Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 1 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΡΕΣ. Υλικό Παρέµβασης Ευάγγελος Χ. Καραδήµας

2 2 Φυλλάδιο Α : Στρες και συνέπειες Το στρες είναι φαινόµενο πολύ γνωστό σε όλους µας, όπως και οι συνέπειές του ή οι αντιδράσεις σε αυτό. Μια µέτρια δόση στρες δεν παράγει συνήθως δυσάρεστες συνέπειες. Όταν όµως δεν µπορεί να ελεγχθεί, τότε µπορεί να προκαλέσει διάφορα σοβαρά προβλήµατα στον τρόπο µε τον οποίο σκεφτόµαστε και συµπεριφερόµαστε, ενώ σε κάποιες περιπώσεις µπορεί να προκαλέσει ακόµα και σωµατικές και ψυχικές δυσλειτουργίες. Η διεργασία του στρες είναι σηµαντική για την επιβίωσή µας γιατί µας προετοιµάζει να τα βγάλουµε πέρα µε τις αρνητικές ή ανεπιθύµητες και δυσάρεστες καταστάσεις. Γίνεται το αίτιο για αλλαγές στο ορµονικό µας σύστηµα, και µε αυτόν τον τρόπο, προετοιµάζει το σώµα µας να αµυνθεί κατά του κινδύνου ή να το βάλει στα πόδια. Παράλληλα οι ορµονικές αλλαγές, προκαλούν ορισµένα σωµατικά αισθήµατα που µπορούµε να συσχετίσουµε µε το στρες, όπως: ένταση των µυών γρήγορους καρδιακούς παλµούς γρήγορη αναπνοή εφίδρωση Βραχυπρόθεσµα, αυτές οι αλλαγές είναι θετικές, εφόσον βοηθούν το σώµα µας να προετοιµαστεί για δράση και το µυαλό µας να συγκεντρωθεί στο παρόν πρόβληµα. Οι αλλαγές αυτές όµως κανονικά σταµατούν και ερχόµαστε στην προηγούµενη κατάσταση ηρεµίας, µόλις ο κίνδυνος ή αυτό που µας προκάλεσε στρες, περάσει. Αν όµως οι αντιδράσεις δεν σταµατήσουν, οι σωµατικές αισθήσεις γίνονται πλέον δυσάρεστες και καταλήγουν σε: µυϊκούς πόνους αδυναµία στα πόδια έντονη εφίδρωση τρέµουλο δύσκολη και άτακτη αναπνοή φούσκωµα ή πόνο στο στοµάχι δυνατούς ή γρήγορους καρδιακούς παλµούς Όταν είµαστε σε έντονη πίεση αλλάζει, επίσης, ο τρόπος µε τον οποίο σκεφτόµαστε. Συνήθως ασχολούµαστε µε το συγκεκριµµένο πρόβληµα που µας προκάλεσε την αναστάτωση και ξεχνάµε όλα τα άλλα. Η σκέψη µας γίνεται όλο και περισσότερο ανήσυχη: εντείνονται τα συναισθήµατα άγχους, λύπης, οργής κ.λπ. πάντοτε φοβόµαστε για το χειρότερο φοβόµαστε ότι το πρόβληµα είναι µόνιµο σκεφτόµαστε αρνητικά και απαισιόδοξα πιστεύουµε ότι το πρόβληµα οφείλεται σε κάποια φυσική αδυναµία Πώς διατηρούνται και αυξάνονται οι αρνητικές συνέπειες του στρες; Τώρα πια στήνεται ένας φαύλος κύκλος και συχνά η κατάσταση ξεφεύγει από τον έλεγχο µας: στρες σωµατικά συµπτώµατα

3 3 στρες ανήσυχες σκέψεις Την ώρα της µεγάλης έντασης, αλλάζει και η συµπεριφορά µας: κινούµαστε πάνω - κάτω, νευρικά τρώµε τα νύχια µας κάνουµε χρήση διαφόρων ουσιών (ηρεµιστικά, αλκοόλ κ.ά.) ζούµε υπό συνεχή ένταση αποφεύγουµε καταστάσεις που µας προκαλούν πολύ άγχος ή άλλα αρνητικά συναισθήµατα καπνίζουµε πολύ τρώµε πολύ τριγυρνάµε άσκοπα εδώ κι εκεί Η πιο συχνή αντίδραση σε κάτι που φοβόµαστε ή που µας αγχώνει είναι να το βάζουµε στα πόδια, να αποφεύγουµε τη στρεσογόνο κατάσταση, γιατί δεν είναι δυνατόν να βρισκόµαστε σε συνεχή υπερδιέγερση. Έτσι όµως δηµιουργείται ένας ακόµα φαύλος κύκλος: η άµεση µείωση της έντασης (θετική ενίσχυση) µέσω της αποφυγής ενισχύει την διαιώνηση της µη επιθυµητής συµπεριφοράς: αύξηση του στρες αποφυγή της αγχογόνου κατάστασης Υπάρχουν όµως περιπτώσεις που δεν µπορεί το άτοµο ούτε να βρει λύσεις για τη µείωση του στρες, ούτε να αποφύγει τις πηγές στρες και τότε οι αντιδράσεις και η διέγερση του σώµατος και της σκέψης συνεχίζονται για πολύ ή/και σε µεγάλο βαθµό. Σε αυτή την περίπτωση, οι συνέπειες µπορεί να είναι πολύ πιο σοβαρές. Σηµαντικές σωµατικές ασθένειες µπορεί να εµφανισθούν (όπως έλκη, χρόνιοι πονοκέφαλοι και άλλοι πόνοι, συνεχείς αδιαθεσίες, αϋπνίες κ.ά.), όπως και ψυχικές (λ.χ. καταθλιπτικά συναισθήµατα, αγχώδεις διαταραχές και φοβίες κ.ά.). Στρατηγικές αντιµετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων (ΣΑΣΚ) Για να αντιµετωπίσουµε όλες αυτές τις δυσκολίες καταφεύγουµε σε διάφορες µεθόδους (στρατηγικές αντιµετώπισης στρες). Κάποιες είναι βραχυπρόθεσµης µόνο ωφέλειας, π.χ. χρήση ηρεµιστικών ή άλλων ουσιών, κατάχρηση αλκοόλ και καπνού, υπερβολική λήψη τροφής, αποφυγή των αγχογόνων ερεθισµάτων. Αυτές οι στρατηγικές όµως αφορούν τον ίδιο µας τον εαυτό. Προσπαθούµε να αλλάξουµε τον εαυτό µας ή να τον κάνουµε να ξεχάσει, χωρίς να λύνεται το πρόβληµα που εξακολουθεί να παράγει άγχος και άλλες δυσάρεστες συνέπειες. Από την άλλη, υπάρχουν κάποιες στρατηγικές βραχυπρόθεσµης αλλά και µακροπρόθεσµης ωφέλειας, που στρέφονται προς το ίδιο το πρόβληµα µε στόχο την υπερκέρασή του και την οριστική απαλλαγή µας από τις συνέπειές του. Τέτοιες στρατηγικές είναι: η σωµατική άσκηση, οι ασκήσεις χαλάρωσης, οι προσπάθειες αντιµετώπισης του ίδιου του προβλήµατος (π.χ. µαζεύοντας πληροφορίες), η αισιόδοξη και δηµιουργική σκέψη κ.ά. Κάθε στρατηγική διαδραµατίζει το δικό της ρόλο και έχει το δικό της στόχο. Συνήθως, κάθε πρόβληµα µπορεί να αντιµετωπισθεί εάν χρησιµοποιήσουµε αποτελεσµατικά την κατάλληλη στρατηγική. Εποµένως, η ανάλυση του προβλήµατος και η παράλληλη γνώση του τρόπου χρήσης των ΣΑΣΚ µπορούν να βοηθήσουν στη µείωση του στρες όταν το άτοµο τα ταιριάζει αποτελεσµατικά.

4 4 ιάδροµος Ελέγχου του Άγχους και άλλων αρνητικών συναισθηµάτων ιαπίστωση ΑΓΧΟΥΣ, ΥΣΦΟΡΙΑΣ ή άλλου αρνητικού συναισθήµατος Σ κ έ ψ η : «Καλό είναι να βρω από που ακριβώς προέρχεται αυτό το συναίσθηµα.» Έλεγχος των πιθανών πηγών Κάτι που συνέβη (σκέφτηκα, θυµήθηκα κλπ) σήµερα ή σχετικά πρόσφατα Μια (ή περισσότερες) µακρόχρονες σχετικά καταστάσεις που µε απασχολούν χωρίς να τις έχω επιλύσει ΑΝΑΛΥΩ ΠΟΙΟ ΤΟΜΕΑ Η ΣΤΟΧΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ ΑΦΟΡΑ (π.χ. προσωπική ζωή, επάγγελµα, οικονοµικά κλπ). Ασχολούµαι µε µία και µόνο κατάσταση κάθε φορά. ΑΝΑΛΥΩ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΩ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΥΝΑΤΗ ΣΑΦΗΝΕΙΑ ΤΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΜΕ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ (π.χ. τι, πώς, πότε, ποιός, γιατί, πόσο πιθανό είναι να συµβεί, πότε συνέβη τελευταία και τι έκανα, τι πιθανότητες υπάρχουν κ.λπ.) Επεξεργάζοµαι την κατάσταση, ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΚΑΙ ΛΑΜΒΑΝΩ ΜΕΤΡΑ: Ανακούφισης του εαυτού µου και µείωσης του άγχους και της δυσφορίας Αντιµετώπισης και επίλυσης του προβλήµατος που µε απασχολεί

5 5 Φυλλάδιο B : Σωστός τρόπος αναπνοής: Η διαφραγµατική αναπνοή Το έντονο στρες συχνά διαταράσσει και τους ρυθµούς αναπνοής µας. Συχνά, όταν αναστατωνόµαστε, πιάνουµε τους εαυτούς µας να αναπνέουµε πολύ γρήγορα ή/και κατά τρόπο άτακτο. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα ο ανθρώπινος οργανισµός να λαµβάνει πολύ περισσότερο οξυγόνο απ' ό,τι έχει πράγµατι ανάγκη, και οδηγείται έτσι σε µια κατάσταση που ονοµάζεται "υπεροξυγόνωση". Με την υπεροξυγόνωση οι µύες του σώµατός µας προµηθεύονται αρκετό οξυγόνο, ώστε να είναι έτοιµοι να δράσουν (π.χ. να το βάλουµε στα πόδια) µπροστά σε µια επικίνδυνη κατάσταση. Συχνά, όµως, η γρήγορη και άτακτη αναπνοή γίνεται συνήθεια, µε αποτέλεσµα να υπάρχει στο αίµα πολύ περισσότερο οξυγόνο και πολύ λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα απ' ό,τι χρειάζεται. Αυτό προκαλεί συµπτώµατα, όπως: τρέµουλο, κράµπες, ζαλάδες και θολή όραση, δύσκολη αναπνοή, αισθήµατα κόπωσης, πόνους στο στοµάχι ή το στήθος, κλπ. Τα συµπτώµατα αυτά, µέσω ενός φαύλου κύκλου, συντελούν στην παραγωγή εντονότερων αρνητικών συναισθηµάτων και αυτό σε επιπλέον υπεροξυγόνωση και δυσάρεστα συµπτώµατα. Η σωστή αναπνοή είναι µια ανάγκη και πρέπει συχνά να ασκούµαστε σ' αυτήν: Ξεκινείστε να ασκείστε ξαπλωµένος/η όταν µαθαίνετε την άσκηση. Στην καρέκλα ή όρθιος/α αργότερα. - Τοποθετείστε το ένα χέρι στο στήθος και το άλλο στο στοµάχι. - Εισπνεύστε από τη µύτη σας και αφήστε το στοµάχι σας να φουσκώσει. Έτσι χρησιµοποιείτε πλήρως τους πνεύµονές σας. Προσπαθήστε να διατηρείτε την κίνηση του στήθους σας σε ένα µίνιµουµ, χωρίς να σφίγγεστε. Σε αυτό θα σας βοηθήσει η αίσθηση που σας δίνουν τα χέρια σας πάνω στο στήθος και το στοµάχι. - Απαλά και ήρεµα, εκπνεύστε από τη µύτη σας. -, κρατώντας ένα ρυθµό. Στόχος είναι να παίρνετε 8-12 αναπνοές (εισπνοές και εκπνοές) ανά λεπτό. Στην αρχή µπορεί να νιώσετε ότι δεν λαµβάνετε αρκετό αέρα, αλλά καθώς θα εξασκείστε θα βρείτε ότι αυτός ο νέος τρόπος αναπνοής είναι ιδανικότερος και ανετότερος. Ασκηθείτε στη διαφραγµατική αναπνοή 2-3 φορές την ηµέρα, και συνδυάστε τη µε τις ασκήσεις νευροµυϊκής χαλάρωσης

6 6 Φυλλάδιο Γ : Τεχνικές επίλυσης προβληµάτων Αρκετές φορές καλούµαστε να δώσουµε λύσεις σε διάφορες δύσκολες περιστάσεις ή προβλήµατα. Μερικές φορές δεν έχουµε αντιµετωπίσει στο παρελθόν τέτοια προβλήµατα και δεν γνωρίζουµε ποια θα ήταν η ορθή αντίδραση. Άλλες πάλι φορές, αν και µας έχουν ξανατύχει παρόµοιες περιστάσεις, δεν καταφέρνουµε να βρούµε την σωστή λύση. Και στις δυο περιπτώσεις, πάντως, ως αποτέλεσµα έχουµε την έκλυση αρνητικών συναισθηµάτων, τα οποία στη συνέχεια µας εµποδίζουν από το να βρούµε την επιθυµητή λύση. Οι «τεχνικές επίλυσης προβληµάτων» µπορούν να φανούν εξαιρετικά χρήσιµες για την αντιµετώπιση τέτοιων δυσκολιών. Οι τεχνικές αυτές είναι µια καθορισµένη σειρά βηµάτων που βοηθούν το άτοµο να επικεντρωθεί στο πρόβληµα και να ανεύρει µια λύση ικανοποιητική. Η εφαρµογή της τεχνικής αυτής είναι απλή και απαιτεί λίγη µόνο προσπάθεια. Χωρίζεται σε 6 βήµατα: 1ο Βήµα: Καθορισµός του προβλήµατος: Προσπαθείστε να ορίσετε επακριβώς τι σας ενοχλεί ή απασχολεί. Ορίστε ένα εντελώς συγκεκριµένο πρόβληµα χωρίς να απεραντολογείτε. Π.χ. "πρέπει να βρω τρόπο να αποµνηµονεύσω τις σελίδες του τάδε βιβλίου που µε δυσκολεύουν" και όχι "πρέπει να βρω ένα τρόπο για να αποµνηµονεύσω το τάδε βιβλίο". Σκεφτείτε επίσης διάφορες πλευρές του θέµατος, π.χ. "τι πρόκειται να συµβεί;", "πότε θα συµβεί;", "ποιός ή τί θα αναµειγνύεται στην όλη υπόθεση;". ουλέψτε µε ένα µόνο θέµα τη φορά. 2ο Βήµα: Απαρίθµηση πιθανών λύσεων: Προσπαθείστε να βρείτε και καταγράψτε όσο το δυνατό περισσότερες λύσεις, για κάθε πλευρά του προβλήµατος που σας απασχολεί. Καταγράψτε τις, όσο συνηθισµένες ή εξωφρενικές κι αν σας φαίνονται. Μην αποκλείετε τίποτα. Όσο περισσότερες πιθανές λύσεις τόσο καλύτερα. Προσπαθείστε να δείτε πως θα αντιδρούσε κάποιος άλλος στη θέση σας. Μην διστάσετε να ζητήσετε τη συµβουλή τρίτων. 3ο Βήµα: Αξιολόγηση των "υπέρ" και των "κατά" κάθε πιθανής λύσης: Για κάθε πιθανή λύση που πριν βρήκατε, καταγράψτε τα υπέρ και τα κατά, που θα προέκυπταν από την πιθανή εφαρµογή αυτής της λύσης. Στόχος είναι η ανεύρεση εκείνης της λύσης µε τα περισσότερα ή σηµαντικότερα υπέρ και τα λιγότερα ή πιο ανώδυνα κατά. 4ο Βήµα: Σχεδιασµός: Με πολύ συγκεκριµένους όρους, αποφασίστε πως θα εφαρµόσετε την επιλεγµένη λύση. "Τι ακριβώς θα γίνει, πότε θα γίνει, ποιος θα αναµειχθεί, που θα γίνει, ποια βήµατα ακριβώς θα ακολουθήσετε", είναι ερωτήµατα που θα πρέπει να τύχουν απάντησης. Συχνά βοηθά η συγκέντρωση πληροφοριών από φίλους, γνωστούς ή άλλες πηγές που έχουν αντιµετωπίσει παρόµοιες καταστάσεις, ώστε να δείτε πως και τι ακριβώς εκείνοι έκαναν. Επίσης, βοηθά πριν εφαρµόσετε τη λύση, να την επαναλάβετε στη φαντασία σας. 5ο Βήµα: ράση: Εφαρµόστε τη λύση που δώσατε. 6ο Βήµα: Αξιολόγηση αποτελεσµάτων: Αν η λύση πέτυχε, µπράβο σας! Εφαρµόστε τη µέθοδο και σε άλλα προβλήµατά σας. Αν η λύση σας δεν επέτυχε τα αναµενόµενα, προσπαθείστε να ελέγξετε και να κατανοήσετε "τι πήγε στραβά". Ίσως φανήκατε υπεραισιόδοξος/-η, ίσως κρίνατε λάθος τις συνθήκες, ίσως ευθύνεται κάποιος τρίτος παράγοντας που δεν υπολογίσατε. Όποιο και να είναι το συµπέρασµά σας, θυµηθείτε ότι δεν αποτύχατε. Πρέπει όλοι µας να αναµένουµε κάποιες ατυχίες στη ζωή µας. Μάθετε από την εµπειρία σας και ξαναπροσπαθείστε, είτε ξεκινώντας και πάλι από το 1ο βήµα, είτε δοκιµάζοντας την λύση που στο 3ο βήµα προέβαλε ως η αµέσως πιο ικανοποιητική. Σ' αυτή την περίπτωση, ξεκινείστε από το 4ο βήµα. Οι τεχνικές επίλυσης προβληµάτων είναι καλύτερα να µην εφαρµόζονται την τελευταία στιγµή. Γενικά, ασχοληθείτε µε τα προβλήµατα σας, έγκαιρα, ώστε να έχετε στη διάθεσή σας όλο τον απαραίτητο χρόνο. Μην αναβάλετε την λήψη αποφάσεων, παρά µόνο όταν κρίνετε ότι πρέπει να γίνει κάτι τέτοιο, προκειµένου να εξασφαλιστούν καλύτερες συνθήκες.

7 7 Φυλλάδιο : Νευροµυϊκή χαλάρωση Τι είναι η νευροµυϊκή χαλάρωση; Νευροµυϊκή χαλάρωση, ή πληρέστερα «προοδευτική νευροµυϊκή χαλάρωση», είναι µια διαδικασία κατά την οποία το άτοµο µαθαίνει ουσιαστικά πως να χαλαρώνει διάφορες οµάδες µυών του σώµατός του. Μέσα από συνεχείς κύκλους έντασης και χαλάρωσης των µυών αυτών, το άτοµο προσέχει πάρα πολύ το πώς νιώθει, πώς αισθάνεται τόσο στην ένταση, όσο και στην χαλάρωση. Με την προοδευτική νευροµυϊκή χαλάρωση, το άτοµο µαθαίνει πως να απελευθερώνει την συσσωρευµένη ένταση, αλλά και να αναγνωρίζει πότε υπάρχει ένταση (ακόµα και η πιο µικρή) και πότε ηρεµία, κάθε στιγµή της ηµέρας και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Η χαλάρωση είναι µια δεξιότητα την οποία ουδέποτε ουσιαστικά µάθαµε, αλλά µπορούµε να την µάθουµε όπως µαθαίνουµε να κολυµπάµε, να οδηγούµε κλπ. Όπως και κάθε άλλη δεξιότητα, χρειάζεται τακτική εξάσκηση προκειµένου να κατακτηθεί. Είναι µια δεξιότητα που θα πρέπει να χρησιµοποιείται κάθε φορά που υπάρχει λόγος, αλλά για να γίνει αυτό, θα πρέπει το άτοµο να την κατέχει σωστά και ολοκληρωµένα. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να εξασκείται επαρκώς, ειδικά στην αρχή. Ειδάλλως, η όλη προσπάθεια θα προσφέρει πολύ λίγα. Κάθε άνθρωπος στην καθηµερινή του ζωή βρίσκεται σε ένταση (πολλή ή λίγη, ανάλογα µε τις περιστάσεις). Εξάλλου, οι µύες µας πρέπει να βρίσκονται σε «κάποια ένταση» προκειµένου να ενεργούµε (να περπατάµε, να οδηγούµε κλπ). Πολλές φορές η ένταση που βιώνουµε είναι εξαιρετικά µεγάλη, εξαιτίας διαφόρων γεγονότων ή καταστάσεων. Συχνά, όµως, ενώ τα αίτια που την προκάλεσαν παρέρχονται, αυτή παραµένει και µάλιστα κατά τρόπο συσσωρευτικό. Κάθε άτοµο «κατέχει» ένα προσωπικό επίπεδο καθηµερινής έντασης. Στόχος της προοδευτικής νευροµυϊκής χαλάρωσης είναι να βοηθήσει το άτοµο να κατέβει όσο γίνεται πιο κάτω από αυτό το προσωπικό επίπεδο και να απαλλαγεί από όση περισσότερη ένταση είναι δυνατόν. Η νευροµυϊκή χαλάρωση είναι µια σειρά κύκλων έντασης και χαλάρωσης διαφόρων οµάδων µυών: προηγείται η ένταση και έπεται η χαλάρωση. Η ένταση είναι η αφετηρία : η ένταση που νιώθουν οι µύες είναι µεγαλύτερη από το προσωπικό επίπεδο. Ανεβάζουµε την ένταση ψηλά και στη συνέχεια, µε ένα σύνθηµα, την αφήνουµε να φύγει όλη µαζί, ώστε η χαλάρωση που θα ακολουθήσει να είναι προοδευτικά η µεγαλύτερη δυνατή. Το άτοµο µπορεί, επίσης, κατά τη διάρκεια του κύκλου έντασης - χαλάρωσης να προσέξει και να εκτιµήσει τη διαφορά που υφίσταται ανάµεσα στις δύο καταστάσεις και να εντυπώσει τα (συν)αισθήµατα που επικρατούν σε κάθε µία. Γενικές αρχές - Πριν την άσκηση, αποφασίστε πότε θα την εφαρµόσετε και προσπαθείστε να τηρείτε αυτή την απόφαση κάθε µέρα, ώστε να αναπτυχθεί µια σταθερή συνήθεια. - Ασκηθείτε δύο ή τρεις φορές την ηµέρα: όσο πιο πολύ ασκείστε τόσο πιο εύκολα θα µπορείτε να χαλαρώσετε. - Επιλέξτε για να ασκηθείτε ένα ήσυχο µέρος, όπου δεν θα σας ενοχλήσει κανείς. Μην δοκιµάζετε να χαλαρώσετε όταν πεινάτε ή έχετε µόλις φάει, ή εάν το δωµάτιο είναι πολύ θερµό ή ψυχρό. Αυτές οι συνθήκες θα δυσκολέψουν πολύ την χαλάρωσή σας. - Ξεκινείστε αφού ξαπλώσετε, φορώντας άνετα ρούχα. Αργότερα, θα µπορείτε να χαλαρώνετε ενώ απλά κάθεστε ή στέκεστε όρθιοι. - οκιµάστε να υιοθετήσετε µια "παθητική" στάση, π.χ. µην ανησυχείτε για το αν θα τα καταφέρετε να χαλαρώσετε επαρκώς. Απλά δοκιµάστε, και ό,τι γίνει. - Μην περιµένετε να χαλαρώσετε απόλυτα µε την πρώτη φορά. Η αλλαγή θα επέλθει σιγά - σιγά, µέρα µε τη µέρα. - Κατά τη διάρκεια της άσκησης χαλάρωσης, εισπνέετε αργά, από τη µύτη και "γεµίζοντας" κατά την εισπνοή το στοµάχι σας (µετακινώντας το διάφραγµα και όχι το στήθος). Εκπνέετε ήρεµα απο τη µύτη σας.

8 8 Οδηγίες Νευροµυϊκής χαλάρωσης Μην προχωράτε στο επόµενο βήµα, παρά µόνο όταν χαλαρώσετε πλήρως την προηγούµενη οµάδα µυών. την πλήρη άσκηση διαφραγµατικής αναπνοής. Κλείστε τα µάτια. Οµάδες µυών Μέθοδος χαλάρωσης 1. Κυρίαρχο χέρι και βραχίονας Κάντε µια γροθιά, σφίγγοντας έντονα τα δάκτυλα, επιτρέποντας όµως στο µπράτσο να παραµείνει χαλαρωµένο. Κρατήστε την ένταση για 5-7 sec. Χαλαρώστε και προσέξτε την διαφορά µεταξύ έντασης και χαλάρωσης. 2. Μπράτσο του κυρίαρχου χεριού Πιέστε τον αγκώνα προς τα κάτω, προς το στρώµα (ή το 'χέρι' της καρέκλας), χωρίς να πιέζετε τον βραχίονα. Κρατήστε την ένταση για 5-7 sec. Χαλαρώστε και προσέξτε την διαφορά µεταξύ έντασης και χαλάρωσης. 3. Το άλλο χέρι και βραχίονας Όπως το 1. Κρατήστε την ένταση για 5-7 sec. Χαλαρώστε και προσέξτε την διαφορά µεταξύ έντασης και χαλάρωσης. 4. Το άλλο µπράτσο. Όπως το Μέτωπο Σηκώστε προς τα πάνω τα φρύδια και ζαρώστε το µέτωπο σας,όσο το δυνατό περισσότερο. 6. Ζυγωµατικά και µύτη Σφίξτε πολύ τα µάτια και ζαρώστε έντονα τη µύτη.

9 9 7. Το κάτω µέρος του προσώπου Σφίξτε τα δόντια και τραβήξτε προς τα πίσω τις άκρες του στόµατός σας. 8. Λαιµός Πιέστε τους µύες του λαιµού σας, σαν να θέλατε να ανοίξετε και να κλείσετε ταυτόχρονα, το σαγόνι σας. 9. Στήθος, ώµοι και πλάτη Πάρτε µια βαθιά ανάσα, κρατήστε την και τραβήξτε προς τα πάνω τις πλάτες σας. 10. Κοιλιά Πιέστε τους µύες της κοιλιάς σας, σαν να προσπαθείτε ταυτόχρονα να τραβήξετε προς τα έξω και την ίδια στιγµή προς τα µέσα το στοµάχι σας. 11. Μηρός του κυρίαρχου ποδιού Σφίξτε όσο το δυνατό περισσότερο όλους τους µύες του µηρού σας. 12. Γάµπα του κυρίαρχου ποδιού Γυρίστε τα δάκτυλα και το πέλµα προς τα πάνω, τραβώντας µε σχετική δύναµη. 13. Πέλµα κυρίαρχου ποδιού Γυρίστε τα δάκτυλα του ποδιού και το πέλµα προς τα κάτω και µαζέψτε τα δάκτυλά σας απαλά.

10 Μηρός του άλλου ποδιού Όπως το Γάµπα του άλλου ποδιού Όπως το Πέλµα του άλλου ποδιού Όπως το 13. Ο τερµατισµός της χαλάρωσης µπορεί να γίνει απαλά και βαθµιαία, µετρώντας από το 5 προς το 1, κατά τον ακόλουθο τρόπο: , κουνήστε ελαφρά τα πόδια σας... 3, κουνήστε ελαφρά τα χέρια σας... 2, κουνήστε το κεφάλι και το λαιµό σας... 1, ανοίξτε τα µάτια σας. Σηκωθείτε. Οδηγίες για χαλάρωση στο σπίτι Η εξάσκηση της χαλάρωσης στο σπίτι είναι εξαιρετικά σηµαντική για την πλήρη εκµάθησή της. - Ασκηθείτε στη χαλάρωση κατά προτίµηση δύο ή τρεις φορές την ηµέρα: το πρωί, το µεσηµέρι και το βράδυ. - Κάθε διαδικασία χαλάρωσης θα πρέπει να διαρκεί 20-30, περίπου. Για το λόγο αυτό, επιλέξτε χώρο και ώρα όπου δεν θα σας ενοχλήσει τίποτα (άτοµα, συσκευές, ήχοι, θόρυβοι, φώτα κλπ) για 30 τουλάχιστον λεπτά. - Χρήσιµη µπορεί να φανεί η συµπλήρωση του σύντοµου «ηµερολογίου χαλάρωσης», ώστε να διαπιστώνετε την πρόοδό σας, πόσο χρόνο αφιερώνετε στη χαλάρωση, να σηµειώνετε διάφορες δυσκολίες κλπ.

11 11 Φυλλάδιο Ε : Τεχνικές «Απόσπασης Προσοχής» Τεχνική που βοηθά να στρέψουµε την προσοχή µας σε κάτι ουδέτερο ή και ευχάριστο και µε τον τρόπο αυτό να διακόψουµε τις αρνητικές σκέψεις ή εικόνες που µας κατακλύζουν: Ι) Κρατείστε τον εαυτό σας απασχοληµένο µε κάποια δραστηριότητα (προτιµότερα ευχάριστη), ώστε να απασχοληθεί και η σκέψη σας και να µην δοθεί χώρος στις σκέψεις ή τις εικόνες που σας προκαλούν αρνητικά συναισθήµατα. Π.χ., πηγαίνετε για ψώνια, αθληθείτε, κάντε µια δουλειά στο σπίτι, διαβάστε κλπ. ΙΙ) Στρέψτε την προσοχή σας σε απλά πράγµατα που συµβαίνουν γύρω σας, π.χ., στα ρούχα των ανθρώπων γύρω σας, σε κάποιο έντονο χρώµα ή σχήµα. ΙΙΙ) Προσπαθείστε να αφήσετε απλά τις δυσάρεστες ή ενοχλητικές σκέψεις να περάσουν από το µυαλό σας και να φύγουν, χωρίς να τους δώσετε σηµασία. Οι σκέψεις έχουν την ιδιότητα να αποσύρονται όταν δεν τους δίνουµε τη δέουσα προσοχή. ιογκώνονται και εµµένουν µόνο εκείνες, όσες εµείς προσέχουµε και σε όσες εµείς δίνουµε έµφαση. Η τεχνική της απόσπασης της προσοχής είναι πιθανό να µην ταιριάζει σε όλα τα άτοµα. Βεβαιωθείτε ότι σας ταιριάζει, αλλά και ότι ταιριάζει στην κατάσταση που αντιµετωπίζετε. Είναι πιθανό να µπορείτε εύκολα να αποσπάσετε την προσοχή σας µέσω µιας δραστηριότητας (π.χ., διάβασµα), αλλά όχι µε τη χρήση µιας άλλης (π.χ., µε ένα περίπατο). Αφού βρείτε τις τεχνικές απόσπασης της προσοχής που σας ταιριάζουν, ασκηθείτε σε αυτές σε κάθε ευκαιρία. Αν δεν βοηθά η τεχνική που επιλέξατε είναι πιθανό να µην έχετε εξασκηθεί αρκετά, η στρατηγική να µην ταίριαζε, ή να είχατε υπερβολικό άγχος. Η εξάσκηση θα λύσει και αυτά τα προβλήµατα. ηµιουργείστε το δικό σας κατάλογο τεχνικών απόσπασης της προσοχής, ανάλογα µε την στρεσογόνο κατάσταση που αντιµετωπίζετε: Στρεσογόνος κατάσταση Τεχνική απόσπασης προσοχής

12 12 Φυλλάδιο ΣΤ : Αντιµετωπίζοντας το θυµό Ο θυµός είναι µια συχνή αντίδραση στις καταστάσεις στρες. Συσχετίζεται και µε άλλα αρνητικά συναισθήµατα όπως το άγχος, η µαταίωση και ο πόνος. Ο θυµός µπορεί να κατευθύνεται προς τα έξω (τους άλλους ή το περιβάλλον), ή προς τα µέσα (τον εαυτό). Συχνά, µάλιστα, θυµώνουµε επειδή νιώθουµε θυµό. Πολλές καταστάσεις µπορούν να προκαλέσουν θυµό: το έντονο στρες, η µαταίωση, όταν πιστεύουµε ότι οι άλλοι µας απειλούν ή µας κάνουν κακό (ειδικά αν θεωρούµε την πρόθεσή τους κακή), όταν πιστεύουµε ότι µας εκµεταλλεύονται ή µας παραµελούν, όταν ζηλεύουµε, όταν οι άλλοι δεν κάνουν αυτό που τους λέµε, ή όταν συµπεριφέρονται κατά τρόπο που θεωρούµε ότι απειλούν κάτι σηµαντικό για µας. Επίσης, µπορεί να θυµώσουµε όταν βλέπουµε κάποιον να υποφέρει, όταν θίγονται οι αρχές µας, ή όταν δούµε κάποιον άλλο θυµωµένο. Μερικές φορές ο θυµός προκαλείται ως αντίδραση στον πόνο (ψυχικό ή σωµατικό). Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει κάτι κοινό: θεωρούµε ότι κάτι δεν πάει καλά και το θεωρούµε αυτό τόσο σηµαντικό ώστε να προκαλούνται έντονα συναισθήµατα. Σε πολλές περιπτώσεις, ο θυµός (όπως και κάθε συναίσθηµα) είναι λειτουργικός: Μας θυµίζει ή µας τονίζει ότι κάτι δεν πάει καλά, αποτελεί κίνητρο για να κινητοποιηθούµε και να δράσουµε, µας βοηθά να κερδίσουµε την προσοχή των άλλων. Όταν όµως θυµώνουµε πολύ συχνά, για πράγµατα όχι και τόσο σηµαντικά, όταν δεν κατορθώνουµε να ελέγξουµε το βαθµό του θυµού µας, ή όταν δεν τον χειριζόµαστε επαρκώς µε αποτέλεσµα να εγκλωβιζόµαστε σ αυτόν, τότε υπάρχει σοβαρό ζήτηµα. Έντονος θυµός ή εκρήξεις οργής µπορεί να συµβούν όταν νιώσουµε ότι ντροπιαζόµαστε ή προσβαλόµαστε, αν πιστέψουµε ότι µας προκαλείται σηµαντική βλάβη, ή όταν εµµένουµε σε δυσάρεστες σκέψεις σχετικά µε ένα γεγονός. Γεγονός Σκέψη Αντίδραση Ο καθηγητής ανακοίνωσε δηµόσια ότι απέτυχα στις εξετάσεις. Ο Γιώργος δεν µου επιστρέφει το βιβλίο που του δάνεισα. Η Μαρία αρνήθηκε να βγει µαζί µου σήµερα, αν και το είχε υποσχεθεί νωρίτερα. «Με πρόσβαλε µπροστά σε όλους και το έκανε, όπως φαίνεται, επίτηδες.» «Αρνείται να µου δώσει κάτι που το θέλω πολύ και µου ανήκει. Καταπατά βασικό δικαίωµά µου και µε θίγει.» Κύκλος σκέψεων: 1. «Η Μ. δεν θέλει να βγει µαζί µου.» 2. «Αυτό είναι άδικο, γιατί εγώ της φέροµαι καλά και µου το είχε υποσχεθεί.» 3. «Είναι αδικαιολόγητη και απαράδεκτη.» 4. «Και επειδή είναι έτσι, την πληρώνω εγώ.» Προσβολή = θυµός/ οργή Αίσθηση σηµαντικής βλάβης = θυµός/ οργή Φαύλος ανατροφοδοτού-µενος κύκλος σκέψεων = θυµός/ οργή Αντιµετώπιση Προκειµένου να αντιµετωπισθούν οι εκρήξεις οργής θα πρέπει να ελεγχθούν οι σκέψεις που σχετίζονται µε τα γεγονότα ή τις καταστάσεις που µας προκαλούν θυµό, προκειµένου να δούµε κατά πόσο είναι ρεαλιστικές ή επηρεάζονται από αυτόµατες σκέψεις ή γνωσιακά λάθη. Στην περίπτωση που ανιχνευτούν γνωσιακά λάθη ή παράλογες σκέψεις θα πρέπει να αντικατασταθούν σύµφωνα µε τις διαδικασίες της γνωσιακής αναδόµησης (βλ. σχετικά Φυλλάδια).

13 13 Χρήσιµα θα σας φανούν και τα ακόλουθα: 1. Προσπαθείστε να µάθετε να εντοπίζετε έγκαιρα τα πρώτα σηµάδια του θυµού σας. Θυµηθείτε την τελευταία φορά που θυµώσατε έντονα. Τι περνούσε από το µυαλό σας; Ποιά ήταν τα πρώτα συναισθήµατα, αισθήσεις ή σκέψεις που είχατε; Υπήρχαν κάποια «προµηνύµατα» της οργής; Νιώσατε σαν να λέτε «τώρα αρχίζω να θυµώνω πολύ»; Εντοπίστε τα σηµάδια αυτά και την επόµενη φορά που θα τα νιώσετε, αποφύγετε την κλιµάκωση του συναισθήµατος: Βγείτε έξω από το δωµάτιο για λίγο, διακόψτε τη συζήτηση, πείτε στον εαυτό σας «αρχίζω να οργίζοµαι, ας σταµατήσω, ας συγκρατηθώ.» 2. Όταν αρχίσετε να θυµώνετε πολύ, µετρήστε αργά ως το 10, πάρτε 1-2 βαθιές αναπνοές, µην κάνετε ή µην πείτε τίποτα όσο είστε σε καθεστώς οργής. 3. Αποσπάστε την προσοχή σας (βλ. σχετικό Φυλλάδιο) και δώστε χρόνο στον εαυτό σας να χαλαρώσει αρκετά ώστε να µπορέσει να επανακτήσει τον έλεγχο. 4. Αν νιώσετε ότι οργίζεστε πολύ κι δεν µπορείτε να κάνετε κάτι γι αυτό, αποτραβηχτείτε. Αποµακρυνθείτε από την πηγή της οργής σας, πηγαίνετε κάπου µόνοι σας και ξεσπάστε (µε κάποιον τρόπο) και ταυτόχρονα πείτε (ή φωνάξτε) τις σκέψεις θυµού που περνούν από το µυαλό σας. Νιώστε το θυµό και βγάλτε τον προς τα έξω. Μην ανησυχείτε: όταν είστε µόνοι σας, δεν πρόκειται να βλάψετε κανέναν. Αφού γίνει αυτό, χαλαρώστε και πείτε στον εαυτό σας «έληξε και τώρα είµαι ήρεµος/η». Είναι σηµαντικό ότι καταφέρατε να ελέγξετε το θυµό σας και δεν τον στρέψατε εναντίον κάποιου προσώπου ή του εαυτού σας. Αργότερα, όταν θα είστε αρκετά ήρεµοι, καταγράψτε αυτά που είπατε ή σκεφτήκατε όταν ήσασταν οργισµένοι. Εξετάστε αν κάτι από αυτά ήταν ακραίο ή µη ρεαλιστικό και αντικαταστήστε το σύµφωνα µε τις αρχές της γνωσιακής αναδόµησης. Είναι σηµαντικό να θυµάστε ότι δεν πρέπει να αποφεύγετε τα θέµατα που σας προκαλούν θυµό και πόνο, αλλά µόνο τις ακραίες αντιδράσεις που ίσως σας κάνουν να συµπεριφερθείτε κατά τρόπο που αργότερα θα µετανιώσετε. Αφού µάθετε να ελέγχετε αποτελεσµατικά το θυµό και την οργή σας, στραφείτε προς τις πηγές αυτών των αντιδράσεων και εξετάστε-αξιολογείστε τις σκέψεις ή τα άλλα συναισθήµατα που σχετίζονται µε αυτές. Αν διαπιστώσετε ότι είναι δυσλειτουργικά, αντικαταστήστε τα µε άλλα λειτουργικότερα, όπως έχετε µάθει να κάνετε στη γνωσιακή αναδόµηση.

14 14 Φυλλάδιο Ζ : Σταδιακή αντιµετώπιση στρεσογόνων καταστάσεων και προβληµάτων Πολλά πράγµατα και καταστάσεις µας προκαλούν άγχος, φόβο και άλλα δυσάρεστα συναισθήµατα και συµπτώµατα. Συχνά, το άγχος ή ο φόβος µπροστά σε αυτές τις καταστάσεις είναι τέτοιο που η συνήθης αντίδραση είναι η αποφυγή τους. Αυτό όµως οδηγεί στην διατήρηση της κατάστασης και στην αύξηση των αρνητικών συναισθηµάτων. Η σταδιακή (βήµα προς βήµα) προσέγγιση της κατάστασης που µας προκαλεί άγχος ή ανησυχία αποτελεί πολλές φορές τη λύση στο πρόβληµα. Η προσέγγιση αυτή παρέχει στο άτοµο την ευκαιρία να µάθει ότι ορισµένες καταστάσεις ή πράγµατα δεν είναι πράγµατι επικίνδυνα ή τροµακτικά. Η εξάσκηση µπροστά σε µια στρεσογόνο κατάσταση µειώνει τα αρνητικά συναισθήµατα, αρκεί τα βήµατα της προσέγγισης να έχουν οργανωθεί κατά σωστό τρόπο. Αν και η απότοµη έκθεση στο στρεσογόνο ερέθισµα µπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά δυσάρεστα συναισθήµατα, εντούτοις η προσεκτική και σταδιακή προσέγγιση (πραγµατοποιώντας κάθε "βήµα" σιγά - σιγά, ανάλογα µε τη δυνατότητα του ατόµου), όχι µόνο δεν προκαλεί τέτοια συναισθήµατα αλλά βοηθά στην εξαφάνισή τους. Αρχικά το άτοµο καλείται να προσπαθήσει κάτι σχετικά εύκολο και στη συνέχεια να προχωρήσει σε πιο "δύσκολες" καταστάσεις. Έτσι, κατορθώνοντας να ελέγξει όλο και πιο πολύ το πρόβληµα, το άτοµο κτίζει µόνο του την αυτοπεποίθησή του. Υπάρχουν τρία στάδια στην σταδιακή αντιµετώπιση προβληµάτων: 1. Καθορισµός στόχων. 2. Καθορισµός επιµέρους "βηµάτων". 3. Πραγµατοποίηση των "βηµάτων" και εξάσκηση σε αυτά. 1) Καθορισµός στόχων Καθορίστε µε ακρίβεια ποια είναι η κατάσταση που σας προκαλεί αρνητικά συναισθήµατα και ορίστε τι ακριβώς θέλετε να επιτύχετε ως προς αυτή την κατάσταση. Π.χ. "Με αγχώνει πολύ η σκέψη να µιλήσω σε κάποια όµορφη γυναίκα που δεν την γνωρίζω, αν και το θέλω. Φοβάµαι πως θα µε απορρίψει." Σε αυτή την κατάσταση ως στόχος θα µπορούσε να ορισθεί το εξής: "Θα ζητήσω από την νεαρή που µόλις µετακόµισε δίπλα µου να πάµε µαζί στον κινηµατογράφο". 2) Καθορισµός επιµέρους βηµάτων Καθορίστε επιµέρους-ενδιάµεσα βήµατα που θα σας οδηγήσουν στον στόχο σας. Ξεκινήστε από κάτι εύκολο και προχωρήστε σε "δυσκολότερα" βήµατα. Φροντίστε να ιεραρχήσετε τα βήµατα αυτά από τα λιγότερο προς τα περισσότερο στρεσογόνα. Π.χ. (για την κατάσταση που πριν περιγράψαµε) 1ο βήµα: Να της πω 'καληµέρα' όταν τη δω. 2ο βήµα: Να τη ρωτήσω αν εγκαταστάθηκε καλά και αν της αρέσει το σπίτι. 3ο βήµα: Να της κτυπήσω την πόρτα και να της ζητήσω κάτι εύκολο (π.χ. ζάχαρι). 4ο βήµα: Να την καλέσω σπίτι µου κ.λ.π. 3) Πραγµατοποίηση των βηµάτων και εξάσκηση σε αυτά Προβείτε στην πραγµατοποίηση των βηµάτων στη σειρά που τα σχεδιάσατε. Προχωρείστε στο επόµενο µόνο εφόσον επιτύχετε πλήρως το προηγούµενο, χωρίς να νιώθετε διόλου άγχος γι' αυτό. Μην αποθαρρύνεστε εάν νιώθετε άγχος κάθε φορά που κάνετε κάθε νέο βήµα. Είναι λογικό. Θυµηθείτε ότι µαθαίνετε πως να ελέγχετε το άγχος σας αντί να το αποφεύγετε. Για να είναι αποτελεσµατική η σταδιακή προσέγγιση, θα πρέπει: α) η προσέγγιση να είναι τακτική και συχνή, β) να αµείβετε τον εαυτό σας, αναγνωρίζοντας τα κατορθώµατά σας και εκτιµώντας τις προσπάθειές σας, γ) να επαναλάµβανετε κάθε βήµα, µέχρις ότου εξαφανιστούν τα αρνητικά συναισθήµατα. Αν δυσκολευτείτε πολύ στην εκτέλεση ενός βήµατος, µην αισθανθείτε ότι αποτύχατε. Εξετάστε µε ποιους τρόπους µπορεί το "βήµα" να γίνει πιο εύκολο. Ίσως χωρίζοντάς το σε δύο-τρία µικρότερα. Να περιµένετε από καιρού εις καιρόν πιθανές υπαναχωρήσεις, αλλά όταν συµβεί κάτι τέτοιο σκεφτείτε τον στόχο σας και πόσο θα χαρείτε όταν τον επιτύχετε. Εξετάστε, επίσης, µήπως ο στόχος που θέσατε είναι πολύ φιλόδοξος και, αν χρειάζεται, επαναπροσδιορίστε τον. Σε κάθε περίπτωση, η συστηµατική προσπάθεια για αλλαγή είναι προτιµότερη της αποφυγής και της διαιώνισης του άγχους και των άλλων αρνητικών συναισθηµάτων.

15 15 Φυλλάδιο Η : Στρατηγικές διαχείρισης του χρόνου Οι αναβολές σηµαντικών δραστηριοτήτων ή υποχρεώσεων εξαιτίας της κακής οργάνωσης του χρόνου, ή και αυτή η κακή οργάνωση του χρόνου από µόνη της, µπορεί να αποτελέσει σοβαρή πηγή στρες. Η εφαρµογή στρατηγικών διαχείρισης του χρόνου µειώνει τη σχετική ένταση και βοηθά στην αποτελεσµατικότερη τακτοποίηση των υποχρεώσεων και δραστηριοτήτων µέσα στην ηµέρα ή τα ευρύτερα χρονικά πλαίσια. Η διαχείριση του χρόνου αν και δεν είναι κάτι περίπλοκο, χρειάζεται όµως καλή προετοιµασία. Πώς λειτουργώ τώρα; εν µπορείτε να αρχίσετε την προσπάθεια για καλύτερη διευθέτηση του χρόνου σας, αν δεν γνωρίζετε πως χειρίζεστε τώρα το χρόνο που διαθέτετε. Ένας καλός τρόπος για να το πετύχετε αυτό είναι να τηρήσετε για διάστηµα 1-2 εβδοµάδων ένα ηµερολόγιο στο οποίο να σηµειώνετε τις δουλειές που κάνατε µέσα σε µια ηµέρα, καθώς και στοιχεία όπως, το χρόνο που διαθέσατε για κάθε δουλειά, πότε την αρχίσατε και πότε την τελειώσατε, πόση ώρα διαθέσατε χωρίς να κάνετε κάτι το ιδιαίτερο, πόση ώρα για ξεκούραση ή για το χόµπυ σας κλπ. Τη µορφή του ηµερολογίου την αποφασίζετε εσείς. Μπορείτε, επίσης, να σηµειώσετε τις δουλειές που θα θέλατε να κάνετε και που εξαιτίας της κακής διαχείρισης του χρόνου δεν προλάβετε να τις αρχίσετε ή να τις ολοκληρώσετε, ή τις υποχρεώσεις τις οποίες ξεκινήσατε καθυστερηµένα (π.χ. ένα ραντεβού στο οποίο αργήσατε). Αφού συγκεντρώσετε αρκετά τέτοια ηµερολόγια και συνεπώς αρκετές πληροφορίες, µελετήστε τα. Σηµειώστε τα σηµεία εκείνα στα οποία θα µπορούσατε να κάνετε χρήσιµες αλλαγές. Μπορείτε να ζητήσετε τη βοήθεια ενός φίλου ή µιας φίλης, για µια πιο αντικειµενική προσέγγιση. Ελέγξτε, για παράδειγµα, µήπως αφιερώνετε πολύ χρόνο σε µια δραστηριότητα, ή µήπως οργανώνοντας τις δραστηριότητες µε άλλη σειρά εξοικονοµείτε χρόνο. Εφαρµόστε τις αλλαγές αυτές και δείτε κατά πόσο λειτουργούν. Θυµηθείτε ότι η εξοικονόµηση έστω και µισής ώρας είναι σηµαντική. Συνεπώς, αξίζει να συνεχίσετε τις προσπάθειές σας. Ελέγξτε τις δεσµεύσεις σας και τις προτεραιότητές σας Καθώς ελέγχετε το πως κατανέµετε το χρόνο σας, καλό είναι να σκεφτείτε κατά πόσο κάποιες από τις δραστηριότητές σας πηγάζουν από σηµαντικές προτεραιότητες ή δεσµεύσεις. Είναι πιθανό, π.χ., να αναλαµβάνετε κάποια υποχρέωση, ενώ δεν έχετε χρόνο ή διάθεση, επειδή σας το ζήτησε κάποιος φίλος ή επειδή δεν σκεφτήκατε να πείτε «όχι». Είναι πιθανό, επίσης, να κάνετε κάτι από συνήθεια χωρίς αυτό να σχετίζεται µε κάποια προτεραιότητά σας ή σοβαρή επιθυµία σας. Ίσως διαπιστώσετε ακόµα ότι αφιερώνετε πολύ λίγο χρόνο στις ανάγκες και τις προτεραιότητές σας και περισσότερο σε άλλα, κατάσταση που σας γεµίζει άγχος. Παρακάτω υπάρχει ένας κενός κατάλογος υποχρεώσεων και προτεραιοτήτων. Σας παρακαλώ, συµπληρώστε τον, µε τις πιο σηµαντικές για σας: Σηµαντικές προτεραιότητες και υποχρεώσεις ιαµορφώστε τις δραστηριότητές σας έτσι ώστε να καλύπτονται χρονικά πρώτα απ όλα οι βασικές υποχρεώσεις και προτεραιότητές σας.

16 16 Στόχοι και χρόνος Αφού προσδιορίσετε τις βασικές υποχρεώσεις και προτεραιότητές σας, προχωρείστε στο επόµενο βήµα. Σκεφτείτε ότι εκτός από τις ηµέρες, υπάρχουν και άλλα χρονικά όρια. Κάθε δραστηριότητά σας µπορεί να αποτελεί ένα χρονικό σ τ ό χ ο. Οι στόχοι αυτοί µπορεί να είναι ηµερήσιοι (αν πρέπει να επαναλαµβάνονται σχεδόν κάθε µέρα), εβδοµαδιαίοι, µηνιαίοι κλπ. Για παράδειγµα: 1ος στόχος: µαγείρεµα, 2ος στόχος: εργασία, 3ος στόχος: ψώνια, 4ος στόχος: διάβασµα για τις εξετάσεις. Στο παράδειγµα υπάρχουν κάποιοι χρονικοί στόχοι που θα πρέπει να ικανοποιούνται κάθε ηµέρα (1ος & 2ος), κάποιοι άλλοι κάθε εβδοµάδα (ο 3ος) και, κάποιοι άλλοι σε ακόµα αραιότερα διαστήµατα (ο 4ος). Τακτοποιήστε τους καθηµερινούς στόχους σας µε βάση όσα είπαµε για τις δεσµεύσεις και τις υποχρεώσεις σας. Τακτοποιήστε τους πιο σηµαντικούς και αποµακρυσµένους χρονικά στόχους σας στο διάστηµα που µεσολαβεί, ώστε να είστε σίγουροι ότι θα τους ικανοποιήσετε ως το τέλος. Μην περιµένετε την τελευταία στιγµή, αλλά και µην επείγεστε να τα κάνετε όλα τώρα. Αν, π.χ., διαπιστώσετε ότι αρκεί διάβασµα ανά τρεις ηµέρες ώστε να είστε έτοιµοι όταν πρέπει, τότε διαβάστε ανά τρεις ηµέρες (ή περίπου). Αυτό, αν τηρηθεί, θα επαρκέσει. Μια τεχνική που µπορεί να βοηθήσει σηµαντικά, είναι να καταγράψετε σε εµφανές σηµείο τους χρονικούς στόχους-υποχρεώσεις σας και τα αντίστοιχα χρονικά όρια για κάθε ηµέρα, εβδοµάδα, ή άλλο χρονικό όριο. Κατασκευάστε, δηλαδή, ένα χρονοδιάγραµµα. Έτσι, δεν θα διατρέξετε τον κίνδυνο να λησµονήσετε κάτι σηµαντικό. Επίσης, θα µπορείτε να αξιολογήσετε αν τα πάτε καλά µε τους στόχους σας, να ανανεώσετε τις προτεραιότητές σας και να επανασχεδιάσετε (αν χρειαστεί) το χρόνο και τους στόχους σας. Αν αφιερώσετε πολύ λίγο χρόνο (4-5 λεπτά) κάθε ηµέρα, στη µελέτη του χρονοδιαγράµµατός σας, θα γλυτώσετε τελικά πολύ περισσότερο χρόνο και κόπο. Ο βαθµός του επείγοντος Μελετώντας τις δραστηριότητές σας µπορείτε να τις κατανείµετε σε τέσσερις κατηγορίες: 1) «Πρέπει να γίνει σήµερα (ή αύριο, ή...).» 2) «Καλόν είναι να γίνει σήµερα (ή αύριο, ή...).» 3) «Μπορώ να το αναβάλω (για Χ διάστηµα).» 4) «Μπορώ να το αναθέσω σε κάποιον άλλο.» Αξιολογείστε κάθε δραστηριότητά σας και εντάξτε την σε µια από τις παραπάνω κατηγορίες. Αυτό θα σας βοηθήσει να κατανείµετε το χρόνο σας αποτελεσµατικότερα. Η πραγµατοποίηση των δραστηριοτήτων και των υποχρεώσεων που ανήκουν στη 2η ή την 3η κατηγορία είναι πιο ελαστική σε σχέση µε όσες ανήκουν στην 1η κατηγορία. Αν δεν καταφέρετε να τις εκτελέσετε µπορείτε τουλάχιστον να αγχωθείτε ή να λυπηθείτε λιγότερο! Όταν αναθέτετε µια υποχρέωση σε κάποιον άλλο: α) αποφασίστε ποια υποχρέωση θα αναθέσετε, β) αποφασίστε σε ποιον θα κάνετε την ανάθεση (ανάλογα µε το βαθµό εµπιστοσύνης, καταλληλότητας, δυνατοτήτων), γ) δώστε τις αναγκαίες πληροφορίες, εκπαιδεύστε (αν χρειάζεται) και αποσυρθείτε σταδιακά από την άσκηση της δραστηριότητας, διατηρώντας την υψηλή εποπτεία, αν αυτό είναι απαραίτητο, δ) όταν εκχωρείτε µια δραστηριότητα, εκχωρείτε και τη σχετική ευθύνη: αποδεχθείτε την πιθανότητα να γίνει κάποιο λάθος και µην σπεύσετε να ακυρώσετε την εκχώρηση.

17 17 Πέρα από τα όσα είπαµε, καλό είναι να θυµάστε ότι χρειάζεται να είσαστε ευέλικτοι στην εφαρµογή των χρονοδιαγραµµάτων. Αλλαγές µπορούν να γίνουν αν το κρίνετε απαραίτητο ή αν δεν µπορεί να γίνει αλλιώς (π.χ. στην περίπτωση ενός έκτακτου γεγονότος ή υποχρέωσης). Θυµηθείτε ότι τα όσα είπαµε γίνονται για να σας βοηθήσουν να κατανείµετε καλύτερα το χρόνο σας και να µειώσουν το σχετικό στρες και, όχι για να µετατραπούν σε ένα άτεγκτο πρόγραµµα που θα αυξήσει τελικά την ανησυχία σας. Στην περίπτωση που νιώσετε ότι δεν επαρκεί ο χρόνος σας για να «προγραµµατίσετε το χρόνο σας» ή ότι τα παραπάνω δεν σας βοηθούν αποτελεσµατικά, µην αποθαρρύνεστε. Είναι πιθανό να µην σχεδιάσατε καλά ή να µην ασχοληθήκατε επαρκώς µε το ζήτηµα. Ξαναπροσπαθείστε µε µεγαλύτερη προσοχή και πιστεύοντας ότι µπορείτε να προγραµµατίσετε καλύτερα το χρόνο προς όφελός σας.

18 18 Φυλλάδιο Θ : Πως να «υπερασπίζεστε» τον εαυτό σας (Ασκήσεις ιεκδικητικής Συµπεριφοράς) 1 Η διεκδίκηση των προσωπικών δικαιωµάτων είναι µια δεξιότητα που αναφέρεται στις διαπροσωπικές σχέσεις. Πρόκειται για την ικανότητα µετάδοσης στους άλλους των επιθυµιών, αναγκών και συναισθηµάτων σας χωρίς να προσβάλλονται τα δικαιώµατα των άλλων ή τα δικά σας. Αναγνωρίζετε τα δικαιώµατά σας, ενώ ταυτόχρονα σέβεστε τα δικαιώµατα των άλλων. Πριν υπερασπίσετε τα προσωπικά σας δικαιώµατα, πρέπει να ξέρετε ποια είναι αυτά. Τα πιο βασικά, όσον αφορά τις διαπροσωπικές σχέσεις, είναι: Το ΙΚΑΙΩΜΑ: Α) Να λέτε «όχι» χωρίς ενοχές. Β) Να λέτε «δεν ξέρω», «δεν καταλαβαίνω», «δεν µε ενδιαφέρει» χωρίς ενοχές. Γ) Να αλλάζετε γνώµη και στάση. ) Να κάνετε λάθη για τα οποία θα αναλαµβάνετε την ευθύνη. Ε) Να έχετε δική σας γνώµη και άποψη, όπως και συναισθήµατα και να τα εκφράζετε όποτε χρειάζεται. Στ) Να επιλέγετε ποιον και πότε θα βοηθήσετε. Ζ) Να έχετε ιδιωτικές στιγµές. Η) Να ερωτάτε και να ζητάτε από τους άλλους, κατανοώντας όµως και το δικό τους δικαίωµα να σας πουν «όχι». Θ) Να διεκδικείτε τα δικαιώµατά σας χωρίς ενοχές. Το να διεκδικείτε τα δικαιώµατά σας σηµαίνει ότι δεν υποτιµάτε τον εαυτό σας, αλλά ούτε και τους άλλους. Είναι άλλο πράγµα η διεκδικητικότητα και άλλο η παθητικότητα, η εχθρικότητα ή ο χειρισµός των άλλων. Με την παθητικότητα το άτοµο αποφεύγει συστηµατικά την σύγκρουση, την αντιπαράθεση µε τους άλλους. Αποφεύγει την λήψη αποφάσεων και στοχεύει πάντα στην ευχαρίστηση των άλλων. Αν και σέβεται τα δικαιώµατα των άλλων, δεν νοιάζεται διόλου για τα δικά του. Ο αντίθετος τύπος, ο «εχθρικός», διεκδικεί µε την συµπεριφορά του την υπερίσχυση των δικών του δικαιωµάτων (θέλει µόνο να νικήσει), αδιαφορώντας για τους άλλους. Ο «χειριστικός» τύπος είναι έµµεσα διεκδικητικός: η επίθεσή του είναι καλυµένη. Αν και εµφανίζεται ως φιλικός και υποστηρικτικός, χρησιµοποιεί συναισθηµατικό (ή και άλλο) εκβιασµό και έτσι υποτιµά τα δικαιώµατα των άλλων. Αντίθετα, το άτοµο που διεκδικεί σωστά τα δικαιώµατά του: α) παραδέχεται τις προσωπικές δυνατότητες και αδυναµίες, τις προσωπικές ανάγκες, και αναλαµβάνει την ευθύνη των πράξεών του, αλλά ταυτόχρονα, β) αποδέχεται και παραδέχεται τα δικαιώµατα των άλλων. ιεκδικητικότητα σηµαίνει: α) να αποφασίσετε τι θέλετε, β) να το ζητήσετε ξεκάθαρα αναλαµβάνοντας το σχετικό ρίσκο, γ) να διατηρήσετε την ψυχραιµία σας (χρησιµοποιήστε τις δεξιότητες χαλάρωσης που µάθατε για να διατηρήσετε ή για να ξαναβρείτε την ηρεµία σας). Γενικές οδηγίες Όταν ετοιµάζεστε να διεκδικήσετε κάποιο δικαίωµά σας, να ζητήσετε ή να αρνηθείτε κάτι, χρήσιµα θα σας φανούν τα ακόλουθα: 1) Προετοιµαστείτε ώστε τα επιχειρήµατά σας να είναι στέρεα. εν είναι απαραίτητο να είναι εξαιρετικά επεξεργασµένα. Απλώς στέρεα. Συχνά, οι απλές εξηγήσεις και τα απλά αιτήµατα είναι πιο αποτελεσµατικά. Σκεφτείτε τα επιχειρήµατά σας εκ των προτέρων και οργανώστε τα έτσι ώστε να δηλώνετε µε σαφήνεια τι ζητάτε, τι θέλετε, πως νιώθετε. Π.χ., «Τις τελευταίες τρεις φορές έπλυνα εγώ τα πιάτα χωρίς να είναι η σειρά µου. Νιώθω ότι µε αδικείς. Τώρα είναι η σειρά σου. Θα τα πλύνεις εσύ.» Είναι χρήσιµο σε κάποιες περιπτώσεις, να κάνετε µια πρόβα των επιχειρηµάτων σας πριν τα εκθέσετε. Ένας φίλος µπορεί να σας φανεί χρήσιµος. Όσο πιο πολύ σίγουρος/η αισθάνεσθε, τόσο πιο αποτελεσµατικός/ή θα είστε. 1 Βασισµένο στο Κennerley (1995).

19 19 2) Συχνά, ένας καλός τρόπος για να αρχίσετε την επιχειρηµατολογία σας, είναι να χρησιµοποιήσετε µια φιλοφρόνηση ή να πείτε κάτι καλό, ώστε να µην προκαταβάλλετε τον άλλο αρνητικά. Π.χ. «Είναι µια καλή ιδέα, αλλά δεν νοµίζω ότι µπορεί να εφαρµοστεί εδώ.» 3) Μην ασκείτε αρνητική κριτική στο πρόσωπο, αλλά µόνο στη συµπεριφορά. Αναφερθείτε στην κατάσταση και όχι στην προσωπικότητα του άλλου. 4) Αποφύγετε τα πολλά λόγια, τις θεωρίες ή τις γενικολογίες. Να είστε σύντοµος και σαφής. 5) Μην περιµένετε οι άλλοι να αποδεκτούν αµέσως τις θέσεις σας. Μπορεί να προσπαθήσουν να υποβαθµίσουν τις προσπάθειές σας µε ποικίλους τρόπους, όπως π.χ., να σας πουν ότι έχετε άδικο και ότι τους στενοχωρείτε, ή να σας κάνουν κήρυγµα ή να σας φωνάξουν και να σας προσβάλλουν ή κατηγορήσουν. Βασικές τεχνικές Υπάρχουν τρεις βασικές τεχνικές, χρήσιµες κατά την άσκηση της διεκδικητικής συµπεριφοράς: 1) Επιµονή: (ή η τεχνική του «χαλασµένου τηλεφώνου»). Συνήθως τα µη διεκδικητικά άτοµα αποδέχονται το «όχι» εύκολα ως απάντηση. Όµως, µια βασική τεχνική διεκδικητικότητας είναι η επιµονή και η επανάληψη του αιτήµατος ξανά (και ξανά, αν χρειαστεί), µε ηρεµία. Αν κάποιος δεν δείχνει να συµµερίζετε το αίτηµά σας, χαλαρώστε και επαναλάβετε ήρεµα το µήνυµά σας, ώσπου ο άλλος ή να το αποδεχθεί ή να διαπραγµατευθεί µαζί σας. Επιµείνετε ακόµα και αν ο άλλος συµπεριφέρεται εχθρικά ή χειριστικά. 2) Παραδοχή της αλήθειας: Η διεκδικητική συµπεριφορά προκαλεί αρκετές φορές αρνητική κριτική εκ µέρους των άλλων, µε στόχο να κάνουν το διεκδικητικό άτοµο να νιώσει ενοχές και να αποσύρει το αίτηµα. Συχνά σε ό,τι λέγεται υπάρχει κάποιο στοιχείο αλήθειας, αλλά αυτό µεγιστοποιείται ή τραγικοποιείται, π.χ. «Συνηθισµένα τα βουνά από τα χιόνια! Πάντα αργείς... Είσαι εγωιστής, σε νοιάζει µόνο για τον εαυτό σου... εν νοιάζεσαι διόλου για τους άλλους και τα προβλήµατά τους...» Στην πραγµατικότητα, το µόνο ίσως αληθινό είναι το «άργησες». Παραδοχή της αλήθειας σηµαίνει να αποδεχθείτε την αλήθεια (και µόνο αυτή), π.χ. «Ναι, άργησα», και να επαναδιατυπώσετε ήρεµα και σταθερά την άποψή σας. Αυτό διατηρεί την κατάσταση ήρεµη και σας δίνει χρόνο να σκεφτείτε καθαρότερα. 3) ιαπραγµάτευση: Ο στόχος της δικδικητικής συµπεριφοράς δεν είναι πάντα η νίκη, µε όποιο κόστος, αλλά η επίτευξη λύσης λογικής για όλες τις πλευρές. Αυτό σηµαίνει διαπραγµάτευση. ιαπραγµατευτείτε αφού έχετε κατανοήσει τι ακριβώς διαπραγµατεύεστε, καθώς και τις θέσεις, ανάγκες και επιθυµίες του άλλου, διατηρώντας τη χαλαρή σας στάση χρησιµοποιώντας τις τεχνικές που µάθατε, ξεκαθαρίζοντας τη θέση σας και επαναλαµβάνοντάς τη όσο χρειάζεται, αφού έχετε αποφασίσει εκ των προτέρων τι σας συµφέρει και ποιος πιθανός συµβιβασµός θα ήταν αποδεκτός για εσάς. Η διεκδικητική συµπεριφορά είναι µια πολύπλοκη δεξιότητα, της οποίας εδώ παρουσιάστηκαν µόνο κάποιες βασικές πλευρές. Παρά τούτο, αν εξασκηθείτε αρκετά στις πρακτικές που παρουσιάστηκαν, µπορείτε να ασκήσετε µια ορθή διεκδικητική συµπεριφορά. Προσέξτε, όµως, η συµπεριφορά σας να είναι διεκδικητική και όχι εχθρική, χειριστική ή αποφευκτική.

20 20 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Κάτι µε ανησυχεί ή µου προκαλεί δυσφορία. Προσδιορισµός τού τι µου προκαλεί αυτά τα αρνητικά συναισθήµατα. Μπορώ να κάνω κάτι γι αυτό; Αν µάλλον ΝΑΙ Κύρια δραστηριότητα: Κάνω κάτι για να αντιµετωπίσω το πρόβληµα ή την κατάσταση που µου προκαλεί δυσφορία (π.χ., εφαρµόζω τις τεχνικές επίλυσης προβλήµατος, σταδιακής προσέγγισης κ.λπ.). Παράλληλα: Φροντίζω να ηρεµήσω (π.χ., χαλάρωση, διαφραγµατική αναπνοή) και διερευνώ, εντοπίζω και τροποποιώ τυχόν δυσλειτουργικά γνωσιακά σχήµατα ή αυτόµατες σκέψεις. Αν µάλλον ΟΧΙ Κύρια δραστηριότητα: Φροντίζω να ηρεµήσω (π.χ., χαλάρωση, διαφραγµατική αναπνοή) και, αν ταιριάζει ή βοηθά, διερευνώ, εντοπίζω και τροποποιώ τυχόν δυσλειτουργικά γνωσιακά σχήµατα ή αυτόµατες σκέψεις. Παράλληλα: ιερευνώ την πιθανότητα να µπορώ να κάνω κάτι για κάποια έστω πλευρά της κατάστασης (αν αυτό είναι δυνατό) και πράττω ανάλογα. Κύριες στρατηγικές διαχείρισης του στρες: Επακριβής καθορισµός των προβληµάτων και δυσκολιών (συγκεκριµενοποίηση προβλήµατος). Ιεράρχηση µε βάση τους γενικότερους στόχους. Τεχνικές επίλυσης προβληµάτων. Σταδιακή προσέγγιση του προβλήµατος. ιαφραγµατική αναπνοή και Νευροµυϊκή χαλάρωση. Έλεγχος και σωστή έκφραση συναισθηµάτων και επιθυµιών. Ορθολογική διαχείριση του χρόνου. Εντοπισµός, έλεγχος και αντικατάσταση των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων και σκέψεων. Θυµηθείτε ότι είναι καλύτερο να λειτουργείτε όσο µπορείτε προδροµικά και προληπτικά παρά εκ των υστέρων, προκειµένου να αντιµετωπίσετε ό,τι σας απασχολεί.

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Ευάγγελος Χ. Καραδήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Στην ενότητα που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η

ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η ΣΤΡΕΣ -ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μ Α Θ Η Μ Α 9 Φ Ι Ο Ρ Ε Ν Τ Ι Ν Α Π Ο Υ Λ Λ Η 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τεχνικές αντιμετώπισης στρες Διαχείριση χρόνου Μελέτη περίπτωσης 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τεχνικές διαχείρισης του στρες είναι ποικίλες

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

3 Ο ΟΜΑΔΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

3 Ο ΟΜΑΔΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 3 Ο ΟΜΑΔΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ TΟ ΑΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ Τ. Ε. Ι ΛΑΜΙΑΣ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Ορισμός του Στρες Κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε κάποια απειλή γίνονται ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Μια µατιά στην διαχείριση µ η χ ρ η του χρόνου η ημέρα είναι ατελείωτη, για εκείνον που γνωρίζει πώς να την εκτιμά και να την εκμεταλλεύεται GOETHE H επιτυχία είναι μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι χαλάρωσης και ενεργοποίησης στον αθλητισμό. Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης ΣΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Μέθοδοι χαλάρωσης και ενεργοποίησης στον αθλητισμό. Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης ΣΕΦΑΑ-ΑΠΘ Μέθοδοι χαλάρωσης και ενεργοποίησης στον αθλητισμό Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης ΣΕΦΑΑ-ΑΠΘ Μέθοδοι χαλάρωσης Οι διαδικασίες χαλάρωσης μπορούν να μειώσουν αποτελεσματικά την ένταση και το άγχος που συνδέονται

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 Ο σκοπός της συγκεκριµένης µαθησιακής ενότητας είναι να κατανοήσουν οι σπουδαστές τα διαφορετικά επιχειρηµατικά µοντέλα (business models) παροχής υπηρεσιών cloud computing

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Στις Πανελλαδικές Χωρίς Στρες. Πόλυ Κυπραίου i

Στις Πανελλαδικές Χωρίς Στρες. Πόλυ Κυπραίου i Στις Πανελλαδικές Χωρίς Στρες Πόλυ Κυπραίου i Αγαπητέ υποψήφιε, αγαπητή υποψήφια, Παρακάτω θα βρεις απλές αλλά πολύ σηµαντικές οδηγίες, που σκοπό έχουν να σε προστατέψουν από το υπερβολικό στρες, ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ? Πως? ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ 6+1 συμβουλές για να διατηρήσετε τα κίνητρά σας για άσκηση ισχυρά! Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν ένα πρόγραμμα γυμναστικής γεμάτοι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Ορισµοί: Στρες & άγχος Επίδρασή του στην απόδοση Ιδέες για τη διαχείρισης άγχους Συνοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές χαλάρωσης στα σχολεία

Τεχνικές χαλάρωσης στα σχολεία Τεχνικές χαλάρωσης στα σχολεία Κατεύθυνση Παιδαγωγικών και Ειδικής Αγωγής Ζ Εξάµηνο Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιγραφή Μαθήµατος 1) Τι είναι χαλάρωση 2) Περιγραφή 2 τεχνικών χαλάρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι παρακάτω ασκήσεις αποτελούν ένα βοηθητικό εργαλείο χαλάρωσης, αυτοελέγχου και αυτορρύθμιση του άγχους:

Οι παρακάτω ασκήσεις αποτελούν ένα βοηθητικό εργαλείο χαλάρωσης, αυτοελέγχου και αυτορρύθμιση του άγχους: Οι παρακάτω ασκήσεις αποτελούν ένα βοηθητικό εργαλείο χαλάρωσης, αυτοελέγχου και αυτορρύθμιση του άγχους: 1. Δεν αποτελούν ολοκληρωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η χρήση των ασκήσεων μπορεί να είναι βοηθητική

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοπεποίθηση & Άγχος στα Παιδιά. Άντιμετώπιση Άγχους ΕΞετάσεων. Αγγελική Αντωνακοπούλου, Μ.Α. Ψυχολόγος

Αυτοπεποίθηση & Άγχος στα Παιδιά. Άντιμετώπιση Άγχους ΕΞετάσεων. Αγγελική Αντωνακοπούλου, Μ.Α. Ψυχολόγος Αυτοπεποίθηση & Άγχος στα Παιδιά Άντιμετώπιση Άγχους ΕΞετάσεων Αγγελική Αντωνακοπούλου, Μ.Α. Ψυχολόγος Η αυτοπεποίθηση είναι απαραίτητη για την επιτυχία του παιδιού σε όλους τους τομείς της ζωής του!!!

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΡΦΙΚΟΙ ΚΑΒΓΑ ΕΣ! της Σίλειας Γ. Οικονόµου

Α ΕΡΦΙΚΟΙ ΚΑΒΓΑ ΕΣ! της Σίλειας Γ. Οικονόµου 1 Α ΕΡΦΙΚΟΙ ΚΑΒΓΑ ΕΣ! της Σίλειας Γ. Οικονόµου Αγαπιούνται αλλά τσακώνονται σαν το σκύλο µε τη γάτα; Μαζί δεν κάνουνε και χώρια δεν µπορούνε; Σε µικρότερο ή µεγαλύτερο βαθµό οι εντάσεις και οι συγκρούσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ 7,11,14,18 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2011

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ 7,11,14,18 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΆΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΉΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΊΑΣ ΓΡΑΦΕΊΟΥ ΔΙΑΣΎΝΔΕΣΗΣ ΙΟΝΊΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟΥ 7,11,14,18 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2011 Λειτουργία της Μνήμης και Τεχνικές Μάθησης και Συγκέντρωσης Τρόποι Αποδοτικής Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΟ7-Χ ISO-7X ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΠΑΡΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ:

ΙΖΟ7-Χ ISO-7X ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΠΑΡΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Κωδ: ΙΖΟ7-Χ ISO-7X ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΠΑΡΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Παρακαλούµε συµβουλευτείτε το γιατρό σας πριν ξεκινήσετε αυτό ή οποιοδήποτε άλλο πρόγραµµα γυµναστικής. ιαβάστε τις οδηγίες προσεκτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

SIDE STEPPER (7874-700) ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑ ΑΣ & ΚΥΠΡΟΥ

SIDE STEPPER (7874-700) ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑ ΑΣ & ΚΥΠΡΟΥ SIDE STEPPER (7874-700) ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑ ΑΣ & ΚΥΠΡΟΥ Συγχαρητήρια για την απόκτηση του νέου σας µηχανήµατος γυµναστικής. Για να το ευχαριστηθείτε και για να γυµναστείτε αποδοτικά και χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Αναβλητικότητα. «Πώς να την ξεπεράσετε µια και καλή» Η εκπαίδευση θα ξεκινήσει στις 21:02 ακριβώς και θα διαρκέσει περίπου 60 λεπτά

Στόχοι. Αναβλητικότητα. «Πώς να την ξεπεράσετε µια και καλή» Η εκπαίδευση θα ξεκινήσει στις 21:02 ακριβώς και θα διαρκέσει περίπου 60 λεπτά Βεβαιωθείτε ότι λειτουργούν τα ηχεία σας (θα πρέπει να ακούγεται µουσική). Αναβλητικότητα «Πώς να την ξεπεράσετε µια και καλή» Στόχοι Κλείστε όλα τα υπόλοιπα προγράµµατα για να µη συναντήσετε προβλήµατα

Διαβάστε περισσότερα

(*Λάβετε υπόψη πως το τεστ που ακολουθεί δεν αποτελεί µέθοδο ή εργαλείο διάγνωσης ή/και θεραπείας)

(*Λάβετε υπόψη πως το τεστ που ακολουθεί δεν αποτελεί µέθοδο ή εργαλείο διάγνωσης ή/και θεραπείας) Quiz για την Αξιολόγηση της Ψυχικής Υγείας στο Εργασιακό Περιβάλλον Η ψυχική υγεία διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στην καθηµερινή ζωή και κυρίως στην εργασία. Το εργασιακό περιβάλλον που προσφέρει τα βασικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ 16 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ

ΖΩΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ 16 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΖΩΔΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΠΟ 16 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΡΙΟΣ Αυτήν την εβδομάδα κοίτα να τακτοποιήσεις κενά του παρελθόντος και να επεξεργαστείς στο μυαλό σου τις ιδανικότερες λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Seesaw balance and energy stockpile presentation

Seesaw balance and energy stockpile presentation 1 Ξέρεις τον ορισμό και το μηχανισμό του στρες; 2 Μάλλον δεν ξέρεις, ε; 3 Είναι φυσιολογικό να μην ξέρεις, αφού δεν έχεις ασχοληθεί επιστημονικά ποτέ μαζί του. 4 Αν δεν γνωρίσεις τι είναι το στρες, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές

Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει και θέλουν να παραµείνουν µη καπνιστές Προσπάθησε µαζί µε έν α φίλο σου Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Κλινικής Ψυχολογίας Οδηγός ιακοπής Καπνίσµατος Ένα βοήθηµα για όσους: Προβληµατίζονται µε το κάπνισµα Έχουν αποφασίσει να το κόψουν Το έχουν κόψει

Διαβάστε περισσότερα

CAREER COUNSELLING Eleni Kargakou-Human Resources Advisor

CAREER COUNSELLING Eleni Kargakou-Human Resources Advisor ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΝΩΣΕΙΣ-ΣΠΟΥΔΕΣ 1 Ποιος ήταν ο λόγος που ακολουθήσατε αυτό τον κλάδο? Τι σας είχε κινήσει το ενδιαφέρον? 2 Τι σας ενδιέφερε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό;

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Αν δεν δείτε το περιστατικό να λαμβάνει χώρα μπροστά σας, τότε κάποια βοηθητικά σημάδια μπορεί να είναι τα εξής: s s s s s s s s s s s Απροθυμία του

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθήµατα µετά την θεραπεία του καρκίνου

Συναισθήµατα µετά την θεραπεία του καρκίνου Πηγή: Be Strong (http://www.bestrong.org.gr/el/living_with_cancer/psychoemotional/emotional/feelin gsaftertreatment/) Συναισθήµατα µετά την θεραπεία του καρκίνου Ο καρκίνος είναι µία εµπειρία που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ

ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΩΣΗΣ όταν ο σκύλος επικοινωνεί με το σώμα και τις εκφράσεις του! Το εκπαιδευτικό εγχειρίδιο ''...όταν ο σκύλος επικοινωνεί με το σώμα και τις εκφράσεις του'' είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΟΝΗΣΗΣ EXECUTING STANDARD GB4706.1-2005/GB4706.10-2003

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΟΝΗΣΗΣ EXECUTING STANDARD GB4706.1-2005/GB4706.10-2003 ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΟΝΗΣΗΣ EXECUTING STANDARD GB4706.1-2005/GB4706.10-2003 Σας ευχαριστούμε για την αγορά του VEKTOR FINLO. Διαβάστε προσεκτικά αυτές τις οδηγίες προτού να χρησιμοποιήσετε το μηχάνημα

Διαβάστε περισσότερα

Η υγεία και η ευηµερία σας

Η υγεία και η ευηµερία σας Η υγεία και η ευηµερία σας Το ερωτηµατολόγιο αυτό ζητά τις δικές σας απόψεις για την υγεία σας. Οι πληροφορίες σας θα µας βοηθήσουν να εξακριβώσουµε πώς αισθάνεστε και πόσο καλά µπορείτε να ασχοληθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Τυλίξτε το εσωτερικό του μασάζ γύρω από το λαιμό,τον ώμο ή την πλάτη πριν από κάθε χρήση. Με χτυπήματα χαλαρώνει και ανανεώνει κάθε σημείο.

Τυλίξτε το εσωτερικό του μασάζ γύρω από το λαιμό,τον ώμο ή την πλάτη πριν από κάθε χρήση. Με χτυπήματα χαλαρώνει και ανανεώνει κάθε σημείο. Μασάζ για λαιμό και ώμο Οδηγίες χρήσης Τυλίξτε το εσωτερικό του μασάζ γύρω από το λαιμό,τον ώμο ή την πλάτη πριν από κάθε χρήση. Με χτυπήματα χαλαρώνει και ανανεώνει κάθε σημείο. -Δυναμικό drum-massage

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls]

πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls] Ασκήσεις ενδυνάµωσης και ισορροπίας για πρόληψη πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls] Καλώς ήλθατε στο πρόγραµµα! [Welcome to the program!] Οι ασκήσεις αυτές έχουν επιλεγεί για να σας

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

3) Είστε: Άνδρας... 1 Γυναίκα... 2. 6) Είχε ο πατέρας ή η μητέρα σας εμφανίσει άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, εκζέματα ή δερματικές αλλεργίες; Ναι...

3) Είστε: Άνδρας... 1 Γυναίκα... 2. 6) Είχε ο πατέρας ή η μητέρα σας εμφανίσει άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα, εκζέματα ή δερματικές αλλεργίες; Ναι... Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιατρική Σχολή, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό!

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Επιμέλεια-μετάφραση: Αλέξανδρος Νικολόπουλος, Ph.D. Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Πόσο ψυχολογικά προετοιμασμένος μπορεί να είστε πριν από έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΣυμπεριφορικήΥγεία» Θέματα Κλινικής Ψυχολογίας αλλά και Ψυχολογίας της Υγείας Απομάκρυνση από το κλασικό πρότυπο παροχής υπηρεσιών ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ''

ΕΝΟΤΗΤΑ 2007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ'' Έντυπο ΕΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 007 ''ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ'' Α.Α. Ερωτηµατολογίου Α/α ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΤΟΥΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ Personal Skills Inventory

Ερωτηματολόγιο ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ Personal Skills Inventory Ερωτηματολόγιο ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ Personal Skills Inventory Profetis Consulting Services ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ (Personal Skills Inventory) Profetis Consulting Services ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εδώ θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΚΑΝΑΝ ΠΟΤΕ ΠΑΙΔΙ ΒΡΕΧΟΝΤΑΙ

ΜΙΑ ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΚΑΝΑΝ ΠΟΤΕ ΠΑΙΔΙ ΒΡΕΧΟΝΤΑΙ Μια στις τρεις γυναίκες Οι γυναίκες που έχουν γεννήσει μόνο ένα παιδί έχουν σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να τους διαφεύγουν ούρα και να βρέχονται σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν έχουν κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ελαφρύτερος και βαρύτερος Αλγόριθμοι ταξινόμησης

Ελαφρύτερος και βαρύτερος Αλγόριθμοι ταξινόμησης 7η Δραστηριότητα Ελαφρύτερος και βαρύτερος Αλγόριθμοι ταξινόμησης Περίληψη Οι υπολογιστές χρησιμοποιούνται συχνά για την ταξινόμηση καταλόγων, όπως για παράδειγμα, ονόματα σε αλφαβητική σειρά, ραντεβού

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΣΤΡΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΓΙΑΜΟΥΡΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑΝΘΗ, ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΣΤΡΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΓΙΑΜΟΥΡΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑΝΘΗ, ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΣΤΡΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΓΙΑΜΟΥΡΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑΝΘΗ, ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 Πρόλογος Τίποτα δεν είναι πιο καθοριστικό στη ζωή από την

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο χρήσης Εκπαιδευτικού λογισμικού «Αθηνά Core 4»

Εγχειρίδιο χρήσης Εκπαιδευτικού λογισμικού «Αθηνά Core 4» Εγχειρίδιο χρήσης Εκπαιδευτικού λογισμικού «Αθηνά Core 4» Επιλέξτε την ενότητα στην οποία θέλετε να εκπαιδευτείτε π.χ. Windows 7 Εμφανίζονται όλα τα εκπαιδευτικά αντικείμενα της ενότητας. Επιλέξτε αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Ασκήσεις για εύρος κινήσεων Κάμψη ισχίου και γόνατος: Ξαπλωμένος με τη πλάτη και τα πόδια τεντωμένα, τα δάκτυλα των ποδιών να βλέπουν κατά το ταβάνι και

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα