιδιά (Ξανθοπούλου & Μέλλιου 2011). Ωστόσο, ας σημειωθεί ότι, αν και προκρίνουν το σχεδιασμό των προγραμμάτων από τους ίδιους σε συνεργασία με τα μουσεία (Κανάρη 2008), στην πράξη επιλέγουν την εφαρμογή τους από το αρμόδιο προσωπικό των μουσείων, ακόμη και εάν τα προγράμματα προβλέπεται να εφαρμοστούν εντός σχολικών χώρων (Δάλκος 2002, Ξανθοπούλου & Μέλλιου 2011, Τραγάκης 2012). Τέλος, ως προς τις στρατηγικές που οι εκπαιδευτικοί είναι σε θέση να αναπτύξουν κατά τη διάρκεια μιας μουσειακής επίσκεψης, διαπιστώνεται ανάλογη αδυναμία να εργαστούν διαθεματικά, υιοθετώντας μη τυπικά μέσα διδασκαλίας (Στεφάνου 2010). Γενικά, στις αντιλήψεις τους διαφαίνεται μια σύγχυση μεταξύ παραδοσιακών και σύγχρονων εκπαιδευτικών τάσεων, που, πιθανόν, υποκρύπτει ανάλογο έλλειμμα στη σχετική θεωρητική τους εκπαίδευση και κατάρτιση, το οποίο οι ίδιοι αποδίδουν σε θεσμικούς, κυρίως, λόγους (Στεφάνου 2010, Τραγάκης 2012). Museumedu 1 / May

7 Διερευνώντας τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τα μουσεία Κατά τη συστηματική υλοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων στο «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου, καθημερινές παρατηρήσεις αναφορικά με τα ηλικιακά χαρακτηριστικά των παιδιών που συμμετείχαν στα εκπαιδευτικά προγράμματα (σχολικές ομάδες κυρίως της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και σε πολύ μικρότερο ποσοστό από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση), διαμόρφωσαν ανάλογα ερευνητικά ερωτήματα. Η αναζήτηση απαντήσεων οδήγησε στη διεξαγωγή έρευνας, 2 για να σκιαγραφηθούν οι απόψεις των εκπαιδευτικών για την παιδαγωγική αξιοποίηση των σχολικών επισκέψεων σε μουσεία, με έμφαση στα εκπαιδευτικά προγράμματά τους. Στην έρευνα συμμετείχαν 159 Εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και 53 Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο που σχεδιάστηκε ειδικά για τον σκοπό αυτό. Εδώ πρέπει να επισημανθεί αφενός ότι το ερωτηματολόγιο αρχικά διανεμήθηκε σε 329 Καθηγητές διαφόρων ειδικοτήτων και 68 Δασκάλους και Νηπιαγωγούς, αντίστοιχα, και, αφετέρου, ότι όσοι τελικά συμμετείχαν απέφευγαν συστηματικά να απαντούν σε κάποιες ερωτήσεις. Αυτή η περιορισμένη ανταπόκρισή τους στην έρευνα θα μπορούσε να υποδηλώνει απροθυμία να εκφραστούν γραπτώς, την πιθανότητα να μην είχαν ποτέ στο παρελθόν διερωτηθεί για ανάλογα ζητήματα (βλ. Griffin & Symington 1997) ή ακόμη και φόβο για την κατηγοριοποίηση των απόψεών τους με κοινωνικά κριτήρια (βλ. Bourdieu & Darbel 1997). Οι εκπαιδευτικοί ερωτήθηκαν αναφορικά με τα κίνητρά τους για τη διεξαγωγή μουσειακών επισκέψεων, την προηγούμενη μουσειακή εμπειρία τους, τις στρατηγικές που είναι σε θέση να αναπτύσσουν στο πλαίσιο εκπαιδευτικών προγραμμάτων, το πώς θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν οι μαθητές τις μουσειακές επισκέψεις και αν αυτό συνδέεται και σε ποιο βαθμό με τη σχολική τους επίδοση και, τέλος, για τους παράγοντες που πιθανόν τους αποτρέπουν να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείων. Η ανάλυση των απαντήσεών τους σε ερωτήσεις ανοικτού τύπου έγινε με ποιοτική μέθοδο, με ανάλυση περιεχομένου, και ακολούθησε αριθμητική κωδικοποίηση των αποτελεσμάτων για να μελετηθούν και με ποσοτικές μεθόδους. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν οδήγησαν σε χρήσιμες παρατηρήσεις. Ελάχιστοι από τους συμμετέχοντες είχαν επιμορφωθεί σε θέματα μουσειακής εκπαίδευσης, είτε στη διάρκεια των προπτυχιακών τους σπουδών είτε σε σεμινάρια που διοργανώθηκαν από μουσεία ή κατά τη διάρκεια σχετικής προσωπικής εθελοντικής μουσειακής εργασίας. Αναφερόμενοι στο πλαίσιο των παλιότερων επισκέψεών τους, έκαναν λόγο κυρίως για σχολικές εκπαιδευτικές εκδρομές, για σχέδια εργασίας με αφορμή κάποιο διδασκόμενο μάθημα, κυρίως σε σχέση με την Ιστορία, και σπανιότερα για οργανωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα, με εμφανή τη δυσκολία διάκρισης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που Museumedu 1 / May

8 διαφοροποιούν μεταξύ τους τις παραπάνω κατηγορίες μουσειακών εκπαιδευτικών δράσεων. Τα ζητούμενά τους ήταν κυρίως γνωστικά, ενώ συγκριτικά λιγότεροι ήταν εκείνοι που προέκριναν τα ευρύτερα μαθησιακά οφέλη της μουσειακής επίσκεψης, σε συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο. 3 Οι περισσότεροι θεωρούσαν απαραίτητη την προετοιμασία των παιδιών, κυρίως για γνωστικούς λόγους. Όσοι απάντησαν αρνητικά, το έκαναν λέγοντας ότι «τα προγράμματα αυτά λειτουργούν με άριστα καταρτισμένο και ειδικευμένο προσωπικό, [είναι] άρτια οργανωμένα [και] καλύπτουν τις ανάγκες», 4 ή γιατί «με την προετοιμασία των μαθητών θα χαθεί η μαγεία του χώρου και η έκπληξη. Τα παιδιά κουράζονται εύκολα και βαριούνται». 5 Θεωρούσαν εξίσου απαραίτητη την επεξεργασία των εμπειριών των παιδιών μετά την επίσκεψη, κυρίως για γνωστικούς λόγους ή για λόγους ανατροφοδότησης της δράσης, επικαλούμενοι, όμως, πρακτικές της τυπικής τάξης και λιγότερο διαδικασίες βιωματικού χαρακτήρα. Φάνηκε να θεωρούν ότι, ανεξάρτητα από το είδος της μουσειακής εκπαιδευτικής δράσης, περισσότερο θετική αναμένεται να είναι η στάση των μαθητών με καλή ή πολύ καλή σχολική επίδοση. Υποστήριξαν, όμως, ότι τα παιδιά αντιμετωπίζουν τις απλές επισκέψεις σαν σχολική δραστηριότητα που πρέπει να παρακολουθήσουν αναγκαστικά, ενώ τα εκπαιδευτικά προγράμματα με ενδιαφέρον και ενθουσιασμό. Ως προς την ευθύνη σχεδιασμού και υλοποίησης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, οι μισοί υποστήριξαν ότι αυτή βαρύνει αποκλειστικά το προσωπικό των μουσείων και θα προτιμούσαν να παρακολουθούν απλώς τα προγράμματα μαζί με τα παιδιά, ενώ οι υπόλοιποι θα ήθελαν να εφαρμόζουν εκπαιδευτικά προγράμματα από κοινού με το προσωπικό των μουσείων ή να έχουν οι ίδιοι την ευθύνη για την προετοιμασία και εφαρμογή τους, αφού προηγουμένως τους έχει χορηγηθεί σχετικό εκπαιδευτικό υλικό. Ως προς τους παράγοντες που θα μπορούσαν να ανακόψουν τις προθέσεις τους, προέταξαν την αδιαφορία ή την κακή συμπεριφορά των παιδιών, λόγω του μεγάλου αριθμού συμμετεχόντων, στοιχείο, όμως, που παραπέμπει ευθέως σε παρανοήσεις εκ μέρους τους, καθώς ταυτίζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα με τις εκπαιδευτικές εκδρομές. Ως προς τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, ανέφεραν στη συνέχεια την εξεύρεση μέσου μετακίνησης και την πίεση του Αναλυτικού Προγράμματος, αλλά και το θεματικό περιεχόμενο ορισμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και με τα χαρακτηριστικά του κοινού στο οποίο απευθύνονται. Ελάχιστοι, τέλος, ήταν εκείνοι που απάντησαν ότι δεν υπάρχουν λόγοι για να μην επισκέπτονται μουσεία, αλλά ότι είναι θέμα βούλησης και ανάλογης κατάρτισης των ίδιων. Όλα αυτά σε επίπεδο θεωρητικής τοποθέτησης των εκπαιδευτικών ως προς το υπό εξέταση ζήτημα. Τι γίνεται, όμως, στην πράξη; Museumedu 1 / May

9 Παρέχοντας έδαφος για την αξιοποίηση σχολικών επισκέψεων στο «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας, 6 μετά την ολοκλήρωση των Επανεκθέσεων στην Παλαιά και Νέα Πτέρυγα του «Αθανασάκειου» Αρχαιολογικού Μουσείου Βόλου, δραστηριοποιείται συστηματικά στον τομέα του σχεδιασμού και της εφαρμογής εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Για πρακτικούς λόγους 7 απευθύνονται κυρίως σε αριθμητικά περιορισμένες 8 ομάδες μαθητών, κυρίως σχολικές ή ομάδες κέντρων δημιουργικής απασχόλησης, σε ομάδες με αναπηρίες και σε κοινότητες κέντρων απεξάρτησης. Μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως Πανελλήνιους Εορτασμούς του Υπουργείου Πολιτισμού ή Περιοδικές Εκθέσεις, κάποια από αυτά τα εκπαιδευτικά προγράμματα εφαρμόζονται και το Σαββατοκύριακο, απευθυνόμενα σε οικογένειες. Η αντίληψη που διατρέχει τον σχεδιασμό τους αναφορικά με την επιδιωκόμενη μάθηση λαμβάνει υπ όψη τα ηλικιακά και αναπτυξιακά χαρακτηριστικά και τις ανάγκες των παιδιών που συμμετέχουν. Στόχος, επίσης, είναι η συναισθηματική και κοινωνική τους ανάπτυξη, μέσω της συνεργασίας με τα άλλα μέλη της ομάδας αλλά και με τους ανθρώπους του Μουσείου, η ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους και η χαρά που θα βιώσουν μέσω της εμπλοκής τους σε βιωματικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες. Για την εξέταση του βαθμού επίτευξης των επιδιώξεων αυτών και με στόχο την ανατροφοδότηση της διαδικασίας σχεδιασμού και υλοποίησής τους, αξιολογούνται συστηματικά από τους συμμετέχοντες, εκπαιδευτικούς και παιδιά, στην πρώτη περίπτωση μέσω ερωτηματολογίων, με ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου (Καλογιάννη 2011β) ή μέσα από λιγότερο τυπικές διαδικασίες, στη δεύτερη περίπτωση (Καλογιάννη & Ζαβός 2012, Καλογιάννη 2014, Καλογιάννη & Βουζαξάκης 2015). Ποσοτικές παρατηρήσεις αναφορικά με την επισκεψιμότητα των σχολικών ομάδων δείχνουν ότι αυτές αποτελούνται κυρίως από τμήματα Νηπιαγωγείου, Α και Β Δημοτικού με τη Β τάξη Δημοτικού να υπερτερεί αριθμητικά και, κυρίως, από τμήματα Γ και Δ Δημοτικού. Συγκριτικά λιγότεροι είναι οι μαθητές των υπόλοιπων τάξεων του Δημοτικού και της Α Γυμνασίου και πολύ λίγοι αυτοί της Α Λυκείου. Και ενώ θεωρητικά ο κυριότερος παράγοντας που ανακόπτει τις προθέσεις των εκπαιδευτικών να συμμετάσχουν σε κάποιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα είναι η συμπεριφορά των παιδιών (Καλογιάννη 2010α), στην πράξη η εξεύρεση μέσου μετακίνησης, στη δεδομένη χρονική, οικονομική και κοινωνική συγκυρία, αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα, καθώς θα πρέπει να είναι μεγάλος ο αριθμός των συμμετεχόντων για να μειώνεται, αντίστοιχα, το κόστος. Αποτέλεσμα της προσπάθειας μείωσης του κόστους ήταν ο διπλασιασμός των εφαρμογών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προκειμένου να καλύπτεται το συνολικό κόστος της επίσκεψης με τη συμμετοχή δύο σχολικών τμημάτων από κάθε σχολική μονάδα την ίδια ημέρα. Προκειμένου, δε, να δικαιολογηθεί τυπικά η έξοδος των παιδιών από τη σχολική τάξη Museumedu 1 / May

10 και η επίσκεψή τους στο Μουσείο, αυτή συνδέεται, από την πλευρά των Σχολείων, με διδακτέα γνωστικά αντικείμενα του Αναλυτικού Προγράμματος, κυρίως με το μάθημα της Ιστορίας, και στις δύο βαθμίδες εκπαίδευσης, κάτι που θεωρητικά δεν προβληματίζει ιδιαίτερα τους εκπαιδευτικούς (Καλογιάννη 2010α). Πολύ σπάνια διασυνδέεται με γνωστικά αντικείμενα όπως η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, η Τεχνολογία και η Πληροφορική, οπότε οι επισκέψεις προγραμματίζονται από τους εκπαιδευτικούς σε συνδυασμό με σχολικά σχέδια εργασίας. Μεταφράζοντας τα παραπάνω σε επίπεδο καθημερινής πρακτικής, τη μεγαλύτερη ζήτηση, κυρίως από μαθητές Γ Δημοτικού, λόγω άμεσης συνάφειας με τη διδακτέα ύλη της Ιστορίας αντίστοιχα, έχει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ο Νεολιθικός Πολιτισμός στη Θεσσαλία» (Εικόνα 1), για παιδιά 8 ετών και άνω (Καλογιάννη 2011α & 2015). Στις προτιμήσεις των Σχολείων ακολουθεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μυκηναϊκός πολιτισμός και τοπική ιστορία» (Εικόνα 2), 9 για παιδιά 8 ως 18 ετών (Καλογιάννη 2011α), στο οποίο συμμετέχουν κυρίως μαθητές Δ Δημοτικού και ακολουθεί η Γ Δημοτικού, η Α Γυμνασίου και, σε πολύ μικρό βαθμό, η Α Λυκείου. Τα στοιχεία αυτά σχετίζονται με τις θεσμικές Οδηγίες για τη διδακτέα ύλη της Ιστορίας (Καλογιάννη, 2015). Η σύνδεση των σχολικών επισκέψεων στο Αρχαιολογικό Μουσείο με την Ιστορία πιθανόν υποκρύπτεται και στη μειωμένη αρχικά ανταπόκριση που επεφύλαξαν τα Νηπιαγωγεία και ομάδες Α τάξης των Δημοτικών της περιοχής στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ο Νεολιθικός Πολιτισμός στη Θεσσαλία», που σχεδιάστηκε το 2009 ειδικά για παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας και εφαρμόζεται συστηματικά από τότε (Καλογιάννη 2010β). Η σχετική επιφύλαξη των εκπαιδευτικών των τάξεων αυτών, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία με το Μουσείο προκειμένου να οργανωθούν οι επισκέψεις, εκφραζόταν με ερωτήσεις όπως: «Μα, τι μπορούν να καταλάβουν, τόσο μικρά, στο Μουσείο;» (Καλογιάννη 2010β). Η επαναλαμβανόμενη, όμως, συμμετοχή σχολικών ομάδων από το 2009 έως σήμερα φαίνεται ότι έχει αναχαιτίσει τους όποιους δισταγμούς των συνοδών εκπαιδευτικών, με αποτέλεσμα το εκπαιδευτικό πρόγραμμα να έχει και αυτό μεγάλη ανταπόκριση. Εικόνα 1: Δημιουργώντας πήλινα «νεολιθικά» αγγεία παράλληλα με τα παιδιά. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: Νεολιθικός Πολιτισμός στη Θεσσαλία. Museumedu 1 / May

11 Εικόνα 2: Εκπαιδευτικοί και μαθητές γίνονται «Μυκηναίοι γραφείς». Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: Μυκηναϊκός Πολιτισμός και Τοπική Ιστορία. Στις περιπτώσεις θεματικών προγραμμάτων περιοδικού χαρακτήρα και σε επίπεδο δηλωτικής γνώσης επιδιώκονται περισσότερο διαχρονικές και διαθεματικές αναγνώσεις του αρχαιολογικού υλικού, μέσα από δραστηριότητες που βρίσκονται κοντά στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών (Καλογιάννη υπό έκδοση β). Σ αυτήν την κατηγορία ανήκουν εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά 9 ως 12 ετών, όπως «Μαγικά αντικείμενα Λαϊκές δοξασίες» (Καλογιάννη υπό έκδοση), «Το δέντρο της Ζωής σε 4 Εποχές» (Καλογιάννη υπό έκδοση), «Τα ταξίδια της Σταλίτσας» (Καλογιάννη υπό έκδοση), «Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα» (Καλογιάννη 2014, Kalogianni & Stamelou υπό δημοσίευση), «Τα χρώματα της Ίριδας» (βλ Εικόνες 3 και 4, αντίστοιχα) (Καλογιάννη & Βουζαξάκης 2015) και «Όποιος παίζει με τη φωτιά». Εικόνα 3: Αναζητώντας τρόπους για να ακούσεις τον ήχο της ίυγγας. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα. Museumedu 1 / May

12 Εικόνα 4: Αντιμετωπίζοντας με γέλιο τις άγνωστες γεύσεις. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: Τα χρώματα της Ίριδας. Τα σχολεία, και σε αυτήν την περίπτωση, συνήθως οργανώνουν τις επισκέψεις τους σε συνάρτηση με τη διδακτέα ύλη της Ιστορίας και, λιγότερο συχνά, στο πλαίσιο ανάλογου σχεδίου εργασίας που εκπονείται στην τάξη. Ενδεικτικές ως προς αυτό είναι οι απόψεις εκπαιδευτικών, που, αιτιολογώντας την επίσκεψή τους στο Μουσείο και τη συμμετοχή τους σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα, δήλωσαν αντίστοιχα πως «είχε σχέση με το περιεχόμενο της Ιστορίας της τάξης και επιπλέον μπορούσε να συνδυαστεί με την αναδρομή στα αρχαία χρόνια» 10 ή «γιατί ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα των παιδιών. Εξάλλου συζητάμε γι αυτά τα θέματα σε γλώσσα, ιστορία, μελέτη περιβάλλοντος» 11 και για «να μπορέσουν τα παιδιά να καταλάβουν και να οικειοποιηθούν την ιδέα του θανάτου με βιωματικό τρόπο» (sic). 12 Αν και, σχεδόν κάθε φορά, οι εκπαιδευτικοί είναι έντονα διερευνητικοί, εάν όχι επιφυλακτικοί, στην αρχή της υλοποίησης κάθε νέου θεματικού εκπαιδευτικού προγράμματος, μετά τις πρώτες εφαρμογές και τη δια ζώσης εμπειρία συναδέλφων τους, η κατάσταση αλλάζει και η ανταπόκρισή τους μεγαλώνει, ενώ συχνά, πλέον, ζητούν την εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών ακόμη και αρκετά χρόνια μετά το αρχικό πλαίσιο σχεδιασμού και λειτουργίας τους. Αυτό το αιτιολογούν λέγοντας πως «ακούσαμε καλές κριτικές από συναδέλφους που είχαν επισκεφθεί το Μουσείο», 13 ότι «όσα προγράμματα παρακολουθήσαμε στο Αθανασάκειο μουσείο βόλου ήταν ενδιαφέροντα» 14 ή ότι «είχα επισκεφτεί ξανά το μουσείο με τα παιδιά. Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικό πρόγραμμα με πηλό στις καλύβες και ντοκιμαντέρ. Τα παιδιά κι εγώ ενθουσιαστήκαμε». 15 Museumedu 1 / May

13 Διαφορετική ήταν η αντιμετώπιση του, επίσης, θεματικού εκπαιδευτικού προγράμματος «Όταν οι χρονοκάψουλες τελειώνουν Ταξίδι πίσω στο χρόνο παίζοντας ανασκαφή», για παιδιά 5 ετών και άνω, που ξεκίνησε να εφαρμόζεται ως πρόγραμμα περιοδικού χαρακτήρα το Λόγω της πολύ μεγάλης ανταπόκρισης της εκπαιδευτικής κοινότητας καθιερώθηκε άμεσα ως τακτικό πρόγραμμα και εφαρμόζεται καθ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους εδώ και δύο χρόνια. Οι εκπαιδευτικοί, ήδη από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του, ήταν ιδιαίτερα θετικοί, κυρίως λόγω του έντονα βιωματικού χαρακτήρα του, αφού στο μεγαλύτερο μέρος του, πέρα από την εισαγωγική συζήτηση, πρόκειται για παιχνίδι ρόλων. Κατά την τρέχουσα (δεύτερη) σχολική χρονιά, η ζήτηση αυξήθηκε θεαματικά, γεγονός που οφείλεται, κατά τα λεγόμενα των εκπαιδευτικών, στο ενδιαφέρον των παιδιών να γνωρίσουν από κοντά τις δραστηριότητες μιας ανασκαφής, μετά και τις πρόσφατες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην Αμφίπολη και την έντονη δημοσιότητα του θέματος. Έτσι, αντίστοιχα, αιτιολογούν την επιλογή του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού προγράμματος «για να εξοικειωθούν με τον όρο αρχαιολόγος και να συμμετάσχουν βιωματικά σε μια ανασκαφή» 16 ή με αφετηρία «το ενδιαφέρον των μαθητών για την Αμφίπολη. Ο ενθουσιασμός τους για την ανασκαφή». 17 Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, οι εκπαιδευτικοί, αξιολογώντας τα παιδαγωγικά οφέλη των εκπαιδευτικών, προτάσσουν ως σημαντικότερη τη γνωστική διάσταση τους. Θεωρούν, επίσης, σημαντική τη βιωματική εμπλοκή των παιδιών στη διαδικασία της μάθησης, την κινητοποίηση του ενδιαφέροντός τους και την ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους. Δηλώνουν πως «τα παιδιά ενθουσιάστηκαν. Έμαθαν πολλά πράγματα με ευχάριστο τρόπο», 18 ότι «το θεώρησα ενδιαφέρον, χρήσιμο, ευχάριστο και κατάλληλο για την ηλικία τους», 19 ότι «το θεωρώ επιτυχημένο απόλυτα και πως συντελεί στη δημιουργικότητα, ενεργή συμμετοχή και πιθανή μελλοντική επιλογή αυτών των επαγγελμάτων από τους μαθητές» 20 ή ότι «συζητούσαν μεταξύ τους. ε! μαλώσαμε και λίγο ποιος θα κάνει πιο πολλά στο πρόγραμμα κι αυτό». 21 Οι εκπαιδευτικοί εμφανίζονται να δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη συμπλήρωση του φυλλαδίου εργασίας, κυρίως στις περιπτώσεις των τακτικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ως μέσου εμπέδωσης της γνώσης, και μικρότερη στο εργαστηριακό μέρος τους και, ως ένα βαθμό και στην εκπαιδευτική ξενάγηση, πιστεύοντας, όμως, ότι δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους μαθητές τους (Καλογιάννη 2011β). Κρατούν συνήθως το ρόλο του παρατηρητή της διαδικασίας ή θέτουν απλώς ερωτήματα στα παιδιά, και, σπανιότερα, συμμετέχουν και οι ίδιοι στα εργαστήρια, θέλοντας να πειραματιστούν επί ίσοις όροις με τους μαθητές τους (Καλογιάννη 2014) (βλ. Εικόνες 1 & 2). Η στάση τους κι έτσι και ο ρόλος τους μέσα στο Μουσείο αλλάζει σε περιπτώσεις εκπαιδευτικών προγραμμάτων με έντονα παιγνιώδη χαρακτήρα, που τους προτρέπουν να συμμετάσχουν ενεργά, παίζοντας μαζί με τα παιδιά (φωτογραφίες 3-6). Σε αυτές τις περιπτώσεις, αποδίδουν μικρή βαρύτητα στο έντυπο παιδαγωγικό υλικό, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στις βιωματικές δράσεις. Museumedu 1 / May

14 Γενικά, πάντως, διαπιστώνουν ότι η αύξηση του βαθμού βιωματικής εμπλοκής των παιδιών στα επιμέρους στάδια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων συνεπάγεται ανάλογη αύξηση του ενδιαφέροντος και περισσότερο θετική στάση στο σύνολό τους, ανεξάρτητα από τη σχολική τους επίδοση (Καλογιάννη 2011β). Και αυτό γιατί το ενδιαφέρον και η ενεργητική συμμετοχή των παιδιών αυξανόταν με τη συμμετοχή τους σε διαδικασίες, που, όπως σχεδιάστηκαν αρχικά και διαμορφώθηκαν στη συνέχεια από τα ίδια, ήταν πρωτότυπες και απρόβλεπτες, τους προκαλούσαν χαρά και τα δραστηριοποιούσαν, οδηγώντας τα, έτσι, σε απρόσμενες μαθησιακές εμπειρίες (φωτογραφίες 7-9). Επίλογος Καταλήγοντας, θα πρέπει να σημειωθεί ότι όποια κι αν είναι τα κίνητρα και οι στρατηγικές των εκπαιδευτικών, φαίνεται πως η ένταξη τέτοιου είδους μη τυπικών μαθησιακών εμπειριών στο σχολικό πρόγραμμα αυξάνει σημαντικά τη συνολική εκπαιδευτική επίδρασή τους στα παιδιά, ακόμη και μακροπρόθεσμα, κυρίως όταν οι εξωσχολικές αυτές εμπειρίες ενισχύονται σε σχολικά πλαίσια και συνδέονται με ευρύτερα κοινωνικά συμφραζόμενα (Anderson & Piscitelli 2002, Falk & Dierking 1997, Kisiel 2005, Rennie, McClafferty & Johnson 1993, Rickinson, Dillon, Teamey κ.ά., 2004b, Saul 1993, Wolins, Jensen & Ulzheimer 1992). Αυτό εξηγείται γιατί η προσωπική εμπλοκή τους στη διαδικασία βοηθά στο να κάνει την εμπειρία αξιομνημόνευτη, ειδικά αν επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Και βέβαια αυτές οι πρώιμες επαφές των παιδιών με τα μουσεία θεωρείται ότι καθορίζουν ανάλογες συμπεριφορές στην ενήλικη πλέον ζωή τους (Orion 1993). Η αποτελεσματική ένταξη, επομένως, οργανωμένων εκπαιδευτικών δράσεων σε μουσεία στο σχολικό πρόγραμμα προϋποθέτει τη λήψη αποφάσεων για το ποιος είναι τελικά ο λόγος για την πραγματοποίησή τους, ώστε, τελικά, μέσα από προσεκτική προετοιμασία, ο ενθουσιασμός και η χαρά των παιδιών, μετά την επίσκεψη στο μουσείο, να οδηγήσει σε επιτυχημένες μαθησιακές εμπειρίες και στο περιβάλλον του σχολείου (Rennie, McClafferty & Johnson 1993). Ο προορισμός υπάρχει, οι διαδρομές χαράχτηκαν και εξακολουθούν να χαράζονται το ποια κατεύθυνση θα επιλεγεί, τελικά, εξαρτάται από τους ίδιους τους ταξιδιώτες Βιβλιογραφικές αναφορές Anderson, D. & Piscitelli, B. (2002). Parental recollections of childhood museum visits, Museum National, 10(4), Museumedu 1 / May

15 Anderson, D., Piscitelli, B. & Everett, M. (2008). Competing agendas: Young children s museum field trips, Curator, 51 (3), Βέμη, Β. (2006). «Μουσειοπαιδαγωγική κατάρτιση των εκπαιδευτικών: Προϋπόθεση για μια κοινή γλώσσα μουσείου και σχολείου», Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 42, Bourdieu, P. & Darbel, A. (1997). The Love of Art: European art museums and their public. Cambridge: Polity Press. Δάλκος, Γ. (2000). Σχολείο και μουσείο. Το βιβλίο στην εκπαίδευση. Αθήνα: Καστανιώτη. Falk J.H. & Dierking, L. D. (2000). Learning from Museums: Visitor experience and the making of meaning. New York: AltaMira Press. Falk, J.H. & Dierking, L. D. (1997). School field trips: Assessing their long-term impact, Curator: The Museum Journal, 40 (3), Finkelstein, D. (2005). Science museums as resources for teachers: An exploratory study on what teachers believe. Paper presented at the National Association for Research in Science Teaching annual conference, Dallas, TX, April 4-7, Flexer, B. & Borun, M. (1984). The impact of a class visit to participatory science museum exhibit and a classroom science lesson, Journal of Research in Science Teaching, 21, Γαβριλάκη, Ε. (2000). Η φιλοσοφία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και η εμπειρία του Ρεθύμνου. Στο Ν. Ψάλτη (Επιμ.) Παιδεία και αρχαιολογία: Εκπαιδευτικά προγράμματα του ΥΠ.ΠΟ. Πρακτικά Ημερίδας, Χαλκίδα (σ ). Χαλκίδα: Υπουργείο Πολιτισμού & ΙΑ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Griffin, J. & Symington, D. (1997). Moving from task-oriented to learning-oriented strategies on school excursions to museums, Science Education, 81 (6), Hooper-Greenhill, Ei. (1998). Museum and gallery education. Leicester: Leicester University Press. Κακούρου-Χρόνη, Γ. (2005). Μουσείο Σχολείο. Αντικριστές πόρτες στη γνώση. Αθήνα: Πατάκη. Καλογιάννη, Αι. (υπό έκδοση). Δέντρα θεών κι ανθρώπων, σταγόνες νερού και μάγισσες συναντιούνται στο Μουσείο. Στο Α. Μαζαράκης (Επιμ.) Αρχαιολογικό Έργο Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας 4 (σ ). Βόλος: Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού & Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Καλογιάννη, Αι. (2015). «Ξαναδιαβάζοντας» το σχολικό βιβλίο Ιστορίας μέσα από ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε Μουσείο: Η περίπτωση του Νεολιθικού Πολιτισμού. Στο Σ. Μπουζάκης (Επιμ.). Πρακτικά του 7 ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Ποια γνώση έχει την πιο μεγάλη αξία: Ιστορικές συγκριτικές προσεγγίσεις» ( ). Πάτρα: Πανεπιστήμιο Πατρών, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Εργαστήριο Ιστορικού Αρχείου Νεοελληνικής και Διεθνούς Εκπαίδευσης. Ανάκτηση Φεβρουάριος 18, 2015, από: Museumedu 1 / May

16 Καλογιάννη, Αι. (2014). «Έχετε ξανάρθει στο Μουσείο; Ναι, κυρία, και κάναμε πηλό!». Στο Ξ. Αραπάκη (Επιμ.). Διδακτική της κεραμικής τέχνης (σ ). Αθήνα: Ίων. Καλογιάννη, Αι. (2011α). Εκπαιδευτικά Προγράμματα της ΙΓ Εφορείας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων. Στο Ει. Γαβριλάκη (Επιμ.) Πρακτικά Συνεδρίου «Η Άνοιξη των Μουσείων» (σ ). Ρέθυμνο: ΚΕ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων & Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Ρεθύμνου. Καλογιάννη, Αι. (2011β). «Πείτε μας τη γνώμη σας» Μαθητές και Εκπαιδευτικοί Αξιολογούν Εκπαιδευτικά Προγράμματα. Στο Ει. Γαβριλάκη (Επιμ.) Πρακτικά Συνεδρίου «Η Άνοιξη των Μουσείων» (σ ). Ρέθυμνο: ΚΕ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Ρεθύμνου. Καλογιάννη, Αι. (2010α). Οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για την παιδαγωγική αξιοποίηση των σχολικών επισκέψεων σε μουσεία. Αδημοσίευτη Διπλωματική Διατριβή. Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Παιδαγωγικό παιχνίδι και παιδαγωγικό υλικό στην πρώτη παιδική ηλικία». Καλογιάννη, Αι. (2010β). «Μα τι μπορούν να καταλάβουν, τόσο μικρά, στο μουσείο;». Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας στο Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου. Στο Σπ. Πανταζής, Θ. Μπάκας, Μ. Σακελλαρίου & Ε. Καινούργιου (Επιμ.) Πρακτικά 2 ου Διεθνούς Συνεδρίου Προσχολικής Αγωγής «Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές στην Προσχολική Αγωγή και Εκπαίδευση του 21ου αιώνα». Τόμος Β (σ ). Ιωάννινα: Εργαστήριο Παιδαγωγικής και Διδακτικής Μεθοδολογίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Ανακτήθηκε, Αύγουστος 12, 2012 από: Καλογιάννη, Αι. & Βουζαξάκης, Κ. (2015). Περιεχόμενο και χρήση πολυμεσικών εφαρμογών στο «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου. Στο C. Papadopoulos, E. Paliou, A. Chrysanthi, E. Kotoula & A. Sarris (Εds.), Archaeological Research in the Digital Age. Proceedings of the 1st Conference on Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology Greek Chapter. Rethymno: Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology ( ). Greek Chapter (CAA-GR) & FORTH / Institute for Mediterranean Studies. Ανάκτηση Φεβρουάριος 16, 2015, από: GR_2014_Procs.pdf Καλογιάννη, Αι. & Ζαβός, Θ. (2012). Διερευνώντας τις αντιλήψεις των παιδιών για το Μουσείο. Στο Α. Μαζαράκης (Επιμ.) Αρχαιολογικό Έργο Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας 3 (σ ). Βόλος: Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού & Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Kalogianni, Ai. & Stamelou, E. (in press). The role of museum educational worksheets: Τhe case of Volos Athanassakeion Archaeological Museum and the Archaeological Museumedu 1 / May

17 Site of Sesklo, The child and the book Time, Space and Memory in Literature for Children and Young Adults. Κανάρη, Χ. (2008). Εκπαιδευτικό υλικό μουσείων και εκπαιδευτικοί: Μία έρευνα κοινού σε εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Μαγνησίας. Αδημοσίευτη Διπλωματική εργασία. Βόλος: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών σπουδών «Σύγχρονα περιβάλλοντα μάθησης και παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού». Κασβίκης, Κ., Νικονάνου, Κ. & Φουρλίγκα, Ε. (2002). «Εκπαιδευτικά Προγράμματα Αρχαιολογίας στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα μιας έρευνας και μιας εναλλακτικής πειραματικής εφαρμογής», Αρχαιολογία και Τέχνες, 85Β, Kisiel, J.F. (2007). Examining teacher choices for science museum worksheets, Journal of Science Teacher Education, 18, Kisiel, J.F. (2005). Understanding Elementary Teacher Motivations for Science Fieldtrips, Science Education, 89 (6), Kisiel, J.F. (2003). Teachers, museums and worksheets: Α closer look at a learning experience, Journal of Science Teacher Education, 14 (1), Κουβέλη, Α. (2000). Η σχέση των μαθητών με το μουσείο: Θεωρητική προσέγγιση, έρευνα στην Αθήνα και στην Ικαρία, εκπαιδευτικά προγράμματα. Αθήνα: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Κυρκίνη, Α. & Δάλκος, Γ. (2001). Μουσειακή παιδεία: Επισκέψεις των μαθητών σε μουσεία. Στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων & Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Οδηγός για την εφαρμογή της Ευέλικτης Ζώνης Καινοτόμων Δράσεων. Βιβλίο για τον καθηγητή (σ ). Αθήνα: ΟΕΔΒ. Μουρατιάν, Ζ. (1995). Εναλλακτικοί τρόποι προσέγγισης του μουσείου. Η περίπτωση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Βασικές αρχές και η φιλοσοφία τους. Στο Πρακτικά Ημερίδας με τίτλο «Σχεδιασμός και αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά 10 έως 15 ετών» (σ ). Θεσσαλονίκη, 18 Μαΐου Θεσσαλονίκη: Τεχνικό Μουσείο. Νάκου, Ει. (2001). Μουσεία: Εμείς, τα πράγματα και ο πολιτισμός. Αθήνα: νήσος. Νικονάνου, Ν. (2002). Αρχαιολογικά Μουσεία και Σχολείο. Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση στην Ελλάδα. Διδακτορική Διατριβή. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Παιδαγωγική Σχολή, Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Ξανθοπούλου, Κ.Γ. & Μέλλιου, Ε.Α. (2011). «Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Τα αποτελέσματα μιας έρευνας με εκπαιδευτικούς», Museology International Scientific Electronic Journal, 6, Οικονόμου, Μ. (2003). Μουσείο: Αποθήκη ή ζωντανός οργανισμός; Μουσειολογικοί προβληματισμοί και ζητήματα. Αθήνα: Κριτική (Επιστημονική βιβλιοθήκη). Museumedu 1 / May

18 Orion, N. (1993). A model for the development and implementation of field trips as an integral part of the science curriculum, School Science and Mathematics, 93(6), Price, S. & Hein, G.E. (1991). More than a field trip: Science programmes for elementary school groups at museums, International Journal of Science Education, 13(5), Rennie, L.J., McClafferty, T. & Johnson, D. (1993). Interactive science and technology centres: Helping teachers make best use of them. Paper presented at the Annual Conference of the Australian Association for Research in Education, Fremantle, Western Australia. Ανάκτηση Δεκέμβριος 28, 2008, από: Rickinson, M., Dillon, J., Teamey, K., Morris, M., Choi, M.Y., Saunders, D., & Benefield, P. (2004a). A research review of outdoor learning. Ανάκτηση Σεπτέμβριος 11, 2009 από: Rickinson, M., Dillon, J., Teamey, K., Morris, M., Choi, M.Y., Saunders, D., & Benefield, P. (2004b). A Review of Research on Outdoor Learning. Ανάκτηση Σεπτέμβριος 11, 2009 από: html Saul, J.D. (1993). Ready, set, let s go! Using field trips in your curriculum, Day Care & Early Education, 21(1), Στεφάνου, Ε. (2010). «Μουσείο και εκπαιδευτικοί: Εμπειρική έρευνα στα Διδασκαλεία των ΠΤΔΕ», Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Δ.Ε. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 22, Στεφάνου, Ε., Αθανασιάδης, Η. & Στέφος, Ε. (2013). «Μνημεία Ιστορίας και Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Νοηματοδότηση και Ιεράρχηση των Μνημείων και Υλικών Καταλοίπων του Παρελθόντος. Εμπειρική Έρευνα με Εκπαιδευτικούς», Παιδαγωγικά Ρεύματα στο Αιγαίο, 6-7, Tal, R., Bamberger, Y., & Morag, O. (2005). Guided school visits to natural history museums in Israel: Teachers roles, Science Education, 89(6), Τζιαφέρη, Σ.Γ. (2005). Το σύγχρονο μουσείο στην ελληνική εκπαίδευση μέσα από το παράδειγμα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Θεσσαλονίκη: Αδελφοί Κυριακίδη. Τραγάκης, Ν. (2012). Στάσεις και αντιλήψεις των δασκάλων του Νομού Λακωνίας σχετικά με Μουσειακή Αγωγή και Εκπαίδευση. Αδημοσίευτη Διπλωματική Εργασία. Αθήνα: Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Εκπαίδευση και Πολιτισμός», Κατεύθυνση «Αγωγή και Πολιτισμός». Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων (2013). Οδηγίες για τις Βιωματικές Δράσεις της Museumedu 1 / May

19 Α τάξης Ημερήσιου και Εσπερινού Γυμνασίου για το σχ. έτος Ανάκτηση Δεκέμβριος 7, 2013 από: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (2006). Σχολικοί περίπατοι και εκπαιδευτικές εκδρομές μαθητών δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Υ.Α /Γ2/ (ΦΕΚ/Β/206/ ). Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων & Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2001α) Οδηγός για την εφαρμογή της Ευέλικτης Ζώνης Καινοτόμων Δράσεων. Βιβλίο για τον καθηγητή. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων & Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2001β) Οδηγός για την εφαρμογή της Ευέλικτης Ζώνης. Βιβλίο για τον δάσκαλο. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Χρυσουλάκη, Στ. (Επιμ.). (2007). Μυκηναϊκός Πολιτισμός και Τοπική Ιστορία. Αθήνα: ΥΠ.ΠΟ., ΤΕΠΕ., ΙΓ ΕΠΚΑ. Wolins, I.S., Jensen, N., & Ulzheimer, R. (1992). Children s memories of museum filed trips: Α qualitative study, Journal of Museum Education, 17(2), Xanthoudaki, M. (1998). Educational provision for young people as independent visitors to Art museums and galleries: Issues of learning and training, Museum Management and Curatorship, 17(2), Σημειώσεις 1 Από τη θέση αυτή ευχαριστώ θερμά, έστω και μετά από αρκετά χρόνια, δυο Δασκάλες μου, στις οποίες οφείλεται σε μεγάλο βαθμό η επαγγελματική μου ενασχόληση με τη μουσειακή εκπαίδευση: την Ανθή Ρούστα, που ως Φιλόλογος στο 2 ο Γενικό Λύκειο Βόλου έδωσε πνοή στις φωτογραφίες των αρχαίων αντικειμένων που κοσμούσαν απλώς το σχολικό βιβλίο Ιστορίας και μ έκανε να αποφασίσω πως, αργότερα, θα ήθελα να μιλήσω στα παιδιά για την Τέχνη και τη Μαντώ Παπαδάκη, που ως Λέκτορας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μου έδωσε την ευκαιρία να δω στην πράξη πώς το όνειρο γίνεται πραγματικότητα. 2 Η έρευνα εκπονήθηκε στο πλαίσιο της Διπλωματικής μου Διατριβής στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Καλογιάννη, 2010α), με επιβλέπουσες τις καθηγήτριες Ειρ. Νάκου και Δ. Κακανά, στις οποίες εκφράζονται θερμές ευχαριστίες. 3 Αντίθετα, στην κλειστού τύπου ερώτηση, όπου καλούνταν να επιλέξουν ανάμεσα στους λόγους για τους οποίους θα αποφάσιζαν να παρακολουθήσουν ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το 44,8% (Ν= 94) των εκπαιδευτικών προέταξαν αυτούς που αναφέρονται στη συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και ανταποκρίνονται σε περιβάλλοντα μη τυπικής μάθησης, όπως του μουσείου. Το 11,4% (Ν= 24) θα το έπρατταν για λόγους που σχετίζονται κυρίως με τη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών και ταυτόχρονα με τυπικές μορφές διδασκαλίας, το 40,5% (Ν= 85) επέλεξε ένα συνδυασμό των παραπάνω και το 3,3% (Ν= 7) δεν απάντησαν. 4 Συμμετέχων με κωδικό Συμμετέχων με κωδικό xx Πρώην ΙΓ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. 7 Σχετίζονται με το ωράριο απασχόλησης του αρμόδιου προσωπικού. Museumedu 1 / May

20 8 Επιδιώκεται ο αριθμός των συμμετεχόντων να μην ξεπερνά τα 20 παιδιά, με εξαίρεση τα σχολικά τμήματα που διαθέτουν περισσότερους μαθητές. 9 Αξιοποιεί το εκπαιδευτικό υλικό που σχεδιάστηκε σε συνεργασία με το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας του Υπουργείου Πολιτισμού, το 2005 (Χρυσουλάκη, 2007), σε μια προσπάθεια να ανταποκριθεί το Μουσείο στα αιτήματα της εκπαιδευτικής κοινότητας για ενασχόληση με ζητήματα Τοπικής Ιστορίας. 10 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής xx3010, εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα». 11 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα». 12 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα». 13 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής xx2510, εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα». 14 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Τα χρώματα της Ίριδας». 15 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Τα χρώματα της Ίριδας». 16 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής xx0611, εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Όταν οι χρονοκάψουλες τελειώνουν Ταξίδι πίσω στο χρόνο παίζοντας ανασκαφή». 17 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Όταν οι χρονοκάψουλες τελειώνουν.. Ταξίδι πίσω στο χρόνο παίζοντας ανασκαφή». 18 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μια μικρή Φεραία υποδέχεται την Αθηναία Μύρτιδα». 19 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Τα χρώματα της Ίριδας». 20 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Όταν οι χρονοκάψουλες τελειώνουν Ταξίδι πίσω στο χρόνο παίζοντας ανασκαφή». 21 Εκπαιδευτικός με κωδικό συμμετοχής , εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Όταν οι χρονοκάψουλες τελειώνουν Ταξίδι πίσω στο χρόνο παίζοντας ανασκαφή». Museumedu 1 / May

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ξενόγλωσση Museum and Education, purpose, pedagogy, performance, Eilean Hooper Greenhill The educational Role of the Museum, Eilean Hooper Greenhill

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Τρόποι Αντιμετώπισης Αποθήκη 1 Λιμένος Θεσσαλονίκης 30 Μαΐου 2009 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Αξιολόγηση και Τρόποι Αντιμετώπισης Αποθήκη 1 Λιμένος Θεσσαλονίκης 30 Μαΐου 2009 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ επιστημονική ημερίδα: ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ: Αξιολόγηση και Τρόποι Αντιμετώπισης Αποθήκη 1 Λιμένος Θεσσαλονίκης 30 Μαΐου 2009 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ Επιστημονική Επιμέλεια: Δρ Τσιμπιδάκη Ασημίνα

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 9

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 9 Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 9 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΕΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Μουσειακή αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;»

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;» Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2014 ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ.: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Δ.Ο.Ε., Ο.Λ.Μ.Ε. Εκπαιδευτικά Δίκτυα Ενημέρωσης:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Εκπαιδευτικό Συνέδριο με τίτλο «Ακαδημαϊκή Αριστεία και Χάρισμα: Καινοτόμες Πρακτικές Προσωποποιημένης Μάθησης» Εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη». Τα Εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη»

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 151

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΡΧΕΣ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ 31/01/2014 ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΕΡΟΥΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Α/ΘΜΙΑΣ 4 Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΧΑΝΙΩΝ Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ & ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σχολείο και Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002

ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002 650 ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002 Γεωργιάδου Αναστασία Δρ., Επιμορφώτρια στις ΤΠΕ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο anavasi@otenet.gr, Κασκαντάμη

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012 Απολογιστική Έκθεση Α. Γενικά στοιχεία Στο πλαίσιο της Πράξης «Νέες Πολιτικές Ξενόγλωσσης

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να:

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να: ΣΧΟΛΕΙΟ Με αφόρμηση τα ενημερωτικά σποτ του ιστότοπου http://www.saferinternet.gr οι μαθητές εντοπίζουν αρχικά τα κυριότερα προβλήματα που σχετίζονται με τη μη ορθή χρήση του Διαδικτύου. Στη συνέχεια αφού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης

Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης Τίτλος Μαθήματος: Συστηματική Παρατήρηση της Εκπαιδευτικής Παρατήρησης Κωδικός Μαθήματος: ΠΑ0200 Διδάσκων: Δόμνα Κακανά [dkakana@uth.gr] Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 3 ο & 4 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα