ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ eea ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΩΝ ΔΗΜΑΡΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ eea ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΩΝ ΔΗΜΑΡΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ"

Transcript

1 Eνεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών ΠΟΛΕΙΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ «Μεταφορά του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου στις περιοχές της Μεσογείου» ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΒΡΑΒΕΙΟΥ eea ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΩΝ ΔΗΜΑΡΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

2

3 Εγχειρίδιο Τοπικών Αρχών για την εφαρμογή της μεθοδολογίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου eea και του Σύμφωνου των Δημάρχων στη Μεσόγειο. 1

4 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή Δομή και Στόχοι της Συγγραφής των Κατευθυντηρίων Γραμμών Τι είναι το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (European Energy Award - eea)... 5 Στην εικόνα που ακολουθεί παρατίθεται σχηματική αναπαράσταση της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου - eea: Στάδια της Διαδικασίας Σύμβαση Δέσμευσης και Συμβουλευτική Υποστήριξη Η Ενεργειακή Ομάδα Ο Κατάλογος των Μέτρων Αρχική Ενεργειακή Επισκόπηση «Εσωτερικός Έλεγχος» Σχεδιασμός Υλοποίηση Έλεγχος και Προσαρμογή Πιστοποίηση της Τοπικής Αρχής Τα οφέλη των Τοπικών Αρχών που συμμετέχουν στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Προγράμματος Το Σύμφωνο των Δημάρχων Τι είναι το Σύμφωνο των Δημάρχων; Στάδια της Διαδικασίας του Συμφώνου των Δημάρχων Η εμπλοκή των τοπικών παραγόντων στα διάφορα ζητήματα επικοινωνίας Χρηματοδοτικές Προσεγγίσεις και Εργαλεία Επενδύσεις Χαμηλού Κόστους Ευρωπαϊκά Ταμεία ELENA EEEF IEE-MLEI Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμεία Συνοχής Διαφορές μεταξύ του ΕΕΒ και του Συμφώνου των Δημάρχων Επισκόπηση κρίσιμων θεμάτων για τις Τοπικές Αρχές σε κάθε στάδιο της διαδικασίας ΕΕΒ/ΣΔ 25 2

5 1 Εισαγωγή Η ΕΕ έχει αναγνωρίσει τον ουσιαστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίζουν οι Τοπικές Αρχές την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσω της ανάπτυξης της πρωτοβουλίας με τίτλο «Σύμφωνο των Δημάρχων» (εφ εξής ΣτΔ), μίας πολιτικής δέσμευσης που αναλαμβάνεται σε εθελοντική βάση από τις τοπικές/περιφερειακές αρχές, στοχεύει στην υλοποίηση των στόχων « »: δηλαδή 20% μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, 20% μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα και 20% μείωση της ζήτησης ενέργειας χάρη στην ενεργειακή αποδοτικότητα. Οι Τοπικές Αρχές είναι πράγματι αυτές που βρίσκονται πιο κοντά στον πολίτη και που, κατά συνέπεια, έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν άμεσα τη ζήτηση ενέργειας, δίνοντας μεταξύ άλλων και το καλό παράδειγμα. Με την έννοια αυτή, οι τοπικές πολιτικές επιφορτίζονται με την αποστολή να συνεισφέρουν στη θέσπιση ρυθμιστικών και διαχειριστικών μέτρων καθώς και στην υλοποίηση δράσεων με στόχο την προαγωγή της ορθολογιστικής και αποδοτικής χρήσης της ενέργειας, τον περιορισμό της ενεργειακής εξάρτησης και την προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων. Η παρούσα συγγραφή «Κατευθυντηρίων Γραμμών» παρέχει προς τις δομές τοπικής αυτοδιοίκησης μια γενική άποψη των διαθέσιμων εργαλείων και που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την υλοποίηση των στόχων « » σε τοπικό επίπεδο: πρόκειται όχι μόνο για το ΣτΔ αλλά και το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (European Energy Award - eea ), που πρόκειται για μία τυποποιημένη διαδικασία αναγνωρισμένη σε επίπεδο ΕΕ και αφορά την πιστοποίηση Τοπικών Αρχών. Η επιτυχής μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου έχει ήδη διαδοθεί και υιοθετηθεί στις διάφορες περιφέρειες/χώρες της Μεσογείου, στα πλαίσια του έργου MEDEEA που δρομολογήθηκε το 2010 ως βασικό εργαλείο για την επίτευξη των γενικών ενεργειακών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πριν από το MEDEEA, ο θεσμός του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου αξιοποιούταν κυρίως στα Κράτη-Μέλη της Βόρειας Ευρώπης (με εξαίρεση την Ιταλία). Το έργο MEDEEA χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, μέσω του προγράμματος MED. Αντίθετα, το Σύμφωνο των Δημάρχων είναι διαδεδομένο κυρίως στα Κράτη-Μέλη της Νότιας Ευρώπης. Πάνω από 70 Δήμοι, ενταγμένοι σε 9 γεωγραφικούς τομείς 7 διαφορετικών χωρών της Μεσογείου (Ισπανίας, Πορτογαλίας, Ιταλίας, Ελλάδας, Μάλτας, Κύπρου και Σλοβενίας) έχουν δοκιμάσει και εφαρμόσει στην πράξη τη μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου σε συνδυασμό με το Σύμφωνο των Δημάρχων, χάρη στο έργο MEDEEA. Στο δικτυακό τόπο του προγράμματος (www.interregmedeea.eu) παρατίθενται χρήσιμες πληροφορίες, όπως, για παράδειγμα: - Οι εμπλεκόμενες Τοπικές Αρχές και οι εταίροι του έργου - Κατάλογος Καλών Πρακτικών - Συγκριτική παράθεση ενεργειακών δεδομένων - Ενημερωτικά Φυλλάδια - Συστάσεις πολιτικής 3

6 Στο γράφημα που ακολουθεί παρατίθενται οι επιδόσεις των διαφόρων εμπλεκομένων Τοπικών Αρχών στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου, όπως υλοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου MEDEEA. 2 Δομή και Στόχοι της Συγγραφής των Κατευθυντηρίων Γραμμών Η παρούσα Συγγραφή «Κατευθυντηρίων Γραμμών» σκοπό έχει να παράσχει βασικά στοιχεία και πληροφορίες προς τους ιθύνοντες των διαφόρων φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης σχετικά με την εφαρμογή στην πράξη της διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου (European Energy Award - eea ), ως μεθοδολογίας για την πιστοποίηση προσπαθειών που ήδη καταβάλλονται με σκοπό τον προγραμματισμό και τη δρομολόγηση ενεργειακών πρωτοβουλιών καθώς και για την ανάπτυξη και παρακολούθηση Σχεδίων Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια (ΣΔΒΕ), σε συμμόρφωση προς το Σύμφωνο των Δημάρχων. Η συγγραφή των Κατευθυντηρίων Γραμμών διαρθρώνεται σε τέσσερις επί μέρους ενότητες: Στο Κεφάλαιο 3 παρατίθεται περιγραφή της Μεθοδολογίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου (European Energy Award - eea ) και των ωφελειών που αυτή αποφέρει και αναλύεται η συμβατότητα της συγκεκριμένης μεθοδολογία ως προς αυτή του Συμφώνου των Δημάρχων. Τα στοιχεία αυτά απευθύνονται προς τους ιθύνοντες των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως οδηγός για τη λήψη της απόφασης εφαρμογής του eea. Στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζονται τα βασικά στάδια του Συμφώνου των Δημάρχων και των στόχων αυτού. Στο Κεφάλαιο 6 αναλύονται οι χρηματοοικονομικές ευκαιρίες για εφαρμογή προγραμμάτων ενεργειακής αποδοτικότητας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σε διάφορα σημεία της παρούσας συγγραφής παρατίθενται συγκεκριμένα παραδείγματα Τοπικών Αρχών που έχουν εμπλακεί στο πρόγραμμα καθώς και συστάσεις και πρακτικές συμβουλές για τους αρμόδιους λήψης αποφάσεων. 4

7 3 Τι είναι το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (European Energy Award - eea) Το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο αποτελεί σύστημα πιστοποίησης και διαχείρισης ποιότητας για Τοπικές Αρχές της Ευρώπης που συνεισφέρουν ουσιαστικά στη βελτίωση του βαθμού ενεργειακής απόδοσης, στη μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στην χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο επιβραβεύει τον αειφόρο σχεδιασμό και δράσεις, προάγοντας τη θέσπιση μακροπροθέσμων και διεπομένων από συγκεκριμένες διαδικασίες, πολιτικών ενέργειας και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, σε επίπεδο Τοπικών Αρχών. Με την αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου, επιτυγχάνεται συστηματική αξιολόγηση, διαρκής έλεγχος, συντονισμός και επακριβής προγραμματισμός για υλοποίηση όλων των τοπικών δράσεων για την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή. Το βραβείο αποτελεί τη διαδικασία υπό την οποία οι Τοπικές Αρχές υποστηρίζονται από επαγγελματία σύμβουλο και στη συνέχεια πιστοποιείται από ανεξάρτητο ελεγκτή. Στην εικόνα που ακολουθεί παρατίθεται σχηματική αναπαράσταση της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου - eea: Πολιτική Δέσμευση Σύσταση Ενεργειακής Ομάδας Ενεργειακή αποτύπωση Καταρτισμός προγράμματος ενεργειακής πολιτικής Πιστοποίηση και απονομή βραβείου eea Υλοποίηση έργων και δράσεων 4 Στάδια της Διαδικασίας Σύμβαση Δέσμευσης και Συμβουλευτική Υποστήριξη Για τη συμμετοχή και εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου απαιτείται πρωτίστως επίσημη έγκριση από πλευράς τοπικής αρχής. Η δέσμευση από τα συμβούλια των Τοπικών Αρχών και κυρίως των Δημάρχων ή των Προέδρων των Κοινοτικών Συμβουλίων ως άτομα που περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο είναι σε θέση να εμπνεύσουν το γενικότερο ενδιαφέρον αλλά και το ενδιαφέρον του προσωπικού των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης που θα εμπλακούν στο πρόγραμμα. Αυτό έχει καίρια σημασία και θα πρέπει να τονώνεται και να εξελίσσεται διαρκώς, μέσα από την υλοποίηση δραστηριοτήτων και τη λήψη μέτρων με στόχο την υπέρβαση των στόχων « » της ΕΕ και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Για να υπάρξουν τα εχέγγυα της επιτυχίας, είναι απαραίτητη η σύναψη της σύμβασης παροχής υπηρεσιών συμβουλευτικής υποστήριξης, μεταξύ της Τοπικής Αρχής και του Συμβούλου επί θεμάτων του eea, ειδήμονα σε θέματα ενέργειας, ειδικά εκπαιδευμένου και διαπιστευμένου υπό το πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου για την παροχή υπηρεσιών πλαισίωσης και συμβουλευτικής υποστήριξης των Τοπικών Αρχών, καθώς και υποστήριξης της Ομάδας Ενέργειας κατά την εφαρμογή της διαδικασίας του ΕΕΒ. 5

8 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Οι Τοπικές Αρχές μπορούν να έρχονται σε επαφή με τοπικά/περιφερειακά Ενεργειακά Γραφεία για να ενημερώνονται σχετικά με τη διαθεσιμότητα προσωπικού εκπαιδευμένου στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου Η Ενεργειακή Ομάδα Ο πυρήνας της διαδικασίας του ΕΕΒ είναι η Ενεργειακή Ομάδα που δημιουργείται εντός της Τοπικής Αρχής. Η Ενεργειακή Ομάδα είναι κινητήρια δύναμη πίσω από τις διάφορες ενεργειακές δράσεις και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Την Ενεργειακή Ομάδα απαρτίζουν συνήθως, εκπρόσωποι διαφόρων διοικητικών τμημάτων της Τοπικής Αρχής, ιδιωτικές επιχειρήσεις, εκπρόσωποι τοπικών ΜΚΟ για θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος καθώς και συντελεστές από το χώρο της πολιτικής συνήθως δημοτικοί σύμβουλοι. Στην Ενεργειακή Ομάδα μπορούν, επίσης, να συμμετέχουν και εξωτερικοί εμπειρογνώμονες επί θεμάτων ενέργειας. Ο αριθμός των μελών της Ενεργειακής Ομάδας κυμαίνεται, συνήθως, από 4 έως 7 μέλη. Η Ενεργειακή Ομάδα είναι υπεύθυνη για την υλοποίηση του προγράμματος ΕΕΒ για λογαριασμό της Τοπικής Αρχής. Η στελέχωση μιας δραστήριας και λειτουργικής Ενεργειακής Ομάδας αποτελεί παράγοντα κρίσιμης σημασίας για την επιτυχία του προγράμματος σε μία Τοπική Αρχή. Απαραίτητη είναι, άλλωστε, η παρουσία ενός συντονιστή με υψηλές επικοινωνιακές και συντονιστικές δεξιότητες τέτοιες που να του επιτρέπουν να ηγείται της ομάδας και να μπορεί να αντιμετωπίζει τα όποια εσωτερικά κωλύματα θα μπορούσαν να προκύψουν. Η στελέχωση της Ενεργειακής Ομάδας με τα κατάλληλα στην κάθε περίπτωση άτομα, με δεξιότητες και προσόντα, έχει καίρια σημασία για την εύκολη επίλυση προβλημάτων και την αποτροπή συνήθων σφαλμάτων. Έχει μεγάλη σημασία, η Ενεργειακή Ομάδα να συγκροτηθεί από άτομα σταθερά ενταγμένα σε μια συλλογική δομή, που με τη σειρά της θα διευκολύνει το έργο των Δημάρχων ή των Προέδρων των Κοινοτικών Συμβουλίων, κατά την διαδικασία εξέλιξης της όλης διαδικασίας. Στην φωτογραφία που ακολουθεί είναι οι εκπρόσωποι των Ενεργειακών Ομάδων από Τοπικές Αρχές της Κύπρου που συμμετείχαν στο Περιφερειακό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Μάλτα τον Νοέμβριο

9 Παράδειγμα: Σύνθεση της Ενεργειακής Ομάδας σε 3 Δήμους MEDEEA Δήμος Έγκωμης (Κύπρος): ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ Επόπτης Επικεφαλής της Ομάδας Μέλος 1 Μέλος 2 Μέλος 3 Μέλος 4 Μέλος 5 Μέλος 6 ΘΕΣΗ Δήμαρχος και Δημοτικός Γραμματέας Τμήμα Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων του Δήμου Διοικητικός Δημοτικός Υπάλληλος (Αρμόδιος Πολιτιστικών και Κοινωνικών Υποθέσεων) Επιθεωρητής Υγείας Δημοτικός Υπάλληλος Τεχνικών Υπηρεσιών Δημοτικός Υπάλληλος Τεχνικών Υπηρεσιών Πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτιστικών και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Δημοτικός Σύμβουλος Δημότης Αρχηγός του τοπικού Συστήματος Προσκόπων Δήμος Noli (Λιγουρία, Ιταλία): Ενεργειακή Ομάδα Επικεφαλής της Ομάδας - Επόπτης Μέλος 1 Μέλος 2 Μέλος 3 Μέλος 4 Μέλος 5 Θέση Αντιδήμαρχος Τεχνικός Μέλος του Διοικητικού Προσωπικού Τεχνικός του Τομέα Δημοσίων Έργων Τεχνικός του Τομέα Περιβάλλοντος Υπεύθυνος Λογιστηρίου Στέλεχος της Δημοτικής Αστυνονίας Δήμος της Albufeira (Algarve, Πορτογαλία) : Ενεργειακή Ομάδα Επόπτης Επικεφαλής Ομάδας Μέλος 1 Μέλος 2 Μέλος 3 Μέλος 4 Θέση Δήμαρχος Δημοτικός Αξιωματούχος Δημοτικός Αξιωματούχος Τεχνικός Τεχνικός Σύμβουλος Δημότης Ο Κατάλογος των Μέτρων Ο «κατάλογος των μέτρων» αποτελεί καίριο εργαλείο του προγράμματος του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου. Περιλαμβάνει 98 μέτρα, καταταγμένα σε 6 επί μέρους τομείς σχετικούς προς την πολιτική της Τοπικής Αρχής για την ενέργεια και το κλίμα: 7

10 1. Ανάπτυξη και Περιφερειακός Σχεδιασμός: Ο πρώτος τομέας πραγματεύεται την ικανότητα της Τοπικής Αρχής για την αντιμετώπιση ζητημάτων ενέργειας, περιβάλλοντος, βιώσιμης κινητικότητας και κατασκευών. Η Τοπική Αρχή θα πρέπει να είναι σε θέση να υποστηρίξει τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει, σε επίπεδο ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής, εκπονώντας τα κατάλληλα, κατά περίπτωση, σχέδια δράσης για την ενέργεια και την κινητικότητα, προγράμματα δραστηριοτήτων, ρυθμιστικές διατάξεις και κώδικες για τις οικοδομικές δραστηριότητες, τις χρήσεις γης και την εκτέλεση των διαφόρων συμβάσεων. 2. Δημοτικά Κτίρια και Εγκαταστάσεις: Ο δεύτερος τομέας αφορά τις δραστηριότητες για τα κτίρια και τις εγκαταστάσεις και το πώς οι συγκεκριμένες δραστηριότητες εξυπηρετούνται από διάφορα εργαλεία και δεδομένα (π.χ. απογραφή δεδομένων για την ενέργεια και το νερό, μητρώο των χαρακτηριστικών μιας εγκατάστασης, κλπ.). Επιπλέον, στα πλαίσια του συγκεκριμένου τομέα, διερευνάται η ύπαρξη στόχων, αναφορικά με την ενεργειακή απόδοση των διαφόρων εγκαταστάσεων και το βαθμό διείσδυσης των ΑΠΕ σε επίπεδο ηλεκτρικών και θερμικών φορτίων, καθώς και αναφορικά με την αποδοτική χρήση νερού. Τέλος, ο συγκεκριμένος τομέας πραγματεύεται την υλοποίηση και αξιολόγηση ειδικών μέτρων σε επίπεδο δημοτικού φωτισμού και διαχείρισης υψηλών φορτίων. 3. Προμήθεια & Διάθεση Διάθεση Αποβλήτων: ο μεγαλύτερος τομέας του ΕΕΒ διερευνά τις δυνατότητες ενεργειακής παραγωγής και ενεργειακής απόδοσης σε επίπεδο δημοτικών βιομηχανικού τύπου εγκαταστάσεων, εγκαταστάσεων τροφοδοσίας νερού και εγκαταστάσεων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Πραγματεύεται, εξ άλλου, τα της ενασχόλησης της Τοπικής Αρχής με τα ενεργειακά προϊόντα και υπηρεσίες καθώς και την τιμολογιακή πολιτική αναφορικά με τις υπηρεσίες παροχής ενέργειας και νερού. 4. Κινητικότητα και Μεταφορές: Ο τέταρτος τομέας ασχολείται με όλα τα θέματα που άπτονται της Κινητικότητας και των Μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας μείωσης της κυκλοφορίας, προαγωγής των δημόσιων μέσων μεταφοράς, της ανάλυσης και διεύρυνσης πεζοδρόμων και ποδηλατικών δικτύων. Εξετάζει, εξ άλλου, τη διαχείριση, από πλευράς Τοπικής Αρχής, του στόλου των οχημάτων, το επίπεδο ενημέρωσης που υφίσταται σχετικά με την κινητικότητα καθώς και το βαθμό επιτυχίας της εκστρατείας που έχει υιοθετηθεί και εφαρμόζεται για τη δημοσιότητα της τοπικής πολιτικής για την κινητικότητα. 5. Εσωτερική Οργάνωση: Αντικείμενο του συγκεκριμένου τομέα είναι η εξέταση της εσωτερικής οργανωτικής δομής της Τοπικής Αρχής και των σχετικών διαδικασιών, κατά τρόπο ώστε να υποστηριχθεί η ενεργειακή και περιβαλλοντική αειφορία και να αποτρέπονται τα όποια διοικητικά εμπόδια στην ανάπτυξή τους, με παράλληλη διερεύνηση της εμπλοκής της Τοπικής Αρχής με διάφορα χρηματοδοτικά σχέδια και προγράμματα που αποσκοπούν στην υλοποίηση αυτών των συγκεκριμένων στόχων. 6. Επικοινωνία Συνεργασία: Ο συγκεκριμένος τομέας ασχολείται με όλους τους πιθανούς τρόπους επικοινωνίας και τα διάφορα σχήματα συνεργασίας (με το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα) για την προαγωγή και τη διάδοση ενεργειακών / περιβαλλοντικών δράσεων με στόχο την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής συνείδησης των πολιτών Ο κατάλογος των μέτρων χρησιμοποιείται ως εργαλείο παρακολούθησης της προόδου των δράσεων που έχουν σχεδιαστεί από την Τοπική Αρχή, αλλά και ως εργαλείο αξιολόγησης της Τοπικής Αρχής κατά τον έλεγχο από εξωτερικό επιθεωρητή. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Ο κατάλογος αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τους Πολιτικούς Εκπροσώπους των Τοπικών Αρχών αλλά και για την Ενεργειακή Ομάδα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη Σχεδίων Δράσης Βιώσιμης Ενέργειας (ΣΔΒΕ) και την επίτευξη των τελικών στόχων. 8

11 4.1.4 Αρχική Ενεργειακή Επισκόπηση «Εσωτερικός Έλεγχος» Κάνοντας χρήση του ολοκληρωμένου διαχειριστικού εργαλείου ΕΕΒ, η Ενεργειακή Ομάδα, υποστηριζόμενη από το σύμβουλο επί θεμάτων ΕΕΒ, διεξάγει τη λεγόμενη «αρχική ενεργειακή επισκόπηση», μια δηλαδή αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης της ενεργειακής πολιτικής της Τοπικής Αρχής. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή και ως «Εσωτερικός Έλεγχος». Δεδομένου ότι, μετά και την απονομή του βραβείου, αυτή αξιοποιείται και για την εκπόνηση της ετήσιας έκθεσης, ως κατάλληλου μέσου για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της ομαδικής εργασίας που έχει επιτελεσθεί, αλλά και ως βάση για το σχεδιασμό δράσεων για την επόμενη χρονιά. Η αξιοποίηση του εργαλείου του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου παρέχει τη δυνατότητα γραφικής αναπαράστασης του προφίλ της ενεργειακής πολιτικής μιας Τοπικής Αρχής. Το προφίλ αυτό παρέχει με τρόπο άμεσο και συνοπτικό την εικόνα των δυνατών σημείων αλλά και των αδυναμιών μιας Τοπικής Αρχής, στους διαφόρους τομείς δράσης. Παράδειγμα υπ αρ. 1: Δήμος Beltinci (Σλοβενία) Παράδειγμα υπ αρ. 2: Γραφική αναπαράσταση του προφίλ ενεργειακής πολιτικής του Δήμου Χερσοννήσου (Κρήτη, Ελλάδα). 9

12 Ο συγκεκριμένος εσωτερικός έλεγχος παρέχει προς τους πολιτικούς εκπροσώπους των Τοπικών Αρχών χρήσιμες πληροφορίες που θα τους επιτρέψουν να διαπιστώσουν τη θέση της Τοπικής Αρχής τους, σε επίπεδο ενεργειακών πολιτικών Σχεδιασμός Μέσω της ενδιάμεσης έκθεσης, οι αποκαλυφθείσες, πλέον, δυνατότητες της Τοπικής Αρχής σε επίπεδο αειφόρου ενεργειακής πολιτικής μπορούν να εντοπιστούν, ώστε να προσδιοριστούν οι σχετικές προτεραιότητες. Εκπονείται, έτσι, και διαμορφώνεται ένα Πρόγραμμα Ενεργειακής Πολιτικής, με δεσμευτικό σχέδιο δράσης για τα επόμενα χρόνια. Η μεθοδολογία επιτρέπει το σχεδιασμό μέτρων που χαρακτηρίζονται από συνοχή και συνέπεια προς τους γενικούς και τους ειδικούς στόχους της Τοπικής Αρχής. Στη συγκεκριμένη φάση, απαιτείται στενή συνεργασία μεταξύ πολιτικών και της Ενεργειακής Ομάδας, ώστε να αποτρέπεται το ενδεχόμενο ανάληψης μη πραγματοποιήσιμων πολιτικών δεσμεύσεων ή δράσεων καταδικασμένων εκ προοιμίου να παραμείνουν ατελέσφορες. Η ανταλλαγή εμπειριών με άλλες Τοπικές Αρχές θα μπορούσε να συνεισφέρει στην προσπάθεια διαμόρφωσης αποτελεσματικών μέτρων. Οι Τοπικές Αρχές θα μπορούσαν, εξ άλλου, να ενώσουν τις δυνάμεις τους με στόχο την υλοποίηση κοινών δράσεων, όπως είναι κοινά έργα ή κοινές εκστρατείες. Ο σχεδιασμός της υλοποίησης παραδειγματικών μέτρων σε επίπεδο δημοσίων κτιρίων και εγκαταστάσεων έχει ουσιώδη σημασία για τον περιορισμό του δημόσιου ενεργειακού κόστους, συνιστώντας παράλληλα έκδηλη απόδειξη μιας ειλικρινά δεσμευμένης έναντι του στόχου της απόδοσης, ενεργειακής πολιτικής καθώς και προαγωγή αξιόπιστων ευκαιριών για τους πολίτες να μιμηθούν τη συγκεκριμένη προσέγγιση σε ατομικό επίπεδο. Η λήψη μέτρων με στόχο τη βελτίωση μιας προβληματικής κατάστασης ή την επίλυση προβλημάτων σε επίπεδο εσωτερικής οργάνωσης, κρίνεται άλλωστε, αναγκαία για την επιτυχία της δημοτικής ενεργειακής πολιτικής και την καθ ύλη εφαρμογή των σχετικών μέτρων. Πρακτική Συμβουλή: Οι δραστηριότητες που αποφέρουν την υψηλότερη βαθμολογία στα πλαίσια του εργαλείου ΕΕΒ είναι: 1. Ανάπτυξη & Τοπικός/Περιφερειακός Σχεδιασμός Ενεργειακός Σχεδιασμός Κυκλοφοριακός Σχεδιασμός Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων Εργαλεία για τους ιδιοκτήτες γης 2. Δημοτικά Κτίρια, Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας - Θερμότητα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ηλεκτρική ενέργεια Ενεργειακή Απόδοση - Θερμότητα Ενεργειακή Απόδοση Ηλεκτρική ενέργεια 3. Προμήθεια, Διάθεση Πράσινος Ηλεκτρισμός Αξιοποίηση βιομηχανικής θερμότητας 10

13 Θερμότητα από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Συνδυασμένη παραγωγή Θερμότητας & Ηλεκτρισμού 4. Κινητικότητα Ζώνες μειωμένης ταχύτητας Δίκτυο πεζοδρόμων, σηματοδότηση Δίκτυο Ποδηλατοδρόμων, σηματοδότηση Ποιότητα Υπηρεσιών Δημόσιων Μεταφορών 5. Εσωτερική Οργάνωση Προϋπολογισμός για υλοποίηση των Μέτρων Τοπικής Ενεργειακής Πολιτικής 6. Επικοινωνία - Συνεργασία Χρηματοοικονομική υποστήριξη Υλοποίηση Παραδείγματα δράσεων που έχουν υλοποιηθεί από Δήμους που συμμετέχουν στο MEDEEA: Τομέας 1: Ανάπτυξη & Περιφερειακός Σχεδιασμός Ενεργειακοί Έλεγχοι και βελτίωση Δημοτικού Φωτισμού στο Aljezur (Algarve/Πορτογαλία) Ενεργειακή Απόδοση στο Δήμο της Vila Real de Santo António (Algarve/Πορτογαλία) Δημόσια Βρύση Πόσιμου Νερού Στέγαστρο Νερού για την αξιοποίηση ντόπιων υδάτινων πόρων και την εξοικονόμηση πλαστικών φιαλών πιλοτικό πρόγραμμα στο Dolceacqua (Liguria/Ιταλία) Βελτίωση Δημοτικού Φωτισμού στην Vila do Bispo (Algarve/Πορτογαλία) Τομέας 2: Δημοτικά Κτίρια, Εγκαταστάσεις Κατασκευή του «Κέντρου Ερμηνείας του Αλμαδένες» ( Centro de Interpretación de Almadenes ) κτίριο ενεργειακά αυτάρκες μέσω της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στη Cieza (Murcia/Ισπανία) Κατασκευή δυο σχολικών κτιρίων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στις Fontaínhas Sesmarias και αξιοποίηση αειφόρων τεχνολογιών στην Albufeira (Algarve/Πορτογαλία) Ενεργειακή Ανακαίνιση του Δημοτικού Σχολείου Markovci στο Markovci (Σλοβενία) Υλοποίηση συστήματος παραγωγής ζεστού νερού και θέρμανσης με την αξιοποίηση βιομάζας, σε σχολείο του Torre Pacheco (Murcia/Ισπανία) Εγκατάσταση Φωτοβολταϊκού Συστήματος 90 ΚW συνδεδεμένου στο δίκτυο παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, στην Bedmar y Garcíez (Jaén/Ισπανία) Αντικατάσταση συστήματος καύσης πετρελαίου από σύστημα βιομάζας, για την παραγωγή ζεστού νερού και θέρμανσης για Δημοτικό κολυμβητήριο, στη Yecla (Murcia/Ισπανία) Δημοτική Βιβλιοθήκη Σχεδόν Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης, στο Δήμο Στροβόλου (Κύπρος) Τομέας 3: Προμήθεια, Διάθεση Συμπαραγωγή Θέρμανσης και Ηλεκτρικής Ενέργειας από Βιομάζα ξυλείας, στην πόλη 11

14 Ljutomer (Σλοβενία) Μελέτη Βιωσιμότητας περιφερειακού δικτύου παραγωγής θέρμανσης με την αξιοποίηση βιομάζας, στο Δήμο Hornos de Segura (Jaén/Ισπανία) Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της αξιοποίησης βιοαερίου σε Μονάδα Επεξεργασίας Λυμάτων (ΜΕΛ) στο Δήμο Ηρακλείου (Κρήτη/Ελλάδα) Ανανεώσιμες μορφές ενέργειας & αξιοποίηση τοπικά διαθέσιμων πόρων για το μηδενισμό εκπομπών CO2 στη Mendatica (Liguria/Ιταλία) Εκμετάλλευση Γεωθερμικής Ενέργειας από το Φρέαρ Fi-14 στο Beltinci (Σλοβενία) Πρόγραμμα Faro: Αντικατάσταση Καυστήρων Βιομάζας, στις δημοτικές περιφέρειες Bedmar y Garcíez, La Iruela, Chilluevar, Santo Tomé, Puente Génave, Villarrodrigo και Segura de la Sierra (Jaén/Ισπανία) Zero Energy km in Longobucco (Cosenza/Italy) Τομέας 4: Κινητικότητα Ποδήλατα Εν Δράσει, στην ευρύτερη περιφέρεια της Λευκωσίας, στις πόλεις Στρόβολος, Λευκωσία, Δάλι, Λατσιά, Αγλαντζιά, Άγιος Δομέτιος και Έγκωμη (Κύπρος) Πρόγραμμα Κινητικότητας και Μεταφορών «Σχέδιο Olhão» με στόχο τη μείωση της ηχορύπανσης και της περιβαλλοντικής ρύπανσης, στο Olhão (Algarve/Πορτογαλία) Πρόγραμμα Δωρεάν Διάθεσης Χρήσης Ποδηλάτων από το Δήμο Ρεθύμνης (Κρήτη/Ελλάδα) Τομέας 5: Εσωτερική Οργάνωση Προκήρυξη διαγωνισμού για τη διαχείριση του δημόσιου φωτισμού: ενεργειακή αποδοτικότητα, ποιότητα υπηρεσιών και εξοικονόμηση χρημάτων στην Noli (Liguria/Italy) Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις στο Castrolibero (Cosenza/Italy) Τομέας 6: Επικοινωνία - Συνεργασία Σύμφωνο συνεργασίας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα με αντικείμενο τη διεξαγωγή προγράμματος ενεργειακής απόδοσης και ολοκληρωμένης ενεργειακής διαχείρισης σε επίπεδο δημοτικού φωτισμού, με τη χρήση ανταγωνιστικού διαλόγου για την επιλογή της βέλτιστης λύσης, καθώς και της εταιρείας που θα αναλάβει την παροχή ενεργειακών υπηρεσιών, στο Puerto Lumbreras (Murcia/Ισπανία) Ενεργειακή Εκστρατεία για τους κατοίκους και την υλοποίηση του πρώτου Μηδενικής κατανάλωσης Ενέργειας Σχολικού Κτιρίου στο Pembroke (Μάλτα) Γραφείο Ενημέρωσης (Info Point) στην Grisolia (Cosenza/Ιταλία) Νέοι Ενεργειακοί Εκτιμητές, Δράσεις Αειφόρου Ενέργειας: Μείωσης της Ενεργειακής Κατανάλωσης και Εφαρμογή Λύσεων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μέσω της κατάρτισης Μαθητών Γυμνασίου στη Χερσόνησο (Κρήτη/Ελλάδα) Τοπικός Όμιλος αγοράς PELLET (συσσωματωμάτων) στην Dolceaqua (Liguria/Ιταλία) Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης για την προώθηση υπηρεσιών ενεργειακών συμβάσεων, για διάφορους Δήμους του Dolceaqua (Liguria/Ιταλία) Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις παραπάνω Καλές Πρακτικές, μπορείτε να ανατρέξετε στον Κατάλογο Καλών Πρακτικών, στην ιστοσελίδα: 12

15 Στην παρούσα φάση υλοποιούνται τα μέτρα που προβλέπονται στο Σχέδιο Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια. Η Ενεργειακή Ομάδα θα πρέπει να συνεργαστεί με το Σύμβουλο επί θεμάτων ΕΕΒ προκειμένου η φάση της υλοποίησης να αποδώσει τα βέλτιστα αποτελέσματα. Η διάρκεια της συγκεκριμένης φάσης ποικίλει, ανάλογα με τις συγκεκριμένες δραστηριότητες που προβλέπει το ΣΔΒΕ αλλά και με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Ενεργειακή Ομάδα. Τα μέτρα μπορούν να υλοποιηθούν είτε από την ίδια την Ενεργειακή Ομάδα είτε από τις διοικητικές υπηρεσίες των Τοπικών Αρχών είτε, ακόμα, από εξωτερικούς συνεργάτες. Κρίσιμη σημασία για την επιτυχημένη υλοποίηση της συγκεκριμένης φάσης έχει η κατάστρωση λεπτομερούς προγράμματος εργασίας με σαφή αναφορά στους προς επίτευξη στόχους. Έχει μεγάλη σημασία να τεκμηριωθούν όλες οι προς υλοποίηση δράσεις, με γνώμονα τους διάφορους τομείς του εργαλείου eea, καθώς επ αυτών θα στηριχθεί η μετέπειτα επισκόπηση των αποτελεσμάτων Έλεγχος και Προσαρμογή Μετά την ολοκλήρωση της φάσης υλοποίησης, τα μέτρα που ελήφθησαν καταγράφονται και αξιολογούνται. Η ενεργειακή ομάδα ελέγχει κατά πόσο έχουν υλοποιηθεί τα μέτρα που είχαν αρχικά προγραμματιστεί και κατά πόσο επιτεύχθηκαν οι επιθυμητοί στόχοι (εσωτερικός έλεγχος). Η μεθοδολογία που ακολουθείται επιτρέπει την παρακολούθηση και καταγραφή της κατάστασης της Τοπικής Αρχής, έτσι ώστε οι διαπιστώσεις που έχουν παρατεθεί στην αρχική ενεργειακή επισκόπηση, να αναθεωρηθούν, με βάση τα πρώτα αποτελέσματα. Στη συνέχεια μπορεί να ξεκινήσει και πάλι η διαδικασία. Η ετήσια παρακολούθηση και περαιτέρω υποβολή των σχετικών εκθέσεων θεωρούνται ως δύο ουσιαστικές δράσεις που προκρίνουν την επιτυχή υλοποίηση ενός πραγματικά αποτελεσματικού σχεδίου. Στη συγκεκριμένη φάση η σύνθεση της Ενεργειακής Ομάδας έχει καίρια σημασία Πιστοποίηση της Τοπικής Αρχής Ο εξωτερικός έλεγχος με την συνεπακόλουθη πιστοποίηση και απονομή του βραβείου αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου. Ένα κομμάτι αυτής της διαδικασίας πιστοποίησης προϋποθέτει τη συμμετοχή και ενός διαπιστευμένου ελεγκτή ΕΕΒ που καλείται να διενεργήσει επισκόπηση των ισχυρών σημείων των δράσεων ενεργειακής απόδοσης και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής που έχει εφαρμόσει κάθε Τοπική Αρχή. Εφόσον ο ελεγκτής ΕΕΒ βεβαιώσει ότι η Τοπική Αρχή έχει επιτύχει τους στόχους, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν συμφωνηθεί και έχει αποκομίσει το 50% τουλάχιστον των βαθμών, του απονέμεται το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (European Energy Award). Στις περιπτώσεις εκείνες που έχουν αποκομισθεί 75% των βαθμών και εφόσον έχει διενεργηθεί διαδικασία διεθνούς πιστοποίησης, η συγκεκριμένη Τοπική Αρχή λαμβάνει το Χρυσό Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (``European Energy Award Gold ). Τόσο η πιστοποίηση όσο και η απονομή του βραβείου αποτελούν έμπρακτη αναγνώριση της διεξαγωγής μιας επιτυχούς ενεργειακής πολιτικής από πλευράς της Τοπικής Αρχής. 13

16 Βεβαίωση απονομής του ΕΕΒ Τελετή απονομής του ΕΕΒ (Κοσένζα Ιταλίας Φεβρουάριος 2013) ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι βαθμοί και πώς να τους συγκεντρώσετε Σε καθένα από τα 96 μέτρα που έχουν προβλεφθεί αντιστοιχεί συγκεκριμένος βαθμός και στη συνέχεια ο σύμβουλος καλείται να αξιολογήσει τις διάφορες δράσεις που εκτελέστηκαν με γνώμονα αυτούς τους βαθμούς. Η συνολική βαθμολογία ανέρχεται σε 500 βαθμούς. Σε κάθε περιφέρεια τα κριτήρια αξιολόγησης αναπροσαρμόζονται ανάλογα με τις τοπικές συγκυρίες, πράγμα που σημαίνει ότι ανάλογα με τους βαθμούς διαμορφώνεται και η πραγματική ικανότητα της κάθε Τοπικής Αρχής να επηρεάσει τις ενεργειακές πολιτικές της. Ο σύμβουλος μπορεί να λάβει υπόψη του δραστηριότητες που ήδη έχουν υλοποιηθεί, αλλά και μελλοντικές προγραμματισμένες δράσεις, μολονότι μόνον οι πρώτες συνεισφέρουν στη συνολική τελική βαθμολογία. Οι προγραμματισμένες δράσεις απεικονίζουν τη βαθμολογία που 14

17 θα μπορούσε να επιτευχθεί εφόσον τις ολοκληρώσουμε. Κατά κανόνα, η βαθμολογία εκφράζεται ως ποσοστό επί του συνόλου. Παράδειγμα: Δήμος του Noli (Liguria, Ιταλία) Μέτρο Δράση Μέγιστη Βαθμολογία Ενδεχόμενοι Βαθμοί Πραγματικοί βαθμοί Προγραμματισμένοι βαθμοί Ενεργειακή απόδοση του Δημοτικού φωτισμού Εκτελέστηκε: παρακολούθηση της κατανάλωσης και αντικατάσταση φωτιστικών Προγραμματίζεται: βελτίωση του δικτύου & αντικατάσταση φωτιστικών μέσω ESCOs 4 4 2,8 1,2 Υποδιαιρέσεις βαθμολογίας και παραδείγματα δράσεων Τομέας 1. Ανάπτυξη & Περιφερειακός Σχεδιασμός 2. Δημοτικά Κτίρια, Εγκαταστάσεις 3. Προμήθεια, Διάθεση Συνολικοί Παραδείγματα Δράσεων και Υποδιαιρέσεις Βαθμοί 78 Εδώ μπορείτε να συνεκτιμήσετε το ΣΔΒΕ σας (έως 28 βαθμούς). Οι Κανονισμοί Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων μπορούν να αποφέρουν πολλούς βαθμούς (συνολικά έως και 36) 77 Χάρη σε ένα καλό σύστημα παρακολούθησης των καταναλώσεων, μπορείτε να συγκεντρώσετε μέχρι και 18 βαθμούς. Εφ όσον τα κτίρια σας έχουν υψηλή ενεργειακή απόδοση ή διαθέτετε μονάδες ΑΠΕ, μπορείτε να συγκεντρώσετε 44 επί πλέον βαθμούς. 127 Στις Μεσογειακές χώρες είναι πολύ δύσκολο να συγκεντρωθούν βαθμοί, στο συγκεκριμένο τομέα, που περιλαμβάνει τηλεθέρμανση, τιμολογιακές πολιτικές και άλλα ζητήματα, που δεν αποφασίζονται σε επίπεδο Τοπικών Αρχών. 4. Κινητικότητα 88 Ζώνες χαμηλής ταχύτητας (10 βαθμοί), ποδηλατοδρόμοι και πεζόδρομοι (20 βαθμοί), συστήματα στάθμευσης αυτοκινήτων (14 βαθμοί), συνδυασμένες μεταφορές (6 βαθμοί), δημοτικός στόλος οχημάτων (2 βαθμοί), κλπ. 5. Εσωτερική Οργάνωση 48 Προϋπολογισμός για την υλοποίηση ενεργειακών δράσεων (8 βαθμοί), προσωπικό και διαχείριση (18 βαθμοί), ΟΔΣ (6 βαθμοί) 6.Επικοινωνία - Συνεργασία 82 Συνεργασία με τοπικούς εμπλεκόμενους φορείς (26 βαθμοί), Τοπικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης πολιτών (24 βαθμοί) 15

18 Για να απονεμηθεί το ΕΕΒ, θα πρέπει να συγκεντρωθεί τουλάχιστον το 50% της συνολικής βαθμολογίας. Αυτό σημαίνει ότι οι δράσεις θα πρέπει να καλύπτουν περισσοτέρους του ενός από τους τομείς πολιτικής και αυτό διότι το ΕΕΒ αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα οριζόντιας διαχείρισης, που λαμβάνει υπ όψη του, τη συνολική επίδοση μιας Τοπικής Αρχής. Παράδειγμα: Βαθμολογία του Δήμου Castrolibero (Calabria, Ιταλία) Τομέας 1: Ανάπτυξη & Περιφερειακός Σχεδιασμός (60%): Πρόκειται για τον τομέα που συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη βαθμολογία. Το 2007, ο συγκεκριμένος Δήμος προσυπέγραψε τις Δεσμεύσεις του Aalborg και εκπόνησε Έκθεση Αειφορίας, το δε 2011 ανέπτυξε το δικό του ΣΔΒΕ, με συγκεκριμένους στόχους για την ενέργεια (όπως ηλιακή ενέργεια και παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από βιοαέριο που παράγεται στους χώρους υγειονομικής ταφής των δημοτικών στέρεων απορριμμάτων). Επί πλέον, το τοπικό σχέδιο του συγκεκριμένου Δήμου προβλέπει και κλάδο ειδικό για τα «καινοτόμα κτίρια» με συγκεκριμένη πρόβλεψη πρωτοβουλιών σε επίπεδο όγκων. Τομέας 2: Δημοτικά Κτίρια, Εγκαταστάσεις (45%): Δράσεις όπως οι Ενεργειακοί Έλεγχοι και η Βελτίωση του Δημοτικού φωτισμού, η Ενεργειακή Απόδοση στις δημοτικές κτιριακές εγκαταστάσεις και τα σχολικά κτίρια καθώς και φωτοβολταϊκά συστήματα στα σχολεία. Στη δημοτική περιφέρεια εγκαταστάθηκαν 133 φωτοβολταϊκά συστήματα, ισχύος 824 kw Τομέας 3: Προμήθεια, Διάθεση (42%): Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιοαέριο που παράγονται στους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων. Πέραν αυτού και χάρη στη διάδοση της καλής πρακτικής στην οποία προέβη το Castrolibero, 3% της ενέργειας που καταναλώνεται εντός της δημοτικής περιφέρειας παράγεται από ΑΠΕ. Τομέας 4: Κινητικότητα (67%): Εκπόνηση Σχεδίου Κινητικότητας και Μεταφορών, μέσω του οποίου προτείνεται σειρά δράσεων αειφόρου κινητικότητας, υπηρεσία ανταλλαγής ποδηλάτων, χάρτες για τους πολίτες, με οδηγίες για την υιοθέτηση δρομολογίων από το χώρο εργασίας στο χώρο κατοικίας και από το χώρο κατοικίας προς τα σχολεία. Τομέας 5: Εσωτερική Οργάνωση (57%): Δημιουργία διαφόρων ομάδων εργασίας όπως οι Ενεργειακές Ομάδες, υιοθέτηση πολιτικής των πράσινων δημοσίων συμβάσεων. Τομέας 6: Επικοινωνία - Συνεργασία (66%): Δημιουργία της Υπηρεσίας Ενημέρωσης για την Ενέργεια ("Energy Info Point") με αποστολή να λειτουργήσει ως σύνδεσμος μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών παραγόντων, ανάπτυξη κοινωνικών και θεσμικών δράσεων με στόχο να επιτευχθεί: 1 ενημέρωση και διάδοση πληροφόρησης. 2 ενημερώσεις για τις εξελίξεις στη νομοθεσία και τη θέσπιση ρυθμιστικών κατευθυντηρίων γραμμών, σχετικών με την ενέργεια. 3. επικαιροποίηση και ενημέρωση για ανοικτές προσκλήσεις ενδιαφέροντος και διαγωνισμών καθώς και για τη διαθεσιμότητα κονδυλίων σε περιφερειακό, εθνικό και/ή Ευρωπαϊκό επίπεδο. 4 Προώθηση Μέτρων Εξοικονόμησης Ενέργειας. Πέραν αυτού, ο συγκεκριμένος Δήμος δημιούργησε μια ειδική ενότητα στο δικτυακό τόπο του, αφιερωμένη στην Ενέργεια. Ο Δήμος συμμετείχε στο EUSEW-2011 μέσω του προγράμματος TEA (τρείς δράσεις για την Αειφόρο Ενέργεια) ενώ από το 2012 συμμετέχει στο πρόγραμμα «Ώρα της Γης». 16

19 4.2 Τα οφέλη των Τοπικών Αρχών που συμμετέχουν στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Προγράμματος Η εφαρμογή της μεθοδολογίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου αποφεύγει τις μελλοντικά οφέλη για τις εμπλεκόμενες Τοπικές Αρχές, όπως για παράδειγμα: Η διαρκής βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και των συνεπαγόμενων εξοικονομήσεων κόστους. Ανταπόκριση στην υποχρέωση διασφάλισης του δημόσιου συμφέροντος μέσα από την υλοποίηση πολιτικών για την αειφόρο ενέργεια. Βελτιστοποίηση των εσωτερικών ενεργειακών δομών και διαδικασιών σε κοινοτικό επίπεδο. Βελτίωση της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων και προώθηση της ενίσχυσης του ρόλου των τοπικών παραγόντων μέσα από τη συμμετοχή τους στα κοινά. Δυνατότητα εντοπισμού των ισχυρών και αδυνάτων σημείων καθώς και των δυνατοτήτων για βελτίωση. Δυνατότητα σύγκρισης και ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των εμπλεκόμενων Τοπικών Αρχών σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Υποστήριξη μέσω εξειδικευμένου συμβούλου. Δυνατότητα διαρκούς ελέγχου και αναφοράς επιτευγμάτων. Επίσημη αναγνώριση των τοπικών προσπαθειών σε επίπεδο ενεργειακής πολιτικής μέσα από διαδικασία πιστοποίησης και δημόσιας βράβευσης. Εφαρμογή οργανωμένης και συστηματικής μεθοδολογίας, αναγνωρισμένης υπό το Σύμφωνο των Δημάρχων, μέσω της οποίας οι Τοπικές Αρχές να είναι σε καλύτερη θέση για να αιτηθούν τη χρηματοδότηση έργων ενεργειακής απόδοσης και ειδικών δράσεων. 5 Το Σύμφωνο των Δημάρχων Η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρείται ως μεμονωμένη λύση για την επίτευξη των στόχων σε τοπικό επίπεδο. Ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η διαδικασία αυτή διασυνδέεται με άλλα προγράμματα, όπως αυτό της πρωτοβουλίας των Έξυπνων Πόλεων (Smart Cities) καθώς και αυτό του Συμφώνου των Δημάρχων 5.1 Τι είναι το Σύμφωνο των Δημάρχων; Το Σύμφωνο των Δημάρχων ενσαρκώνει την επίσημη ευρωπαϊκή κίνηση τοπικών και περιφερειακών αρχών που εθελοντικά δεσμεύονται για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις επικράτειες τους. Μέσα από τη δέσμευση αυτή και χάρη σε συγκεκριμένα μέτρα ενεργειακής απόδοσης καθώς και σε επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και βιώσιμης κινητικότητας, οι υπογράφοντες το Σύμφωνο των Δημάρχων στοχεύουν στην εκπλήρωση και ενδεχομένως στην υπέρβαση του ευρωπαϊκού στόχου για μείωση των εκπομπών CO 2 κατά 20% μέχρι το Το Δεκέμβριο του 2008, ύστερα και από την υιοθέτηση, από την Ε.Ε., της Δέσμης Μέτρων για την Ενέργεια και το Κλίμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε την άνευ προηγουμένου απόφαση να εμπλέξει ευθέως τοπικούς και περιφερειακούς φορείς λήψης αποφάσεων στην προσπάθεια επίτευξης των στόχων της Ένωσης. 17

20 «Η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής. Μέσα από το «Σύμφωνο των Δημάρχων», η ΕΕ έχει δείξει στον υπόλοιπο κόσμο ότι οι πολίτες είναι ενωμένοι στη δέσμευσή τους να μειώσουν τις εκπομπές CO 2. Χάρη σε αυτή την πρωτοποριακή κίνηση, κωμοπόλεις και πόλεις σε όλη την Ευρώπη αναπτύσσουν τις δικές τους τοπικές λύσεις σε αυτό το πλέον επείγον παγκόσμιο ζήτημα». José Manuel Barroso, President of the European Commission Τον Απρίλιο του 2013, οι συνυπογράφοντες το Σύμφωνο των Δημάρχων ανέρχονταν ήδη 4.500, αριθμός τους διαρκώς αυξάνεται. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξετε στον ιστόχωρο 5.2 Στάδια της Διαδικασίας του Συμφώνου των Δημάρχων ΒΗΜΑ 1: Υπογραφή του συμφώνου των Δημάρχων Δημιουργία των κατάλληλων διοικητικών δομών (σύσταση Ενεργειακής Ομάδας) Μητρώο Καταγραφής Βασικών Εκπομπών με βάση το έτος αναφοράς ΒΗΜΑ 2: Υποβολή Σχεδίου Δράσης Βιώσιμης Ενέργειας (ΣΔΒΕ) Υλοποίηση του δικού σας ΣΔΒΕ Παρακολούθηση της προόδου υλοποίησης ΒΗΜΑ 3 : Τακτική υποβολή εκθέσεων υλοποίησης Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της εφαρμογής αυτής της διαδικασίας είναι ο περιορισμός των εκπομπών CO 2, πέραν των στόχων που έχουν τεθεί από την Ε.Ε.. Ο σχεδιασμός αειφόρου ενέργειας αποφέρει εξάλλου και διάφορα άλλα έμμεσα οφέλη, μεταξύ των οποίων η βελτίωση της ποιότητας ζωής, τη βελτίωση των παρεχόμενων δημόσιων υπηρεσιών, η ενεργειακή ασφάλεια, ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και δημιουργία θέσεων εργασίας. 18

21 6 Η εμπλοκή των τοπικών παραγόντων στα διάφορα ζητήματα επικοινωνίας Η εμπλοκή των διαφόρων παραγόντων και τα ζητήματα επικοινωνίας που αφορούν τις δράσεις του δήμου είναι θέματα που απασχολούν στοχευμένες ομάδες ( βλ. τον κατάλογο που ακολουθεί). Απαιτείται η υιοθέτηση εποικοδομητικής στρατηγικής μέσω της οποίας θα διευκολυνθεί η μεταφορά των αποτελεσμάτων, η ανταλλαγή των εμπειριών σε ομάδες του πληθυσμού που δεν έχουν ακόμα εμπλακεί και που ενδιαφέρονται για την εφαρμογή της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου, καθώς και των όρων του Συμφώνου των Δημάρχων στις διάφορες Τοπικές Αρχές της Μεσογείου. Με τον όρο «εποικοδομητική στρατηγική» εννοούμε ότι η εμπλοκή των διαφόρων παραγόντων δεν περιορίζεται σε δράσεις μέσω των κοινών δικτύων επικοινωνίας αλλά ότι οι εν λόγω παράγοντες θα πρέπει να αναζητήσουν νέους τρόπους συμμετοχής τους στη διαδικασία του σχεδιασμού με στόχο την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων (ίσως ακόμα και μέσω της ενεργειακής ομάδας!). Οι υποδεδειγμένες Ομάδες-Στόχοι είναι: 1. Οι διάφοροι Ενεργειακοί φορείς 2. Η Κοινωνία των Πολιτών 3. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις ειδικευόμενες στην παροχή υπηρεσιών σχετικών με την Ενέργεια 4. Διάφορες άλλες Ομάδες Φωτογραφία με εκπροσώπους Τοπικών Αρχών και Ενεργειακών φορέων της Μεσογείου σε Περιφερειακό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης (Νοέμβριος 2011) 1) Ενεργειακοί Φορείς Η Εμπλοκή των ενεργειακών φορέων θεωρείται ουσιώδης δεδομένου ότι στα χέρια τους βρίσκονται τα απαραίτητα νομικά και τεχνικά μέσα μόχλευσης μέσω των οποίων τα μέτρα που σχεδιάζονται θα μπορέσουν να προωθηθούν στους συγκεκριμένους τομείς. Επιπλέον, πολλές από τις δραστηριότητες των οργανισμών ενέργειας έχουν να κάνουν με την ανάπτυξη διαφόρων προγραμμάτων καθώς και με την επικοινωνία με διάφορες ομάδες - στόχους. Οι ενεργειακοί φορείς μπορούν να αναχθούν σε καίριο συντελεστή για την εμπλοκή των τοπικών παραγόντων και μάλιστα σε όλες τις φάσεις της επικοινωνίας, όχι μόνο σε επίπεδο περιφερειακών οργανισμών αλλά και για την επίτευξη πρόσβαση στα όργανα της Ε.Ε.. Ειδικά βήματα: Παρουσίαση του προγράμματος σε όλους τους περιφερειακούς και τοπικούς ενεργειακούς οργανισμούς. Εφόσον υπάρχει σχετική δυνατότητα, θα πρέπει να γίνεται παρουσίαση του προγράμματος και περαιτέρω διάδοση του σχετικού επικοινωνιακού υλικού σε εθνικό επίπεδο και συγκεκριμένα σε όλους τους ενεργειακούς φορείς της χώρας. Οι ενεργειακοί φορείς θα αναθέσουν προς τις Τοπικές Αρχές πρωτοβουλίες για την υλοποίηση της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου καθώς και του Συμφώνου των Δημάρχων. 19

22 2) Η Κοινωνία των Πολιτών Οι Πολίτες και η Κοινωνία των Πολιτών μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικότατο ρόλο στην υλοποίηση της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου καθώς και του Συμφώνου των Δημάρχων, δεδομένου ότι κάθε άτομο μπορεί να συνεισφέρει στην επίτευξη του συνολικού στόχου μιας πόλης. Το πρόβλημα είναι ότι οι πολίτες δεν έχουν επαρκή πληροφόρηση, γι' αυτό και έχουμε καθήκον να τους παρέχουμε πληροφορίες χρήσιμες και σαφείς. Με την έννοια αυτή, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν να επιτελέσουν μια κρίσιμη αποστολή. Κάθε ένας από τους οργανισμούς αυτούς θα πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες διάδοσης της πληροφόρησης που διαθέτει για να ενημερώσουν τους πολίτες τους για το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο, το Σύμφωνο των Δημάρχων και τις Τοπικές Ενεργειακές Πολιτικές των Τοπικών Αρχών. 3) Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις ειδικευόμενες στην παροχή υπηρεσιών σχετικών με την Ενέργεια Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας, έχουν και αυτές το δικό τους σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν. Η εμπλοκή τους, λοιπόν, στην όλη διαδικασία είναι πολύ σημαντική. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να αναδειχθούν ως εταίροι στα πλαίσια τοπικών πρωτοβουλιών αλλά και ως δημιουργικοί συντελεστές. Η εμπλοκή τους αποφέρει άλλωστε οικονομική ανάπτυξη, απασχόληση αλλά και καινοτομία! Ειδικά βήματα: Έχει μεγάλη σημασία να διαγνωστούν οι υπάρχοντες συσχετισμοί. Οι Τοπικές Αρχές θα πρέπει να δημιουργήσουν επαφές με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις εταιρείες γενικότερα. Στην προσπάθειά τους αυτή θα μπορούσαν ενδεχομένως να βοηθηθούν από τους ενεργειακούς φορείς. Προφανώς οι διάφορες πληροφορίες θα πρέπει να είναι βραχύλογες, εστιασμένες στους επιδιωκόμενους στόχους και εύληπτες. Καλό θα είναι να τονίζονται τα οφέλη που αποφέρει της εταιρίας, η εμπλοκή τους στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου και το Σύμφωνο των Δημάρχων. 4) Διάφορες Άλλες Ομάδες Χρήσιμη κρίνεται εξάλλου η συνεργασία με τους διάφορους παράγοντες συμφερόντων και η ενημέρωσή τους όχι μόνο σε τοπικό π.χ. ενώσεις δήμων και κοινοτήτων ( για περαιτέρω υποστήριξη και συγκριτική αξιολόγηση) - αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Είναι επίσης σημαντικό να διατηρούνται διαρκείς σύνδεσμοι με το γραφείο του «Συμφώνου των Δημάρχων», στις Βρυξέλλες. Παράδειγμα: Δήμος του Pembroke (Μάλτα) Ο Δήμος του Pembroke στη Μάλτα εστιάζει σε δράσεις επικοινωνίας για την εμπλοκή των πολιτών. Το τοπικό Δημοτικό Συμβούλιο διανέμει σε τακτική βάση ενημερωτικά φυλλάδια και δελτία επί θεμάτων ενεργειακής απόδοσης, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βιώσιμων μεταφορών. Ορισμένες δραστηριότητες που σχετίζονται με την ενεργειακή απόδοση και τις βιώσιμες μεταφορές διοργανώνονται εξάλλου καθ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Το Δημοτικό Συμβούλιο διοργανώνει και Ημέρα Ενέργειας, στα πλαίσια της οποίας διάφορες εταιρείες προσκαλούνται να επιδείξουν μηχανήματα και εξοπλισμούς που συνεισφέρουν στην ενεργειακή απόδοση καθώς και εφαρμογές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κατά τρόπο ώστε να ενημερωθεί το ευρύτερο κοινό. Έχει εξάλλου συσταθεί και υποεπιτροπή στην οποία συμμετέχουν και κάτοικοι του δήμου, με αποστολή την παρακολούθηση ζητημάτων σχετικών με την ενέργεια και το περιβάλλον. 20

23 7 Χρηματοδοτικές Προσεγγίσεις και Εργαλεία Για να μπορέσουν να υλοποιήσουν πλήρως το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων τους και τα ΣΔΒΕ, οι Τοπικές Αρχές ενδέχεται να χρειαστεί να προχωρήσουν σε μεγαλύτερης κλίμακας επενδύσεις, τέτοιες που να καθιστούν απαραίτητη την εμπλοκή και εξωτερικών χρηματοοικονομικών πόρων. Τέτοια εξωτερικά προγράμματα χρηματοδότησης θα μπορούσαν να είναι: προγράμματα χρηματοδότησης χρέους, συμμετοχές σε μετοχικά κεφάλαια, ενδιάμεσες χρηματοδοτήσεις, χρηματοδοτικές μισθώσεις, προγράμματα χρηματοδότησης έργων και προγραμμάτων, συμβάσεις ενεργειακής επίδοσης, κοινοπραξίες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα καθώς και διάφορα κονδύλια σε επαρχιακό, περιφερειακό, εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο. Μεταξύ των πλέων συνήθων μεθοδεύσεων για τη χρηματοδότηση έργων και προγραμμάτων ενεργειακής απόδοσης, αναφέρονται: Οι Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης (Energy Performance Contracts) Επιχορηγήσεις, Επιδοτήσεις και Τεχνική Υποστήριξη (TΥ) Χρηματοδοτήσεις Χρέους και Χρηματοδοτικές Μισθώσεις 7.1 Επενδύσεις Χαμηλού Κόστους Ορισμένες επενδύσεις σε επίπεδο διαχείρισης, παρακολούθησης και ελέγχου ενέργειας καθιστούν ευκολότερη την απόσβεση και με πολύ χαμηλό κόστος επένδυσης. Στη συνέχεια παρατίθεται ενδεικτική απαρίθμηση πιθανών δράσεων, που μπορούν να αναληφθούν με χαμηλό κόστος. - Τακτικός έλεγχος και παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας σε δημόσια κτίρια, με στόχο τον εντοπισμό απρόβλεπτων απωλειών ή σφαλμάτων κατασκευής. - Εξέταση τω διαφόρων συμβάσεων παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης. - Δρομολόγηση και διεξαγωγή τοπικών εκστρατειών επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης, που απευθύνονται σε χρήστες κτιριακών εγκαταστάσεων και μέσων μεταφοράς, τέτοιων που να μπορούν να προάγουν την ευαισθητοποίηση των πολιτών. - Ενεργειακή παιδεία στα σχολεία, με στόχο τις μελλοντικές γενιές. - Παροχή φορολογικών κινήτρων για πολίτες και επιχειρήσεις που καταβάλλουν ιδιαίτερες προσπάθειες για ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών. Μέσα από την υιοθέτηση μέτρων χαμηλού κόστους, οι Τοπικές Αρχές μπορούν συνήθως να εξοικονομήσουν 5-20% του κόστους ενέργειας τους. Χάρη στην Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική, αυξάνει διαρκώς ο αριθμός των ευρωπαϊκών κονδυλίων που διατίθενται πλέον και προς τις τοπικές αρχές. Στα πλαίσια αυτής της συγγραφής παρατίθεται επιλογή και μόνον από τα κονδύλια εκείνα της Ε.Ε. που στοχεύουν σε προγράμματα και έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για μια πιο ολοκληρωμένη, on-line ενημέρωση σχετικά με τον μεγάλο αριθμό των κονδυλίων που γενικότερα διατίθενται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: 21

24 7.2 Ευρωπαϊκά Ταμεία ELENA Η Ευρωπαϊκή Υποστήριξη Τοπικής Ενέργειας (European Local Energy Assistance ELENA) αποτελεί διευκόλυνση μέσω της οποίας παρέχονται επιχορηγήσεις τεχνικής υποστήριξης (έως και 90%). Το ευρύ φάσμα μέτρων που θεωρούνται επιλέξιμα για τέτοιου είδους οικονομική υποστήριξη περιλαμβάνει: μελέτες σκοπιμότητας και έρευνες αγοράς, διαμόρφωση επενδυτικών προγραμμάτων, επιχειρησιακά σχέδια, ενεργειακούς ελέγχους, προπαρασκευή διαδικασιών συμμετοχής σε διαγωνισμούς, συμβατικές διευθετήσεις και διαχείριση της διαδικασίας κατανομής καθηκόντων υπό τα διάφορα επενδυτικά προγράμματα μεταξύ των νεοπροσλαμβανομένων μελών του προσωπικού. Στόχος είναι να οργανωθούν τα αρχικώς διάσπαρτα, τοπικά προγράμματα και έργα σε συστηματοποιημένες βιώσιμες επενδύσεις. Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: Παράδειγμα: Πρόγραμμα ELENA-FUENSANTA της ARGEM στην Περιφέρεια της Murcia (Ισπανία). Στόχος του συγκεκριμένου προγράμματος είναι η διευκόλυνση των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων για επενδύσεις που εγγράφονται στο ΣΔΒΕ των διαφόρων Τοπικών Αρχών. Το μεγαλύτερο τμήμα των επενδύσεων θα πρέπει να αναλαμβάνεται από εταιρείες παροχής ενεργειακών υπηρεσιών (ESCOs). Οι επενδύσεις αυτές ομαδοποιούνται με τέσσερις βασικές γραμμές: Δημοτικός φωτισμός, κατασκευή στεγασμένων κολυμβητηρίων, ενεργειακές εγκαταστάσεις και φωτοβολταϊκά σε δημόσια κτίρια. το συγκεκριμένο έργο μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε τριάντα έξι μήνες. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε , από τα οποία αφορούν τη στελέχωση προσωπικού και τα υπόλοιπα την εξασφάλιση εξωτερικής εμπειρογνωμοσύνης και για τη διενέργεια ενεργειακών ελέγχων και την εκπόνηση προκαταρκτικών μελετών σκοπιμότητας. Για το σκοπό αυτόν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προσφέρει επιχορήγηση ύψους 90%. Μοναδική προϋπόθεση είναι, η υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων να έχει ως αποτέλεσμα την εν δυνάμει πραγματοποίηση επενδύσεων 20πλάσιας αξίας, ήτοι EEEF Το EEEF (European Energy Efficiency Fund Ευρωπαϊκό Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης) στοχεύει στην πραγματοποίηση διαφόρων επενδύσεων στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.. Οι τελικοί δικαιούχοι του Ταμείου αυτού είναι δημοτικές, τοπικές και περιφερειακές αρχές καθώς και νομικά πρόσωπα του δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου που δραστηριοποιούνται για λογαριασμό αυτών των αρχών - όπως για παράδειγμα, εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, πάροχοι υπηρεσιών δημόσιων μεταφορών, οργανισμοί εργατικής κατοικίας, εταιρείες παροχής ενεργειακών υπηρεσιών κ.λπ. Παρέχει κονδύλια για Τεχνική Υποστήριξη και εστιάζει στη χρηματοδότηση έργων ενεργειακής απόδοσης, έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μικρής κλίμακας καθώς και προγραμμάτων «καθαρών» αστικών μεταφορών. Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: IEE-MLEI Το πρόγραμμα MLEI (Κινητοποίηση Τοπικών Επενδύσεων στην Ενέργεια), που χρηματοδοτείται υπό το Πρόγραμμα «Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη» (Intelligent Energy Europe [IEE]) υποστηρίζει τις τοπικές αρχές στην προσπάθειά τους να αναπτύξουν προγράμματα αειφόρου ενέργειας μικρότερης κλίμακας (ελάχιστο κόστος: 6 εκ). 22

25 Περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: Παράδειγμα: Επαρχία Teramo (IT) Πρόγραμμα MLE υπό τον τίτλο PARIDE Η Επαρχία του Teramo (Ιταλία), με κατοίκους, υλοποιεί πρόγραμμα τεχνικής υποστήριξης (ΤΥ) για 33 δήμους της περιφέρειας, με σκοπό την επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα του δημοτικού φωτισμού. Από τις καταγεγραμμένες Εκπομπές Διοξειδίου του Άνθρακα του δήμου για το έτος αναφοράς προέκυψε ότι το 70% περίπου της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για τη Δημοτική Υπηρεσία προέρχεται από το δημοτικό φωτισμό. Η τεχνική υποστήριξη θα συνεισφέρει στη δημιουργία μιας μονάδας υποστήριξης, για τη διαδικασία επιλογής και υλοποίησης επενδύσεων μέσω των ESCO καθώς και στην προετοιμασία των όρων προσφορών με τους διάφορους συμμετέχοντες στο σχετικό διαγωνισμό. Κατά τον πρώτο χρόνο, κάθε Δήμος θα πρέπει θα πρέπει να καταγράψει με ακρίβεια όλα τα δεδομένα που αφορούν τον οδικό φωτισμό (φωτιστικά, τύπος, αριθμός, ισχύ κλπ) με παράλληλο προσδιορισμό των παραδοτέων του διαγωνισμού. Κατά το δεύτερο και τον τρίτο χρόνο, απαιτείται η ανάπτυξη ενός ανταγωνιστικού διαλόγου κατά τρόπο ώστε η όλη διαδικασία να καταλήξει σε τρεις Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης, καθεμία από τις οποίες θα καλύπτει περισσότερους Δήμους. Η δράση θα έχει ως αναμενόμενο αποτέλεσμα τη μείωση κατά 44% της κατανάλωσης ενέργειας με συνολικό ύψος επενδύσεων 17 εκατομμυρίων Ευρώ. Διάρκεια: 01/09/ /08/2015 Προϋπολογισμός: 1,087,228 Πληροφορίες: Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμεία Συνοχής Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε δέσμη νομοθετικών μέτρων που σκοπό έχουν να οριοθετήσουν την πολιτική συνοχής για το χρονικό διάστημα , για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων της Ευρώπης για ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας ("Europe 2020"). Ένα από τα κεντρικά ζητήματα για την νέα προγραμματική περίοδο είναι και η ενέργεια. Τα Διαρθρωτικά Ταμεία συνίστανται: Στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Στο Ταμείο Συνοχής Στο Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης Στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας Μέσω των συγκεκριμένων Ταμείων, η Ε.Ε. χρηματοδοτεί επενδύσεις και πρωτοβουλίες σε πλήθος τομέων, πολλοί από τους οποίους έχουν να κάνουν με την Ενέργεια και σε τοπικό επίπεδο, όπως είναι οι τομείς: Ενεργειακής Απόδοσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Μεταφορών Υποστήριξης των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων Κατάρτισης Έρευνας & Καινοτομίας 23

26 Τα Διαρθρωτικά Ταμεία διαχειρίζονται συνήθως οι Περιφέρειες (ή ανάλογοι θεσμικοί φορείς) σύμφωνα με τα Επιχειρησιακά Σχέδια η διαμόρφωση των οποίων βρίσκεται, επί του παρόντος, σε εξέλιξη. Κατά τη νέα χρηματοδοτική περίοδο , οι Περιφέρειες θα πρέπει να προχωρήσουν σε προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη χρηματοδότηση επενδύσεων, που θα απευθύνονται τόσο σε τοπικές αρχές όσο και σε εταιρίες ή άλλους ενδιαφερόμενους παράγοντες. Στις περιπτώσεις αυτές συνήθως απαιτείται η πρόβλεψη αναλογίας συγχρηματοδότησης. 8 Διαφορές μεταξύ του ΕΕΒ και του Συμφώνου των Δημάρχων Και οι δύο αυτές διαδικασίες αναγνωρίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ και για τις δύο απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ισχυρή πολιτική δέσμευση. Η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου συνιστά τυποποιημένη μέθοδο πιστοποίησης ενεργειακών πολιτικών που έχουν ήδη εφαρμοστεί, ενώ το Σύμφωνο των Δημάρχων δεν διέπεται από σύστημα ανεξάρτητου ελέγχου και αφορά πολιτικές που πρόκειται να εφαρμοστούν στο μέλλον, με ορίζοντα το Το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο προβλέπει προκαθορισμένη σειρά μέτρων με γνώμονα τα οποία αξιολογούνται οι δραστηριότητες των Τοπικών Αρχών. Το Σύμφωνο των Δημάρχων, αντίθετα, αφήνει ελευθερία ως προς την επιλογή των μέτρων που μπορούν να υλοποιηθούν σε επίπεδο Τοπικής Αρχής. Υπάρχει η δυνατότητα επίτευξης των στόχων με μία και μόνο, κύρια δράση (π.χ. με τη δημιουργία εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), ενώ για το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο υπάρχει υποχρέωση διατήρησης ισορροπίας μεταξύ όλων των πτυχών της ενεργειακής πολιτικής των Τοπικών Αχών. Και τα δύο αυτά εργαλεία ωστόσο μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά. Ευκολότερη φαίνεται συνήθως η μετάβαση από το Σχέδιο Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια στο Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (οπότε το ΣΔΒΕ θεωρείται ως ένα από τα μέτρα ΕΕΒ!). Διαφορές υφίστανται και σε διαδικαστικό επίπεδο: 24

27 Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο Πολιτικές βράβευσης και δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί Συμπεριλαμβάνει όλους τους τομείς δημοτικής πολιτικής (συμπερ. Υδάτων & Αποβλήτων) Συνδυασμός θεμάτων επικοινωνίας, τεχνολογίας και οργάνωσης Προκαθορισμένα μέτρα δράσης Σύσταση Ενεργειακής Ομάδας Λαμβάνεται υπ όψη και η διαχείριση Συγκριτική αξιολόγηση (benchmarking) σε διεθνές επίπεδο Απονομή του βραβείου μετά από συγκεκριμένη διαδικασία και ανεξάρτητη αξιολόγηση. Πιστοποίηση μετά 4 έτη Σύμφωνο των Δημάρχων Λαμβάνει υπ όψη της τις προς υλοποίηση πολιτικές και δράσεις Εστιάζει στις εκπομπές CO 2 Συγκεκριμένη Βάση Αναφοράς Συγκεκριμένοι ποσοτικοί στόχοι Συγκεκριμένοι κλάδοι, ανοικτά μέτρα Λαμβάνει υπ όψη της τις επιπτώσεις των δράσεων για την ενέργεια και τις εκπομπές Απ ευθείας σχέση με την ΕΕ. Προσχώρηση μέσω υπογραφής Μέτρα εγκεκριμένα από την ΕΕ. Έλεγχος ανά διετία 9 Επισκόπηση κρίσιμων θεμάτων για τις Τοπικές Αρχές σε κάθε στάδιο της διαδικασίας ΕΕΒ/ΣΔ - Εξασφάλιση της απαραίτητης πολιτικής δέσμευσης. - Αναγκαιότητα για τη δημιουργία μιας αποτελεσματικής «Ενεργειακής Ομάδας». - Ο ορισμός του κατάλληλου συντονιστή της Ενεργειακής Ομάδας. - Οργάνωση - επιμονή - δημιουργία πεποίθησης και ενδεχομένως επιβολή στα διάφορα τμήματα και υπηρεσίες της Τοπικής Αρχής, μιας «οριζόντιας συνεργασίας» για την υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου και / ή ΣΔΒΕ. - Ενημέρωση και αξιολόγηση ήδη δημοσιευμένων εργαλείων του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Βραβείου ή ΣΔΒΕ παρόμοιων Τοπικών Αρχών. - Τακτική συλλογή και αξιολόγηση των διαθέσιμων ενεργειακών δεδομένων. Ενημέρωση και μέσω της διαθέσιμης βιβλιογραφίας για εφαρμογή της προσέγγισης «εκ των κάτω προς τα άνω» για τη συμπλήρωση στοιχείων που τυχόν λείπουν. Διαρκής έλεγχος και παρακολούθηση των ενεργειακών δεδομένων. - Προσπάθεια ποσοτικοποίησης όλων των παρεμβάσεων, εγκαταστάσεων και δράσεων (συμπεριλαμβανομένων και των «ηπίων»). - Χρηματοοικονομικός Σχεδιασμός - Δημιουργία - και καλλιέργεια - μιας «τοπικής ενεργειακής κουλτούρας» ως προτεραιότητα. 25

28 - Συνεργασία και με άλλους σημαντικούς συντελεστές της Τοπικής Αρχής - αρμόδιους λήψης αποφάσεων ή ομάδες δράσης. Διάδοση της «ενεργειακής κουλτούρας» με παράλληλη εμμονή στο στόχο ανάπτυξης ρεαλιστικών πλάνων και επίτευξης συγκεκριμένων αποτελεσμάτων. - Σταθερή διασύνδεση των τοπικών ενεργειακών ζητημάτων και των τοπικών πολιτικών για την κλιματική αλλαγή. - Προσπάθεια σύγκρισης της Τοπικής Αρχής σας με άλλη παρόμοιου μεγέθους και δράσεων. - Προσπάθεια ουσιαστικής συνεκτίμησης των κλιματικών παραμέτρων της Μεσογείου προκειμένου να προσαρμοστεί η υφιστάμενη μεθοδολογία σε θέματα που αφορούν: Ψύξη / αερισμός / κλιματισμός / βιοκλιματικές παράμετροι / σκίασης κλπ. - Προσαρμογή πολιτικών με βάση τις κλιματικές παραμέτρους της Μεσογείου. - Συμπερίληψη προνοιών για την ενεργειακή απόδοση, τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των βιώσιμων μεταφορών σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις που προκηρύσσονται από την Τοπική Αρχή - Υπόδειξη νέων τομέων παρέμβασης και αρμοδιότητας μεσογειακών Τοπικών Αρχών για τη διατύπωση και υλοποίηση ΣΔΒΕ - Αξιοποίηση των εργαλείων ΕΕΒ ως βάση για την ανάπτυξη και την παρακολούθηση της εφαρμογής ΣΔΒΕ. MEDEEA Το Medeea είναι συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα MED με διάρκεια από το 2010 μέχρι το 2013, το οποίο εστιάζεται στην υλοποίηση τοπικού ενεργειακού σχεδιασμού σε εννέα συνεργαζόμενες περιφέρειες/χώρες επτά διαφορετικών χωρών της Μεσογείου. Περισσότερες από 70 Τοπικές Αρχές έχουν ήδη εμπλακεί στο πρόγραμμα, χρησιμοποιώντας δύο μεθοδολογίες τοπικού ενεργειακού σχεδιασμού. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση: Φωτογραφίες από τις συναντήσεις των εταίρων του έργου Medeea το Σεπτέμβριο του 2010 στη Γένοβα και τον Απρίλιο του 2011 στη Μούρθια 26

29 ΠΗΓΕΣ Σύμφωνο των Δημάρχων (ΣΔ) : Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Βραβείο (ΕΕΒ): Πρόγραμμα Medeea: Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ): 27

30 Ευχαριστίες H παρούσα έκδοση κατέστη δυνατή εντός του έτους 2013 χάρη στις προσπάθειες των εταίρων του έργου MEDEEA. Ευχαριστούμε το προσωπικό των διαφόρων εταίρων του έργου MEDEEA, το οποίο υλοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος MED και συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο περιφερειακής Ανάπτυξης της ΕΕ. Έργο Χρηματοδότηση Επιμέλεια έκδοσης για την Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Δήλωση αποποίησης ευθυνών: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο της παρούσας συγγραφής. Αποκλειστική ευθύνη για το περιεχόμενο αυτής, βαραίνει τους συγγραφείς της. 28

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors)

Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια. Σύμφωνο των Δημάρχων (Covenant of Mayors) Ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα και την ενέργεια Ρόλος των τοπικών αρχών στον καταρτισμό και υλοποίηση τοπικών στρατηγικών για τη βιώσιμη ενέργεια Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών ΟΙ ΤΟΠΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

6ο Ενημερωτικό Δελτίο του προγράμματος MEDEEA Μάιος 2013. Mπορείτε να ενημερωθείτε για τα εξής θέματα:

6ο Ενημερωτικό Δελτίο του προγράμματος MEDEEA Μάιος 2013. Mπορείτε να ενημερωθείτε για τα εξής θέματα: 6ο Ενημερωτικό Δελτίο του προγράμματος MEDEEA Μάιος 2013 Mπορείτε να ενημερωθείτε για τα εξής θέματα: Τι είναι το πρόγραμμα MEDΕEA; 1 Συγκριτική αξιολόγηση των δήμων που συμμετέχουν 2 Κατάλογος βέλτιστων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Λευκωσίας. Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 07/03/2014 Κοινότητα Λυθροδόντα

Το Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Λευκωσίας. Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 07/03/2014 Κοινότητα Λυθροδόντα Το Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Λευκωσίας Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 07/03/2014 Κοινότητα Λυθροδόντα Πρόοδος Εργασιών ΣΔΒΕ Λευκωσίας 1. Υπογραφή του Συμφώνου 8/10/2013 2. Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος

Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος Ολοκληρωμένος Ενεργειακός Σχεδιασμός ΟΤΑ και δυνατότητες χρηματοδότησης σχετικών δράσεων Κωνσταντίνος Μπούρκας Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος ΜέλοςΜΕΤΑΠΑ ΜΕΤΑΠΑ τουτεε Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Ενέργειας

Διαχείριση της Ενέργειας Διαχείριση της Ενέργειας Ιωάννης Ψαρράς, Καθηγητής ΕΜΠ Χρυσόστομος Δούκας, Λέκτορα ΕΜΠ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυριακή 7 Ιουλίου 2013 06 25 Ξενοδοχείο Stanley Στόχος του μαθήματος Να συνεισφέρει στη γόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας

Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Παρουσίαση Σχεδίου Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια της Κοινότητας Κυπερούντας Ανθή Χαραλάμπους Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών 7 Νοεμβρίου 2014 Δομή υποστήριξης του «Συμφώνου των Δημάρχων»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ- ΕΥΡΩΠΗ 2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ- ΕΥΡΩΠΗ 2020 Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Περιφέρειας Αττικής Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Υπηρεσίας/ Προϊσταμένη Μονάδας Επιτόπιων Επαληθεύσεων Σημείο Επαφής Συμφώνου των Δημάρχων για την Περιφέρεια Αττικής ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ-

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011.

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. «ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2011» ΗΜΕΡΙΔΑ ΙΕΝΕ 22-23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011. 6 η Συνεδρία Α.Π.Ε. και Ενεργειακή αποδοτικότητα ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟςΗ ΚΤΙΡΙΩΝ Μαργαρίτα

Διαβάστε περισσότερα

Οδικός φωτισμός στην Κύπρο Πιλοτικό έργο αύξησης ενεργειακής αποδοτικότητας

Οδικός φωτισμός στην Κύπρο Πιλοτικό έργο αύξησης ενεργειακής αποδοτικότητας Οδικός φωτισμός στην Κύπρο Πιλοτικό έργο αύξησης ενεργειακής αποδοτικότητας Δρ. Βενιζέλος Ευθυμίου Εκτελεστικός Διευθυντής Δικτύων Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου Σάββας Βλάχος Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων

Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμος Φαρσάλων Αθήνα, 12 / 06 / 2014 ΘΕΛΟΥΡΑ ΗΛΕΚΤΡΑ & ΤΑΣΟΣ ΛΙΑΠΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ, M.sc. & ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Δήμος Φαρσάλων Χαρακτηριστικά του Δήμου : Βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάζουμε σήμερα το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κατοικιών στη χώρα μας.

Παρουσιάζουμε σήμερα το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κατοικιών στη χώρα μας. Δελτίο Τύπου Αθήνα, 28 Ιουλίου 2009 Εισαγωγική Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη κατά την παρουσίαση του προγράμματος Ενεργειακής Αναβάθμισης Κατοικιών «Εξοικονόμηση κατ οίκον» Παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Γ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗΣ, PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχ Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΝΑ ΝΕΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητες παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα και Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες Εμπειρία από τα νησιά του Αιγαίου. Αλέξης Χατζημπίρος

Χρηματοδοτικά Προγράμματα και Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες Εμπειρία από τα νησιά του Αιγαίου. Αλέξης Χατζημπίρος Χρηματοδοτικά Προγράμματα και Πράσινες Δημόσιες Προμήθειες Εμπειρία από τα νησιά του Αιγαίου Αλέξης Χατζημπίρος Ξξ Το Δίκτυο ΔΑΦΝΗ Δίκτυο Αειφόρων Νήσων του Αιγαίου: Αστική μηκερδοσκοπική εταιρεία των

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα GreenBuilding

Το πρόγραμμα GreenBuilding EUROPEAN COMMISSION Το πρόγραμμα GreenBuilding Λένα Λαμπροπούλου Αρχιτέκτων Μηχ/κος MSc ΚΑΠΕ - Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΑΘΗΝΑ, 31 Μαίου 2006 Στόχοι της Πολιτικής της Ε Ε για τη Ενέργεια και το

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων.

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη Άργος, 10 Μαρτίου 2012 Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Τι είναι το ΣΔΑΕ; Ένα Σχέδιο Δράσης μέχρι το2020 με συγκεκριμένους στόχους μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ»

«Επιστημονικός Σύμβουλος Παρακολούθησης και Υποστήριξης του ΣΧΥ Ηρακλείου» υποέργο 8 της πράξης με τίτλο «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ταχ. Διεύθυνση : Ανδρόγεω 1 & Πλ.Καλλεργών Πληροφορίες : Κ.Μπαριτάκης Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΣΔΑΕ)

ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΣΔΑΕ) ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ (ΣΔΑΕ) Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου & Βαγγέλης Μαρινάκης Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων και Διοίκησης, ΕΜΠ Παρασκευή, 27/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

PROFORBIOMED ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΣΙΚΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο 2. (Σεπτέμβριος 2014)

PROFORBIOMED ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΣΙΚΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο 2. (Σεπτέμβριος 2014) PROFORBIOMED ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΣΙΚΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ Ενημερωτικό Φυλλάδιο 2 (Σεπτέμβριος 2014) Δράσεις του Προγράμματος PROFORBIOMED Το Πρόγραμμα PROFORBIOMED Το έργο PROFORBIOMED επιχειρεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Μετη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ημερίδα ManagEnergy Έξυπνη Χρηματοδότηση και Τεχνική Υποστήριξη για Δράσεις Βιώσιμης Ενέργειας στην Ελλάδα ΠΡΑΣΙΝΕΣΑΓΡΟΤΙΚΕΣ& ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.6 Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Σχεδίο Δράσης Αειφορικής Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η εμπειρία του Δήμου Αλεξανδρούπολης Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Νέο Πρότυπο Ανάπτυξης ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ Μειωμένη ενεργειακή κατανάλωση Υπάρχουσα κατάσταση Μηδενική

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης

H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης H ηλεκτρική ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2010 Hellenic-Chinese BUSINESS FORUM 2010 «The Future of Hellenic-Chinese Business Cooperation» ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική. 2. Στόχοι της Πρωτοβουλίας Build Up και η ελληνική συμμετοχή

Ελληνική. 2. Στόχοι της Πρωτοβουλίας Build Up και η ελληνική συμμετοχή Ελληνική ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕ ΦΑΞ & E-MAIL Αθήνα, 22 Ιουλίου 2013 Α.Π. 29521 ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

2/12/2015 ΑΘΗΝΑ, 27/11/2015

2/12/2015 ΑΘΗΝΑ, 27/11/2015 ΑΘΗΝΑ, 27/11/2015 1 Συμμετοχή του Δήμου στο Σύμφωνο των Δημάρχων Δήμος Κεντρικού Τομέα Περιφέρειας Αττικής 13.000 στρ. Έκταση Δήμου (6.000 στρ. εντός σχεδίου ) Υπόλοιπη έκταση είναι χαρακτηρισμένη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 09 Σεπτεμβρίου 2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8.444 Γραφείο Δημάρχου Προς Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Αλιάρτου Θεσπιέων Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω

Διαβάστε περισσότερα

ST-ESCOs Newsletter. Intelligent Energy - Europe Τεύχος 1 Ιούνιος 2005

ST-ESCOs Newsletter. Intelligent Energy - Europe Τεύχος 1 Ιούνιος 2005 Intelligent Energy - Europe Τεύχος 1 Ιούνιος 2005 ST - ESCOs ST-ESCOs Newsletter Πρόγραμμα ST-ESCOs - Γενικά Σκοπός του προγράμματος ST-ESCOs είναι να προωθήσει τη δημιουργία και ανάπτυξη Εταιρειών Παροχής

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 4 «Υποστήριξη της μετάβασης προς μία οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα

Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Συμμετοχή των ΟΤΑ σε ενεργειακές επενδύσεις κοινωνικού χαρακτήρα Γρηγόριος Θ. Τσιούμαρης Δήμαρχος Πτολεμαΐδας Κοζάνη, 04/09/2009 Το Γενικό Όραμα του Δήμου Πτολεμαΐδας Ο Δήμος Πτολεμαΐδας, δυναμικό ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση από τρίτους: Ένα νέο μοντέλο για την ενεργειακή αποδοτικότητα κτιρίων

Η χρηματοδότηση από τρίτους: Ένα νέο μοντέλο για την ενεργειακή αποδοτικότητα κτιρίων Προοπτικές ανάπτυξης και οφέλη των επιχειρήσεων μέσω εξοικονόμησης ενέργειας Η χρηματοδότηση από τρίτους: Ένα νέο μοντέλο για την ενεργειακή αποδοτικότητα κτιρίων Άρης Παπαδόπουλος Δ/νων Σύμβουλος ΖΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ "ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013" ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ "ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013" ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ Τα ακόλουθα κριτήρια επιλογής έργων θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των προτάσεων που θα υποβληθούν στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

2 συναντήσεις για διαπεριφερειακές ανταλλαγές µεταξύ δήµων Επεξεργασία 27 Σχεδίων ράσης για τη Βιώσιµη Ενέργεια στο πλαίσιο του Συµφώνου των ηµάρχων 27 περιφερειακά σεµινάρια 1 τελική διεθνή συνάντηση

Διαβάστε περισσότερα

«Ενεργειακά Αποδοτικές Δημόσιες Προμήθειες: Εμπειρία στην Ελλάδα & πρακτικές

«Ενεργειακά Αποδοτικές Δημόσιες Προμήθειες: Εμπειρία στην Ελλάδα & πρακτικές «Ενεργειακά Αποδοτικές Δημόσιες Προμήθειες: Εμπειρία στην Ελλάδα & πρακτικές Παπαμικρούλη Λουΐζα Οικονομολόγος, ΜΑ ΤμήμαςΑνάπτυξης Αγοράς Διεύθυνση Ενεργειακής Πολιτικής και Σχεδιασμού Πράσινη επιχειρηματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα GreenBuilding

Το πρόγραμμα GreenBuilding EUROPEAN COMMISSION Το πρόγραμμα GreenBuilding Βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στα κτίρια του Τριτογενούς Τομέα, Φωτεινή Καραμάνη Χημικός Μηχ/κος MSc, ΚΑΠΕ ΑΘΗΝΑ, 2 Ιουλίου 2009 Κατανάλωση ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΑΡΧΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΜΕΙΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΦΘ ΣΤΟ ΒΟΛΟ Α. ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.1. Μόνωση οροφής Α.2. Μόνωση εξωτερικών τοίχων Α.3. Ταρατσόκηποι Α.4. Αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων & μονών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΚΕΔΕ Ιωάννινα - Τετάρτη 11 Μαρτίου 2015 Χιωτάκης Νίκος Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Η εταιρεία Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΕΝΕΡΕΓΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΟΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΕΝΕΡΕΓΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΟΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΕΝΕΡΕΓΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΟΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος 2015 Ανδρέας Τσάλας, Οικονομολόγος, ΜΑ, ΜΒΑ, PhD Cand. Τμήμα Χορήγησης Δανείων Ο.Τ.Α. Τ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Χατζηαργυρίου, Προέδρου και ΔΝΣ ΔΕΔΔΗΕ στο Συνέδριο «Investment & Growth: Building a National Plan»

Ομιλία του κ. Νίκου Χατζηαργυρίου, Προέδρου και ΔΝΣ ΔΕΔΔΗΕ στο Συνέδριο «Investment & Growth: Building a National Plan» Ομιλία του κ. Νίκου Χατζηαργυρίου, Προέδρου και ΔΝΣ ΔΕΔΔΗΕ στο Συνέδριο «Investment & Growth: Building a National Plan» 1.Πρόλογος Κυρίες και κύριοι, αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα, καλησπέρα σας. Θα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΕΣ 2014-2020

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΕΣ 2014-2020 ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ 2014 2020 ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ Α ΒΑΘΜΙΑΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

MEDEEA και ENERMED Αποτελέσματα

MEDEEA και ENERMED Αποτελέσματα Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο MED ON the MoVE 16 Οκτωβρίου 2014, Θεσσαλονίκη MEDEEA και ENERMED Αποτελέσματα Περιφέρεια Κρήτης Ενεργειακό Κέντρο Δρ. Ν. Ζωγραφάκης Διευθυντής Πρόγραμμα ENERMED «Ανανεώσιμες

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες

Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες Νέες προοπτικές με την Phoenix Solar Μεγάλες στέγες, μεγάλες δυνατότητες Η τεχνογνωσία μας είναι το μυστικό της επιτυχίας σας Βλέπουμε τις στέγες με άλλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα. Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας. Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ

Διημερίδα. Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας. Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ Έκθεση Διημερίδα Ενέργεια, Περιβάλλον & Εξοικονόμηση Ενέργειας Αθήνα, πρώην ανατ. αερολιμένας, 11 Απριλίου 2008 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Ανδρέας Ανδρουτσόπουλος Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

Καλές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μυρτώ Θεοφιλίδη

Καλές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μυρτώ Θεοφιλίδη Καλές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο Μυρτώ Θεοφιλίδη ΚΑΠΕ, Τμήμα Ανάπτυξης Αγοράς 10 Μαρτίου 2010 Χώρα των Βάσκων, Ισπανία Μέσω της Δημόσιας Υπηρεσίας της για την Προστασία του Περιβάλλοντος (IHOBE), η

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

«Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) για Παρεμβάσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας σε 2 Δημόσια Κτίρια στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας»

«Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) για Παρεμβάσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας σε 2 Δημόσια Κτίρια στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας» «Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης (ΣΕΑ) για Παρεμβάσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας σε 2 Δημόσια Κτίρια στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας» Αναστάσιος Σιδηρόπουλος Διευθυντής Προγραμμάτων ΑΝΚΟ 1 Πιλοτική Δράση

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Φαρσάλων «Εξοικονόμηση ενέργειας και χρηματοδότηση έργων»

Δήμος Φαρσάλων «Εξοικονόμηση ενέργειας και χρηματοδότηση έργων» Άρης Καραχάλιος : Δήμαρχος Φαρσάλων Θελούρα Ηλέκτρα : Ειδική Συνεργάτιδα Πολιτικός Μηχανικός Δήμος Φαρσάλων «Εξοικονόμηση ενέργειας και χρηματοδότηση έργων» Αθήνα, 21 / 04 / 2015 Δήμος Φαρσάλων Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εντοπισμός προβλημάτων που σχετίζονται με τον σχεδιασμό και υλοποίηση τοπικών Σχεδίων

Εντοπισμός προβλημάτων που σχετίζονται με τον σχεδιασμό και υλοποίηση τοπικών Σχεδίων Ενισχύοντας την αποτελεσματική εφαρμογή Σχεδίων Δράσης για τη Βιώσιμη Ενέργεια στα Ευρωπαϊκά Νησιά μέσω της προώθησης της «έξυπνης» πολυεπίπεδης διακυβέρνησης Εντοπισμός προβλημάτων που σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2013

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2013 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2013 Το Περιφερειακό Ταµείο Ανάπτυξης Κρήτης (ΠΤΑΚ), ΝΠΙ, ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1998 µε απόφαση του Γενικού Γραµµατέα της Περιφέρειας Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 4.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ «ΖΩΝΤΑΝΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ» ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΥΑΜΒ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν κείμενο αποτελεί τον Επιχειρησιακό Προγραμματισμό της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Μείζονος Βόλου Νομού Μαγνησίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά 2 η ετήσια κοινή συνάντηση του Διαχειριστικού Συμβουλίου, της Συμβουλευτικής Επιτροπής και του προσωπικού του Ενεργειακού Γραφείου

Πρακτικά 2 η ετήσια κοινή συνάντηση του Διαχειριστικού Συμβουλίου, της Συμβουλευτικής Επιτροπής και του προσωπικού του Ενεργειακού Γραφείου Οδός Λεύκωνος 20, Μαρκίδης Court 13, Γραφείο 403, 2064 Στρόβολος, Λευκωσία Tηλ. +357-22667716-26 Fax +357-22667736 email: info@cea.org.cy web: www.cea.org.cy Πρακτικά 2 η ετήσια κοινή συνάντηση του Διαχειριστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Κοζάνη 8/2/2013 Α.Π. 264 Ταχ. Δ/νση : Περιοχή ΖΕΠ Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Λεμεσού. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας 2012-2020

Δήμος Λεμεσού. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας 2012-2020 Δήμος Λεμεσού Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας 2012-2020 Σύμφωνο των Δημάρχων Οι Δήμοι που συμμετέχουν στο Σύμφωνο, στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών CO2 πάνω από 20% έως το 2020 Ο Δήμαρχος Λεμεσού υπόγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεία της ΑΗΚ, Λευκωσία Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2014, 11:00 π.μ.

Γραφεία της ΑΗΚ, Λευκωσία Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2014, 11:00 π.μ. Δήλωση του Γενικού Διευθυντή της Ομοσπονδίας Εργοδοτών & Βιομηχάνων,κ. Μιχάλη Πήλικου στη Δημοσιογραφική Διάσκεψη για την 10 η Έκθεση Εξοικονόμησης Ενέργειας «SAVENERGY 2014» και την 7 η Έκθεση Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 1. Ελένη Μαραγκάκη σε συνεργασία με Νίκο Βασιλάκη, Ελίζα Ιατράκη, Ιωάννη Κομονταχάκη, Ειρήνη Μαστοράκη Α/Α ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου

Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Βαθμός ενημέρωσης και χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας στις Κοινότητες της Κύπρου Συνεισφορά της Ένωσης Κοινοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αρφανάκου Αναστασία Τμήμα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομική βάση / Legal basis Νόμος 4042/2012

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης και χρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs)

Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης και χρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs) Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης και χρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs) Φωτεινή Καραμάνη Χημικός Μηχανικός, Msc Τμήμα Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής, ΚΑΠΕ Επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα