Έννοιες Φυσικών Επιστημών Ι και Αναπαραστάσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Έννοιες Φυσικών Επιστημών Ι και Αναπαραστάσεις"

Transcript

1 Έννοιες Φυσικών Επιστημών Ι και Αναπαραστάσεις Ενότητα: Εργαστηριακές ασκήσεις Δρ. Καριώτογλου Πέτρος Εργαστήριο διδακτικής φυσικών επιστημών & παραγωγής διδακτικού υλικού. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 2

3 Περιεχόμενα 1. Φύλλο εργασίας: Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης Ερωτηματολόγιο 1 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Ο ατμοσφαιρικός αέρας Ερωτηματολόγιο 2 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Πλεύση και βύθιση των σωμάτων Ι Ερωτηματολόγιο 3 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Πλεύση και βύθιση των σωμάτων ΙΙ Ερωτηματολόγιο 4 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Διαλύματα και διαλυτότητα Ι Ερωτηματολόγιο 5 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Διαλύματα και διαλυτότητα ΙΙ Ερωτηματολόγιο 6 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Αλλαγή φυσικών καταστάσεων με εξάτμιση ή βρασμό Ερωτηματολόγιο 7 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Τήξη Πήξη και διατήρηση της ποσότητας Ερωτηματολόγιο 8 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Η έννοια της πυκνότητας Ερωτηματολόγιο 9 ης άσκησης Φύλλο εργασίας: Παραγωγή και διάδοση του ήχου Ερωτηματολόγιο 10 ης άσκησης Η δομή της εργασίας

4 1. Φύλλο εργασίας: Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης. Οδηγίες: Για το θέμα που σας δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, οι φυσικές καταστάσεις της ύλης. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. π.χ. δομή της ύλης, στερεή, υγρή και αέρια κατάσταση της ύλης, οι αλλαγές των φυσικών καταστάσεων της ύλης κλπ. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 4

5 1.1 Ερωτηματολόγιο 1 ης άσκησης. Ο/η φοιτητής/τρια συγκεντρώνει και παρουσιάζει μια ομάδα από ορισμένα υλικά σώματα που είναι τα παρακάτω: σιδερένια ράβδος ή ένα καρφί μεγάλο σφουγγάρι ζάχαρη λάδι μέλι πλαστελίνη καπνός. κλπ. Τα σώματα μπορεί να είναι πραγματικά, σε σκίτσα ή σε σχήματα φωτογραφίες (κάρτες) πχ. καπνός. Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια ζητάει από το παιδί να παρατηρήσει, να εκτιμήσει και να χαρακτηρίσει το κάθε σώμα στη φ.κ. ως στερεό, υγρό ή αέριο. Βήμα 2. Ο/η φοιτητής/τρια ζητάει κατόπιν από το παιδί να αιτιολογήσει τις επιλογές τους. Για παράδειγμα: - γιατί τη ράβδο την χαρακτήρισες στερεό δηλ. την κατάταξες στα στερεά; - γιατί τη ζάχαρη την χαρακτήρισες στερεό δηλ. την κατάταξες στα υγρά, κ.λ.π. - γιατί την πλαστελίνη ή όπου αλλού («όχι στην σωστή κατηγορία». Βήμα 3. Ο/η φοιτητής/τρια ζητάει από το παιδί να πει ποιες διαφορές διακρίνει ανάμεσα στα: Στερεά Υγρά. Υγρά Αέρια. Αέρια Στερεά. Έχουν σημασία οι αιτιολογήσεις που θα κάνουν. 5

6 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 6

7 2. Φύλλο εργασίας: Ο ατμοσφαιρικός αέρας. Οδηγίες: Για το θέμα που σας δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, ο ατμοσφαιρικός αέρας. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. π.χ. ατμόσφαιρα και ατμοσφαιρικός αέρας, ιδιότητες του ατμοσφαιρικού αέρα, πειράματα που αποδεικνύουν την ύπαρξη του ατμοσφαιρικού αέρα κλπ. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 2. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 3. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 4. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 5. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 7

8 2.1 Ερωτηματολόγιο 2 ης άσκησης. Υλικά: μια (1) λεκάνη με νερό, ένα (1) ποτήρι νερού, ένα (1) φύλλο χαρτιού Α4 (τσαλακωμένο όχι «συμπιεσμένο»), χαρτί κουζίνας. Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια τοποθετεί/εφαρμόζει στον πάτο του ποτηριού ένα φύλλο χαρτιού Α4 σε σχήμα μπάλας τσαλακωμένο, όχι «συμπιεσμένο». Δείχνει στο παιδί τη διάταξη και ρωτάει: - Θα βραχεί το μπαλάκι του χαρτιού αν βάλω το ποτήρι ανάποδα μέσα στο νερό; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Ο/η φοιτητής/τρια βυθίζει ανεστραμμένο το ποτήρι με το στόμιο προς τα κάτω (κατακόρυφα) στο (χρωματισμένο) νερό και σταματά όταν ολόκληρο το ποτήρι έχει βυθιστεί και καθίσει στον πάτο της λεκάνης (σχήμα 1α). - Τι παρατηρείς τώρα; Νομίζεις ότι το ποτήρι είναι γεμάτο με νερό; Βήμα 3. Ο/η φοιτητής/τρια βγάζει μετά το ποτήρι από το νερό και ρωτά: - Άγγιξε τώρα το χαρτί. Είναι βρεγμένο ή στεγνό; Τι νομίζεις ότι συνέβη; Γιατί; 8

9 Βήμα 4. Ο/η φοιτητής/τρια ζητά από το παιδί εξηγήσεις, δεν αποδέχεται ενδεχόμενες απαντήσεις οι οποίες επικαλούνται κάποιου τύπου «μαγεία» και βοηθά το παιδί να επαναλάβει το πείραμα.( ). Σημείωση: Το παιδί αν δε μπορεί να εξηγήσει τι συμβαίνει, του εξηγεί ότι κάτι εμποδίζει το νερό να βρέξει το χαρτί. Βήμα 5. Ο/η φοιτητής/τρια εκτρέπει ελαφρά το ποτήρι, αρχίζουν να βγαίνουν φυσαλίδες αέρα από αυτό, το νερό σταδιακά καταλαμβάνει το εσωτερικό του ποτηριού και μπαλάκι του χαρτιού βρέχεται. (σχήμα 1β) - Τι βλέπεις να βγαίνει από το ποτήρι όταν το πλαγιάζω μέσα στη λεκάνη; - Τι νομίζεις ότι περιέχουν μέσα οι μπουρμπουλήθρες (φυσαλίδες); - Πού βρέθηκε ο αέρας που έχουν μέσα της οι μπουρμπουλήθρες (φυσαλίδες) ; ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι της τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με της ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) της της απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 9

10 3. Φύλλο εργασίας: Πλεύση και βύθιση των σωμάτων Ι. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, πλεύση και βύθιση των σωμάτων. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας της έννοιες, της αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. π.χ. συνθήκη πλεύσης βύθισης, άνωση και παράγοντες που την επηρεάζουν, καθώς σώματα που πλέουν ή βυθίζονται κλπ. Επίσης να μελετήσετε της ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 2. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα της τα σχετικά ερωτήματα των οποίων της απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία της. Της στην εργασία θα περιγράψετε της συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή της με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά της. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος της απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά της. 3. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή της. 4. Να αναφέρετε σύντομα της δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 5. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. 1.Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 10

11 3.1 Ερωτηματολόγιο 3 ης άσκησης. Υλικά: 1 η Ομάδα υλικών: Δύο (2) συμπαγή κομμάτια από πλαστελίνη, σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, ένα μικρό κι ένα μεγάλο σε μέγεθος. 2 η Ομάδα υλικών: Δύο (2) συμπαγή κομμάτια από φελιζόλ (ή ξύλο), ένα μικρό κι ένα μεγάλο σε μέγεθος, ίδιου μεγέθους και σχήματος με τα αντίστοιχα της πλαστελίνης. Μια λεκάνη με νερό χαρτί κουζίνας. 1 η Ομάδα ερωτήσεων (1 η ομάδα υλικών): Βήμα 1. Παρουσιάζουμε τα υλικά και ρωτάμε: - Βλέπεις εδώ δύο κομμάτια από πλαστελίνη. Μπορείς να μου πεις σε τι μοιάζουν; Από τι είναι φτιαγμένα και τα δύο; - Σε τι διαφέρουν; Είναι τα ίδια ως προς το μέγεθός τους; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του. - Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν βάλω το μεγάλο κομμάτι της πλαστελίνης στο νερό; Θα βυθιστεί (βουλιάξει)/ πάει στον πάτο, ή θα επιπλεύσει στο νερό (κολυμπάει στην επιφάνεια); Γιατί; - Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν βάλω το μικρό κομμάτι της πλαστελίνης στο νερό; Θα βυθιστεί (βουλιάξει)/ πάει στον πάτο, ή θα επιπλεύσει στο νερό (κολυμπάει στην επιφάνεια); Γιατί; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Υλοποιούμε τη δραστηριότητα και προσέχουμε ώστε να τοποθετήσουμε προσεκτικά την πλαστελίνη στο νερό, χωρίς να την πετάξουμε μέσα σ αυτό. - Τι παρατήρησες; Ποιο επιπλέει; Ποιο βυθίζεται; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του και στη συνέχεια ρωτάμε: - Γιατί νομίζεις ότι συνέβη αυτό; 11

12 2 η Ομάδα ερωτήσεων (2 η ομάδα υλικών): Βήμα 1. Παρουσιάζουμε τα υλικά και ρωτάμε: - Έχω τώρα μπροστά μου δυο κομμάτια, και τα δύο φτιαγμένα από φελιζόλ (ή ξύλου). Μπορείς να μου πεις σε τι διαφέρουν; Είναι τα ίδια ως προς το μέγεθός τους; - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν βάλω το μεγάλο κομμάτι του φελιζόλ (ή ξύλου) στο νερό; Θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει; Γιατί; - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν βάλω το μικρό κομμάτι του φελιζόλ (ή ξύλου) στο νερό; Θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει; Γιατί; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Προτρέπουμε το παιδί να βάλλει τα κομμάτια του φελιζόλ στο νερό. - Τι παρατηρείς; Βυθίζεται το μεγάλο κομμάτι του φελιζόλ (ή ξύλου); Βυθίζεται το μικρό; - Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό; 3 η Ομάδα ερωτήσεων: Βήμα 1. Υπενθυμίζουμε και ρωτάμε: - Είδες ότι το μεγάλο και το μικρό κομμάτι της πλαστελίνης βυθίζονται. Ενώ το μεγάλο και το μικρό κομμάτι του φελιζόλ (ή ξύλου) επιπλέουν. - Ένα άλλο παιδάκι που ρωτήσαμε μας είπε ότι τα μεγάλα σώματα βυθίζονται ενώ τα μικρά επιπλέουν. Μετά από τα πειράματα που κάναμε εσύ συμφωνείς μαζί του; Γιατί Βήμα 2. Δίνουμε στο παιδί να κρατήσει τα υλικά στα χέρια του και ρωτάμε: - Κράτησε τώρα στα χέρια σου τα δύο μεγάλα κομμάτια από πλαστελίνη και φελιζόλ (ή ξύλου). - Μπορείς να μου πεις πιο είναι πιο βαρύ για το μέγεθός του; 12

13 Το παιδί κάνει τις εκτιμήσεις του ώστε να δώσει απάντηση και στη συνέχεια ρωτάμε. - Τελικά πια πράγματα/σώματα νομίζεις ότι βυθίζονται, τα βαριά για το μέγεθός τους ή τα ελαφριά; ΟΜΑΔΕΣ ΥΛΙΚΩΝ (ενδεικτικά): ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 13

14 4. Φύλλο εργασίας: Πλεύση και βύθιση των σωμάτων ΙΙ. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, άνωση πλεύση και βύθιση των σωμάτων. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. πχ πλεύση και βύθιση των σωμάτων, άνωση και παράγοντες που την επηρεάζουν, αρχή Αρχιμήδη κλπ. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 2. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 3. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 4. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 5. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 14

15 4.1 Ερωτηματολόγιο 4 ης άσκησης. Υλικά: 1 η Ομάδα υλικών: Δύο (2) συμπαγή κομμάτια από πλαστελίνη, ένα σε σχήμα μπάλας κι ένα σε σχήμα λουκάνικου (περίπου του ίδιου όγκου). 2 η Ομάδα υλικών: Δύο (2) συμπαγή κομμάτια από φελιζόλ (ή ξύλο), ίδιου μεγέθους και σχήματος με τα αντίστοιχα της πλαστελίνης (περίπου του ίδιου όγκου). Μια λεκάνη με νερό χαρτί κουζίνας. 1 η Ομάδα ερωτήσεων (1η ομάδα υλικών): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει - εξηγεί τα υλικά στα παιδιά και ρωτάει: - Βλέπεις εδώ τα δύο κομμάτια από πλαστελίνη. Μπορείς να μου πεις σε τι μοιάζουν; (αν δεν απαντήσει) ρωτάμε: - Από τι είναι φτιαγμένα και τα δύο; - Σε τι διαφέρουν; (αν δεν απαντήσει) ρωτάμε: - Έχουν το ίδιο σχήμα; ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αν ρωτήσει το παιδί, του επισημαίνουμε ότι η μπάλα και το λουκάνικο φτιάχτηκαν ώστε να έχουν το ίδιο βάρος και να είναι το ίδιο μεγάλα. - Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν βάλω τη μπάλα από πλαστελίνης στο νερό; Θα βυθιστεί (βουλιάξει/ πάει στον πάτο), ή θα επιπλεύσει/ κολυμπήσει στο νερό; - Τι νομίζεις ότι θα συμβεί τώρα αν βάλω το λουκάνικο από πλαστελίνη στο νερό; Θα βυθιστεί, θα επιπλεύσει; Γιατί; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Υλοποιούμε τη δραστηριότητα και προσέχουμε ώστε να τοποθετήσουμε προσεκτικά την πλαστελίνη στο νερό, χωρίς να την πετάξουμε μέσα σ αυτό. 15

16 Τοποθετούμε το λουκάνικο στο νερό. - Τι παρατηρείς; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του και στη συνέχεια ρωτάμε: - Γιατί νομίζεις ότι συνέβη αυτό; Γιατί βυθίστηκαν άραγε και τα δυο κομμάτια; 2 η Ομάδα ερωτήσεων (2η ομάδα υλικών): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει - εξηγεί τα υλικά στα παιδιά και ρωτάει: - Έχω τώρα μπροστά μου δυο κομμάτια, και τα δύο φτιαγμένα από ξύλο. Μπορείς να μου πεις σε τι διαφέρουν; (Αν δεν απαντάει ρωτάμε: Είναι ίδια ως προς το σχήμα τους;) - Παρατήρησε ξανά τα κομμάτια της πλαστελίνης. Μοιάζουν ως προς το σχήμα τους μ αυτά του ξύλου (ή φελιζόλ); - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν βάλω τη μπάλα του ξύλου (ή φελιζόλ)στο νερό; Θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει; Γιατί; - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν βάλω το λουκάνικο από ξύλο (ή φελιζόλ)στο νερό; Θα βυθιστεί ή θα επιπλεύσει; Γιατί; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Ο/η φοιτητής/τρια προτρέπει το παιδί να βάλλει τα κομμάτια του ξύλου (ή φελιζόλ) στο νερό με προσοχή, χωρίς να τα πετάξει και ρωτάμε: - Τι παρατηρείς; Βυθίστηκαν τα κομμάτια του ξύλου (ή φελιζόλ); της πλαστελίνης προηγουμένως; - Γιατί νομίζεις ότι και τα δυο κομμάτια της πλαστελίνης βυθίστηκαν, ενώ του ξύλου (ή φελιζόλ) όχι; 16

17 ΟΜΑΔΕΣ ΥΛΙΚΩΝ (ενδεικτικά): ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 17

18 5. Φύλλο εργασίας: Διαλύματα και διαλυτότητα Ι. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, διαλύματα και διαλυτότητα. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. πχ διαλύματα (κορεσμένα και ακόρεστα), διαλυτότητα ουσιών, κλπ.. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 2. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 3. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 4. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 5. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την η φωτοτυπήστε την. 18

19 5.1 Ερωτηματολόγιο 5 ης άσκησης. Α) Έχεις πιει ποτέ νερό από τη θάλασσα κατά λάθος καθώς κάνεις βουτιές το καλοκαίρι; Τι γεύση έχει; Έναυσμα: Ένα παραμύθι μας λέει ότι η θάλασσα έγινε τόσο αλμυρή όταν κατά λάθος βούλιαξε σ αυτήν ένα πλοίο που ήταν γεμάτο από αλάτι. Τι έπαθε το αλάτι μόλις έπεσε στη θάλασσα; Έμεινε όπως ήταν, όπως το αγοράζουμε από το μαγαζί; Χάθηκε, Πού πήγε; Πώς το κατάλαβες; Αν το πλοίο ήταν γεμάτο από ζάχαρη και βούλιαζε, τι νομίζεις ότι θα πάθαινε...η ζάχαρη; Θα μενε η ίδια όπως πρώτα; Το νερό; Θα χε την ίδια γεύση όπως πρώτα; Β) Υλικά. Συγκεντρώνουμε τα παρακάτω υλικά: αλάτι κακάο άμμο, χώμα τέσσερα (4) πλαστικά διαφανή ποτήρια με νερό της βρύσης. 1 η Ομάδα ερωτήσεων (α λ ά τ ι): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει/εξηγεί τα υλικά στο παιδί και ρωτάει. - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι αλάτι στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε το αλάτι; Το νερό; Το παιδί κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς; Πού πήγε το αλάτι; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί μερικές φορές είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση νομίζεις ότι θα είχε; - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Αν προσθέτω συνέχεια αλάτι, τι νομίζεις ότι θα γίνει; 19

20 Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί τη δραστηριότητα. 2 η Ομάδα ερωτήσεων (κ α κ ά ο): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει/εξηγεί τα υλικά στα παιδιά και ρωτάει: - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι κακάο στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε το κακάο; Το νερό; Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει. - Τι παρατηρείς; Πού πήγε το κακάο; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση θα είχε; Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. 3 η Ομάδα ερωτήσεων (ά μ μ ο ς εμφανείς κόκκο): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει/εξηγεί τα υλικά στα παιδιά και ρωτάει: - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι άμμο στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε η άμμος; Το νερό; Το παιδί κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς, Πού πήγε η άμμος; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση θα είχε; - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. 20

21 4 η Ομάδα ερωτήσεων (χ ώ μ α): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει/εξηγεί τα υλικά στα παιδιά και ρωτάει: - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι χώμα στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε το χώμα; Το παιδί κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην πρόβλεψη. Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα και ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς; Πού πήγε το χώμα; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά αν το πίναμε, τι γεύση θα είχε; - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει συμπερασματικά: - Με βάση τα όσα παρατήρησες, μπορείς να μας πεις πού πήγε το κάθε ένα από τα υλικά που χρησιμοποίησες; - Πώς το καταλαβαίνουμε; 21

22 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Κατά τη διεξαγωγή των πειραμάτων να λάβετε ιδιαίτερες προφυλάξεις ώστε τα νήπια μόνο να παρατηρούν και να μην έρχονται σε επαφή με τα υλικά του πειραματισμού. 3. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 22

23 6. Φύλλο εργασίας: Διαλύματα και διαλυτότητα ΙΙ. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, διάλυμα και διαλυτότητα. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. πχ διαλύματα (κορεσμένα και ακόρεστα), διαλυτότητα ουσιών κλπ. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 2. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 3. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 4. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 5. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 23

24 6.1 Ερωτηματολόγιο 6 ης άσκησης. Α) Έχεις πιει ποτέ νερό από τη θάλασσα κατά λάθος καθώς κάνεις βουτιές το καλοκαίρι; Τι γεύση έχει; Έναυσμα: Ένα παραμύθι μας λέει ότι η θάλασσα έγινε τόσο αλμυρή όταν κατά λάθος βούλιαξε σ αυτήν ένα πλοίο που ήταν γεμάτο από αλάτι. Τι έπαθε το αλάτι μόλις έπεσε στη θάλασσα; Έμεινε όπως ήταν, όπως το αγοράζουμε από το μαγαζί; Χάθηκε, Πού πήγε; Πώς το κατάλαβες; Αν το πλοίο ήταν γεμάτο από ζάχαρη και βούλιαζε, τι νομίζεις ότι θα πάθαινε η ζάχαρη; Θα μενε η ίδια όπως πρώτα; Το νερό; Θα χε την ίδια γεύση όπως πρώτα; Β) Υλικά: Συγκεντρώνουμε τα παρακάτω υλικά: ζάχαρη αλεύρι ρύζι χώμα τέσσερα (4) πλαστικά διαφανή ποτήρια με νερό της βρύσης 1 η Ομάδα ερωτήσεων (ζ ά χ α ρη): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει/εξηγεί τα υλικά στο παιδί και ρωτάει. - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι ζάχαρη στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε η ζάχαρη; Το νερό; Το παιδί πρόβλεψη. κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς; Πού πήγε η ζάχαρη; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί μερικές φορές είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση νομίζεις ότι θα είχε, - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; 24

25 - Αν προσθέτω συνέχεια ζάχαρη, τι νομίζεις ότι θα γίνει; Το παιδί πρόβλεψη. κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. 2 η Ομάδα ερωτήσεων (α λ ε ύ ρ ι ): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει - εξηγεί τα υλικά στο παιδί και ρωτάει. - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι αλεύρι στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε το κακάο; Το νερό; Το παιδί πρόβλεψη. κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς; Πού πήγε το αλεύρι; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση θα είχε; - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Το παιδί πρόβλεψη. κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. 3 η Ομάδα ερωτήσεων (ρύζι): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει - εξηγεί τα υλικά στο παιδί και ρωτάει. - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι ρύζι στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε το ρύζι; Το νερό; 25

26 Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς; Πού πήγε το ρύζι; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση θα είχε; - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. 4 η Ομάδα ερωτήσεων (χ ώ μ α ): Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει - εξηγεί τα υλικά στο παιδί και ρωτάει. - Τι νομίζεις ότι θα γίνει αν προσπαθήσεις να βάλεις ένα κουταλάκι χώμα στο ποτήρι με το νερό και το ανακατέψεις για λίγη ώρα; Θα πάθει τίποτε το χώμα; Βήμα 2. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι παρατηρείς; Πού πήγε το χώμα; Πώς το καταλαβαίνουμε; Δεν μπορούμε να το πιούμε γιατί είναι επικίνδυνο, αλλά αν το κάναμε, τι γεύση θα είχε; - Αν προσθέσω μια κουταλιά ακόμη, τι νομίζεις ότι θα συμβεί; Βήμα 3. Το παιδί υλοποιεί το πείραμα ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Με βάση τα όσα παρατήρησες, μπορείς να μας πεις πού πήγε το κάθε ένα από τα υλικά που χρησιμοποίησες. - Πώς το καταλαβαίνουμε; 26

27 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Κατά τη διεξαγωγή των πειραμάτων να λάβετε ιδιαίτερες προφυλάξεις ώστε τα νήπια μόνο να παρατηρούν και να μην έρχονται σε επαφή με τα υλικά του πειραματισμού. 3. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. 27

28 7. Φύλλο εργασίας: Αλλαγή φυσικών καταστάσεων με εξάτμιση ή βρασμό. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, αλλαγή φυσικής κατάστασης με εξάτμιση ή βρασμό. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. πχ. αλλαγή φυσικής κατάστασης με εξάτμιση βρασμό., κλπ. 2. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 3. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 4. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 5. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 6. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 28

29 7.1 Ερωτηματολόγιο 7 ης άσκησης. Υλικά: Συγκεντρώνουμε τα παρακάτω υλικά: ένα (1) ποτήρι με νερό (δοχείο ζέσεως 500 ml), ένα (2) δοχεία ζέσεως 800 ml με λίγο νερό (100 ml), ένα (1) γκαζάκι αναπτήρα, προστατευτικά γυαλιά και γάντια εργαστηρίου. Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει/εξηγεί τα υλικά και τα μέσα στο παιδί και ρωτάει: - Τι θα πάθει το νερό που είναι μέσα στο ποτήρι αν το αφήσω πάνω στο τραπέζι για πολλές μέρες; Θα μείνει το ίδιο, θα γίνει περισσότερο ή θα λιγοστέψει; Γιατί; Πώς το ξέρεις; Το παιδί πρόβλεψη κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ανάλογα με την απάντηση ζητούμε την αιτιολόγηση. πχ. αν απαντήσει ότι θα γίνει περισσότερο, ρωτάμε «πού βρέθηκε το επιπλέον νερό;» Αντίστοιχα αν πει ότι θα λιγοστέψει, ρωτάμε «πού πήγε το υπόλοιπο νερό;». Βήμα 2. Στη συνέχεια ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Τι θα πάθει το νερό που είναι μέσα στο (δεύτερο) ποτήρι αν το βάλλω για αρκετή ώρα πάνω στο αναμμένο ηλεκτρικό μάτι; Γιατί; Πώς το ξέρεις; Το παιδί πρόβλεψη. κάνει τις σκέψεις/παρατηρήσεις του ώστε να οδηγηθεί στην Βήμα 3. Ο/η φοιτητής/τρια υλοποιεί το πείραμα (μεγάλη προσοχή). Τοποθετούμε το ποτήρι με λίγο νερό (για να βράσει γρήγορα) πάνω στο ηλεκτρικό μάτι. Όταν αρχίσουν να σχηματίζονται φυσαλίδες, ρωτάμε το παιδιά: 29

30 - Τι παρατηρείς; Άλλαξε το νερό, όπως φαίνεται; Τι βλέπεις τώρα που δεν το βλέπαμε πριν; Αν αναφέρει κάτι για τις φυσαλίδες ρωτάμε: - Τι περιέχουν οι φυσαλίδες; - Προς τα πού πάνε οι φυσαλίδες; Βήμα 4. Στη φάση που το νερό έχει βράσει κι έχει φύγει όλο, ρωτάμε: - Πού πήγε το νερό; Το παιδί κάνει τις παρατηρήσεις του ώστε να απαντήσει. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Κατά τη διεξαγωγή των πειραμάτων να λάβετε ιδιαίτερες προφυλάξεις ώστε τα νήπια μόνο να παρατηρούν και να μην έρχονται σε επαφή με τα υλικά του πειραματισμού. 3. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 30

31 8. Φύλλο εργασίας: Τήξη Πήξη και διατήρηση της ποσότητας. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, τήξη πήξη και διατήρηση της ποσότητας. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. π.χ. καταστάσεις της ύλης, αλλαγή κατάστασης, τήξη και πήξη, κλπ. 2. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 3. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 4. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 5. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 6. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. 1.Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 31

32 8.1 Ερωτηματολόγιο 8 ης άσκησης. Υλικά : Συγκεντρώνουμε τα παρακάτω υλικά: ένα (1) * πλαστικό ποτηράκι (μικρό), ένα (1) παγάκι (από καλούπι μικρού πλαστικού ποτηριού), ένας (1) ζυγός με τάσια (πλαστικός νηπ/γείου). * Τα πλαστικά ποτηράκια χρησιμοποιούνται σκόπιμα ως μεζούρες σταθερών μεγεθών στα έργα (αντίστοιχα ως νερό ή πάγος). Ερωτήσεις: ΦΑΣΗ Α Βήμα 1. Ο/η Φοιτητής/τρια παρουσιάζει ένα (1) πλαστικό ποτηράκι (μικρό) με νερό ως τη μέση. Ο/η Φοιτητής/τρια καλεί το παιδί να προβλέψει: - Τι θα γίνει το νερό που μόλις ρίξαμε στο πλαστικό ποτηράκι, αν αυτό το βάλουμε στην κατάψυξη και το αφήσουμε για αρκετή ώρα; Επεξεργαζόμαστε την απάντηση ώστε να γίνει σαφές ότι το νερό θα πήξει και θα γίνει πάγος. Στη συνέχεια ρωτάμε: - Το νερό που βάλαμε αρχικά (δείχνουμε το 2 ο όμοιο ποτηράκι) με τον πάγο στον οποίο μετατράπηκε το νερό που βάλαμε στην κατάψυξη (βγάζουμε τον έτοιμο πάγο από την κατάψυξη) έχουν το ίδιο βάρος ή διαφορετικό; - Ποιο είναι πιο βαρύ και γιατί; - Έχεις κάποιο τρόπο να το ελέγξεις; Παίρνουμε την όποια απάντηση και εξηγούμε ότι ο έλεγχος γίνεται με ζυγό. Βήμα 2. Τοποθετούμε τα ποτηράκια με νερό και πάγο στα δυο τάσια, βλέπουμε την ισορροπία και καλούμε το παιδί να την αναγνωρίσει. - Τι παρατηρείς; Έχουν το ίδιο βάρος ή διαφορετικό; - Πως το κατάλαβες; 32

33 ΦΑΣΗ Β Επαναλαμβάνουμε τα ίδια ακριβώς βήματα (ΦΑΣΗ Α ), αλλά ξεκινάμε πρώτα από το παγάκι. Βήμα 1. Δείχνουμε στο παιδί ένα παγάκι και ρωτάμε: - Τι θα γίνει αν αυτό το παγάκι το αφήσουμε σ ένα πιάτο πάνω στο τραπέζι; - Θα έχει το ίδιο βάρος του με αυτό του νερού; (Βήμα 2. κτλ ως τον έλεγχο). ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Κατά τη διεξαγωγή των πειραμάτων να λάβετε ιδιαίτερες προφυλάξεις ώστε τα νήπια μόνο να παρατηρούν και να μην έρχονται σε επαφή με τα υλικά του πειραματισμού. 3. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 33

34 9. Φύλλο εργασίας: Η έννοια της πυκνότητας. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, διάλυμα και διαλυτότητα. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. π.χ. μάζα, βάρος, όγκος, πυκνότητα (ορισμός, τύπος, πυκνότητα υλικών..), ο ρόλος της πυκνότητας στην πλεύση στερεού σε υγρό (ενδεικτικά). Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 2. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 3. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες / πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 4. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 5. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 34

35 9.1 Ερωτηματολόγιο 9 ης άσκησης. Υλικά: Συγκεντρώνουμε τα παρακάτω υλικά: 1 η ομάδα υλικών: Τρία (3) συμπαγή γεωμετρικά στερεά (κύβοι), από μόλυβδο, από μάρμαρο, κι από φελιζόλ, που έχουν τον ίδιο όγκο. 2 η ομάδα υλικών: Τρία (3) συμπαγή γεωμετρικά στερεά (κύβοι διαφορετικού όγκου), από μόλυβδο, από μάρμαρο κι από φενιζόλ, που έχουν τον ίδιο βάρος. Ένας (1) ζυγός με τάσια (πλαστικός νηπ/γείου). ΦΑΣΗ Α Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει στο παιδί τα υλικά της 1 ης ομάδας ώστε να γίνει η αναγνώρισή τους χρηστικά και κατά περίπτωση (αν χρειαστεί) εξηγεί για το κάθε υλικό. Βήμα 2. Ζητάει κατόπιν από το παιδί να εστιάσει την προσοχή του, ώστε να παρατηρήσει τα αντικείμενα και να εκτιμήσει το μέγεθός τους (δεν αναμένουμε να μας πει ότι έχουν τον ίδιο όγκο ). Έτσι ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Βλέπεις ότι, εδώ έχουμε αυτά τα τρία σώματα. Ποιο πιστεύεις ότι είναι πιο μεγάλο; - Ποιο απ αυτά πιστεύεις ότι είναι πιο βαρύ; Βήμα 3. 1 ο Πείραμα: Δίνει κατόπιν στο παιδί να κρατήσει «χαλαρά» τα αντικείμενα (ένα ανά παλάμη) στην παλάμη του και να εκτιμήσει εκ περιτροπής, το βάρος των σωμάτων. Το παιδί κάνει τις εκτιμήσεις του. - Αφού διαπίστωσες ότι και τα τρία (3) κυβάκια (σώματα) πιάνουν τον ίδιο χώρο, γιατί αυτό εδώ είναι πιο βαρύ απ αυτό; - Ο/η φοιτητής/τρια υποδεικνύει το ζευγάρι της πλέον διακριτής διαφοράς βάρους (μόλυβδος φελιζόλ) ΦΑΣΗ Β Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει στο παιδί τα υλικά της 2 ης ομάδας ώστε να γίνει η αναγνώρισή τους. - Αυτά τα υλικά εδώ τα γνωρίζεις; Έχουν κάποια σχέση με τα προηγούμενα; Ο/η φοιτητής/τρια καλεί το παιδί να εκτιμήσει: - Ποιο απ αυτά πιάνει πιο πολύ χώρο; Ο/η φοιτητής/τρια καλεί το παιδί να προβλέψει: - Ποιο πιστεύεις ότι είναι πιο βαρύ; 35

36 Για τον έλεγχο των υποθέσεων/προβλέψεων ο/η φοιτητής/τρια προτείνει τη χρήση ζυγού (εισάγει στη διαδικασία τον ζυγό). Βήμα 2. 2 ο Πείραμα: Ο/η φοιτητής/τρια προτρέπει το παιδί να αυτενεργήσει στη διαδικασία του ελέγχου: - Για να δούμε αν προβλέψατε σωστά. Βάζει ανά δύο τα υλικά στα δυο τάσια του ζυγού και τα συγκρίνει. - Τι παρατηρείτε έχουν ίδιο βάρος ή διαφορετικό; Βήμα 3. Στη συνέχεια ο/η φοιτητής/τρια καλεί το παιδί να διατυπώσει το συμπέρασμά του και ρωτάει: (στο βαθμό που μπορεί να επιτευχθεί δεν λέμε την απάντηση στην ερώτησή μας ώστε να αναγκάζεται το παιδί να συμφωνήσει μαζί μας χωρίς να κατανοεί). - Με βάση τα πειράματα που μόλις κάναμε τι νομίζεις; Για το 1 ο Πείραμα: α) Όσο πιο μεγάλο είναι ένα σώμα, δηλ. όσο πιο πολύ χώρο πιάνει μπορούμε να πούμε τόσο πιο βαρύ είναι; ή όχι; (από ένα άλλο ίδιου ογκου). β) Από τι νομίζεις ότι εξαρτάται, το «πόσο βαρύ» μπορεί να είναι ένα σώμα; (από ένα άλλο όμοιο). γ) Μήπως εξαρτάται από το υλικό, (απ την ουσία) που είναι φτιαγμένο; - Δώσε μου ένα παράδειγμα. Για το 2 ο Πείραμα α) Όσο πιο βαρύ είναι ένα σώμα, νομίζεις τόσο πιο μεγάλο περισσότερο χώρο πιάνει; ή όχι; (από ένα άλλο, ίσου βάρους). β) Από τι νομίζεις ότι εξαρτάται το «πόσο βαρύ» είναι; γ) Μήπως εξαρτάται από το υλικό; - Δώσε μου ένα παράδειγμα. ΟΜΑΔΕΣ ΥΛΙΚΩΝ (ενδεικτικά): 36

37 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 37

38 10. Φύλλο εργασίας: Παραγωγή και διάδοση του ήχου. Οδηγίες: Για το θέμα που της δόθηκε να αναπτύξετε εργασία που να διακρίνεται στα παρακάτω μέρη: 1. Να μελετήσετε την αντίστοιχη γνωστική περιοχή, παραγωγή και διάδοση του ήχου. Να γράψετε σύντομα για τα θέματα αυτά αναφέροντας τις έννοιες, τις αρχές/ νόμους και τα φαινόμενα που ανήκουν σ αυτήν την περιοχή. π.χ. ήχος και τα ηχητικά κύματα, προέλευση και φύση ήχου, μέσα παραγωγής και διάδοσής του, χαρακτηριστικά του ήχου, κλπ. 2. Επίσης να μελετήσετε τις ιδέες των μαθητευομένων για τα φαινόμενα της γνωστικής περιοχής που μελετάτε. 3. Να πάρετε ατομικές ημιδομημένες συνεντεύξεις από 10 περίπου νήπια με βάση το παρακάτω ερωτηματολόγιο. Η τεχνική των συνεντεύξεων έχει συζητηθεί στο μάθημα. Είναι φανερό ότι θα μελετήστε και θα απαντήστε πρώτα εσείς τα σχετικά ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις θα εντάξετε στην εργασία σας. Επίσης στην εργασία θα περιγράψετε τις συνθήκες έρευνας, τα αποτελέσματα και τη σύγκρισή τους με τη βιβλιογραφία, καθώς και τα συμπεράσματά σας. Η σχετική βιβλιογραφία παρατίθεται στο τέλος των οδηγιών. Να επισυνάψετε υπό μορφή παραρτήματος τις απαντήσεις (κείμενα πίνακες) όλων των νηπίων σε όλα τα ερωτήματα καθώς και τα σχέδιά τους. 4. Να προτείνετε τουλάχιστο δύο (2) δραστηριότητες/πειράματα που σχετίζονται με τη γνωστική περιοχή που μελετήσατε και είναι κατάλληλες για «διδασκαλία» στο Νηπιαγωγείο. Απαραίτητη η αιτιολόγηση της πρότασή σας. 5. Να αναφέρετε σύντομα τις δυσκολίες που συναντήσατε στην υλοποίηση όποιου μέρους της εργασίας. 6. Να παραθέσετε στο τέλος της εργασίας τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσατε. ΠΡΟΣΟΧΗ: 1. Προσπαθήστε για μια κριτική και αιτιολογημένη τοποθέτηση, παρά μια παράθεση δεδομένων. 2. Να επιμεληθείτε την εμφάνιση της γραπτής εργασίας. 3. Βλέπετε οδηγίες «Η δομή της εργασίας». ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η βιβλιογραφία που θα χρειαστείτε υπάρχει σε ειδικό τόμο στη Βιβλιοθήκη της Σχολής. Αναζητήστε την και μελετήστε την ή φωτοτυπήστε την. 38

39 10.1 Ερωτηματολόγιο 10 ης άσκησης. Υλικά: Συγκεντρώνουμε τα παρακάτω υλικά: δυο (2) πέτρες (όχι σαθρές), μια (1) χορδή μουσικού οργάνου (αυτοσχέδια τεντωμένη σε ξύλινο πήχη) ή κάποιο έγχορδο μουσικό όργανο, ένας (1) χάρακα 40 εκατοστών. Βήμα 1. Ο/η φοιτητής/τρια παρουσιάζει και εξηγεί τα υλικά στο παιδί, τις 2 πέτρες, το χάρακα και τον πήχη με την τεντωμένη χορδή. Ζητάει κατόπιν απ το παιδί να εστιάσει την προσοχή του στα αντικείμενα αυτά και στις ενέργειες που θα ακολουθήσουν: Ο/η φοιτητής/τρια υλοποιεί το πείραμα: χτυπάει τις πέτρες μεταξύ τους δυο τρεις φορές μετά, κρατάει στερεωμένο το ένα άκρο του χάρακά, ενώ απομακρύνει το άλλο άκρο από τη θέση ισορροπίας, ώστε να ταλαντώνεται και να παράγει ήχο και τον ταλαντώνει με το άλλο χέρι δυο τρεις φορές, ενώ αμέσως μετά, χτυπάει τη χορδή επίσης δυο τρεις φορές. Βήμα 2. Ολοκληρώνοντας την επίδειξη επισημαίνει με έμφαση στο παιδί: «- Παράχθηκε/βγήκε ένας ήχος!!! (δεν χρησιμοποιούμε το ρήμα ακούω )» ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο/η φοιτητής/τρια μπορεί να επαναλάβει την παραγωγή των ήχων για καλύτερη κατανόηση (αν υπάρχει λόγος) της παραπάνω φάσης ή για τη διατήρηση του αισθήματος/ακούσματος στην επόμενη φάση. Βήμα 3. Ο/η φοιτητής/τρια επισημαίνει με έμφαση στο παιδί: - Μόλις τώρα ήρθε/είχαμε/δεχτήκαμε έναν ήχο! - Πως τον αντιλήφθηκες αυτόν τον ήχο; ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αν το παιδί δεν απαντήσει/αναφέρει το αυτί, τότε εισάγει, θα το πει ο/η φοιτητής/τρια. θα το - Πως παράγεται αυτός ο ήχος απ την πέτρα, απ το χάρακα κι απ τη χορδή; 39

40 Βήμα 4. Ο/η φοιτητής/τρια ρωτάει: - Πως νομίζεις ότι έρχεται/φτάνει αυτός ο ήχος στο αυτί μας, απ την πέτρα, απ το χάρακα κι απ τη χορδή; ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αν το παιδί δεν απαντήσει/αναφέρει τον αέρα, τότε φοιτητής/τρια ρωτάει: ο/η - Νομίζεις πως ο αέρας παίζει κάποιο ρόλο; ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 1. Πριν πραγματοποιήσετε την έρευνα, να υλοποιήσετε αρκετές φορές μόνοι σας τα πειράματα ώστε να υπολογίσετε το χρόνο που θα χρειαστείτε σε σχέση με τις ερωτήσεις που θα κάνετε στα παιδιά/νήπια. 2. Κατά τη διεξαγωγή των πειραμάτων να λάβετε ιδιαίτερες προφυλάξεις ώστε τα νήπια μόνο να παρατηρούν και να μην έρχονται σε επαφή με τα υλικά του πειραματισμού. 3. Καταγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια (αυτούσιες) όλες τις απαντήσεις και σε όλα τα ερωτήματα, των παιδιών/νηπίων. ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα υλικά του έργου τα παραλαμβάνετε από τον υπεύθυνο του εργαστηρίου με χρέωση και τα επιστρέφετε έγκαιρα στον ίδιο. 40

41 11. Η δομή της εργασίας. ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΔΕΣΙΜΟ: Στο εξώφυλλο θα αναγράφονται με την εξής σειρά τα παρακάτω στοιχεία: - παν/μιο, σχολή, τμήμα - μάθημα - διδάσκων - τίτλος εργασίας - στοιχεία μελών ομάδας εργασίας - υπεύθυνος εργασίας τόπος και, χρονολογία. Το σύγγραμμα (εργασία) μπορεί να είναι δεμένο σε τύπο σπιράλ, ή θερμοκόλληση. ΣΩΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η περίληψη της εργασίας θα είναι ένα κείμενο μέχρι (20) είκοσι γραμμές, που θα συμπυκνώνει τη διαδικασία της έρευνας και την ουσία των ευρημάτων - συμπερασμάτων. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τίτλοι ενοτήτων/υποενοτήτων αριθμοί σελίδων (να τηρούνται ακριβώς). Η εισαγωγή θα είναι ένα κείμενο (20) είκοσι γραμμές περίπου σε δυο υποενότητες όπου αντίστοιχα θα διατυπώνονται: οι στόχοι της εργασίας με σαφήνεια (γιατί το κάνουμε αυτό) & η μέθοδος της εργασίας ως εργαλείο και διαδικασία (με ποιο τρόπο). Ι. ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΦΕ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ (Βιβλιοθήκη Σχολής: Βοήθημα εργασίας Φ.Ε., Π. Καριώτογλου Κ. Σουλτάνης). Ι.1 Έννοιες ΦΕ (η γνωστική περιοχή ως θεωρία): μια σύντομη αναφορά στις έννοιες, τις αρχές/ νόμους και τα φαινόμενα που διέπουν τη γνωστική στην περιοχή που μελετάτε. (ενδεικτική έκταση κειμένου 2 σελίδες). Ι.2 Αναπαραστάσεις ( οι ιδέες των μαθητευομένων): ΙΙ. Η ΕΡΕΥΝΑ: μια σύντομη επισκόπηση της βιβλιογραφίας που αφορά στις αναπαραστάσεις τη γνωστική στην περιοχή που μελετάτε. (τουλάχιστον 1 σελίδα). ΙΙ.1 Ερωτήματα και Επιστημονικές απαντήσεις (προηγουμένως απαντάτε εσείς ένα προς ένα τα ερωτήματα σύμφωνα με την επιστήμη επιστημονική άποψη πριν τα θέσετε στα νήπια και τα εντάσσετε στο σώμα της εργασίας ΙΙ.1). ΙΙ.2 Δείγμα έρευνας (ορίζετε και περιγράφετε το δείγμα σας Πόλη, Νηπ/γειο, ηλικια, κ.τ.λ.) 41

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ)

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Τίτλος Διερεύνησης : Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη βύθιση ή την πλεύση σε ένα υγρό; Αφού γνωριστήκαμε με την Έλενα και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πως διερευνούμε

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No 05 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο αέρας καταλαμβάνει όγκο

Ο αέρας καταλαμβάνει όγκο Ο αέρας καταλαμβάνει όγκο Πείραμα 1: Το βαμβάκι που καταδύεται χωρίς να βρέχεται. Τι χρειάζεσαι: Στεγνό βαμβάκι, ένα στενό διαφανές ποτήρι (πλαστικό ή γυάλινο), ένα μεγάλο πλαστικό μπουκάλι από αναψυκτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου.

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. 10 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ > ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. Επιμέλεια ύλης και απαντήσεων: Γ.Φ.Σ ι ώ ρ η ς Φυσικός.- Email: georgesioris@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ Φυσική Β Γυμνασίου Δύναμη και Πίεση Κρατάς μία πινέζα μεταξύ του δείκτη και του αντίχειρα σου, με δύναμη 10 Ν. Η μύτη της πινέζας έχει διάμετρο 0,1mm ενώ η κεφαλή της έχει διάμετρο 10mm.

Διαβάστε περισσότερα

24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ

24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ 24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ Ο αέρας, όπως και κάθε αέριο, ασκεί δυνάμεις, ασκεί πιέσεις Μέχρι τώρα διαπιστώσαμε ότι πιέσεις μπορεί να ασκηθούν στην επιφάνεια στερεών και υγρών σώματων. Τι συμβαίνει στην

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Τίτλος Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. Θα γίνουν δύο σειρές μετρήσεων. Μία στο (πραγματικό) εργαστήριο (συνοδευόμενη από το αντίστοιχο φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια"

Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και Ασφάλεια Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια" α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στις εικόνες φαίνονται πολλές ηλεκτρικές πηγές που τροφοδοτούν με ηλεκτρικό ρεύμα διάφορα κυκλώματα

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Πίεση. Φυσική Β Γυμνασίου

Κεφάλαιο 4 Πίεση. Φυσική Β Γυμνασίου Κεφάλαιο 4 Πίεση Φυσική Β Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σ.σ. 82-86) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό έτος μόνο με 150 ευρώ! Μελέτη όπου, όποτε

Διαβάστε περισσότερα

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ 7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ Συμβαίνει κι αυτό: ο όγκος ενός σώματος να 'ναι μεγάλος, αλλά η μάζα του να 'ναι μικρή Από την καθημερινή μας ζωή, ξέρουμε τι σημαίνει πυκνό και αραιό: πυκνό δάσος, αραιά

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 07 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών.

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1o A Λυκείου 22 Μαρτίου 28 Στις ερωτήσεις Α,Β,Γ,Δ,E μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 2: Προγραμματισμός Ανθρώπινου Δυναμικού Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 2: Προγραμματισμός Ανθρώπινου Δυναμικού Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 2: Προγραμματισμός Ανθρώπινου Δυναμικού Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Εισαγωγή στη C - Αλγόριθμοι Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 2012 - \ ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις - Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΤΙΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Εργαστήριο Ενότητα: ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΣΦΑΛΜΑΤΩΣΗΣ Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: 29/5/2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: 29/5/2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ: Α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: 29/5/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ) Στο ελατήριο του σχήματος, αναρτήσαμε κυλινδρικές μάζες και μετρήσαμε την αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου

- 3 διαφάνειες από εσωτερικό εργαστηρίου Σχέδιο Μαθήματος Αρ. μαθητών: 20 Ενότητα: Φυτά Διδ. Περίοδος: 1x80 Τάξη: Γ Τίτλος μαθήματος: Πώς μεταφέρεται η γύρη από άνθος σε άνθος (Μάθημα στην τάξη) Σημεία έμφασης (π.χ Είδη λόγου/κειμένων, Γραμματική,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ονοματεπώνυμο μαθητή: Ημερομηνία:.. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός του πειράματος αυτού είναι να καταδείξει μέσω ενός απλού μοντέλου τον τρόπο κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class. Σύνταξη: MY-AOC

Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class. Σύνταξη: MY-AOC Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class Σύνταξη: MY-AOC Άδεια Χρήσης Το παρόν υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Οργάνωση Μαθήματος 3 Η πλήρης οργάνωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΝΑ ΜΠΑΡΑΤΣΗ-ΜΠΑΡΑΚΟΥ

ΑΝΝΑ ΜΠΑΡΑΤΣΗ-ΜΠΑΡΑΚΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΕΡΑΚΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΛΑΣΤΙΚΟ ΜΕΣΟ ΑΝΝΑ ΜΠΑΡΑΤΣΗ-ΜΠΑΡΑΚΟΥ ΜΑΪΟΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΑ ΕΝΤΥΠΟ Α. Οδηγός οργάνωσης της διδασκαλίας.3 ΕΝΤΥΠΟ Β. Φύλλα εργασίας μαθητή..6

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας

Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Σε αυτή τη δραστηριότητα οι μαθητές φτιάχνουν έναν «ηλιακό αποστακτήρα» και πειραματίζονται με την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης οδηγός δημιουργίας ενός Ανοικτού Ακαδημαϊκού Μαθήματος. Μονάδα Υλοποίησης Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων ΕΜΠ

Πλήρης οδηγός δημιουργίας ενός Ανοικτού Ακαδημαϊκού Μαθήματος. Μονάδα Υλοποίησης Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων ΕΜΠ Πλήρης οδηγός δημιουργίας ενός Ανοικτού Ακαδημαϊκού Μαθήματος AO Μονάδα Υλοποίησης Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων ΕΜΠ Άδεια Χρήσης Το παρόν υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons και δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις.

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. F 2=2N F 1=6N F 3=3N F 4=5N (α) (β) F 5=4N F 6=1N F 7=3N (γ) Να σχεδιάσετε και

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός. TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια»

Ηλεκτρισμός. TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» Ηλεκτρισμός TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πίεση ονομάζουμε το πηλικό της δύναμης που ασκείται κάθετα σε μία επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής.

Πίεση ονομάζουμε το πηλικό της δύναμης που ασκείται κάθετα σε μία επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΠΙΕΣΗ 4.1 Πίεση Είναι γνωστό ότι οι χιονοδρόμοι φορούν ειδικά φαρδιά χιονοπέδιλα ώστε να μπορούν να βαδίζουν στο χιόνι χωρίς να βουλιάζουν. Θα έχετε επίσης παρατηρήσει ότι τα μεγάλα και βαριά

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει)

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει) 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική

Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Ακουστική και Ψυχοακουστική Εργαστηριακή Άσκηση 1 «Ποσοτική εκτίμηση ελαχίστου κατωφλίου ακουστότητας» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΦΥΣΙΚΑ ΝΑΝΟ-ΥΛΙΚΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΦΥΣΙΚΑ ΝΑΝΟ-ΥΛΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑ A: ΦΥΣΙΚΑ ΝΑΝΟ-ΥΛΙΚΑ Όνομα του σπουδαστή: Ημερομηνία:.. ΣΤΟΧΟΣ: - Πληροφόρηση για την ύπαρξη των φυσικών νάνο-υλικών - Ελαφρά αλληλεπίδραση με κολλοειδή -

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Β Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΕΙΙΣΑΓΩΓΗ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 4) ΙΑΒΑΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή Ιπτάμενες Μηχανές Οδηγός για το Μαθητή Το ελικόπτερο Αφού βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο περιβάλλον του εκπαιδευτικού προγράμματος, επιλέξτε «Έναυσμα». Ακολουθώντας τις οδηγίες που παρουσιάζονται στην οθόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΓΜΑΤΑ. Κάθε πρωί αναμιγνύετε γάλα με κουέκερ ή κορν φλέικς για να φτιάξετε ένα θρεπτικό μείγμα για πρωινό

ΜΕΙΓΜΑΤΑ. Κάθε πρωί αναμιγνύετε γάλα με κουέκερ ή κορν φλέικς για να φτιάξετε ένα θρεπτικό μείγμα για πρωινό ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΑΞΗ : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΩΡΑ ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΩΡΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΝ : 1. Να παρασκευάζουν μείγματα μεαπλά καθημερινά υλικά 2. Να διαπιστώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μορφή Διάρθρωση Τεκμηρίωση Εκτύπωση

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μορφή Διάρθρωση Τεκμηρίωση Εκτύπωση ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μορφή Διάρθρωση Τεκμηρίωση Εκτύπωση ΕΚΤΑΣΗ Ελάχιστη έκταση 15 σελίδες κειμένου ανά σπουδαστή σε διάστοιχο 1,5 και γραμματοσειρά 11 σημείων Διαγράμματα και φωτογραφίες, ή παραρτήματα δεν

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα καθηµερινότητας ΣΚΙΕΡΣ

Παραδείγµατα καθηµερινότητας ΣΚΙΕΡΣ 1 2 Παραδείγµατα καθηµερινότητας ΣΚΙΕΡΣ Σκιέρ : Ελαστικά τρακτέρ-φορτηγών : Καρφιά: Συµπεράσµατα: Εξάρτηση της πίεσης (P) από : I. Επιφάνεια επαφής (S-> αντιστρόφως ανάλογη) II. Μέγεθος της δύναµης (F->

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Εργαστήριο

Εισαγωγή στο Εργαστήριο Εισαγωγή στο Εργαστήριο ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Οι κανόνες εργαστηριακής άσκησης αποβλέπουν στη σωστή λειτουργία του εργαστηρίου και κυρίως εξασφαλίζουν την ασφάλεια των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1 Εικόνα 2. β)τι είδους κύµα είναι ο ήχος (µε βάση την εικόνα 2):

Εικόνα 1 Εικόνα 2. β)τι είδους κύµα είναι ο ήχος (µε βάση την εικόνα 2): ΠΑΡ. 5.4: ΗΧΟΣ-ΗΧΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Στόχος: Ο µαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο παραγωγής και διάδοσης του ήχου Να µετρά µέσω της προσοµοίωσης την ταχύτητα του ήχου στον αέρα. ΠΡΟΒΛΕΨΗ: α) Η κίνηση των µορίων

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα Στη στήλη Σκουπιδομαζέματα επιστημοσκορπίσματα παρουσιάζονται απλά πειράματα και κατασκευές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με καθημερινά υλικά και μπορούν να ενταχθούν, κατά την κρίση του διδάσκοντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Στόχοι Ο κύριος στόχος του μαθήματος είναι να βοηθήσει τους φοιτητές να αναπτύξουν πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ 1. Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο πηγές ηχορρύπανσης: Πηγές ηχορρύπανσης είναι:

ΦΥΣΙΚΑ 1. Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο πηγές ηχορρύπανσης: Πηγές ηχορρύπανσης είναι: Ενδεικτικά θέματα (με ενδεικτικές λύσεις / απαντήσεις) για τη δοκιμασία / τεστ εισαγωγής από τα Δημοτικά στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Ενδεικτικά Θέματα Φυσικών ΦΥΣΙΚΑ 1 Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ Τι είναι ο χρονομετρητής ; Ο χρονομετρητής : αξιοποιείται στους

Διαβάστε περισσότερα

Απο: Mitch Altman (Συγκ/τική γνώση) Βήμα προς Βήμα. Andie Nordgren (Προσαρμογή εικόνων) Jeff Keyzer (Διάταξη και επεξεργασία) F.

Απο: Mitch Altman (Συγκ/τική γνώση) Βήμα προς Βήμα. Andie Nordgren (Προσαρμογή εικόνων) Jeff Keyzer (Διάταξη και επεξεργασία) F. Οδηγός Για Εύκολη Συγκόλληση Βήμα προς Βήμα Απο: Mitch Altman (Συγκ/τική γνώση) Andie Nordgren (Προσαρμογή εικόνων) Jeff Keyzer (Διάταξη και επεξεργασία) F.Ν (Μετάφραση) Η ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ είναι ένα χρήσιμο

Διαβάστε περισσότερα

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση των αλκαλίων στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε ορισμένες κοινές ιδιότητες των αλκαλίων

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Δραστηριότητα στο πλαίσιο του Ομίλου Προγραμματισμού Ηλεκτρονικών Παιχνιδιών, του Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας κατά το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΟΜΑΔΑ:. ΗΜΕΡ. ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 1.0 ΕΙΣΑΓΩΓH... 2.0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2.1. ΝΕΡΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΤΟ ΠΕ ΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο διδασκαλίας Στόχοι Παρατηρήσεις. υπολογίζουν το λόγο δύο λόγο δύο τμημάτων

Περιεχόμενο διδασκαλίας Στόχοι Παρατηρήσεις. υπολογίζουν το λόγο δύο λόγο δύο τμημάτων Νίκος Γ. Τόμπρος ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ενότητα : ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ (ΛΟΓΟΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑ) Σκοποί: Η ανάπτυξη ενδιαφέροντος για το θέμα, η εξοικείωση με τη χρήση τεχνολογίας, η παρότρυνση για αναζήτηση πληροφοριών (εδώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κα τρόφιμα ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ της ΩΑΛΒΟΥΜΙΝΗΣ (πρωτεΐνης στο ασπράδι του αυγού) και της ΚΑΖΕΪΝΗΣ (πρωτεΐνης του γάλακτος)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Διονύσης Τσιρογιάννης. ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Βασίλης Τσιρογιάννης. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: Λεωνίδας Μιχαλάτος. ΕΚΤΥΠΩΣΗ: Εκτυπώσεις Θωμά

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Διονύσης Τσιρογιάννης. ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Βασίλης Τσιρογιάννης. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: Λεωνίδας Μιχαλάτος. ΕΚΤΥΠΩΣΗ: Εκτυπώσεις Θωμά 126 Παιδί και Φυσικός Κόσμος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Διονύσης Τσιρογιάννης ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Βασίλης Τσιρογιάννης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: Λεωνίδας Μιχαλάτος ΕΚΤΥΠΩΣΗ: Εκτυπώσεις Θωμά ISBN: Copyright: ΑΡΙΩΝ ΕΚΔΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Υψηλές Τάσεις Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα µείγµατα και τα διαλύµατα

Τα µείγµατα και τα διαλύµατα Τα µείγµατα και τα διαλύµατα Οι καθρέφτες και οι φακοί 175 Επιστηµονικό µέρος Μείγµα ονοµάζεται το σώµα που αποτελείται από δύο ή περισσότερες χηµικές ουσίες, οι οποίες συνυπάρχουν χωρίς να αντιδρούν µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης Άσκηση 8 Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης 1.Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός της πυκνότητας στερεών και υγρών με τη μέθοδο της άνωσης. Βασικές Θεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα